| version 1.9, 2004/12/14 21:07:51 |
version 1.44, 2005/04/18 18:43:24 |
| |
| <chap id="N40001A"> | <chap id="N40001A"> |
| <pb xlink:href="004/01/001.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/001.jpg"/> |
| <p id="N40001E" type="head"> | <p id="N40001E" type="head"> |
| <s id="N400020">LEONIS BAPTISTE ALBERTI DE RE AEDIFICA<lb/>TORIA INCIPIT <gap/> LEGE FELICITER</s> | <s id="N400020">LEONIS BAPTISTE ALBERTI DE RE AEDIFICA<lb/>TORIA INCIPIT LEGE FELICITER</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N400027" type="main"> | <p id="N400027" type="main"> |
| <s id="N400029"><arrow.to.target n="marg1"/></s> | <s id="N400029"><arrow.to.target n="marg1"/></s> |
| |
| <p id="N400035" type="main"> | <p id="N400035" type="main"> |
| <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> | <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> |
| <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> | <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> |
| <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequa</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">em</expan>. </s> | <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">esse</expan>. </s> |
| <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quecunque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõpre">compre</expan>hen&longs;ione et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus cele<lb/><expan abbr="braren&ttilde;">brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia contra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam / pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;imos eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momenti habent? </s> | <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quocumque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõprehen&longs;ione">comprehen&longs;ione</expan> et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus <expan abbr="celebraren&ttilde;">cele<lb/>brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia contra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam / pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;imos eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momenti habent? </s> |
| <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> | <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> |
| <s id="N4000F7">Quid <lb/><gap/>: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> | <s id="N4000F7">Quid <lb/>trophea: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> |
| <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;is montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad propagandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> | <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;is montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>gandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> |
| <s id="N400130">Armatum enim faci<lb/>le ho&longs;tem contemp&longs;i&longs;&longs;e: Sed ingenii uim: et operum molem: & <lb/>tormentorum impetum: quibus urgeret / obrueret / pre&longs;&longs;aretque ar<lb/>chitectus tolerare diutius nequiui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N400130">Armatum enim faci<lb/>le ho&longs;tem contemp&longs;i&longs;&longs;e: Sed ingenii uim: et operum molem: & <lb/>tormentorum impetum: quibus urgeret / obrueret / pre&longs;&longs;aretque ar<lb/>chitectus tolerare diutius nequiui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N400139">Et contra ob&longs;e&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> <lb/>euenit: ut &longs;e &longs;e alia re magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> architecti ope et artibus &longs;atis fore <lb/>tutos deputent. </s> | <s id="N400139">Et contra ob&longs;e&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> <lb/>euenit: ut &longs;e &longs;e alia re magis <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> architecti ope et artibus &longs;atis fore <lb/>tutos deputent. </s> |
| <s id="N40014C">Tum &longs;i habitas expeditiones repetas / forta&longs;&longs;i&longs; <lb/>reperies huius artibus et uirtute uictorias plures <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> imperatoris <lb/>ductu au&longs;picii&longs;ue partas: ho&longs;temque &longs;epius huius ingenio ab&longs;que illi <lb/>us <expan abbr="armi&longs;/&qtilde;">armi&longs; / quae</expan> illius ferro / &longs;ine i&longs;tius con&longs;ilio &longs;uccubui&longs;&longs;e: Et quod <lb/>maxime præ&longs;tat / parua manu &longs;aluoque uincit milite architectu&longs;. <lb/></s> | <s id="N40014C">Tum &longs;i habitas expeditiones repetas / forta&longs;&longs;i&longs; <lb/>reperies huius artibus et uirtute uictorias plures <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> imperatoris <lb/>ductu au&longs;picii&longs;ue partas: ho&longs;temque &longs;epius huius ingenio ab&longs;que illi <lb/>us <expan abbr="armi&longs;/&qtilde;">armi&longs; / quae</expan> illius ferro / &longs;ine i&longs;tius con&longs;ilio &longs;uccubui&longs;&longs;e: Et quod <lb/>maxime præ&longs;tat / parua manu &longs;aluoque uincit milite architectu&longs;. <lb/></s> |
| <s id="N400160">De utilitate hactenus. </s> | <s id="N400160">De utilitate hactenus. </s> |
| <s id="N400163">Quam uero grata & <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> penitus i&longs;ideat ani<lb/>mis ædificandi cura & ratio cum aliunde / tum hinc apparet / quod <lb/>neminem reperias modo ad&longs;int facultates / qui non totus ad quip<lb/>piam coædificandum pendeat: Et &longs;iquid ad rem ædificatoriam <lb/>excogitarit / uolens ac lubens non proferat: & qua&longs;i iubente natu<lb/>ra u&longs;ui hominum propalet. </s> | <s id="N400163">Quam uero grata & <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> penitus i&longs;ideat ani<lb/>mis ædificandi cura & ratio cum aliunde / tum hinc apparet / quod <lb/>neminem reperias modo ad&longs;int facultates / qui non totus ad quip<lb/>piam coædificandum pendeat: Et &longs;iquid ad rem ædificatoriam <lb/>excogitarit / uolens ac lubens non proferat: & qua&longs;i iubente natu<lb/>ra u&longs;ui hominum pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>let. </s> |
| <s id="N400174">Et <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;epe euenit: ut etiam rebus ali <lb/>is occupati nequeamus non facere / quin mente et animo aliquas <lb/>ædificationes commentemur. </s> | <s id="N400174">Et <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> &longs;epe euenit: ut etiam rebus ali <lb/>is occupati nequeamus non facere / quin mente et animo aliquas <lb/>ædificationes commentemur. </s> |
| <s id="N40017F">Et aliorum &longs;pectato ædificio &longs;in <lb/>gulas ilico dimen&longs;iones lu&longs;tramus ac pen&longs;itamus pro que ingenii <lb/>uiribus di&longs;quirimus quid nam adimi / addi immutariue po&longs;&longs;it: <lb/>quo id opus reddatur elegantius / ultroque monemus. </s> | <s id="N40017F">Et aliorum &longs;pectato ædificio &longs;in <lb/>gulas ilico dimen&longs;iones lu&longs;tramus ac pen&longs;itamus pro que ingenii <lb/>uiribus di&longs;quirimus quid nam adimi / addi immutariue po&longs;&longs;it: <lb/>quo id opus reddatur elegantius / ultroque monemus. </s> |
| <s id="N400188">Si quid uero <lb/>bene diffinitum recteque ab&longs;olutum &longs;it: quis id non &longs;pectet <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;um<lb/>ma uoluptate atque ilaritate? </s> | <s id="N400188">Si quid uero <lb/>bene diffinitum recteque ab&longs;olutum &longs;it: quis id non &longs;pectet <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;um<lb/>ma uoluptate atque ilaritate? </s> |
| <s id="N400193"><expan abbr="Iã">Iam</expan> uero <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ciues domi fori&longs;que non <lb/>iuuerit modo atque delectarit architectura / &longs;ed multo quidem ho<lb/>ne&longs;tarit quid e&longs;t quod referam? </s> | <s id="N400193"><expan abbr="Iã">Iam</expan> uero <expan abbr="&qtilde;tum">quantum</expan> ciues domi fori&longs;que non <lb/>iuuerit modo atque delectarit architectura / &longs;ed multo quidem ho<lb/>ne&longs;tarit quid e&longs;t quod referam? </s> |
| <s id="N4001A1">Quis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ibi laudi a&longs;cribat quod <lb/>ædificarit? </s> | <s id="N4001A1">Quis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ibi laudi a&longs;cribat quod <lb/>ædificarit? </s> |
| <s id="N4001AA">Priuatis etiam quod habitemus ædibus paulo accura<lb/>tius con&longs;tructis gloriam? </s> | <s id="N4001AA">Priuatis etiam quod habitemus ædibus paulo accura<lb/>tius con&longs;tructis gloriam? </s> |
| <s id="N4001AF">Eoni uiri quod parietem aut porticum du<lb/>xeris lauti&longs;&longs;imam / quod ornamenta po&longs;tium <expan abbr="colunnarũ">colunnarum</expan> tectique <expan abbr="ĩpo">impo</expan><lb/>&longs;ueris et tuam et &longs;uam uicem comprobant et <expan abbr="congratulãtur">congratulantur</expan>: Vel <lb/>ea re maxime quod intelligunt quidem te fructu hoc diuitiarum <lb/>tibi / familiæ / po&longs;teris urbique <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> decoris et dignitatis adau<lb/>xi&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4001AF">Eoni uiri quod parietem aut porticum du<lb/>xeris lauti&longs;&longs;imam / quod ornamenta po&longs;tium <expan abbr="columnarũ">columnarum</expan> tectique <expan abbr="ĩpo">impo</expan><lb/>&longs;ueris et tuam et &longs;uam uicem comprobant et <expan abbr="congratulãtur">congratulantur</expan>: Vel <lb/>ea re maxime quod intelligunt quidem te fructu hoc diuitiarum <lb/>tibi / familiæ / po&longs;teris urbique <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> decoris et dignitatis adau<lb/>xi&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N4001CC">Cretam in&longs;ulam in primis <expan abbr="&longs;epulcrũ">&longs;epulcrum</expan> iouis nobilitauit: nec <lb/>tantum Apollinis oraculo <expan abbr="Delon/&qtilde;">Delon / quae</expan> forma & &longs;pecie urbis templi <lb/>que maie&longs;tate colebatur. </s> | <s id="N4001CC">Cretam in&longs;ulam in primis <expan abbr="&longs;epulcrũ">&longs;epulcrum</expan> iouis nobilitauit: nec <lb/>tantum Apollinis oraculo <expan abbr="Delon/&qtilde;">Delon / quae</expan> forma & &longs;pecie urbis templi <lb/>que maie&longs;tate colebatur. </s> |
| <s id="N4001DB"><expan abbr="Quantũ">Quantum</expan> uero auctoritati <expan abbr="ĩperii">imperii</expan> & nomis <pb xlink:href="004/01/004.jpg"/>latini <expan abbr="cõtulerit">contulerit</expan> ædificatio nihil plus dico <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> nos ex his bu&longs;tis et re<lb/>&longs;iduis ueteris magnificentiæ: quæ pa&longs;&longs;im uidemus multa hi&longs;tori<lb/>cis credere didici&longs;&longs;e: quæ alioquin forta&longs;&longs;e minus credibilia uide<lb/><expan abbr="ban&ttilde;">bantur</expan>. </s> | <s id="N4001DB"><expan abbr="Quantũ">Quantum</expan> uero auctoritati <expan abbr="ĩperii">imperii</expan> & nomis <pb xlink:href="004/01/004.jpg"/>latini <expan abbr="cõtulerit">contulerit</expan> ædificatio nihil plus dico <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> nos ex his bu&longs;tis et re<lb/>&longs;iduis ueteris magnificentiæ: quæ pa&longs;&longs;im uidemus multa hi&longs;tori<lb/>cis credere didici&longs;&longs;e: quæ alioquin forta&longs;&longs;e minus credibilia uide<lb/><expan abbr="ban&ttilde;">bantur</expan>. </s> |
| <s id="N4001FA">Preclare <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> apud <expan abbr="Tuchidid&etilde;">Tuchididem</expan> prudentia ueterum com<expan abbr="proba&ttilde;">probatur</expan>: <lb/>qui ita urbem omni ædificiorum genere para&longs;&longs;ent / ut longe <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> erant <lb/>potentiores <expan abbr="uideren&ttilde;">uiderentur</expan>: Et quis fuit &longs;ummorum ac &longs;apienti&longs;&longs;imorum <expan abbr="prĩ">prin</expan><lb/>cipum / quin inter primas propagandi <expan abbr="noĩs">nominis</expan> et po&longs;teritatis curas rem <lb/>habuerit <expan abbr="ædificatoriã">ædificatoriam</expan>? </s> | <s id="N4001FA">Preclare <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> apud <expan abbr="Tuchidid&etilde;">Tuchididem</expan> prudentia ueterum com<expan abbr="proba&ttilde;">probatur</expan>: <lb/>qui ita urbem omni ædificiorum genere para&longs;&longs;ent / ut longe <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> erant <lb/>potentiores <expan abbr="uideren&ttilde;">uiderentur</expan>: Et quis fuit &longs;ummorum ac &longs;apienti&longs;&longs;imorum <expan abbr="prĩ">prin</expan><lb/>cipum / quin inter primas pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>gandi <expan abbr="noĩs">nominis</expan> et po&longs;teritatis curas rem <lb/>habuerit <expan abbr="ædificatoriã">ædificatoriam</expan>? </s> |
| <s id="N400225">Sed de his hactenus. </s> | <s id="N400225">Sed de his hactenus. </s> |
| <s id="N400228">Demum hoc &longs;it ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/><expan abbr="&longs;tabilitatem / dignitat&etilde;/decu&longs;que">&longs;tabilitatem / dignitatem / decu&longs;que</expan> rei pulice <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> debere archi<lb/>tecto: Qui quidem efficiat ut in ocio cum amænitate / fe&longs;tiuitate <lb/>&longs;alubritate: In negocio <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="emolum&etilde;to">emolumento</expan> rerum que <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan>: in utri&longs;que <lb/>&longs;ine periculo & cum dignitate uer&longs;emur. </s> | <s id="N400228">Demum hoc &longs;it ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/><expan abbr="&longs;tabilitatem / dignitat&etilde;/decu&longs;que">&longs;tabilitatem / dignitatem / decu&longs;que</expan> rei pulice <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> debere archi<lb/>tecto: Qui quidem efficiat ut in ocio cum amænitate / fe&longs;tiuitate <lb/>&longs;alubritate: In negocio <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="emolum&etilde;to">emolumento</expan> rerum que <expan abbr="increm&etilde;to">incremento</expan>: in utri&longs;que <lb/>&longs;ine periculo & cum dignitate uer&longs;emur. </s> |
| <s id="N40024A">Hunc igitur ex uolup<lb/>tate/ atque mirifica opum gratia: exque nece&longs;&longs;itate: exque inuentorum <lb/>adiumentis præ&longs;idioque: exque fructu po&longs;teritatis <expan abbr="probandũ">probandum</expan> <expan abbr="colendũ">colendum</expan> <lb/>que e&longs;&longs;e: atque inter primarios / qui de genere hominum <expan abbr="hõres">honores</expan> et pre<lb/>mia meruerint/ <expan abbr="h&etilde;ndum">hendum</expan> non negabimus. </s> | <s id="N40024A">Hunc igitur ex uolup<lb/>tate/ atque mirifica opum gratia: exque nece&longs;&longs;itate: exque inuentorum <lb/>adiumentis præ&longs;idioque: exque fructu po&longs;teritatis <expan abbr="probandũ">probandum</expan> <expan abbr="colendũ">colendum</expan> <lb/>que e&longs;&longs;e: atque inter primarios / qui de genere hominum <expan abbr="hõres">honores</expan> et pre<lb/>mia meruerint/ <expan abbr="h&etilde;ndum">hendum</expan> non negabimus. </s> |
| <s id="N400265">Atque nos <expan abbr="qd&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> i&longs;tec <lb/>ita e&longs;&longs;e intelligeremus / cæpimus animi gratia de eius arte et re<lb/>bus accuratius per&longs;crutari: quibus nam principiis diducerentur / <lb/>quibu&longs;ue optibus haberentur: atque finirentur: quas cum <expan abbr="ĩueni&longs;&longs;em">inueni&longs;&longs;em</expan> <lb/>genere uaria numero pene infinita / re admirabilia / utilitate incre<lb/>dibili: ut interdum non con&longs;taret que nam hominum <expan abbr="cõditio">conditio</expan>: aut <lb/>quæ rei p. </s> | <s id="N400265"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue nos <expan abbr="&qtilde;d&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> i&longs;tec <lb/>ita e&longs;&longs;e intelligeremus / cæpimus animi gratia de eius arte et re<lb/>bus accuratius per&longs;crutari: quibus nam principiis diducerentur / <lb/>quibu&longs;ue optibus haberentur: atque finirentur: quas cum <expan abbr="ĩueni&longs;&longs;em">inueni&longs;&longs;em</expan> <lb/>genere uaria numero pene infinita / re admirabilia / utilitate incre<lb/>dibili: ut interdum non con&longs;taret que nam hominum <expan abbr="cõditio">conditio</expan>: aut <lb/>quæ rei p. </s> |
| <s id="N400284">pars / aut quis ciuitatis &longs;tatus magis debeat architecto / <lb/><expan abbr="ĩmo">immo</expan> <expan abbr="omĩum">ominum</expan> commoditatum inuentori: publica an priuata: &longs;acra <lb/>an profana: ocium an negocium: &longs;inguli ne quique / an genus homi<lb/>num uniuer&longs;um / In&longs;tituimus pluribus de cau&longs;is: quæ longum e&longs; <lb/>&longs;et hic pro&longs;equi: eadem i&longs;ta colligere: quæ his decem libris <expan abbr="mãda">manda</expan><lb/>ta <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan> litteris: Quorum hic erit rebus <expan abbr="tractãdis">tractandis</expan> ordo: <expan abbr="Nã">Nam</expan> <expan abbr="ædificiũ">ædificium</expan> <lb/>quod corpus <expan abbr="quoddã">quoddam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="anĩaduertimus">animaduertimus</expan>: quod linea mentis / ueluti <lb/>alia corpora <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> & materia: Quorum alterum i&longs;tic ab ingenio <lb/>produceretur: alterum a natura &longs;u&longs;ciperetur: Huic mentem cogi<lb/>tationemque / huic alteri parationem &longs;electionemque adhibendam. <lb/></s> | <s id="N400284">pars / aut quis ciuitatis &longs;tatus magis debeat architecto / <lb/><expan abbr="ĩmo">immo</expan> <expan abbr="omĩum">ominum</expan> commoditatum inuentori: publica an priuata: &longs;acra <lb/>an profana: ocium an negocium: &longs;inguli ne quique / an genus homi<lb/>num uniuer&longs;um / In&longs;tituimus pluribus de cau&longs;is: quæ longum e&longs; <lb/>&longs;et hic pro&longs;equi: eadem i&longs;ta colligere: quæ his decem libris <expan abbr="mãda">manda</expan><lb/>ta <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan> litteris: Quorum hic erit rebus <expan abbr="tractãdis">tractandis</expan> ordo: <expan abbr="Nã">Nam</expan> <expan abbr="ædificiũ">ædificium</expan> <lb/>quod corpus <expan abbr="quoddã">quoddam</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="anĩaduertimus">animaduertimus</expan>: quod linea mentis / ueluti <lb/>alia corpora <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> & materia: Quorum alterum i&longs;tic ab ingenio <lb/>produceretur: alterum a natura &longs;u&longs;ciperetur: Huic mentem cogi<lb/>tationemque / huic alteri parationem &longs;electionemque adhibendam. <lb/></s> |
| <s id="N4002C1">Sed <expan abbr="utrorũque">utrorumque</expan> per &longs;e <expan abbr="neutrũ">neutrum</expan> &longs;atis ad rem ualere intelleximus / ni & <lb/>periti artificis manus / quæ lineamentis materiam <expan abbr="cõformaret">conformaret</expan> ac <lb/>ce&longs;&longs;erit: Cumque ædificiorum uarii e&longs;&longs;ent <expan abbr="u&longs;us/pue&longs;tigandũ">u&longs;us / pue&longs;tigandum</expan> fuit an <pb xlink:href="004/01/005.jpg"/>eadem lineamentorum finitio quibu&longs;que operibus conueniret. </s> | <s id="N4002C1">Sed <expan abbr="utrorũque">utrorumque</expan> per &longs;e <expan abbr="neutrũ">neutrum</expan> &longs;atis ad rem ualere intelleximus / ni & <lb/>periti artificis manus / quæ lineamentis materiam <expan abbr="cõformaret">conformaret</expan> ac <lb/>ce&longs;&longs;erit: Cumque ædificiorum uarii e&longs;&longs;ent <expan abbr="u&longs;us/pue&longs;tigandũ">u&longs;us / pue&longs;tigandum</expan> fuit an <pb xlink:href="004/01/005.jpg"/>eadem lineamentorum finitio quibu&longs;que operibus conueniret. </s> |
| <s id="N4002DC">Di<lb/>&longs;tinximus ea de re ædificiorum genera / in quibus quidem <expan abbr="cũ">cum</expan> ha<lb/>bere plurimum momenti uideremus / cohæ&longs;ionem modumque line <lb/>arum inter &longs;e: ex quo præcipua pulchritudinis effectio emanarit <lb/>De pulchritudine idcirco cæpimus di&longs;quirere quid nam e&longs;&longs;et / et <lb/>qualis cuique deberetur. </s> | <s id="N4002DC">Di<lb/>&longs;tinximus ea de re ædificiorum genera / in quibus quidem <expan abbr="cũ">cum</expan> ha<lb/>bere plurimum momenti uideremus / cohæ&longs;ionem modumque line <lb/>arum inter &longs;e: ex quo præcipua pulchritudinis effectio emanarit <lb/>De pulchritudine idcirco cæpimus di&longs;quirere quid nam e&longs;&longs;et / et <lb/>qualis cuique deberetur. </s> |
| |
| <s id="N400338"><arrow.to.target n="marg2"/><lb/>con&longs;cripturi optima et eleganti&longs;&longs;ima quæmque <lb/>a periti&longs;&longs;imis maioribus fui&longs;&longs;e litteris tradita <lb/>et quæ in ip&longs;is opibus facundis e&longs;&longs;e ob&longs;eruata <lb/>animaduerterimus / colligemus: <expan abbr="no&longs;trũque">no&longs;trumque</expan> hoc <lb/>in opus tran&longs;feremus: His etiam addemus &longs;i <lb/>quid no&longs;tro ingenio et perue&longs;tigandi cura et la<lb/>bore ad inuenerimus: quod quidem u&longs;ui futurum putemus: Sed <lb/>cum huiu&longs;modi rebus alioquin duris et a&longs;peris atque multa experte <lb/>ob&longs;curi&longs;&longs;imis con&longs;cribendis me cupiam e&longs;&longs;e <expan abbr="aperti&longs;&longs;imũ/et">aperti&longs;&longs;imum / et</expan> quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it facilem et <expan abbr="expediti&longs;&longs;imũ">expediti&longs;&longs;imum</expan>: no&longs;tro pro more explicabi<lb/>mus. </s> | <s id="N400338"><arrow.to.target n="marg2"/><lb/>con&longs;cripturi optima et eleganti&longs;&longs;ima quæmque <lb/>a periti&longs;&longs;imis maioribus fui&longs;&longs;e litteris tradita <lb/>et quæ in ip&longs;is opibus facundis e&longs;&longs;e ob&longs;eruata <lb/>animaduerterimus / colligemus: <expan abbr="no&longs;trũque">no&longs;trumque</expan> hoc <lb/>in opus tran&longs;feremus: His etiam addemus &longs;i <lb/>quid no&longs;tro ingenio et perue&longs;tigandi cura et la<lb/>bore ad inuenerimus: quod quidem u&longs;ui futurum putemus: Sed <lb/>cum huiu&longs;modi rebus alioquin duris et a&longs;peris atque multa experte <lb/>ob&longs;curi&longs;&longs;imis con&longs;cribendis me cupiam e&longs;&longs;e <expan abbr="aperti&longs;&longs;imũ/et">aperti&longs;&longs;imum / et</expan> quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it facilem et <expan abbr="expediti&longs;&longs;imũ">expediti&longs;&longs;imum</expan>: no&longs;tro pro more explicabi<lb/>mus. </s> |
| <s id="N40035F">quid nam &longs;it quod aggrediar. </s> | <s id="N40035F">quid nam &longs;it quod aggrediar. </s> |
| <s id="N400362">Nam hinc non negligendi <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>dicendarum fontes <expan abbr="patebũt">patebunt</expan>: unde cetera æquabiliore oratione <expan abbr="dicã&ttilde;">dicantur</expan> <lb/>Rem <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic ordinemur. </s> | <s id="N400362">Nam hinc non negligendi <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>dicendarum fontes <expan abbr="patebũt">patebunt</expan>: unde cetera æquabiliore oratione <expan abbr="dicã&ttilde;">dicantur</expan> <lb/>Rem <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic ordinemur. </s> |
| <s id="N400379">Tota res adificatoria lineamentis et <lb/>&longs;tructura con&longs;tituta <expan abbr="&etilde;">em</expan>: <expan abbr="Lineam&etilde;torũ">Lineamentorum</expan> <expan abbr="omĩs">omnibus</expan> uis et ratio con&longs;umitur: <lb/>Vt recta ab&longs;olutaque habeatur uia coaptandi iungendique lineas et <pb xlink:href="004/01/006.jpg"/>angulos: quibus ædificii facies comprehendatur atque concludetur <lb/>Atqui e&longs;t quidem lineamenti munus et officium præ&longs;cribere ædi<lb/>ficiis et partibus ædificiorum aptum locum et certum numerum: <lb/>dignumque modum & gratum <expan abbr="ordĩem">ordinem</expan>: ut iam tota ædificii forma <lb/>et figura ip&longs;is in lineamentis conquie&longs;cat. </s> | <s id="N400379">Tota res adificatoria lineamentis et <lb/>&longs;tructura con&longs;tituta <expan abbr="&etilde;">em</expan>: <expan abbr="Lineam&etilde;torũ">Lineamentorum</expan> <expan abbr="omĩs">omnibus</expan> uis et ratio con&longs;umitur: <lb/>Vt recta ab&longs;olutaque habeatur uia coaptandi iungendique lineas et <pb xlink:href="004/01/006.jpg"/>angulos: quibus ædificii facies comprehendatur atque concludetur <lb/><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui e&longs;t quidem lineamenti munus et officium præ&longs;cribere ædi<lb/>ficiis et partibus ædificiorum aptum locum et certum numerum: <lb/>dignumque modum & gratum <expan abbr="ordĩem">ordinem</expan>: ut iam tota ædificii forma <lb/>et figura ip&longs;is in lineamentis conquie&longs;cat. </s> |
| <s id="N40039E">Neque habet lineamen<lb/>tum in &longs;e ut materiam &longs;equatur: Sed e&longs;t huiu&longs;modi ut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pluri<lb/>mis in ædificiis e&longs;&longs;e lineamenta &longs;entiamus: ubi una atque eadem in <lb/>illis &longs;pectetur forma. </s> | <s id="N40039E">Neque habet lineamen<lb/>tum in &longs;e ut materiam &longs;equatur: Sed e&longs;t huiu&longs;modi ut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pluri<lb/>mis in ædificiis e&longs;&longs;e lineamenta &longs;entiamus: ubi una atque eadem in <lb/>illis &longs;pectetur forma. </s> |
| <s id="N4003AB">Hoc e&longs;t ubi eorum partes: et partium &longs;ingu<lb/>larum &longs;itus atque ordines inter &longs;e <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan> totis angulis toti&longs;que li <lb/>neis. </s> | <s id="N4003AB">Hoc e&longs;t ubi eorum partes: et partium &longs;ingu<lb/>larum &longs;itus atque ordines inter &longs;e <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan> totis angulis toti&longs;que li <lb/>neis. </s> |
| <s id="N4003B6">Et licebit integras formas præ&longs;cribere animo et mente / &longs;eclu<lb/>&longs;a omni materia: Quam rem a&longs;&longs;equemur adnotando et <expan abbr="præfini&etilde;">præfinien</expan><lb/>do angulos & lineas certa directione et connexione. </s> | <s id="N4003B6">Et licebit integras formas præ&longs;cribere animo et mente / &longs;eclu<lb/>&longs;a omni materia: Quam rem a&longs;&longs;equemur adnotando et <expan abbr="præfini&etilde;">præfinien</expan><lb/>do angulos & lineas certa directione et connexione. </s> |
| |
| <s id="N4004B5">De his igitur & de &longs;ingulorum partibus nobis dicendum e&longs;t: &longs;i <lb/>prius non nulla rettulerimus: quæ quidem &longs;eu principia / &longs;eu prin<lb/>cipiis no&longs;tri huius in&longs;tituti operis in&longs;ita atque innata &longs;unt: pluri<lb/>mum certe facient ad rem: Nam con&longs;iderantibus an &longs;it quippi<lb/>am / quod quibu&longs;que harum quæ diximu&longs; partium conferat / tria <lb/>inuenimus minime <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;da">po&longs;tponenda</expan>: quæ <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> et tectis & parietibus <lb/>et reliquis eiu&longs;modi <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <expan abbr="cõueniãt">conueniant</expan>: ea &longs;unt hæc. </s> | <s id="N4004B5">De his igitur & de &longs;ingulorum partibus nobis dicendum e&longs;t: &longs;i <lb/>prius non nulla rettulerimus: quæ quidem &longs;eu principia / &longs;eu prin<lb/>cipiis no&longs;tri huius in&longs;tituti operis in&longs;ita atque innata &longs;unt: pluri<lb/>mum certe facient ad rem: Nam con&longs;iderantibus an &longs;it quippi<lb/>am / quod quibu&longs;que harum quæ diximu&longs; partium conferat / tria <lb/>inuenimus minime <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;da">po&longs;tponenda</expan>: quæ <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> et tectis & parietibus <lb/>et reliquis eiu&longs;modi <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <expan abbr="cõueniãt">conueniant</expan>: ea &longs;unt hæc. </s> |
| <s id="N4004D4">Vt &longs;int eorum <pb xlink:href="004/01/008.jpg"/>&longs;ingula ad certum de&longs;tinatumque u&longs;um commoda et in primis &longs;alu<lb/>berrima: Ad firmitatem perpetuitatemque integra et &longs;olida & ad <lb/>modum æterna: Ad gratiam et amænitatem compta / compo&longs;ita: <lb/>et in omni parte &longs;ui / ut ita loquar / redimita. </s> | <s id="N4004D4">Vt &longs;int eorum <pb xlink:href="004/01/008.jpg"/>&longs;ingula ad certum de&longs;tinatumque u&longs;um commoda et in primis &longs;alu<lb/>berrima: Ad firmitatem perpetuitatemque integra et &longs;olida & ad <lb/>modum æterna: Ad gratiam et amænitatem compta / compo&longs;ita: <lb/>et in omni parte &longs;ui / ut ita loquar / redimita. </s> |
| <s id="N4004E1">His qua&longs;i rerum dicen<lb/>darum primordiis et fundamentis iactis ad in&longs;titutum pro&longs;equa<lb/>mur. </s> | <s id="N4004E1">His qua&longs;i rerum dicen<lb/>darum primordiis et fundamentis iactis ad in&longs;titutum pro&longs;equa<lb/>mur. </s> |
| <s id="N4004E8">Regionem ueteres ut omni nocuo liberam et commodita<lb/>tibus re forti&longs;&longs;imam haberent / quo ad eius fieri poterat / uehemen<lb/>ter elaborabant: Atque inprimis cælum ne habituri e&longs;&longs;ent graue et <lb/>infe&longs;tum / omni diligentia pænitus præcauebant / prudenti id qui <lb/>dem & permaxime nece&longs;&longs;ario con&longs;ilio: Nam terram atque aquam <lb/>&longs;iquid habeat in &longs;e uitii / arte et ingenio corrigi po&longs;&longs;e non negant <lb/>Celum uero nulla ingenii ope / nullaque hominum manu &longs;atis <lb/>po&longs;&longs;e emendari a&longs;&longs;euerant: Et <expan abbr="omnĩo">omnino</expan> &longs;piritus anhelitus / quo uno <lb/>maxime uitam ali &longs;eruarique &longs;entimus / mirifice ad &longs;alutem confe<lb/>ret / &longs;i erit per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> puri&longs;&longs;imus: Tum et quantam habeat celum ingi<lb/>gnendis / producendis / alendis / &longs;eruandi&longs;que rebus uim: quis e&longs;t <lb/>quem id fugiat? </s> | <s id="N4004E8">Regionem ueteres ut omni nocuo liberam et commodita<lb/>tibus re forti&longs;&longs;imam haberent / quo ad eius fieri poterat / uehemen<lb/>ter elaborabant: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue inprimis cælum ne habituri e&longs;&longs;ent graue et <lb/>infe&longs;tum / omni diligentia pænitus præcauebant / prudenti id qui <lb/>dem & permaxime nece&longs;&longs;ario con&longs;ilio: Nam terram atque aquam <lb/>&longs;iquid habeat in &longs;e uitii / arte et ingenio corrigi po&longs;&longs;e non negant <lb/>Celum uero nulla ingenii ope / nullaque hominum manu &longs;atis <lb/>po&longs;&longs;e emendari a&longs;&longs;euerant: Et <expan abbr="omnĩo">omnino</expan> &longs;piritus anhelitus / quo uno <lb/>maxime uitam ali &longs;eruarique &longs;entimus / mirifice ad &longs;alutem confe<lb/>ret / &longs;i erit per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> puri&longs;&longs;imus: Tum et quantam habeat celum ingi<lb/>gnendis / producendis / alendis / &longs;eruandi&longs;que rebus uim: quis e&longs;t <lb/>quem id fugiat? </s> |
| <s id="N40050B">Quando & præ&longs;tare ingenio eos <expan abbr="ĩtelligas">intelligas</expan> homi<lb/>nes: qui celo fruantur <expan abbr="puriore/&qtilde;">puriore / quae</expan> eos qui cra&longs;&longs;o et madenti. </s> | <s id="N40050B">Quando & præ&longs;tare ingenio eos <expan abbr="ĩtelligas">intelligas</expan> homi<lb/>nes: qui celo fruantur <expan abbr="puriore/&qtilde;">puriore / quae</expan> eos qui cra&longs;&longs;o et madenti. </s> |
| <s id="N400518">Quæ <lb/>una res poti&longs;&longs;imum effeci&longs;&longs;e <expan abbr="credi&ttilde;/ut">creditur / ut</expan> athenien&longs;es acumine inge<lb/>nii multo præ&longs;titerint thebanis. </s> | <s id="N400518">Quæ <lb/>una res poti&longs;&longs;imum effeci&longs;&longs;e <expan abbr="credi&ttilde;/ut">creditur / ut</expan> athenien&longs;es acumine inge<lb/>nii multo præ&longs;titerint thebanis. </s> |
| <s id="N400523">Celum pro &longs;itu & locorum facie ali<lb/>um atque alium haberi &longs;entimus: quarum uarietatum <expan abbr="rões">rones</expan> partim in<lb/>telligere uidemur / partim naturæ ob&longs;curitate abditæ atque ob&longs;tru&longs;æ <lb/>nos penitus latent: Sed de manife&longs;tis prius: po&longs;t occultiora per&longs;cu<lb/>tabimur: quo regiones <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imas">commodi&longs;&longs;imas</expan> deligere et &longs;aluberrime po&longs;<lb/>&longs;imus degere. </s> | <s id="N400523">Celum pro &longs;itu & locorum facie ali<lb/>um atque alium haberi &longs;entimus: quarum uarietatum <expan abbr="rões">rones</expan> partim in<lb/>telligere uidemur / partim naturæ ob&longs;curitate abditæ atque ob&longs;tru&longs;æ <lb/>nos penitus latent: Sed de manife&longs;tis prius: po&longs;t occultiora per&longs;cu<lb/>tabimur: quo regiones <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imas">commodi&longs;&longs;imas</expan> deligere et &longs;aluberrime po&longs;<lb/>&longs;imus degere. </s> |
| <s id="N400538">Aerem ueteres theologi <expan abbr="pallad&etilde;">palladem</expan> nuncuparunt: & <lb/>hanc Homerus <expan abbr="deã">deam</expan> <expan abbr="e&etilde;">esse</expan> ait & <expan abbr="glaucopũ">glaucopum</expan> <expan abbr="apellari/purũ">apellari / purum</expan> &longs;ignificans <lb/>aerem: qui natura &longs;ui perlucidi&longs;&longs;imus &longs;it. </s> | <s id="N400538">Aerem ueteres theologi <expan abbr="pallad&etilde;">palladem</expan> nuncuparunt: & <lb/>hanc Homerus <expan abbr="deã">deam</expan> <expan abbr="e&etilde;">esse</expan> ait & <expan abbr="glaucopũ">glaucopum</expan> <expan abbr="apellari/purũ">apellari / purum</expan> &longs;ignificans <lb/>aerem: qui natura &longs;ui perlucidi&longs;&longs;imus &longs;it. </s> |
| <s id="N400553">Atqui in promptu qui <lb/>dem e&longs;t eum e&longs;&longs;e aerem &longs;aluberrimum: qui purgati&longs;&longs;imus: et per <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> puri&longs;&longs;imus &longs;it: qui acie ui&longs;us liberrime peruius: qui perlucidus: <lb/>qui leui&longs;&longs;imus: qui coequabilis et minime uarius. </s> | <s id="N400553"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui in promptu qui <lb/>dem e&longs;t eum e&longs;&longs;e aerem &longs;aluberrimum: qui purgati&longs;&longs;imus: et per <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> puri&longs;&longs;imus &longs;it: qui acie ui&longs;us liberrime peruius: qui perlucidus: <lb/>qui leui&longs;&longs;imus: qui coequabilis et minime uarius. </s> |
| <s id="N40055F">Tum contra <lb/>pe&longs;tiferum illic e&longs;&longs;e aerem &longs;tatuemus: ubi &longs;pi&longs;&longs;itudine <expan abbr="quadã">quadam</expan> aut <lb/>nebularum: Aut uaporum &longs;tet <expan abbr="cõcretus">concretus</expan> atque <expan abbr="fetul&etilde;tus">fetulentus</expan>. </s> | <s id="N40055F">Tum contra <lb/>pe&longs;tiferum illic e&longs;&longs;e aerem &longs;tatuemus: ubi &longs;pi&longs;&longs;itudine <expan abbr="quadã">quadam</expan> aut <lb/>nebularum: Aut uaporum &longs;tet <expan abbr="cõcretus">concretus</expan> atque <expan abbr="fetul&etilde;tus">fetulentus</expan>. </s> |
| <s id="N400572">Vt <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> quod<expan abbr="dã">dam</expan> <lb/>graue hæreat &longs;uperciliis: atque <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> premat. </s> | <s id="N400572">Vt <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> quod<expan abbr="dã">dam</expan> <lb/>graue hæreat &longs;uperciliis: atque <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> premat. </s> |
| <s id="N400583">Hæc ut ita &longs;int <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> fieri <expan abbr="arbitror/cũ">arbitror / cum</expan> cæteras ob <expan abbr="res/tũ">res / tum</expan> &longs;olibus <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> atque <expan abbr="u&etilde;to">uento</expan>. <pb xlink:href="004/01/009.jpg"/>Neque hic phy&longs;ica illa recen&longs;ebimus / quo pacto ui &longs;olis uapores ex <lb/>intimis terræ ui&longs;ceribus <expan abbr="exhaurian&ttilde;">exhauriantur</expan>: atque in æthera <expan abbr="tollan&ttilde;">tollantur</expan>. </s> | <s id="N400583">Hæc ut ita &longs;int <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> fieri <expan abbr="arbitror/cũ">arbitror / cum</expan> cæteras ob <expan abbr="res/tũ">res / tum</expan> &longs;olibus <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> atque <expan abbr="u&etilde;to">uento</expan>. <pb xlink:href="004/01/009.jpg"/>Neque hic phy&longs;ica illa recen&longs;ebimus / quo pacto ui &longs;olis uapores ex <lb/>intimis terræ ui&longs;ceribus <expan abbr="exhaurian&ttilde;">exhauriantur</expan>: atque in æthera <expan abbr="tollan&ttilde;">tollantur</expan>. </s> |
| |
| <s id="N400605">Verum hinc ni fallor <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> ut po&longs;&longs;imus interpretari cur <lb/>&longs;it / quod uidemus alias orbis regiones e&longs;&longs;e eiu&longs;modi / ut aere gaude<lb/>ant læti&longs;&longs;imo: dum aliæ illis contiguæ & prope po&longs;itæ in &longs;inu <lb/>tri&longs;tiore celo et qua&longs;i me&longs;to die con&longs;orde&longs;cant: Nanque id quidem <lb/>fieri <expan abbr="cõiecto">coniecto</expan> aliam nullam ob rem / ni&longs;i quod his cum &longs;olo: & uentis <lb/>non bene conueniat. </s> | <s id="N400605">Verum hinc ni fallor <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> ut po&longs;&longs;imus interpretari cur <lb/>&longs;it / quod uidemus alias orbis regiones e&longs;&longs;e eiu&longs;modi / ut aere gaude<lb/>ant læti&longs;&longs;imo: dum aliæ illis contiguæ & prope po&longs;itæ in &longs;inu <lb/>tri&longs;tiore celo et qua&longs;i me&longs;to die con&longs;orde&longs;cant: Nanque id quidem <lb/>fieri <expan abbr="cõiecto">coniecto</expan> aliam nullam ob rem / ni&longs;i quod his cum &longs;olo: & uentis <lb/>non bene conueniat. </s> |
| <s id="N40061E">Siracu&longs;as aiebat Cicero ita e&longs;&longs;e po&longs;itas. </s> | <s id="N40061E">Siracu&longs;as aiebat Cicero ita e&longs;&longs;e po&longs;itas. </s> |
| <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> | <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> |
| <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in lana. </s> | <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in lana. </s> |
| <s id="N400649">Ex quo aerem: qui i&longs;tic <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in pro<lb/>ximo uehementius efferue&longs;cat: grauem cra&longs;&longs;umque e&longs;&longs;e arguunt. <lb/></s> | <s id="N400649">Ex quo aerem: qui i&longs;tic <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in pro<lb/>ximo uehementius efferue&longs;cat: grauem cra&longs;&longs;umque e&longs;&longs;e arguunt. <lb/></s> |
| <s id="N400653">Egyptii de nobilitate contendentes <expan abbr="cũ">cum</expan> cæteris orbis gentibu&longs; glo<lb/>riabantur e&longs;&longs;e apud &longs;e hominum genus principio procreatum: ne <lb/>que alibi procreari <expan abbr="oportui&longs;&longs;e/&qtilde;">oportui&longs;&longs;e / quae</expan> ubi &longs;aluberrime e&longs;&longs;ent uicturi. <pb xlink:href="004/01/010.jpg"/>Se enim qua&longs;i perpetuo uere et con&longs;tanti aeris tenore præ cæteris <lb/>omnibus deorum benignitate mirifice donatos e&longs;&longs;e: <expan abbr="Tũ">Tum</expan> et inter <lb/>ægyptios eos pre&longs;ertim qui ad <expan abbr="Lybiã">Lybiam</expan> &longs;pectent / quod ibi <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> auræ <lb/><expan abbr="uarien&ttilde;/e&longs;&longs;e">uarientur / e&longs;&longs;e</expan> <expan abbr="oĩum">omnium</expan> præditos ualitudine homines pro <expan abbr="&qtilde;">qua</expan> integerrima <lb/>&longs;cribit Herodotus: Et certe uidere uideor urbes <expan abbr="qua&longs;dã">qua&longs;dam</expan> cum Ita<lb/>lie /tum & aliarum gentium non <expan abbr="aliã">aliam</expan> ob <expan abbr="r&etilde;/&qtilde;">rem / quae</expan> ob aeris modo frigen<lb/>tis modo feruentis &longs;ubitam <expan abbr="int&etilde;piem">interperiem</expan> fieri morbo&longs;as atque pe&longs;tilen<lb/>tes: Itaque & <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> &longs;olis & quos &longs;oles habeat regio non iniuria <expan abbr="&longs;pectã">&longs;pectan</expan><lb/>dum <expan abbr="&etilde;">est</expan>: Ne quod ad&longs;it aut &longs;olis aut umbrarum / quod plus &longs;atis &longs;it. </s> | <s id="N400653">Egyptii de nobilitate contendentes <expan abbr="cũ">cum</expan> cæteris orbis gentibu&longs; glo<lb/>riabantur e&longs;&longs;e apud &longs;e hominum genus principio procreatum: ne <lb/>que alibi procreari <expan abbr="oportui&longs;&longs;b[a-zA-Z0-9] /&qtilde;">oportui&longs;&longs;e / quae</expan> ubi &longs;aluberrime e&longs;&longs;ent uicturi. <pb xlink:href="004/01/010.jpg"/>Se enim qua&longs;i perpetuo uere et con&longs;tanti aeris tenore præ cæteris <lb/>omnibus deorum benignitate mirifice donatos e&longs;&longs;e: <expan abbr="Tũ">Tum</expan> et inter <lb/>ægyptios eos pre&longs;ertim qui ad <expan abbr="Lybiã">Lybiam</expan> &longs;pectent / quod ibi <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> auræ <lb/><expan abbr="uarien&ttilde;/e&longs;&longs;e">uarientur / e&longs;&longs;e</expan> <expan abbr="oĩum">omnium</expan> præditos ualitudine homines pro <expan abbr="&qtilde;">qua</expan> integerrima <lb/>&longs;cribit Herodotus: Et certe uidere uideor urbes <expan abbr="qua&longs;dã">qua&longs;dam</expan> cum Ita<lb/>lie /tum & aliarum gentium non <expan abbr="aliã">aliam</expan> ob <expan abbr="r&etilde;/&qtilde;">rem / quae</expan> ob aeris modo frigen<lb/>tis modo feruentis &longs;ubitam <expan abbr="int&etilde;piem">interperiem</expan> fieri morbo&longs;as atque pe&longs;tilen<lb/>tes: Itaque & <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> &longs;olis & quos &longs;oles habeat regio non iniuria <expan abbr="&longs;pectã">&longs;pectan</expan><lb/>dum <expan abbr="&etilde;">est</expan>: Ne quod ad&longs;it aut &longs;olis aut umbrarum / quod plus &longs;atis &longs;it. </s> |
| <s id="N4006AB">So<lb/>lem Garamantes <expan abbr="orient&etilde;">orientem</expan> et <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> execrantur / quod nimia radii <lb/>a&longs;&longs;iduitate <expan abbr="uran&ttilde;">urantur</expan>: Alii nocte <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> perpetua pallent. </s> | <s id="N4006AB">So<lb/>lem Garamantes <expan abbr="orient&etilde;">orientem</expan> et <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> execrantur / quod nimia radii <lb/>a&longs;&longs;iduitate <expan abbr="uran&ttilde;">urantur</expan>: Alii nocte <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> perpetua pallent. </s> |
| <s id="N4006C2">Hæc ita ut &longs;int <lb/>non id <expan abbr="tantũ">tantum</expan> efficit quod orbis axem <expan abbr="pronior&etilde;">proniorem</expan> aut obliquiorem habe<lb/>ant / facit id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="plurimum/&qtilde;">plurimum / quae</expan> quod ip&longs;a locorum facie: aut obii<lb/>ciantur &longs;olibus atque uentis excipiendis / aut ob&longs;truantur. </s> | <s id="N4006C2">Hæc ita ut &longs;int <lb/>non id <expan abbr="tantũ">tantum</expan> efficit quod orbis axem <expan abbr="pronior&etilde;">proniorem</expan> aut obliquiorem habe<lb/>ant / facit id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="plurimum/&qtilde;">plurimum / quae</expan> quod ip&longs;a locorum facie: aut obii<lb/>ciantur &longs;olibus atque uentis excipiendis / aut ob&longs;truantur. </s> |
| <s id="N4006DB">Malim <lb/>quidem auras <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="uentos/u&etilde;tos">uentos / uentos</expan> tamen <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> acres & in modicos mi <lb/>nus <expan abbr="mode&longs;te/&qtilde;">mode&longs;te / quae</expan> <expan abbr="ĩmobile">immobile</expan> & perinde graue cælum feram: et <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>inquit uitium Ouidius: ni moueantur aquæ: Quid aer: profecto <lb/>motu uehementer. </s> | <s id="N4006DB">Malim <lb/>quidem auras <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <expan abbr="uentos/u&etilde;tos">uentos / uentos</expan> tamen <expan abbr="&qtilde;uis">quauis</expan> acres & in modicos mi <lb/>nus <expan abbr="mode&longs;te/&qtilde;">mode&longs;te / quae</expan> <expan abbr="ĩmobile">immobile</expan> & perinde graue cælum feram: et <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>inquit uitium Ouidius: ni moueantur aquæ: Quid aer: profecto <lb/>motu uehementer. </s> |
| <s id="N4006FE">ut ita loquar / hilare&longs;cit: Nam motu fieri <expan abbr="qd&etilde;">quidem</expan> <lb/>opinor / ut &longs;urgentes a terra uapores: aut di&longs;&longs;ipentur: aut motibus <lb/>in cale&longs;cendo concoquantur: Sed hos uentos uelim fractos obiec<lb/>tis montibus: et &longs;iluis: aut longa <expan abbr="cõmigratione">commigratione</expan> la&longs;&longs;os apellere: <lb/>Velim et ne per loca apellant: unde raptum malum ad nos affe<lb/>rant. </s> | <s id="N4006FE">ut ita loquar / hilare&longs;cit: Nam motu fieri <expan abbr="&qtilde;d&etilde;">quidem</expan> <lb/>opinor / ut &longs;urgentes a terra uapores: aut di&longs;&longs;ipentur: aut motibus <lb/>in cale&longs;cendo concoquantur: Sed hos uentos uelim fractos obiec<lb/>tis montibus: et &longs;iluis: aut longa <expan abbr="cõmigratione">commigratione</expan> la&longs;&longs;os apellere: <lb/>Velim et ne per loca apellant: unde raptum malum ad nos affe<lb/>rant. </s> |
| <s id="N400713">Idcirco uitandum <expan abbr="cuiu&longs;&qtilde;">cuiu&longs;que</expan> uiciniam admonere: ex qua <expan abbr="noxiũ">noxium</expan> <lb/>quid effluat: Quo in genere &longs;unt teter odor / impuru&longs;que omnis ua<lb/>por palu&longs;trium sedarumque præ&longs;ertim aquarum et fo&longs;&longs;ionum. </s> | <s id="N400713">Idcirco uitandum <expan abbr="cuiu&longs;&qtilde;">cuiu&longs;que</expan> uiciniam admonere: ex qua <expan abbr="noxiũ">noxium</expan> <lb/>quid effluat: Quo in genere &longs;unt teter odor / impuru&longs;que omnis ua<lb/>por palu&longs;trium sedarumque præ&longs;ertim aquarum et fo&longs;&longs;ionum. </s> |
| <s id="N400722"><expan abbr="Cõ">Com</expan> <lb/>&longs;tat apud phy&longs;icos omnem fluuium qui niuibus excre&longs;cat / aerem <lb/>ducere frigidum et cra&longs;&longs;um. </s> | <s id="N400722"><expan abbr="Cõ">Com</expan> <lb/>&longs;tat apud phy&longs;icos omnem fluuium qui niuibus excre&longs;cat / aerem <lb/>ducere frigidum et cra&longs;&longs;um. </s> |
| <s id="N40072C">Sed inter aquas nulla erit <expan abbr="fedior/&qtilde;">sedior / quae</expan> <lb/>quæ motu nullo exagitata contabe&longs;cat: eritque morbo&longs;ior' uiciniæ <lb/>huiu&longs;modi contagio / quo uentis minus probatis <expan abbr="&longs;ub&longs;titue&ttilde;">&longs;ub&longs;tituetur</expan>: <expan abbr="Nã">Nam</expan> <expan abbr="u&etilde;">uen</expan><lb/>tos <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> &longs;uapte natura <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> e&longs;&longs;e tales ut &longs;alubres aut <expan abbr="ĩ&longs;alubres">in&longs;alubres</expan> <lb/>&longs;int: Sed <expan abbr="aquilõem">aquilonem</expan> inquit Plinius <expan abbr="theophra&longs;tũ">theophra&longs;tum</expan> atque <expan abbr="Hippocrat&etilde;">Hippocratem</expan> &longs;e<lb/>cutus <expan abbr="oĩum">omnium</expan> <expan abbr="e&etilde;">esse</expan> <expan abbr="adbonã">ad bonam</expan> <expan abbr="ualitudin&etilde;">ualitudinem</expan> <expan abbr="re&longs;titu&etilde;dã">re&longs;tituendam</expan> atque <expan abbr="&longs;eruãdã">&longs;eruandam</expan> accomo <lb/><expan abbr="dati&longs;&longs;imũ">dati&longs;&longs;imum</expan>. </s> | <s id="N40072C">Sed inter aquas nulla erit <expan abbr="fedior/&qtilde;">sedior / quae</expan> <lb/>quæ motu nullo exagitata contabe&longs;cat: eritque morbo&longs;ior' uiciniæ <lb/>huiu&longs;modi contagio / quo uentis minus probatis <expan abbr="&longs;ub&longs;titue&ttilde;">&longs;ub&longs;tituetur</expan>: <expan abbr="Nã">Nam</expan> <expan abbr="u&etilde;">uen</expan><lb/>tos <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> &longs;uapte natura <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> e&longs;&longs;e tales ut &longs;alubres aut <expan abbr="ĩ&longs;alubres">in&longs;alubres</expan> <lb/>&longs;int: Sed <expan abbr="aquilõem">aquilonem</expan> inquit Plinius <expan abbr="theophra&longs;tũ">theophra&longs;tum</expan> atque <expan abbr="Hippocrat&etilde;">Hippocratem</expan> &longs;e<lb/>cutus <expan abbr="oĩum">omnium</expan> <expan abbr="e&etilde;">esse</expan> <expan abbr="adbonã">ad bonam</expan> <expan abbr="ualitudin&etilde;">ualitudinem</expan> <expan abbr="re&longs;titu&etilde;dã">re&longs;tituendam</expan> atque <expan abbr="&longs;eruãdã">&longs;eruandam</expan> accomo <lb/><expan abbr="dati&longs;&longs;imũ">dati&longs;&longs;imum</expan>. </s> |
| |
| <p id="N4007EC" type="main"> | <p id="N4007EC" type="main"> |
| <s id="N4007EE">RVRSVS in captanda regione conueniet: Vt &longs;it ea quidem <lb/>eiu&longs;modi / ut incolis omni exparte bene &longs;it futurum / cum rerum <lb/>natura: et cum reliquorum hominum genere atque conuictu. </s> | <s id="N4007EE">RVRSVS in captanda regione conueniet: Vt &longs;it ea quidem <lb/>eiu&longs;modi / ut incolis omni exparte bene &longs;it futurum / cum rerum <lb/>natura: et cum reliquorum hominum genere atque conuictu. </s> |
| <s id="N4007F5"><expan abbr="Nequeenĩ">Neque <lb/>enim</expan> ego illic / ubi condere Callicula <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> de&longs;tinauerat in alpium <lb/>arduo aliquo et difficili iugo / ni&longs;i maxima cogat nece&longs;&longs;itas: ædi<lb/>ficabo. </s> | <s id="N4007F5"><expan abbr="Nequeenĩ">Neque <lb/>enim</expan> ego illic / ubi condere Callicula <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> de&longs;tinauerat in alpium <lb/>arduo aliquo et difficili iugo / ni&longs;i maxima cogat nece&longs;&longs;itas: ædi<lb/>ficabo. </s> |
| <s id="N400805">Vitabo et de&longs;ertam &longs;olitudinem: qualem uarro fui&longs;&longs;e re <lb/>fert partem galliæ / quæ inter adienum &longs;it / qualemue &longs;cribit ce&longs;ar <lb/>pro &longs;ua fui&longs;&longs;e tempora Britaniam: Neque placebit: &longs;i illic uti in&longs;ula <lb/><expan abbr="põti">ponti</expan> oenoe <expan abbr="uiu&etilde;dũ">uiuendum</expan> erit ouis <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="auiũ">auium</expan>: aut &longs;i glande uti apud hi&longs;<lb/><expan abbr="paniã">paniam</expan> Plinii <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> nullis <expan abbr="uiuebãt">uiuebant</expan> locis: Velim <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> nihil <lb/>de&longs;it: quod <expan abbr="adu&longs;ũ">adu&longs;um</expan> <expan abbr="futurũ">futurum</expan> &longs;it Præclare alexander negauit uelle <expan abbr="ĩmon">immon</expan> <lb/>te Athos condere urbem / alioquin futuram ex Polycratis archi<pb xlink:href="004/01/012.jpg"/>tecti commento admirabilem /ea re / quod rerum <expan abbr="afflu&etilde;tiam">affluentiam</expan> incolæ <lb/>habituri non e&longs;&longs;ent: Ari&longs;toteli forta&longs;&longs;is poterat placere ea regio: <lb/>præ&longs;ertim condendis urbibus / quæ difficiles haberet aditus: Et <lb/>comperio fui&longs;&longs;e gentes: quæ &longs;uos fines de&longs;erti&longs;&longs;imos et de&longs;tituti&longs; <lb/>&longs;imos longe ac late ho&longs;tium <expan abbr="incommodãdorum">incommodandorum</expan> gratia e&longs;&longs;e affec<lb/>tarint: Horum rationes proba&longs;&longs;e ne <expan abbr="cõueniat/">conueniat /</expan> an <expan abbr="nõalibi">non alibi</expan> di&longs;cep<lb/>tabimus: Sed hæc &longs;i ita iuuant publicis i&longs;tiu&longs;modi <expan abbr="ĩ">in</expan> rebus / non <expan abbr="&etilde;">esse</expan> <lb/>ut eorum in&longs;titutum improbem: At reliquis profecto ædificiis <lb/><expan abbr="pon&etilde;dis">ponendis</expan> mihi ea perplacebit regio / quæ et multos et uarios habebit <lb/>aditus: quibus et naui et iumento et iugo <expan abbr="tũ">tum</expan> æ&longs;tate / tum et hyeme <lb/>nece&longs;&longs;aria commodi&longs;&longs;ime po&longs;&longs;int conuehi: Atqui erit ip&longs;a regio <lb/>neque <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> exuberantia madida neque &longs;iccitate a&longs;pera: &longs;ed habilis <lb/>et <expan abbr="cont&etilde;perabilis">contemperabilis</expan>: Aut &longs;i id ex <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> nequeat: paulo frigentem <lb/>et <expan abbr="&longs;iccam/&qtilde;">&longs;iccam / quae</expan> minus calentem et plus &longs;atis humectam eligemus: <lb/>Nam tecto / pariete / ue&longs;te / igne / motu frigora <expan abbr="uincen&ttilde;">uincentur</expan> <expan abbr="Siccitat&etilde;">Siccitatem</expan> <lb/>quidem cur uehementer hominum corpora aut ingenia lædat ha<lb/>bere in &longs;e quippiam haud multum arbitrantur: Tum et &longs;iccis du<lb/>re&longs;cere / frigidis forta&longs;&longs;is horre&longs;cere homines putant: Verum hu<lb/>midis tabe&longs;cere corpora omnia et calidis &longs;olui affirmant: Et uide <lb/>re licet cum frigida propter tempora <expan abbr="homines/tũ">homines / tum</expan> et frigenti loco <lb/>habitantes corpore &longs;tare ualido et morbis libero. </s> | <s id="N400805">Vitabo et de&longs;ertam &longs;olitudinem: qualem uarro fui&longs;&longs;e re <lb/>fert partem galliæ / quæ inter adienum &longs;it / qualemue &longs;cribit ce&longs;ar <lb/>pro &longs;ua fui&longs;&longs;e tempora Britaniam: Neque placebit: &longs;i illic uti in&longs;ula <lb/><expan abbr="põti">ponti</expan> oenoe <expan abbr="uiu&etilde;dũ">uiuendum</expan> erit ouis <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="auiũ">auium</expan>: aut &longs;i glande uti apud hi&longs;<lb/><expan abbr="paniã">paniam</expan> Plinii <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> nullis <expan abbr="uiuebãt">uiuebant</expan> locis: Velim <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> nihil <lb/>de&longs;it: quod <expan abbr="adu&longs;ũ">adu&longs;um</expan> <expan abbr="futurũ">futurum</expan> &longs;it Præclare alexander negauit uelle <expan abbr="ĩmon">immon</expan> <lb/>te Athos condere urbem / alioquin futuram ex Polycratis archi<pb xlink:href="004/01/012.jpg"/>tecti commento admirabilem /ea re / quod rerum <expan abbr="afflu&etilde;tiam">affluentiam</expan> incolæ <lb/>habituri non e&longs;&longs;ent: Ari&longs;toteli forta&longs;&longs;is poterat placere ea regio: <lb/>præ&longs;ertim condendis urbibus / quæ difficiles haberet aditus: Et <lb/>comperio fui&longs;&longs;e gentes: quæ &longs;uos fines de&longs;erti&longs;&longs;imos et de&longs;tituti&longs; <lb/>&longs;imos longe ac late ho&longs;tium <expan abbr="incommodãdorum">incommodandorum</expan> gratia e&longs;&longs;e affec<lb/>tarint: Horum rationes proba&longs;&longs;e ne <expan abbr="cõueniat/">conueniat /</expan> an <expan abbr="nõalibi">non alibi</expan> di&longs;cep<lb/>tabimus: Sed hæc &longs;i ita iuuant publicis i&longs;tiu&longs;modi <expan abbr="ĩ">in</expan> rebus / non <expan abbr="&etilde;">esse</expan> <lb/>ut eorum in&longs;titutum improbem: At reliquis profecto ædificiis <lb/><expan abbr="pon&etilde;dis">ponendis</expan> mihi ea perplacebit regio / quæ et multos et uarios habebit <lb/>aditus: quibus et naui et iumento et iugo <expan abbr="tũ">tum</expan> æ&longs;tate / tum et hyeme <lb/>nece&longs;&longs;aria commodi&longs;&longs;ime po&longs;&longs;int conuehi: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui erit ip&longs;a regio <lb/>neque <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> exuberantia madida neque &longs;iccitate a&longs;pera: &longs;ed habilis <lb/>et <expan abbr="cont&etilde;perabilis">contemperabilis</expan>: Aut &longs;i id ex <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> nequeat: paulo frigentem <lb/>et <expan abbr="&longs;iccam/&qtilde;">&longs;iccam / quae</expan> minus calentem et plus &longs;atis humectam eligemus: <lb/>Nam tecto / pariete / ue&longs;te / igne / motu frigora <expan abbr="uincen&ttilde;">uincentur</expan> <expan abbr="Siccitat&etilde;">Siccitatem</expan> <lb/>quidem cur uehementer hominum corpora aut ingenia lædat ha<lb/>bere in &longs;e quippiam haud multum arbitrantur: Tum et &longs;iccis du<lb/>re&longs;cere / frigidis forta&longs;&longs;is horre&longs;cere homines putant: Verum hu<lb/>midis tabe&longs;cere corpora omnia et calidis &longs;olui affirmant: Et uide <lb/>re licet cum frigida propter tempora <expan abbr="homines/tũ">homines / tum</expan> et frigenti loco <lb/>habitantes corpore &longs;tare ualido et morbis libero. </s> |
| <s id="N4008A9">Tam et &longs;i &longs;tatu <lb/>aut calentibus locis excellere ingenia / frigentibus præ&longs;tare corpo<lb/>ra: Tum ex appiano hi&longs;torico intellexi Numidas ea de re <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> <lb/>longe uos e&longs;&longs;e quod hyemem <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> habeant frigentem: Omnium <lb/>tum <expan abbr="optĩa">optima</expan> erit regio: quæ &longs;ubhumecta et tepens &longs;it: Proceros: n: <lb/>et uenu&longs;tos ea homines feret / atque etiam minime tri&longs;tes. </s> | <s id="N4008A9">Tam et &longs;i &longs;tatu <lb/>aut calentibus locis excellere ingenia / frigentibus præ&longs;tare corpo<lb/>ra: Tum ex appiano hi&longs;torico intellexi Numidas ea de re <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> <lb/>longe uos e&longs;&longs;e quod hyemem <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> habeant frigentem: Omnium <lb/>tum <expan abbr="optĩa">optima</expan> erit regio: quæ &longs;ubhumecta et tepens &longs;it: Proceros: n: <lb/>et uenu&longs;tos ea homines feret / atque etiam minime tri&longs;tes. </s> |
| <s id="N4008C2">Secundo <lb/>loco ea erit Regio percommoda / quæ niuo&longs;is in prouinciis plus <lb/>cæteris habebit &longs;olis / et quæ &longs;olibus are&longs;centi in prouincia plus ha<lb/>bebit humecti atque umbrarum: Sed nullo ponetur loco ædificium <lb/>utcunque ip&longs;um &longs;it: <expan abbr="incõmodius">incommodius</expan> atque indecentius / quam cum intra <lb/><expan abbr="cõuallem">conuallem</expan> abditum &longs;it: Nam ut cetera obmittam / quæ <expan abbr="ĩ">im</expan>promptu <lb/>&longs;unt: ea &longs;ine ulla dignitate delite&longs;cere / et pro&longs;pectus amænitate in<lb/>tercepta nullam habere gratiam: Quid illud / quod breui fiat / ut <lb/>imbrium ruinis obruatur: et circum fluentibus aquis infundatur <pb xlink:href="004/01/013.jpg"/>& in modico imbibito humore continuo made&longs;cat: & terrenum <lb/>uaporem ualitudini hominum uehementer noxium a&longs;&longs;iduo effu<lb/>met. </s> | <s id="N4008C2">Secundo <lb/>loco ea erit Regio percommoda / quæ niuo&longs;is in prouinciis plus <lb/>cæteris habebit &longs;olis / et quæ &longs;olibus are&longs;centi in prouincia plus ha<lb/>bebit humecti atque umbrarum: Sed nullo ponetur loco ædificium <lb/>utcunque ip&longs;um &longs;it: <expan abbr="incõmodius">incommodius</expan> atque indecentius / quam cum intra <lb/><expan abbr="cõuallem">conuallem</expan> abditum &longs;it: Nam ut cetera obmittam / quæ <expan abbr="ĩ">im</expan>promptu <lb/>&longs;unt: ea &longs;ine ulla dignitate delite&longs;cere / et pro&longs;pectus amænitate in<lb/>tercepta nullam habere gratiam: Quid illud / quod breui fiat / ut <lb/>imbrium ruinis obruatur: et circum fluentibus aquis infundatur <pb xlink:href="004/01/013.jpg"/>& in modico imbibito humore continuo made&longs;cat: & terrenum <lb/>uaporem ualitudini hominum uehementer noxium a&longs;&longs;iduo effu<lb/>met. </s> |
| <s id="N4008E8">Non illic ualebunt ingenia hebetatis &longs;piritibus: Non illic <lb/>durabunt corpora. </s> | <s id="N4008E8">Non illic ualebunt ingenia hebetatis &longs;piritibus: Non illic <lb/>durabunt corpora. </s> |
| <s id="N4008ED">Commaceratis compagibus putre&longs;cent libri: <lb/>arma & quæcumque in horreis erunt: marce&longs;cent denique / uitiabun<lb/>tur uliginis exuberantia. </s> | <s id="N4008ED">Commaceratis compagibus putre&longs;cent libri: <lb/>arma & quæcumque in horreis erunt: marce&longs;cent denique / uitiabun<lb/>tur uliginis exuberantia. </s> |
| <s id="N4008F4">Tum &longs;i eo ingreditur &longs;ol undique reci <lb/>procatis radiis torrebuntur: Si non excipient <expan abbr="&longs;oles/crude&longs;c&etilde;t">&longs;oles / crude&longs;cent</expan> um<lb/>bra / atque torpebunt. </s> | <s id="N4008F4">Tum &longs;i eo ingreditur &longs;ol undique reci <lb/>procatis radiis torrebuntur: Si non excipient <expan abbr="&longs;oles/crude&longs;c&etilde;t">&longs;oles / crude&longs;cent</expan> um<lb/>bra / atque torpebunt. </s> |
| <s id="N4008FF">Adde his quod uentus &longs;i eo penetrat qua&longs;i cana<lb/>libus coarctatus durius et mole&longs;tius furit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par e&longs;t: Si non ingre<lb/>ditur fit ut concretus illic aer ut ita dicam / lute&longs;cat: Conuallem <lb/>enim i&longs;tiu&longs;modi po&longs;&longs;umus non indecenter lacunam &longs;tagnumue <lb/>putare aeris. </s> | <s id="N4008FF">Adde his quod uentus &longs;i eo penetrat qua&longs;i cana<lb/>libus coarctatus durius et mole&longs;tius furit <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> par e&longs;t: Si non ingre<lb/>ditur fit ut concretus illic aer ut ita dicam / lute&longs;cat: Conuallem <lb/>enim i&longs;tiu&longs;modi po&longs;&longs;umus non indecenter lacunam &longs;tagnumue <lb/>putare aeris. </s> |
| <s id="N40090E">Itaque erit quidem loci forma et digna et amæna: quæ <lb/><expan abbr="nequa&qtilde;">nequaqua</expan> humilis et qua&longs;i immer&longs;a: &longs;ed quæ cel&longs;a & admodum &longs;pe<lb/>culatrix fiet: et quo læti&longs;&longs;imus aer a&longs;&longs;iduo aliquo &longs;piritu mouea<lb/>tur. </s> | <s id="N40090E">Itaque erit quidem loci forma et digna et amæna: quæ <lb/><expan abbr="nequa&qtilde;">nequaqua</expan> humilis et qua&longs;i immer&longs;a: &longs;ed quæ cel&longs;a & admodum &longs;pe<lb/>culatrix fiet: et quo læti&longs;&longs;imus aer a&longs;&longs;iduo aliquo &longs;piritu mouea<lb/>tur. </s> |
| <s id="N40091A">Habebit præterea earum rerum <expan abbr="copiã">copiam</expan>: quæ u&longs;ui et uolupta<lb/>ti u&longs;que futura <expan abbr="&longs;int/aquã/ignem/e&longs;cam">&longs;int / aquam / ignem / e&longs;cam</expan>: Sed in his <expan abbr="&longs;eruãdum">&longs;eruandum</expan> erit <lb/>nequid inde &longs;aluti et rebus hominum officiat: Aperiendi gu&longs;tan <lb/>dique fontes: Spectandæ & ignibus aquæ ne quid ui&longs;co&longs;i / mucidi <lb/>crudulentiue in &longs;e admixtum habeant: quo incolæ in morbos in<lb/>cidant: Sino illud quod aquis fit / ut gutturoli calculo&longs;ique reddan<lb/>tur. </s> | <s id="N40091A">Habebit præterea earum rerum <expan abbr="copiã">copiam</expan>: quæ u&longs;ui et uolupta<lb/>ti u&longs;que futura <expan abbr="&longs;int/aquã/ignem/e&longs;cam">&longs;int / aquam / ignem / e&longs;cam</expan>: Sed in his <expan abbr="&longs;eruãdum">&longs;eruandum</expan> erit <lb/>nequid inde &longs;aluti et rebus hominum officiat: Aperiendi gu&longs;tan <lb/>dique fontes: Spectandæ & ignibus aquæ ne quid ui&longs;co&longs;i / mucidi <lb/>crudulentiue in &longs;e admixtum habeant: quo incolæ in morbos in<lb/>cidant: Sino illud quod aquis fit / ut gutturoli calculo&longs;ique reddan<lb/>tur. </s> |
| <s id="N400935">Sino & rariora illa <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> miracula: quæ et docte et elegan <lb/>ter colligit Vitruuius architectus. </s> | <s id="N400935">Sino & rariora illa <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> miracula: quæ et docte et elegan <lb/>ter colligit Vitruuius architectus. </s> |
| |
| <s id="N400955">Adde quod uitio &longs;plenis male concre<lb/>to &longs;anguine inmorbos incident uarios et pe&longs;ti&longs;entes. </s> | <s id="N400955">Adde quod uitio &longs;plenis male concre<lb/>to &longs;anguine inmorbos incident uarios et pe&longs;ti&longs;entes. </s> |
| <s id="N40095A">E&longs;tate prolu<lb/>uie uentris fluente bile et di&longs;&longs;olutis humoribus deficient: Tum et <lb/>morbis grauioribus atque diutinis <expan abbr="integrũ">integrum</expan> per annum laborabunt: a <lb/>qua intereus et præcordiorum angu&longs;tia et anxietatibus laterum <lb/>urgebuntur. </s> | <s id="N40095A">E&longs;tate prolu<lb/>uie uentris fluente bile et di&longs;&longs;olutis humoribus deficient: Tum et <lb/>morbis grauioribus atque diutinis <expan abbr="integrũ">integrum</expan> per annum laborabunt: a <lb/>qua intereus et præcordiorum angu&longs;tia et anxietatibus laterum <lb/>urgebuntur. </s> |
| <s id="N400969">Iuniores bili atra in&longs;anient: &longs;enes humorum incendio <lb/>flagrabunt. </s> | <s id="N400969">Iuniores bili atra in&longs;anient: &longs;enes humorum incendio <lb/>flagrabunt. </s> |
| <s id="N40096E">Feminæ ægre concipient: et per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> difficiles partus e <lb/>nitentur: Omnis denique ætas et &longs;exus morte immatura intempe<lb/>&longs;tiue cadet acta morbis atque ab&longs;umpta: Dies uero uitæ i&longs;torum aget <pb xlink:href="004/01/014.jpg"/>nullus: non tri&longs;tes et coinquinatos malis humoribus atque <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/>perturbationum genere uexatos: tum et animo exagitati &longs;emper <lb/>erunt in mærore atque luctu. </s> | <s id="N40096E">Feminæ ægre concipient: et per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> difficiles partus e <lb/>nitentur: Omnis denique ætas et &longs;exus morte immatura intempe<lb/>&longs;tiue cadet acta morbis atque ab&longs;umpta: Dies uero uitæ i&longs;torum aget <pb xlink:href="004/01/014.jpg"/>nullus: non tri&longs;tes et coinquinatos malis humoribus atque <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/>perturbationum genere uexatos: tum et animo exagitati &longs;emper <lb/>erunt in mærore atque luctu. </s> |
| <s id="N400985">Plura po&longs;&longs;ent de aquis dici: quæ uete<lb/>res hi&longs;torici annotarunt / uaria & admirabilia: & ad hominum ge <lb/>nus bene atque male habendum ualidi&longs;&longs;ima: Sed rara illa et forta&longs;<lb/>&longs;is ad peritiam o&longs;tentandam: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad rem edi&longs;&longs;erendam facerent: <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>et de aquis prolixius &longs;uo dicetur loco. </s> | <s id="N400985">Plura po&longs;&longs;ent de aquis dici: quæ uete<lb/>res hi&longs;torici annotarunt / uaria & admirabilia: & ad hominum ge<lb/>nus bene atque male habendum ualidi&longs;&longs;ima: Sed rara illa et forta&longs;<lb/>&longs;is ad peritiam o&longs;tentandam: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ad rem edi&longs;&longs;erendam facerent: <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>et de aquis prolixius &longs;uo dicetur loco. </s> |
| <s id="N400998">Illud adeo negligendum <lb/>non e&longs;t / quod in promptu e&longs;t aqua nutriri omnia quæ coale&longs;cant <lb/>plantas / &longs;omina: et quibus ea uitæ pars ine&longs;t / quæ motu uigeat: <lb/>quorum fructu et copia reficiantur homines atque nutriantur. </s> | <s id="N400998">Illud adeo negligendum <lb/>non e&longs;t / quod in promptu e&longs;t aqua nutriri omnia quæ coale&longs;cant <lb/>plantas / &longs;omina: et quibus ea uitæ pars ine&longs;t / quæ motu uigeat: <lb/>quorum fructu et copia reficiantur homines atque nutriantur. </s> |
| <s id="N4009A1">Id &longs;i <lb/>ita e&longs;t profecto quos nam habeat &longs;uccos aquarum hæc in qua <expan abbr="uitã">uitam</expan> <lb/>acturi &longs;umus regio quam diligenti&longs;&longs;ime &longs;crutari oportet. </s> | <s id="N4009A1">Id &longs;i <lb/>ita e&longs;t profecto quos nam habeat &longs;uccos aquarum hæc in qua <expan abbr="uitã">uitam</expan> <lb/>acturi &longs;umus regio quam diligenti&longs;&longs;ime &longs;crutari oportet. </s> |
| <s id="N4009AC"><expan abbr="Indiã">Indiam</expan> <lb/>inquit Dyodorus multa ex parte habere homines proceros et uali<lb/>dos ingenioque præditos acri / quod aerem ducant purum & aquas &longs;a<lb/>luberrimas bibant. </s> | <s id="N4009AC"><expan abbr="Indiã">Indiam</expan> <lb/>inquit Dyodorus multa ex parte habere homines proceros et uali<lb/>dos ingenioque præditos acri / quod aerem ducant purum & aquas &longs;a<lb/>luberrimas bibant. </s> |
| <s id="N4009B8">Atqui aquam dicemus e&longs;&longs;e &longs;apore optimam / <lb/>quæ &longs;aporem habeat nullum: et colore commodi&longs;&longs;imam / quæ om<lb/>ni &longs;it colore penitus uacua et libera. </s> | <s id="N4009B8"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui aquam dicemus e&longs;&longs;e &longs;apore optimam / <lb/>quæ &longs;aporem habeat nullum: et colore commodi&longs;&longs;imam / quæ om<lb/>ni &longs;it colore penitus uacua et libera. </s> |
| <s id="N4009BF">Tum et aquam e&longs;&longs;e <expan abbr="optimã">optimam</expan> <lb/>referunt / quæ limpida perlucida et tenuis &longs;it: quæ in <expan abbr="candidũ">candidum</expan> li <lb/>teum infu&longs;a non <expan abbr="cõmacularit">commacularit</expan>: quæ feruefacta fecem non dimi&longs;erit <lb/>Quæ mu&longs;co&longs;um alueum quo perfluat et præ&longs;ertim &longs;axa coinqui <lb/>nata non reddiderit. </s> | <s id="N4009BF">Tum et aquam e&longs;&longs;e <expan abbr="optimã">optimam</expan> <lb/>referunt / quæ limpida perlucida et tenuis &longs;it: quæ in <expan abbr="candidũ">candidum</expan> li <lb/>teum infu&longs;a non <expan abbr="cõmacularit">commacularit</expan>: quæ feruefacta fecem non dimi&longs;erit <lb/>Quæ mu&longs;co&longs;um alueum quo perfluat et præ&longs;ertim &longs;axa coinqui <lb/>nata non reddiderit. </s> |
| <s id="N4009D6">Addunt aquam per commodam e&longs;&longs;e in qua <lb/>legumina decocta bene <expan abbr="mite&longs;cãt">mite&longs;cant</expan>: et bonam qua bonum efficias pa<lb/>nem. </s> | <s id="N4009D6">Addunt aquam per commodam e&longs;&longs;e in qua <lb/>legumina decocta bene <expan abbr="mite&longs;cãt">mite&longs;cant</expan>: et bonam qua bonum efficias pa<lb/>nem. </s> |
| <s id="N4009E1"><expan abbr="Per&longs;crutãdum">Per&longs;crutandum</expan> item pari ratione ne quid edat regio / quod <lb/>&longs;it pe&longs;tilens aut ueneficum quo ad qui degant eo loci in periculo <lb/>&longs;int. </s> | <s id="N4009E1"><expan abbr="Per&longs;crutãdum">Per&longs;crutandum</expan> item pari ratione ne quid edat regio / quod <lb/>&longs;it pe&longs;tilens aut ueneficum quo ad qui degant eo loci in periculo <lb/>&longs;int. </s> |
| <s id="N4009EB">Sino illa quæ apud ueteres celebrantur / Colco ex frondibus <lb/>arborum &longs;tillare mel / quo gu&longs;tato pro&longs;temantur exanimes diem <lb/>que integrum pro mortuis habeantur. </s> | <s id="N4009EB">Sino illa quæ apud ueteres celebrantur / Colco ex frondibus <lb/>arborum &longs;tillare mel / quo gu&longs;tato pro&longs;temantur exanimes diem <lb/>que integrum pro mortuis habeantur. </s> |
| <s id="N4009F2">Et quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> in Antonii exer<lb/>citu herbarum uitio eueni&longs;&longs;e: quas frumenti inopia milites cum <lb/>edi&longs;&longs;ent in&longs;ani facti lapidibus fodiendis intenti u&longs;que eo &longs;e&longs;e exagi<lb/>tabant / quo ad bili commota caderent atque <expan abbr="interir&etilde;t">interirent</expan> nullo tuti re <lb/>medio contra pernitiem / ut &longs;cribit Plutarcus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> uino epoto: trita <lb/>hæc. </s> | <s id="N4009F2">Et quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> in Antonii exer<lb/>citu herbarum uitio eueni&longs;&longs;e: quas frumenti inopia milites cum <lb/>edi&longs;&longs;ent in&longs;ani facti lapidibus fodiendis intenti u&longs;que eo &longs;e&longs;e exagi<lb/>tabant / quo ad bili commota caderent atque <expan abbr="interir&etilde;t">interirent</expan> nullo tuti re <lb/>medio contra pernitiem / ut &longs;cribit Plutarcus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> uino epoto: trita <lb/>hæc. </s> |
| <s id="N400A0B">Quid hac ætate / apud Apuleam inItalia &longs;uperi boni / quæ <expan abbr="nã">nam</expan> <lb/>incredibilis ueneni uis increbuit / exterre&longs;tribus non nullis arane <lb/>olis quarum mor&longs;u homines aduaria in&longs;aniæ <expan abbr="deliram&etilde;ta">deliramenta</expan> <expan abbr="cõcitan&ttilde;">concitantur</expan> <pb xlink:href="004/01/015.jpg"/>atque ueluti per furorem acti <expan abbr="repiũtur">rapiuntur</expan>: Mirum dictu. </s> | <s id="N400A0B">Quid hac ætate / apud Apuleam inItalia &longs;uperi boni / quæ <expan abbr="nã">nam</expan> <lb/>incredibilis ueneni uis increbuit / exterre&longs;tribus non nullis arane <lb/>olis quarum mor&longs;u homines aduaria in&longs;aniæ <expan abbr="deliram&etilde;ta">deliramenta</expan> <expan abbr="cõcitan&ttilde;">concitantur</expan> <pb xlink:href="004/01/015.jpg"/>atque ueluti per furorem acti <expan abbr="repiũtur">rapiuntur</expan>: Mirum dictu. </s> |
| <s id="N400A2A">Nullus gra<lb/>uis tumor: Nullus liuor extat / qui corpore u&longs;piam appareat iac<lb/>tus ueneficæ be&longs;tiolæ &longs;eu mor&longs;u / &longs;eu aculeo: Sed principio obrec<lb/>ta mente languente attoniti: & ni opem afferant / confe&longs;tim pere<lb/>unt. </s> | <s id="N400A2A">Nullus gra<lb/>uis tumor: Nullus liuor extat / qui corpore u&longs;piam appareat iac<lb/>tus ueneficæ be&longs;tiolæ &longs;eu mor&longs;u / &longs;eu aculeo: Sed principio obrec<lb/>ta mente languente attoniti: & ni opem afferant / confe&longs;tim pere<lb/>unt. </s> |
| <s id="N400A35">Hos Theophra&longs;ti medicamentis curant: Qui quidem uipe<lb/>rarum mor&longs;ibus tybicine adhibita mederi a&longs;&longs;euerabat. </s> | <s id="N400A35">Hos Theophra&longs;ti medicamentis curant: Qui quidem uipe<lb/>rarum mor&longs;ibus tybicine adhibita mederi a&longs;&longs;euerabat. </s> |
| <s id="N400A3C">Ergo uari <lb/>is modorum &longs;onis mu&longs;ici ita con&longs;ternatos mulcent. </s> | <s id="N400A3C">Ergo uari <lb/>is modorum &longs;onis mu&longs;ici ita con&longs;ternatos mulcent. </s> |
| <s id="N400A41">Cum uero ad <lb/>&longs;uum uentum e&longs;t canendi modum / illico qua&longs;i exciti a&longs;&longs;urgunt: <lb/>& per alacritatem ex libidine animi rem omni neruorum & uiri<lb/>um contentione execuntur. </s> | <s id="N400A41">Cum uero ad <lb/>&longs;uum uentum e&longs;t canendi modum / illico qua&longs;i exciti a&longs;&longs;urgunt: <lb/>& per alacritatem ex libidine animi rem omni neruorum & uiri<lb/>um contentione execuntur. </s> |
| <s id="N400A4C">Atqui uidebis demor&longs;os alios &longs;alti<lb/>tando / Alios canendo / Alios alia exercendo & conando quæ libi<lb/>do eorum & in&longs;ania fert ad ultimam u&longs;que la&longs;&longs;itudinem: ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> <lb/>intermi&longs;&longs;a opera dies plu&longs;culos de&longs;udare & nulla re alia conuale<lb/>&longs;cere ni&longs;i &longs;atietate <expan abbr="cõceptæ">conceptæ</expan> incohateque dementiæ. </s> | <s id="N400A4C"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui uidebis demor&longs;os alios &longs;alti<lb/>tando / Alios canendo / Alios alia exercendo & conando quæ libi<lb/>do eorum & in&longs;ania fert ad ultimam u&longs;que la&longs;&longs;itudinem: ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> <lb/>intermi&longs;&longs;a opera dies plu&longs;culos de&longs;udare & nulla re alia conuale<lb/>&longs;cere ni&longs;i &longs;atietate <expan abbr="cõceptæ">conceptæ</expan> incohateque dementiæ. </s> |
| <s id="N400A5F">Atqui &longs;imile <lb/>quiddam apud Albanos eos / qui contra Pompeium multa equi <lb/>tum ui bellarunt affui&longs;&longs;e legimus. </s> | <s id="N400A5F"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui &longs;imile <lb/>quiddam apud Albanos eos / qui contra Pompeium multa equi <lb/>tum ui bellarunt affui&longs;&longs;e legimus. </s> |
| <s id="N400A66">Nanque illic &longs;olitas <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> gigni <lb/>araneas: quarum aliæ tactos a &longs;e homines cogerent ridendo emo <lb/>ri: aliæ contra flendo.</s> | <s id="N400A66">Nanque illic &longs;olitas <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> gigni <lb/>araneas: quarum aliæ tactos a &longs;e homines cogerent ridendo emo <lb/>ri: aliæ contra flendo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N400A71" type="main"> | <p id="N400A71" type="main"> |
| <s id="N400A73">Neque item in&longs;eligenda regione ea &longs;pecta&longs;&longs;e tantum &longs;at e&longs;t: quæ <lb/>&longs;ub a&longs;pectu & propalam &longs;unt expo&longs;ita / Verum etiam ob&longs;euriori<lb/>bus inditiis notatis totam cau&longs;am animo aduerti&longs;&longs;e opus e&longs;t. </s> | <s id="N400A73">Neque item in&longs;eligenda regione ea &longs;pecta&longs;&longs;e tantum &longs;at e&longs;t: quæ <lb/>&longs;ub a&longs;pectu & pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>lam &longs;unt expo&longs;ita / Verum etiam ob&longs;euriori<lb/>bus inditiis notatis totam cau&longs;am animo aduerti&longs;&longs;e opus e&longs;t. </s> |
| <s id="N400A7A">At <lb/>qui erunt quidem inditia optimi aeris / integrarumque aquarum &longs;i <lb/>ea regio feret bonorum fructuum copiam. </s> | <s id="N400A7A">At <lb/>qui erunt quidem inditia optimi aeris / integrarumque aquarum &longs;i <lb/>ea regio feret bonorum fructuum copiam. </s> |
| <s id="N400A81">Si &longs;enes ætate grandes <lb/>numero complures nutriat: Si ualida & formo&longs;a iuuentute / Si in<lb/>tegro & frequenti partu abbundabit: Adde &longs;i puros partus & nul<lb/>lis mon&longs;tris sedatos dabit. </s> | <s id="N400A81">Si &longs;enes ætate grandes <lb/>numero complures nutriat: Si ualida & formo&longs;a iuuentute / Si in<lb/>tegro & frequenti partu abbundabit: Adde &longs;i puros partus & nul<lb/>lis mon&longs;tris sedatos dabit. </s> |
| <s id="N400A8A">Nanque ego uidi quidem urbes / quas <lb/>temporum gratia non nomino / in quibus parturiat nulla quæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;e &longs;pectet una hominis: Atque præterea mon&longs;tri alicuius effectam <lb/>matrem. </s> | <s id="N400A8A">Nanque ego uidi quidem urbes / quas <lb/>temporum gratia non nomino / in quibus parturiat nulla quæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;e &longs;pectet una hominis: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue præterea mon&longs;tri alicuius effectam <lb/>matrem. </s> |
| <s id="N400A97">Vidi & urbem aliam Italiæ: ubi &longs;trumæ / &longs;trabi / claudi <lb/>& tortuo&longs;i tam multi na&longs;cantur / Vt nulla pene illic creuerit fa <lb/>milia / quæ <expan abbr="nõ">non</expan> aliquem habeat mancum et comminutum. </s> | <s id="N400A97">Vidi & urbem aliam Italiæ: ubi &longs;trumæ / &longs;trabi / claudi <lb/>& tortuo&longs;i tam multi na&longs;cantur / Vt nulla pene illic creuerit fa <lb/>milia / quæ <expan abbr="nõ">non</expan> aliquem habeat mancum et comminutum. </s> |
| <s id="N400AA2">Et pro<lb/>fecto recte admonent / ubi corporis ad corpus membriue ad um<lb/>bra crebras ac maximas di&longs;&longs;imilitudines uideris: id celi aeri&longs;que <lb/>ui ac uitio: aut occultiori aliqua deprauatæ naturæ cau&longs;a fieri. <pb xlink:href="004/01/016.jpg"/>Et faciat ad rem quod aiunt in cra&longs;&longs;o aere minus fame&longs;cimus: In <lb/>tenui plus &longs;itiunt. </s> | <s id="N400AA2">Et pro<lb/>fecto recte admonent / ubi corporis ad corpus membriue ad um<lb/>bra crebras ac maximas di&longs;&longs;imilitudines uideris: id celi aeri&longs;que <lb/>ui ac uitio: aut occultiori aliqua deprauatæ naturæ cau&longs;a fieri. <pb xlink:href="004/01/016.jpg"/>Et faciat ad rem quod aiunt in cra&longs;&longs;o aere minus fame&longs;cimus: In <lb/>tenui plus &longs;itiunt. </s> |
| <s id="N400AB5">Neque non condecet ex aliorum animantium <lb/>forma atque effigie futuras hominum habitudines coniecta&longs;&longs;e. <lb/></s> | <s id="N400AB5">Neque non condecet ex aliorum animantium <lb/>forma atque effigie futuras hominum habitudines coniecta&longs;&longs;e. <lb/></s> |
| <s id="N400ABB">Nam &longs;i iumenta & pecora firmi&longs;&longs;ima / & membrorum amplitu<lb/>dine atque proten&longs;ione multa e&longs;&longs;e illic uiderint / tales &longs;e habituros <lb/>itidem filios poterunt non iniuria &longs;pera&longs;&longs;e: Neque ab re erit &longs;i a <lb/>corporibus reliquis / quibus uitæ uigor extinctus <expan abbr="e&longs;t/ĩditia">e&longs;t / inditia</expan> &longs;ump<lb/>&longs;erimus aeris atque uentorum. </s> | <s id="N400ABB">Nam &longs;i iumenta & pecora firmi&longs;&longs;ima / & membrorum amplitu<lb/>dine atque proten&longs;ione multa e&longs;&longs;e illic uiderint / tales &longs;e habituros <lb/>itidem filios poterunt non iniuria &longs;pera&longs;&longs;e: Neque ab re erit &longs;i a <lb/>corporibus reliquis / quibus uitæ uigor extinctus <expan abbr="e&longs;b[a-zA-Z0-9] /ĩditia">e&longs;t / inditia</expan> &longs;ump<lb/>&longs;erimus aeris atque uentorum. </s> |
| <s id="N400ACA">Namque ex proximis ædificiorum <lb/>structuris ea didici&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus: Quæ &longs;i erunt facta &longs;cabra & ea <lb/>rio&longs;a / inditio erit aduentitia inde mala conf<gap/>uere. </s> | <s id="N400ACA">Namque ex proximis ædificiorum <lb/>structuris ea didici&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus: Quæ &longs;i erunt facta &longs;cabra & ea <lb/>rio&longs;a / inditio erit aduentitia inde mala conf<gap/>uere. </s> |
| <s id="N400AD3">Arbores etiam <lb/>in unam aliquam partem qua&longs;i communi con&longs;en&longs;u proclinatæ: <lb/>aut refractæ in fe&longs;tis uentorum motibus ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e o&longs;tentant. </s> | <s id="N400AD3">Arbores etiam <lb/>in unam aliquam partem qua&longs;i communi con&longs;en&longs;u proclinatæ: <lb/>aut refractæ in fe&longs;tis uentorum motibus ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e o&longs;tentant. </s> |
| <s id="N400ADA">Ip&longs;aque <lb/>rediuiuia &longs;axa locis innata / aut po&longs;ita / &longs;i &longs;ummotenus plus &longs;atis <lb/>putria facta &longs;unt: Variam loci intemperiem nunc arde&longs;centis / <lb/>nunc torpentis aeris atte&longs;tantur. </s> | <s id="N400ADA">Ip&longs;aque <lb/>rediuiuia &longs;axa locis innata / aut po&longs;ita / &longs;i &longs;ummotenus plus &longs;atis <lb/>putria facta &longs;unt: Variam loci intemperiem nunc arde&longs;centis / <lb/>nunc torpentis aeris atte&longs;tantur. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N400C14" type="main"> | <p id="N400C14" type="main"> |
| <s id="N400C16">Quis id negabit quicquid id ip&longs;um &longs;it quod fortunam <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan> <lb/>in rebus hominum ualere plurimum? </s> | <s id="N400C16">Quis id negabit quicquid id ip&longs;um &longs;it quod fortunam <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan> <lb/>in rebus hominum ualere plurimum? </s> |
| <s id="N400C1F">Ne uero affirmabimus pu<lb/>blicam urbis Romæ fortunam ad propagandum imperium ualu<lb/>i&longs;&longs;e non plurimum. </s> | <s id="N400C1F">Ne uero affirmabimus pu<lb/>blicam urbis Romæ fortunam ad pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>gandum imperium ualu<lb/>i&longs;&longs;e non plurimum. </s> |
| <s id="N400C26">yolai urbem in &longs;ardis ab Herculis nepote <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>ditam / & &longs;i a Carthaginen&longs;ibus Romani&longs;que per&longs;æpius armis la<lb/>ce&longs;&longs;ita extiterit: <expan abbr="æternũ">æternum</expan> tamen fui&longs;&longs;e <expan abbr="liberã">liberam</expan> &longs;cribit Dyodorus. </s> | <s id="N400C26">yolai urbem in &longs;ardis ab Herculis nepote <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>ditam / & &longs;i a Carthaginen&longs;ibus Romani&longs;que per&longs;æpius armis la<lb/>ce&longs;&longs;ita extiterit: <expan abbr="æternũ">æternum</expan> tamen fui&longs;&longs;e <expan abbr="liberã">liberam</expan> &longs;cribit Dyodorus. </s> |
| <s id="N400C39">An <lb/>id ab&longs;que loci illius fortuna <expan abbr="fcũm">scientiarum</expan> <expan abbr="&etilde;">em</expan> apud delphos / ut <expan abbr="t&etilde;plũ">templum</expan> a Flegi <lb/>a prius <expan abbr="ĩc&etilde;&longs;um/tertio">incen&longs;um / tertio</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;yllæ <expan abbr="tpõribus">temporibus</expan> arderet? </s> | <s id="N400C39">An <lb/>id ab&longs;que loci illius fortuna <expan abbr="fcũm">factum</expan> <expan abbr="&etilde;">est</expan> apud delphos / ut <expan abbr="t&etilde;plũ">templum</expan> a Flegi<lb/>a prius <expan abbr="ĩc&etilde;&longs;um/tertio">incen&longs;um / tertio</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;yllæ <expan abbr="tpõribus">temporibus</expan> arderet? </s> |
| <s id="N400C58">quod & <expan abbr="capitoliũ">capitolium</expan> <pb xlink:href="004/01/019.jpg"/>quotiens ar&longs;it? </s> | <s id="N400C58">quod & <expan abbr="capitoliũ">capitolium</expan> <pb xlink:href="004/01/019.jpg"/>quotiens ar&longs;it? </s> |
| <s id="N400C63">quotiens flagrauit? </s> | <s id="N400C63">quotiens flagrauit? </s> |
| <s id="N400C66">Sibaricen&longs;ium urbs cum <expan abbr="iterũ">iterum</expan> <lb/>atque iterum uexata et rur&longs;us de&longs;tituta et rur&longs;us deleta extiti&longs;&longs;et: <lb/>Po&longs;tremo etiam de&longs;erta man&longs;it: Quin & illinc fugientes m<gap/><lb/> pro&longs;ecuta felicitas e&longs;t: <expan abbr="Nã">Nam</expan> cum alio &longs;e &longs;e <expan abbr="trã&longs;tuli&longs;&longs;ent">tran&longs;tuli&longs;&longs;ent</expan>, nomenque ur<lb/>bis pri&longs;tinum abieci&longs;&longs;ent: tandem calamitate e&longs;&longs;e immunes neque <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> potuere: Nouis enim irruentibus incolis uetu&longs;ti&longs;&longs;imæ atque pri<lb/>mariæ familiæ omnes ferro et cæde ab&longs;umpte una cum templis et <lb/>urbe funditus periere: Sed i&longs;ta &longs;inamus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> referti&longs;&longs;imæ &longs;unt <lb/>hi&longs;toricae. </s> | <s id="N400C66">Sibaricen&longs;ium urbs cum <expan abbr="iterũ">iterum</expan> <lb/>atque iterum uexata et rur&longs;us de&longs;tituta et rur&longs;us deleta extiti&longs;&longs;et: <lb/>Po&longs;tremo etiam de&longs;erta man&longs;it: Quin & illinc fugientes m<gap/><lb/> pro&longs;ecuta felicitas e&longs;t: <expan abbr="Nã">Nam</expan> cum alio &longs;e &longs;e <expan abbr="trã&longs;tuli&longs;&longs;ent">tran&longs;tuli&longs;&longs;ent</expan>, nomenque ur<lb/>bis pri&longs;tinum abieci&longs;&longs;ent: tandem calamitate e&longs;&longs;e immunes neque <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> potuere: Nouis enim irruentibus incolis uetu&longs;ti&longs;&longs;imæ atque pri<lb/>mariæ familiæ omnes ferro et cæde ab&longs;umpte una cum templis et <lb/>urbe funditus periere: Sed i&longs;ta &longs;inamus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> referti&longs;&longs;imæ &longs;unt <lb/>hi&longs;toricae. </s> |
| <s id="N400C91">Hoc apud nos con&longs;tet hominis e&longs;&longs;e non &longs;tulti&longs;&longs;imi / om<lb/>nia tentare aggredi: quibus ædificationis cura atque impen&longs;a futu<lb/>ra &longs;it non fru&longs;tra / opu&longs;que ip&longs;um futurum &longs;it con&longs;tans & &longs;aluberri<lb/>mum: Et profecto in tanta re exequenda nihil pretermi&longs;i&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;api&etilde;">&longs;apien</expan><lb/>tis & bene con&longs;iderati hominis officium e&longs;t. </s> | <s id="N400C91">Hoc apud nos con&longs;tet hominis e&longs;&longs;e non &longs;tulti&longs;&longs;imi / om<lb/>nia tentare aggredi: quibus ædificationis cura atque impen&longs;a futu<lb/>ra &longs;it non fru&longs;tra / opu&longs;que ip&longs;um futurum &longs;it con&longs;tans & &longs;aluberri<lb/>mum: Et profecto in tanta re exequenda nihil pretermi&longs;i&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;api&etilde;">&longs;apien</expan><lb/>tis & bene con&longs;iderati hominis officium e&longs;t. </s> |
| <s id="N400CA2">An e&longs;t non <expan abbr="maximũ">maximum</expan> <lb/>tibi tui&longs;que aggredi / quod ad <expan abbr="&longs;alut&etilde;">&longs;alutem</expan> faciat / quod ad uitam cum di<lb/>gnitate & uoluptate agendam conueniat: Quod adnominis po&longs;te<lb/>ritatem & celebritatem conferat. </s> | <s id="N400CA2">An e&longs;t non <expan abbr="maximũ">maximum</expan> <lb/>tibi tui&longs;que aggredi / quod ad <expan abbr="&longs;alut&etilde;">&longs;alutem</expan> faciat / quod ad uitam cum di<lb/>gnitate & uoluptate agendam conueniat: Quod adnominis po&longs;te<lb/>ritatem & celebritatem conferat. </s> |
| <s id="N400CB3">I&longs;tic tibi rerum &longs;tudia optima <lb/>rum: I&longs;tic tibi liberi & dulcis familia. </s> | <s id="N400CB3">I&longs;tic tibi rerum &longs;tudia optima <lb/>rum: I&longs;tic tibi liberi & dulcis familia. </s> |
| <s id="N400CBA">I&longs;tic ocii & negocii dies ha<lb/>bebuntur: I&longs;tic totius uitæ rationes con&longs;umentur: ut tota in uita <lb/>nihil apud genus hominum inuenire epiner præter uirtutem / cui <lb/>maiore cura / opera / diligentia uacandum <expan abbr="&longs;it/&qtilde;">&longs;it / quae</expan> ut &longs;o&longs;pite eum fa <lb/>milia bene habites: & bene habitari his neglectis rebus / quæ <expan abbr="rec&etilde;">recen</expan><lb/>&longs;uimus / quis e&longs;t qui po&longs;&longs;e affirmet? </s> | <s id="N400CBA">I&longs;tic ocii & negocii dies ha<lb/>bebuntur: I&longs;tic totius uitæ rationes con&longs;umentur: ut tota in uita <lb/>nihil apud genus hominum inuenire opiner præter uirtutem / cui <lb/>maiore cura / opera / diligentia uacandum <expan abbr="&longs;it/&qtilde;">&longs;it / quae</expan> ut &longs;o&longs;pite eum fa <lb/>milia bene habites: & bene habitari his neglectis rebus / quæ <expan abbr="rec&etilde;">recen</expan><lb/>&longs;uimus / quis e&longs;t qui po&longs;&longs;e affirmet? </s> |
| <s id="N400CCF">Sed de his hactenus: <expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> <lb/>ut de area inue&longs;tigemus. </s> | <s id="N400CCF">Sed de his hactenus: <expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> <lb/>ut de area inue&longs;tigemus. </s> |
| <s id="N400CD8">In area captanda quicquid de regione <lb/>di&longs;&longs;eruimus <expan abbr="ob&longs;eruãdum">ob&longs;eruandum</expan> e&longs;t. </s> | <s id="N400CD8">In area captanda quicquid de regione <lb/>di&longs;&longs;eruimus <expan abbr="ob&longs;eruãdum">ob&longs;eruandum</expan> e&longs;t. </s> |
| <s id="N400CE1">Namque uti quidem regio amplieris <lb/>cuiu&longs;dam prouinciæ certa &longs;electaque e&longs;t pars: Ita & area totius re<lb/>gionis præ&longs;criptum & definitum quoddam <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan> <expan abbr="&etilde;/quod">esse / quod</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad ædificium habendum occupatur: Ea de re ferme omnia habet <lb/>area cum regione communia quæ ad laudem uituperationemque <lb/>faciant. </s> | <s id="N400CE1">Namque uti quidem regio amplieris <lb/>cuiu&longs;dam prouinciæ certa &longs;electaque e&longs;t pars: Ita & area totius re<lb/>gionis præ&longs;criptum & definitum quoddam <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan> <expan abbr="&etilde;/quod">esse / quod</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad ædificium habendum occupatur: Ea de re ferme omnia habet <lb/>area cum regione communia quæ ad laudem uituperationemque <lb/>faciant. </s> |
| |
| <s id="N400D33">Nam de areæ de&longs;criptione tractanti<lb/>bus conuenit ut de his tran&longs;igamus / quibus ip&longs;a per&longs;criptio anno<lb/>tatur. </s> | <s id="N400D33">Nam de areæ de&longs;criptione tractanti<lb/>bus conuenit ut de his tran&longs;igamus / quibus ip&longs;a per&longs;criptio anno<lb/>tatur. </s> |
| <s id="N400D3A">Omnis igitur per&longs;criptio lineis fit & angulis / Lineæ qui <lb/>dem &longs;unt extrema per&longs;criptio / qua integræ areæ &longs;patium circun<lb/>cluditur. </s> | <s id="N400D3A">Omnis igitur per&longs;criptio lineis fit & angulis / Lineæ qui <lb/>dem &longs;unt extrema per&longs;criptio / qua integræ areæ &longs;patium circun<lb/>cluditur. </s> |
| <s id="N400D41"><expan abbr="Hãc">Hanc</expan> uero ad per&longs;criptionem pars illa &longs;uperficiei &longs;ub&longs;ti<lb/>tuta / quæ intra duas mutuo &longs;e &longs;e intercidentes lineas continetur / <lb/>angulus dicitur. </s> | <s id="N400D41"><expan abbr="Hãc">Hanc</expan> uero ad per&longs;criptionem pars illa &longs;uperficiei &longs;ub&longs;ti<lb/>tuta / quæ intra duas mutuo &longs;e &longs;e intercidentes lineas continetur / <lb/>angulus dicitur. </s> |
| <s id="N400D4B">Atqui ex mutua quidem duarum linearum <expan abbr="ĩter">inter</expan> <lb/>&longs;ectione quatuor con&longs;cribuntur anguli: Quorum &longs;i erit qui&longs;que <lb/>quibu&longs;que trium reliquorum equalis / recti nuncupabuntur: Et qui <lb/>recto minores erunt / acuti appellabuntur: ut qui recto ampliores <lb/>obtu&longs;i dicentur. </s> | <s id="N400D4B"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui ex mutua quidem duarum linearum <expan abbr="ĩter">inter</expan> <lb/>&longs;ectione quatuor con&longs;cribuntur anguli: Quorum &longs;i erit qui&longs;que <lb/>quibu&longs;que trium reliquorum equalis / recti nuncupabuntur: Et qui <lb/>recto minores erunt / acuti appellabuntur: ut qui recto ampliores <lb/>obtu&longs;i dicentur. </s> |
| <s id="N400D5A">Linearum item alia recta / alia flexa / cocleas & <lb/>uertico&longs;as lineas hic non e&longs;t ut referam. </s> | <s id="N400D5A">Linearum item alia recta / alia flexa / cocleas & <lb/>uertico&longs;as lineas hic non e&longs;t ut referam. </s> |
| <s id="N400D5F">Recta linea a puncto e&longs;t <lb/>ad punctum ob longa per&longs;criptio / ducta ita ut fieri nulla po&longs;&longs;it <lb/>breuior. </s> | <s id="N400D5F">Recta linea a puncto e&longs;t <lb/>ad punctum ob longa per&longs;criptio / ducta ita ut fieri nulla po&longs;&longs;it <lb/>breuior. </s> |
| <s id="N400D66">Flexa linea pars e&longs;t circuli. </s> | <s id="N400D66">Flexa linea pars e&longs;t circuli. </s> |
| <s id="N400D69">Circulus e&longs;t ea per&longs;criptio <lb/>facta ab altero duorum punctorum: qui in eadem &longs;uperficie ita <lb/>&longs;it circumactus / ut toto per&longs;criptionis ductu &longs;emper neque plus: ne <lb/>que di&longs;tet minus a medio immobili / quem obambiat puncto / <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>primum circunduci occeperat. </s> | <s id="N400D69">Circulus e&longs;t ea per&longs;criptio <lb/>facta ab altero duorum punctorum: qui in eadem &longs;uperficie ita <lb/>&longs;it circumactus / ut toto per&longs;criptionis ductu &longs;emper neque plus: ne <lb/>que di&longs;tet minus a medio immobili / quem obambiat puncto / <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>primum circunduci occeperat. </s> |
| <s id="N400D7C">Sed his addendum quod flexa line <lb/>a quam e&longs;&longs;e partem circuli diximus / apud nos hic architectos &longs;i <lb/>militudinis gratia arcus uocatur. </s> | <s id="N400D7C">Sed his addendum quod flexa line <lb/>a quam e&longs;&longs;e partem circuli diximus / apud nos hic architectos &longs;i <lb/>militudinis gratia arcus uocatur. </s> |
| <s id="N400D83">Et quæ linea aduobus extremis <lb/>punctis flexæ lineæ directa ducitur pari &longs;imilitudine corda nun <lb/><expan abbr="cupabi&ttilde;">cupabitur</expan>. </s> | <s id="N400D83">Et quæ linea aduobus extremis <lb/>punctis flexæ lineæ directa ducitur pari &longs;imilitudine corda nun <lb/><expan abbr="cupabi&ttilde;">cupabitur</expan>. </s> |
| <s id="N400D8D">Et quæ linea a puncto mediæ corde coæquabilibus <expan abbr="utrĩ">utris</expan><lb/>que angulis ad arcum u&longs;que perducta extiterit / &longs;agicta appellabitur <lb/>Et quæ linea a puncto <expan abbr="ĩmobili/qd">immobili / quod</expan> intra circulum e&longs;t ad <expan abbr="flexã">flexam</expan> ean <lb/>demque <expan abbr="extremã">extremam</expan> circuli <expan abbr="lineã">lineam</expan> <expan abbr="pducere&ttilde;/radius">perduceretur / radius</expan> <expan abbr="dice&ttilde;">dicetur</expan>. </s> | <s id="N400D8D">Et quæ linea a puncto mediæ corde coæquabilibus <expan abbr="utrĩ">utris</expan><lb/>que angulis ad arcum u&longs;que perducta extiterit / &longs;agicta appellabitur <lb/>Et quæ linea a puncto <expan abbr="ĩmobili/qd">immobili / quod</expan> intra circulum e&longs;t ad <expan abbr="flexã">flexam</expan> ean <lb/>demque <expan abbr="extremã">extremam</expan> circuli <expan abbr="lineã">lineam</expan> <expan abbr="pducere&ttilde;/radius">perduceretur / radius</expan> <expan abbr="dice&ttilde;">dicetur</expan>. </s> |
| |
| <s id="N400DFA">Arearum alia <expan abbr="ãguiaris">angularis</expan>: alia circularis. </s> | <s id="N400DFA">Arearum alia <expan abbr="ãguiaris">angularis</expan>: alia circularis. </s> |
| <s id="N400E01">Angularium alia <lb/>penitus rectis lineis. </s> | <s id="N400E01">Angularium alia <lb/>penitus rectis lineis. </s> |
| <s id="N400E06">Alia rectis & flexis <expan abbr="mixtī">mixtim</expan> conclu&longs;a e&longs;t: Quæ <lb/>uero angularis flexis pluribus &longs;it lineis po&longs;ita / nullis inter mi&longs;&longs;is <lb/>rectis me in ueterum ædificiis inueni&longs;&longs;e non memini. </s> | <s id="N400E06">Alia rectis & flexis <expan abbr="mixtī">mixtim</expan> conclu&longs;a e&longs;t: Quæ <lb/>uero angularis flexis pluribus &longs;it lineis po&longs;ita / nullis inter mi&longs;&longs;is <lb/>rectis me in ueterum ædificiis inueni&longs;&longs;e non memini. </s> |
| <s id="N400E11">At in his <lb/>ob&longs;eruanda ea &longs;unt / quæ in totis ædificii partibus uehementer ui<lb/>tuperantur &longs;i de&longs;int: et non &longs;ine gratia et commoditate habentur: <lb/>&longs;i ad&longs;int: hoc e&longs;t ut cum angulis: tum lineis: tum etiam partibus <lb/>quibu&longs;que uarietas <expan abbr="quædã">quædam</expan> ad&longs;it: Ne <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> quod <expan abbr="frequ&etilde;s/ne">frequens / ne</expan>ue <expan abbr="oīo">omnino</expan> ra<lb/>ra / &longs;ed ita ad u&longs;um et gratiam po&longs;ita / ut integra integris: et pari<lb/>bus paria conre&longs;pondeant. </s> | <s id="N400E11">At in his <lb/>ob&longs;eruanda ea &longs;unt / quæ in totis ædificii partibus uehementer ui<lb/>tuperantur &longs;i de&longs;int: et non &longs;ine gratia et commoditate habentur: <lb/>&longs;i ad&longs;int: hoc e&longs;t ut cum angulis: tum lineis: tum etiam partibus <lb/>quibu&longs;que uarietas <expan abbr="quædã">quædam</expan> ad&longs;it: Ne <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> quod <expan abbr="frequ&etilde;b[a-zA-Z0-9] /ne">frequens / ne</expan>ue <expan abbr="oīo">omnino</expan> ra<lb/>ra / &longs;ed ita ad u&longs;um et gratiam po&longs;ita / ut integra integris: et pari<lb/>bus paria conre&longs;pondeant. </s> |
| <s id="N400E30">Rectis angulis percommode utuntur: <lb/>Acutis angulis nemo u&longs;us e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> minimis in areis & neglectis ni&longs;i <lb/>inuitus et cogente aut locorum aut dignarum arearum <expan abbr="rõe">ratione</expan> et modo <lb/>obtu&longs;os angulos &longs;atis decentes putarunt: &longs;ed hoc &longs;eruarunt ut nu<lb/>mero e&longs;&longs;ent nu&longs;&quml; di&longs;pares. </s> | <s id="N400E30">Rectis angulis percommode utuntur: <lb/>Acutis angulis nemo u&longs;us e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> minimis in areis & neglectis ni&longs;i <lb/>inuitus et cogente aut locorum aut dignarum arearum <expan abbr="rõe">ratione</expan> et modo <lb/>obtu&longs;os angulos &longs;atis decentes putarunt: &longs;ed hoc &longs;eruarunt ut nu<lb/>mero e&longs;&longs;ent nu&longs;&quml; di&longs;pares. </s> |
| <s id="N400E43">Aream omnium capaci&longs;&longs;imam et in <lb/>qua &longs;apienda &longs;eu aggere &longs;eu muro minus impen&longs;e <expan abbr="habea&ttilde;/eã">habeatur / eam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>affirmant quæ &longs;iet <expan abbr="rotũda">rotunda</expan>: Proximam huic putant quæ plurimos <lb/>habeat proiectos angulos: Sed e&longs;&longs;e oportet angulos <expan abbr="oīo">omnino</expan> compares <lb/>mutuoque corre&longs;pondentes atque coæquabiles omni in area. </s> | <s id="N400E43">Aream omnium capaci&longs;&longs;imam et in <lb/>qua &longs;apienda &longs;eu aggere &longs;eu muro minus impen&longs;e <expan abbr="habea&ttilde;/eã">habeatur / eam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>affirmant quæ fiet <expan abbr="rotũda">rotunda</expan>: Proximam huic putant quæ plurimos <lb/>habeat proiectos angulos: Sed e&longs;&longs;e oportet angulos <expan abbr="oīo">omnino</expan> compares <lb/>mutuoque corre&longs;pondentes atque coæquabiles omni in area. </s> |
| <s id="N400E5A">Atqui <lb/>has quidem in primis comprobant / quas intelligant parietes attol<lb/>lere commode ad operis altitudinem recte &longs;tatuendam uti ea e&longs;t: <lb/>quæ &longs;ex / quæue octo habeat angulos. </s> | <s id="N400E5A"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui <lb/>has quidem in primis comprobant / quas intelligant parietes attol<lb/>lere commode ad operis altitudinem recte &longs;tatuendam uti ea e&longs;t: <lb/>quæ &longs;ex / quæue octo habeat angulos. </s> |
| <s id="N400E63">Vidimus et aream angulo <lb/>rum decem apti&longs;&longs;imam & uenu&longs;ti&longs;&longs;imam. </s> | <s id="N400E63">Vidimus et aream angulo <lb/>rum decem apti&longs;&longs;imam & uenu&longs;ti&longs;&longs;imam. </s> |
| <s id="N400E68">E&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> ut recte poni an<lb/>gulorum area queat duodecim atque item &longs;exdecim: Vidimus qui <lb/>dem quatuor & uiginti angulorum aream: &longs;ed rariora i&longs;tec. </s> | <s id="N400E68">E&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> ut recte poni an<lb/>gulorum area queat duodecim atque item &longs;exdecim: Vidimus qui <lb/>dem quatuor & uiginti angulorum aream: &longs;ed rariora i&longs;tec. </s> |
| <s id="N400E73">Laterum li<lb/>neas ita <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> oportet ut e regione oppo&longs;itæ coæ&quml;les &longs;int: et ̈ nusquam lon<lb/>gi&longs;&longs;ime lineæ toto in ope breui&longs;&longs;imi uno perducto adigentur: Sed <lb/>erit inter eas pro rata rerum iu&longs;ta & condecens proportio. </s> | <s id="N400E73">Laterum li<lb/>neas ita <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> oportet ut e regione oppo&longs;itæ coæ&quml;les &longs;int: et <expan abbr="nusq">nusquam</expan> lon<lb/>gi&longs;&longs;ime lineæ toto in ope breui&longs;&longs;imi uno perducto adigentur: Sed <lb/>erit inter eas pro rata rerum iu&longs;ta & condecens proportio. </s> |
| <s id="N400E80">Angu<pb xlink:href="004/01/022.jpg"/>los eo uer&longs;us iubent &longs;tatui / unde courgens aut ponderis ex rupe: <lb/>aquarum aut <expan abbr="u&etilde;torum">uentorum</expan> impetus et uis immineat atque impetat quo <lb/>apellentem iniuriam molem diffindat atque di&longs;&longs;ipet / muris fronte <lb/>ualida non imbecillitate laterum aduer&longs;us <expan abbr="mole&longs;tiã">mole&longs;tiam</expan> ut ita loquar <lb/>illuctantibus: Quod &longs;i cætera ædificii lineamenta euetuerint quo <lb/>minus po&longs;&longs;is angulo i&longs;tic uti ex &longs;ententia / flexione utendum erit <lb/>quando et flexa linea circuli e&longs;t pars: et circulus ip&longs;e philo&longs;opho <lb/>rum &longs;ententia totus e&longs;t angulus. </s> | <s id="N400E80">Angu<pb xlink:href="004/01/022.jpg"/>los eo uer&longs;us iubent &longs;tatui / unde courgens aut ponderis ex rupe: <lb/>aquarum aut <expan abbr="u&etilde;torum">uentorum</expan> impetus et uis immineat atque impetat quo <lb/>apellentem iniuriam molem diffindat atque di&longs;&longs;ipet / muris fronte <lb/>ualida non imbecillitate laterum aduer&longs;us <expan abbr="mole&longs;tiã">mole&longs;tiam</expan> ut ita loquar <lb/>illuctantibus: Quod &longs;i cætera ædificii lineamenta euetuerint quo <lb/>minus po&longs;&longs;is angulo i&longs;tic uti ex &longs;ententia / flexione utendum erit <lb/>quando et flexa linea circuli e&longs;t pars: et circulus ip&longs;e philo&longs;opho <lb/>rum &longs;ententia totus e&longs;t angulus. </s> |
| <s id="N400E9D">Cæterum area aut plano <expan abbr="pone&ttilde;">ponetur</expan> <lb/>loco / aut accliui / aut &longs;ummo in montis uertice. </s> | <s id="N400E9D">Cæterum area aut plano <expan abbr="pone&ttilde;">ponetur</expan> <lb/>loco / aut accliui / aut &longs;ummo in montis uertice. </s> |
| <s id="N400EA6">Si plano ponetur <lb/>loco / coaggerare oportet: et qua&longs;i podium &longs;ub&longs;truere: Nam id <lb/>cum ad dignitatem plurimum conferat: tum et ni fiat / <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>incommodorum afferet. </s> | <s id="N400EA6">Si plano ponetur <lb/>loco / coaggerare oportet: et qua&longs;i podium &longs;ub&longs;truere: Nam id <lb/>cum ad dignitatem plurimum conferat: tum et ni fiat / <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>incommodorum afferet. </s> |
| |
| <s id="N400EC2">Romam aiebat Frontinus architectus &longs;ua ætate colli<lb/>bus excreui&longs;&longs;e propter incendiorum frequentiam: At eam ip&longs;am <lb/>hac ætate uidemus totam ruinis & seditate obrutam: Vidi ego in <lb/>umbria &longs;acellum uetu&longs;tum plano in loco po&longs;itum / tamen multa <lb/>ex parte &longs;ubmer&longs;um / facta &longs;oli in &longs;e ex cretione quod ea planities <lb/>&longs;ub montibus extendatur. </s> | <s id="N400EC2">Romam aiebat Frontinus architectus &longs;ua ætate colli<lb/>bus excreui&longs;&longs;e propter incendiorum frequentiam: At eam ip&longs;am <lb/>hac ætate uidemus totam ruinis & seditate obrutam: Vidi ego in <lb/>umbria &longs;acellum uetu&longs;tum plano in loco po&longs;itum / tamen multa <lb/>ex parte &longs;ubmer&longs;um / facta &longs;oli in &longs;e ex cretione quod ea planities <lb/>&longs;ub montibus extendatur. </s> |
| <s id="N400ECF">Sed quid ea memorem / quæ &longs;ub <expan abbr="mõti">monti</expan><lb/>bus &longs;unt apud Rauennam? </s> | <s id="N400ECF">Sed quid ea memorem / quæ &longs;ub <expan abbr="mõti">monti</expan><lb/>bus &longs;unt apud Rauennam? </s> |
| <s id="N400ED8">&longs;ub pomeriis nobile id delubrum: cui <lb/>pro tecto integrum extat lapideum uas / tam et &longs;i ad mare & <expan abbr="lõge">longe</expan> <lb/>a montibus re&longs;ideat / plus tamen quarta &longs;ui parte intra &longs;olum im<lb/>mer&longs;um e&longs;t ui temporum: Quam uero altam e&longs;&longs;e cuiu&longs;que arae <lb/>exaggerationem oporteat / &longs;uo dicetur loco: cum de his rebus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;ummatim ut hic / &longs;ed di&longs;tinctius loquemur. </s> | <s id="N400ED8">&longs;ub pomeriis nobile id delubrum: cui <lb/>pro tecto integrum extat lapideum uas / tam et &longs;i ad mare & <expan abbr="lõge">longe</expan> <lb/>a montibus re&longs;ideat / plus tamen quarta &longs;ui parte intra &longs;olum im<lb/>mer&longs;um e&longs;t ui temporum: Quam uero altam e&longs;&longs;e cuiu&longs;que arae <lb/>exaggerationem oporteat / &longs;uo dicetur loco: cum de his rebus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;ummatim ut hic / &longs;ed di&longs;tinctius loquemur. </s> |
| <s id="N400EEE">Sed e&longs;&longs;e quamque are<lb/>am / aut natura aut arte <expan abbr="fcãm">scientiam</expan> <expan abbr="firmi&longs;&longs;imã">firmi&longs;&longs;imam</expan> conuenit: qua de re illos <expan abbr="ī">im</expan><lb/>primis audiendos puto / qui mouent ut una aut altera &longs;patio <expan abbr="di&longs;tã">di&longs;tam</expan><lb/>tibus fo&longs;&longs;ione quid &longs;olum id den&longs;itate aut raritate mollitiaue ad <lb/>ferenda &longs;tructuræ onera per&longs;e ualeat / per&longs;crutemur. </s> | <s id="N400EEE">Sed e&longs;&longs;e quamque are<lb/>am / aut natura aut arte <expan abbr="fcãm">scientiam</expan> <expan abbr="firmi&longs;&longs;imã">firmi&longs;&longs;imam</expan> conuenit: qua de re illos <expan abbr="ī">in</expan><lb/>primis audiendos puto / qui mouent ut una aut altera &longs;patio <expan abbr="di&longs;tã">di&longs;tam</expan><lb/>tibus fo&longs;&longs;ione quid &longs;olum id den&longs;itate aut raritate mollitiaue ad <lb/>ferenda &longs;tructuræ onera per&longs;e ualeat / per&longs;crutemur. </s> |
| <s id="N400F09">Et enim &longs;i ac <lb/>cliui ponetur loco pro&longs;piciendum e&longs;t / ne &longs;uperiora pre&longs;&longs;uræ mo<lb/>le&longs;tiis impellant: aut inferiora &longs;i forte moueantur / cætera in rui <lb/>nam trahant. </s> | <s id="N400F09">Et enim &longs;i ac <lb/>cliui ponetur loco pro&longs;piciendum e&longs;t / ne &longs;uperiora pre&longs;&longs;uræ mo<lb/>le&longs;tiis impellant: aut inferiora &longs;i forte moueantur / cætera in rui <lb/>nam trahant. </s> |
| <s id="N400F12">Firmi&longs;&longs;imam quidem & omni exparte obfirmatam <pb xlink:href="004/01/023.jpg"/>uelim hanc e&longs;&longs;e ædificii partem: quæ totius operis futura &longs;it ba&longs;is <lb/>Si erit area in montis uertice / aut erit ea quidem exaggeranda ali<lb/>qua ex parte: aut decu&longs;&longs;o <expan abbr="cacumīe">cacumine</expan> <expan abbr="præ&longs;urg&etilde;tis">præ&longs;urgentis</expan> <expan abbr="mõtis">montis</expan> <expan abbr="coequãda">coequanda</expan>. </s> | <s id="N400F12">Firmi&longs;&longs;imam quidem & omni exparte obfirmatam <pb xlink:href="004/01/023.jpg"/>uelim hanc e&longs;&longs;e ædificii partem: quæ totius operis futura &longs;it ba&longs;is <lb/>Si erit area in montis uertice / aut erit ea quidem exaggeranda ali<lb/>qua ex parte: aut decu&longs;&longs;o <expan abbr="cacumīe">cacumine</expan> <expan abbr="præ&longs;urg&etilde;tis">præ&longs;urgentis</expan> <expan abbr="mõtis">montis</expan> <expan abbr="coequãda">coequanda</expan>. </s> |
| <s id="N400F2D">Hic <lb/><expan abbr="pro&longs;pici&etilde;dum">pro&longs;piciendum</expan> e&longs;t ut id aggrediamur: quod &longs;eruata dignitate mo<lb/>derata et modica fiat cum impen&longs;a atque labore. </s> | <s id="N400F2D">Hic <lb/><expan abbr="pro&longs;pici&etilde;dum">pro&longs;piciendum</expan> e&longs;t ut id aggrediamur: quod &longs;eruata dignitate mo<lb/>derata et modica fiat cum impen&longs;a atque labore. </s> |
| <s id="N400F37">Forta&longs;&longs;is quidem <lb/>conducet partem ab &longs;ublimi excidere: et partem accliuam exagge<lb/>rare: Quam rem bene <expan abbr="cõ&longs;ultus">con&longs;ultus</expan> qui&longs;quis fuit ille architectus apud <lb/>alacrum hernicam urbem in &longs;axeo <expan abbr="mõte">monte</expan> po&longs;itam effecit. </s> | <s id="N400F37">Forta&longs;&longs;is quidem <lb/>conducet partem ab &longs;ublimi excidere: et partem accliuam exagge<lb/>rare: Quam rem bene <expan abbr="cõ&longs;ultus">con&longs;ultus</expan> qui&longs;quis fuit ille architectus apud <lb/>alacrum hernicam urbem in &longs;axeo <expan abbr="mõte">monte</expan> po&longs;itam effecit. </s> |
| <s id="N400F48">Curauit <lb/>enim ut ba&longs;is &longs;eu arcis / &longs;eu templa: quæ &longs;ola nunc cæteris &longs;upædi<lb/>ficationibus dirutis uidetur / ex re&longs;ci&longs;&longs;isa &longs;ummo uertice <expan abbr="fragm&etilde;">fragmen</expan><lb/>tis &longs;ubfirmata et &longs;ub&longs;trata extaret: Et eo in opere illud e&longs;t / quod <lb/>maiorem in modum probem: Nam obiecit angulum areæ eo uer<lb/>&longs;us unde repens montis pendet: eumque con&longs;olidauit angulum con<lb/>ge&longs;tis prægrandibus immanium fragmentorum fru&longs;tis et mole: <lb/>Deditque operam componendis lapidibus: ut &longs;tructuræ &longs;eruata par<lb/>&longs;imonia decorem afferret: Et illius quoque con&longs;ilium placuit archi<lb/>tecti: qui quidem quo loci non u&longs;que adeo tantam lapidis habuerat <lb/>copiam &longs;ub&longs;tituendo montis pondere aggerem &longs;truxerit frequen<lb/>tibus emiciclis dor&longs;o flexarum linearum intra montem abiiecto: <lb/>Quæ &longs;tructura cum grata e&longs;t a&longs;pectu / tum e&longs;t & firmi&longs;&longs;ima: tum <lb/>etiam an impen&longs;arum rationem facit: Nam efficit quidem <expan abbr="murũ">murum</expan> <lb/>non &longs;olidum / qui tantum habeat uirium / ac &longs;i penitus fui&longs;&longs;et &longs;oli<lb/>dus / latitudine quanta & flexarum linearum illic &longs;agictæ &longs;unt: <lb/>Vitruuii quoque ratio per placet: quam uideo Romæ pa&longs;&longs;im a ue <lb/>teribus architectis / ac præ&longs;ertim in tarquinii aggere <expan abbr="ob&longs;eruatã">ob&longs;eruatam</expan> ut <lb/>anterides &longs;ub&longs;tituerentur: Sed non omnibus locis id ob&longs;eruarunt <lb/>ut &longs;emper inter &longs;e anterides tantum di&longs;tarent &quml; ip&longs;a e&longs;&longs;et alta &longs;ub <lb/>&longs;tructio: Sed pro montis firmitate aut / ut ita loquar / labilitate / <lb/>modo frequentiores: modo rariores po&longs;uerunt: Animaduerti eti <lb/>am ueteres architectos non <expan abbr="unã">unam</expan> proximam propter <expan abbr="areã">aream</expan> &longs;ub&longs;truc<lb/>tione fui&longs;&longs;e <expan abbr="cõtentos">contentos</expan>: &longs;ed pluribus / qua&longs;i gradibus adinfimas u&longs;que <lb/>radices montis totas rupes firmatas e&longs;&longs;e uolui&longs;&longs;e ': Quorum ego <lb/>con&longs;ilium minime negligendum puto. </s> | <s id="N400F48">Curauit <lb/>enim ut ba&longs;is &longs;eu arcis / &longs;eu templa: quæ &longs;ola nunc cæteris &longs;upædi<lb/>ficationibus dirutis uidetur / ex re&longs;ci&longs;&longs;isa &longs;ummo uertice <expan abbr="fragm&etilde;">fragmen</expan><lb/>tis &longs;ubfirmata et &longs;ub&longs;trata extaret: Et eo in opere illud e&longs;t / quod <lb/>maiorem in modum probem: Nam obiecit angulum areæ eo uer<lb/>&longs;us unde repens montis pendet: eumque con&longs;olidauit angulum con<lb/>ge&longs;tis prægrandibus immanium fragmentorum fru&longs;tis et mole: <lb/>Deditque operam componendis lapidibus: ut &longs;tructuræ &longs;eruata par<lb/>&longs;imonia decorem afferret: Et illius quoque con&longs;ilium placuit archi<lb/>tecti: qui quidem quo loci non u&longs;que adeo tantam lapidis habuerat <lb/>copiam &longs;ub&longs;tituendo montis pondere aggerem &longs;truxerit frequen<lb/>tibus emiciclis dor&longs;o flexarum linearum intra montem abiiecto: <lb/>Quæ &longs;tructura cum grata e&longs;t a&longs;pectu / tum e&longs;t & firmi&longs;&longs;ima: tum <lb/>etiam an impen&longs;arum rationem facit: Nam efficit quidem <expan abbr="murũ">murum</expan> <lb/>non &longs;olidum / qui tantum habeat uirium / ac &longs;i penitus fui&longs;&longs;et &longs;oli<lb/>dus / latitudine quanta & flexarum linearum illic &longs;agictæ &longs;unt: <lb/>Vitruuii quoque ratio per placet: quam uideo Romæ pa&longs;&longs;im a ue <lb/>teribus architectis / ac præ&longs;ertim in tarquinii aggere <expan abbr="ob&longs;eruatã">ob&longs;eruatam</expan> ut <lb/>anterides &longs;ub&longs;tituerentur: Sed non omnibus locis id ob&longs;eruarunt <lb/>ut &longs;emper inter &longs;e anterides tantum di&longs;tarent &quml; ip&longs;a e&longs;&longs;et alta &longs;ub <lb/>&longs;tructio: Sed pro montis firmitate aut / ut ita loquar / labilitate / <lb/>modo frequentiores: modo rariores po&longs;uerunt: Animaduerti eti <lb/>am ueteres architectos non <expan abbr="unã">unam</expan> proximam propter <expan abbr="areã">aream</expan> &longs;ub&longs;truc<lb/>tione fui&longs;&longs;e <expan abbr="cõtentos">contentos</expan>: &longs;ed pluribus / qua&longs;i gradibus adinfimas u&longs;que <lb/>radices montis totas rupes firmatas e&longs;&longs;e uolui&longs;&longs;e ': Quorum ego <lb/>con&longs;ilium minime negligendum puto. </s> |
| <s id="N400F95">Ad Peru&longs;iam riuus qui <lb/>inter lucinium montem & collem urbis fluit / quod a&longs;&longs;iduo collis <pb xlink:href="004/01/024.jpg"/>radices abrodendo &longs;ub ea cauet totam accliuitatis molem in &longs;e im<lb/>pendentem commouet: ex quo magna pars urbis &longs;oluitur et laba <lb/>&longs;cit: Et mihi quidem uehementer probantur &longs;acella complu&longs;cula <lb/>quæ ad ba&longs;ilicam maximam in uaticano hinc atque hinc circum a <lb/>ream adacta &longs;unt: Nam i&longs;tarum quidem eæ / quæ intra exci&longs;um: <lb/>& info&longs;&longs;um montem po&longs;itæ ad parietem ba&longs;ilicæ cohærent per plu<lb/>rimum adminiculi et commoditatis præ&longs;tant: <expan abbr="mol&etilde;">molem</expan> <expan abbr="enī">enim</expan> continuo <lb/>ingraue&longs;centis montis &longs;ub&longs;tentant: et per obliquum montem &longs;uf<lb/>fluentem humiditatem intercipiunt: atque incdem aditum interpel<lb/>lant: quo fit ut ba&longs;ilicæ primarius paries &longs;iccior firmiorque <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan> <lb/>Quæ uero &longs;acella alterum ad infimum obliqui montis latus a&longs;&longs;i <lb/>dent: ea quidem totam &longs;uperiorem complanatiorem factam opere <lb/>arcuato &longs;i&longs;tere / & pronos omnes telluris lap&longs;us coercendo facile <lb/>po&longs;&longs;unt ferre. </s> | <s id="N400F95">Ad Peru&longs;iam riuus qui <lb/>inter lucinium montem & collem urbis fluit / quod a&longs;&longs;iduo collis <pb xlink:href="004/01/024.jpg"/>radices abrodendo &longs;ub ea cauet totam accliuitatis molem in &longs;e im<lb/>pendentem commouet: ex quo magna pars urbis &longs;oluitur et laba<lb/>&longs;cit: Et mihi quidem uehementer probantur &longs;acella complu&longs;cula <lb/>quæ ad ba&longs;ilicam maximam in uaticano hinc atque hinc circum a<lb/>ream adacta &longs;unt: Nam i&longs;tarum quidem eæ / quæ intra exci&longs;um: <lb/>& info&longs;&longs;um montem po&longs;itæ ad parietem ba&longs;ilicæ cohærent per plu<lb/>rimum adminiculi et commoditatis præ&longs;tant: <expan abbr="mol&etilde;">molem</expan> <expan abbr="enī">enim</expan> continuo <lb/>ingraue&longs;centis montis &longs;ub&longs;tentant: et per obliquum montem &longs;uf<lb/>fluentem humiditatem intercipiunt: atque <expan abbr="inedem">in eundem</expan> aditum interpel<lb/>lant: quo fit ut ba&longs;ilicæ primarius paries &longs;iccior firmiorque <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan> <lb/>Quæ uero &longs;acella alterum ad infimum obliqui montis latus a&longs;&longs;i <lb/>dent: ea quidem totam &longs;uperiorem complanatiorem factam opere <lb/>arcuato &longs;i&longs;tere / & pronos omnes telluris lap&longs;us coercendo facile <lb/>po&longs;&longs;unt ferre. </s> |
| <s id="N400FC4">Et eum etiam architectum / qui Romæ ad latonam <lb/>templum &longs;truxit / per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> recte <expan abbr="cõ&longs;ului&longs;&longs;e">con&longs;ului&longs;&longs;e</expan> operi & &longs;ub&longs;tructuræ ad <lb/>uerti: Angulum enim areæ ita porrexit intra &longs;uper <expan abbr="in&longs;ident&etilde;">in&longs;identem</expan> <expan abbr="mõ">mon</expan><lb/>tem / ut urgentem ponderis uim duo directi parietes tolerarent / <lb/>& obiecto angulo aduer&longs;am mole&longs;tiam <expan abbr="diuider&etilde;t">diuiderent</expan> atque <expan abbr="di&longs;&longs;ipar&etilde;t">di&longs;&longs;iparent</expan> <lb/>Atqui po&longs;tea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> de ueterum laudibus dicere aggre&longs;&longs;i &longs;umus / qui <lb/>prudenti con&longs;ilio <expan abbr="ædificarũt / illud">ædificarunt / illud</expan> nolim præterii&longs;&longs;e quod in <expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/>tem redit & ægregie facit ad rem. </s> | <s id="N400FC4">Et eum etiam architectum / qui Romæ ad latonam <lb/>templum &longs;truxit / per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> recte <expan abbr="cõ&longs;ului&longs;&longs;e">con&longs;ului&longs;&longs;e</expan> operi & &longs;ub&longs;tructuræ ad <lb/>uerti: Angulum enim areæ ita porrexit intra &longs;uper <expan abbr="in&longs;ident&etilde;">in&longs;identem</expan> <expan abbr="mõ">mon</expan><lb/>tem / ut urgentem ponderis uim duo directi parietes tolerarent / <lb/>& obiecto angulo aduer&longs;am mole&longs;tiam <expan abbr="diuider&etilde;t">diuiderent</expan> atque <expan abbr="di&longs;&longs;ipar&etilde;t">di&longs;&longs;iparent</expan> <lb/><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui po&longs;tea <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> de ueterum laudibus dicere aggre&longs;&longs;i &longs;umus / qui <lb/>prudenti con&longs;ilio <expan abbr="ædificarũt / illud">ædificarunt / illud</expan> nolim præterii&longs;&longs;e quod in <expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/>tem redit & ægregie facit ad rem. </s> |
| <s id="N400FF9">Extat architecti per utile in&longs;ti<lb/>tutum apud Venetias in templo Marci: Aream enim totius tem<lb/>pli <expan abbr="cũ">cum</expan> conferti&longs;&longs;ime ob&longs;olidaret pluribus puteis refo&longs;&longs;am reliquit: <lb/>quo &longs;iqui forte flatus terræ &longs;ubter conciperentur / facilem &longs;ibi exi <lb/>tum uendicarent: Po&longs;tremo areas uniuer&longs;as / quas tecto feceris op<lb/>tas ad libellam coæqua&longs;&longs;e condecet. </s> | <s id="N400FF9">Extat architecti per utile in&longs;ti<lb/>tutum apud Venetias in templo Marci: Aream enim totius tem<lb/>pli <expan abbr="cũ">cum</expan> conferti&longs;&longs;ime ob&longs;olidaret pluribus puteis refo&longs;&longs;am reliquit: <lb/>quo &longs;iqui forte flatus terræ &longs;ubter conciperentur / facilem &longs;ibi exi <lb/>tum uendicarent: Po&longs;tremo areas uniuer&longs;as / quas tecto feceris op<lb/>tas ad libellam coæqua&longs;&longs;e condecet. </s> |
| <s id="N40100A">Quæ uero &longs;ub diuo relictæ <lb/>&longs;int a libella ip&longs;a non plus &quml; ut imbrium defluxus efferant depri<lb/>mendæ &longs;unt. </s> | <s id="N40100A">Quæ uero &longs;ub diuo relictæ <lb/>&longs;int a libella ip&longs;a non plus &quml; ut imbrium defluxus efferant depri<lb/>mendæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N401011">Sed de his hactenus & forta&longs;&longs;is plura &quml; hic locus po<lb/>&longs;ceret: Nam pleraque harum rerum quæ diximus ad murorum opus <lb/>faciunt: Sed ita incidit / ut quæ natura admodum inter &longs;e <expan abbr="cõnexa">connexa</expan> <lb/>&longs;unt / ea & nos dicendo non &longs;egregarimus: Sequitur ut de partio <lb/>ne dicendum &longs;it. </s> | <s id="N401011">Sed de his hactenus & forta&longs;&longs;is plura &quml; hic locus po<lb/>&longs;ceret: Nam pleraque harum rerum quæ diximus ad murorum opus <lb/>faciunt: Sed ita incidit / ut quæ natura admodum inter &longs;e <expan abbr="cõnexa">connexa</expan> <lb/>&longs;unt / ea & nos dicendo non &longs;egregarimus: Sequitur ut de partio <lb/>ne dicendum &longs;it. </s> |
| |
| <s id="N40104C">Plurimum igitur curæ & diligentiæ <lb/>adhibendum e&longs;t his rebus con&longs;iderandis: quæ ad uniuer&longs;um opus <lb/>faciunt: dandaque opera ut etiam minime partes e&longs;&longs;e ingenio et ar <lb/>te conformes factæ uideantur. </s> | <s id="N40104C">Plurimum igitur curæ & diligentiæ <lb/>adhibendum e&longs;t his rebus con&longs;iderandis: quæ ad uniuer&longs;um opus <lb/>faciunt: dandaque opera ut etiam minime partes e&longs;&longs;e ingenio et ar <lb/>te conformes factæ uideantur. </s> |
| <s id="N401055">Hanc ad rem apte & commode per<lb/>ficiendam &longs;uperiora omnia quæ de regione deque area dicta &longs;unt / <lb/>per pulchre conueniunt: ac ueluti inanimante membra membris / <lb/>ita in ædificio partes partibus re&longs;pondeant / condecet. </s> | <s id="N401055">Hanc ad rem apte & commode per<lb/>ficiendam &longs;uperiora omnia quæ de regione deque area dicta &longs;unt / <lb/>per pulchre conueniunt: ac ueluti inanimante membra membris / <lb/>ita in ædificio partes partibus re&longs;pondeant / condecet. </s> |
| <s id="N40105E">Ex quo il<lb/>lud dictum e&longs;t quod aiunt: Maximorum ædificiorum maxima <lb/>oportere e&longs;&longs;e membra: Quam quidem rem ita ob&longs;eruarunt uete<lb/>res / ut cum cætera / tum & lateres ponerent publicis & ampli&longs;&longs;i<lb/>mis ædificiis maiores &quml; in priuatis. </s> | <s id="N40105E">Ex quo il<lb/>lud dictum e&longs;t quod aiunt: Maximorum ædificiorum maxima <lb/>oportere e&longs;&longs;e membra: Quam quidem rem ita ob&longs;eruarunt uete<lb/>res / ut cum cætera / tum & lateres ponerent publicis & ampli&longs;&longs;i<lb/>mis ædificiis maiores &quml; in priuatis. </s> |
| <s id="N401069">Itaque cuique <expan abbr="m&etilde;bro">membro</expan> apta regio <lb/>accomodatus &longs;itus: & contribuetur non amplior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> rei u&longs;us exi<lb/>gat / non minor &quml; dignitas po&longs;tulet: non loco alieno & <expan abbr="impertin&etilde;">impertinen</expan><lb/>ti / &longs;ed &longs;uo & ita proprio ut alibi commodius e&longs;&longs;e nu&longs;&quml; potuerit. <lb/></s> | <s id="N401069">Itaque cuique <expan abbr="m&etilde;bro">membro</expan> apta regio <lb/>accomodatus &longs;itus: & contribuetur non amplior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> rei u&longs;us exi<lb/>gat / non minor &quml; dignitas po&longs;tulet: non loco alieno & <expan abbr="impertin&etilde;">impertinen</expan><lb/>ti / &longs;ed &longs;uo & ita proprio ut alibi commodius e&longs;&longs;e nu&longs;&quml; potuerit. <lb/></s> |
| <s id="N40107F">Non enim quæ hone&longs;ti&longs;&longs;ima ædis pars futura e&longs;t reiecto in loco: <lb/>Non quæ maxime publica in abdito: Non item quæ priuata in <lb/>propatulo collocabitur. </s> | <s id="N40107F">Non enim quæ hone&longs;ti&longs;&longs;ima ædis pars futura e&longs;t reiecto in loco: <lb/>Non quæ maxime publica in abdito: Non item quæ priuata in <lb/>pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>tulo collocabitur. </s> |
| <s id="N401086">Adde quod etiam temporum rationes haben<lb/>dæ &longs;unt / ut alia æ&longs;tiuis / alia hybernis locis attribuantur: Nanque a<lb/>liæ aliis debentur & &longs;itus & magnitudines: æ&longs;tiuas laxiores e&longs;&longs;e <lb/>oportet: hybernæ uero compre&longs;&longs;iores &longs;i erunt / non <expan abbr="improbabun&ttilde;">improbabuntur</expan>. <lb/></s> | <s id="N401086">Adde quod etiam temporum rationes haben<lb/>dæ &longs;unt / ut alia æ&longs;tiuis / alia hybernis locis attribuantur: Nanque a<lb/>liæ aliis debentur & &longs;itus & magnitudines: æ&longs;tiuas laxiores e&longs;&longs;e <lb/>oportet: hybernæ uero compre&longs;&longs;iores &longs;i erunt / non <expan abbr="improbabun&ttilde;">improbabuntur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N401094">Tum e&longs;tiuis umbra & uenti: hybernis &longs;oles debentur: Et in his ca<lb/>uendum e&longs;t / ne incolis eueniat ut ex hoc loco frigenti alterum in <lb/>locum æ&longs;tuo&longs;um equabili non intermi&longs;&longs;o aere exeant: Aut i&longs;to ex <lb/>tepenti in alterum brumis & uentis infe&longs;tum: Nam id <expan abbr="omniũ">omnium</expan> ma<lb/>xime &longs;aluti corporum officeret: Et cedant ea quidem inter &longs;e <expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/>bra mutuo oportet ad communem totius operis laudem & <expan abbr="grãm">gratiam</expan> <pb xlink:href="004/01/026.jpg"/>con&longs;tituendam uel componendam: ne quid omnis decoris conatu <lb/>occupato / alteræ penitus neglectæ relinquantur: Sed inter &longs;e ita <lb/>conueniant / ut inde unum integrum recteque con&longs;titutum corpus <lb/>magis &quml; diuul&longs;a et di&longs;&longs;ipata e&longs;&longs;e membra uideantur. </s> | <s id="N401094">Tum e&longs;tiuis umbra & uenti: hybernis &longs;oles debentur: Et in his ca<lb/>uendum e&longs;t / ne incolis eueniat ut ex hoc loco frigenti alterum in <lb/>locum æ&longs;tuo&longs;um equabili non intermi&longs;&longs;o aere exeant: Aut i&longs;to ex <lb/>tepenti in alterum brumis & uentis infe&longs;tum: Nam id <expan abbr="omniũ">omnium</expan> ma<lb/>xime &longs;aluti corporum officeret: Et cedant ea quidem inter &longs;e <expan abbr="m&etilde;bra">men<lb/>bra</expan> mutuo oportet ad communem totius operis laudem & <expan abbr="grãm">gratiam</expan> <pb xlink:href="004/01/026.jpg"/>con&longs;tituendam uel componendam: ne quid omnis decoris conatu <lb/>occupato / alteræ penitus neglectæ relinquantur: Sed inter &longs;e ita <lb/>conueniant / ut inde unum integrum recteque con&longs;titutum corpus <lb/>magis &quml; diuul&longs;a et di&longs;&longs;ipata e&longs;&longs;e membra uideantur. </s> |
| <s id="N4010B7">Cæterum <expan abbr="ī">im</expan> <lb/>membris conformandis mode&longs;tiam nature imitari oportet: Neque <lb/>enim uti in reliquis / &longs;ic et in hac re <expan abbr="nõ">non</expan> magis <expan abbr="&longs;obrietat&etilde;">&longs;obrietatem</expan> laudamus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> profu&longs;am edificandi libidinem uituperamus / modica e&longs;&longs;e opor<lb/>tet <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan>: et ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> qua de acturus &longs;is nece&longs;&longs;aria / Nam edificandi <lb/>omnis ratio / &longs;i recte pro&longs;pexeris / a nece&longs;&longs;itate profecta e&longs;t: Eam a <lb/>luit commoditas: u&longs;us hone&longs;tauit: ultimum fuit ut uoluptati pro<lb/>&longs;piceretur: tam & &longs;i nun&quml; ab immodicis omnibus ip&longs;a uoluptas <lb/>non abhorruit. </s> | <s id="N4010B7">Cæterum <expan abbr="ī">in</expan> <lb/>membris conformandis mode&longs;tiam nature imitari oportet: Neque <lb/>enim uti in reliquis / &longs;ic et in hac re <expan abbr="nõ">non</expan> magis <expan abbr="&longs;obrietat&etilde;">&longs;obrietatem</expan> laudamus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> profu&longs;am edificandi libidinem uituperamus / modica e&longs;&longs;e opor<lb/>tet <expan abbr="m&etilde;bra">membra</expan>: et ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> qua de acturus &longs;is nece&longs;&longs;aria / Nam edificandi <lb/>omnis ratio / &longs;i recte pro&longs;pexeris / a nece&longs;&longs;itate profecta e&longs;t: Eam a <lb/>luit commoditas: u&longs;us hone&longs;tauit: ultimum fuit ut uoluptati pro<lb/>&longs;piceretur: tam & &longs;i nun&quml; ab immodicis omnibus ip&longs;a uoluptas <lb/>non abhorruit. </s> |
| <s id="N4010E1">Erit ergo eiu&longs;modi ut <expan abbr="m&etilde;brorum">membrorum</expan> in ea nihilo plus <lb/>de&longs;ideretur &quml; quod ad&longs;it: et nihil quod ad&longs;it ulla ex parte impro<lb/>betur. </s> | <s id="N4010E1">Erit ergo eiu&longs;modi ut <expan abbr="m&etilde;brorum">membrorum</expan> in ea nihilo plus <lb/>de&longs;ideretur &quml; quod ad&longs;it: et nihil quod ad&longs;it ulla ex parte impro<lb/>betur. </s> |
| <s id="N4010EC">Neque item omnia unica <expan abbr="tãtum">tantum</expan> linearum ductione e termi<lb/>natione per&longs;cribi uelim ita ut nulla re inter &longs;e differant: Sed alia <lb/>delectabunt &longs;i maiora &longs;int / alia conferent &longs;i minora &longs;int: Alia ex <lb/>i&longs;torum mediocritate laudem a&longs;&longs;equentur: Ergo <expan abbr="placebũt">placebunt</expan> herec<lb/>tis con&longs;titutæ lineis: hæ alteræ flexis: ac demum aliæ utraque linea <lb/>rum ductione præfinitæ comprobabuntur: modo id &longs;erues / quod <lb/>&longs;epe admoneo / ne in id uitium incidas: ut feci&longs;&longs;e mon&longs;trum in pa<lb/>ribus aut humeris aut lateribus uideare. </s> | <s id="N4010EC">Neque item omnia unica <expan abbr="tãtum">tantum</expan> linearum ductione e termi<lb/>natione per&longs;cribi uelim ita ut nulla re inter &longs;e differant: Sed alia <lb/>delectabunt &longs;i maiora &longs;int / alia conferent &longs;i minora &longs;int: Alia ex <lb/>i&longs;torum mediocritate laudem a&longs;&longs;equentur: Ergo <expan abbr="placebũt">placebunt</expan> herec<lb/>tis con&longs;titutæ lineis: hæ alteræ flexis: ac demum aliæ utraque linea <lb/>rum ductione præfinitæ comprobabuntur: modo id &longs;erues / quod <lb/>&longs;epe admoneo / ne in id uitium incidas: ut feci&longs;&longs;e mon&longs;trum in pa<lb/>ribus aut humeris aut lateribus uideare. </s> |
| <s id="N401107">Condimentum quidem <lb/>gratiæ e&longs;t omni in re uarietas &longs;i compacta et confirmata &longs;it mutu<lb/>a inter &longs;e di&longs;i antium rerum parilitate eadem &longs;i inter &longs;e di&longs;&longs;oluta <lb/>et di&longs;conuenienti quadam di&longs;paritate di&longs;creparint / erit ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab&longs;urdi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N401107">Condimentum quidem <lb/>gratiæ e&longs;t omni in re uarietas &longs;i compacta et confirmata &longs;it mutu<lb/>a inter &longs;e di&longs;i antium rerum parilitate eadem &longs;i inter &longs;e di&longs;&longs;oluta <lb/>et di&longs;conuenienti quadam di&longs;paritate di&longs;creparint / erit ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ab&longs;urdi&longs;&longs;ima. </s> |
| |
| <p id="N401169" type="main"> | <p id="N401169" type="main"> |
| <s id="N40116B">Nunc &longs;equitur ut de parietum de&longs;criptione &longs;ummatim tran&longs;i<lb/>gamus. </s> | <s id="N40116B">Nunc &longs;equitur ut de parietum de&longs;criptione &longs;ummatim tran&longs;i<lb/>gamus. </s> |
| <s id="N401170">Sed illud hic nolim præterii&longs;&longs;e / quod apud ueteres anno<lb/>taui / eos maximopere caui&longs;&longs;e / ne ullam areæ extremam lineam <lb/>rectam ducerent / ita ut e&longs;&longs;et illa quidem prelonga & nullis locis <lb/>non intercepta cum flexarum linearum conuexione / tum et angu<lb/>lorum &longs;ectione. </s> | <s id="N401170">Sed illud hic nolim præterii&longs;&longs;e / quod apud ueteres anno<lb/>taui / eos maximopere caui&longs;&longs;e / ne ullam areæ extremam lineam <lb/>rectam ducerent / ita ut e&longs;&longs;et illa quidem prelonga & nullis locis <lb/>non intercepta cum flexarum linearum conuexione / tum et angu<lb/>lorum &longs;ectione. </s> |
| <s id="N40117B">Atqui hoc ideo feci&longs;&longs;e periti&longs;&longs;imos uiros improp<lb/>tu e&longs;t / quo uellent parietem qua&longs;i adactis adiumentis / quibus co<lb/>hæreat / firmiorem reddere. </s> | <s id="N40117B"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui hoc ideo feci&longs;&longs;e periti&longs;&longs;imos uiros improp<lb/>tu e&longs;t / quo uellent parietem qua&longs;i adactis adiumentis / quibus co<lb/>hæreat / firmiorem reddere. </s> |
| <s id="N401182">In parietum ratione recen&longs;enda a di<lb/>gnioribus incipiendum e&longs;t. </s> | <s id="N401182">In parietum ratione recen&longs;enda a di<lb/>gnioribus incipiendum e&longs;t. </s> |
| <s id="N401187">Is ergo locus admonet. </s> | <s id="N401187">Is ergo locus admonet. </s> |
| <s id="N40118A">ut de <expan abbr="colũnis">columnis</expan> <lb/>et de his quæ ad columnas pertinent dicendum &longs;it: quando ip&longs;i or<lb/>dines columnarum haud aliud &longs;unt &quml; pluribus in locis perfixus ad <lb/>apertusque paries: Quin et <expan abbr="colũnam">columnam</expan> ip&longs;am diffini&longs;&longs;e cum iuuet / <lb/>forta&longs;&longs;is non ineptæ e&longs;&longs;e eam dicam firmam quandam et perpetu<lb/>am muri partem excitatam ad perpendiculum ab &longs;olo / <expan abbr="īmo">immo</expan> u&longs;que <lb/>ad &longs;ummum tecti ferendi gratia. </s> | <s id="N40118A">ut de <expan abbr="colũnis">columnis</expan> <lb/>et de his quæ ad columnas pertinent dicendum &longs;it: quando ip&longs;i or<lb/>dines columnarum haud aliud &longs;unt &quml; pluribus in locis perfixus ad <lb/>apertusque paries: Quin et <expan abbr="colũnam">columnam</expan> ip&longs;am diffini&longs;&longs;e cum iuuet / <lb/>forta&longs;&longs;is non ineptæ e&longs;&longs;e eam dicam firmam quandam et perpetu<lb/>am muri partem excitatam ad perpendiculum ab &longs;olo / <expan abbr="īmo">immo</expan> u&longs;que <lb/>ad &longs;ummum tecti ferendi gratia. </s> |
| <s id="N4011A5">Tum et tota in re ædificatoria <lb/>nihil inuenies quod opera et impen&longs;a et gratia præferas columnis <lb/>Sed habent columnæ ip&longs;æ quippiam inter &longs;e / quo &longs;int di&longs;&longs;imiles <lb/>hic nos &longs;imilitudinem / quod ea pre&longs;ertim ad genus pertineat / non <lb/>pretermittemus: Di&longs;&longs;imilitudinem uero / cum ad &longs;peties ea quid <lb/>&longs;pectet / alibi pro&longs;equemur &longs;uo loco. </s> | <s id="N4011A5">Tum et tota in re ædificatoria <lb/>nihil inuenies quod opera et impen&longs;a et gratia præferas columnis <lb/>Sed habent columnæ ip&longs;æ quippiam inter &longs;e / quo &longs;int di&longs;&longs;imiles <lb/>hic nos &longs;imilitudinem / quod ea pre&longs;ertim ad genus pertineat / non <lb/>pretermittemus: Di&longs;&longs;imilitudinem uero / cum ad &longs;peties ea quid <lb/>&longs;pectet / alibi pro&longs;equemur &longs;uo loco. </s> |
| <s id="N4011B2">Atque ut ab ip&longs;is / ut ita loquar <lb/>radicibus ordiamur / quibu&longs;que columnis fundamenta <expan abbr="&longs;ub&longs;tituun&ttilde;">&longs;ub&longs;tituuntur</expan> <lb/>Fundamentis quidem ad areæ planitiem coequatis <expan abbr="cõ&longs;ueuere">con&longs;ueuere</expan> mu<lb/>rulum &longs;uperimponere: quem nos arulam / alii forta&longs;&longs;is puluinarum <lb/>nuncupabunt: Supra murulum ba&longs;im adigebant: in ba&longs;i colum <lb/>nam &longs;tatuebant: &longs;upra columnam capitulum collocabant. </s> | <s id="N4011B2"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue ut ab ip&longs;is / ut ita loquar <lb/>radicibus ordiamur / quibu&longs;que columnis fundamenta <expan abbr="&longs;ub&longs;tituun&ttilde;">&longs;ub&longs;tituuntur</expan> <lb/>Fundamentis quidem ad areæ planitiem coequatis <expan abbr="cõ&longs;ueuere">con&longs;ueuere</expan> mu<lb/>rulum &longs;uperimponere: quem nos arulam / alii forta&longs;&longs;is puluinarum <lb/>nuncupabunt: Supra murulum ba&longs;im adigebant: in ba&longs;i colum <lb/>nam &longs;tatuebant: &longs;upra columnam capitulum collocabant. </s> |
| <s id="N4011C7">Et ha <lb/>rum quidem hæc erat ratio ut columna omnis infra medium tur<lb/>ge&longs;ceret: &longs;ur&longs;um uer&longs;us retraheretur: <expan abbr="Cra&longs;&longs;itudīeque">Cra&longs;&longs;itudineque</expan> &longs;ua e&longs;&longs;et pede <pb xlink:href="004/01/028.jpg"/>uno amplior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;ummo capite. </s> | <s id="N4011C7">Et ha<lb/>rum quidem hæc erat ratio ut columna omnis infra medium tur<lb/>ge&longs;ceret: &longs;ur&longs;um uer&longs;us retraheretur: <expan abbr="Cra&longs;&longs;itudīeque">Cra&longs;&longs;itudineque</expan> &longs;ua e&longs;&longs;et pede <pb xlink:href="004/01/028.jpg"/>uno amplior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> &longs;ummo capite. </s> |
| <s id="N4011DA">At columnam inuentam puto <expan abbr="prī">prin</expan><lb/>cipio &longs;ub&longs;tinendorum rectorum gratia: Po&longs;tea deueni&longs;&longs;e <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>&longs;tudia uidemus digni&longs;&longs;imarum rerum a&longs;&longs;equendarum cupidita<lb/>te excitata: ut quæ hedificarint mortales / æterna e&longs;&longs;e & immorta<lb/>lia quoad po&longs;&longs;ent elaborarint: Iccirco columnas et trabes atque eti<lb/>am tabulata ac tecta integro ex marmore po&longs;uere. </s> | <s id="N4011DA">At columnam inuentam puto <expan abbr="prī">prin</expan><lb/>cipio &longs;ub&longs;tinendorum rectorum gratia: Po&longs;tea deueni&longs;&longs;e <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>&longs;tudia uidemus digni&longs;&longs;imarum rerum a&longs;&longs;equendarum cupidita<lb/>te excitata: ut quæ hedificarint mortales / æterna e&longs;&longs;e & immorta<lb/>lia quoad po&longs;&longs;ent elaborarint: Iccirco columnas et trabes atque eti<lb/>am tabulata ac tecta integro ex marmore po&longs;uere. </s> |
| <s id="N4011F1">Atqui in eiu&longs; <lb/>modi rebus &longs;tatuendis ueteres architecti / naturam rerum <expan abbr="ipãrum">ipsarum</expan> <lb/>ita imitati &longs;unt / ut a communi u&longs;u ædificiorum di&longs;ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e uideri <lb/>minime uoluerint: et una omnibus modis <expan abbr="&longs;tuduerīt/">&longs;tuduerint /</expan> ut eorum e&longs;<lb/>&longs;ent opera cum ad u&longs;um apta et firmi&longs;&longs;ima: tum et a&longs;pectu uenu<lb/>&longs;ti&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N4011F1"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui in eiu&longs; <lb/>modi rebus &longs;tatuendis ueteres architecti / naturam rerum <expan abbr="ipãrum">ipsarum</expan> <lb/>ita imitati &longs;unt / ut a communi u&longs;u ædificiorum di&longs;ce&longs;&longs;i&longs;&longs;e uideri <lb/>minime uoluerint: et una omnibus modis <expan abbr="&longs;tuduerīb[a-zA-Z0-9] /">&longs;tuduerint /</expan> ut eorum e&longs;<lb/>&longs;ent opera cum ad u&longs;um apta et firmi&longs;&longs;ima: tum et a&longs;pectu uenu<lb/>&longs;ti&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N401208">Columnas natura nimirum primo præbuit ligneas & <lb/>rotundas: po&longs;t id u&longs;us effecit / ut aliquibus locis haberentur qua<lb/>drangule: ldcirco &longs;i bene rem interprætor quod uiderent ligneis <lb/><expan abbr="colũnis">columnis</expan> ad alterutra capita immi&longs;&longs;os anulos aut ferro aut ære con<lb/>flatos. </s> | <s id="N401208">Columnas natura nimirum primo præbuit ligneas & <lb/>rotundas: po&longs;t id u&longs;us effecit / ut aliquibus locis haberentur qua<lb/>drangule: ldcirco &longs;i bene rem interprætor quod uiderent ligneis <lb/><expan abbr="colũnis">columnis</expan> ad alterutra capita immi&longs;&longs;os anulos aut ferro aut ære con<lb/>flatos. </s> |
| <s id="N401216">quo ad ponderis pertinacia columnæ ip&longs;æ minus finderen<lb/>tur. </s> | <s id="N401216">quo ad ponderis pertinacia columnæ ip&longs;æ minus finderen<lb/>tur. </s> |
| <s id="N40121B">Inde et architecti marmoreis columnis latum <expan abbr="ī">in</expan> imo pede anu<lb/>lum fixere ad fa&longs;ceolæ <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan>: qua fiat ut etiam a guttis re <lb/>&longs;ultantium &longs;tillarum <expan abbr="defendãtur">defendantur</expan>: et in &longs;ummo item fa&longs;ceolam et <lb/>fa&longs;ceolæ torquem &longs;uperaiectum po&longs;uere: quibus <expan abbr="adium&etilde;tis">adiumentis</expan> ligne<lb/>am e&longs;&longs;e columnam uiderent communitam. </s> | <s id="N40121B">Inde et architecti marmoreis columnis latum <expan abbr="ī">in</expan> imo pede anu<lb/>lum fixere ad fa&longs;ceolæ <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan>: qua fiat ut etiam a guttis re <lb/>&longs;ultantium &longs;tillarum <expan abbr="defendãtur">defendantur</expan>: et in &longs;ummo item fa&longs;ceolam et <lb/>fa&longs;ceolæ torquem &longs;uperaiectum po&longs;uere: quibus <expan abbr="adium&etilde;tis">adiumentis</expan> ligne<lb/>am e&longs;&longs;e columnam uiderent communitam. </s> |
| <s id="N401236">At in ba&longs;ibus colum<lb/>narum hoc ob&longs;eruarunt / ut earum infima pars rectarum &longs;it linea <lb/>rum et rectorum angulorum: Suprema uero &longs;uperficies ad &longs;uæ <lb/><expan abbr="colũn">column</expan>æ ambitum finiretur: Et ob&longs;eruarunt ut e&longs;&longs;et ba&longs;is hæc qua <lb/>que uer&longs;us lata magis &quml;uam alta: tum et e&longs;&longs;e eam certa parte &longs;ui <expan abbr="latior&etilde;">latiorem</expan> <lb/>&qgrave;uam &longs;it columnam uoluere et infimam ba&longs;is ip&longs;ius &longs;uperficiem latio <lb/>rem e&longs;&longs;e quoque uoluere quam̈ &longs;upremam: Et murulum item parte e&longs; <lb/>&longs;e quota ampliorem &quml;uam ba&longs;im: Et fundamentum item e&longs;&longs;e parte quo<lb/>ta latum magis quam̈ murulum uoluere: Et quæcunque huiu&longs;modi al<lb/>tera in alteris po&longs;uere ad perpendiculum medii <expan abbr="c&etilde;tri">centri</expan> collocauere. <lb/></s> | <s id="N401236">At in ba&longs;ibus colum<lb/>narum hoc ob&longs;eruarunt / ut earum infima pars rectarum &longs;it linea <lb/>rum et rectorum angulorum: Suprema uero &longs;uperficies ad &longs;uæ <lb/><expan abbr="colũn">column</expan>æ ambitum finiretur: Et ob&longs;eruarunt ut e&longs;&longs;et ba&longs;is hæc qua <lb/>que uer&longs;us lata magis &quml;uam alta: tum et e&longs;&longs;e eam certa parte &longs;ui <expan abbr="latior&etilde;">latiorem</expan> <lb/>&qgrave;uam &longs;it columnam uoluere et infimam ba&longs;is ip&longs;ius &longs;uperficiem latio<lb/>rem e&longs;&longs;e quoque uoluere <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> &longs;upremam: Et murulum item parte e&longs; <lb/>&longs;e quota ampliorem &quml;uam ba&longs;im: Et fundamentum item e&longs;&longs;e parte quo<lb/>ta latum magis <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> murulum uoluere: Et quæcunque huiu&longs;modi al<lb/>tera in alteris po&longs;uere ad perpendiculum medii <expan abbr="c&etilde;tri">centri</expan> collocauere. <lb/></s> |
| <s id="N401257">At contra capitula omnia in his conueniunt: ut in fine partes &longs;uæ <lb/>columnæ lineas imitentur: Supremæ uero et <expan abbr="quadrãgulam">quadrangulam</expan> &longs;uper<lb/>ficiem de&longs;inant: Et erit quidem capituli &longs;uprema pars nun&quml;uam non <lb/>amplior quam̈ infima. </s> | <s id="N401257">At contra capitula omnia in his conueniunt: ut in fine partes &longs;uæ <lb/>columnæ lineas imitentur: Supremæ uero et <expan abbr="quadrãgulam">quadrangulam</expan> &longs;uper<lb/>ficiem de&longs;inant: Et erit quidem capituli &longs;uprema pars nun&quml;uam non <lb/>amplior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> infima. </s> |
| <s id="N401264">Hæc de columnis</s> | <s id="N401264">Hæc de columnis</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N401267" type="main"> | <p id="N401267" type="main"> |
| <s id="N401269">Paries uero ip&longs;e ad columnarum rationes tolletur / ut &longs;i <expan abbr="altitudīe">altitudine</expan> <pb xlink:href="004/01/029.jpg"/>erit futurus quanta e&longs;t columna cum capitulo. </s> | <s id="N401269">Paries uero ip&longs;e ad columnarum rationes tolletur / ut &longs;i <expan abbr="altitudīe">altitudine</expan> <pb xlink:href="004/01/029.jpg"/>erit futurus quanta e&longs;t columna cum capitulo. </s> |
| <s id="N401274">Cra&longs;&longs;itudo illi &longs;it <lb/><expan abbr="quãta">quanta</expan> in imo e&longs;t columna: Tum & hoc ob&longs;eruarunt / ut nulla <expan abbr="c&etilde;t">cet</expan> <lb/>columna: aut ba&longs;is: aut capitulum: aut paries cæteris &longs;ui ordinis <lb/>ulla ex parte non &longs;imillima altitudine & latitudine & omni deni <lb/>que dimen&longs;ione ac figura. </s> | <s id="N401274">Cra&longs;&longs;itudo illi &longs;it <lb/><expan abbr="quãta">quanta</expan> in imo e&longs;t columna: Tum & hoc ob&longs;eruarunt / ut nulla <expan abbr="c&etilde;t">cet</expan> <lb/>columna: aut ba&longs;is: aut capitulum: aut paries cæteris &longs;ui ordinis <lb/>ulla ex parte non &longs;imillima altitudine & latitudine & omni deni <lb/>que dimen&longs;ione ac figura. </s> |
| <s id="N401286">Cumque in uitio utrunque &longs;it parietem & <lb/>tenuiorem et cra&longs;&longs;iorem: et demi&longs;&longs;iorem: et <expan abbr="&longs;ublimior&etilde;">&longs;ublimiorem</expan> <expan abbr="feci&longs;&longs;e/&qtilde;">feci&longs;&longs;e / quae</expan> <lb/>ratio et modus po&longs;tulat. </s> | <s id="N401286">Cumque in uitio utrumque &longs;it parietem &<lb/>tenuiorem et cra&longs;&longs;iorem: et demi&longs;&longs;iorem: et <expan abbr="&longs;ublimior&etilde;">&longs;ublimiorem</expan> <expan abbr="feci&longs;&longs;b[a-zA-Z0-9] /&qtilde;">feci&longs;&longs;e / quae</expan> <lb/>ratio et modus po&longs;tulat. </s> |
| <s id="N401295">Malim tamen peccare in partem hanc / <lb/>ut demi po&longs;&longs;it/&quml; ut addi oporteat. </s> | <s id="N401295">Malim tamen peccare in partem hanc / <lb/>ut demi po&longs;&longs;it/&quml; ut addi oporteat. </s> |
| <s id="N40129A">Hic iuuabit et uitia <expan abbr="etiã">etiam</expan> non <lb/>præterire ædificiorum quo ad rem &longs;imus cautiores. </s> | <s id="N40129A">Hic iuuabit et uitia <expan abbr="etiã">etiam</expan> non <lb/>præterire ædificiorum quo ad rem &longs;imus cautiores. </s> |
| <s id="N4012A3">Prima enim <lb/>laus e&longs;t carere omni uitio: Atqui aduerti in ba&longs;ilica Petri Romæ <lb/>id quod res ip&longs;a præ &longs;e fert factum incon&longs;ulti&longs;&longs;ime / ut &longs;upra cre<lb/>bras et continuatas apertiones prælongum et prælatum parietem <lb/>ducerent nullis flexis lineis corroboratum / nullis fulcturis <expan abbr="cõmu">commu</expan><lb/>nitum / quodue con&longs;idera&longs;&longs;e oportuit totam ip&longs;am alam parietis <lb/>nimium frequenti apertione <expan abbr="&longs;uffo&longs;&longs;am / per&qtilde;">&longs;uffo&longs;&longs;am / perquae</expan> <expan abbr="&longs;ublim&etilde;">&longs;ublimen</expan> tetendit po<lb/>&longs;uitque: ut impetuo&longs;i&longs;&longs;imis aquilonibus excipiendis extaret: Quo <lb/>factum e&longs;t ut iam tum primum a&longs;&longs;idua uentorum mole&longs;tia pedes <lb/>plus &longs;ex a perpendiculi rectitudine in pronum ce&longs;&longs;erit: Neque du<lb/>bito futurum ut olim leui appul&longs;u modicoue motu facto corruat <lb/>Quod ni trabeationibus tectorum contineretur proculdubio <expan abbr="&longs;põ">&longs;pon</expan><lb/>te &longs;ua iam incohata obliquitate meret. </s> | <s id="N4012A3">Prima enim <lb/>laus e&longs;t carere omni uitio: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui aduerti in ba&longs;ilica Petri Romæ <lb/>id quod res ip&longs;a præ &longs;e fert factum incon&longs;ulti&longs;&longs;ime / ut &longs;upra cre<lb/>bras et continuatas apertiones prælongum et prælatum parietem <lb/>ducerent nullis flexis lineis corroboratum / nullis fulcturis <expan abbr="cõmu">commu</expan><lb/>nitum / quodue con&longs;idera&longs;&longs;e oportuit totam ip&longs;am alam parietis <lb/>nimium frequenti apertione <expan abbr="&longs;uffo&longs;&longs;am / per&qtilde;">&longs;uffo&longs;&longs;am / perquae</expan> <expan abbr="&longs;ublim&etilde;">&longs;ublimen</expan> tetendit po<lb/>&longs;uitque: ut impetuo&longs;i&longs;&longs;imis aquilonibus excipiendis extaret: Quo <lb/>factum e&longs;t ut iam tum primum a&longs;&longs;idua uentorum mole&longs;tia pedes <lb/>plus &longs;ex a perpendiculi rectitudine in pronum ce&longs;&longs;erit: Neque du<lb/>bito futurum ut olim leui appul&longs;u modicoue motu facto corruat <lb/>Quod ni trabeationibus tectorum contineretur proculdubio <expan abbr="&longs;põ">&longs;pon</expan><lb/>te &longs;ua iam incohata obliquitate meret. </s> |
| <s id="N4012D0">Sed architectum e&longs;t ut mi <lb/>nus uituperem / quandoquidem loci et &longs;itus nece&longs;&longs;itatem &longs;ecutus <lb/>&longs;atis &longs;e a uentis tutum forta&longs;&longs;is putauit montis obiectu: qui <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>templo præ&longs;tat: Mallem tamen totas illas hinc atque hinc alas ob <lb/>firmatiores e&longs;&longs;e.</s> | <s id="N4012D0">Sed architectum e&longs;t ut mi <lb/>nus uituperem / quandoquidem loci et &longs;itus nece&longs;&longs;itatem &longs;ecutus <lb/>&longs;atis &longs;e a uentis tutum forta&longs;&longs;is putauit montis obiectu: qui <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>templo præ&longs;tat: Mallem tamen totas illas hinc atque hinc alas ob <lb/>firmatiores e&longs;&longs;e.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4012DF" type="main"> | <p id="N4012DF" type="main"> |
| |
| <s id="N40133F">In his ergo illud ueniet ut una inferioribus <lb/>ædificii membris ip&longs;um id opus tectum &longs;it: et &longs;uperioribus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;it <lb/>area. </s> | <s id="N40133F">In his ergo illud ueniet ut una inferioribus <lb/>ædificii membris ip&longs;um id opus tectum &longs;it: et &longs;uperioribus <expan abbr="it&etilde;">item</expan> &longs;it <lb/>area. </s> |
| <s id="N40134A">Sed harum quidem <expan abbr="cõtignationum">contignationum</expan> ea pars tectum recte ap<lb/>pellabitur: quæ &longs;upra caput di&longs;tenta pendeat: quam eandem <expan abbr="celũ">celum</expan> <lb/>nuncupabimus: Quæ uero ob ambulantium pede pre&longs;&longs;etur / paui <lb/>mentum tecturaque nuncupabitur. </s> | <s id="N40134A">Sed harum quidem <expan abbr="cõtignationum">contignationum</expan> ea pars tectum recte ap<lb/>pellabitur: quæ &longs;upra caput di&longs;tenta pendeat: quam eandem <expan abbr="celũ">celum</expan> <lb/>nuncupabimus: Quæ uero ob ambulantium pede pre&longs;&longs;etur / paui <lb/>mentum tecturaque nuncupabitur. </s> |
| <s id="N40135B">Sub diuo autem extrema operi<lb/>menta/ quæ imbribus excipiendis imponuntur / pauimenti ne lo<lb/>co &longs;int / alibi di&longs;quiretur. </s> | <s id="N40135B">Sub diuo autem extrema operi<lb/>menta/ quæ imbribus excipiendis imponuntur / pauimenti ne lo<lb/>co &longs;int / alibi di&longs;quiretur. </s> |
| <s id="N401362">Tectorum uero quæ &longs;ub diuo &longs;unt tam <lb/>et &longs;i plane in &longs;e for<gap/>a&longs;&longs;e &longs;int &longs;uperficies / nun&quml; tamen erunt ille qui <lb/>dem æque di&longs;tantes pauimento quod operuerint pauimento: Sed <lb/>&longs;emper in aliquam erunt partem procliuia et obliqua imbrium ef<lb/>fundendorum gratia: At tectorum / quæ non &longs;ub diuo &longs;unt / planas <lb/>qua&longs;que &longs;uperficies e&longs;&longs;e pauimento æque di&longs;tantes oportet: Tecta <lb/>uniuer&longs;a angulis et lineis ad areæ figuram parietumque formam: <lb/>quibus operimentum futura &longs;int / &longs;e accomodent nece&longs;&longs;e e&longs;t: Atque <lb/>hæc cum inter &longs;e &longs;uccedant uaria: nam alia flexis omnibus lineis <lb/>alia rectis et alia mixtis et eiu&longs;modi: Fit inde adeo ut tectorum quo <lb/>que uariæ et multiplices manarint formæ: Tam & &longs;i tecta ip&longs;a ex <lb/>&longs;e &longs;uapte natura &longs;int uaria: Quorum alia emi&longs;pheria / alia conca<lb/>merata / alia fornicaca / alia arcubus complu&longs;culis compacta: Item <lb/>alia quæ carinæ dicantur: alia quæ di&longs;pluuia <expan abbr="nuncupãtur">nuncupantur</expan>: <expan abbr="Verũ">Verum</expan> <lb/>utrunque futurum &longs;it / omne <expan abbr="tectũ">tectum</expan> e&longs;&longs;e huiu&longs;modi oportet / ut <expan abbr="ũbia">umbia</expan> <pb xlink:href="004/01/031.jpg"/>&longs;ui pauimentum foueat / aquam ut pluuiam ab uniuer&longs;o cui operi <lb/>mentum ædificio &longs;it penitus admoueat: Nam &longs;emper quidem e&longs;t <lb/>ad ledendum paratus imber & additus ad maleficium / quis mini <lb/>mos nun&quml; non u&longs;urpat: & enim tenuitate perterebrat / mollitie <lb/>inficit / a&longs;&longs;iduitate commacerat omnes ædificii neruos / denique <lb/>&longs;tructuram funditus uitiat atque perdit: Ea de re probe ob&longs;eruarunt <lb/>periti architecti: ut liberum fluendi cur&longs;um imbribus pararent: ca<lb/>uerentque ne quo loci aqua con&longs;i&longs;teret / aut u&longs;piam peruaderet / quo <lb/>noxam inferret. </s> | <s id="N401362">Tectorum uero quæ &longs;ub diuo &longs;unt tam <lb/>et &longs;i plane in &longs;e for<gap/>a&longs;&longs;e &longs;int &longs;uperficies / nun&quml; tamen erunt ille qui <lb/>dem æque di&longs;tantes pauimento quod operuerint pauimento: Sed <lb/>&longs;emper in aliquam erunt partem procliuia et obliqua imbrium ef<lb/>fundendorum gratia: At tectorum / quæ non &longs;ub diuo &longs;unt / planas <lb/>qua&longs;que &longs;uperficies e&longs;&longs;e pauimento æque di&longs;tantes oportet: Tecta <lb/>uniuer&longs;a angulis et lineis ad areæ figuram parietumque formam: <lb/>quibus operimentum futura &longs;int / &longs;e accomodent nece&longs;&longs;e e&longs;t: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue <lb/>hæc cum inter &longs;e &longs;uccedant uaria: nam alia flexis omnibus lineis <lb/>alia rectis et alia mixtis et eiu&longs;modi: Fit inde adeo ut tectorum quo <lb/>que uariæ et multiplices manarint formæ: Tam & &longs;i tecta ip&longs;a ex <lb/>&longs;e &longs;uapte natura &longs;int uaria: Quorum alia emi&longs;pheria / alia conca<lb/>merata / alia fornicaca / alia arcubus complu&longs;culis compacta: Item <lb/>alia quæ carinæ dicantur: alia quæ di&longs;pluuia <expan abbr="nuncupãtur">nuncupantur</expan>: <expan abbr="Verũ">Verum</expan> <lb/>utrumque futurum &longs;it / omne <expan abbr="tectũ">tectum</expan> e&longs;&longs;e huiu&longs;modi oportet / ut <expan abbr="ũbia">umbia</expan> <pb xlink:href="004/01/031.jpg"/>&longs;ui pauimentum foueat / aquam ut pluuiam ab uniuer&longs;o cui operi <lb/>mentum ædificio &longs;it penitus admoueat: Nam &longs;emper quidem e&longs;t <lb/>ad ledendum paratus imber & additus ad maleficium / quis mini <lb/>mos nun&quml; non u&longs;urpat: & enim tenuitate perterebrat / mollitie <lb/>inficit / a&longs;&longs;iduitate commacerat omnes ædificii neruos / denique <lb/>&longs;tructuram funditus uitiat atque perdit: Ea de re probe ob&longs;eruarunt <lb/>periti architecti: ut liberum fluendi cur&longs;um imbribus pararent: ca<lb/>uerentque ne quo loci aqua con&longs;i&longs;teret / aut u&longs;piam peruaderet / quo <lb/>noxam inferret. </s> |
| <s id="N4013A7">Hinc niuo&longs;is in locis tecta maxime di&longs;pluuia &longs;ur<lb/>&longs;um arrecta e&longs;&longs;e ad acutum angulum uoluere: quo niuium incre<lb/>menta minus accre&longs;cerent & liquidius dilaberentur. </s> | <s id="N4013A7">Hinc niuo&longs;is in locis tecta maxime di&longs;pluuia &longs;ur<lb/>&longs;um arrecta e&longs;&longs;e ad acutum angulum uoluere: quo niuium incre<lb/>menta minus accre&longs;cerent & liquidius dilaberentur. </s> |
| <s id="N4013AE">Locis uero <lb/>ut ita loquar æ&longs;tiuis tecta obliquitate minus repente po&longs;uere. </s> | <s id="N4013AE">Locis uero <lb/>ut ita loquar æ&longs;tiuis tecta obliquitate minus repente po&longs;uere. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4013B3" type="main"> | <p id="N4013B3" type="main"> |
| <s id="N4013B5">Cæterum curandum e&longs;t ut <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> maxime uno eodemque compari atque <lb/>integro fieri po&longs;&longs;it tectoque/&longs;eruata luminum parietumque ratione <lb/>longe lateque totum pænitus ædificium operiatur: ita ut &longs;tillici<lb/>diis dilabens aqua: nullam <expan abbr="parietũ">parietum</expan> partem madefaciat. </s> | <s id="N4013B5">Cæterum curandum e&longs;t ut <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> maxime uno eodemque compari atque <lb/>integro fieri po&longs;&longs;it tectoque/&longs;eruata luminum parietumque ratione <lb/>longe lateque totum pænitus ædificium operiatur: ita ut &longs;tillici<lb/>diis dilabens aqua: nullam <expan abbr="parietũ">parietum</expan> partem madefaciat. </s> |
| <s id="N4013C6">Tum & tec<lb/>tum ita ponere oportet ut in aliud tectum non impluat. </s> | <s id="N4013C6">Tum & tec<lb/>tum ita ponere oportet ut in aliud tectum non impluat. </s> |
| <s id="N4013CB">Superfici <lb/>es quoque tecti decur&longs;u e&longs;&longs;e oportet non ua&longs;tas & immanes: Nam <lb/>tegularum ultimis canalibus pluuiæ præ multorum <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> exu<lb/>berantia redundarent: & intra ædificium influerent: Quæ res <lb/>multo e&longs;&longs;ent cum operis detrimento. </s> | <s id="N4013CB">Superfici <lb/>es quoque tecti decur&longs;u e&longs;&longs;e oportet non ua&longs;tas & immanes: Nam <lb/>tegularum ultimis canalibus pluuiæ præ multorum <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> exu<lb/>berantia redundarent: & intra ædificium influerent: Quæ res <lb/>multo e&longs;&longs;ent cum operis detrimento. </s> |
| <s id="N4013DA">Ergo ubi erit area maxima <lb/>in plures e&longs;&longs;e diui&longs;um &longs;uperficies tectum / in uaria&longs;que partes deflu<lb/>ere oportet. </s> | <s id="N4013DA">Ergo ubi erit area maxima <lb/>in plures e&longs;&longs;e diui&longs;um &longs;uperficies tectum / in uaria&longs;que partes deflu<lb/>ere oportet. </s> |
| |
| <s id="N4013F2">Sequitur ut de apertione <lb/><expan abbr="dicendũ">dicendum</expan> &longs;it. </s> | <s id="N4013F2">Sequitur ut de apertione <lb/><expan abbr="dicendũ">dicendum</expan> &longs;it. </s> |
| <s id="N4013FA"><expan abbr="Apertionũ">Apertionum</expan> duo &longs;unt genera: Nam alia luminibus et <lb/>uentis: Alia rebus et incolis <expan abbr="aditũ">aditum</expan> <expan abbr="exitũque">exitunque</expan> in <expan abbr="edificiũ">edificium</expan> prebent. </s> | <s id="N4013FA"><expan abbr="Apertionũ">Apertionum</expan> duo &longs;unt genera: Nam alia luminibus et <lb/>uentis: Alia rebus et incolis <expan abbr="aditũ">aditum</expan> <expan abbr="exitũque">exitunque</expan> in <expan abbr="edificiũ">edificium</expan> prebent. </s> |
| <s id="N40140E">Lu<lb/>minibus fene&longs;tre <expan abbr="&longs;eruiũt">&longs;eruiunt</expan>: rebus ho&longs;tia / &longs;calæ et &longs;patia <expan abbr="itercolũnarumItem">iter columnarum<lb/>Item</expan> quibus aqua et fumus peruadit / uti &longs;unt putei: cloacæ et foci <lb/>ut ita loquar / gula: et præfurnia atque extuaria apertionum loco <lb/>ueniunt. </s> | <s id="N40140E">Lu<lb/>minibus fene&longs;tre <expan abbr="&longs;eruiũt">&longs;eruiunt</expan>: rebus ho&longs;tia / &longs;calæ et &longs;patia <expan abbr="itercolũnarumItem">iter columnarum<lb/>Item</expan> quibus aqua et fumus peruadit / uti &longs;unt putei: cloacæ et foci <lb/>ut ita loquar / gula: et præfurnia atque extuaria apertionum loco <lb/>ueniunt. </s> |
| <s id="N401421">Atqui pars quæque domus habebit fene&longs;tras: quo re&longs;pi<lb/>rat inclu&longs;us aer: atque in horas innouatur: Nam alioquin pu<lb/>tre&longs;cet & uitium afferet. </s> | <s id="N401421"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui pars quæque domus habebit fene&longs;tras: quo re&longs;pi<lb/>rat inclu&longs;us aer: atque in horas innouatur: Nam alioquin pu<lb/>tre&longs;cet & uitium afferet. </s> |
| <s id="N401428">Apud Babiloniam in templo <pb xlink:href="004/01/032.jpg"/>Apollinis <expan abbr="inu&etilde;tam">inuentam</expan> refert capitolinus hi&longs;toricus auream arculam <lb/>per uetu&longs;tatem: ex qua corruptus: & perinde ueneficus inclu&longs;us <lb/>aer / cum illa quidem refringeretur &longs;e &longs;e effundens: non eos &longs;olum <lb/>interemit: qui tum prope aderant: Verum & contagionibus pe<lb/>&longs;tem atroci&longs;&longs;imam totam in A&longs;iam u&longs;que ad Parthos intulit.</s> | <s id="N401428">Apud Babiloniam in templo <pb xlink:href="004/01/032.jpg"/>Apollinis <expan abbr="inu&etilde;tam">inuentam</expan> refert capitolinus hi&longs;toricus auream arculam <lb/>per uetu&longs;tatem: ex qua corruptus: & perinde ueneficus inclu&longs;us <lb/>aer / cum illa quidem refringeretur &longs;e &longs;e effundens: non eos &longs;olum <lb/>interemit: qui tum prope aderant: Verum & contagionibus pe<lb/>&longs;tem atroci&longs;&longs;imam totam in A&longs;iam u&longs;que ad Parthos intulit.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40143B" type="main"> | <p id="N40143B" type="main"> |
| <s id="N40143D">Ex Ammiano item Marcellino hi&longs;torico legimus Marci Antonii <lb/>& ueri temporibus apud Seleucam po&longs;t directum templum: & <lb/>perlatum &longs;imulacrum conici Apollinis Romam / fui&longs;&longs;e per mili<lb/>tes inuentum angu&longs;tum & prius conclu&longs;um a Caldeorum uatibus <lb/>foramen. </s> | <s id="N40143D">Ex Ammiano item Marcellino hi&longs;torico legimus Marci Antonii <lb/>& ueri temporibus apud Seleucam po&longs;t directum templum: & <lb/>perlatum &longs;imulacrum conici Apollinis Romam / fui&longs;&longs;e per mili<lb/>tes inuentum angu&longs;tum & prius conclu&longs;um a Caldeorum uatibus <lb/>foramen. </s> |
| <s id="N401448">Quod ubi præde &longs;tudio re&longs;erarunt / pe&longs;tilens exiluerit <lb/>uapor tam atrox: tamque dete&longs;tabilis ut a Per&longs;arum finibus intra <lb/>Galliam u&longs;que infecta omnia &longs;int reddita tetro & fune&longs;to morbo <lb/>Fene&longs;tras igitur e&longs;&longs;e oportet man&longs;ionibus &longs;ingulis. </s> | <s id="N401448">Quod ubi præde &longs;tudio re&longs;erarunt / pe&longs;tilens exiluerit <lb/>uapor tam atrox: tamque dete&longs;tabilis ut a Per&longs;arum finibus intra <lb/>Galliam u&longs;que infecta omnia &longs;int reddita tetro & fune&longs;to morbo <lb/>Fene&longs;tras igitur e&longs;&longs;e oportet man&longs;ionibus &longs;ingulis. </s> |
| <s id="N401451">Id quidem <lb/>cum luminis excipiendi / tum etiam innouandi aeris gratia: & e<lb/>as quidem ad loci u&longs;um & parietis amplitudinem accommodatas <lb/>Vt neque plus: neque item minus excipiant luminis neque frequen<lb/>tiores aut rariores &longs;int <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> u&longs;us po&longs;tulet. </s> | <s id="N401451">Id quidem <lb/>cum luminis excipiendi / tum etiam innouandi aeris gratia: & e<lb/>as quidem ad loci u&longs;um & parietis amplitudinem accommodatas <lb/>Vt neque plus: neque item minus excipiant luminis neque frequen<lb/>tiores aut rariores &longs;int <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> u&longs;us po&longs;tulet. </s> |
| <s id="N401460">Tum & pro&longs;piciendum <lb/>e&longs;t quibus uentis excipiendis pateant fene&longs;træ ip&longs;æ: Nam quæ <lb/>&longs;alubres &longs;pectabunt auras multo adapertas quoquo uer&longs;us licebit <lb/>facere: Et eas quidem iuuabit ita aperire / Vt incolarum corpora <lb/>appellens flatus ambiat. </s> | <s id="N401460">Tum & pro&longs;piciendum <lb/>e&longs;t quibus uentis excipiendis pateant fene&longs;træ ip&longs;æ: Nam quæ <lb/>&longs;alubres &longs;pectabunt auras multo adapertas quoquo uer&longs;us licebit <lb/>facere: Et eas quidem iuuabit ita aperire / Vt incolarum corpora <lb/>appellens flatus ambiat. </s> |
| <s id="N40146B">Hoc maxime fiet &longs;i fene&longs;trarum &longs;ponde <lb/>e&longs;&longs;ent humiles adeo / ut uideri et uidere per uicos ambulantes po&longs;<lb/>&longs;is. </s> | <s id="N40146B">Hoc maxime fiet &longs;i fene&longs;trarum &longs;ponde <lb/>e&longs;&longs;ent humiles adeo / ut uideri et uidere per uicos ambulantes po&longs;<lb/>&longs;is. </s> |
| <s id="N401472">Quæ autem non u&longs;que quaque &longs;aluberrimis uentorum plagis ob <lb/>iectæ erunt fene&longs;træ / ita ponentur ut lumina excipiant non pauci <lb/>ora <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> conueniat: &longs;ed ne etiam plura <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quibus po&longs;&longs;it carere: Et po<lb/>nentur illæ quidem in &longs;ublimi / quo uentos a corporibus obiectus <lb/>paries intercipiat. </s> | <s id="N401472">Quæ autem non u&longs;que quaque &longs;aluberrimis uentorum plagis ob <lb/>iectæ erunt fene&longs;træ / ita ponentur ut lumina excipiant non pauci <lb/>ora <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> conueniat: &longs;ed ne etiam plura <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quibus po&longs;&longs;it carere: Et po<lb/>nentur illæ quidem in &longs;ublimi / quo uentos a corporibus obiectus <lb/>paries intercipiat. </s> |
| <s id="N401485">Nam habebunt quidem hoc pacto uentos / qui<lb/>bus aer reficiatur: Sed erunt infracti atque perinde non omnino <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;ani. </s> | <s id="N401485">Nam habebunt quidem hoc pacto uentos / qui<lb/>bus aer reficiatur: Sed erunt infracti atque perinde non omnino <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;ani. </s> |
| <s id="N401490">Pro&longs;piciendum e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> qui &longs;oles penetraturi inde intra ædes <lb/>&longs;int: et <expan abbr="prodiuer&longs;orũ">prodiuer&longs;orum</expan> <expan abbr="cõmoditate">commoditate</expan> habendæ aptiores aut arctiores fe<lb/>ne&longs;træ &longs;unt. </s> | <s id="N401490">Pro&longs;piciendum e&longs;t <expan abbr="&etilde;t">et</expan> qui &longs;oles penetraturi inde intra ædes <lb/>&longs;int: et <expan abbr="prodiuer&longs;orũ">prodiuer&longs;orum</expan> <expan abbr="cõmoditate">commoditate</expan> habendæ aptiores aut arctiores fe<lb/>ne&longs;træ &longs;unt. </s> |
| <s id="N4014A3">Nam æ&longs;tiuis diuer&longs;oriis aut ua&longs;tos quaque uer&longs;us &longs;i <lb/>erunt illæ quidem &longs;eptentrionales / aut &longs;i erunt meridiane &longs;oli<lb/>bu&longs;que obiectæ infimas et modicas po&longs;ui&longs;&longs;e apertiones conferet / <pb xlink:href="004/01/033.jpg"/>quando quidem ille expeditiores auras excipiant: hæ minoribus <lb/>radiorum circulus offendatur: & &longs;atis habebit a&longs;&longs;iduo circunful<lb/>gente &longs;ole luminum is locus in quo magis umbræ gratia <expan abbr="homīes">homines</expan> <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> luminum conuenerint. </s> | <s id="N4014A3">Nam æ&longs;tiuis diuer&longs;oriis aut ua&longs;tos quaque uer&longs;us &longs;i <lb/>erunt illæ quidem &longs;eptentrionales / aut &longs;i erunt meridiane &longs;oli<lb/>bu&longs;que obiectæ infimas et modicas po&longs;ui&longs;&longs;e apertiones conferet / <pb xlink:href="004/01/033.jpg"/>quando quidem ille expeditiores auras excipiant: hæ minoribus <lb/>radiorum circulus offendatur: & &longs;atis habebit a&longs;&longs;iduo circunful<lb/>gente &longs;ole luminum is locus in quo magis umbræ gratia <expan abbr="homīes">homines</expan> <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> luminum conuenerint. </s> |
| <s id="N4014BB">Contra hibernis in diuer&longs;oriis fene&longs;træ <lb/>directis &longs;olibus patebunt: &longs;i erunt adapertæ: &longs;ed uentis non ita pa<lb/>tebunt &longs;i erunt &longs;ublimes: nam recto cur&longs;u uenti &longs;tantes incolas <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>impetent. </s> | <s id="N4014BB">Contra hibernis in diuer&longs;oriis fene&longs;træ <lb/>directis &longs;olibus patebunt: &longs;i erunt adapertæ: &longs;ed uentis non ita pa<lb/>tebunt &longs;i erunt &longs;ublimes: nam recto cur&longs;u uenti &longs;tantes incolas <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>impetent. </s> |
| <s id="N4014C8">Cæterum lumina unde uis excepturus &longs;is / haberi ea in <lb/>promptu e&longs;t / unde celum liberum <expan abbr="ītuearis">intuearis</expan>: Et omnes apertiones <lb/>quæ luminum excipiendorum cau&longs;a factæ &longs;int / nullo pacto conde<lb/>cet po&longs;ui&longs;&longs;e infimas. </s> | <s id="N4014C8">Cæterum lumina unde uis excepturus &longs;is / haberi ea in <lb/>promptu e&longs;t / unde celum liberum <expan abbr="ītuearis">intuearis</expan>: Et omnes apertiones <lb/>quæ luminum excipiendorum cau&longs;a factæ &longs;int / nullo pacto conde<lb/>cet po&longs;ui&longs;&longs;e infimas. </s> |
| <s id="N4014D5">Vultu enim lumina &longs;pectantur / non pedi<lb/>bus: tum & <expan abbr="eu&etilde;it">euenit</expan> i&longs;tiu&longs;modi ut unius aut alterius hominis obiec<lb/>tu lumina intercipiantur: locu&longs;que deinceps reliquus reddatur ob<lb/>&longs;curior. </s> | <s id="N4014D5">Vultu enim lumina &longs;pectantur / non pedi<lb/>bus: tum & <expan abbr="eu&etilde;it">euenit</expan> i&longs;tiu&longs;modi ut unius aut alterius hominis obiec<lb/>tu lumina intercipiantur: locu&longs;que deinceps reliquus reddatur ob<lb/>&longs;curior. </s> |
| |
| <s id="N4014F0">Sed in utris<lb/>que ob&longs;eruatum uideo / ut publicis ædificiis complurime horum in <lb/>primis generum apertiones fierent: Eam rem nobis theatra atte<lb/>&longs;tantur: Quæ &longs;i recte interpretamur / tota con&longs;tant apertionibus <lb/>cum &longs;calarum / tum maxime fene&longs;trarum & ho&longs;tiorum.</s> | <s id="N4014F0">Sed in utris<lb/>que ob&longs;eruatum uideo / ut publicis ædificiis complurime horum in <lb/>primis generum apertiones fierent: Eam rem nobis theatra atte<lb/>&longs;tantur: Quæ &longs;i recte interpretamur / tota con&longs;tant apertionibus <lb/>cum &longs;calarum / tum maxime fene&longs;trarum & ho&longs;tiorum.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4014FB" type="main"> | <p id="N4014FB" type="main"> |
| <s id="N4014FD">Atqui apertiones quidem ita loca&longs;&longs;e oportet ut amplioribus pari<lb/>etibus non minime ponantur apertiones & modicis parietum <expan abbr="frõ">fron</expan><lb/>tibus nihilo ua&longs;tiores adigantur quam u&longs;us po&longs;tulat. </s> | <s id="N4014FD"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui apertiones quidem ita loca&longs;&longs;e oportet ut amplioribus pari<lb/>etibus non minime ponantur apertiones & modicis parietum <expan abbr="frõ">fron</expan><lb/>tibus nihilo ua&longs;tiores adigantur quam u&longs;us po&longs;tulat. </s> |
| <s id="N401508">In huiu&longs;mo<lb/>di apertionibus alii alia probarunt liniamenta: Sed probati&longs;&longs;imi <lb/>ubi licuit non ni&longs;i quadranguli&longs; & rectilineis u&longs;i &longs;unt. </s> | <s id="N401508">In huiu&longs;mo<lb/>di apertionibus alii alia probarunt liniamenta: Sed probati&longs;&longs;imi <lb/>ubi licuit non ni&longs;i quadranguli&longs; & rectilineis u&longs;i &longs;unt. </s> |
| <s id="N40150F">Tandem <lb/>in hoc omnes conueniunt / ut pro ædificii amplitudine et figura <lb/>uticunque ille quidem &longs;int accommodentur.</s> | <s id="N40150F">Tandem <lb/>in hoc omnes conueniunt / ut pro ædificii amplitudine et figura <lb/>uticunque ille quidem &longs;int accommodentur.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <pb xlink:href="004/01/034.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/034.jpg"/> |
| <p id="N401536" type="main"> | <p id="N401536" type="main"> |
| <s id="N401538">Numero autem fene&longs;tras et ho&longs;tia a&longs;&longs;ueuere ponere impari: Sed <lb/>ita ut hinc atque hinc partes paribus <expan abbr="re&longs;põderent">re&longs;ponderent</expan>. </s> | <s id="N401538">Numero autem fene&longs;tras et ho&longs;tia a&longs;&longs;ueuere ponere impari: Sed <lb/>ita ut hinc atque hinc partes paribus <expan abbr="re&longs;põderent">re&longs;ponderent</expan>. </s> |
| <s id="N401541">Media uero <expan abbr="e&longs;&longs;&etilde;t">e&longs;&longs;ent</expan> <lb/>paulo ampliora: Atque maximopere præcauebant/ ut uiribus ædi<lb/>um parcerent ea de re longe ad angulis: et columnarum producti<lb/>onibus apertiones ponebant locis poti&longs;&longs;imum parietis imbecillio<lb/>ribus: &longs;ed quæ honeri &longs;ub&longs;tinendo non uacarent: Et &longs;eruabant ut <lb/>a &longs;olo ad tectum u&longs;que integræ & minime interfractæ &quml;uam plures po&longs;<lb/>&longs;ent parietis partes &longs;urgerent ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan>. </s> | <s id="N401541">Media uero <expan abbr="e&longs;&longs;&etilde;t">e&longs;&longs;ent</expan> <lb/>paulo ampliora: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue maximopere præcauebant/ ut uiribus ædi<lb/>um parcerent ea de re longe ad angulis: et columnarum producti<lb/>onibus apertiones ponebant locis poti&longs;&longs;imum parietis imbecillio<lb/>ribus: &longs;ed quæ honeri &longs;ub&longs;tinendo non uacarent: Et &longs;eruabant ut <lb/>a &longs;olo ad tectum u&longs;que integræ & minime interfractæ &quml;uam plures po&longs;<lb/>&longs;ent parietis partes &longs;urgerent ad <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan>. </s> |
| <s id="N401558">E&longs;t genus quod<lb/>dam qua&longs;i apertionum quod ho&longs;tia & fene&longs;tras &longs;itu et forma imi<lb/>tentur: Sed totam parietis cra&longs;&longs;itudinem non peruadit / Verum <lb/>qua&longs;i &longs;caphis <expan abbr="ĩcauatis">incauatis</expan> digna aptaque &longs;patia &longs;ede&longs;que &longs;ignis & tabulis <lb/>præbent. </s> | <s id="N401558">E&longs;t genus quod<lb/>dam qua&longs;i apertionum quod ho&longs;tia & fene&longs;tras &longs;itu et forma imi<lb/>tentur: Sed totam parietis cra&longs;&longs;itudinem non peruadit / Verum <lb/>qua&longs;i &longs;caphis <expan abbr="ĩcauatis">incauatis</expan> digna aptaque &longs;patia &longs;ede&longs;que &longs;ignis & tabulis <lb/>præbent. </s> |
| <s id="N401567">Hæc autem & quo loci et <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> crebræ <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> que amplæ &longs;tatuen <lb/>de &longs;int / tum dicemus di&longs;tinctius / cum de ornamentis <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> <lb/>tractabimus: tam & &longs;i non minus ad impen&longs;æ rationem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad ue<lb/>nu&longs;tatem operis faciat: quod in muro complendo minus lapidum <lb/>& cementi <expan abbr="cõ&longs;umatur">con&longs;umatur</expan>: Hoc tantum <expan abbr="faciãt">faciant</expan> ad rem / quod has &longs;ca<lb/>pharum collationes numero aptas / amplitudine inua&longs;tas / forma <lb/>decenti e&longs;&longs;e oportet: ut &longs;ui ordinis penitus fene&longs;tras imitentur: et <lb/>apertiones quidem i&longs;tiu&longs;modi uticunque ille &longs;int aduerti ex <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> <lb/>operibus non ampliores con&longs;ueui&longs;&longs;e ponere <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut &longs;ui parietis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <lb/>occupent <expan abbr="&longs;eptimã">&longs;eptimam</expan>: Sed ne minores quidem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut capiant nonam. <lb/></s> | <s id="N401567">Hæc autem & quo loci et <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> crebræ <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> que amplæ &longs;tatuen <lb/>de &longs;int / tum dicemus di&longs;tinctius / cum de ornamentis <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> <lb/>tractabimus: tam & &longs;i non minus ad impen&longs;æ rationem <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ad ue<lb/>nu&longs;tatem operis faciat: quod in muro complendo minus lapidum <lb/>& cementi <expan abbr="cõ&longs;umatur">con&longs;umatur</expan>: Hoc tantum <expan abbr="faciãt">faciant</expan> ad rem / quod has &longs;ca<lb/>pharum collationes numero aptas / amplitudine inua&longs;tas / forma <lb/>decenti e&longs;&longs;e oportet: ut &longs;ui ordinis penitus fene&longs;tras imitentur: et <lb/>apertiones quidem i&longs;tiu&longs;modi uticunque ille &longs;int aduerti ex <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> <lb/>operibus non ampliores con&longs;ueui&longs;&longs;e ponere <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut &longs;ui parietis <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <lb/>occupent <expan abbr="&longs;eptimã">&longs;eptimam</expan>: Sed ne minores quidem <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut capiant nonam. <lb/></s> |
| <s id="N4015A9">Inter columniorum &longs;patia nimirum inter primas apertiones con<lb/>numeranda &longs;unt: Ea pro ædificiorum uarietate quoque uaria con&longs;ti<lb/>tuuntur Sed de his di&longs;tinctius dicemus / cum præ&longs;ertim de &longs;acris <lb/>ædibus parandis &longs;uo loco ratiocinabimur. </s> | <s id="N4015A9">Inter columniorum &longs;patia nimirum inter primas apertiones con<lb/>numeranda &longs;unt: Ea pro ædificiorum uarietate quoque uaria con&longs;ti<lb/>tuuntur Sed de his di&longs;tinctius dicemus / cum præ&longs;ertim de &longs;acris <lb/>ædibus parandis &longs;uo loco ratiocinabimur. </s> |
| <s id="N4015B2">Hic &longs;at &longs;it admonu<lb/>i&longs;&longs;e apertiones ha&longs;ce ita ponendas / Vt columnarum ratio / quæ <lb/>tectis &longs;ub&longs;tinendis relinquantur / in primis &longs;it per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> diligenti&longs;&longs;i <lb/>me habita: ne quid ille quidem graciliores relinquantur atque ra<lb/><expan abbr="riores/&qtilde;">riores / quae</expan> ut commode ferre onus tectorum po&longs;&longs;int: neue quidem <lb/>cra&longs;&longs;iores: aut frequentiores <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut areæ &longs;patia & aditus ad rerum <lb/>temporumque u&longs;us expedita relinquantur. </s> | <s id="N4015B2">Hic &longs;at &longs;it admonu<lb/>i&longs;&longs;e apertiones ha&longs;ce ita ponendas / Vt columnarum ratio / quæ <lb/>tectis &longs;ub&longs;tinendis relinquantur / in primis &longs;it per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> diligenti&longs;&longs;i<lb/>me habita: ne quid ille quidem graciliores relinquantur atque ra<lb/><expan abbr="riores/&qtilde;">riores / quae</expan> ut commode ferre onus tectorum po&longs;&longs;int: neue quidem <lb/>cra&longs;&longs;iores: aut frequentiores <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut areæ &longs;patia & aditus ad rerum <lb/>temporumque u&longs;us expedita relinquantur. </s> |
| <s id="N4015CC">Cæterum apertiones <lb/>aliæ cum crebræ extabunt columnæ / Aliæ cum raræ. </s> | <s id="N4015CC">Cæterum apertiones <lb/>aliæ cum crebræ extabunt columnæ / Aliæ cum raræ. </s> |
| <s id="N4015D1">Namque <lb/>crebris columnis trabs: raris arcus &longs;uper adducitur. </s> | <s id="N4015D1">Namque <lb/>crebris columnis trabs: raris arcus &longs;uper adducitur. </s> |
| <s id="N4015D6">Sed omni<lb/>bus apertionibus / quibus arcus ducitur curandum e&longs;t.<pb xlink:href="004/01/035.jpg"/>ut &longs;it ille quidem arcus non <expan abbr="minor/&qtilde;">minor / quae</expan> circuli dimidia pars parte <lb/>addita &longs;emidiametri &longs;eptima. </s> | <s id="N4015D6">Sed omni<lb/>bus apertionibus / quibus arcus ducitur curandum e&longs;t.<pb xlink:href="004/01/035.jpg"/>ut &longs;it ille quidem arcus non <expan abbr="minor/&qtilde;">minor / quae</expan> circuli dimidia pars parte <lb/>addita &longs;emidiametri &longs;eptima. </s> |
| |
| <s id="N40164E">Accliuia ponere maiores con&longs;ueuere quo ad eius fieri pote <lb/>rat facilia & pre&longs;&longs;a. </s> | <s id="N40164E">Accliuia ponere maiores con&longs;ueuere quo ad eius fieri pote <lb/>rat facilia & pre&longs;&longs;a. </s> |
| <s id="N401653">Verum uti ex eorum ædificiis annotaui/ &longs;a<lb/>tis commoda putarunt quæ ita e&longs;&longs;ent ducta: ut altitudinis perpen<lb/>dens linea ad longitudinis iacentem lineam parte re&longs;ponderet <lb/>&longs;exta. </s> | <s id="N401653">Verum uti ex eorum ædificiis annotaui/ &longs;a<lb/>tis commoda putarunt quæ ita e&longs;&longs;ent ducta: ut altitudinis perpen<lb/>dens linea ad longitudinis iacentem lineam parte re&longs;ponderet <lb/>&longs;exta. </s> |
| <s id="N40165C">In gradibus uero maxime templorum imparem numerum <lb/>probauere: nam fieri quidem aiunt ut recto in templum pede <expan abbr="īgre">ingre</expan><lb/>diamur: quam rem ad religionem facere arbitrantur. </s> | <s id="N40165C">In gradibus uero maxime templorum imparem numerum <lb/>probauere: nam fieri quidem aiunt ut recto in templum pede <expan abbr="īgre">ingre</expan><lb/>diamur: quam rem ad religionem facere arbitrantur. </s> |
| <s id="N401667">At in his a<lb/>nimaduerti bonos architectos ob&longs;erua&longs;&longs;e ut gradus nunquam fer <lb/>me plures unum in ordinem continuos <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> aut &longs;eptem aut nouem <lb/>adigerent. </s> | <s id="N401667">At in his a<lb/>nimaduerti bonos architectos ob&longs;erua&longs;&longs;e ut gradus nunquam fer <lb/>me plures unum in ordinem continuos <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> aut &longs;eptem aut nouem <lb/>adigerent. </s> |
| <s id="N401674">Credo aut planetarum aut urbium numerum imitates <lb/>Sed ad huiu&longs;modi &longs;eu &longs;eptenos &longs;eu nouenos quo&longs;que gradus con&longs;ul<lb/>ti&longs;&longs;ime areolam &longs;ubtexebant: quo fe&longs;&longs;i et imbecilles ad con&longs;cen<lb/>dendi labore intermi&longs;&longs;as haberent quietes: Et &longs;iquis ca&longs;us incidi&longs; <lb/>&longs;et / ut &longs;candentes ruerent / haberent illi quidem &longs;patia ubi <expan abbr="corru&etilde;">corruem</expan> <lb/>di impetum &longs;i&longs;terent / &longs;eque reciperent atque firmarent: Et id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ip&longs;e uehementer probo / ut &longs;int &longs;calæ &longs;uis areis interceptæ: &longs;intque <lb/>lumino&longs;e & pro loci dignitate amplæ & &longs;patio&longs;æ. </s> | <s id="N401674">Credo aut planetarum aut urbium numerum imitates <lb/>Sed ad huiu&longs;modi &longs;eu &longs;eptenos &longs;eu nouenos quo&longs;que gradus con&longs;ul<lb/>ti&longs;&longs;ime areolam &longs;ubtexebant: quo fe&longs;&longs;i et imbecilles ad con&longs;cen<lb/>dendi labore intermi&longs;&longs;as haberent quietes: Et &longs;iquis ca&longs;us incidi&longs; <lb/>&longs;et / ut &longs;candentes ruerent / haberent illi quidem &longs;patia ubi <expan abbr="corru&etilde;">corruem</expan> <lb/>di impetum &longs;i&longs;terent / &longs;eque reciperent atque firmarent: Et id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ip&longs;e uehementer probo / ut &longs;int &longs;calæ &longs;uis areis interceptæ: &longs;intque <lb/>lumino&longs;e & pro loci dignitate amplæ & &longs;patio&longs;æ. </s> |
| <s id="N40168D">Gradus uero <lb/>&longs;calarum ita finiendos ducebant: ut neque cra&longs;&longs;iores &longs;extante / ne <lb/>que tenuiores dodrante e&longs;&longs;ent. </s> | <s id="N40168D">Gradus uero <lb/>&longs;calarum ita finiendos ducebant: ut neque cra&longs;&longs;iores &longs;extante / ne <lb/>que tenuiores dodrante e&longs;&longs;ent. </s> |
| <s id="N401694">Retractione&longs;que graduum ne minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> &longs;exquipedales / neue plus quam̈ bipedales ponerentur. </s> | <s id="N401694">Retractione&longs;que graduum ne minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> &longs;exquipedales / neue plus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> bipedales ponerentur. </s> |
| <s id="N40169C">Scalæ to<lb/>to in ædificio quo erunt numero pauciores / quoue occupabunt <lb/>minus areæ / eo erunt commodiores.</s> | <s id="N40169C">Scalæ to<lb/>to in ædificio quo erunt numero pauciores / quoue occupabunt <lb/>minus areæ / eo erunt commodiores.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4016A3" type="main"> | <p id="N4016A3" type="main"> |
| <s id="N4016A5">Fumi et aquarum exitus expeditos e&longs;&longs;e oportet: & ita deriuatos <lb/>ut non per&longs;i&longs;tant / non exhaberent / non <expan abbr="coinquinent / nõ">coinquinent / non</expan> <expan abbr="offendãt">offendant</expan> <lb/>non <expan abbr="periculũ">periculum</expan> <expan abbr="afferãt">afferant</expan> ædificio. </s> | <s id="N4016A5">Fumi et aquarum exitus expeditos e&longs;&longs;e oportet: & ita deriuatos <lb/>ut non per&longs;i&longs;tant / non exhaberent / non <expan abbr="coinquinent / nõ">coinquinent / non</expan> <expan abbr="offendãt">offendant</expan> <lb/>non <expan abbr="periculũ">periculum</expan> <expan abbr="afferãt">afferant</expan> ædificio. </s> |
| <s id="N4016BC">Hinc gulas foci <expan abbr="lõge">longe</expan> &longs;eiunxi&longs;&longs;e ab <lb/>omni materia opus <expan abbr="&etilde;/ne">en / ne</expan> aut &longs;cintilla aut concalefactione incenda<lb/>tur &longs;eu trabs / &longs;eu tignum quæ fuerint proxima. </s> | <s id="N4016BC">Hinc gulas foci <expan abbr="lõge">longe</expan> &longs;eiunxi&longs;&longs;e ab <lb/>omni materia opus <expan abbr="&etilde;/ne">en / ne</expan> aut &longs;cintilla aut concalefactione incenda<lb/>tur &longs;eu trabs / &longs;eu tignum quæ fuerint proxima. </s> |
| <s id="N4016CB">Riuos etiam flu<lb/><expan abbr="entiũ">entium</expan> aquarum ita deduci iubent ut &longs;uperflua <expan abbr="depellan&ttilde;">depellantur</expan> & <expan abbr="nullũ">nullum</expan> aut <lb/><expan abbr="abrod&etilde;do">abrodendo</expan> aut <expan abbr="madefaci&etilde;do">madefaciendo</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> <expan abbr="inferãt">inferant</expan> ædificio: <expan abbr="Nãque">Nanque</expan> horum &longs;i&quml; <lb/><expan abbr="nocent / tã">nocent / tam</expan> & &longs;i minuti&longs;&longs;ime noceant / fit <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> & <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> diuturni<lb/>tate & lace&longs;cendi <expan abbr="p&longs;euerãtia">p&longs;euerantia</expan> ut accumulati&longs;&longs;ime <expan abbr="noceãt">noceant</expan>: et in his <lb/>aquarum <expan abbr="ductõibus">ductoribus</expan> ob&longs;eruatum apti&longs;&longs;imis architectis aduerti / ut <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> <pb xlink:href="004/01/037.jpg"/>imbres &longs;tillicidiorum / aut ita ducerent porrectis fi&longs;tulis / ut <expan abbr="adu&etilde;">aduen</expan><lb/>tantes non a&longs;pergerent: aut ita exciperent in pluuiis / ut ad u&longs;um <lb/>hominum uel intra ci&longs;ternas colligerent: uel cogerent certis locis <lb/>emanare unde priuate &longs;ordes abluerentur: et hominum nares ocu<lb/>lique minime offenderentur. </s> | <s id="N4016CB">Riuos etiam flu<lb/><expan abbr="entiũ">entium</expan> aquarum ita deduci iubent ut &longs;uperflua <expan abbr="depellan&ttilde;">depellantur</expan> & <expan abbr="nullũ">nullum</expan> aut <lb/><expan abbr="abrod&etilde;do">abrodendo</expan> aut <expan abbr="madefaci&etilde;do">madefaciendo</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> <expan abbr="inferãt">inferant</expan> ædificio: <expan abbr="Nãque">Namque</expan> horum &longs;i&quml; <lb/><expan abbr="nocent / tã">nocent / tam</expan> & &longs;i minuti&longs;&longs;ime noceant / fit <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> & <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> diuturni<lb/>tate & lace&longs;cendi <expan abbr="p&longs;euerãtia">p&longs;euerantia</expan> ut accumulati&longs;&longs;ime <expan abbr="noceãt">noceant</expan>: et in his <lb/>aquarum <expan abbr="ductõibus">ductoribus</expan> ob&longs;eruatum apti&longs;&longs;imis architectis aduerti / ut <expan abbr="&etilde;t">etiam</expan> <pb xlink:href="004/01/037.jpg"/>imbres &longs;tillicidiorum / aut ita ducerent porrectis fi&longs;tulis / ut <expan abbr="adu&etilde;">aduen</expan><lb/>tantes non a&longs;pergerent: aut ita exciperent in pluuiis / ut ad u&longs;um <lb/>hominum uel intra ci&longs;ternas colligerent: uel cogerent certis locis <lb/>emanare unde priuate &longs;ordes abluerentur: et hominum nares ocu<lb/>lique minime offenderentur. </s> |
| <s id="N401721">Et in primis cura&longs;&longs;e mihi ui&longs;i &longs;unt: <lb/>Vt omnem aquam pluuiam longe ab ædificio arcerent atque amo <lb/>uerent / cum cæteras ob res / tum ne ædificii &longs;olum humectaretur <lb/>Et in omnibus apertionibus id mihi cura&longs;&longs;e etiam ui&longs;i &longs;unt / ut e<lb/>as ponerent locis apti&longs;&longs;imis / Vnde plurimum commodorum uni <lb/>uer&longs;o ædificio præ&longs;taretur: & præ&longs;ertim puteos maxime in publi<lb/>ca & patenti ædis parte ponendos &longs;tatuo / modo digniora: & non <lb/>&longs;ua &longs;patia non occupentur. </s> | <s id="N401721">Et in primis cura&longs;&longs;e mihi ui&longs;i &longs;unt: <lb/>Vt omnem aquam pluuiam longe ab ædificio arcerent atque amo <lb/>uerent / cum cæteras ob res / tum ne ædificii &longs;olum humectaretur <lb/>Et in omnibus apertionibus id mihi cura&longs;&longs;e etiam ui&longs;i &longs;unt / ut e<lb/>as ponerent locis apti&longs;&longs;imis / Vnde plurimum commodorum uni <lb/>uer&longs;o ædificio præ&longs;taretur: & præ&longs;ertim puteos maxime in publi<lb/>ca & patenti ædis parte ponendos &longs;tatuo / modo digniora: & non <lb/>&longs;ua &longs;patia non occupentur. </s> |
| <s id="N401732">Et &longs;ub diuo po&longs;itos puriorem & &longs;ince<lb/>riorem aquam exhibere phy&longs;ici affirmant. </s> | <s id="N401732">Et &longs;ub diuo po&longs;itos puriorem & &longs;ince<lb/>riorem aquam exhibere phy&longs;ici affirmant. </s> |
| <s id="N401737">Sed quacunque ædis <lb/>parte aut putei info&longs;&longs;i: aut cloacæ &longs;ub&longs;tratæ <expan abbr="fuerīt">fuerint</expan>: Aut aqua et hu<lb/>mor infuderit / apertiones e&longs;&longs;e illic oportet eiu&longs;modi Vt eo pluri<lb/>mum aeris a&longs;piret / quo humectæ exalationes pauimenti <expan abbr="ab&longs;tergã">ab&longs;tergam</expan><lb/>tur et depellantur uentorum afflatu atque aeris impul&longs;u.</s> | <s id="N401737">Sed quacunque ædis <lb/>parte aut putei info&longs;&longs;i: aut cloacæ &longs;ub&longs;tratæ <expan abbr="fuerīt">fuerint</expan>: Aut aqua et hu<lb/>mor infuderit / apertiones e&longs;&longs;e illic oportet eiu&longs;modi Vt eo pluri<lb/>mum aeris a&longs;piret / quo humectæ exalationes pauimenti <expan abbr="ab&longs;tergã">ab&longs;tergam</expan><lb/>tur et depellantur uentorum afflatu atque aeris impul&longs;u.</s> |
| |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="004/01/038.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/038.jpg"/> |
| <p id="N4017A4" type="main"> | <p id="N4017A4" type="main"> |
| <s id="N4017A6">Et patent quidem atque admodum in promptu extant laudes et ui<lb/>tia maxime publicorum opus: in quibus magis ad &longs;e <expan abbr="de&longs;piciendũ">de&longs;piciendum</expan> <lb/>ne&longs;cio quo pacto trahit quod indecens e&longs;t / <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ad &longs;e admirandum <lb/>quod pulchre perfectum et omni ex parte ab&longs;olutum con&longs;tet. </s> | <s id="N4017A6">Et patent quidem atque admodum in promptu extant laudes et ui<lb/>tia maxime publicorum opus: in quibus magis ad &longs;e <expan abbr="de&longs;piciendũ">de&longs;piciendum</expan> <lb/>ne&longs;cio quo pacto trahit quod indecens e&longs;t / <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ad &longs;e admirandum <lb/>quod pulchre perfectum et omni ex parte ab&longs;olutum con&longs;tet. </s> |
| <s id="N4017B7">Ac <lb/>mirum quidem quid ita &longs;it cur monente natura & docti et indoc<lb/>ti omnes in artibus et rationibus rerum quid nam in&longs;it aut recti: <lb/>aut praui confe&longs;tim &longs;entimus: E&longs;tque præ&longs;ertim in rebus eiu&longs;modi <lb/>&longs;en&longs;us oculorum unus omnium acerrimus: Quo fit ut &longs;iquid &longs;e <lb/>obtulerit: in quo aliquid curtum / claudicans / redundans inane: <lb/>aut inconditum &longs;it / illico commoueamur: et lepidiora e&longs;&longs;e de&longs;ide<lb/>remus. </s> | <s id="N4017B7">Ac <lb/>mirum quidem quid ita &longs;it cur monente natura & docti et indoc<lb/>ti omnes in artibus et rationibus rerum quid nam in&longs;it aut recti: <lb/>aut praui confe&longs;tim &longs;entimus: E&longs;tque præ&longs;ertim in rebus eiu&longs;modi <lb/>&longs;en&longs;us oculorum unus omnium acerrimus: Quo fit ut &longs;iquid &longs;e <lb/>obtulerit: in quo aliquid curtum / claudicans / redundans inane: <lb/>aut inconditum &longs;it / illico commoueamur: et lepidiora e&longs;&longs;e de&longs;ide<lb/>remus. </s> |
| <s id="N4017C8">Cur id accidat <expan abbr="nõ">non</expan> omnes intelligimus /tamen &longs;i rogemur <lb/>emendari corrigique po&longs;&longs;e negabit nemo. </s> | <s id="N4017C8">Cur id accidat <expan abbr="nõ">non</expan> omnes intelligimus /tamen &longs;i rogemur <lb/>emendari corrigique po&longs;&longs;e negabit nemo. </s> |
| <s id="N4017D1">At qualis ea &longs;it ratio exe<lb/>quendi: non erit omnium explica&longs;&longs;e: Sed &longs;olum in ea re bene con<lb/>&longs;ultorum: Bene quidem con&longs;ulti e&longs;t omnia præcogita&longs;&longs;e et præfi<lb/>ni&longs;&longs;e animo & mente / ne in opere aut perficiundo. </s> | <s id="N4017D1">At qualis ea &longs;it ratio exe<lb/>quendi: non erit omnium explica&longs;&longs;e: Sed &longs;olum in ea re bene con<lb/>&longs;ultorum: Bene quidem con&longs;ulti e&longs;t omnia præcogita&longs;&longs;e et præfi<lb/>ni&longs;&longs;e animo & mente / ne in opere aut perficiundo. </s> |
| <s id="N4017DA">aut iam ab&longs;olu<lb/>to <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan> &longs;it hoc nolui&longs;&longs;em / quam̈ illud malui&longs;&longs;em. </s> | <s id="N4017DA">aut iam ab&longs;olu<lb/>to <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan> &longs;it hoc nolui&longs;&longs;em / <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> illud malui&longs;&longs;em. </s> |
| <s id="N4017E3">Et mirum qui <lb/>dem <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> non leui&longs;&longs;imas penas male con&longs;tructi operis pendamus: <lb/>Quod enim temere et incon&longs;ulti aggre&longs;&longs;i initio non perpendera<lb/>mus / temporum &longs;ucce&longs;&longs;u tandem recogno&longs;cimus: Ex quo fit aut <lb/>æternum ob erroris offen&longs;am peniteat: &longs;i non deleatur ac emende<lb/>tur: aut &longs;i demoliatur / impen&longs;arum et iacturæ ratio / iudiciique tui <lb/>leuitas & incon&longs;tantia damnetur. </s> | <s id="N4017E3">Et mirum qui <lb/>dem <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> non leui&longs;&longs;imas penas male con&longs;tructi operis pendamus: <lb/>Quod enim temere et incon&longs;ulti aggre&longs;&longs;i initio non perpendera<lb/>mus / temporum &longs;ucce&longs;&longs;u tandem recogno&longs;cimus: Ex quo fit aut <lb/>æternum ob erroris offen&longs;am peniteat: &longs;i non deleatur ac emende<lb/>tur: aut &longs;i demoliatur / impen&longs;arum et iacturæ ratio / iudiciique tui <lb/>leuitas & incon&longs;tantia damnetur. </s> |
| <s id="N4017F6">Iuliu&longs; Cæ&longs;ar ædem a <expan abbr="nemor&etilde;&longs;i">nemoren&longs;i</expan> <lb/>a fundamentis incohatam / magnoque &longs;umptu ab&longs;olutam / quia non <lb/>tota ad animum ei re&longs;ponderet / totam dirui&longs;&longs;e affirmat Suetoni<lb/>us. </s> | <s id="N4017F6">Iuliu&longs; Cæ&longs;ar ædem a <expan abbr="nemor&etilde;&longs;i">nemoren&longs;i</expan> <lb/>a fundamentis incohatam / magnoque &longs;umptu ab&longs;olutam / quia non <lb/>tota ad animum ei re&longs;ponderet / totam dirui&longs;&longs;e affirmat Suetoni<lb/>us. </s> |
| <s id="N401803">Qua quidem in re etiam apud nos po&longs;teros uituperandus u <lb/>nit &longs;iquid tum non &longs;atis quæ ad rem facerent præcogitauit: aut &longs;i <lb/>forte quæ tum erant recte in&longs;tituta potuit po&longs;tea leuitatis errore <lb/>odi&longs;&longs;e.</s> | <s id="N401803">Qua quidem in re etiam apud nos po&longs;teros uituperandus ue<lb/>nit &longs;iquid tum non &longs;atis quæ ad rem facerent præcogitauit: aut &longs;i <lb/>forte quæ tum erant recte in&longs;tituta potuit po&longs;tea leuitatis errore <lb/>odi&longs;&longs;e.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40180C" type="main"> | <p id="N40180C" type="main"> |
| <s id="N40180E">Iccirco uetus optime edificantium mos mihi quidem &longs;emper pro<lb/>babitur: ut non per&longs;criptione modo et pictura / uerum etiam mo<lb/>dulis <expan abbr="ex&etilde;plarii&longs;que">exemplarii&longs;que</expan> factis a&longs;&longs;erula &longs;eu qua uis re uniuer&longs;um opus et <lb/>&longs;ingule cunctarum partium dimen&longs;iones de con&longs;ilio in&longs;tructi&longs;&longs;i<lb/>morum iterum atque iterum pen&longs;itemus atque examinentur prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>quid aliud aggrediare quod impen&longs;am aut curam exigat. </s> | <s id="N40180E">Iccirco uetus optime edificantium mos mihi quidem &longs;emper pro<lb/>babitur: ut non per&longs;criptione modo et pictura / uerum etiam mo<lb/>dulis <expan abbr="ex&etilde;plarii&longs;que">exemplarii&longs;que</expan> factis a&longs;&longs;erula &longs;eu qua uis re uniuer&longs;um opus et <lb/>&longs;ingule cunctarum partium dimen&longs;iones de con&longs;ilio in&longs;tructi&longs;&longs;i<lb/>morum iterum atque iterum pen&longs;itemus atque examinentur prius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <lb/>quid aliud aggrediare quod impen&longs;am aut curam exigat. </s> |
| <s id="N401823">In mo<pb xlink:href="004/01/039.jpg"/>dulis uero ducendis dabitur / ut regionis &longs;itum & arcæ ambitum <lb/>& partium numerum atque ordinem: et parietum faciem: et tecto <lb/>rum firmitatem: et omnium denique rerum / de quibus libro &longs;uperi <lb/>ore tran&longs;egimus rationem & conformationem pulcherrime &longs;pec<lb/>tes atque con&longs;ideres: Et licebit i&longs;tic impune addere / diminuere / <expan abbr="cõ">com</expan><lb/><expan abbr="mutare/īnouare">mutare / innouare</expan> ac penitus peruertere quoad omnia recte <expan abbr="cõueni">conueni</expan><lb/>ant & comprobentur. </s> | <s id="N401823">In mo<pb xlink:href="004/01/039.jpg"/>dulis uero ducendis dabitur / ut regionis &longs;itum & arcæ ambitum <lb/>& partium numerum atque ordinem: et parietum faciem: et tecto <lb/>rum firmitatem: et omnium denique rerum / de quibus libro &longs;uperi <lb/>ore tran&longs;egimus rationem & conformationem pulcherrime &longs;pec<lb/>tes atque con&longs;ideres: Et licebit i&longs;tic impune addere / diminuere / <expan abbr="cõ">com</expan><lb/><expan abbr="mutare/īnouare">mutare / innouare</expan> ac penitus peruertere quoad omnia recte <expan abbr="cõueni">conueni</expan><lb/>ant & comprobentur. </s> |
| <s id="N401841">Adde quod futuræ impen&longs;æ modus et &longs;umma <lb/>quæ res minime negligenda e&longs;t / certior habebitur latitudine / alti <lb/>tudine / cra&longs;&longs;itudine / numero / amplitudine / forma / &longs;pecie qualita<lb/>teque rerum &longs;ingularum pro earum dignitate et fabrorum manu <expan abbr="p&etilde;">per</expan><lb/>&longs;itatis. </s> | <s id="N401841">Adde quod futuræ impen&longs;æ modus et &longs;umma <lb/>quæ res minime negligenda e&longs;t / certior habebitur latitudine / alti <lb/>tudine / cra&longs;&longs;itudine / numero / amplitudine / forma / &longs;pecie qualita<lb/>teque rerum &longs;ingularum pro earum dignitate et fabrorum manu <expan abbr="p&etilde;">per</expan><lb/>&longs;itatis. </s> |
| <s id="N401850">Nam columnarum: capitulorum: ba&longs;ium: coronarum: fa<lb/>&longs;tigiorum: cru&longs;tationum: pauimentorum: &longs;tatuarumque & eiu&longs;mo<lb/>di : quæ quidem aut ad con&longs;tituendum: aut ad exornandum ædifi<lb/>cium pertinent ratio et &longs;umma explicatior certiorque habebitur.</s> | <s id="N401850">Nam columnarum: capitulorum: ba&longs;ium: coronarum: fa<lb/>&longs;tigiorum: cru&longs;tationum: pauimentorum: &longs;tatuarumque & eiu&longs;mo<lb/>di : quæ quidem aut ad con&longs;tituendum: aut ad exornandum ædifi<lb/>cium pertinent ratio et &longs;umma explicatior certiorque habebitur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40185B" type="main"> | <p id="N40185B" type="main"> |
| <s id="N40185D">Hoc prætermittendum nequicquam̈ cen&longs;eo / quod ualde faciat ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>modulos fucatos et ut ita loquar picturæ lænociniis faleratos pro<lb/>ducere <expan abbr="nõ">non</expan> eius architecti / qui rem docere &longs;tudeat. </s> | <s id="N40185D">Hoc prætermittendum <expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> cen&longs;eo / quod ualde faciat ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <lb/>modulos fucatos et ut ita loquar picturæ lænociniis faleratos pro<lb/>ducere <expan abbr="nõ">non</expan> eius architecti / qui rem docere &longs;tudeat. </s> |
| <s id="N40186C">Sed eius e&longs;t am<lb/>bitio&longs;i qui &longs;pectantis oculos illicere et occupare animumque ab <lb/>recta di&longs;qui&longs;itione partium <expan abbr="p&etilde;&longs;andarum">pen&longs;andarum</expan> admouere ad &longs;e <expan abbr="admirã">admiran</expan><lb/>dum conetur. </s> | <s id="N40186C">Sed eius e&longs;t am<lb/>bitio&longs;i qui &longs;pectantis oculos illicere et occupare animumque ab <lb/>recta di&longs;qui&longs;itione partium <expan abbr="p&etilde;&longs;andarum">pen&longs;andarum</expan> admouere ad &longs;e <expan abbr="admirã">admiran</expan><lb/>dum conetur. </s> |
| <s id="N40187D">Quare modulos uelim dari non exacto artificio per<lb/>finitos: ter&longs;os: illu&longs;tratos: Sed nudos & &longs;implices: in quibus <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>toris <expan abbr="ingenium / nõ">ingenium / non</expan> fabri manum probes: Inter pictoris atque archi<lb/>tecti per&longs;criptionem hoc intere&longs;t / quod ille prominentias ex tabula <lb/><expan abbr="mõ&longs;trare">mon&longs;trare</expan> umbris et lineis et angulis comminutis elaborat: Archi <lb/>tectus &longs;pretis umbris prominentias i&longs;tic ex fundamenti de&longs;cripti <lb/>one ponit: Spatia uero & figuras frontis cuiu&longs;que & laterum alibi <lb/>con&longs;tantibus lineis atque ueris angulis docet / uti qui &longs;ua uelit non <lb/>apparentibus putari ui&longs;is / &longs;ed certis rati&longs;que dimen&longs;ionibus annota <lb/>ri. </s> | <s id="N40187D">Quare modulos uelim dari non exacto artificio per<lb/>finitos: ter&longs;os: illu&longs;tratos: Sed nudos & &longs;implices: in quibus <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>toris <expan abbr="ingenium / nõ">ingenium / non</expan> fabri manum probes: Inter pictoris atque archi<lb/>tecti per&longs;criptionem hoc intere&longs;t / quod ille prominentias ex tabula <lb/><expan abbr="mõ&longs;trare">mon&longs;trare</expan> umbris et lineis et angulis comminutis elaborat: Archi <lb/>tectus &longs;pretis umbris prominentias i&longs;tic ex fundamenti de&longs;cripti <lb/>one ponit: Spatia uero & figuras frontis cuiu&longs;que & laterum alibi <lb/>con&longs;tantibus lineis atque ueris angulis docet / uti qui &longs;ua uelit non <lb/>apparentibus putari ui&longs;is / &longs;ed certis rati&longs;que dimen&longs;ionibus annota <lb/>ri. </s> |
| <s id="N40189D">Itaque modulos huiu&longs;modi feci&longs;&longs;e oportet: et eos ita diligenti&longs; <lb/>&longs;ime tecum ip&longs;o et una cum pluribus examina&longs;&longs;e: et iterum atque<lb/>iterum recognoui&longs;&longs;e / ut nihil in opere uel minimum futurum &longs;it <lb/>quod non et quid et quale ip&longs;um &longs;it & quas &longs;edes & quantum &longs;pa <lb/>tii occupaturum &longs;it / et quos ad u&longs;um futurum &longs;it / teneas. </s> | <s id="N40189D">Itaque modulos huiu&longs;modi feci&longs;&longs;e oportet: et eos ita diligenti&longs; <lb/>&longs;ime tecum ip&longs;o et una cum pluribus examina&longs;&longs;e: et iterum atque<lb/>iterum recognoui&longs;&longs;e / ut nihil in opere uel minimum futurum &longs;it <lb/>quod non et quid et quale ip&longs;um &longs;it & quas &longs;edes & quantum &longs;pa <lb/>tii occupaturum &longs;it / et quos ad u&longs;um futurum &longs;it / teneas. </s> |
| |
| <p id="N401922" type="main"> | <p id="N401922" type="main"> |
| <s id="N401924">Modulos tibi recognituro hæc inter <expan abbr="pen&longs;ãdas">pen&longs;andas</expan> rationes uer&longs;entur <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t: Principio ne quid aggrediare &longs;upra uires hominum: <lb/>Neue quid &longs;u&longs;cipias: quod cum rerum natura protinus depugna <lb/>turum &longs;it. </s> | <s id="N401924">Modulos tibi recognituro hæc inter <expan abbr="pen&longs;ãdas">pen&longs;andas</expan> rationes uer&longs;entur <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t: Principio ne quid aggrediare &longs;upra uires hominum: <lb/>Neue quid &longs;u&longs;cipias: quod cum rerum natura protinus depugna <lb/>turum &longs;it. </s> |
| <s id="N401931">Naturæ enim uis tam & &longs;i interdum mole obiecta iter <lb/>pelletur: aut innixu aliquo detorqueatur / eiu&longs;modi tamen e&longs;t / ut <lb/>&longs;iuerit ea quidem nun&quml; non &longs;uperare ac profligare quicquid obuer<lb/>&longs;etur: atque impediat: Et omnem quidem contra &longs;e expo&longs;itam rerum <lb/>ut ita loquar: <expan abbr="peruicaciã">peruicaciam</expan> diuturna et a&longs;&longs;idua oppugnandi per&longs;eue<lb/>rantia tempore / fecunditate labefactat atque per&longs;ternit. </s> | <s id="N401931">Naturæ enim uis tam & &longs;i interdum mole obiecta iter <lb/>pelletur: aut innixu aliquo detorqueatur / eiu&longs;modi tamen e&longs;t / ut <lb/>&longs;iuerit ea quidem nun&quml; non &longs;uperare ac profligare quicquid obuer<lb/>&longs;etur: atque impediat: Et omnem quidem contra &longs;e expo&longs;itam rerum <lb/>ut ita loquar: <expan abbr="peruicaciã">peruicaciam</expan> diuturna et a&longs;&longs;idua oppugnandi per&longs;eue<lb/>rantia tempore / fecunditate labefactat atque per&longs;ternit. </s> |
| <s id="N401942">quam̈ multa ho<lb/>minum manufacta et legimus & uidemus <expan abbr="nullã">nullam</expan> præ&longs;ertim ob <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <pb xlink:href="004/01/041.jpg"/>non dura&longs;&longs;e / ni&longs;i quod cum natura rerum contenderint. </s> | <s id="N401942"><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> multa ho<lb/>minum manufacta et legimus & uidemus <expan abbr="nullã">nullam</expan> præ&longs;ertim ob <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> <pb xlink:href="004/01/041.jpg"/>non dura&longs;&longs;e / ni&longs;i quod cum natura rerum contenderint. </s> |
| <s id="N401953">Eum qui <lb/>ponte nauibus producto obequitare in&longs;tituerat mare quis non irri<lb/>deat: aut potius <expan abbr="in&longs;ol&etilde;tis">in&longs;olentis</expan> oderit in&longs;aniam? </s> | <s id="N401953">Eum qui <lb/>ponte nauibus producto obequitare in&longs;tituerat mare quis non irri<lb/>deat: aut potius <expan abbr="in&longs;ol&etilde;tis">in&longs;olentis</expan> oderit in&longs;aniam? </s> |
| <s id="N40195E">Portum Claudii &longs;ub <lb/>ho&longs;tia: et apud Teracinam portum Adriani opera omni exparte <lb/>alioquin æterna / tamen uidemus iam tum pridem ob&longs;tru&longs;is hare<lb/>na faucibus & repleto &longs;inu penitus defeci&longs;&longs;e mare <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> intermi&longs;<lb/>&longs;a illuctatione a&longs;&longs;idua lace&longs;&longs;ente & in dies peruincente. </s> | <s id="N40195E">Portum Claudii &longs;ub <lb/>ho&longs;tia: et apud Teracinam portum Adriani opera omni exparte <lb/>alioquin æterna / tamen uidemus iam tum pridem ob&longs;tru&longs;is hare<lb/>na faucibus & repleto &longs;inu penitus defeci&longs;&longs;e mare <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> intermi&longs;<lb/>&longs;a illuctatione a&longs;&longs;idua lace&longs;&longs;ente & in dies peruincente. </s> |
| <s id="N40196F">Quid <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>putas futurum ubi aut impetentium aquarum uim: aut ruentium <lb/>rupium molem omnino arcere propellereque in&longs;titueris? </s> | <s id="N40196F">Quid <expan abbr="tũ">tum</expan> <lb/>putas futurum ubi aut impetentium aquarum uim: aut ruentium <lb/>rupium molem omnino arcere propellereque in&longs;titueris? </s> |
| |
| <s id="N401A42">Quæ cum ita &longs;int officii <lb/>erit ea &longs;pecta&longs;&longs;e quæ recen&longs;uimus: hoc e&longs;t quid &longs;it quod agas / & <lb/>quid quo agas loco: et qui &longs;is qui id agas: Et pro eius dignitate et <lb/>u&longs;u rem totam con&longs;tituere nimirum hominis erit bene con&longs;ulti et <lb/>con&longs;iderati. </s> | <s id="N401A42">Quæ cum ita &longs;int officii <lb/>erit ea &longs;pecta&longs;&longs;e quæ recen&longs;uimus: hoc e&longs;t quid &longs;it quod agas / & <lb/>quid quo agas loco: et qui &longs;is qui id agas: Et pro eius dignitate et <lb/>u&longs;u rem totam con&longs;tituere nimirum hominis erit bene con&longs;ulti et <lb/>con&longs;iderati. </s> |
| <s id="N401A4D">His notatis atque animaduer&longs;is lu&longs;tranda tibi erunt re <lb/>liqua / an &longs;int eorum quæque recte definita et apte &longs;uis locis di&longs;tri<lb/>buta: Quo pro munere obeundo ip&longs;um te ita compares opus e&longs;t: <lb/>ut in omni rerum i&longs;tarum aduer&longs;ione præ te feras turpe ducere te <lb/>non id a&longs;&longs;equi quoad in te &longs;it: Vt aliud alibi opus nullum pari <lb/>factum impen&longs;a et &longs;imili ductum oportunitate po&longs;&longs;it / aut &longs;pecta<lb/>ri lubentius / aut laudari uberius. </s> | <s id="N401A4D">His notatis atque animaduer&longs;is lu&longs;tranda tibi erunt re <lb/>liqua / an &longs;int eorum quæque recte definita et apte &longs;uis locis di&longs;tri<lb/>buta: Quo pro munere obeundo ip&longs;um te ita compares opus e&longs;t: <lb/>ut in omni rerum i&longs;tarum aduer&longs;ione præ te feras turpe ducere te <lb/>non id a&longs;&longs;equi quoad in te &longs;it: Vt aliud alibi opus nullum pari <lb/>factum impen&longs;a et &longs;imili ductum oportunitate po&longs;&longs;it / aut &longs;pecta<lb/>ri lubentius / aut laudari uberius. </s> |
| <s id="N401A5E">Neque enim &longs;at e&longs;t i&longs;tiu&longs;modi in <lb/>rebus non contemni / &longs;ed probari quidem in primis <expan abbr="c&etilde;decet / et">condecet / et</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>haberi ut imitentur. </s> | <s id="N401A5E">Neque enim &longs;at e&longs;t i&longs;tiu&longs;modi in <lb/>rebus non contemni / &longs;ed probari quidem in primis <expan abbr="c&etilde;decet / et">condecet / et</expan> <expan abbr="it&etilde;">item</expan> <lb/>haberi ut imitentur. </s> |
| <s id="N401A6D">Quare &longs;eueros e&longs;&longs;e nos et per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="dilig&etilde;tes">diligentes</expan> re <lb/>rum explicatores oportet: Et curandum ut cum nihil non elegans <lb/>& probati&longs;&longs;imum interponatur: tum et omnia inter &longs;e mutuo ad <lb/>dignitatem gratiamque conueniant / u&longs;que adeo ut quicquid addide<lb/>ris aut mutaris aut detraxeris uitio&longs;ius id et deterius futurum &longs;it <lb/>Sed rerum i&longs;tarum iterum atque <expan abbr="iterũ">iterum</expan> admoneo / fac &longs;it moderatiix <lb/>peritorum prudentia et con&longs;ilium eorum / qui &longs;pectaturi &longs;int rec<lb/>to aliquo & &longs;incero cum iudicio. </s> | <s id="N401A6D">Quare &longs;eueros e&longs;&longs;e nos et per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <expan abbr="dilig&etilde;tes">diligentes</expan> re <lb/>rum explicatores oportet: Et curandum ut cum nihil non elegans <lb/>& probati&longs;&longs;imum interponatur: tum et omnia inter &longs;e mutuo ad <lb/>dignitatem gratiamque conueniant / u&longs;que adeo ut quicquid addide<lb/>ris aut mutaris aut detraxeris uitio&longs;ius id et deterius futurum &longs;it <lb/>Sed rerum i&longs;tarum iterum atque <expan abbr="iterũ">iterum</expan> admoneo / fac &longs;it moderatiix <lb/>peritorum prudentia et con&longs;ilium eorum / qui &longs;pectaturi &longs;int rec<lb/>to aliquo & &longs;incero cum iudicio. </s> |
| <s id="N401A8C"><expan abbr="Nã">Nam</expan> i&longs;torum <expan abbr="&longs;cīa">&longs;cientia</expan> et <expan abbr="ĩ&longs;titutis">in&longs;titutis</expan> magis <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> priuata uoluntate & &longs;en&longs;u dabitur / ut quæ agas uel <expan abbr="optĩa">optima</expan> &longs;int / <pb xlink:href="004/01/043.jpg"/>uel optimis &longs;imilia. </s> | <s id="N401A8C"><expan abbr="Nã">Nam</expan> i&longs;torum <expan abbr="&longs;cīa">&longs;cientia</expan> et <expan abbr="ĩ&longs;titutis">in&longs;titutis</expan> magis <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> priuata uoluntate & &longs;en&longs;u dabitur / ut quæ agas uel <expan abbr="optĩa">optima</expan> &longs;int / <pb xlink:href="004/01/043.jpg"/>uel optimis &longs;imilia. </s> |
| <s id="N401AA9">Demum peritorum uoce probari quod agas <lb/>profecto pulcherrimum e&longs;t: & &longs;atis &longs;uperque approbant qui melio<lb/>ra non afferunt: ex qua re fractum quoque uoluptatis capias <expan abbr="quãdo">quando</expan> <lb/>nemo i&longs;torum qui &longs;apiunt non a&longs;&longs;entiantur: Et conferet <expan abbr="quo&longs;dã">quo&longs;dam</expan> <lb/>audi&longs;&longs;e: Nam interdum conuenit / ut etiam i&longs;tarum rerum imperiti <lb/>ea dicant quæ minime a&longs;pernenda periti&longs;&longs;imis uideantur.</s> | <s id="N401AA9">Demum peritorum uoce probari quod agas <lb/>profecto pulcherrimum e&longs;t: & &longs;atis &longs;uperque approbant qui melio<lb/>ra non afferunt: ex qua re fractum quoque uoluptatis capias <expan abbr="quãdo">quando</expan> <lb/>nemo i&longs;torum qui &longs;apiunt non a&longs;&longs;entiantur: Et conferet <expan abbr="quo&longs;dã">quo&longs;dam</expan> <lb/>audi&longs;&longs;e: Nam interdum conuenit / ut etiam i&longs;tarum rerum imperiti <lb/>ea dicant quæ minime a&longs;pernenda periti&longs;&longs;imis uideantur.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N401B3B">&longs;eligendos duco: quibus tu opus recte per&longs;criptum <lb/>&longs;edulo faciundum mandes atque commendes / ut probe persiniant/ <lb/>maturæque ab&longs;oluant. </s> | <s id="N401B3B">&longs;eligendos duco: quibus tu opus recte per&longs;criptum <lb/>&longs;edulo faciundum mandes atque commendes / ut probe persiniant/ <lb/>maturæque ab&longs;oluant. </s> |
| <s id="N401B42">Et in his omnibus probandis iuuabit ex pro<lb/>ximis quæ alibi in promptu extant operibus ducere argumenta et <lb/>coniecturas quibus admonitus &longs;tatuas quid tua in re <expan abbr="agendũ">agendum</expan> &longs;it: <lb/>Namque in illis uitia & laudes notentur / eodem quoque in tuo futu<lb/>ra opere per&longs;imillima poteris arbitrari. </s> | <s id="N401B42">Et in his omnibus probandis iuuabit ex pro<lb/>ximis quæ alibi in promptu extant operibus ducere argumenta et <lb/>coniecturas quibus admonitus &longs;tatuas quid tua in re <expan abbr="agendũ">agendum</expan> &longs;it: <lb/>Namque in illis uitia & laudes notentur / eodem quoque in tuo futu<lb/>ra opere per&longs;imillima poteris arbitrari. </s> |
| <s id="N401B51">Nero princeps cum in&longs;ti<lb/>tui&longs;&longs;et centum ac uiginti pedum Romæ ad uenerationem &longs;olis co<lb/>lo&longs;&longs;um ponere: in quo &longs;uperiorum amplitudinem & magnificen<lb/>tiam &longs;uperaret / non prius loca&longs;&longs;e faciundum Zenodaro artifici per <lb/>ea tempora celebri ac &longs;ingulari &longs;cribit <expan abbr="Plinius/&qtilde;">Plinius / quae</expan> &longs;atis probatum <lb/>uidit quid in tanti operis artificio ualeret facto in gallia apud ar<lb/>uernos collo&longs;o miri ponderis. </s> | <s id="N401B51">Nero princeps cum in&longs;ti<lb/>tui&longs;&longs;et centum ac uiginti pedum Romæ ad uenerationem &longs;olis co<lb/>lo&longs;&longs;um ponere: in quo &longs;uperiorum amplitudinem & magnificen<lb/>tiam &longs;uperaret / non prius loca&longs;&longs;e faciundum Zenodaro artifici per <lb/>ea tempora celebri ac &longs;ingulari &longs;cribit <expan abbr="Plinius/&qtilde;">Plinius / quae</expan> &longs;atis probatum <lb/>uidit quid in tanti operis artificio ualeret facto in gallia apud ar<lb/>uernos collo&longs;o miri ponderis. </s> |
| <s id="N401B64">Atque hi&longs; con&longs;titutis ad cætera pro&longs;equa<lb/>mur. </s> | <s id="N401B64"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue hi&longs; con&longs;titutis ad cætera pro&longs;equa<lb/>mur. </s> |
| <s id="N401B69">Atqui nos quidem in huiu&longs;modi rebus / quæ ad opus ædi&longs;i<lb/>ciorum commoda &longs;unt / recen&longs;endis / ea referamus quæ d<gap/>i uete<lb/>res tradidere: Præ&longs;ertim Theophra&longs;tu&longs; / Ari&longs;toteles / Cato / Var<lb/>ro / Plinius / Vitruuiu&longs;que. </s> | <s id="N401B69"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui nos quidem in huiu&longs;modi rebus / quæ ad opus ædi&longs;i<lb/>ciorum commoda &longs;unt / recen&longs;endis / ea referamus quæ d<gap/>i uete<lb/>res tradidere: Præ&longs;ertim Theophra&longs;tu&longs; / Ari&longs;toteles / Cato / Var<lb/>ro / Plinius / Vitruuiu&longs;que. </s> |
| <s id="N401B74">Nam ea quidem longa ob&longs;eruatione <lb/><expan abbr="magis/&qtilde;">magis / quae</expan> ullis ingenii artibus cogno&longs;cuntur: Vt ab his qui i&longs;tiu&longs; <lb/>modi &longs;umma diligentia <expan abbr="adnotarunt / pet&etilde;da">adnotarunt / petenda</expan> &longs;int. </s> | <s id="N401B74">Nam ea quidem longa ob&longs;eruatione <lb/><expan abbr="magis/&qtilde;">magis / quae</expan> ullis ingenii artibus cogno&longs;cuntur: Vt ab his qui i&longs;tiu&longs; <lb/>modi &longs;umma diligentia <expan abbr="adnotarunt / pet&etilde;da">adnotarunt / petenda</expan> &longs;int. </s> |
| <s id="N401B82">Sequemur <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <lb/>ea colligentes: quæ probati&longs;&longs;imi ueteres pluribus et uariis locis trac<lb/>tauere. </s> | <s id="N401B82">Sequemur <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> <lb/>ea colligentes: quæ probati&longs;&longs;imi ueteres pluribus et uariis locis trac<lb/>tauere. </s> |
| <s id="N401B8D">Addemus etiam no&longs;tro pro more &longs;iqua ip&longs;i ex maiorum o<lb/>peribus aut ex peritorum artificum monitis adnotarimus: quæ ul<lb/>la ex parte dicendis conferant: Et enim <expan abbr="percõmode">percommode</expan> fieri arbitror <lb/>&longs;i naturam rerum ip&longs;arum &longs;equentes ab his ip&longs;is incipiemus / quæ <lb/>prius ad hanc rem ædificatoriam &longs;ibi homines u&longs;urparunt. </s> | <s id="N401B8D">Addemus etiam no&longs;tro pro more &longs;iqua ip&longs;i ex maiorum o<lb/>peribus aut ex peritorum artificum monitis adnotarimus: quæ ul<lb/>la ex parte dicendis conferant: Et enim <expan abbr="percõmode">percommode</expan> fieri arbitror <lb/>&longs;i naturam rerum ip&longs;arum &longs;equentes ab his ip&longs;is incipiemus / quæ <lb/>prius ad hanc rem ædificatoriam &longs;ibi homines u&longs;urparunt. </s> |
| |
| <s id="N401DA9">Nam aliæ <lb/>&longs;ub diuo cæteris præ&longs;tant: alie in umbra &longs;eruantur. </s> | <s id="N401DA9">Nam aliæ <lb/>&longs;ub diuo cæteris præ&longs;tant: alie in umbra &longs;eruantur. </s> |
| <s id="N401DAE">aliæ nitent ae<lb/>re: aliæ dure&longs;cunt inter aquas & defo&longs;&longs;e æterniores &longs;unt: ldcirco <lb/>hæ lamiis a&longs;&longs;eribus &longs;culturis inte&longs;tini&longs;que operibus / alteræ tignis <lb/>et trabibus: reliquæ &longs;ubdiualibus <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> <expan abbr="fer&etilde;dis">ferendis</expan> et <expan abbr="operim&etilde;tis">operimentis</expan> <lb/>habendis exi&longs;tunt firmiores & præ&longs;ertim Alnus fluuialibus et pa<lb/>lu&longs;tribus palationibus fundamentorum omnes exuperat: et humo<lb/>ris patienti&longs;&longs;ima e&longs;t: Eadem in aere et &longs;olibus non durat. </s> | <s id="N401DAE">aliæ nitent ae<lb/>re: aliæ dure&longs;cunt inter aquas & defo&longs;&longs;e æterniores &longs;unt: ldcirco <lb/>hæ lamiis a&longs;&longs;eribus &longs;culturis inte&longs;tini&longs;que operibus / alteræ tignis <lb/>et trabibus: reliquæ &longs;ubdiualibus <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> <expan abbr="fer&etilde;dis">ferendis</expan> et <expan abbr="operim&etilde;tis">operimentis</expan> <lb/>habendis exi&longs;tunt firmiores & præ&longs;ertim Alnus fluuialibus et pa<lb/>lu&longs;tribus palationibus fundamentorum omnes exuperat: et humo<lb/>ris patienti&longs;&longs;ima e&longs;t: Eadem in aere et &longs;olibus non durat. </s> |
| <s id="N401DC9">Contra <lb/>e&longs;culus impatiens e&longs;t humoris. </s> | <s id="N401DC9">Contra <lb/>e&longs;culus impatiens e&longs;t humoris. </s> |
| <s id="N401DCE">Vlmus aere et in propatulo <expan abbr="d&etilde;&longs;a">den&longs;a</expan><lb/>tur: alibi panditur et non per&longs;i&longs;tit. </s> | <s id="N401DCE">Vlmus aere et in pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>tulo <expan abbr="d&etilde;&longs;a">den&longs;a</expan><lb/>tur: alibi panditur et non per&longs;i&longs;tit. </s> |
| <s id="N401DD7">Picea & item pinus &longs;i terra ob<lb/>ruantur æterna &longs;unt. </s> | <s id="N401DD7">Picea & item pinus &longs;i terra ob<lb/>ruantur æterna &longs;unt. </s> |
| <s id="N401DDC">At robur quidem quod &longs;pi&longs;&longs;a et neruo&longs;a &longs;it <lb/>et den&longs;a minuti&longs;que foraminibus predita humorem <expan abbr="nõ">non</expan> recipiens <lb/>terrenis quibu&longs;que ædificationibus per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> apti&longs;&longs;ima e&longs;t: maximeque <lb/>po&longs;ita ut ferat pondera erit / tum quidem pro columna admodum <lb/>ualidi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N401DDC">At robur quidem quod &longs;pi&longs;&longs;a et neruo&longs;a &longs;it <lb/>et den&longs;a minuti&longs;que foraminibus predita humorem <expan abbr="nõ">non</expan> recipiens <lb/>terrenis quibu&longs;que ædificationibus per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> apti&longs;&longs;ima e&longs;t: maximeque <lb/>po&longs;ita ut ferat pondera erit / tum quidem pro columna admodum <lb/>ualidi&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N401DEF">Verum huic natura cum tantam immi&longs;erit duritiem <lb/>ut perterebrari nequeat ni&longs;i madefacta / tamen affirmant &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> <lb/>e&longs;&longs;e incon&longs;tantem et rituo&longs;am fieri et contorquere &longs;e &longs;e: <expan abbr="eandemque&etilde;t">eandemque <lb/>et</expan> aqua marina facile <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan>. </s> | <s id="N401DEF">Verum huic natura cum tantam immi&longs;erit duritiem <lb/>ut perterebrari nequeat ni&longs;i madefacta / tamen affirmant &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> <lb/>e&longs;&longs;e incon&longs;tantem et rituo&longs;am fieri et contorquere &longs;e &longs;e: <expan abbr="eandemque&etilde;t">eandemque <lb/>et</expan> aqua marina facile <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan>. </s> |
| <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> | <s id="N401E04">Id oleæ et ilici et olea&longs;tri /quæ cete <lb/>ris in rebus <expan abbr="cũ">cum</expan> robore conueniunt non accidit ut aquas <expan abbr="cõmaceren&ttilde;">commacerentur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> | <s id="N401E12">Quercus nullo &longs;enio <expan abbr="confici&ttilde;/qa">conficitur / qua</expan> <expan abbr="intimũ">intimum</expan> &longs;ucco&longs;a <expan abbr="&etilde;">est</expan> et prope uti ui <lb/>rens &longs;it: Fagum item et iuglandem aquis non u&longs;que <expan abbr="corrũpi">corrumpi</expan> & <expan abbr="īter">inter</expan> <pb xlink:href="004/01/049.jpg"/>principales quæ defodiantur <expan abbr="annumerãt">annumerant</expan>. </s> |
| |
| <s id="N401EAD">Hic locus admonet ut refe<lb/>ram memoratu digna / quæ de cupre&longs;&longs;u ip&longs;a legerim & uiderim: <lb/>Valuas cupre&longs;&longs;as in templo æphe&longs;iæ Dianæ annos dura&longs;&longs;e qua<lb/>dringentos te&longs;tantur: & eas &longs;erua&longs;&longs;e nitorem: adeo ut nouas per<lb/>petuo diceres. </s> | <s id="N401EAD">Hic locus admonet ut refe<lb/>ram memoratu digna / quæ de cupre&longs;&longs;u ip&longs;a legerim & uiderim: <lb/>Valuas cupre&longs;&longs;as in templo æphe&longs;iæ Dianæ annos dura&longs;&longs;e qua<lb/>dringentos te&longs;tantur: & eas &longs;erua&longs;&longs;e nitorem: adeo ut nouas per<lb/>petuo diceres. </s> |
| <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> | <s id="N401EB8">Nos Romæ ad Petri ba&longs;ilicam uidimus / cum ab <lb/>Eugenio pontifice maximo ualue re&longs;tituerentur / ubi <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma<lb/>nus iniuriam rapiendo argento quo olim fuerant ue&longs;titæ / non in<lb/>tuli&longs;&longs;ent / &longs;olidas & integerrimas annos plus quingentos quinqua<lb/>ginta perdura&longs;&longs;e: Nam &longs;i recte annales pontificium urbis Romæ <lb/>interpretamur / tot ab Adriani tertii Pontificis temporibus <pb xlink:href="004/01/050.jpg"/>qui eas po&longs;uit ad quartum Eugenium &longs;unt. </s> |
| <s id="N401ECD">Itaque contignationi<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> | <s id="N401ECD">Itaque contignationi<lb/>bu&longs; faciundis Abietem probant: & cupre&longs;&longs;um una re forta&longs;&longs;is pre<lb/>ferunt quod &longs;it æternior: Sed e&longs;t abiete grauior <expan abbr="probãt">probant</expan> et <expan abbr="pinũ">pinum</expan> et pice<lb/>am. </s> |
| <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> Abies dulciori. </s> | <s id="N401EDE">Pinum enim abiete per&longs;imilem e&longs;&longs;e contra iniectum pondus <lb/>reniti putant: Sed inter pinum atque abietem cum cætera tum hoc <lb/>intere&longs;t / quod terebinæ abies eo leditur minus quo e&longs;t pinus quidem <lb/>&longs;ucco <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> Abies dulciori. </s> |
| <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponendam puto laricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> | <s id="N401EEB">Ego nulli po&longs;tponendam puto laricem <lb/>hanc equidem &longs;tructurarum <expan abbr="põdera">pondera</expan> firmi&longs;&longs;ime & diuti&longs;&longs;ime &longs;ub<lb/>&longs;tenta&longs;&longs;e cum alibi tum apud Venetias ex uetu&longs;tis fori operibus <lb/>annotauimus. </s> |
| <s id="N401EFA">Atqui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc<lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirmant. </s> | <s id="N401EFA"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui eam quidem de &longs;e præ&longs;tare utilitates cunc<lb/>tas / quas cætere præ&longs;tent arbores affirmant. </s> |
| <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> | <s id="N401F01">Neruo&longs;a e&longs;t: uirium <lb/>tenax: in tempe&longs;tatibus firmi&longs;&longs;ima: aduer&longs;us cariem ille&longs;a. </s> |
| <s id="N401F06">Ve<lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere / Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni<lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut flammas dedignari: ea&longs;que uel<lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> | <s id="N401F06">Ve<lb/>tus opinio hanc contra ignium iniurias <expan abbr="inuictã">inuictam</expan> & prope ille&longs;am <lb/>per&longs;i&longs;tere / Quin & obiciendos ex larice a&longs;&longs;es eo uer&longs;us unde igni<lb/>um aduentitium malum extime&longs;cas iubent: Sed nos eam uidi <lb/>mus incen&longs;am ardere / ramen ita ut flammas dedignari: ea&longs;que uel<lb/>le ab &longs;e di&longs;cutere uideatur. </s> |
| <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> | <s id="N401F19">Vnum habere con&longs;tat uitium: nam a <lb/>quis marinis redditur teredini obnoxia. </s> |
| <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeationibus</expan> fo<lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangun</expan><lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> | <s id="N401F1E">Inutiles <expan abbr="trabeatioĩbus">trabeationibus</expan> fo<lb/>re prædicant robora & oleam / quod grauia &longs;int: quod cedant pon<lb/>deri & prope &longs;ponte &longs;ua deflectantur: tum & quæ facilius <expan abbr="frangũ">frangun</expan><lb/>tur <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> findantur ad i&longs;tos trabeationum u&longs;us utilia non &longs;unt / uti e&longs;t <lb/>olea & ficus & tilia et &longs;alicta et eiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N401F35">Mirum quod de pal<lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> | <s id="N401F35">Mirum quod de pal<lb/>ma <expan abbr="a&longs;&longs;euerant / cõtra">a&longs;&longs;euerant / contra</expan> &longs;uperimpo&longs;itum <expan abbr="põdus">pondus</expan> reniti et in diuer&longs;um <lb/>curuari. </s> |
| <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro / Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> | <s id="N401F44">Subdiualibus <expan abbr="trabeatõibus">trabeatonibus</expan> et tecturis iuniperum omnibus <lb/>præferunt: & huic ait Plinius <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="naturã">naturam</expan> atque cedro / Sed <lb/>&longs;olidiorem. </s> |
| <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi<lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen in his operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> | <s id="N401F57">Tum et oleam infinitam habere æternitatem prædi<lb/>cant: & Buxum etiam inter primarias annumerant: Ca&longs;tancam <lb/>quidem tam et &longs;i pandat et torqueatur / non tamen in his operibus <lb/>quæ &longs;ub diuo e&longs;&longs;e oporteat / recu&longs;ant. </s> |
| |
| <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta<lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N401F7B">Cerrum aut et fagum natura <lb/>imbecillem e&longs;&longs;e contra tempe&longs;tatem & non peruenire ad uenu&longs;ta<lb/>tem affirmat Vitruuius. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar<lb/>ce&longs;cere. </s> | <s id="N401F83">Plinius quercum item celeriter ait mar<lb/>ce&longs;cere. </s> |
| <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan><lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> | <s id="N401F88">Ad reliqua uero inte&longs;tina opera <expan abbr="naluarum / lectorum / m&etilde;">naluarum / lectorum / men</expan><lb/>&longs;arum &longs;ub&longs;elliorum et eiu&longs;modi abies egregia e&longs;t: præ&longs;ertim quæ <lb/>ad alpim Italiæ montem excre&longs;cat. </s> |
| <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> | <s id="N401F93">Nam hæc arbos natura e&longs;t &longs;ic<lb/>ci&longs;&longs;ima et glutinum per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> tenaci&longs;&longs;ima: E&longs;t & picea et cupre&longs;&longs;us <lb/>his rebus percommoda. </s> |
| <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari laminas: &longs;eca<lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> | <s id="N401F9E">Fagum fore alioquin fragilem prædicant <lb/>Sed cap&longs;is lecti&longs;que utilem: & in tenui&longs;&longs;imas &longs;ecari laminas: &longs;eca<lb/>ri quoque et ilicem aiunt belli&longs;&longs;ime: Inutiles et a&longs;&longs;eres habendæ <lb/>&longs;unt iuglans / quod facile frangatur / ulmus fraxinu&longs;que: Nam hæ <expan abbr="tã">tam</expan> <lb/>et &longs;i lente / facile tamen panduntur. </s> |
| <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> | <s id="N401FAF">Verum <expan abbr="obedienti&longs;&longs;imã">obedienti&longs;&longs;imam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>omnium in opere affirmant fraxinum. </s> |
| <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem / quando ea qui<lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> | <s id="N401FB8">Sed nucem demiror non <lb/>multo e&longs;&longs;e in antiquorum monitis celebratiorem / quando ea qui<lb/>dem ut uidere licet / cum ad cæteros plero&longs;que u&longs;us / tum maxime <lb/>a&longs;&longs;eritiis operibus admodum habilis et pertractabilis e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="N402060">Et &longs;teriles magis cre&longs;cunt quam fertiles.</s> | <s id="N402060">Et &longs;teriles magis cre&longs;cunt quam fertiles.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402063" type="main"> | <p id="N402063" type="main"> |
| <s id="N402065">Addunt & eas quæ in propatulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint / <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que <lb/>quam</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> | <s id="N402065">Addunt & eas quæ in pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>tulo & nulli&longs; neque montibu&longs; tectæ <pb xlink:href="004/01/053.jpg"/>neque &longs;ylui&longs;: &longs;ed crebri&longs; uenti&longs; & tempe&longs;tatibu&longs; agitate creuerint / <lb/>firmiores illas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> cra&longs;&longs;iore&longs;que e&longs;&longs;e: &longs;ed breuiores <expan abbr="nodo&longs;iore&longs;que&qtilde;">nodo&longs;iore&longs;que <lb/>quam</expan> quæ in conualle & loco a uenus tuto excreuerint. </s> |
| <s id="N402078">Tum & arbo<lb/>res ortæ in locis humidis atque opacis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> | <s id="N402078">Tum & arbo<lb/>res ortæ in locis humidis atque <expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>cis molliores putant: &quml; quæ in <lb/>apricis atque &longs;iccis coaluerint. </s> |
| <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;cantur aptio<lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> | <s id="N40207F">Et quæ ad boream na&longs;cantur aptio<lb/>res e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quæ a borea ad hau&longs;trum declinent. </s> |
| <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> | <s id="N40208B">Et quæ locis a &longs;ua <lb/>natura &longs;int alienis natæ non &longs;ecus atque abortiuas re&longs;puunt. </s> |
| <s id="N402090">Et me<lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contorqueri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praeterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> | <s id="N402090">Et me<lb/>ridianas quidem præ duras fore: &longs;ed medullis contorqueri & mi <lb/>nus coequabiles præ&longs;tare &longs;e ad opus exequendum: Praeterea ari <lb/>das natura atque adcre&longs;cendum tardas robu&longs;tiores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quæ laxe <lb/>& fecundæ &longs;int. </s> |
| <s id="N40209F">Nam quod in his femineam / in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li<lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>infusus &longs;it. </s> | <s id="N40209F">Nam quod in his femineam / in his uero alteris <lb/>ma&longs;culinam e&longs;&longs;e naturam putabat Varro: & candida quæque li<lb/>gna minus e&longs;&longs;e den&longs;a & magis <expan abbr="tractabilia/&qtilde;">tractabilia / quae</expan> quibus color quiuis <lb/>infusus &longs;it. </s> |
| <s id="N4020AC">Et pondero&longs;a quidem omnis materia &longs;pi&longs;&longs;ior duriorque <lb/>&longs;eui e&longs;t. </s> | <s id="N4020AC">Et pondero&longs;a quidem omnis materia &longs;pi&longs;&longs;ior duriorque <lb/>&longs;eui e&longs;t. </s> |
| <s id="N4020B1">Et quo quæque leuior / eo e&longs;t fragilior: & quo cri&longs;pior / eo <lb/>a&longs;tructior. </s> | <s id="N4020B1">Et quo quæque leuior / eo e&longs;t fragilior: & quo cri&longs;pior / eo <lb/>a&longs;tructior. </s> |
| |
| <s id="N402113">In Arriana indorum regione haberi <lb/>uites tam cra&longs;&longs;as ait Strabo / ut eius truncum homines uix ample<lb/>xentur bini. </s> | <s id="N402113">In Arriana indorum regione haberi <lb/>uites tam cra&longs;&longs;as ait Strabo / ut eius truncum homines uix ample<lb/>xentur bini. </s> |
| <s id="N40211A">Apud Vticam tectum ex cedro &longs;teti&longs;&longs;e annos mille <lb/>ducentos otto & &longs;eptuaginta tradidere. </s> | <s id="N40211A">Apud Vticam tectum ex cedro &longs;teti&longs;&longs;e annos mille <lb/>ducentos otto & &longs;eptuaginta tradidere. </s> |
| <s id="N40211F">In Hi&longs;pania templo Dia <lb/>næ trabes ex iunipero ab anno ducente&longs;imo ante excidium Troiæ <lb/>u&longs;que ad Hanibalem dura&longs;&longs;e te&longs;tantur. </s> | <s id="N40211F">In Hi&longs;pania templo Dia <lb/>næ trabes ex iunipero ab anno ducente&longs;imo ante excidium Troiæ <lb/>u&longs;que ad Hanibalem dura&longs;&longs;e te&longs;tantur. </s> |
| <s id="N402126">Atqui cedro quidem mira <lb/>e&longs;t natura: &longs;i uti ferunt una hæc arbos clauum non tenet. </s> | <s id="N402126"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui cedro quidem mira <lb/>e&longs;t natura: &longs;i uti ferunt una hæc arbos clauum non tenet. </s> |
| <s id="N40212B">In monti<lb/>bus qui ad Benacum &longs;unt abieti genus riget: quo &longs;i feceris uas / ni <lb/>prius oleo perunxeris non continebit uinum. </s> | <s id="N40212B">In monti<lb/>bus qui ad Benacum &longs;unt abieti genus riget: quo &longs;i feceris uas / ni <lb/>prius oleo perunxeris non continebit uinum. </s> |
| <s id="N402132">Hactenus de arbori<lb/>bus. </s> | <s id="N402132">Hactenus de arbori<lb/>bus. </s> |
| <s id="N402137">Parandus e&longs;t etiam lapis qui pro muris habendus &longs;it: is e<lb/>rit duplex: alius qui cementis coaptandis deuinciendi&longs;que: Alius <lb/>qui &longs;tructuræ conueniat. </s> | <s id="N402137">Parandus e&longs;t etiam lapis qui pro muris habendus &longs;it: is e<lb/>rit duplex: alius qui cementis coaptandis deuinciendi&longs;que: Alius <lb/>qui &longs;tructuræ conueniat. </s> |
| |
| <s id="N40218C">Non ante biennium quo imbecilles <lb/>natura & qui uitium in opere facturi erant non te lateat & a fir<lb/>mioribus &longs;eparentur: Et enim quocunque in genere lapides inueni <lb/>ri certum e&longs;t inter &longs;e uarios: ita ut alii &longs;ub aere dure&longs;cant: alii pru<lb/>inis a&longs;per&longs;i rubiginem trahant atque di&longs;&longs;oluantur & huiu&longs;modi.</s> | <s id="N40218C">Non ante biennium quo imbecilles <lb/>natura & qui uitium in opere facturi erant non te lateat & a fir<lb/>mioribus &longs;eparentur: Et enim quocunque in genere lapides inueni <lb/>ri certum e&longs;t inter &longs;e uarios: ita ut alii &longs;ub aere dure&longs;cant: alii pru<lb/>inis a&longs;per&longs;i rubiginem trahant atque di&longs;&longs;oluantur & huiu&longs;modi.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402197" type="main"> | <p id="N402197" type="main"> |
| <s id="N402199">Verum hi quales pro locorum uarietate & natura &longs;int / u&longs;u et ex<lb/>perientia pulcherrime innote&longs;cunt: Vt iam <expan abbr="exueterũ">ex ueterum</expan> ædificiis cu<lb/>iu&longs;que lapidis uim et uirtutem didici&longs;&longs;e plenius po&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex philo&longs;o<lb/>phantium &longs;criptis et monumentis. </s> | <s id="N402199">Verum hi quales pro locorum uarietate & natura &longs;int / u&longs;u et ex<lb/>perientia pulcherrime innote&longs;cunt: Vt iam <expan abbr="exueterũ">ex ueterum</expan> ædificiis cu<lb/>iu&longs;que lapidis uim et uirtutem didici&longs;&longs;e plenius po&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ex philo&longs;o<lb/>phantium &longs;criptis et monumentis. </s> |
| <s id="N4021AA">Tamen de toto lapidum gene <lb/>re ut &longs;ummatim loquar / &longs;ic licebit &longs;tatui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4021AA">Tamen de toto lapidum gene <lb/>re ut &longs;ummatim loquar / &longs;ic licebit &longs;tatui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N4021AF">albus qui&longs;que lapis <lb/>facilior fu&longs;co <expan abbr="&etilde;">em</expan>: Tralucidus opaco ductibilior: Et quo qui&longs;que ma<lb/>gis imitabitur &longs;alem / eo erit intractabilior. </s> | <s id="N4021AF">albus qui&longs;que lapis <lb/>facilior fu&longs;co <expan abbr="&etilde;">em</expan>: Tralucidus <expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>co ductibilior: Et quo qui&longs;que ma<lb/>gis imitabitur &longs;alem / eo erit intractabilior. </s> |
| <s id="N4021BA">Harena in&longs;per&longs;us la<lb/>pis collu&longs;tranti a&longs;per e&longs;t. </s> | <s id="N4021BA">Harena in&longs;per&longs;us la<lb/>pis collu&longs;tranti a&longs;per e&longs;t. </s> |
| <s id="N4021BF">Aureæ &longs;i intermicabunt &longs;cint ille / contu<lb/>max. </s> | <s id="N4021BF">Aureæ &longs;i intermicabunt &longs;cint ille / contu<lb/>max. </s> |
| <s id="N4021C4">Nigrantes &longs;i ut ita loquar &longs;catent puncti / indomitus. </s> | <s id="N4021C4">Nigrantes &longs;i ut ita loquar &longs;catent puncti / indomitus. </s> |
| <s id="N4021C7">Qui <lb/>guttis e&longs;t angularibus a&longs;per&longs;us / is erit firmior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui glubo&longs;is: & <lb/>guttæ quo erunt minores / eo erit lapis tollerantior: Et quo cuique <lb/>color purgatior atque limpidior / eo æternior: Et lapidi quo uenarum <lb/>aderit minus / eo integrior: Et quo uena ip&longs;a contiguo lapidi colo<lb/>re congruentior / eo æquabilior: et quo tenuior / eo moro&longs;ior: & <lb/>quo amfractior et uolutior / eo au&longs;terior: et quo internodo&longs;ior / eo <lb/>acerbior. </s> | <s id="N4021C7">Qui <lb/>guttis e&longs;t angularibus a&longs;per&longs;us / is erit firmior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> qui glubo&longs;is: &<lb/>guttæ quo erunt minores / eo erit lapis tollerantior: Et quo cuique <lb/>color purgatior atque limpidior / eo æternior: Et lapidi quo uenarum <lb/>aderit minus / eo integrior: Et quo uena ip&longs;a contiguo lapidi colo<lb/>re congruentior / eo æquabilior: et quo tenuior / eo moro&longs;ior: &<lb/>quo amfractior et uolutior / eo au&longs;terior: et quo internodo&longs;ior / eo <lb/>acerbior. </s> |
| <s id="N4021DC">Venarum ea e&longs;t apprime fixilis quæ &longs;ui medio lineam <lb/>habuerit ductam rubrica / aut ocrea putrenti proxima ad has erit <lb/>quæ diluto et albe&longs;cente herbaceo colore &longs;par&longs;im fu&longs;cabitur: Om<lb/>nium difficillima quæ glaciem præ&longs;ertim <expan abbr="ceruleã">ceruleam</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>. </s> | <s id="N4021DC">Venarum ea e&longs;t apprime fixilis quæ &longs;ui medio lineam <lb/>habuerit ductam rubrica / aut ocrea putrenti proxima ad has erit <lb/>quæ diluto et albe&longs;cente herbaceo colore &longs;par&longs;im fu&longs;cabitur: Om<lb/>nium difficillima quæ glaciem præ&longs;ertim <expan abbr="ceruleã">ceruleam</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>. </s> |
| <s id="N4021ED">Vena <lb/>rum numerum di&longs;&longs;idio&longs;um et incon&longs;tantem <expan abbr="indicãt">indicant</expan>: et quo directio <lb/>res / eo infideliores. </s> | <s id="N4021ED">Vena <lb/>rum numerum di&longs;&longs;idio&longs;um et incon&longs;tantem <expan abbr="indicãt">indicant</expan>: et quo directio <lb/>res / eo infideliores. </s> |
| <s id="N4021F8">Lapis quo di&longs;fractis glebulis aciem <expan abbr="acutior&etilde;">acutiorem</expan> <lb/>et ter&longs;iorem dederit / eo erit concretior: Et lapis cum defringitur <lb/>cute qui minus extabit a&longs;pera / is erit abilior &longs;cabro: Sed &longs;cabri ip<lb/>&longs;i quo erunt candidiores / eo minus erunt ob&longs;equentes. </s> | <s id="N4021F8">Lapis quo di&longs;fractis glebulis aciem <expan abbr="acutior&etilde;">acutiorem</expan> <lb/>et ter&longs;iorem dederit / eo erit concretior: Et lapis cum defringitur <lb/>cute qui minus extabit a&longs;pera / is erit abilior &longs;cabro: Sed &longs;cabri ip<lb/>&longs;i quo erunt candidiores / eo minus erunt ob&longs;equentes. </s> |
| <s id="N402205">Et contra <lb/>fu&longs;cus qui&longs;que lapis ubi erit luna minutiore / illic magis ferri <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> <pb xlink:href="004/01/056.jpg"/>a&longs;pernabitur / ignobilis qui&longs;que lapis quo fi&longs;tulo&longs;ior eo durior: Et <lb/>qui aqua a&longs;per&longs;us &longs;ummotenus tardius are&longs;cet / is erit crudior: Et <lb/>grauis qui&longs;que lapis &longs;olidior & expobilior leui: et leuis qui&longs;que fria<lb/>bilior graui: et re&longs;onans dum ferias lapis den&longs;ior e&longs;t &longs;urdo: et qui <lb/>duriter perfricatus olebit &longs;ulphur / acrior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> qui nihil referat o<lb/>lidi: et quo denique ad &longs;calprum contumacior / eo contra lace&longs;&longs;en<lb/>tes tempe&longs;tates rigidior et con&longs;tantior. </s> | <s id="N402205">Et contra <lb/>fu&longs;cus qui&longs;que lapis ubi erit luna minutiore / illic magis ferri <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> <pb xlink:href="004/01/056.jpg"/>a&longs;pernabitur / ignobilis qui&longs;que lapis quo fi&longs;tulo&longs;ior eo durior: Et <lb/>qui aqua a&longs;per&longs;us &longs;ummotenus tardius are&longs;cet / is erit crudior: Et <lb/>grauis qui&longs;que lapis &longs;olidior & expobilior leui: et leuis qui&longs;que fria<lb/>bilior graui: et re&longs;onans dum ferias lapis den&longs;ior e&longs;t &longs;urdo: et qui <lb/>duriter perfricatus olebit &longs;ulphur / acrior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> qui nihil referat o<lb/>lidi: et quo denique ad &longs;calprum contumacior / eo contra lace&longs;&longs;en<lb/>tes tempe&longs;tates rigidior et con&longs;tantior. </s> |
| <s id="N402222">Ad fauces fodinæ qui tem<lb/>pe&longs;tatibus per&longs;tructus glebis &longs;e &longs;e grandioribus a&longs;&longs;eruarit / hunc <lb/>firmiorem ducunt. </s> | <s id="N402222">Ad fauces fodinæ qui tem<lb/>pe&longs;tatibus per&longs;tructus glebis &longs;e &longs;e grandioribus a&longs;&longs;eruarit / hunc <lb/>firmiorem ducunt. </s> |
| <s id="N402229">Omnis item lapis ferme cum defoditur mol<lb/>lior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum &longs;ub diuo e&longs;t habitus: et humore a&longs;per&longs;us: atque infu<lb/>&longs;us lapis tractabilior ferro <expan abbr="e&longs;t/&qtilde;">e&longs;t / quae</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> exaruerit: Et &longs;uo qui&longs;que lapis <lb/>quo humectiore fodinæ loco exemptus &longs;it / eo cum aruerit erit <expan abbr="d&etilde;">den</expan><lb/>&longs;ior: et hau&longs;tro flante credunt dolabiriores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> flante borea: et <lb/>borea urgente facilius findi <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> hau&longs;tro. </s> | <s id="N402229">Omnis item lapis ferme cum defoditur mol<lb/>lior e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> cum &longs;ub diuo e&longs;t habitus: et humore a&longs;per&longs;us: atque infu<lb/>&longs;us lapis tractabilior ferro <expan abbr="e&longs;b[a-zA-Z0-9] /&qtilde;">e&longs;t / quae</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> exaruerit: Et &longs;uo qui&longs;que lapis <lb/>quo humectiore fodinæ loco exemptus &longs;it / eo cum aruerit erit <expan abbr="d&etilde;">den</expan><lb/>&longs;ior: et hau&longs;tro flante credunt dolabiriores e&longs;&longs;e <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> flante borea: et <lb/>borea urgente facilius findi <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> hau&longs;tro. </s> |
| <s id="N40224E">Verum lapides ip&longs;i qua<lb/>les futuri per ætatem &longs;int / &longs;iquid libeat ocius periculum facere / in <lb/>ditia patebunt hinc. </s> | <s id="N40224E">Verum lapides ip&longs;i qua<lb/>les futuri per ætatem &longs;int / &longs;iquid libeat ocius periculum facere / in <lb/>ditia patebunt hinc. </s> |
| <s id="N402255">Nam qui aqua commadefactus per <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>ponderi adiecerit / erit is quidem humido di&longs;&longs;olubilis. </s> | <s id="N402255">Nam qui aqua commadefactus per <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>ponderi adiecerit / erit is quidem humido di&longs;&longs;olubilis. </s> |
| <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non perdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> | <s id="N40225E">Qui uero <lb/>igne et flammis pertactus frace&longs;cet: &longs;ub &longs;ole æ&longs;tuque non perdurabit: <lb/>Neque hic prætermittenda cen&longs;eo digna memoratu quædam: quæ <lb/>de non nullis lapidibus ueteres meminere. </s> |
| |
| <s id="N4022D0">Quid il<lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> | <s id="N4022D0">Quid il<lb/>lud quod in marmorariis lapidicinis compertum <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> marmora <lb/>excre&longs;cere. </s> |
| <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu<lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo<lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4022DB">Romæ per hæc tempora inuenta &longs;ub tellure &longs;unt fi&longs;tu<lb/>lo&longs;i lapidis tyburtini minutalia unum in &longs;olidum lapidem tempo<lb/>ris terræque ut ita loquar fomento concreui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N4022E2">Ex lacu Reatino ui<lb/>debis quo loci per abruptum illud praecipitium aqua redundans <lb/>in Nar fluentem corruit ripæ &longs;upremum labrum in dies <expan abbr="cõcreui&longs;">concreui&longs;</expan> <lb/>&longs;e: ut argumentum hinc non nulli &longs;ump&longs;erint ex i&longs;tiu&longs;modi addi <lb/>mento lapidi&longs;que incremento conualle ip&longs;a faucibus ab&longs;tru&longs;a effec<lb/>tam lacum. </s> | <s id="N4022E2">Ex lacu Reatino ui<lb/>debis quo loci per abruptum illud praecipitium aqua redundans <lb/>in Nar fluentem corruit ripæ &longs;upremum labrum in dies <expan abbr="cõcreui&longs;">concreui&longs;</expan> <lb/>&longs;e: ut argumentum hinc non nulli &longs;ump&longs;erint ex i&longs;tiu&longs;modi addi <lb/>mento lapidi&longs;que incremento conualle ip&longs;a faucibus ab&longs;tru&longs;a effec<lb/>tam lacum. </s> |
| <s id="N4022F3">Sub agro Lucano non longe a Silari fluuio qua par <lb/>te ad orientem uer&longs;us ex altis rupibus aquæ &longs;tillante&longs; defluunt <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>cre&longs;cere in die&longs; uidebi&longs; grandia pendentium lapidum glaceonia / <lb/>ad magnitudinem ut &longs;int eorum quodque onu&longs; carrorum per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> plu<lb/>rimorum. </s> | <s id="N4022F3">Sub agro Lucano non longe a Silari fluuio qua par <lb/>te ad orientem uer&longs;us ex altis rupibus aquæ &longs;tillante&longs; defluunt <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>cre&longs;cere in die&longs; uidebi&longs; grandia pendentium lapidum glaceonia / <lb/>ad magnitudinem ut &longs;int eorum quodque onu&longs; carrorum per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> plu<lb/>rimorum. </s> |
| <s id="N402306">I&longs; lapi&longs; recen&longs; & materno &longs;ucco maden&longs; admodum te <lb/>ner e&longs;t: Vbi uero aruerit / fit duri&longs;&longs;imu&longs;: et ad omne&longs; u&longs;u&longs; accom<lb/>modati&longs;&longs;imu&longs;. </s> | <s id="N402306">I&longs; lapi&longs; recen&longs; & materno &longs;ucco maden&longs; admodum te <lb/>ner e&longs;t: Vbi uero aruerit / fit duri&longs;&longs;imu&longs;: et ad omne&longs; u&longs;u&longs; accom<lb/>modati&longs;&longs;imu&longs;. </s> |
| <s id="N40230D">Id ip&longs;um euenire ex non nulli&longs; ueteribu&longs; aquæduc<lb/>tibu&longs; &longs;pectaui: ut formarum latera concreta quadam gummatione <lb/>lapidi&longs; concru&longs;tetur. </s> | <s id="N40230D">Id ip&longs;um euenire ex non nulli&longs; ueteribu&longs; aquæduc<lb/>tibu&longs; &longs;pectaui: ut formarum latera concreta quadam gummatione <lb/>lapidi&longs; concru&longs;tetur. </s> |
| <s id="N402314">In Gallia duo &longs;pecta&longs;&longs;e hac ætate licebit di<lb/>gna memoratu: <expan abbr="Nãque">Nanque</expan> extat quidem agro Corneliano per alta tor<lb/>renti&longs; ripa: ex qua grande&longs; & plurimi globo&longs;i lapide&longs; terræ ui&longs;ce<lb/>ribu&longs; intimi&longs; concepti pa&longs;&longs;im in die&longs; crebri&longs; loci&longs; parturiuntur. <lb/></s> | <s id="N402314">In Gallia duo &longs;pecta&longs;&longs;e hac ætate licebit di<lb/>gna memoratu: <expan abbr="Nãque">Namque</expan> extat quidem agro Corneliano per alta tor<lb/>renti&longs; ripa: ex qua grande&longs; & plurimi globo&longs;i lapide&longs; terræ ui&longs;ce<lb/>ribu&longs; intimi&longs; concepti pa&longs;&longs;im in die&longs; crebri&longs; loci&longs; parturiuntur. <lb/></s> |
| <s id="N402322">In agro Fauentino propter lamoni&longs; fluenti ripam ad&longs;unt natura pro<lb/>ten&longs;i ua&longs;ti lapide&longs;: qui non modicam in die&longs; uim &longs;ali&longs; uomant: <pb xlink:href="004/01/058.jpg"/>&longs;patioque lapide&longs;cere arbitrentur. </s> | <s id="N402322">In agro Fauentino propter lamoni&longs; fluenti ripam ad&longs;unt natura pro<lb/>ten&longs;i ua&longs;ti lapide&longs;: qui non modicam in die&longs; uim &longs;ali&longs; uomant: <pb xlink:href="004/01/058.jpg"/>&longs;patioque lapide&longs;cere arbitrentur. </s> |
| <s id="N40232B">In agro florentino ætrurie apud <lb/>Clatim amnem fundus e&longs;t in quo alternis &longs;epteniis prædura quibus <lb/>abunde con&longs;per&longs;us &longs;it / &longs;axa in glebas redeunt. </s> | <s id="N40232B">In agro florentino ætrurie apud <lb/>Clatim amnem fundus e&longs;t in quo alternis &longs;epteniis prædura quibus <lb/>abunde con&longs;per&longs;us &longs;it / &longs;axa in glebas redeunt. </s> |
| <s id="N402332">Apud ci&longs;icenos & <lb/>item circa Ca&longs;&longs;andream uerti glebo&longs;am terram in &longs;axa refert Pli<lb/>nius. </s> | <s id="N402332">Apud ci&longs;icenos & <lb/>item circa Ca&longs;&longs;andream uerti glebo&longs;am terram in &longs;axa refert Pli<lb/>nius. </s> |
| |
| <s id="N40236B">Sed de his hactenus.</s> | <s id="N40236B">Sed de his hactenus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40236E" type="main"> | <p id="N40236E" type="main"> |
| <s id="N402370">Atqui <expan abbr="con&longs;tãt">con&longs;tant</expan> quidem lapidis loco ueteres perlubenter u&longs;os lateri<lb/>bus: credo equidem inopia rerum et nece&longs;&longs;itate ductos homines <lb/>primum u&longs;urpa&longs;&longs;e / ut lateritia ponerent ædificia: quod <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> a<lb/>nimaduer&longs;um e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> id &longs;tructuræ genus opera facile / ad u&longs;um com<lb/>modum / ad gratiam aptum / ad perennitatem firmum con&longs;tan&longs;que <lb/>exi&longs;teret: pro&longs;ecuti &longs;unt cum cætera tum et regias ædes &longs;truere la<lb/>teritias. </s> | <s id="N402370"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui <expan abbr="con&longs;tãt">con&longs;tant</expan> quidem lapidis loco ueteres perlubenter u&longs;os lateri<lb/>bus: credo equidem inopia rerum et nece&longs;&longs;itate ductos homines <lb/>primum u&longs;urpa&longs;&longs;e / ut lateritia ponerent ædificia: quod <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> a<lb/>nimaduer&longs;um e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> id &longs;tructuræ genus opera facile / ad u&longs;um com<lb/>modum / ad gratiam aptum / ad perennitatem firmum con&longs;tan&longs;que <lb/>exi&longs;teret: pro&longs;ecuti &longs;unt cum cætera tum et regias ædes &longs;truere la<lb/>teritias. </s> |
| <s id="N40238B">Demum <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> &longs;eu ca&longs;u / &longs;eu indu&longs;tria percepere quid i<lb/>gnis ad firmandos den&longs;ando&longs;que lateres ualeret / te&longs;taceo pa&longs;&longs;im o<lb/>pere omnia attollere per&longs;euerarunt: Et <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> ex uetu&longs;ti&longs;&longs;imis &longs;true <lb/>turis annotaui: hoc profecto au&longs;im dicere / nihil ad omnis quos ue <lb/>lis ædificationum u&longs;us inueniri commodius latere non crudo / ue<lb/>rum cocto: ubi coquendi & ducendi ratio diligens adhibeatur. <lb/></s> | <s id="N40238B">Demum <expan abbr="po&longs;tea&qtilde;">po&longs;teaquam</expan> &longs;eu ca&longs;u / &longs;eu indu&longs;tria percepere quid i<lb/>gnis ad firmandos den&longs;ando&longs;que lateres ualeret / te&longs;taceo pa&longs;&longs;im o<lb/>pere omnia attollere per&longs;euerarunt: Et <expan abbr="&qtilde;tũ">quantum</expan> ex uetu&longs;ti&longs;&longs;imis &longs;true <lb/>turis annotaui: hoc profecto au&longs;im dicere / nihil ad omnis quos ue <lb/>lis ædificationum u&longs;us inueniri commodius latere non crudo / ue<lb/>rum cocto: ubi coquendi & ducendi ratio diligens adhibeatur. <lb/></s> |
| <s id="N4023A1">Sed de lateritii operis laude alias. </s> | <s id="N4023A1">Sed de lateritii operis laude alias. </s> |
| <s id="N4023A4">Ad rem fit quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> lateri du<lb/>cendo terram probari eam / quæ &longs;it albicans et creto&longs;a: Item proba <lb/>ri quoque rubico&longs;am et eam quæ ma&longs;culus <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> &longs;abulo. </s> | <s id="N4023A4">Ad rem fit quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> lateri du<lb/>cendo terram probari eam / quæ &longs;it albicans et creto&longs;a: Item proba <lb/>ri quoque rubico&longs;am et eam quæ ma&longs;culus <expan abbr="dici&ttilde;">dicitur</expan> &longs;abulo. </s> |
| |
| <s id="N40242F">Exper<lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores / &longs;i uelu<lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum <lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus / ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om<lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N40242F">Exper<lb/>ti &longs;umus eadem una ex terra reddi latere&longs; multo firmiores / &longs;i uelu<lb/>ti panes facturi ma&longs;&longs;am prius qua&longs;i fermentarimus: demum iterum <lb/>atque iterum &longs;ubactam reddiderimus / ut &longs;ic <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cerea / et om<lb/>nibus etiam minutis calculis per purgati&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> | <s id="N40243E">Dure&longs;cunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>coctura adeo ut multa flamma in &longs;iliceam duritiem uertantur. </s> |
| <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur / &longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic<lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducunt <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te / minus medul<lb/>læ. </s> | <s id="N402447">Et <lb/>lateres &longs;eu fiat igne id dum coquuntur / &longs;eu forte fiat aere dum &longs;ic<lb/>ce&longs;cunt / quæ eadem res euenit panibus / cru&longs;tam adducunt <expan abbr="&longs;olidã">&longs;olidam</expan> <lb/>Iuuabit igitur tenues facere / quo plus ad&longs;it cru&longs;te / minus medul<lb/>læ. </s> |
| <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: Atqui te&longs;tas quidem tergendas pu<lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> | <s id="N402458">Et in his experiri licet &longs;i ter&longs;i et perpoliti <expan abbr="a&longs;truantur / durabũt">a&longs;truantur / durabunt</expan> <lb/>ille &longs;i contra tempe&longs;tates quod cui uis lapidum æque eueniet / ut <lb/>ter&longs;i &longs;cabritie non exedantur: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui te&longs;tas quidem tergendas pu<lb/>tant aut nuper exemptas ex fornace ante <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> commaduerint / aut &longs;i <pb xlink:href="004/01/060.jpg"/>madent <expan abbr="ante&qtilde;">antequam</expan> &longs;icce&longs;cant. </s> |
| <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca<lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> | <s id="N402471">Nam &longs;emel madida atque rur&longs;us ex&longs;icca<lb/>ta dure&longs;cit te&longs;ta adeo ut ferri aciem delimet atque con&longs;umat. </s> |
| <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> | <s id="N402476">Sed <lb/>nos commodius proxime ductam & adhuc urentem radimus. </s> |
| <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>qui pede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter<lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> | <s id="N40247B">At <lb/>qui laterum tria apud ueteres fuerunt genera: Vnum longum &longs;ex <lb/>qui pede latum pedem: Alterum palmos quinque quoque uer&longs;us: ter<lb/>tium palmos non plus quatuor. </s> |
| |
| <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: quibus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> | <s id="N402496">De his <lb/>quoque annotaui cum alibi in ueterum monumentis: tum uia appia <lb/>alia atque alia extare maiorum & minorum laterum genera: quibus <lb/>uarie uterentur: ut non modo quicquid ad utilitatem / uerum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quicquid ad gratiam aptum et condecens uenerit in mentem: id <lb/>&longs;edulo uolui&longs;&longs;e perficere arbitror: Vt cætera omittam lateres ui <lb/>di longos digitos non plus &longs;ex / cra&longs;&longs;os unum / latos tris: Sed his <lb/>poti&longs;&longs;imum pauimenta &longs;picatim in&longs;ternebant. </s> |
| <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e<lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diametralibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi<lb/>diam lateris cra&longs;&longs;itudinem &longs;cinderet. </s> | <s id="N4024AB">Præcæteris mihi <lb/>probantur trianguli / quos faciebant hunc in modum: Laterem e<lb/>nim quaque uer&longs;us pedali amplitudinem ducebant cra&longs;&longs;um <expan abbr="digitũ">digitum</expan> <lb/>et &longs;emis hunc dum uirebat duabus lineis diametralibus ab <expan abbr="ãgulo">angulo</expan> <lb/>ad oppo&longs;itum angulum &longs;ignabant linea profunda / quæ u&longs;que dimi<lb/>diam lateris cra&longs;&longs;itudinem &longs;cinderet. </s> |
| <s id="N4024C0">Hinc igitur quatuor habe<lb/>bantur trianguli æquales: Lateres has præ&longs;tabant commoditates: <lb/>Nam minus capiebant cretæ / coaptabantur in fornace / eximeban<lb/>tur / deferebantur in opus habilius: puta qui una manu quatuor ha<lb/>berentur: Hos faber leui ictu inter ab&longs;truendum alterum ab alte<lb/>ro diuidebat: Hi&longs;que per frontes parietum ordines inducebat late <lb/>re pedali extrin&longs;ecus ut pateret: Angulo uero intror&longs;us obiecto / <lb/>Ex quo impen&longs;a quidem minor / opus gratius / &longs;tructura firmior <lb/>reddebatur: Nam cum toto pariete nulli non integri ade&longs;&longs;e late <lb/>res apparerent: tum anguli densatim infarturis parietum illigati <lb/>opus firmi&longs;&longs;imum reddebant. </s> | <s id="N4024C0">Hinc igitur quatuor habe<lb/>bantur trianguli æquales: Lateres has præ&longs;tabant commoditates: <lb/>Nam minus capiebant cretæ / coaptabantur in fornace / eximeban<lb/>tur / deferebantur in opus habilius: puta qui una manu quatuor ha<lb/>berentur: Hos faber leui ictu inter ab&longs;truendum alterum ab alte<lb/>ro diuidebat: Hi&longs;que per frontes parietum ordines inducebat late <lb/>re pedali extrin&longs;ecus ut pateret: Angulo uero intror&longs;us obiecto / <lb/>Ex quo impen&longs;a quidem minor / opus gratius / &longs;tructura firmior <lb/>reddebatur: Nam cum toto pariete nulli non integri ade&longs;&longs;e late <lb/>res apparerent: tum anguli densatim infarturis parietum illigati <lb/>opus firmi&longs;&longs;imum reddebant. </s> |
| <s id="N4024D7">Ductos lateres ne illico in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> <lb/>imponas iubent / ni per&longs;icci &longs;int: et non ante biennium &longs;iccos red<lb/>di: & in umbra commodius &longs;iccari <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in &longs;ole a&longs;&longs;erunt: Sed de his <lb/>quoque hactenus / ni forte addas / quod annotauere terram ad huius <pb xlink:href="004/01/061.jpg"/>modi opera quæ pla&longs;tica <expan abbr="nũcupantur">nuncupantur</expan> probari inter egregias &longs;ami<lb/>am arretinam et mutinen&longs;em. </s> | <s id="N4024D7">Ductos lateres ne illico in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> <lb/>imponas iubent / ni per&longs;icci &longs;int: et non ante biennium &longs;iccos red<lb/>di: & in umbra commodius &longs;iccari <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in &longs;ole a&longs;&longs;erunt: Sed de his <lb/>quoque hactenus / ni forte addas / quod annotauere terram ad huius <pb xlink:href="004/01/061.jpg"/>modi opera quæ pla&longs;tica <expan abbr="nũcupantur">nuncupantur</expan> probari inter egregias &longs;ami<lb/>am arretinam et mutinen&longs;em. </s> |
| <s id="N4024F2">In Hi&longs;pania pergameam: In A&longs;ia <lb/>unum hic breuitatis gratia non prætermittam / quæque de lateribus <lb/>u&longs;que dicta &longs;unt. </s> | <s id="N4024F2">In Hi&longs;pania pergameam: In A&longs;ia <lb/>unum hic breuitatis gratia non prætermittam / quæque de lateribus <lb/>u&longs;que dicta &longs;unt. </s> |
| <s id="N4024F9">Eadem in tegulis tectorum atque imbricibus: atque <lb/>tubulis: atque omni denique pla&longs;tico fictilique opere fore ob&longs;eruanda. <lb/></s> | <s id="N4024F9">Eadem in tegulis tectorum atque imbricibus: atque <lb/>tubulis: atque omni denique pla&longs;tico fictilique opere fore ob&longs;eruanda. <lb/></s> |
| <s id="N4024FF">Diximus de lapide: Sequitur ut de calce dicendum &longs;it.</s> | <s id="N4024FF">Diximus de lapide: Sequitur ut de calce dicendum &longs;it.</s> |
| |
| <s id="N40251F">Quin et lapis nimium &longs;icco&longs;us et natura et natura madens / quod <lb/>&longs;ub igne uitre&longs;cat / haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> e&longs;t ad calcem efficiendam utilis. <lb/></s> | <s id="N40251F">Quin et lapis nimium &longs;icco&longs;us et natura et natura madens / quod <lb/>&longs;ub igne uitre&longs;cat / haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> e&longs;t ad calcem efficiendam utilis. <lb/></s> |
| <s id="N402529">Viridis inquit Plinius / lapis igni uehementer re&longs;i&longs;tit. </s> | <s id="N402529">Viridis inquit Plinius / lapis igni uehementer re&longs;i&longs;tit. </s> |
| <s id="N40252C">At nos de <lb/>porphirite lapide compertum habemus / non modo flammis non <lb/>excoqui / uerum et contigua quæque circumhereant &longs;axa <expan abbr="ĩtra">intra</expan> forna<lb/>cem reddere / ut ignibus ne quicquam &longs;atis excoquantur. </s> | <s id="N40252C">At nos de <lb/>porphirite lapide compertum habemus / non modo flammis non <lb/>excoqui / uerum et contigua quæque circumhereant &longs;axa <expan abbr="ĩtra">intra</expan> forna<lb/>cem reddere / ut ignibus ne quicquam &longs;atis excoquantur. </s> |
| <s id="N402539">Atqui & <lb/>terrico&longs;am quoque lapidem / quod calcem impuram reddat / re&longs;pu<lb/>unt. </s> | <s id="N402539"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui &<lb/>terrico&longs;am quoque lapidem / quod calcem impuram reddat / re&longs;pu<lb/>unt. </s> |
| <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> | <s id="N402540">Sed calcem in primis laudant uetere&longs; architecti: quæ de lapi <lb/>de fiat præduro et admodum &longs;pi&longs;&longs;o & præ&longs;ertim albo: Hanc. </s> |
| <s id="N402545">n. <lb/></s> | <s id="N402545">n. <lb/></s> |
| <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> | <s id="N402549">cum cæteris u&longs;ibus non incommodam: tum maxime te&longs;tudinibus <lb/>firmi&longs;&longs;imam ducunt: Secundo loco probant calcem eam: quæ &longs;it <lb/>ex lapide alioquin non leui et putri: &longs;ed fi&longs;tulo&longs;o: Hanc enim ad <lb/>opus tectorum e&longs;&longs;e omnium præcipuam & cæteri&longs; ductibiliorem <lb/>et reddere opera &longs;plendidiora cen&longs;ent. </s> |
| <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;us <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e<lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> | <s id="N402554">Vidimus & in Gallia u&longs;us <lb/>architectos calce non <expan abbr="alia/&qtilde;">alia / quae</expan> quæ facta &longs;it ex collectitio <expan abbr="torrertiũ">torrertium</expan> <lb/>&longs;axo globo&longs;o / fu&longs;co / præduro & eiu&longs;modi ut po&longs;&longs;is putare <expan abbr="&longs;ilic&etilde;">&longs;ilicem</expan> <lb/>eam tamen in opere tum &longs;axo tum lateribus multa per tempora e<lb/>gregiam præ&longs;titi&longs;&longs;e firmitatem con&longs;tat. </s> |
| <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e<lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> | <s id="N40256D">Inuenio apud Plinium e<lb/>am quæ fiat ex molari lapide calcem e&longs;&longs;e natura pinguientam: id <lb/>circo ad omnes u&longs;us percommodam. </s> |
| <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere / <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex aren<lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ex fu&longs;co. </s> | <s id="N402574">Nos experto intelleximus <lb/>eum molarem lapidem qui guttatim &longs;ale a&longs;per&longs;us <expan abbr="&etilde;/cũ">en / cum</expan> rudior <pb xlink:href="004/01/062.jpg"/>ac perinde aridior &longs;it non &longs;uccedere Eum uero alterum &longs;alibus <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>mixtum / qui &longs;pi&longs;&longs;ior et limacum frangatur tenuiore e&longs;t puluere / <lb/>&longs;uccedere: Sed lapis uticunque &longs;it / ad calcem effo&longs;&longs;us utilior erit <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <lb/>collectitius: et ex umbro&longs;a humentique fodina exemptus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ex aren<lb/>ti: et ex albo ductibilior <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ex fu&longs;co. </s> |
| <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef<lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc<lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu<lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> | <s id="N402599">In Galliis apud marittimas <lb/>eduorum regiones calcem lapidis inopia exo&longs;tricis conchilii&longs;que ef<lb/>ficiunt: E&longs;t et calcis genus gip&longs;um: fit enim et ip&longs;um lapide excoc<lb/>to: tam & &longs;i Cypro et Thebis fodi gip&longs;um referunt &longs;umma tellu<lb/>re &longs;olibus concrematum. </s> |
| <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi<lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y<lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> | <s id="N4025A4">Sed gip&longs;eus omnis lapis a calcis lapidi<lb/>bus differt / quod tenerrimus &longs;it / friabilis / præter unum / qui in &longs;y<lb/>ria foditur: Nam prædurus quidem e&longs;t. </s> |
| <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip<lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> | <s id="N4025AB">Differunt <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod gip<lb/>&longs;eus lapis horis non plus uiginti. </s> |
| |
| <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> | <s id="N4025DC">Po&longs;tremæ prioribus den&longs;iores inter po&longs;tremas <lb/>&longs;ubruffa tenacior. </s> |
| <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plen</expan><lb/>didiora inde albariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> | <s id="N4025E1">Inter priores quæ purior / ea candidiora & <expan abbr="&longs;pl&etilde;">&longs;plen</expan><lb/>didiora inde albariis operibus &longs;igilla et coronas præ&longs;tat. </s> |
| <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabulas &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> | <s id="N4025EA">Apud <lb/>Ariminum gip&longs;um inuenies &longs;olidum / ut dicas e&longs;&longs;e id marmor: <lb/>aut alaba&longs;trum: ex eo iu&longs;&longs;i tabulas &longs;erra dentata &longs;errari ad opus <lb/>cru&longs;tationum commodi&longs;&longs;imas. </s> |
| <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um ne quid prætermit<lb/><expan abbr="tã/malleis">tam / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs;<lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun<lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun<lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc<lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> | <s id="N4025F5">Omne gip&longs;um ne quid prætermit<lb/><expan abbr="tã/malleis">tam / malleis</expan> ligneis affligi et <gap/>teri / u&longs;que <expan abbr="infarinã">infarinam</expan> <expan abbr="redda&ttilde;">reddatur</expan>: loco &longs;icei&longs;<lb/>&longs;imo accumulatum &longs;eruari/&longs;tatim produci / aqua celerrime infun<lb/>di confe&longs;tim ad opus adigi oportet: Calx contra: non enim tun<lb/>&longs;am uerum ex gleba infundi: et multo quidem ante commacera <lb/>ri oportet aqua exhuberante prius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in opus præ&longs;ertim tectorum <lb/>immi&longs;ceas quo &longs;iqua forta&longs;&longs;is gleba parum fuerit ignibus excoc<lb/>ta maceratione diutina &longs;oluatur atque lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre<lb/>&longs;cant: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> | <s id="N402617">Nam cum recens <lb/>et non penitus proluta et commacerata &longs;ummitur / quod in ea &longs;it <pb xlink:href="004/01/063.jpg"/>latentes &longs;uberudi aliqui calculi / euenit ut hi quidem indies putre<lb/>&longs;cant: et &longs;ubinde <expan abbr="emittãt">emittant</expan> pu&longs;tulas / quibus omnis expolitio <expan abbr="uitie&ttilde;">uitietur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> | <s id="N40262D">Adde quod calce non uno &longs;imul ut ita loquar proluuio infundere <lb/>&longs;ed &longs;en&longs;im oportet madefacere alteris atque alteris / atque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> alteris <lb/>a&longs;p&longs;ionibus / quoad plane &longs;it ebria reddita. </s> |
| <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t / quoad temporis mo<lb/>ra liquidius fermentetur. </s> | <s id="N402638">Dehinc loco humecto <lb/>et &longs;ub umbra pura &longs;ine ulla rerum <expan abbr="aliarũ">aliarum</expan> mixtura / et nihil plus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <lb/><expan abbr="&longs;ũmotenus">&longs;ummotenus</expan> leui operta harena <expan abbr="a&longs;&longs;eruãda">a&longs;&longs;eruanda</expan> e&longs;t / quoad temporis mo<lb/>ra liquidius fermentetur. </s> |
| <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augere. <lb/></s> | <s id="N402650">Et compertum quidem habent calcem <lb/>diuturna huiu&longs;modi fermentatione multum ad uirtutem augere. <lb/></s> |
| <s id="N402656">No; quidem ueteribus ac de&longs;tituti&longs;&longs;imis in &longs;criptis <expan abbr="relictã/">relictam /</expan> po&longs;t <lb/>annos uti ex multis coniecturis per&longs;picue <expan abbr="patebat / quing&etilde;tos">patebat / quingentos</expan> nuper <lb/>inuentam uidimus madidam et liquentem / et ut ita loquar matu<lb/>ram adeo ut mollitie mella o&longs;&longs;iumque medullas longe &longs;uperaret: <lb/>Atque ea quidem ad <expan abbr="qu&etilde;uis">quemuis</expan> u&longs;um non e&longs;t ut putes <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> po&longs;&longs;e <lb/>quippiam inueniri. </s> | <s id="N402656">No; quidem ueteribus ac de&longs;tituti&longs;&longs;imis in &longs;criptis <expan abbr="relictã/">relictam /</expan> po&longs;t <lb/>annos uti ex multis coniecturis per&longs;picue <expan abbr="patebat / quing&etilde;tos">patebat / quingentos</expan> nuper <lb/>inuentam uidimus madidam et liquentem / et ut ita loquar matu<lb/>ram adeo ut mollitie mella o&longs;&longs;iumque medullas longe &longs;uperaret: <lb/><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue ea quidem ad <expan abbr="qu&etilde;uis">quemuis</expan> u&longs;um non e&longs;t ut putes <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> po&longs;&longs;e <lb/>quippiam inueniri. </s> |
| <s id="N402673">Duplum refert &longs;ic habita harenarum <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <lb/>recenter extincta mi&longs;ceatur. </s> | <s id="N402673">Duplum refert &longs;ic habita harenarum <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quæ <lb/>recenter extincta mi&longs;ceatur. </s> |
| <s id="N40267C">In his igitur calx atque gip&longs;um no con<lb/>ueniunt / in cæteris <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>. </s> | <s id="N40267C">In his igitur calx atque gip&longs;um no con<lb/>ueniunt / in cæteris <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>. </s> |
| <s id="N402685">Illico enim eximas ex fornace: ac <lb/>&longs;ub umbra et &longs;icco in loco habeas / mox infundas oportet: <expan abbr="Nã">Nam</expan> &longs;iue <lb/>fornace ip&longs;a / &longs;iue alibi ad auram ad lunam / ad &longs;olem ad&longs;eruetur: <lb/>præ&longs;ertim æ&longs;tate oci&longs;&longs;ime re&longs;oluetur in cinerem / et fiet inutilis. <lb/></s> | <s id="N402685">Illico enim eximas ex fornace: ac <lb/>&longs;ub umbra et &longs;icco in loco habeas / mox infundas oportet: <expan abbr="Nã">Nam</expan> &longs;iue <lb/>fornace ip&longs;a / &longs;iue alibi ad auram ad lunam / ad &longs;olem ad&longs;eruetur: <lb/>præ&longs;ertim æ&longs;tate oci&longs;&longs;ime re&longs;oluetur in cinerem / et fiet inutilis. <lb/></s> |
| <s id="N402693">Hactenus de his. </s> | <s id="N402693">Hactenus de his. </s> |
| |
| <p id="N4027BD" type="main"> | <p id="N4027BD" type="main"> |
| <s id="N4027BF"><expan abbr="Harenarũ">Harenarum</expan> tria &longs;unt genera / Fo&longs;&longs;icea / Fluuiatilis / Marina. </s> | <s id="N4027BF"><expan abbr="Harenarũ">Harenarum</expan> tria &longs;unt genera / Fo&longs;&longs;icea / Fluuiatilis / Marina. </s> |
| <s id="N4027C5">Om<lb/><expan abbr="niũ">nium</expan> optima fo&longs;&longs;icea. </s> | <s id="N4027C5">Om<lb/><expan abbr="niũ">nium</expan> optima fo&longs;&longs;icea. </s> |
| <s id="N4027CD">Atque ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> multiplex e&longs;t / Nigra / Cana / <pb xlink:href="004/01/065.jpg"/>rubra et carbunculus et glareo&longs;a. </s> | <s id="N4027CD"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue ea <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> multiplex e&longs;t / Nigra / Cana / <pb xlink:href="004/01/065.jpg"/>rubra et carbunculus et glareo&longs;a. </s> |
| <s id="N4027D8">Siquis me roget quidnam e&longs;&longs;e <lb/>harenam &longs;tatuam: fortallis dixero eam e&longs;&longs;e / qua maioribus <expan abbr="cõfra">confra</expan><lb/>ctis lapidibus minutulis con&longs;tet lapilli&longs;culis: Tamet&longs;i Vitruuio <lb/>placuit harenam / et præ&longs;ertim in ætruria / quam carbunculum di<lb/>cunt / genus e&longs;&longs;e quoddam terræ ignibus a rerum natura intra <expan abbr="mõ">mon</expan><lb/>tes inclu&longs;is peru&longs;tæ et redditæ / ut &longs;it iam terra non cocta &longs;olidior <lb/>et tofo ip&longs;o mollior. </s> | <s id="N4027D8">Siquis me roget quidnam e&longs;&longs;e <lb/>harenam &longs;tatuam: fortallis dixero eam e&longs;&longs;e / qua maioribus <expan abbr="cõfra">confra</expan><lb/>ctis lapidibus minutulis con&longs;tet lapilli&longs;culis: Tamet&longs;i Vitruuio <lb/>placuit harenam / et præ&longs;ertim in ætruria / quam carbunculum di<lb/>cunt / genus e&longs;&longs;e quoddam terræ ignibus a rerum natura intra <expan abbr="mõ">mon</expan><lb/>tes inclu&longs;is peru&longs;tæ et redditæ / ut &longs;it iam terra non cocta &longs;olidior <lb/>et tofo ip&longs;o mollior. </s> |
| <s id="N4027EF">Verum inter ha&longs;ce omnes harenas <expan abbr="praferũt">praeferunt</expan> <lb/>carbunculum. </s> | <s id="N4027EF">Verum inter ha&longs;ce omnes harenas <expan abbr="praferũt">praeferunt</expan> <lb/>carbunculum. </s> |
| <s id="N4027F8">Aduerti romæ publicis ædificiis u&longs;os no in po&longs;tre<lb/>mis rubra: Caua intra fo&longs;&longs;iceas ultima e&longs;t: Glareo&longs;a fundamentis <lb/>farciundis <expan abbr="cõmoda">commoda</expan> e&longs;t: Sed inter primarias proximo loco <expan abbr="ãnume">annume</expan><lb/>rant glaream <expan abbr="tenuior&etilde;">tenuiorem</expan> præ&longs;ertim quæ angularis et ab omni terræ <lb/><expan abbr="ĩmixtione">immixtione</expan> <expan abbr="īmunis">immunis</expan> &longs;it: uti e&longs;t quæ apud uilumbros abunde &longs;uppe <lb/>ditat: Subinde harenam probant / quæ ex fluento po&longs;t primam iu<lb/><expan abbr="premã">premam</expan> cutem abrepta eximatur: Et inter fluuiatiles torrentium / <lb/>et inter ha&longs;ce utilior quæ intra <expan abbr="mõtes">montes</expan> pronioribus profluuiis &longs;ub <lb/>&longs;titit. </s> | <s id="N4027F8">Aduerti romæ publicis ædificiis u&longs;os no in po&longs;tre<lb/>mis rubra: Caua intra fo&longs;&longs;iceas ultima e&longs;t: Glareo&longs;a fundamentis <lb/>farciundis <expan abbr="cõmoda">commoda</expan> e&longs;t: Sed inter primarias proximo loco <expan abbr="ãnume">annume</expan><lb/>rant glaream <expan abbr="tenuior&etilde;">tenuiorem</expan> præ&longs;ertim quæ angularis et ab omni terræ <lb/><expan abbr="ĩmixtione">immixtione</expan> <expan abbr="īmunis">immunis</expan> &longs;it: uti e&longs;t quæ apud uilumbros abunde &longs;uppe <lb/>ditat: Subinde harenam probant / quæ ex fluento po&longs;t primam iu<lb/><expan abbr="premã">premam</expan> cutem abrepta eximatur: Et inter fluuiatiles torrentium / <lb/>et inter ha&longs;ce utilior quæ intra <expan abbr="mõtes">montes</expan> pronioribus profluuiis &longs;ub <lb/>&longs;titit. </s> |
| <s id="N402825">Extremo uenit loco harena quæ ex mari excepta &longs;it: et <expan abbr="īter">inter</expan> <lb/>maritimas nigrantem ac uitro&longs;am non omnino uituperant. </s> | <s id="N402825">Extremo uenit loco harena quæ ex mari excepta &longs;it: et <expan abbr="īter">inter</expan> <lb/>maritimas nigrantem ac uitro&longs;am non omnino uituperant. </s> |
| <s id="N40282E">Apud <lb/>Picentes agro &longs;alernitano harenam ex mari &longs;umptam fo&longs;&longs;iceæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/><expan abbr="po&longs;tponũt">po&longs;tponunt</expan>: Sed eius regionis non omni ex littore de&longs;umptam pro<lb/>bant: Nam <expan abbr="cõpertum">compertum</expan> quidem habent littoribus / quæ ad hau&longs;tros <lb/><expan abbr="excipi&etilde;dos">excipiendos</expan> pateant / harenam e&longs;&longs;e <expan abbr="omniũ">omnium</expan> deterrimam: Quæ u<gap/>io <lb/>ad lybicum <expan abbr="&longs;pect&etilde;t">&longs;pectent</expan> littora / ea quidem harenam ferre minime po&longs;<lb/>&longs;imam. </s> | <s id="N40282E">Apud <lb/>Picentes agro &longs;alernitano harenam ex mari &longs;umptam fo&longs;&longs;iceæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/><expan abbr="po&longs;tponũt">po&longs;tponunt</expan>: Sed eius regionis non omni ex littore de&longs;umptam pro<lb/>bant: Nam <expan abbr="cõpertum">compertum</expan> quidem habent littoribus / quæ ad hau&longs;tros <lb/><expan abbr="excipi&etilde;dos">excipiendos</expan> pateant / harenam e&longs;&longs;e <expan abbr="omniũ">omnium</expan> deterrimam: Quæ u<gap/>io <lb/>ad lybicum <expan abbr="&longs;pect&etilde;t">&longs;pectent</expan> littora / ea quidem harenam ferre minime po&longs;<lb/>&longs;imam. </s> |
| <s id="N402855">At inter maritimas harenas e&longs;&longs;e <expan abbr="cõmodiorem">commodiorem</expan> <expan abbr="c&etilde;&longs;tat / quæ">cen&longs;tat / quæ</expan> <lb/>ad rupes &longs;ub&longs;ideat: granoue cra&longs;&longs;iore &longs;it. </s> | <s id="N402855">At inter maritimas harenas e&longs;&longs;e <expan abbr="cõmodiorem">commodiorem</expan> <expan abbr="c&etilde;&longs;tat / quæ">cen&longs;tat / quæ</expan> <lb/>ad rupes &longs;ub&longs;ideat: granoue cra&longs;&longs;iore &longs;it. </s> |
| <s id="N402862">Atqui <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> harene qui <lb/>dem cur <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="differãt">differant</expan> inter &longs;e: <expan abbr="Nãque">Nanque</expan> marina inhare&longs;cit difficile et <lb/>&longs;al&longs;ugine di&longs;&longs;olubilis made&longs;cit <expan abbr="cõtinuo">continuo</expan> atque &longs;ubfluit: Inde igitur <lb/>onera ægre et <expan abbr="nun&qtilde;">numquae</expan> fidi&longs;&longs;ime &longs;u&longs;tinet. </s> | <s id="N402862"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> harene qui <lb/>dem cur <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="differãt">differant</expan> inter &longs;e: <expan abbr="Nãque">Namque</expan> marina inhare&longs;cit difficile et <lb/>&longs;al&longs;ugine di&longs;&longs;olubilis made&longs;cit <expan abbr="cõtinuo">continuo</expan> atque &longs;ubfluit: Inde igitur <lb/>onera ægre et <expan abbr="nun&qtilde;">numquae</expan> fidi&longs;&longs;ime &longs;u&longs;tinet. </s> |
| <s id="N402883">Fluuiatilis quoque humecti<lb/>or e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> fo&longs;&longs;icea: eaque de re ductibilior et tectoriis habilior. </s> | <s id="N402883">Fluuiatilis quoque humecti<lb/>or e&longs;t <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> fo&longs;&longs;icea: eaque de re ductibilior et tectoriis habilior. </s> |
| <s id="N40288C">Fo&longs;&longs;i<lb/>cea propter <expan abbr="pinguedin&etilde;">pinguedinem</expan> tenacior: &longs;ed facit rimas: ea de re c〈um〉 came <lb/>rationibus <expan abbr="adigunt / nõ">adigunt / non</expan> ad tectoria. </s> | <s id="N40288C">Fo&longs;&longs;i<lb/>cea propter <expan abbr="pinguedin&etilde;">pinguedinem</expan> tenacior: &longs;ed facit rimas: ea de re (cum) <lb/>rationibus <expan abbr="adigunt / nõ">adigunt / non</expan> ad tectoria. </s> |
| <s id="N40289B">Sed erit harena optima &longs;uo in <lb/>genere quæque fricata et per&longs;tricta manibus &longs;tridorem faciat: et quæ <lb/>in candidam ue&longs;tem excepta non coinquinabit: neque terram &longs;ub&longs;i <lb/><expan abbr="dent&etilde;">dentem</expan> relinquet. </s> | <s id="N40289B">Sed erit harena optima &longs;uo in <lb/>genere quæque fricata et per&longs;tricta manibus &longs;tridorem faciat: et quæ <lb/>in candidam ue&longs;tem excepta non coinquinabit: neque terram &longs;ub&longs;i <lb/><expan abbr="dent&etilde;">dentem</expan> relinquet. </s> |
| <s id="N4028A7">Contra erit harena <expan abbr="nõ">non</expan> bona: quæ per &longs;e lenis et re <lb/><expan abbr="quie&qtilde;">quicquae</expan> a&longs;pera: et colore odoreque luteam <expan abbr="terrã">terram</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>: quæue intra <pb xlink:href="004/01/066.jpg"/><expan abbr="aquã">aquam</expan> exagitata / aquam reddet <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> turbulentam et limo&longs;am: <lb/>quæue in area relicta ilico herbe&longs;cet: eritque <expan abbr="nõ">non</expan> bona / que dudum <lb/>conuecta diu extiterit &longs;ub aere ad &longs;olem et lunam et pruinas: nam <lb/>terrico&longs;a efficitur et putris: et perinde cum ad producenda aibu<lb/>&longs;cula et caprificos parata: tum ad continendam &longs;tructuram infir<lb/>mi&longs;&longs;ima.</s> | <s id="N4028A7">Contra erit harena <expan abbr="nõ">non</expan> bona: quæ per &longs;e lenis et re <lb/><expan abbr="quie&qtilde;">quicquae</expan> a&longs;pera: et colore odoreque luteam <expan abbr="terrã">terram</expan> <expan abbr="imite&ttilde;">imitetur</expan>: quæue intra <pb xlink:href="004/01/066.jpg"/><expan abbr="aquã">aquam</expan> exagitata / aquam reddet <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> turbulentam et limo&longs;am: <lb/>quæue in area relicta ilico herbe&longs;cet: eritque <expan abbr="nõ">non</expan> bona / que dudum <lb/>conuecta diu extiterit &longs;ub aere ad &longs;olem et lunam et pruinas: nam <lb/>terrico&longs;a efficitur et putris: et perinde cum ad producenda aibu<lb/>&longs;cula et caprificos parata: tum ad continendam &longs;tructuram infir<lb/>mi&longs;&longs;ima.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N402901">Tota <lb/>italia ab ea parte quæ ad meridiem uergit / fo&longs;&longs;iceam reperiri hare<lb/>nam te&longs;tantur: ab apennino citra non reperiri. </s> | <s id="N402901">Tota <lb/>italia ab ea parte quæ ad meridiem uergit / fo&longs;&longs;iceam reperiri hare<lb/>nam te&longs;tantur: ab apennino citra non reperiri. </s> |
| <s id="N402908">Babylones inquit <lb/>Plinius bitumine: Carthaginen&longs;es luto utuntur. </s> | <s id="N402908">Babylones inquit <lb/>Plinius bitumine: Carthaginen&longs;es luto utuntur. </s> |
| <s id="N40290D">Alibi omnino la<lb/>pidis inopia cratibus et argilla <expan abbr="ædificãt">ædificant</expan>. </s> | <s id="N40290D">Alibi omnino la<lb/>pidis inopia cratibus et argilla <expan abbr="ædificãt">ædificant</expan>. </s> |
| <s id="N402916">Budinos refert Herodo<lb/>tus cum priuatas / tum etiam publicas ædes non re alia ædificare <lb/><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ligno: ut etiam urbis moenia atque ip&longs;a deorum &longs;imulacra &longs;int <lb/>apud eos lignea. </s> | <s id="N402916">Budinos refert Herodo<lb/>tus cum priuatas / tum etiam publicas ædes non re alia ædificare <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ligno: ut etiam urbis moenia atque ip&longs;a deorum &longs;imulacra &longs;int <lb/>apud eos lignea. </s> |
| <s id="N402922">Neuros ligno penitus carere ait Mella: ut ligno <lb/>rum loco &longs;uccedere cogantur o&longs;&longs;a. </s> | <s id="N402922">Neuros ligno penitus carere ait Mella: ut ligno <lb/>rum loco &longs;uccedere cogantur o&longs;&longs;a. </s> |
| <s id="N402927">Aegypto iumentorum &longs;ege&longs;ti<lb/>onibus focum fouent. </s> | <s id="N402927">Aegypto iumentorum &longs;ege&longs;ti<lb/>onibus focum fouent. </s> |
| <s id="N40292C">Hine e&longs;t ut alii alia &longs;ibi habere pro nece&longs;&longs;i<lb/>tate et rerum oportunitate diuer&longs;oria cogantur. </s> | <s id="N40292C">Hine e&longs;t ut alii alia &longs;ibi habere pro nece&longs;&longs;i<lb/>tate et rerum oportunitate diuer&longs;oria cogantur. </s> |
| |
| <s id="N40294D">Itaque ut diximus <expan abbr="nõ">non</expan> omni <lb/>loco eadem lapidis harenæque et huiu&longs;modi e&longs;t copia: Sed diuer&longs;is <lb/>diuer&longs;a et naturæ et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> exi&longs;tit ratio atque modus: Iccirco his uti <lb/>oportet quæ &longs;uppeditant: et in his ip&longs;is adhibenda e&longs;t cautio: pri<lb/>mo ut habiliores et <expan abbr="cõmodiores/&longs;electos">commodiores / &longs;electos</expan> parato&longs;que habeamus: pro<lb/>xime ut ædificando aptioribus utamur / &longs;uis quibu&longs;que locis <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> <lb/>recte di&longs;partiendo.</s> | <s id="N40294D">Itaque ut diximus <expan abbr="nõ">non</expan> omni <lb/>loco eadem lapidis harenæque et huiu&longs;modi e&longs;t copia: Sed diuer&longs;is <lb/>diuer&longs;a et naturæ et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> exi&longs;tit ratio atque modus: Iccirco his uti <lb/>oportet quæ &longs;uppeditant: et in his ip&longs;is adhibenda e&longs;t cautio: pri<lb/>mo ut habiliores et <expan abbr="cõmodiores/&longs;electos">commodiores / &longs;electos</expan> parato&longs;que habeamus: pro<lb/>xime ut ædificando aptioribus utamur / &longs;uis quibu&longs;que locis <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> <lb/>recte di&longs;partiendo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40296C" type="main"> | <p id="N40296C" type="main"> |
| <s id="N40296E"><expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> ut paratis rebus / que <expan abbr="rec&etilde;&longs;uimus / materia / lapide / calce/">recen&longs;uimus / materia / lapide / calce /</expan> <lb/>harena: <expan abbr="nũc">nunc</expan> de <expan abbr="cõ&longs;truendi">con&longs;truendi</expan> ædificii ratione et modo <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan>. <pb xlink:href="004/01/067.jpg"/>Nam ferrum quidem æs atque <expan abbr="plũbum">plumbum</expan> et uitrum er reliqua i&longs;tiu&longs; <lb/>modi ut pares nihilo plus opus e&longs;t indu&longs;tria, quod̈ ut coemis atque in <lb/>unum cogas / quoad in opere perficiundo non de&longs;int: tam et&longs;i de his <lb/><expan abbr="&longs;elig&etilde;dis">&longs;eligendis</expan> et <expan abbr="di&longs;tribu&etilde;dis">di&longs;tribuendis</expan> dicemus &longs;uo loco / quæ ad operis orna<expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/><expan abbr="torũque">torumque</expan> rationem ab&longs;oluendam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>: Atque nos qua&longs;i opus fac <lb/>turi &longs;imus et manu ædificaturi ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> rem ordiri ag<lb/>grediemur: Sed hic prius e&longs;t ut iterum admoneam / pen&longs;anda e&longs;&longs;e <lb/>tempora cum publica / tum et priuata no&longs;tra <expan abbr="no&longs;trorũque">no&longs;trorumque</expan> eiu&longs;modi <lb/>&longs;int: ne quid aggrediamur: in quo perturbatis rebus aut inuidiam <lb/>captes &longs;i per&longs;eueres ædif<expan abbr="icãdo">icando</expan>: aut di&longs;pendium &longs;i de&longs;eras. </s> | <s id="N40296E"><expan abbr="Sequi&ttilde;">Sequitur</expan> ut paratis rebus / que <expan abbr="rec&etilde;&longs;uimus / materia / lapide / calce/">recen&longs;uimus / materia / lapide / calce /</expan> <lb/>harena: <expan abbr="nũc">nunc</expan> de <expan abbr="cõ&longs;truendi">con&longs;truendi</expan> ædificii ratione et modo <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan>. <pb xlink:href="004/01/067.jpg"/>Nam ferrum quidem æs atque <expan abbr="plũbum">plumbum</expan> et uitrum er reliqua i&longs;tiu&longs; <lb/>modi ut pares nihilo plus opus e&longs;t indu&longs;tria, <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut coemis atque in <lb/>unum cogas / quoad in opere perficiundo non de&longs;int: tam et&longs;i de his <lb/><expan abbr="&longs;elig&etilde;dis">&longs;eligendis</expan> et <expan abbr="di&longs;tribu&etilde;dis">di&longs;tribuendis</expan> dicemus &longs;uo loco / quæ ad operis orna<expan abbr="m&etilde;">men</expan><lb/><expan abbr="torũque">torumque</expan> rationem ab&longs;oluendam <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan>: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue nos qua&longs;i opus fac <lb/>turi &longs;imus et manu ædificaturi ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> rem ordiri ag<lb/>grediemur: Sed hic prius e&longs;t ut iterum admoneam / pen&longs;anda e&longs;&longs;e <lb/>tempora cum publica / tum et priuata no&longs;tra <expan abbr="no&longs;trorũque">no&longs;trorumque</expan> eiu&longs;modi<lb/>&longs;int: ne quid aggrediamur: in quo perturbatis rebus aut inuidiam <lb/>captes &longs;i per&longs;eueres ædif<expan abbr="icãdo">icando</expan>: aut di&longs;pendium &longs;i de&longs;eras. </s> |
| <s id="N4029C2">Adde quod <lb/>et naturæ tempora inprimis erunt <expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>: Nam uidere quidem <lb/>licet / uti ea quæ per hyemem ædificantur / locis præ&longs;ertim frigidis <lb/>gelent: Ea uero quæ per æ&longs;tatem / locis præ&longs;ertim æ&longs;tuo&longs;is are<expan abbr="&longs;cãt/">&longs;cant/</expan> <lb/>prius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cohereant. </s> | <s id="N4029C2">Adde quod <lb/>et naturæ tempora inprimis erunt <expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>: Nam uidere quidem <lb/>licet / uti ea quæ per hyemem ædificantur / locis præ&longs;ertim frigidis <lb/>gelent: Ea uero quæ per æ&longs;tatem / locis præ&longs;ertim æ&longs;tuo&longs;is are<expan abbr="&longs;cãb[a-zA-Z0-9] /">&longs;cant/</expan> <lb/>prius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> cohereant. </s> |
| <s id="N4029DA">Hinc igitur admonebat Frontinus architectus <lb/>e&longs;&longs;e ad opus exequendum apta <expan abbr="accõmodataque">accommodataque</expan> tempora: quæ &longs;unt <lb/>a chalendis aprilis / ad <expan abbr="chal&etilde;das">chalendas</expan> u&longs;que <expan abbr="nou&etilde;bris / intermi&longs;&longs;o">nouembris / intermi&longs;&longs;o</expan> æ&longs;tatis <lb/>feruore. </s> | <s id="N4029DA">Hinc igitur admonebat Frontinus architectus <lb/>e&longs;&longs;e ad opus exequendum apta <expan abbr="accõmodataque">accommodataque</expan> tempora: quæ &longs;unt <lb/>a chalendis aprilis / ad <expan abbr="chal&etilde;das">chalendas</expan> u&longs;que <expan abbr="nou&etilde;bris / intermi&longs;&longs;o">nouembris / intermi&longs;&longs;o</expan> æ&longs;tatis <lb/>feruore. </s> |
| <s id="N4029EF">Sed pro locorum uarietate et coelo opus <expan abbr="maturandũ">maturandum</expan> aut <lb/><expan abbr="producendũ">producendum</expan> &longs;tatuo. </s> | <s id="N4029EF">Sed pro locorum uarietate et coelo opus <expan abbr="maturandũ">maturandum</expan> aut <lb/><expan abbr="producendũ">producendum</expan> &longs;tatuo. </s> |
| <s id="N4029FB">Itaque &longs;i cum his <expan abbr="cũque">cumque</expan> cæteris rebus quæ &longs;upra <lb/>recen&longs;uimus / bene tibi conueniet: erit demum area futuri operis <lb/><expan abbr="de&longs;crib&etilde;da/&longs;ignatis">de&longs;cribenda / &longs;ignatis</expan> in &longs;olo &longs;paciis &longs;ua et linearum et angulorum <lb/>dimen&longs;ione.</s> | <s id="N4029FB">Itaque &longs;i cum his <expan abbr="cũque">cumque</expan> cæteris rebus quæ &longs;upra <lb/>recen&longs;uimus / bene tibi conueniet: erit demum area futuri operis <lb/><expan abbr="de&longs;crib&etilde;da/&longs;ignatis">de&longs;cribenda / &longs;ignatis</expan> in &longs;olo &longs;paciis &longs;ua et linearum et angulorum <lb/>dimen&longs;ione.</s> |
| |
| <p id="N402A0B" type="main"> | <p id="N402A0B" type="main"> |
| <s id="N402A0D">At &longs;unt qui <expan abbr="admon&etilde;t">admonent</expan> bonis initiis inchoandam e&longs;&longs;e <expan abbr="ædification&etilde;">ædificationem</expan>: <lb/>pmaximi quidem intere&longs;&longs;e quo quidque temporis momento in <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>præ&longs;entium numero <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> occeperit. </s> | <s id="N402A0D">At &longs;unt qui <expan abbr="admon&etilde;t">admonent</expan> bonis initiis inchoandam e&longs;&longs;e <expan abbr="ædification&etilde;">ædificationem</expan>: <lb/>pmaximi quidem intere&longs;&longs;e quo quidque temporis momento in <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>præ&longs;entium numero <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> occeperit. </s> |
| <s id="N402A26">Lucius Tarutius urbis Romæ <lb/><expan abbr="natal&etilde;">natalem</expan> diem adinueni&longs;&longs;e fortunæ &longs;ucce&longs;&longs;ibus <expan abbr="ãnotatis">annotatis</expan> <expan abbr="prædica&ttilde;">prædicatur</expan>: <lb/><expan abbr="Tantãque">Tantanque</expan> habere uim ad res futuras ip&longs;um hoc initii <expan abbr="momentũ">momentum</expan> pu<lb/>tarunt &longs;apienti&longs;&longs;imi ueteres: ut fui&longs;&longs;e Iulius firmicus maternus re <lb/>ferat / qui <expan abbr="mũdi">mundi</expan> <expan abbr="geniturã">genituram</expan> ex rerum euentibus <expan abbr="cõpertam">compertam</expan> fecerint: <lb/>ac de ea re accurati&longs;&longs;ime &longs;crip&longs;erint. </s> | <s id="N402A26">Lucius Tarutius urbis Romæ <lb/><expan abbr="natal&etilde;">natalem</expan> diem adinueni&longs;&longs;e fortunæ &longs;ucce&longs;&longs;ibus <expan abbr="ãnotatis">annotatis</expan> <expan abbr="prædica&ttilde;">prædicatur</expan>: <lb/><expan abbr="Tantãque">Tantanque</expan> habere uim ad res futuras ip&longs;um hoc initii <expan abbr="momentũ">momentum</expan> pu<lb/>tarunt &longs;apienti&longs;&longs;imi ueteres: ut fui&longs;&longs;e Iulius firmicus maternus re <lb/>ferat / qui <expan abbr="mũdi">mundi</expan> <expan abbr="geniturã">genituram</expan> ex rerum euentibus <expan abbr="cõpertam">compertam</expan> fecerint: <lb/>ac de ea re accurati&longs;&longs;ime &longs;crip&longs;erint. </s> |
| <s id="N402A51"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> E&longs;culapius Annubius <lb/>que: et i&longs;tos &longs;ecuti Peto&longs;iris et Necep&longs;o &longs;ic fui&longs;&longs;e hanc affirmant: <lb/>&longs;urgente ab orizonte Cancro et luna ex dimidio/ &longs;ole in leone / &longs;a<lb/>turno in capricorno / ioue in &longs;agittario / marte in <expan abbr="&longs;corpiõe / uencre">&longs;corpione / uencre</expan> <lb/>in libra / mercurio in uirgine. </s> | <s id="N402A51"><expan abbr="Nãque">Namque</expan> E&longs;culapius Annubius <lb/>que: et i&longs;tos &longs;ecuti Peto&longs;iris et Necep&longs;o &longs;ic fui&longs;&longs;e hanc affirmant: <lb/>&longs;urgente ab orizonte Cancro et luna ex dimidio/ &longs;ole in leone / &longs;a<lb/>turno in capricorno / ioue in &longs;agittario / marte in <expan abbr="&longs;corpiõe / uencre">&longs;corpione / uencre</expan> <lb/>in libra / mercurio in uirgine. </s> |
| <s id="N402A63">Et profecto <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> &longs;i recta interpre<lb/>tamur <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> pleri&longs;que <expan abbr="ī">in</expan> rebus po&longs;&longs;unt. </s> | <s id="N402A63">Et profecto <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> &longs;i recta interpre<lb/>tamur <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> pleri&longs;que <expan abbr="ī">in</expan> rebus po&longs;&longs;unt. </s> |
| <s id="N402A74">Nam et quod illud quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> <pb xlink:href="004/01/068.jpg"/>die brumali pulegium <expan abbr="aridũ">aridum</expan> flore&longs;cere / inflatas ue&longs;icas di&longs;rumpi <lb/><expan abbr="&longs;alictorũ">&longs;alictorum</expan> folia: <expan abbr="Malorũ">Malorum</expan> grana uerti ac <expan abbr="circũagi / murũque">circunagi / murunque</expan> iocu&longs;cu<lb/>lis fibras numero indies ad lunæ numerum <expan abbr="cõgruere">congruere</expan> atque æquari. <lb/></s> | <s id="N402A74">Nam et quod illud quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> <pb xlink:href="004/01/068.jpg"/>die brumali pulegium <expan abbr="aridũ">aridum</expan> flore&longs;cere / inflatas ue&longs;icas di&longs;rumpi <lb/><expan abbr="&longs;alictorũ">&longs;alictorum</expan> folia: <expan abbr="Malorũ">Malorum</expan> grana uerti ac <expan abbr="circũagi / murũque">circunagi / murunque</expan> iocu&longs;cu<lb/>lis fibras numero indies ad lunæ numerum <expan abbr="cõgruere">congruere</expan> atque æquari. <lb/></s> |
| <s id="N402A97">Ego uero et&longs;i i&longs;tius di&longs;ciplinæ profe&longs;&longs;oribus et <expan abbr="t&etilde;porum">temporum</expan> ob&longs;eruato<lb/>ribus non <expan abbr="tantũ">tantum</expan> tribuam / ut eos <expan abbr="exi&longs;tim&etilde;">exi&longs;timem</expan> &longs;uis po&longs;&longs;e artibus <expan abbr="certã">certam</expan> <lb/>præ&longs;tare <expan abbr="fortunã">fortunam</expan> <expan abbr="rebusinõ">rebus/ non</expan> <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> e&longs;t ut <expan abbr="a&longs;pernãdos">a&longs;pernandos</expan> ducam <expan abbr="&longs;iquãdo">&longs;iquando</expan> <lb/><expan abbr="di&longs;put&etilde;t">di&longs;putent</expan> præ&longs;cripta i&longs;tiu&longs;modi <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <expan abbr="mon&etilde;te">monente</expan> coelo <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in par<lb/>tem po&longs;&longs;e &quml;uam <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan>. </s> | <s id="N402A97">Ego uero et&longs;i i&longs;tius di&longs;ciplinæ profe&longs;&longs;oribus et <expan abbr="t&etilde;porum">temporum</expan> ob&longs;eruato<lb/>ribus non <expan abbr="tantũ">tantum</expan> tribuam / ut eos <expan abbr="exi&longs;tim&etilde;">exi&longs;timem</expan> &longs;uis po&longs;&longs;e artibus <expan abbr="certã">certam</expan> <lb/>præ&longs;tare <expan abbr="fortunã">fortunam</expan> <expan abbr="rebusinõ">rebus/ non</expan> <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> e&longs;t ut <expan abbr="a&longs;pernãdos">a&longs;pernandos</expan> ducam <expan abbr="&longs;iquãdo">&longs;iquando</expan> <lb/><expan abbr="di&longs;put&etilde;t">di&longs;putent</expan> præ&longs;cripta i&longs;tiu&longs;modi <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <expan abbr="mon&etilde;te">monente</expan> coelo <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in par<lb/>tem po&longs;&longs;e &quml;uam <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan>. </s> |
| |
| <s id="N402B84">Et &longs;unt qui <expan abbr="affirm&etilde;t">affirment</expan> hominum <lb/>uerba tanti <expan abbr="c&etilde;/ut">causae / ut</expan> uel a feris muti&longs;que rebus <expan abbr="audian&ttilde;">audiantur</expan>. </s> | <s id="N402B84">Et &longs;unt qui <expan abbr="affirm&etilde;t">affirment</expan> hominum <lb/>uerba tanti <expan abbr="c&etilde;/ut">causae / ut</expan> uel a feris muti&longs;que rebus <expan abbr="audian&ttilde;">audiantur</expan>. </s> |
| <s id="N402B95">Sino illud Ca<lb/>tonis uerbis la&longs;&longs;atas boues in&longs;taurari. </s> | <s id="N402B95">Sino illud Ca<lb/>tonis uerbis la&longs;&longs;atas boues in&longs;taurari. </s> |
| <s id="N402B9A">Solere <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> homines aiunt <lb/><expan abbr="ĩpetrare">impetrare</expan> a &longs;olo patrio uerbis et precibus / ut in&longs;uetas et alienas alat <lb/>arbores: ip&longs;a&longs;que arbores exorari po&longs;&longs;e ut <expan abbr="trã&longs;migrent / et">tran&longs;migrent / et</expan> in alieno <lb/>accre&longs;cant. </s> | <s id="N402B9A">Solere <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> homines aiunt <lb/><expan abbr="ĩpetrare">impetrare</expan> a &longs;olo patrio uerbis et precibus / ut in&longs;uetas et alienas alat <lb/>arbores: ip&longs;a&longs;que arbores exorari po&longs;&longs;e ut <expan abbr="trã&longs;migrent / et">tran&longs;migrent / et</expan> in alieno <lb/>accre&longs;cant. </s> |
| <s id="N402BAE">Iam mihi po&longs;tea <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> inepti <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> <expan abbr="coepimus / aliorũ">coepimus / aliorum</expan> ineptias <lb/><expan abbr="rec&etilde;&longs;endo">recen&longs;endo</expan> illud ridiculi gratia non omittam / quod aiunt adeo au <lb/>diri <expan abbr="hominũ">hominum</expan> genus / ut rapam <expan abbr="affirm&etilde;t">affirment</expan> ampliorem cre&longs;cere: &longs;i <expan abbr="dũ">dum</expan> <lb/>&longs;eratur ob&longs;ecretur / ut &longs;ibi et familiæ et uicinis benigne conferat. <lb/></s> | <s id="N402BAE">Iam mihi po&longs;tea <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> inepti <expan abbr="c&etilde;">causae</expan> <expan abbr="coepimus / aliorũ">coepimus / aliorum</expan> ineptias <lb/><expan abbr="rec&etilde;&longs;endo">recen&longs;endo</expan> illud ridiculi gratia non omittam / quod aiunt adeo au<lb/>diri <expan abbr="hominũ">hominum</expan> genus / ut rapam <expan abbr="affirm&etilde;t">affirment</expan> ampliorem cre&longs;cere: &longs;i <expan abbr="dũ">dum</expan> <lb/>&longs;eratur ob&longs;ecretur / ut &longs;ibi et familiæ et uicinis benigne conferat. <lb/></s> |
| <s id="N402BD3">Quæ quidem res &longs;i ita &longs;unt: <expan abbr="nõ">non</expan> intelligo cur ocimum herbam pu<lb/>tent / quo magis cum maledictis et probris &longs;atum &longs;it / eo fructus <lb/>lætiores afferre. </s> | <s id="N402BD3">Quæ quidem res &longs;i ita &longs;unt: <expan abbr="nõ">non</expan> intelligo cur ocimum herbam pu<lb/>tent / quo magis cum maledictis et probris &longs;atum &longs;it / eo fructus <lb/>lætiores afferre. </s> |
| <s id="N402BDE">Sed mi&longs;&longs;a hæc faciamus. </s> | <s id="N402BDE">Sed mi&longs;&longs;a hæc faciamus. </s> |
| <s id="N402BE1">Cæterum præ&longs;tare qui<lb/>dem arbitror / &longs;i omni <expan abbr="opinionũ">opinionum</expan> incerta <expan abbr="&longs;uper&longs;titiõe">&longs;uper&longs;titione</expan> de&longs;pecta / rem <pb xlink:href="004/01/069.jpg"/>ip&longs;am &longs;ancte et religio&longs;e aggrediemur. </s> | <s id="N402BE1">Cæterum præ&longs;tare qui<lb/>dem arbitror / &longs;i omni <expan abbr="opinionũ">opinionum</expan> incerta <expan abbr="&longs;uper&longs;titiõe">&longs;uper&longs;titione</expan> de&longs;pecta / rem <pb xlink:href="004/01/069.jpg"/>ip&longs;am &longs;ancte et religio&longs;e aggrediemur. </s> |
| <s id="N402BF2">Ab Ioue principium mu<lb/>&longs;æ: iouis omnia plena: Ergo purificato animo: et &longs;ancte pi<gap/> ado<lb/>rato &longs;acrificio / inchoari tantam rem perplacebit: his maxime <gap/><lb/>bitis precibus ad &longs;uperos / quibus <expan abbr="po&longs;ca&ttilde;/">po&longs;catur /</expan> ut opem <expan abbr="auxiliũque">auxiliumque</expan> præ<lb/>beant operi / et faueant cæptis / quoad fau&longs;te/ feliciter / pro&longs;pereque <lb/>eueniat res: &longs;itque longa cum &longs;ua <expan abbr="&longs;uorũque">&longs;uorumque</expan> ho&longs;pitumque &longs;alute et &longs;alu<lb/>britate: cum rerum firmitate: animi æquabilitate: fortunarum in <lb/>cremento / et indu&longs;triæ fructu / et gloriæ propagatione: <expan abbr="bonorũqueomniũ">bonorumque <lb/>omnium</expan> perhennitate / atque po&longs;teritate. </s> | <s id="N402BF2">Ab Ioue principium mu<lb/>&longs;æ: iouis omnia plena: Ergo purificato animo: et &longs;ancte pi<gap/> ado<lb/>rato &longs;acrificio / inchoari tantam rem perplacebit: his maxime <gap/><lb/>bitis precibus ad &longs;uperos / quibus <expan abbr="po&longs;ca&ttilde;/">po&longs;catur /</expan> ut opem <expan abbr="auxiliũque">auxiliumque</expan> præ<lb/>beant operi / et faueant cæptis / quoad fau&longs;te/ feliciter / pro&longs;pereque <lb/>eueniat res: &longs;itque longa cum &longs;ua <expan abbr="&longs;uorũque">&longs;uorumque</expan> ho&longs;pitumque &longs;alute et &longs;alu<lb/>britate: cum rerum firmitate: animi æquabilitate: fortunarum in <lb/>cremento / et indu&longs;triæ fructu / et gloriæ pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>gatione: <expan abbr="bonorũqueomniũ">bonorumque <lb/>omnium</expan> perhennitate / atque po&longs;teritate. </s> |
| <s id="N402C18">De his hactenus.</s> | <s id="N402C18">De his hactenus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402C1B" type="head"> | <p id="N402C1B" type="head"> |
| |
| <s id="N402C4F">Integra counitaque ea <expan abbr="dicen&ttilde;">dicentur</expan>, quo <lb/>rum partes a partibus neque re&longs;ectæ / neque di&longs;iunctæ / neque non &longs;uis <lb/>in&longs;itæ locis &longs;int: Sed toto linearum tractu cohereant atque con&longs;e<lb/>quantur. </s> | <s id="N402C4F">Integra counitaque ea <expan abbr="dicen&ttilde;">dicentur</expan>, quo <lb/>rum partes a partibus neque re&longs;ectæ / neque di&longs;iunctæ / neque non &longs;uis <lb/>in&longs;itæ locis &longs;int: Sed toto linearum tractu cohereant atque con&longs;e<lb/>quantur. </s> |
| <s id="N402C5C">In &longs;tructura igitur con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quænam in ea <lb/>primariæ &longs;int partes: et quæ <expan abbr="partiũ">partium</expan> lineæ atque ordines. </s> | <s id="N402C5C">In &longs;tructura igitur con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quænam in ea <lb/>primariæ &longs;int partes: et quæ <expan abbr="partiũ">partium</expan> lineæ atque ordines. </s> |
| <s id="N402C65">Structuræ <lb/>perficiundæ partes minime ob&longs;curæ &longs;unt. </s> | <s id="N402C65">Structuræ <lb/>perficiundæ partes minime ob&longs;curæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N402C6A"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> <expan abbr="&longs;ũmum / infimũ/">&longs;ummum / infimum /</expan> <lb/>dextrum / &longs;ini&longs;trum / proximum / di&longs;tans: et quæ inter has extre<lb/>mitates intercurrant media / ex &longs;e patent: Sed quid cuique in&longs;it: cur <lb/>inter &longs;e differant: non <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="intelligũt">intelligunt</expan>. </s> | <s id="N402C6A"><expan abbr="Nãque">Namque</expan> <expan abbr="&longs;ũmum / infimũ/">&longs;ummum / infimum /</expan> <lb/>dextrum / &longs;ini&longs;trum / proximum / di&longs;tans: et quæ inter has extre<lb/>mitates intercurrant media / ex &longs;e patent: Sed quid cuique in&longs;it: cur <lb/>inter &longs;e differant: non <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="intelligũt">intelligunt</expan>. </s> |
| <s id="N402C82">Neque enim <expan abbr="&etilde;">em</expan> opus tollere ut <lb/>putant imperiti / lapidem lapidi: et cementa cementis &longs;upera&longs;tru<lb/>ere: Sed diuer&longs;æ cum &longs;int partes: longe diuer&longs;is indigent rebus <lb/>et indu&longs;tria: Aliud enim fundamentis: aliud procinctui et coro<lb/>nis: Aliud angulis et apertionum labris: Aliud extremis cuti <lb/>bus: Aliud intimis parietum in farctionibus et cra&longs;&longs;ationibus de<lb/>betur. </s> | <s id="N402C82">Neque enim <expan abbr="&etilde;">em</expan> opus tollere ut <lb/>putant imperiti / lapidem lapidi: et cementa cementis &longs;upera&longs;tru<lb/>ere: Sed diuer&longs;æ cum &longs;int partes: longe diuer&longs;is indigent rebus <lb/>et indu&longs;tria: Aliud enim fundamentis: aliud procinctui et coro<lb/>nis: Aliud angulis et apertionum labris: Aliud extremis cuti <lb/>bus: Aliud intimis parietum in farctionibus et cra&longs;&longs;ationibus de<lb/>betur. </s> |
| <s id="N402C99">Quod autem cuique debeatur / no&longs;trum erit pro&longs;equi, <pb xlink:href="004/01/070.jpg"/>In his <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ab&longs;oluendis ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> incipiemus: eos ut di<lb/>ximus imitati: qui manu &longs;int opus effecturi.</s> | <s id="N402C99">Quod autem cuique debeatur / no&longs;trum erit pro&longs;equi, <pb xlink:href="004/01/070.jpg"/>In his <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ab&longs;oluendis ab ip&longs;is <expan abbr="fundam&etilde;tis">fundamentis</expan> incipiemus: eos ut di<lb/>ximus imitati: qui manu &longs;int opus effecturi.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402CAA" type="main"> | <p id="N402CAA" type="main"> |
| <s id="N402CAC"><expan abbr="Fundamentũ/ni">Fundamentum / ni</expan> fallimur / &longs;tructuræ pars <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t: &longs;ed locus uideli<lb/>cet ac &longs;edes: <expan abbr="ĩ">in</expan> qua &longs;tructura ip&longs;a <expan abbr="toll&etilde;da">tollenda</expan> <expan abbr="&longs;tatu&etilde;daque">&longs;tatuendaque</expan> &longs;it. </s> | <s id="N402CAC"><expan abbr="Fundamentũ/ni">Fundamentum / ni</expan> fallimur / &longs;tructuræ pars <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t: &longs;ed locus uideli<lb/>cet ac &longs;edes: <expan abbr="ĩ">in</expan> qua &longs;tructura ip&longs;a <expan abbr="toll&etilde;da">tollenda</expan> <expan abbr="&longs;tatu&etilde;daque">&longs;tatuendaque</expan> &longs;it. </s> |
| <s id="N402CC4">Nam &longs;i d <lb/>bitur area penitus &longs;olida atque <expan abbr="oĩo">omnino</expan> <expan abbr="con&longs;tãs">con&longs;tans</expan> lapidea forta&longs;&longs;is: quales <lb/>apud Veios <expan abbr="nõnullas">nonnullas</expan> <expan abbr="ĩuenias">inuenias</expan>: <expan abbr="quænã">quænam</expan> tibi illic erunt fundamenta <lb/><expan abbr="iaciũda">iaciunda</expan> potius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut <expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> ip&longs;am attollas. </s> | <s id="N402CC4">Nam &longs;i da<lb/>bitur area penitus &longs;olida atque <expan abbr="oĩo">omnino</expan> <expan abbr="con&longs;tãs">con&longs;tans</expan> lapidea forta&longs;&longs;is: quales <lb/>apud Veios <expan abbr="nõnullas">nonnullas</expan> <expan abbr="ĩuenias">inuenias</expan>: <expan abbr="quænã">quænam</expan> tibi illic erunt fundamenta <lb/><expan abbr="iaciũda">iaciunda</expan> potius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut <expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> ip&longs;am attollas. </s> |
| <s id="N402CEC">Apud Senas <expan abbr="ui&longs;un&ttilde;">ui&longs;untur</expan> <lb/>maximæ <expan abbr="turriũ">turrium</expan> moles / ip&longs;o primo et nudo in &longs;olo po&longs;itæ: E&longs;t <expan abbr="enĩ">enim</expan> <lb/>mons &longs;olidus &longs;ub&longs;tratus tofo. </s> | <s id="N402CEC">Apud Senas <expan abbr="ui&longs;un&ttilde;">ui&longs;untur</expan> <lb/>maximæ <expan abbr="turriũ">turrium</expan> moles / ip&longs;o primo et nudo in &longs;olo po&longs;itæ: E&longs;t <expan abbr="enĩ">enim</expan> <lb/>mons &longs;olidus &longs;ub&longs;tratus tofo. </s> |
| <s id="N402CFF">Fundatione <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> hoc e&longs;t itione <expan abbr="ĩ">in</expan> fun<lb/>dum atque fossura erit opus ubi <expan abbr="firmũ">firmum</expan> &longs;tabileque solum pro&longs;ci&longs;&longs;a de <lb/>mi&longs;&longs;aque fouea <expan abbr="quærendũ">quærendum</expan> &longs;it: quod ip&longs;um fieri ferme pleri&longs;que <expan abbr="oībus">omnibus</expan> <lb/>in locis <expan abbr="cõuer&longs;it">conuer&longs;it </expan>: de quibus po&longs;tea. </s> | <s id="N402CFF">Fundatione <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> hoc e&longs;t itione <expan abbr="ĩ">in</expan> fun<lb/>dum atque fossura erit opus ubi <expan abbr="firmũ">firmum</expan> &longs;tabileque solum pro&longs;ci&longs;&longs;a de <lb/>mi&longs;&longs;aque fouea <expan abbr="quærendũ">quærendum</expan> &longs;it: quod ip&longs;um fieri ferme pleri&longs;que <expan abbr="oībus">omnibus</expan> <lb/>in locis <expan abbr="cõuer&longs;it">conuer&longs;it </expan>: de quibus po&longs;tea. </s> |
| <s id="N402D20"><expan abbr="Cõmodum">Commodum</expan> <expan abbr="futurũ">futurum</expan> &longs;olum <expan abbr="ĩditio">inditio</expan> <lb/>erunt hæc / &longs;i mille aderunt herbæ / quæ humectis in locis <expan abbr="&longs;oleãt">&longs;oleant</expan>: <lb/>&longs;i arborem aut <expan abbr="nullã">nullam</expan> ferat: aut eam <expan abbr="tantũ">tantum</expan>: quæ ni&longs;i in præduro et <lb/>den&longs;i&longs;&longs;imo oriatur: Si <expan abbr="circũ">circum</expan> multo <expan abbr="erũt">erunt</expan> <expan abbr="oĩa">omnia</expan> &longs;icci&longs;&longs;ima et penitus <lb/>arentia: Si lapido&longs;a lapide <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="minuto / nõ">minuto / non</expan> globeo: &longs;ed angulari &longs;o<lb/>lido præ&longs;ertim &longs;iliceo: Si &longs;ub &longs;e neque &longs;caturient fontes / neque fluen<lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> peruader: Fluenti. </s> | <s id="N402D20"><expan abbr="Cõmodum">Commodum</expan> <expan abbr="futurũ">futurum</expan> &longs;olum <expan abbr="ĩditio">inditio</expan> <lb/>erunt hæc / &longs;i mille aderunt herbæ / quæ humectis in locis <expan abbr="&longs;oleãt">&longs;oleant</expan>: <lb/>&longs;i arborem aut <expan abbr="nullã">nullam</expan> ferat: aut eam <expan abbr="tantũ">tantum</expan>: quæ ni&longs;i in præduro et <lb/>den&longs;i&longs;&longs;imo oriatur: Si <expan abbr="circũ">circum</expan> multo <expan abbr="erũt">erunt</expan> <expan abbr="oĩa">omnia</expan> &longs;icci&longs;&longs;ima et penitus <lb/>arentia: Si lapido&longs;a lapide <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="minuto / nõ">minuto / non</expan> globeo: &longs;ed angulari &longs;o<lb/>lido præ&longs;ertim &longs;iliceo: Si &longs;ub &longs;e neque &longs;caturient fontes / neque fluen<lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> peruader: Fluenti. </s> |
| <s id="N402D5D">n. </s> | <s id="N402D5D">n. </s> |
| <s id="N402D60">natura e&longs;t / ut aut rapiat &longs;empiterne quoad <lb/>motu ualeat / aut importet: Ea re fit ut plana / quæ propter fluuius <lb/>excurrit / &longs;oli <expan abbr="firmitat&etilde;">firmitatem</expan> <expan abbr="præ&longs;t&etilde;t">præ&longs;tent</expan> non <expan abbr="prius/&qtilde;">prius / quae</expan> ubi &longs;ub <expan abbr="alueũ">alueum</expan> de&longs;cen <lb/>deris. </s> | <s id="N402D60">natura e&longs;t / ut aut rapiat &longs;empiterne quoad <lb/>motu ualeat / aut importet: Ea re fit ut plana / quæ propter fluuius <lb/>excurrit / &longs;oli <expan abbr="firmitat&etilde;">firmitatem</expan> <expan abbr="præ&longs;t&etilde;t">præ&longs;tent</expan> non <expan abbr="prius/&qtilde;">prius / quae</expan> ubi &longs;ub <expan abbr="alueũ">alueum</expan> de&longs;cen <lb/>deris. </s> |
| <s id="N402D79">Tu <expan abbr="prius&qtilde;">priusquam</expan> <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> fodere incipias angulos <expan abbr="arearũ">arearum</expan> et omnes <lb/>laterum lineas diligenti&longs;&longs;ime <expan abbr="iterũ">iterum</expan> atque iterum <expan abbr="ãnota&longs;&longs;e">annota&longs;&longs;e</expan> oportet: <lb/>quales futuri &longs;int et quo &longs;tatuantur loco: His angulis ponendis <lb/>norma opus e&longs;t <expan abbr="nõ">non</expan> pu&longs;illa / &longs;ed prægrandi: quo <expan abbr="directionũ">directionum</expan> lineæ <lb/>certiores <expan abbr="cõ&longs;equan&ttilde;">con&longs;equantur</expan>: Normam ueteres <expan abbr="cõficiebant">conficiebant</expan> tribus rectis re <lb/>gulis in <expan abbr="unũ">unum</expan> <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> coniunctis: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> erat una cubitos tris: al<lb/>tera quatuor: tertia cubitos erat quinque. </s> | <s id="N402D79">Tu <expan abbr="prius&qtilde;">priusquam</expan> <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> fodere incipias angulos <expan abbr="arearũ">arearum</expan> et omnes <lb/>laterum lineas diligenti&longs;&longs;ime <expan abbr="iterũ">iterum</expan> atque iterum <expan abbr="ãnota&longs;&longs;e">annota&longs;&longs;e</expan> oportet: <lb/>quales futuri &longs;int et quo &longs;tatuantur loco: His angulis ponendis <lb/>norma opus e&longs;t <expan abbr="nõ">non</expan> pu&longs;illa / &longs;ed prægrandi: quo <expan abbr="directionũ">directionum</expan> lineæ <lb/>certiores <expan abbr="cõ&longs;equan&ttilde;">con&longs;equantur</expan>: Normam ueteres <expan abbr="cõficiebant">conficiebant</expan> tribus rectis re <lb/>gulis in <expan abbr="unũ">unum</expan> <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> coniunctis: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> erat una cubitos tris: al<lb/>tera quatuor: tertia cubitos erat quinque. </s> |
| <s id="N402DB8">Atqui hos <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> angulos <lb/>ponere imperiti / ni&longs;i rebus omnibus quæ aream <expan abbr="occup&etilde;t / amotis">occupent / amotis</expan>: <lb/>et &longs;olo prius reddito uacuo et penitu&longs; complanato ne&longs;ciunt: Eaque <lb/>de re / quod in ho&longs;tium agro moderantiu&longs; facerent / repente rap<lb/>ti&longs; malleoli&longs; / fabro&longs; ua&longs;tatore&longs; ad <expan abbr="diru&etilde;da">diruenda</expan> et delenda omnia im <lb/>mittunt: Quorum e&longs;t error ca&longs;tigandu&longs;: Nam multa et fortu<lb/>næ iniuria / et temporum aduer&longs;ita&longs; / et rerum ca&longs;u&longs; atque ne<lb/>ce&longs;&longs;itas po&longs;&longs;unt afferre: Quæ moneant uetentque ne quid cæp<pb xlink:href="004/01/071.jpg"/>ta pro&longs;equare: Et interea dedecet profecto non parcere ueterum <lb/>laboribus / et con&longs;ulere ciuium <expan abbr="cõmodis / his">commodis / his</expan> quæ a&longs;&longs;uctis <expan abbr="maiorũ">maiorum</expan> <lb/>&longs;uorum laribus capiant: quando et perdere et pro&longs;ternere et fundi<lb/>tus conuellere quæque ubique &longs;unt / ex arbitrio &longs;emper relictum &longs;it. <lb/></s> | <s id="N402DB8"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui hos <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> angulos <lb/>ponere imperiti / ni&longs;i rebus omnibus quæ aream <expan abbr="occup&etilde;t / amotis">occupent / amotis</expan>: <lb/>et &longs;olo prius reddito uacuo et penitu&longs; complanato ne&longs;ciunt: Eaque <lb/>de re / quod in ho&longs;tium agro moderantiu&longs; facerent / repente rap<lb/>ti&longs; malleoli&longs; / fabro&longs; ua&longs;tatore&longs; ad <expan abbr="diru&etilde;da">diruenda</expan> et delenda omnia im<lb/>mittunt: Quorum e&longs;t error ca&longs;tigandu&longs;: Nam multa et fortu<lb/>næ iniuria / et temporum aduer&longs;ita&longs; / et rerum ca&longs;u&longs; atque ne<lb/>ce&longs;&longs;itas po&longs;&longs;unt afferre: Quæ moneant uetentque ne quid cæp<pb xlink:href="004/01/071.jpg"/>ta pro&longs;equare: Et interea dedecet profecto non parcere ueterum <lb/>laboribus / et con&longs;ulere ciuium <expan abbr="cõmodis / his">commodis / his</expan> quæ a&longs;&longs;uctis <expan abbr="maiorũ">maiorum</expan> <lb/>&longs;uorum laribus capiant: quando et perdere et pro&longs;ternere et fundi<lb/>tus conuellere quæque ubique &longs;unt / ex arbitrio &longs;emper relictum &longs;it. <lb/></s> |
| <s id="N402DE8">Itaque pri&longs;tina uelim &longs;erues integra quoad noua illis <expan abbr="nõ">non</expan> demollitis <lb/>attolli nequeant.</s> | <s id="N402DE8">Itaque pri&longs;tina uelim &longs;erues integra quoad noua illis <expan abbr="nõ">non</expan> demollitis <lb/>attolli nequeant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N402DF1" type="main"> | <p id="N402DF1" type="main"> |
| |
| <s id="N402EB3">Neque erit non accommoda<lb/>ti&longs;&longs;imum radios ui&longs;us locis &longs;upereminentibus terminare linea: <pb xlink:href="004/01/072.jpg"/>quo illinc dimi&longs;&longs;o perpendiculo certa præ&longs;tetur directio atque pro<lb/>gre&longs;&longs;io. </s> | <s id="N402EB3">Neque erit non accommoda<lb/>ti&longs;&longs;imum radios ui&longs;us locis &longs;upereminentibus terminare linea: <pb xlink:href="004/01/072.jpg"/>quo illinc dimi&longs;&longs;o perpendiculo certa præ&longs;tetur directio atque pro<lb/>gre&longs;&longs;io. </s> |
| <s id="N402EC0">Signatis perinde lineis et angulis <expan abbr="fo&longs;&longs;ionũ">fo&longs;&longs;ionum</expan> <expan abbr="cõueniret">conueniret</expan> qui <lb/>dem <expan abbr="oculorũ">oculorum</expan> et intuitus uim habere / qualem per hæc habui&longs;&longs;e <expan abbr="t&etilde;">tem</expan><lb/>pora hi&longs;panum <expan abbr="qu&etilde;piam">quempiam</expan> fabulantur. </s> | <s id="N402EC0">Signatis perinde lineis et angulis <expan abbr="fo&longs;&longs;ionũ">fo&longs;&longs;ionum</expan> <expan abbr="cõueniret">conueniret</expan> qui <lb/>dem <expan abbr="oculorũ">oculorum</expan> et intuitus uim habere / qualem per hæc habui&longs;&longs;e <expan abbr="t&etilde;">tem</expan><lb/>pora hi&longs;panum <expan abbr="qu&etilde;piam">quempiam</expan> fabulantur. </s> |
| <s id="N402EDB">qui aquarum uenas per terræ <lb/>intima &longs;erpientes / non &longs;ecus di&longs;ternebat ac &longs;i in aperto fluerent: <lb/>Tanta &longs;ub terra &longs;uccedunt incognita: quibus non tuto onus et im <lb/>pen&longs;am ædificationis <expan abbr="&longs;ub&longs;tin&etilde;dam">&longs;ub&longs;tinendam</expan> <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> | <s id="N402EDB">qui aquarum uenas per terræ <lb/>intima &longs;erpientes / non &longs;ecus di&longs;ternebat ac &longs;i in aperto fluerent: <lb/>Tanta &longs;ub terra &longs;uccedunt incognita: quibus non tuto onus et im <lb/>pen&longs;am ædificationis <expan abbr="&longs;ub&longs;tin&etilde;dam">&longs;ub&longs;tinendam</expan> <expan abbr="cõmittas">committas</expan>. </s> |
| <s id="N402EEC">Et oportet profecto <lb/>cum toto ædificio / tum præ&longs;ertim ip&longs;is fundamentis nihil negli<lb/>gere: in quo cauti et <expan abbr="circũ&longs;pecti">circum&longs;pecti</expan> ædificatoris ratio et <expan abbr="dilig&etilde;tia">diligentia</expan> de <lb/>&longs;iderari po&longs;&longs;it: quando in cæteris &longs;iquid <expan abbr="erratũ">erratum</expan> e&longs;t / lædit leuius: <lb/>et emendatur facilius: et perfertur <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in <expan abbr="fũdamentis">fundamentis</expan>: in <lb/>quibus nulla errati excu&longs;atio admittenda e&longs;t. </s> | <s id="N402EEC">Et oportet profecto <lb/>cum toto ædificio / tum præ&longs;ertim ip&longs;is fundamentis nihil negli<lb/>gere: in quo cauti et <expan abbr="circũ&longs;pecti">circum&longs;pecti</expan> ædificatoris ratio et <expan abbr="dilig&etilde;tia">diligentia</expan> de <lb/>&longs;iderari po&longs;&longs;it: quando in cæteris &longs;iquid <expan abbr="erratũ">erratum</expan> e&longs;t / lædit leuius: <lb/>et emendatur facilius: et perfertur <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in <expan abbr="fũdamentis">fundamentis</expan>: in <lb/>quibus nulla errati excu&longs;atio admittenda e&longs;t. </s> |
| <s id="N402F11">At ueteres / quod <lb/>fau&longs;tum et felix &longs;it / fodito inquiunt / u&longs;que dum &longs;olidum inuenias. <lb/></s> | <s id="N402F11">At ueteres / quod <lb/>fau&longs;tum et felix &longs;it / fodito inquiunt / u&longs;que dum &longs;olidum inuenias. <lb/></s> |
| <s id="N402F17">Habet enim tellus &longs;ubduplices et multiplices cutes: alias fabulo<lb/>sas: alias hareno&longs;as: alias calculo&longs;as et eiu&longs;modi: &longs;ub quibus ordi<lb/>ne uario et incerto den&longs;a et concreta &longs;ub&longs;titit cutis / ferendis ædifi<lb/>ciis ualidi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N402F17">Habet enim tellus &longs;ubduplices et multiplices cutes: alias fabulo<lb/>sas: alias hareno&longs;as: alias calculo&longs;as et eiu&longs;modi: &longs;ub quibus ordi<lb/>ne uario et incerto den&longs;a et concreta &longs;ub&longs;titit cutis / ferendis ædifi<lb/>ciis ualidi&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N402F20">Quæ et ip&longs;a quidem uaria <expan abbr="&etilde;">est</expan>: neque cæteris &longs;ui ge<lb/>neris ulla pene in re &longs;imilis: Sed alibi duri&longs;&longs;ima et ferro prope in <lb/>expugnabilis: alibi cra&longs;&longs;ior: alibi nigricans: alibi albicans: quam <lb/>cæteris <expan abbr="imbecillior&etilde;">imbecilliorem</expan> plerique <expan abbr="putãt">putant</expan>: Alibi cretamo&longs;a: alibi tofinea: <lb/>alibi ex <expan abbr="&qtilde;">quae</expan><expan abbr="dã">dam</expan> argille genere imixta glarea: De quibu&longs; omnibu&longs; <expan abbr="quenã">quaedam</expan> <lb/>&longs;it optima <expan abbr="certũ">certum</expan> dari aliud <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> pote&longs;t. </s> | <s id="N402F20">Quæ et ip&longs;a quidem uaria <expan abbr="&etilde;">est</expan>: neque cæteris &longs;ui ge<lb/>neris ulla pene in re &longs;imilis: Sed alibi duri&longs;&longs;ima et ferro prope in <lb/>expugnabilis: alibi cra&longs;&longs;ior: alibi nigricans: alibi albicans: quam <lb/>cæteris <expan abbr="imbecillior&etilde;">imbecilliorem</expan> plerique <expan abbr="putãt">putant</expan>: Alibi cretamo&longs;a: alibi tofinea: <lb/>alibi ex <expan abbr="&qtilde;">quam</expan><expan abbr="dã">dam</expan> argille genere imixta glarea: De quibu&longs; omnibu&longs; <expan abbr="quenã">quaedam</expan> <lb/>&longs;it optima <expan abbr="certũ">certum</expan> dari aliud <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> pote&longs;t. </s> |
| <s id="N402F51">preter <expan abbr="unũ">unum</expan>: Vt <lb/>eam probent: quæ <expan abbr="errfũ">errfum</expan> egre excipiat: quæ ue aqua <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;a">immi&longs;&longs;a</expan> minime <lb/><expan abbr="dl&longs;&longs;olua&ttilde;">dl&longs;&longs;oluatur</expan>. </s> | <s id="N402F51">preter <expan abbr="unũ">unum</expan>: Vt <lb/>eam probent: quæ <expan abbr="errfũ">errfum</expan> egre excipiat: quæ ue aqua <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;a">immi&longs;&longs;a</expan> minime <lb/><expan abbr="dl&longs;&longs;olua&ttilde;">dl&longs;&longs;oluatur</expan>. </s> |
| <s id="N402F67">Et <expan abbr="&longs;olidũ">&longs;olidum</expan> ea de re <expan abbr="nullũ">nullum</expan> haberi <expan abbr="putãt">putant</expan> certiu&longs; atque <expan abbr="cõ&longs;tã">con&longs;tan</expan><lb/>tiu&longs;. </s> | <s id="N402F67">Et <expan abbr="&longs;olidũ">&longs;olidum</expan> ea de re <expan abbr="nullũ">nullum</expan> haberi <expan abbr="putãt">putant</expan> certiu&longs; atque <expan abbr="cõ&longs;tã">con&longs;tan</expan><lb/>tiu&longs;. </s> |
| <s id="N402F7C"><expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod ad <expan abbr="aquã">aquam</expan> perterre ui&longs;cera <expan abbr="&longs;caturient&etilde;">&longs;caturientem</expan> &longs;ub&longs;it. </s> | <s id="N402F7C"><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quod ad <expan abbr="aquã">aquam</expan> perterre ui&longs;cera <expan abbr="&longs;caturient&etilde;">&longs;caturientem</expan> &longs;ub&longs;it. </s> |
| <s id="N402F8A">Nos uero <lb/>doctos et peritos omnes incolas et uicinos architectos <expan abbr="cõ&longs;ulendos">con&longs;ulendos</expan> <lb/>putamus: Qui quidem & ueterum ædificiorum exemplo: et po<lb/>nendorum indies u&longs;u recte i&longs;tius: ædifices: regionis &longs;olum quale <lb/>&longs;it & quid ualeat facile didici&longs;&longs;e potuere. </s> | <s id="N402F8A">Nos uero <lb/>doctos et peritos omnes incolas et uicinos architectos <expan abbr="cõ&longs;ulendos">con&longs;ulendos</expan> <lb/>putamus: Qui quidem & ueterum ædificiorum exemplo: et po<lb/>nendorum indies u&longs;u recte i&longs;tius: ædifices: regionis &longs;olum quale <lb/>&longs;it & quid ualeat facile didici&longs;&longs;e potuere. </s> |
| <s id="N402F99">Dantur tamen argu<lb/>menta de &longs;oli firmitate prætentanda & congno&longs;cenda. </s> | <s id="N402F99">Dantur tamen argu<lb/>menta de &longs;oli firmitate prætentanda & congno&longs;cenda. </s> |
| <s id="N402F9E">Nam ubi <lb/>graue aliquid per &longs;olum prouolutaris / aut exalto cadentem dimi<lb/>seris: & non &longs;ubcor tremuerit locus: aut aquam / expatina / illic <lb/>&longs;tatuta / cri&longs;pantem non reddiderit: nimirum firmitatem i&longs;tic <lb/>polliceri inter petrabimur. </s> | <s id="N402F9E">Nam ubi <lb/>graue aliquid per &longs;olum prouolutaris / aut exalto cadentem dimi<lb/>seris: & non &longs;ubcor tremuerit locus: aut aquam / expatina / illic <lb/>&longs;tatuta / cri&longs;pantem non reddiderit: nimirum firmitatem i&longs;tic <lb/>polliceri inter petrabimur. </s> |
| |
| <s id="N402FBC">Diuer&longs;a igitur tibi erit fundationis ratio / pro lo<lb/><expan abbr="corũ">corum</expan> diuer&longs;itate exequenda. </s> | <s id="N402FBC">Diuer&longs;a igitur tibi erit fundationis ratio / pro lo<lb/><expan abbr="corũ">corum</expan> diuer&longs;itate exequenda. </s> |
| <s id="N402FC4">Locorum alius elatus / alius depre&longs;<lb/>&longs;us: alius inter hæc medius / ut puta qui accliuis &longs;it: hic adeo alius <lb/>&longs;iccior et aridior: uti &longs;unt præ&longs;ertim montium iuga et uertices: <lb/>Alius penitus madens et infu&longs;us: uti e&longs;t qui apud mare: apud lacu <lb/>nas et intra <expan abbr="cõualles">conualles</expan> &longs;ub&longs;idat: Alius ita e&longs;t po&longs;itus / ut neque &longs;iccus <lb/>omnino: neque penitus <expan abbr="mad&etilde;s">madens</expan> &longs;empiterne &longs;it: uti natura &longs;ui &longs;unt ac <lb/>cliuia: ut quibus aquæ non per&longs;i&longs;tunt <expan abbr="ĩmotæ">immotæ</expan> et contabe&longs;centes: <lb/>&longs;ed lap&longs;u aliquo per pronum deducuntur. </s> | <s id="N402FC4">Locorum alius elatus / alius depre&longs;<lb/>&longs;us: alius inter hæc medius / ut puta qui accliuis &longs;it: hic adeo alius <lb/>&longs;iccior et aridior: uti &longs;unt præ&longs;ertim montium iuga et uertices: <lb/>Alius penitus madens et infu&longs;us: uti e&longs;t qui apud mare: apud lacu <lb/>nas et intra <expan abbr="cõualles">conualles</expan> &longs;ub&longs;idat: Alius ita e&longs;t po&longs;itus / ut neque &longs;iccus <lb/>omnino: neque penitus <expan abbr="mad&etilde;s">madens</expan> &longs;empiterne &longs;it: uti natura &longs;ui &longs;unt ac <lb/>cliuia: ut quibus aquæ non per&longs;i&longs;tunt <expan abbr="ĩmotæ">immotæ</expan> et contabe&longs;centes: <lb/>&longs;ed lap&longs;u aliquo per pronum deducuntur. </s> |
| <s id="N402FE1">Nullis locis ilico fiden <lb/>dum e&longs;t inuento quod ferrum re&longs;puat: po&longs;&longs;et enim id e&longs;&longs;e in cam<lb/>pe&longs;tri parte ue et infirmum: ex quo maxima iac<gap/>tura et totius ope <lb/>ris <expan abbr="ruĩa">ruina</expan> olim <expan abbr="cõ&longs;equere&ttilde;">con&longs;equeretur</expan>. </s> | <s id="N402FE1">Nullis locis ilico fiden <lb/>dum e&longs;t inuento quod ferrum re&longs;puat: po&longs;&longs;et enim id e&longs;&longs;e in cam<lb/>pe&longs;tri parte ue et infirmum: ex quo maxima iac<gap/>tura et totius ope <lb/>ris <expan abbr="ruĩa">ruina</expan> olim <expan abbr="cõ&longs;equere&ttilde;">con&longs;equeretur</expan>. </s> |
| <s id="N402FF4">No&longs;que <expan abbr="uidīus">uidius</expan> <expan abbr="turrĩ">turrim</expan> apud <expan abbr="Mne&longs;tor&etilde;/Ve">Mne&longs;torem / Ve</expan><lb/>netiarum oppidum / que po&longs;t annos aliquot quod̈ ab&longs;oluta <expan abbr="extitit / põ">extitit / pon</expan><lb/>dere &longs;ui perforato cui incumbat &longs;olo / uti res mon&longs;trauit / tenui et <lb/><expan abbr="ĩbecilli">imbecilli</expan> ad <expan abbr="&longs;ũma">&longs;umma</expan> u&longs;que propugnacula <expan abbr="ĩmer&longs;um">immer&longs;um</expan> ierit: quo magis incul<lb/><expan abbr="pãdi">pandi</expan> &longs;unt quae <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olido i&longs;tiu&longs;modi a natura &longs;ub&longs;trato et &longs;ub&longs;tituto <lb/>præcipue ut ferat ædificia: &longs;ed uel maceric ali&quml; ueteris <expan abbr="ruĩæ">ruinæ</expan> <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>ta / non eam quanta et qualis &longs;it funditus per&longs;crutantur: Sed in ea <lb/>præaltos parietes attollunt incon&longs;iderate: et minuendæ impen&longs;æ <lb/>auiditate / omnem ædificationem ultro perdunt. </s> | <s id="N402FF4">No&longs;que <expan abbr="uidīus">uidimus</expan> <expan abbr="turrĩ">turrim</expan> apud <expan abbr="Mne&longs;tor&etilde;/Ve">Mne&longs;torem / Ve</expan><lb/>netiarum oppidum / que po&longs;t annos aliquot <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ab&longs;oluta <expan abbr="extitit / põ">extitit / pon</expan><lb/>dere &longs;ui perforato cui incumbat &longs;olo / uti res mon&longs;trauit / tenui et <lb/><expan abbr="ĩbecilli">imbecilli</expan> ad <expan abbr="&longs;ũma">&longs;umma</expan> u&longs;que propugnacula <expan abbr="ĩmer&longs;um">immer&longs;um</expan> ierit: quo magis incul<lb/><expan abbr="pãdi">pandi</expan> &longs;unt quae <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olido i&longs;tiu&longs;modi a natura &longs;ub&longs;trato et &longs;ub&longs;tituto <lb/>præcipue ut ferat ædificia: &longs;ed uel maceric ali&quml; ueteris <expan abbr="ruĩæ">ruinæ</expan> <expan abbr="inu&etilde;">inuen</expan><lb/>ta / non eam quanta et qualis &longs;it funditus per&longs;crutantur: Sed in ea <lb/>præaltos parietes attollunt incon&longs;iderate: et minuendæ impen&longs;æ <lb/>auiditate / omnem ædificationem ultro perdunt. </s> |
| <s id="N403033">Præclare iccirco <lb/>admonentur / ut omnium primi fodiantur putei: Id quidem cum <lb/>cæteras ob res / tum ut aperti&longs;&longs;ime pateat <expan abbr="quãti">quanti</expan> quæque &longs;e&longs;e habeat <lb/>cutis ad opus tolerandum aut <expan abbr="infirmandũ">infirmandum</expan>. </s> | <s id="N403033">Præclare iccirco <lb/>admonentur / ut omnium primi fodiantur putei: Id quidem cum <lb/>cæteras ob res / tum ut aperti&longs;&longs;ime pateat <expan abbr="quãti">quanti</expan> quæque &longs;e&longs;e habeat <lb/>cutis ad opus tolerandum aut <expan abbr="infirmandũ">infirmandum</expan>. </s> |
| <s id="N403044">Accedit quod ad mul<lb/>tas rerum agendarum <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> et aqua inuenta et quæ <expan abbr="egerã">egeran</expan><lb/>tur conferet. </s> | <s id="N403044">Accedit quod ad mul<lb/>tas rerum agendarum <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> et aqua inuenta et quæ <expan abbr="egerã">egeran</expan><lb/>tur conferet. </s> |
| <s id="N403055">Accedit etiam quod hinc adaperta re&longs;piratio a &longs;ubterra<lb/>neis exalationum motibus tutam illæ&longs;amque præ&longs;tabit ædificio fir<lb/>mitatem. </s> | <s id="N403055">Accedit etiam quod hinc adaperta re&longs;piratio a &longs;ubterra<lb/>neis exalationum motibus tutam illæ&longs;amque præ&longs;tabit ædificio fir<lb/>mitatem. </s> |
| |
| <s id="N4030C8">Maurelius mons qui &longs;upra Floren<lb/>tiam e&longs;t / patrum no&longs;trorum ætate multa uirebat abiete: At nunc <lb/>nudus et a&longs;per relictus e&longs;t / imbrium ni fallor ab&longs;ter&longs;ionibus.</s> | <s id="N4030C8">Maurelius mons qui &longs;upra Floren<lb/>tiam e&longs;t / patrum no&longs;trorum ætate multa uirebat abiete: At nunc <lb/>nudus et a&longs;per relictus e&longs;t / imbrium ni fallor ab&longs;ter&longs;ionibus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4030CF" type="main"> | <p id="N4030CF" type="main"> |
| <s id="N4030D1">Decliuibus areis iubebat Iunius Columella inferiori a parte et lo<lb/>co pre&longs;&longs;iore fundamenta ordiri au&longs;picaremur: Perite id quidem: <lb/><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> præter id / quod illic iacta / et præ&longs;tructa admodum &longs;uis co<lb/>aptata locis per&longs;i&longs;tent: qua&longs;i fultura ualida <expan abbr="renit&etilde;tur">renitentur</expan> ad cur&longs;us ea: <lb/>quæ mox &longs;i ædes prolatare libuerit / ad partem &longs;uperiorem appli<lb/>cabuntur: Fiet etiam ut quæ forta&longs;&longs;is uitia &longs;ub&longs;equi ad i&longs;tiu&longs;modi <lb/>fo&longs;&longs;iones interdum &longs;oleant hyante &longs;olo atque labente / minus te la<lb/>teant: minu&longs;que noceant. </s> | <s id="N4030D1">Decliuibus areis iubebat Iunius Columella inferiori a parte et lo<lb/>co pre&longs;&longs;iore fundamenta ordiri au&longs;picaremur: Perite id quidem: <lb/><expan abbr="Nãque">Namque</expan> præter id / quod illic iacta / et præ&longs;tructa admodum &longs;uis co<lb/>aptata locis per&longs;i&longs;tent: qua&longs;i fultura ualida <expan abbr="renit&etilde;tur">renitentur</expan> ad cur&longs;us ea: <lb/>quæ mox &longs;i ædes prolatare libuerit / ad partem &longs;uperiorem appli<lb/>cabuntur: Fiet etiam ut quæ forta&longs;&longs;is uitia &longs;ub&longs;equi ad i&longs;tiu&longs;modi <lb/>fo&longs;&longs;iones interdum &longs;oleant hyante &longs;olo atque labente / minus te la<lb/>teant: minu&longs;que noceant. </s> |
| <s id="N4030E9">Paludo&longs;is in locis laxam adapire fo&longs;&longs;am <lb/><expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>: fo&longs;&longs;æque latera palis / cratibus / tabula / alga / limo et i&longs;tiu&longs; <lb/>modi rebus munienda hinc atque hinc: ne aqua &longs;ubinsiuat: Mox ex <lb/>haurienda &longs;iqua re&longs;idua intra munitiones ine&longs;t aqua: egerendaque <lb/>harena: abruendu&longs;que luto&longs;us alueus funditus: quoad inuenias ubi <lb/>pes ue&longs;tigio &longs;i&longs;tat. </s> | <s id="N4030E9">Paludo&longs;is in locis laxam adapire fo&longs;&longs;am <lb/><expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>: fo&longs;&longs;æque latera palis / cratibus / tabula / alga / limo et i&longs;tiu&longs; <lb/>modi rebus munienda hinc atque hinc: ne aqua &longs;ubinsiuat: Mox ex <lb/>haurienda &longs;iqua re&longs;idua intra munitiones ine&longs;t aqua: egerendaque <lb/>harena: abruendu&longs;que luto&longs;us alueus funditus: quoad inuenias ubi <lb/>pes ue&longs;tigio &longs;i&longs;tat. </s> |
| <s id="N4030F9">Idem ip&longs;um &longs;abulo&longs;o in &longs;olo quoad res po&longs;tu<lb/>let faciundum e&longs;t. </s> | <s id="N4030F9">Idem ip&longs;um &longs;abulo&longs;o in &longs;olo quoad res po&longs;tu<lb/>let faciundum e&longs;t. </s> |
| <s id="N4030FE">Cæterum omnis fo&longs;&longs;ionis fundum ad libellam <lb/>plane <expan abbr="coequãdum">coequandum</expan> e&longs;t: ne quam in partem u&longs;piam &longs;it decliue / quo <lb/>imponenda coequatis ponderibus collibrentur: Habet enim pon<lb/>dus in &longs;e hoc in&longs;itum et <expan abbr="ĩnatum">innatum</expan>: ut depre&longs;&longs;iora &longs;emper oppetat et <lb/>opprimat. </s> | <s id="N4030FE">Cæterum omnis fo&longs;&longs;ionis fundum ad libellam <lb/>plane <expan abbr="coequãdum">coequandum</expan> e&longs;t: ne quam in partem u&longs;piam &longs;it decliue / quo <lb/>imponenda coequatis ponderibus collibrentur: Habet enim pon<lb/>dus in &longs;e hoc in&longs;itum et <expan abbr="ĩnatum">innatum</expan>: ut depre&longs;&longs;iora &longs;emper oppetat et <lb/>opprimat. </s> |
| <s id="N403111">Sunt quæ in palu&longs;tribus fieri iubent / &longs;ed magis ad &longs;tru<lb/>cturam quam̈ ad fundationis rem <expan abbr="pertineãt">pertineant</expan>: Atqui &longs;ic enim iubent. <lb/></s> | <s id="N403111">Sunt quæ in palu&longs;tribus fieri iubent / &longs;ed magis ad &longs;tru<lb/>cturam <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ad fundationis rem <expan abbr="pertineãt">pertineant</expan>: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui &longs;ic enim iubent. <lb/></s> |
| <s id="N40311B">Sudium et palorum copiam cacumine præu&longs;to /<gap/>pede inuer&longs;o ad <lb/>&longs;ublime figito: ut &longs;it operis huius area lata <expan abbr="duplo/&qtilde;">duplo / quae</expan> futurus e&longs;t <lb/>murus: &longs;intque pali ad muri futuri <expan abbr="altitudinem / lõgi">altitudinem / longi</expan> nihilominus <lb/>una partium ex octo: &longs;intque cra&longs;&longs;i ut ad &longs;ui longitudinem / ita ut <lb/>pars re&longs;pondeat nihil minus duodecima denique conferti configan<lb/>tur quoad ubi plures interfigas aditus non pateat. </s> | <s id="N40311B">Sudium et palorum copiam cacumine præu&longs;to /<gap/>pede inuer&longs;o ad <lb/>&longs;ublime figito: ut &longs;it operis huius area lata <expan abbr="duplo/&qtilde;">duplo / quae</expan> futurus e&longs;t <lb/>murus: &longs;intque pali ad muri futuri <expan abbr="altitudinem / lõgi">altitudinem / longi</expan> nihilominus <lb/>una partium ex octo: &longs;intque cra&longs;&longs;i ut ad &longs;ui longitudinem / ita ut <lb/>pars re&longs;pondeat nihil minus duodecima denique conferti configan<lb/>tur quoad ubi plures interfigas aditus non pateat. </s> |
| <s id="N403132"><expan abbr="Configendorũ">Configendorum</expan> <lb/>palorum machinas <expan abbr="uticũque">uticunque</expan> illæ &longs;int habere oportet malleos non <lb/>graui&longs;&longs;imos: &longs;ed crebro ictu incudentes: Nam prægraues <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;int <lb/>pondere <expan abbr="ĩmani">immani</expan> impetuque intolerabili materiam protinus perfrin<lb/>gunt. </s> | <s id="N403132"><expan abbr="Configendorũ">Configendorum</expan> <lb/>palorum machinas <expan abbr="uticũque">uticunque</expan> illæ &longs;int habere oportet malleos non <lb/>graui&longs;&longs;imos: &longs;ed crebro ictu incudentes: Nam prægraues <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;int <lb/>pondere <expan abbr="ĩmani">immani</expan> impetuque intolerabili materiam protinus perfrin<lb/>gunt. </s> |
| <s id="N40314C">Crebritas quidem omnem &longs;oli <expan abbr="cõtumaciam">contumaciam</expan> et peruicaciam <lb/>a&longs;&longs;iduitate la&longs;&longs;at et domitat. </s> | <s id="N40314C">Crebritas quidem omnem &longs;oli <expan abbr="cõtumaciam">contumaciam</expan> et peruicaciam <lb/>a&longs;&longs;iduitate la&longs;&longs;at et domitat. </s> |
| |
| <s id="N40323D">Vbi uero &longs;pi&longs;&longs;ior / tunc glarea angula <lb/>ris et fractionum minutalia admi&longs;cebuntur una cum harena ex di<lb/>midia. </s> | <s id="N40323D">Vbi uero &longs;pi&longs;&longs;ior / tunc glarea angula <lb/>ris et fractionum minutalia admi&longs;cebuntur una cum harena ex di<lb/>midia. </s> |
| <s id="N403244">Tertiam &longs;i tun&longs;æ te&longs;tæ partem adieceris affirmant omnes <lb/>futuram multo tenaciorem. </s> | <s id="N403244">Tertiam &longs;i tun&longs;æ te&longs;tæ partem adieceris affirmant omnes <lb/>futuram multo tenaciorem. </s> |
| <s id="N403249">Tu tamen uticumque mi&longs;cucris / ite <lb/>rum atque iterum &longs;ubigas oportet: ad minutorum u&longs;que corpu&longs;culo <lb/>rum <expan abbr="cõmixtionem">commixtionem</expan>: Et &longs;unt ea de re qui probe <expan abbr="cõmi&longs;cendi">commi&longs;cendi</expan> gratia <lb/>mortariis diutius uer&longs;ant atque intundunt. </s> | <s id="N403249">Tu tamen uticumque mi&longs;cucris / ite <lb/>rum atque iterum &longs;ubigas oportet: ad minutorum u&longs;que corpu&longs;culo <lb/>rum <expan abbr="cõmixtionem">commixtionem</expan>: Et &longs;unt ea de re qui probe <expan abbr="cõmi&longs;cendi">commi&longs;cendi</expan> gratia <lb/>mortariis diutius uer&longs;ant atque intundunt. </s> |
| <s id="N40325A">Et de calce quoque hacte<lb/>nus: Ni forte his quæ diximus / illud de&longs;it: calcem &longs;uis et præ&longs;er<lb/>tim eadem ex fodina / cognitis lapidibus / tenacius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cum exter<lb/>nis coherere.</s> | <s id="N40325A">Et de calce quoque hacte<lb/>nus: Ni forte his quæ diximus / illud de&longs;it: calcem &longs;uis et præ&longs;er<lb/>tim eadem ex fodina / cognitis lapidibus / tenacius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> cum exter<lb/>nis coherere.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403267" type="main"> | <p id="N403267" type="main"> |
| <s id="N403269">Pedamentis extruendis: hoc e&longs;t fundamentis ad aream u&longs;que com<lb/><expan abbr="plendis / quidnã">plendis / quidnam</expan> moneant nihil inuenio apud ueteres / præter <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>illud: ut lapidem / qui &longs;ub diuo / uti &longs;upra diximus / biennium ha<lb/>bitus uitium fecerit / fundamentis coniicias. </s> | <s id="N403269">Pedamentis extruendis: hoc e&longs;t fundamentis ad aream u&longs;que com<lb/><expan abbr="plendis / quidnã">plendis / quidnam</expan> moneant nihil inuenio apud ueteres / præter <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>illud: ut lapidem / qui &longs;ub diuo / uti &longs;upra diximus / biennium ha<lb/>bitus uitium fecerit / fundamentis coniicias. </s> |
| <s id="N403279">Nam ueluti in mi<lb/>litia de&longs;ides et imbelles / qui perferre &longs;olem et puluerem <expan abbr="nequeãt">nequeant</expan>: <lb/>domum ad &longs;uos non &longs;ine nota remittuntur: Sic et i&longs;tic molles et <lb/><gap/>neruatos lapides reiiciunt: ut pri&longs;tino in ocio / a&longs;&longs;uetaque in um<lb/>bra ignobiles conquie&longs;cant: Tam et&longs;i apud hi&longs;toricos a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e <lb/>in terra comperiam ueteres ponendis pedamentis / omni indu&longs;tria <lb/>et diligentia eniti: ut e&longs;&longs;et illic &longs;tructura / quoad eius fieri po&longs;&longs;et <lb/>omni ex parte nihilominus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in cætero muro &longs;olidi&longs;&longs;ima. </s> | <s id="N403279">Nam ueluti in mi<lb/>litia de&longs;ides et imbelles / qui perferre &longs;olem et puluerem <expan abbr="nequeãt">nequeant</expan>: <lb/>domum ad &longs;uos non &longs;ine nota remittuntur: Sic et i&longs;tic molles et <lb/><gap/>neruatos lapides reiiciunt: ut pri&longs;tino in ocio / a&longs;&longs;uetaque in um<lb/>bra ignobiles conquie&longs;cant: Tam et&longs;i apud hi&longs;toricos a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e <lb/>in terra comperiam ueteres ponendis pedamentis / omni indu&longs;tria <lb/>et diligentia eniti: ut e&longs;&longs;et illic &longs;tructura / quoad eius fieri po&longs;&longs;et <lb/>omni ex parte nihilominus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> in cætero muro &longs;olidi&longs;&longs;ima. </s> |
| <s id="N403293">Nice<lb/>rini filius ægyptiorum rex A&longs;ithim / cuius id fuit institutum: ut <lb/>qui ære alieno tenerentur / patris cadauer in pignus darent / lateri<lb/><expan abbr="tiã">tiam</expan> &longs;tructurus pyramidem / fundamentis iaciundis præfixit in pa<lb/>lude trabes: hi&longs;que &longs;uperduxit lateres. </s> | <s id="N403293">Nice<lb/>rini filius ægyptiorum rex A&longs;ithim / cuius id fuit institutum: ut <lb/>qui ære alieno tenerentur / patris cadauer in pignus darent / lateri<lb/><expan abbr="tiã">tiam</expan> &longs;tructurus pyramidem / fundamentis iaciundis præfixit in pa<lb/>lude trabes: hi&longs;que &longs;uperduxit lateres. </s> |
| <s id="N4032A1">Memoriæ quoque <expan abbr="proditũ">proditum</expan> e&longs;t <pb xlink:href="004/01/077.jpg"/>Cre&longs;iphum optimum illum: qui celeberrimum Dianæ templum <lb/>apud ephe&longs;um a&longs;truxit cum &longs;ibi locum delegi&longs;&longs;et <expan abbr="planũ">planum</expan> et <gap/>mun <lb/>ctum: qui demum a terræ motibus futurus ei<gap/>r immunis: p<gap/>rinci<lb/>pio / ne lubrico illic atque parum &longs;tabili in &longs;olo / tantæ molis &longs;unda<lb/>menta temere collocarentur / &longs;traui&longs;&longs;e aiunt calcatis carbonibus: <lb/>Deinde uelleribus tantum palorum media interualla expleri cio<lb/>berrimo carbone atque <expan abbr="incõculcari / et">inconculcari / et</expan> mox quadrata &longs;uperextendi <lb/>&longs;axa iuncturis &quml; longi&longs;&longs;imis. </s> | <s id="N4032A1">Memoriæ quoque <expan abbr="proditũ">proditum</expan> e&longs;t <pb xlink:href="004/01/077.jpg"/>Cre&longs;iphum optimum illum: qui celeberrimum Dianæ templum <lb/>apud ephe&longs;um a&longs;truxit cum &longs;ibi locum delegi&longs;&longs;et <expan abbr="planũ">planum</expan> et <gap/>mun <lb/>ctum: qui demum a terræ motibus futurus ei<gap/>r immunis: p<gap/>rinci<lb/>pio / ne lubrico illic atque parum &longs;tabili in &longs;olo / tantæ molis &longs;unda<lb/>menta temere collocarentur / &longs;traui&longs;&longs;e aiunt calcatis carbonibus: <lb/>Deinde uelleribus tantum palorum media interualla expleri cio<lb/>berrimo carbone atque <expan abbr="incõculcari / et">inconculcari / et</expan> mox quadrata &longs;uperextendi <lb/>&longs;axa iuncturis &quml; longi&longs;&longs;imis. </s> |
| <s id="N4032CA">Comperio et apud hyero&longs;olimam <lb/>in fundamentis publicorum operum fui&longs;&longs;e qui lapides ponerent <lb/>longos uigenos: altos non minus denos cubitos. </s> | <s id="N4032CA">Comperio et apud hyero&longs;olimam <lb/>in fundamentis publicorum operum fui&longs;&longs;e qui lapides ponerent <lb/>longos uigenos: altos non minus denos cubitos. </s> |
| <s id="N4032D1">Verum alibi ex <lb/>perci&longs;&longs;imorum ueterum ampli&longs;&longs;imis operibus aduerti uarium il<lb/>lis fui&longs;&longs;e modum atque in&longs;titutum complendis fundamentis. </s> | <s id="N4032D1">Verum alibi ex <lb/>perci&longs;&longs;imorum ueterum ampli&longs;&longs;imis operibus aduerti uarium il<lb/>lis fui&longs;&longs;e modum atque in&longs;titutum complendis fundamentis. </s> |
| <s id="N4032DA">Ad <lb/>&longs;epulchrum Antoniorum fragmentis præduri lapidis non maiori<lb/>bus quam̈ ut manum impleant / natante cemento compleuere. </s> | <s id="N4032DA">Ad <lb/>&longs;epulchrum Antoniorum fragmentis præduri lapidis non maiori<lb/>bus <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut manum impleant / natante cemento compleuere. </s> |
| <s id="N4032E1">In foro <lb/>argentario ex cemento omnis generis fractorum &longs;axorum: Apud <lb/>Comitium fru&longs;tis &quml; glebis ex lapide ignobili &longs;ub&longs;trixere. </s> | <s id="N4032E1">In foro <lb/>argentario ex cemento omnis generis fractorum &longs;axorum: Apud <lb/>Comitium fru&longs;tis &quml; glebis ex lapide ignobili &longs;ub&longs;trixere. </s> |
| <s id="N4032E8">Sed hi <lb/>mihi perplacuere: qui apud Tarpeiam imitati naturam &longs;um ope <lb/>re collibus præ&longs;ertim apti&longs;&longs;imo. </s> | <s id="N4032E8">Sed hi <lb/>mihi perplacuere: qui apud Tarpeiam imitati naturam &longs;um ope <lb/>re collibus præ&longs;ertim apti&longs;&longs;imo. </s> |
| <s id="N4032EF">Nam ueluti &longs;truendis montibus <lb/>illa &longs;olidis lapidibus molliorem materiam intermi&longs;cet: Sic hi du<lb/>um pedum &longs;ub&longs;trauere opus quadrato &quml; potuere integro lapide. <lb/></s> | <s id="N4032EF">Nam ueluti &longs;truendis montibus <lb/>illa &longs;olidis lapidibus molliorem materiam intermi&longs;cet: Sic hi du<lb/>um pedum &longs;ub&longs;trauere opus quadrato &quml; potuere integro lapide. <lb/></s> |
| <s id="N4032F9">Huic &longs;uperinfundere quoque duum pedum qua&longs;i pultem cementi<lb/>tiam: Atque &longs;ic deinceps alternis ordinibus lapidum et pulte fun<lb/>damenta oppleuere. </s> | <s id="N4032F9">Huic &longs;uperinfundere quoque duum pedum qua&longs;i pultem cementi<lb/>tiam: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ue &longs;ic deinceps alternis ordinibus lapidum et pulte fun<lb/>damenta oppleuere. </s> |
| <s id="N403300">Alibi cum glarea fo&longs;&longs;ili: tum et item collec<lb/>titio &longs;axo / firmi&longs;&longs;ima uidi a maioribus facta per&longs;tare po&longs;t multas <lb/>ætates opera fundamentorum huiu&longs;modi et &longs;tructuras: Apud Eo<lb/>noniam turris excel&longs;æ atque firmissimæ / cum demoliretur inuenta <lb/>fundamenta &longs;unt infarcita &longs;axo globo&longs;o & creta ad cubito&longs; fer <lb/>me &longs;ex: Cætera deinceps a&longs;tructura erant calce. </s> | <s id="N403300">Alibi cum glarea fo&longs;&longs;ili: tum et item collec<lb/>titio &longs;axo / firmi&longs;&longs;ima uidi a maioribus facta per&longs;tare po&longs;t multas <lb/>ætates opera fundamentorum huiu&longs;modi et &longs;tructuras: Apud Eo<lb/>noniam turris excel&longs;æ atque firmissimæ / cum demoliretur inuenta <lb/>fundamenta &longs;unt infarcita &longs;axo globo&longs;o & creta ad cubito&longs; fer <lb/>me &longs;ex: Cætera deinceps a&longs;tructura erant calce. </s> |
| <s id="N40330D">Itaque uaria in his <lb/>ratio e&longs;t: & quod horum preceteris probem non facile dixerim tam <lb/>exomni i&longs;torum genere inuenio: quod longe <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan> & uali<lb/>di&longs;&longs;imum exi&longs;tat: Sed par&longs;imonie <expan abbr="in&longs;eruiendũ">in&longs;eruiendum</expan> &longs;tatuo modo rude<lb/>ra & que putrebilia &longs;int non per fundas: Sunt & alia <expan abbr="pedam&etilde;torum">pedamentorum</expan> <lb/>genera: Vnum quodam porticibus & locis his debetur: Vbi <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narum ordines con&longs;tituantur: aliud quo maritimis utimur locis: <pb xlink:href="004/01/078.jpg"/>ubi &longs;olidi ad arbitrium captandi &longs;oli certa facultas non pateat. <lb/></s> | <s id="N40330D">Itaque uaria in his <lb/>ratio e&longs;t: & quod horum preceteris probem non facile dixerim tam <lb/>exomni i&longs;torum genere inuenio: quod longe <expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan> & uali<lb/>di&longs;&longs;imum exi&longs;tat: Sed par&longs;imonie <expan abbr="in&longs;eruiendũ">in&longs;eruiendum</expan> &longs;tatuo modo rude<lb/>ra & que putrebilia &longs;int non per fundas: Sunt & alia <expan abbr="pedam&etilde;torum">pedamentorum</expan> <lb/>genera: Vnum quodam porticibus & locis his debetur: Vbi <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narum ordines con&longs;tituantur: aliud quo maritimis utimur locis: <pb xlink:href="004/01/078.jpg"/>ubi &longs;olidi ad arbitrium captandi &longs;oli certa facultas non pateat. <lb/></s> |
| <s id="N403333">De maritimis tum dicemus / cum de portu et mole intra profun<lb/>dum mare &longs;i&longs;tenda tractabimus: Nam pertinet id quidem non <lb/>ad uniuer&longs;orum ædificiorum opus / de qua re hic loquimur: &longs;ed <lb/>ad propriam urbis partem quandam: de qua una cum aliis &longs;ui ge<lb/>neris tractabimus: cum de publicis i&longs;tiu&longs;modi operibus membra<lb/>tim referemus. </s> | <s id="N403333">De maritimis tum dicemus / cum de portu et mole intra profun<lb/>dum mare &longs;i&longs;tenda tractabimus: Nam pertinet id quidem non <lb/>ad uniuer&longs;orum ædificiorum opus / de qua re hic loquimur: &longs;ed <lb/>ad propriam urbis partem quandam: de qua una cum aliis &longs;ui ge<lb/>neris tractabimus: cum de publicis i&longs;tiu&longs;modi operibus membra<lb/>tim referemus. </s> |
| <s id="N403342">Ordinibus igitur columnarum complere in ob <lb/>longum fo&longs;&longs;am totam non e&longs;t opus perpetuato &longs;tructuræ ductu: <lb/>&longs;ed columnarum ip&longs;arum primo &longs;edem cubiliaque conuenit <gap/>ir<lb/>mare: Hinc ab altero ad alterum / quoadque horum ducendi &longs;unt <lb/>arcus / dor&longs;o in profundum inuer&longs;o: ut ei pro corda &longs;it ex area pla<lb/>nities: Sic enim unum in locum plura hinc atque hinc &longs;uperadiecta <lb/>pondera / minus erunt ad perforandum &longs;olum prompta / arcuum <lb/>fultura i&longs;tiu&longs;modi ob&longs;i&longs;tente. </s> | <s id="N403342">Ordinibus igitur columnarum complere in ob <lb/>longum fo&longs;&longs;am totam non e&longs;t opus perpetuato &longs;tructuræ ductu: <lb/>&longs;ed columnarum ip&longs;arum primo &longs;edem cubiliaque conuenit <gap/>ir<lb/>mare: Hinc ab altero ad alterum / quoadque horum ducendi &longs;unt <lb/>arcus / dor&longs;o in profundum inuer&longs;o: ut ei pro corda &longs;it ex area pla<lb/>nities: Sic enim unum in locum plura hinc atque hinc &longs;uperadiecta <lb/>pondera / minus erunt ad perforandum &longs;olum prompta / arcuum <lb/>fultura i&longs;tiu&longs;modi ob&longs;i&longs;tente. </s> |
| <s id="N403355">Et &quml;uae &longs;int columnæ ad &longs;olum perfo<lb/>randum aptæ: et <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> courgeant pre&longs;&longs;entque pondera in eas po&longs;ita / in<lb/>ditio e&longs;t ad nobile Ve&longs;pa&longs;iani templum angulus: qui ad <expan abbr="æ&longs;tiuũ">æ&longs;tiuum</expan> <lb/>occa&longs;um uergit: Nam cum illic uiam publicam / areæ angulo in<lb/>terceptam reddere peruiam uolui&longs;&longs;ent / paulula facta ad inter are<lb/>am diuer&longs;ione forniceque per templi &longs;tructuram adacta: angulum <lb/>ip&longs;um qua&longs;i pilam ad uiæ latus reliquerunt: et confirmarunt ope<lb/>ris &longs;oliditate anteridi&longs;que &longs;ub&longs;idio. </s> | <s id="N403355">Et &quml;uae &longs;int columnæ ad &longs;olum perfo<lb/>randum aptæ: et <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> courgeant pre&longs;&longs;entque pondera in eas po&longs;ita / in<lb/>ditio e&longs;t ad nobile Ve&longs;pa&longs;iani templum angulus: qui ad <expan abbr="æ&longs;tiuũ">æ&longs;tiuum</expan> <lb/>occa&longs;um uergit: Nam cum illic uiam publicam / areæ angulo in<lb/>terceptam reddere peruiam uolui&longs;&longs;ent / paulula facta ad inter are<lb/>am diuer&longs;ione forniceque per templi &longs;tructuram adacta: angulum <lb/>ip&longs;um qua&longs;i pilam ad uiæ latus reliquerunt: et confirmarunt ope<lb/>ris &longs;oliditate anteridi&longs;que &longs;ub&longs;idio. </s> |
| <s id="N40336E">At is tandem premente ua&longs;ta <lb/>ædificii mole / et indulgente &longs;olo fecit uitium. </s> | <s id="N40336E">At is tandem premente ua&longs;ta <lb/>ædificii mole / et indulgente &longs;olo fecit uitium. </s> |
| <s id="N403373">De his &longs;atis.</s> | <s id="N403373">De his &longs;atis.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N4033CA">Suprema hoc e&longs;t pars ea quæ ultimum parietis illaqueamentum <lb/>habeat: hanc demum coronam nuncupant. </s> | <s id="N4033CA">Suprema hoc e&longs;t pars ea quæ ultimum parietis illaqueamentum <lb/>habeat: hanc demum coronam nuncupant. </s> |
| <s id="N4033CF">Sunt et inter prima<lb/>rias parietum partes uel in primis præcipue anguli et in&longs;ertæ con <lb/>ceptæque &longs;eu pilæ / &longs;eu columnæ / &longs;eu quiduis i&longs;tiu&longs;modi: quod qui <lb/>dem &longs;ub&longs;tinendis trabeationibus arcubu&longs;o, tectorum illic colum<lb/>narum &longs;unt loco: quæ omnia appellatione <expan abbr="o&longs;iīum">o&longs;&longs;inum</expan> ueniunt. </s> | <s id="N4033CF">Sunt et inter prima<lb/>rias parietum partes uel in primis præcipue anguli et in&longs;ertæ con <lb/>ceptæque &longs;eu pilæ / &longs;eu columnæ / &longs;eu quiduis i&longs;tiu&longs;modi: quod qui <lb/>dem &longs;ub&longs;tinendis trabeationibus arcubu&longs;o, tectorum illic colum<lb/>narum &longs;unt loco: quæ omnia appellatione <expan abbr="o&longs;iīum">o&longs;&longs;inum</expan> ueniunt. </s> |
| <s id="N4033DE">Sunt <lb/>et apertionum &longs;tantia hinc atque hinc labra: quæ angulorum <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narumque in&longs;imul naturam &longs;apiunt. </s> | <s id="N4033DE">Sunt <lb/>et apertionum &longs;tantia hinc atque hinc labra: quæ angulorum <expan abbr="colũ">colum</expan><lb/>narumque in&longs;imul naturam &longs;apiunt. </s> |
| <s id="N4033E9">Præterea et apertionum tec<lb/>tum hoc e&longs;t &longs;uperliminare / &longs;iue recto &longs;it po&longs;itum trabe: &longs;iue arcu <lb/>ducto ip&longs;a/ inter o&longs;&longs;a computabitur: Nam e&longs;&longs;e arcum quidem <lb/>non aliud dicam/&quml; deflexam trabem: et trabem quid aliud quod in <lb/>tran&longs;uer&longs;um po&longs;itam columnam: Quæ autem inter has primari<lb/>as partes intercurrunt atque extenduntur / recte complementa nun<lb/>cupabuntur. </s> | <s id="N4033E9">Præterea et apertionum tec<lb/>tum hoc e&longs;t &longs;uperliminare / &longs;iue recto &longs;it po&longs;itum trabe: &longs;iue arcu <lb/>ducto ip&longs;b[a-zA-Z0-9] / inter o&longs;&longs;a computabitur: Nam e&longs;&longs;e arcum quidem <lb/>non aliud dicam/&quml; deflexam trabem: et trabem quid aliud quod in <lb/>tran&longs;uer&longs;um po&longs;itam columnam: Quæ autem inter has primari<lb/>as partes intercurrunt atque extenduntur / recte complementa nun<lb/>cupabuntur. </s> |
| <s id="N4033F8">Vniuer&longs;o etiam in pariete aliquid e&longs;&longs;e quod ip&longs;um <lb/>cunctis / quas hic recen&longs;uimus / partibus conueniat: hoc e&longs;t media <lb/>muri infarcinatio: et gemini hinc atque hinc &longs;eu coria nuncupes: <lb/>&longs;eu cortices: quorum alter extrin&longs;ecos uentos &longs;olemque excipiat: <lb/>alter inte&longs;tinam areæ umbram foueat. </s> | <s id="N4033F8">Vniuer&longs;o etiam in pariete aliquid e&longs;&longs;e quod ip&longs;um <lb/>cunctis / quas hic recen&longs;uimus / partibus conueniat: hoc e&longs;t media <lb/>muri infarcinatio: et gemini hinc atque hinc &longs;eu coria nuncupes: <lb/>&longs;eu cortices: quorum alter extrin&longs;ecos uentos &longs;olemque excipiat: <lb/>alter inte&longs;tinam areæ umbram foueat. </s> |
| <s id="N403403">Sed corticis <expan abbr="infarcinam&etilde;">infarcinamen</expan><lb/><expan abbr="torũque">torunque</expan> inter &longs;e ratio pro &longs;tructuræ uarietate uaria e&longs;t. </s> | <s id="N403403">Sed corticis <expan abbr="infarcinam&etilde;">infarcinamen</expan><lb/><expan abbr="torũque">torunque</expan> inter &longs;e ratio pro &longs;tructuræ uarietate uaria e&longs;t. </s> |
| <s id="N40340F">Structuræ <lb/>genera &longs;unt hæc: ordinarium: <expan abbr="rheticulatũ">rheticulatum</expan>: incertum. </s> | <s id="N40340F">Structuræ <lb/>genera &longs;unt hæc: ordinarium: <expan abbr="rheticulatũ">rheticulatum</expan>: incertum. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N403477" type="main"> | <p id="N403477" type="main"> |
| <s id="N403479">Cæterum his generibus uariis locis uarie utemur: Nam ad <expan abbr="podiũ">podium</expan> <lb/><expan abbr="cru&longs;tã">cru&longs;tam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i quadrato ponemus lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> præduro. </s> | <s id="N403479">Cæterum his generibus uariis locis uarie utemur: Nam ad <expan abbr="podiũ">podium</expan> <lb/><expan abbr="cru&longs;tã">cru&longs;tam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i quadrato ponemus lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> præduro. </s> |
| <s id="N40348D">quod &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e / uti diximus quoad eius fieri po&longs;&longs;it / <expan abbr="integrã">integram</expan> <lb/>et <expan abbr="&longs;olidi&longs;&longs;imã">&longs;olidi&longs;&longs;imam</expan> oportet: Et toto ip&longs;o in muro <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t &longs;oliditate <lb/>firmitateque opus maiore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> i&longs;tic: Quid <expan abbr="ī">in</expan> unico &longs;i queas lapide: aut <lb/>certe numero <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> firmabis eo: qui ad unius <expan abbr="integritat&etilde;">integritatem</expan> perpe<lb/><expan abbr="tuitat&etilde;que">tuitatenque</expan> &longs;it <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> proximus. </s> | <s id="N40348D">quod &longs;i <lb/><expan abbr="&longs;tructurã">&longs;tructuram</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e / uti diximus quoad eius fieri po&longs;&longs;it / <expan abbr="integrã">integram</expan> <lb/>et <expan abbr="&longs;olidi&longs;&longs;imã">&longs;olidi&longs;&longs;imam</expan> oportet: Et toto ip&longs;o in muro <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t &longs;oliditate <lb/>firmitateque opus maiore <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> i&longs;tic: Quid <expan abbr="ī">in</expan> unico &longs;i queas lapide: aut <lb/>certe numero <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> firmabis eo: qui ad unius <expan abbr="integritat&etilde;">integritatem</expan> perpe<lb/><expan abbr="tuitat&etilde;que">tuitatenque</expan> &longs;it <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> proximus. </s> |
| <s id="N4034C4">Prægrandis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quo <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> la<lb/>pis <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan> atque admoueatur: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id genus uel maxime ad orna <lb/><expan abbr="mentũ">mentum</expan> &longs;pectat: &longs;uo dicemus loco: Atqui ducito / inquit Cato / ex <lb/>firmo lapide et calce uti &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> opus extet pedes: <expan abbr="reliquã">reliquam</expan> ue<lb/>ro parietis partem / uel <expan abbr="etiã">etiam</expan> crudo &longs;i libeat latere fieri non uetant. <lb/></s> | <s id="N4034C4">Prægrandis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> quo <expan abbr="argum&etilde;to">argumento</expan> la<lb/>pis <expan abbr="tracte&ttilde;">tractetur</expan> atque admoueatur: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id genus uel maxime ad orna <lb/><expan abbr="mentũ">mentum</expan> &longs;pectat: &longs;uo dicemus loco: <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui ducito / inquit Cato / ex <lb/>firmo lapide et calce uti &longs;upra <expan abbr="terrã">terram</expan> opus extet pedes: <expan abbr="reliquã">reliquam</expan> ue<lb/>ro parietis partem / uel <expan abbr="etiã">etiam</expan> crudo &longs;i libeat latere fieri non uetant. <lb/></s> |
| <s id="N4034EF">Hunc ea ratione hic <expan abbr="motũ">motum</expan> in promptu e&longs;t: quod guttis <expan abbr="&longs;tillantiũ">&longs;tillantium</expan> ex <lb/>tectis <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ea parietis pars <expan abbr="abrodi&ttilde;">abroditur</expan>. </s> | <s id="N4034EF">Hunc ea ratione hic <expan abbr="motũ">motum</expan> in promptu e&longs;t: quod guttis <expan abbr="&longs;tillantiũ">&longs;tillantium</expan> ex <lb/>tectis <expan abbr="imbriũ">imbrium</expan> ea parietis pars <expan abbr="abrodi&ttilde;">abroditur</expan>. </s> |
| <s id="N403504">Sed nos <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> ædificia <lb/>repetimus intuemurque / <expan abbr="cũ">cum</expan> alibi pa&longs;&longs;im has recte <expan abbr="conditorũ">conditorum</expan> ædifi <lb/><expan abbr="ciorũ">ciorum</expan> partes præduro e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;titutas lapide: tum et apud eas gen<lb/>tes / ubi <expan abbr="pluuiarũ">pluuiarum</expan> iniuriam <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="uerean&ttilde;">uereantur</expan>: &longs;ui&longs;&longs;e qui ad <expan abbr="pyramid&etilde;">pyramidem</expan> ro <lb/>tam &longs;ub&longs;trauerint ba&longs;im apud <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> nigro lapide præduro: fit <lb/>ut rem latius interpreter: Nam ueluti in ferro ære ac cæteris eiu&longs; <lb/>modi / &longs;i iterato atque iterato <expan abbr="incõtrarias">in contrarias</expan> partes <expan abbr="inflectan&ttilde;">inflectantur</expan> <expan abbr="fati&longs;cũt">fati&longs;cunt</expan>: <lb/>et po&longs;tremo la&longs;&longs;ata <expan abbr="rũpuntur">rumpuntur</expan>: Ita et corpora alternis <expan abbr="offen&longs;iõibus">offen&longs;ionibus</expan> <lb/>lace&longs;&longs;ita maxime <expan abbr="uitian&ttilde;">uitiantur</expan> atque <expan abbr="corrũpun&ttilde;">corrumpuntur</expan>. </s> | <s id="N403504">Sed nos <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="ueterũ">ueterum</expan> ædificia <lb/>repetimus intuemurque / <expan abbr="cũ">cum</expan> alibi pa&longs;&longs;im has recte <expan abbr="conditorũ">conditorum</expan> ædifi <lb/><expan abbr="ciorũ">ciorum</expan> partes præduro e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;titutas lapide: tum et apud eas gen<lb/>tes / ubi <expan abbr="pluuiarũ">pluuiarum</expan> iniuriam <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="uerean&ttilde;">uereantur</expan>: &longs;ui&longs;&longs;e qui ad <expan abbr="pyramid&etilde;">pyramidem</expan> ro <lb/>tam &longs;ub&longs;trauerint ba&longs;im apud <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> nigro lapide præduro: fit <lb/>ut rem latius interpreter: Nam ueluti in ferro ære ac cæteris eiu&longs; <lb/>modi / &longs;i iterato atque iterato <expan abbr="incõtrarias">in contrarias</expan> partes <expan abbr="inflectan&ttilde;">inflectantur</expan> <expan abbr="fati&longs;cũt">fati&longs;cunt</expan>: <lb/>et po&longs;tremo la&longs;&longs;ata <expan abbr="rũpuntur">rumpuntur</expan>: Ita et corpora alternis <expan abbr="offen&longs;iõibus">offen&longs;ionibus</expan> <lb/>lace&longs;&longs;ita maxime <expan abbr="uitian&ttilde;">uitiantur</expan> atque <expan abbr="corrũpun&ttilde;">corrumpuntur</expan>. </s> |
| <s id="N40355A"><expan abbr="Quã">Quam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am aduerti <lb/>ex <expan abbr="põtibus">pontibus</expan> præ&longs;ertim ligneis: Nam quæ partes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> uici&longs;&longs;itu<lb/>dinibus modo &longs;iccæ &longs;olis radio et <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> afflatu: modo <expan abbr="mad&etilde;tes">madentes</expan> <lb/>nocturnis aquæ <expan abbr="uaporatõibus">uaporatonibus</expan> <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: eas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> oci&longs;&longs;ime reddi exe&longs;as <lb/>atque penitus cario&longs;as uidemus. </s> | <s id="N40355A"><expan abbr="Quã">Quam</expan> <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> ip&longs;am aduerti <lb/>ex <expan abbr="põtibus">pontibus</expan> præ&longs;ertim ligneis: Nam quæ partes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> uici&longs;&longs;itu<lb/>dinibus modo &longs;iccæ &longs;olis radio et <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> afflatu: modo <expan abbr="mad&etilde;tes">madentes</expan> <lb/>nocturnis aquæ <expan abbr="uaporatõibus">uaporatonibus</expan> <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan>: eas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> oci&longs;&longs;ime reddi exe&longs;as <lb/>atque penitus cario&longs;as uidemus. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="004/01/082.jpg"/> | <pb xlink:href="004/01/082.jpg"/> |
| <p id="N403671" type="main"> | <p id="N403671" type="main"> |
| <s id="N403673">Anguli in&longs;uper totum per ædificium: quod eos quidem per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ægre<lb/>gie ualidos e&longs;&longs;e oporteat / &longs;tructura <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;olida <expan abbr="firmãdi">firmandi</expan> &longs;unt. <lb/></s> | <s id="N403673">Anguli in&longs;uper totum per ædificium: quod eos quidem per <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ægre<lb/>gie ualidos e&longs;&longs;e oporteat / &longs;tructura <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;olida <expan abbr="firmãdi">firmandi</expan> &longs;unt. <lb/></s> |
| <s id="N403685"><expan abbr="Nãque">Nanque</expan> profecto &longs;i recte interpretor / angulus qui&longs;que totius ædificii <lb/>altera e&longs;t pars: <expan abbr="quãdo">quando</expan> unius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> anguli ab&longs;que <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="laterũ">laterum</expan> <lb/>iactura <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uccedat. </s> | <s id="N403685"><expan abbr="Nãque">Namque</expan> profecto &longs;i recte interpretor / angulus qui&longs;que totius ædificii <lb/>altera e&longs;t pars: <expan abbr="quãdo">quando</expan> unius <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="uitiũ">uitium</expan> anguli ab&longs;que <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="laterũ">laterum</expan> <lb/>iactura <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uccedat. </s> |
| <s id="N4036A7">Quod &longs;i huc &longs;pectes: proculdubio <expan abbr="cõperies">comperies</expan> nul<lb/>la ferme ædificia coepi&longs;&longs;e deficere <expan abbr="aliũde/">aliunde/</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab anguli alicuius in <lb/>firmitate. </s> | <s id="N4036A7">Quod &longs;i huc &longs;pectes: proculdubio <expan abbr="cõperies">comperies</expan> nul<lb/>la ferme ædificia coepi&longs;&longs;e deficere <expan abbr="aliũde/">aliunde/</expan> <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ab anguli alicuius in <lb/>firmitate. </s> |
| <s id="N4036BA">Recte <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ueteres angulos a&longs;&longs;ueuere ponere cra&longs;&longs;iores <lb/>multo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> parietes: et in <expan abbr="colũnatis">columnatis</expan> porticibus ad angulos firmiora <lb/>adigere <expan abbr="alam&etilde;ta">alamenta</expan>. </s> | <s id="N4036BA">Recte <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ueteres angulos a&longs;&longs;ueuere ponere cra&longs;&longs;iores <lb/>multo <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> parietes: et in <expan abbr="colũnatis">columnatis</expan> porticibus ad angulos firmiora <lb/>adigere <expan abbr="alam&etilde;ta">alamenta</expan>. </s> |
| <s id="N4036D1">Anguli igitur firmitas non eo <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: <lb/>quo tectum ferat: e&longs;t enim id <expan abbr="colũnarum">columnarum</expan> opus uel magis &quml;uam angu<lb/><expan abbr="lorũ">lorum</expan>: uerum et inprimis quo parietes in officio contineantur: ne a<lb/>ppendiculi rectitudine ullam in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="deflectan&ttilde;">deflectantur</expan>. </s> | <s id="N4036D1">Anguli igitur firmitas non eo <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="de&longs;idera&ttilde;">de&longs;ideratur</expan>: <lb/>quo tectum ferat: e&longs;t enim id <expan abbr="colũnarum">columnarum</expan> opus uel magis &quml;uam angu<lb/><expan abbr="lorũ">lorum</expan>: uerum et inprimis quo parietes in officio contineantur: ne a<lb/>ppendiculi rectitudine ullam in <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="deflectan&ttilde;">deflectantur</expan>. </s> |
| <s id="N4036F1">Ergo habebit is <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lapides præduros / et <expan abbr="lõgitudine">longitudine</expan> prolixos: ut qua&longs;i brachia <lb/>et ulnæ per coniugatorum parietum proten&longs;ionem inuehantur. <lb/></s> | <s id="N4036F1">Ergo habebit is <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lapides præduros / et <expan abbr="lõgitudine">longitudine</expan> prolixos: ut qua&longs;i brachia <lb/>et ulnæ per coniugatorum parietum proten&longs;ionem inuehantur. <lb/></s> |
| <s id="N403700">Eruntque lati pro parietis cra&longs;&longs;itudine lapides hi: ut nulla &longs;it opus <lb/>media infarcinatione.</s> | <s id="N403700">Eruntque lati pro parietis cra&longs;&longs;itudine lapides hi: ut nulla &longs;it opus <lb/>media infarcinatione.</s> |
| |
| <p id="N403719" type="main"> | <p id="N403719" type="main"> |
| <s id="N40371B">Complementi partes &longs;unt / quas uniuer&longs;o parieti <expan abbr="cõicare">conicare</expan> diximus <lb/>cortices et <expan abbr="infarcim&etilde;ta">infarcimenta</expan>. </s> | <s id="N40371B">Complementi partes &longs;unt / quas uniuer&longs;o parieti <expan abbr="cõicare">conicare</expan> diximus <lb/>cortices et <expan abbr="infarcim&etilde;ta">infarcimenta</expan>. </s> |
| <s id="N403728">Sed <expan abbr="corticũ">corticum</expan> alii extimi: alii e <expan abbr="regiõe">regione</expan> po&longs;iti <lb/>inte&longs;tini. </s> | <s id="N403728">Sed <expan abbr="corticũ">corticum</expan> alii extimi: alii e <expan abbr="regiõe">regione</expan> po&longs;iti <lb/>inte&longs;tini. </s> |
| <s id="N403735"><expan abbr="Extimũ">Extimum</expan> &longs;i lapide po&longs;ueris duriore <expan abbr="cõferet">conferet</expan>: id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <lb/>ædificii <expan abbr="phennitat&etilde;">perhennitatem</expan> alioquin totis <expan abbr="cõplementis">complementis</expan>: opere quo libuerit <lb/>&longs;eu reticulato / &longs;eu incerto induxeris <expan abbr="nõ">non</expan> redarguam: modo infe&longs;tis <lb/>et acriter lace&longs;&longs;entibus / &longs;eu &longs;olibus / &longs;eu <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> mole&longs;tiis / &longs;eu <expan abbr="&etilde;t">et</expan> <lb/>ignibus aut pruinis <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> obiicias eum / qui natura &longs;it ad <expan abbr="impetũ">impetum</expan> <lb/><expan abbr="mol&etilde;que">molenque</expan> atque iniuriam <expan abbr="tolerandã">tolerandam</expan> ualidi&longs;&longs;imus: Et præ&longs;ertim illic <lb/>ubi ex fi&longs;tulis <expan abbr="tectorũ">tectorum</expan> aut &longs;tillicidiis / maiores <expan abbr="cad&etilde;tes">cadentes</expan> imbres uen<lb/>to <expan abbr="illidan&ttilde;">illidantur</expan>: omnino <expan abbr="adhib&etilde;da">adhibenda</expan> robu&longs;ti&longs;&longs;ima materia e&longs;t: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="ĩ">im</expan> uetu&longs;tis ædificiis pa&longs;&longs;im uidi&longs;&longs;e liceat <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;modi</expan> <expan abbr="a&longs;p&longs;ionũ">a&longs;per&longs;ionum</expan> <lb/>iniuria ip&longs;um marmor / ut &longs;ic loquar / prefre&longs;um atque penitus exe <lb/>&longs;um e&longs;&longs;e: Tam et&longs;i plerique <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> periti architecti / quo huic iniuriæ <pb xlink:href="004/01/083.jpg"/>prouiderent: imbrem a tectis collectum a&longs;&longs;ueuere per impluuia in<lb/>terclu&longs;um diducere atque di&longs;pellere. </s> | <s id="N403735"><expan abbr="Extimũ">Extimum</expan> &longs;i lapide po&longs;ueris duriore <expan abbr="cõferet">conferet</expan>: id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <lb/>ædificii <expan abbr="phennitat&etilde;">perhennitatem</expan> alioquin totis <expan abbr="cõplementis">complementis</expan>: opere quo libuerit <lb/>&longs;eu reticulato / &longs;eu incerto induxeris <expan abbr="nõ">non</expan> redarguam: modo infe&longs;tis <lb/>et acriter lace&longs;&longs;entibus / &longs;eu &longs;olibus / &longs;eu <expan abbr="uentorũ">uentorum</expan> mole&longs;tiis / &longs;eu <expan abbr="&etilde;t">et</expan> <lb/>ignibus aut pruinis <expan abbr="lapid&etilde;">lapidem</expan> obiicias eum / qui natura &longs;it ad <expan abbr="impetũ">impetum</expan> <lb/><expan abbr="mol&etilde;que">molenque</expan> atque iniuriam <expan abbr="tolerandã">tolerandam</expan> ualidi&longs;&longs;imus: Et præ&longs;ertim illic <lb/>ubi ex fi&longs;tulis <expan abbr="tectorũ">tectorum</expan> aut &longs;tillicidiis / maiores <expan abbr="cad&etilde;tes">cadentes</expan> imbres uen<lb/>to <expan abbr="illidan&ttilde;">illidantur</expan>: omnino <expan abbr="adhib&etilde;da">adhibenda</expan> robu&longs;ti&longs;&longs;ima materia e&longs;t: <expan abbr="quãdo">quando</expan> id <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="ĩ">in</expan> uetu&longs;tis ædificiis pa&longs;&longs;im uidi&longs;&longs;e liceat <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;modi</expan> <expan abbr="a&longs;p&longs;ionũ">a&longs;per&longs;ionum</expan> <lb/>iniuria ip&longs;um marmor / ut &longs;ic loquar / prefre&longs;um atque penitus exe<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e: Tam et&longs;i plerique <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> periti architecti / quo huic iniuriæ <pb xlink:href="004/01/083.jpg"/>prouiderent: imbrem a tectis collectum a&longs;&longs;ueuere per impluuia in<lb/>terclu&longs;um diducere atque di&longs;pellere. </s> |
| <s id="N4037A7">Quid illud quod <expan abbr="annotarũt">annotarunt</expan> <lb/>maiores / folia per annuos autumnos &longs;olere parte arboris quæ ad <lb/>hau&longs;trum et meridiem &longs;pectent prius decidere. </s> | <s id="N4037A7">Quid illud quod <expan abbr="annotarũt">annotarunt</expan> <lb/>maiores / folia per annuos autumnos &longs;olere parte arboris quæ ad <lb/>hau&longs;trum et meridiem &longs;pectent prius decidere. </s> |
| <s id="N4037B2">Nos aduertimus <lb/>collap&longs;a uetu&longs;tate ædificia omnia coepi&longs;&longs;e ad hau&longs;trum deficere. <lb/></s> | <s id="N4037B2">Nos aduertimus <lb/>collap&longs;a uetu&longs;tate ædificia omnia coepi&longs;&longs;e ad hau&longs;trum deficere. <lb/></s> |
| <s id="N4037B8">Et cur id eueniat: forta&longs;&longs;is in cau&longs;a e&longs;t / quod &longs;olis ardor et uis / dum <lb/>uirebat opus / <expan abbr="ĩmaturæ">immaturæ</expan> &longs;uccos a&longs;&longs;ump&longs;it calcis. </s> | <s id="N4037B8">Et cur id eueniat: forta&longs;&longs;is in cau&longs;a e&longs;t / quod &longs;olis ardor et uis / dum <lb/>uirebat opus / <expan abbr="ĩmaturæ">immaturæ</expan> &longs;uccos a&longs;&longs;ump&longs;it calcis. </s> |
| |
| <s id="N4037D7">Illud inprimis ob&longs;eruandum cen&longs;eo: ut coeptos ordines toto &longs;tru<lb/>cturæ ambitu coæquato et minime di&longs;pari ducas: ne quid ad dex<lb/>tram prægrandi: ad &longs;ini&longs;tram uero minuto con&longs;tet lapide. </s> | <s id="N4037D7">Illud inprimis ob&longs;eruandum cen&longs;eo: ut coeptos ordines toto &longs;tru<lb/>cturæ ambitu coæquato et minime di&longs;pari ducas: ne quid ad dex<lb/>tram prægrandi: ad &longs;ini&longs;tram uero minuto con&longs;tet lapide. </s> |
| <s id="N4037DE"><expan abbr="Nãquepre&longs;&longs;ari">Namque <lb/>pre&longs;&longs;ari</expan> quidem aiunt &longs;tructuram noui&longs;&longs;imo pondere iniecto: et <lb/>calcem pre&longs;&longs;ione inter &longs;icci&longs;cendum de&longs;i&longs;tere: ex quo per opus la<lb/>cerationes fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="N4037DE"><expan abbr="Nãquepre&longs;&longs;ari">Namque <lb/>pre&longs;&longs;ari</expan> quidem aiunt &longs;tructuram noui&longs;&longs;imo pondere iniecto: et <lb/>calcem pre&longs;&longs;ione inter &longs;icci&longs;cendum de&longs;i&longs;tere: ex quo per opus la<lb/>cerationes fieri nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| <s id="N4037EA">At corcicem inte&longs;tinum una cum tota <lb/>&longs;ui parietis facie molliore ducas lapide non uetabo. </s> | <s id="N4037EA">At corcicem inte&longs;tinum una cum tota <lb/>&longs;ui parietis facie molliore ducas lapide non uetabo. </s> |
| <s id="N4037EF">Sed <expan abbr="quocũqueutare">quocunque <lb/>utare</expan> tam inte&longs;tino <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> extimo tollendus cortex e&longs;t: ut &longs;iet is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad &longs;uam lineam atque <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> exten&longs;us et perfinitus: Sua erit <lb/>linea quæ ad areæ <expan abbr="circũ&longs;criptionem">circum&longs;criptionem</expan> coæquata re&longs;pondeat: ita ut <lb/>&longs;it ea penitus omni parte &longs;ui <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> tumida / nu&longs;quam incaua / nu&longs;quam̈ <lb/><expan abbr="undo&longs;a / nu&longs;quã">undo&longs;a / nu&longs;quam</expan> non directa et probe coaptata et perfinita. </s> | <s id="N4037EF">Sed <expan abbr="quocũqueutare">quocunque <lb/>utare</expan> tam inte&longs;tino <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> extimo tollendus cortex e&longs;t: ut fiet is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ad &longs;uam lineam atque <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan> exten&longs;us et perfinitus: Sua erit <lb/>linea quæ ad areæ <expan abbr="circũ&longs;criptionem">circum&longs;criptionem</expan> coæquata re&longs;pondeat: ita ut <lb/>&longs;it ea penitus omni parte &longs;ui <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> tumida / <expan abbr="nu&longs;&qtilde;">nu&longs;quam</expan> incaua / <expan abbr="nu&longs;&qtilde;">nu&longs;quam</expan> <lb/><expan abbr="undo&longs;a / nu&longs;quã">undo&longs;a / nu&longs;quam</expan> non directa et probe coaptata et perfinita. </s> |
| <s id="N403817">Inter <lb/><expan abbr="&longs;truendũ">&longs;truendum</expan> et dum murus uiret &longs;i primam induxeris <expan abbr="harenation&etilde;">harenationem</expan>: <lb/>fiet deinceps ut quam adegeris &longs;eu cru&longs;tam &longs;eu albarium</s> | <s id="N403817">Inter <lb/><expan abbr="&longs;truendũ">&longs;truendum</expan> et dum murus uiret &longs;i primam induxeris <expan abbr="harenation&etilde;">harenationem</expan>: <lb/>fiet deinceps ut quam adegeris &longs;eu cru&longs;tam &longs;eu albarium</s> |
| <s id="N403825"> indele<lb/>bile opus præ&longs;tetur.</s> | <s id="N403825"> indele<lb/>bile opus præ&longs;tetur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40382A" type="main"> | <p id="N40382A" type="main"> |
| <s id="N40382C">Infarcinamentorum duo &longs;unt genera: Vnum quo inter cortices <lb/>ad uacuum quod ine&longs;t cementis conge&longs;tis opplent: Alterum quo <lb/>id lapide non ni&longs;i ordinario: &longs;ed ignobili potius inter&longs;truunt &quml; <lb/>oppleant. </s> | <s id="N40382C">Infarcinamentorum duo &longs;unt genera: Vnum quo inter cortices <lb/>ad uacuum quod ine&longs;t cementis conge&longs;tis opplent: Alterum quo <lb/>id lapide non ni&longs;i ordinario: &longs;ed ignobili potius inter&longs;truunt &quml; <lb/>oppleant. </s> |
| <s id="N403835">Vtrumque par&longs;imoniæ cau&longs;a inuentum apparet: Quan <lb/>do quiuis lapis minutus atque ignobilis huic murorum parti de <lb/>mandatur. </s> | <s id="N403835">Vtrumque par&longs;imoniæ cau&longs;a inuentum apparet: Quan <lb/>do quiuis lapis minutus atque ignobilis huic murorum parti de <lb/>mandatur. </s> |
| <s id="N40383C">Nam &longs;i dabitur ut prægrandis et quadrati lapi <lb/>dis copia &longs;uppeditet: quis aut minuto aut fractitio &longs;ponte ute<lb/>tur lapide :< Atqui hac una in re a complementis o&longs;&longs;a ip<lb/>&longs;a differunt: Quod in his media inter cruitas in&longs;arciuntur / <pb xlink:href="004/01/084.jpg"/>fractitio et commutilato quocumque datur lapide / opere prope <lb/>conge&longs;titio et tumultario: In his alteris nulli aut <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> modici im<lb/>mi&longs;centur lapides incerti: Sed tota totum id intimum ordinario <lb/>extexunt opere. </s> | <s id="N40383C">Nam &longs;i dabitur ut prægrandis et quadrati lapi <lb/>dis copia &longs;uppeditet : quis aut minuto aut fractitio &longs;ponte ute<lb/>tur lapide : <expan abbr="Atq">Atque</expan>ui hac una in re a complementis o&longs;&longs;a ip<lb/>&longs;a differunt: Quod in his media inter cruitas in&longs;arciuntur / <pb xlink:href="004/01/084.jpg"/>fractitio et commutilato quocumque datur lapide / opere prope <lb/>conge&longs;titio et tumultario: In his alteris nulli aut <expan abbr="per&qtilde;">per quae</expan> modici im<lb/>mi&longs;centur lapides incerti: Sed tota totum id intimum ordinario <lb/>extexunt opere. </s> |
| <s id="N403855">Mallem ad æternitatem plenis ordinibus uniuer<lb/>&longs;um parietem quadrato lapide completum redderent: <expan abbr="Tam&etilde;">Tamen</expan> qua<lb/><expan abbr="licũque">licumque</expan> <expan abbr="uacuũ">uacuum</expan> id inter cortices lapide opplendum in&longs;titueris: quo <lb/>ad res patitur curato ut ductu coæquato librati ordines <expan abbr="cõnectan">connectan</expan><lb/>tur. </s> | <s id="N403855">Mallem ad æternitatem plenis ordinibus uniuer<lb/>&longs;um parietem quadrato lapide completum redderent: <expan abbr="Tam&etilde;">Tamen</expan> qua<lb/><expan abbr="licũque">licumque</expan> <expan abbr="uacuũ">uacuum</expan> id inter cortices lapide opplendum in&longs;titueris: quo <lb/>ad res patitur curato ut ductu coæquato librati ordines <expan abbr="cõnectan">connectan</expan><lb/>tur. </s> |
| <s id="N40386F">Tum et officii quidem erit ab altero extimo ad alterum inte<lb/><expan abbr="&longs;tinũ">&longs;tinum</expan> corticem / aliquos non penitus interraros ordinarios lapides <lb/>mediam per parietis <expan abbr="cra&longs;&longs;itudin&etilde;">cra&longs;&longs;itudinem</expan> ad cortices ip&longs;os mutuo <expan abbr="cõnecten">connecten</expan> <lb/>dos traducere: quo infu&longs;a infarcinamenta &longs;pondas cru&longs;tarum non <lb/>protrudant. </s> | <s id="N40386F">Tum et officii quidem erit ab altero extimo ad alterum inte<lb/><expan abbr="&longs;tinũ">&longs;tinum</expan> corticem / aliquos non penitus interraros ordinarios lapides <lb/>mediam per parietis <expan abbr="cra&longs;&longs;itudin&etilde;">cra&longs;&longs;itudinem</expan> ad cortices ip&longs;os mutuo <expan abbr="cõnecten">connecten</expan> <lb/>dos traducere: quo infu&longs;a infarcinamenta &longs;pondas cru&longs;tarum non <lb/>protrudant. </s> |
| <s id="N403885"><expan abbr="Infarcinationũ">Infarcinationum</expan> ductus <expan abbr="ob&longs;eruarũt">ob&longs;eruarunt</expan> ueteres una perpe<lb/>tuaque refu&longs;ione attollere <expan abbr="nõ">non</expan> altiores <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut in quinos quo&longs;que pedes or<lb/>dines &longs;uperextenderent: quo ueluti neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> &longs;tructura ar<lb/>ctata <expan abbr="cõcinctaque">concinctaque</expan> redderetur: quo etiam &longs;iquid totam per infarcinati<lb/>onem aliquo aut <expan abbr="fabrorũ">fabrorum</expan> uitio / aut ca&longs;u de&longs;idi&longs;&longs;e <expan abbr="cõperit">comperit</expan>: <expan abbr="nõ">non</expan> ilico <lb/>in &longs;e <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <expan abbr="&longs;upurgentiũ">&longs;uperurgentium</expan> pondus trahat: Sed habeant &longs;uperiora <lb/>qua&longs;i innouatam ad con&longs;i&longs;tendum ba&longs;im. </s> | <s id="N403885"><expan abbr="Infarcinationũ">Infarcinationum</expan> ductus <expan abbr="ob&longs;eruarũt">ob&longs;eruarunt</expan> ueteres una perpe<lb/>tuaque refu&longs;ione attollere <expan abbr="nõ">non</expan> altiores <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut in quinos quo&longs;que pedes or<lb/>dines &longs;uperextenderent: quo ueluti neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> &longs;tructura ar<lb/>ctata <expan abbr="cõcinctaque">concinctaque</expan> redderetur: quo etiam &longs;iquid totam per infarcinati<lb/>onem aliquo aut <expan abbr="fabrorũ">fabrorum</expan> uitio / aut ca&longs;u de&longs;idi&longs;&longs;e <expan abbr="cõperit">comperit</expan>: <expan abbr="nõ">non</expan> ilico <lb/>in &longs;e <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <expan abbr="&longs;upurgentiũ">&longs;uperurgentium</expan> pondus trahat: Sed habeant &longs;uperiora <lb/>qua&longs;i innouatam ad con&longs;i&longs;tendum ba&longs;im. </s> |
| <s id="N4038BF">Cæterum admonent / <lb/>quod apud omnes ueteres probe ob&longs;eruatum uideo: ne quid maio<lb/>ra inter farciendum &longs;axa inter&longs;erantur: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut libræ pondus comple<lb/>ant: minutiora enim quæ &longs;unt / facilius ueniri atque ad nexuras adæ<lb/>quari <expan abbr="arbitrãtur">arbitrantur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> prægrandia. </s> | <s id="N4038BF">Cæterum admonent / <lb/>quod apud omnes ueteres probe ob&longs;eruatum uideo: ne quid maio<lb/>ra inter farciendum &longs;axa inter&longs;erantur: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut libræ pondus comple<lb/>ant: minutiora enim quæ &longs;unt / facilius ueniri atque ad nexuras adæ<lb/>quari <expan abbr="arbitrãtur">arbitrantur</expan> <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> prægrandia. </s> |
| <s id="N4038D6">Et faciat ad rem quod apud Plu<lb/>tarcum de Mino rege traditur: Nam is quidem cum plebem per <lb/>artes diuideret: &longs;ic cen&longs;ebat corpus omne quo magis minutas diui <lb/>&longs;um in partes &longs;it: eo facilius ad arbitrium tractari atque coæquari. <lb/></s> | <s id="N4038D6">Et faciat ad rem quod apud Plu<lb/>tarcum de Mino rege traditur: Nam is quidem cum plebem per <lb/>artes diuideret: &longs;ic cen&longs;ebat corpus omne quo magis minutas diui <lb/>&longs;um in partes &longs;it: eo facilius ad arbitrium tractari atque coæquari. <lb/></s> |
| <s id="N4038E0">Illud non negligendum puto: quod caua omnia comple&longs;&longs;e / et ni<lb/>hil u&longs;piam interuacuum reliqui&longs;&longs;e oportet / cum cæteras ob res / <lb/>tum ob id ne i&longs;tuc animantia ingrediantur: quæ nidificatu et con<lb/>ge&longs;tis &longs;ordibus atque &longs;eminibus caprificos per murum excitent. <lb/></s> | <s id="N4038E0">Illud non negligendum puto: quod caua omnia comple&longs;&longs;e / et ni<lb/>hil u&longs;piam interuacuum reliqui&longs;&longs;e oportet / cum cæteras ob res / <lb/>tum ob id ne i&longs;tuc animantia ingrediantur: quæ nidificatu et con<lb/>ge&longs;tis &longs;ordibus atque &longs;eminibus caprificos per murum excitent. <lb/></s> |
| <s id="N4038EA">Dictu incredibile quantas lapidum moles / et quas congeries com<lb/>motas una e&longs;&longs;e arboris radice uiderim. </s> | <s id="N4038EA">Dictu incredibile quantas lapidum moles / et quas congeries com<lb/>motas una e&longs;&longs;e arboris radice uiderim. </s> |
| |
| <s id="N403969"><expan abbr="Ponũturque">Ponunturque</expan> lapides i&longs;tiu&longs;modi prælongi et ad <lb/>modum lati ad libellam / et ordinibus bene <expan abbr="cõnectuntur">connectuntur</expan>: ut qua&longs;i <lb/>&longs;uperaddito pauimento &longs;ubin&longs;tructa <expan abbr="operian&ttilde;">operiantur</expan>. </s> | <s id="N403969"><expan abbr="Ponũturque">Ponunturque</expan> lapides i&longs;tiu&longs;modi prælongi et ad <lb/>modum lati ad libellam / et ordinibus bene <expan abbr="cõnectuntur">connectuntur</expan>: ut qua&longs;i <lb/>&longs;uperaddito pauimento &longs;ubin&longs;tructa <expan abbr="operian&ttilde;">operiantur</expan>. </s> |
| <s id="N40397B">Lapidum i&longs;tic nexu<lb/>ra e&longs;t: <expan abbr="cũ">cum</expan> noui&longs;&longs;imus qui&longs;que nunc &longs;uperin&longs;ternatur lapis: ita in iam <lb/>tum &longs;ub&longs;tratos <expan abbr="coagmenta&ttilde;">coagmentatur</expan> et <expan abbr="cõcinna&ttilde;">concinnatur</expan>: ut in <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;titutorũ">&longs;ub&longs;titutorum</expan> <lb/><expan abbr="cõmi&longs;&longs;uram/æquata">commi&longs;&longs;uram / æquata</expan> et collibrata exten&longs;ione medius accumbat. <lb/></s> | <s id="N40397B">Lapidum i&longs;tic nexu<lb/>ra e&longs;t: <expan abbr="cũ">cum</expan> noui&longs;&longs;imus qui&longs;que nunc &longs;uperin&longs;ternatur lapis: ita in iam <lb/>tum &longs;ub&longs;tratos <expan abbr="coagmenta&ttilde;">coagmentatur</expan> et <expan abbr="cõcinna&ttilde;">concinnatur</expan>: ut in <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="&longs;ub&longs;titutorũ">&longs;ub&longs;titutorum</expan> <lb/><expan abbr="cõmi&longs;&longs;uram/æquata">commi&longs;&longs;uram / æquata</expan> et collibrata exten&longs;ione medius accumbat. <lb/></s> |
| <s id="N40399C">Quæ <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> nexura uniuer&longs;a in &longs;tructura minime negligenda <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;it: cum e&longs;t eadem in procinctibus huiu&longs;modi maiorem in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/><expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>. </s> | <s id="N40399C">Quæ <expan abbr="lapidũ">lapidum</expan> nexura uniuer&longs;a in &longs;tructura minime negligenda <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>&longs;it: cum e&longs;t eadem in procinctibus huiu&longs;modi maiorem in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/><expan abbr="ob&longs;eruãda">ob&longs;eruanda</expan>. </s> |
| <s id="N4039B2">Aduerti reticulatis operibus ueteres a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e procin<lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> inducere: ut <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> ordinibus <expan abbr="laterculorũ">laterculorum</expan> quinque: aut nihilo <lb/>paucioribus tribus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> e&longs;&longs;ent cum cæteri / tum adminus ordo <lb/>unus lapide po&longs;itus <expan abbr="nõ">non</expan> cra&longs;&longs;iore <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cæteri illic iuncti: &longs;ed <expan abbr="lõgiore">longiore</expan> <lb/>atque latiore. </s> | <s id="N4039B2">Aduerti reticulatis operibus ueteres a&longs;&longs;ueui&longs;&longs;e procin<lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> inducere: ut <expan abbr="cõ&longs;taret">con&longs;taret</expan> ordinibus <expan abbr="laterculorũ">laterculorum</expan> quinque: aut nihilo <lb/>paucioribus tribus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> e&longs;&longs;ent cum cæteri / tum adminus ordo <lb/>unus lapide po&longs;itus <expan abbr="nõ">non</expan> cra&longs;&longs;iore <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> cæteri illic iuncti: &longs;ed <expan abbr="lõgiore">longiore</expan> <lb/>atque latiore. </s> |
| <s id="N4039D8">Ordinariis uero in&longs;tructuris lateritiis uidimus quo&longs;que <lb/>in pedes quinos <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> loco fui&longs;&longs;e uno <expan abbr="cõtentos">contentos</expan> ordine lateris <lb/>perampli bipedalis. </s> | <s id="N4039D8">Ordinariis uero in&longs;tructuris lateritiis uidimus quo&longs;que <lb/>in pedes quinos <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> loco fui&longs;&longs;e uno <expan abbr="cõtentos">contentos</expan> ordine lateris <lb/>perampli bipedalis. </s> |
| <s id="N4039E7">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod laminas <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan> <expan abbr="prælõgas">prælongas</expan> pa<lb/>rietibusque pares <expan abbr="latitudĩe">latitudine</expan> <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> gratia <expan abbr="ĩter&longs;par&longs;erit">inter&longs;par&longs;erit</expan>. </s> | <s id="N4039E7">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> quod laminas <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan> <expan abbr="prælõgas">prælongas</expan> pa<lb/>rietibusque pares <expan abbr="latitudĩe">latitudine</expan> <expan abbr="illigam&etilde;ti">illigamenti</expan> gratia <expan abbr="ĩter&longs;par&longs;erit">inter&longs;par&longs;erit</expan>. </s> |
| <s id="N403A04"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in <lb/>lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="a&longs;tru&etilde;do">a&longs;truendo</expan> procinctu rariore uel qua&longs;i &longs;olis coronis <expan abbr="cõ">con</expan><lb/><expan abbr="t&etilde;tos">tentos</expan> uideo. </s> | <s id="N403A04"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in <lb/>lapide <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="a&longs;tru&etilde;do">a&longs;truendo</expan> procinctu rariore uel qua&longs;i &longs;olis coronis <expan abbr="cõ">con</expan><lb/><expan abbr="t&etilde;tos">tentos</expan> uideo. </s> |
| |
| <p id="N403A5B" type="main"> | <p id="N403A5B" type="main"> |
| <s id="N403A5D">Rur&longs;us con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quo fultu / quibus ue adminiculis la<lb/>pides plurimi una in parietis &longs;oliditatem cogantur atque contine<lb/>antur. </s> | <s id="N403A5D">Rur&longs;us con&longs;idera&longs;&longs;e oportet / quo fultu / quibus ue adminiculis la<lb/>pides plurimi una in parietis &longs;oliditatem cogantur atque contine<lb/>antur. </s> |
| <s id="N403A64">Con&longs;ideranti nimirum &longs;e&longs;e offert: ut in primis ad i&longs;tam <lb/>rem opus e&longs;&longs;e calce intuear: tam et&longs;i non omnem lapidem calce <lb/>iungendum &longs;tatuam. </s> | <s id="N403A64">Con&longs;ideranti nimirum &longs;e&longs;e offert: ut in primis ad i&longs;tam <lb/>rem opus e&longs;&longs;e calce intuear: tam et&longs;i non omnem lapidem calce <lb/>iungendum &longs;tatuam. </s> |
| <s id="N403A6B">Marmora enim contactu calcis non modo <lb/>candorem amittunt: uerum etiam ob&longs;cenis maculis cruoris deho<lb/>ne&longs;tantur: Tantaque in marmore ine&longs;t candoris &longs;uperbia: ut uix <lb/>alium po&longs;&longs;it perferre <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ip&longs;um &longs;e. </s> | <s id="N403A6B">Marmora enim contactu calcis non modo <lb/>candorem amittunt: uerum etiam ob&longs;cenis maculis cruoris deho<lb/>ne&longs;tantur: Tantaque in marmore ine&longs;t candoris &longs;uperbia: ut uix <lb/>alium po&longs;&longs;it perferre <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ip&longs;um &longs;e. </s> |
| <s id="N403A78">Quid putes? </s> | <s id="N403A78">Quid putes? </s> |
| <s id="N403A7B">fumos dedigna<lb/>tur: oleo illibutum palle&longs;cit: nigro infu&longs;um uino lute&longs;cit: aqua <lb/>ex materia ca&longs;taneæ perducta fu&longs;catur intimum atque inficitur: ut <lb/>ne abradendo quidem i&longs;tarum rerum notæ deleantur. </s> | <s id="N403A7B">fumos dedigna<lb/>tur: oleo illibutum palle&longs;cit: nigro infu&longs;um uino lute&longs;cit: aqua <lb/>ex materia ca&longs;taneæ perducta fu&longs;catur intimum atque inficitur: ut <lb/>ne abradendo quidem i&longs;tarum rerum notæ deleantur. </s> |
| <s id="N403A84">Hinc uete<lb/>res nuda in opus marmora / nullo calcis illinimento obducto quo <lb/>ad poterant adigebant. </s> | <s id="N403A84">Hinc uete<lb/>res nuda in opus marmora / nullo calcis illinimento obducto quo <lb/>ad poterant adigebant. </s> |
| |
| <s id="N403A90">Nunc quando ad periti fabri officium pertinet / non tam &longs;eligere <lb/>commodiora / &quml;uam apte accommodateque / uti his quæ &longs;uppeditent: <lb/>rem nos &longs;ic pro&longs;equemur. </s> | <s id="N403A90">Nunc quando ad periti fabri officium pertinet / non tam &longs;eligere <lb/>commodiora / &quml;uam apte accommodateque / uti his quæ &longs;uppeditent: <lb/>rem nos &longs;ic pro&longs;equemur. </s> |
| <s id="N403A97">Calcern intelliges excoctam e&longs;&longs;e u&longs;que <lb/>ut probes: quæ infu&longs;a et inde po&longs;t feruorem extincta / &longs;pumam <lb/>lactis imitata &longs;e&longs;e <expan abbr="&longs;u&longs;citãs">&longs;u&longs;citans</expan> totis glebis tumuerit. </s> | <s id="N403A97">Calcern intelliges excoctam e&longs;&longs;e u&longs;que <lb/>ut probes: quæ infu&longs;a et inde po&longs;t feruorem extincta / &longs;pumam <lb/>lactis imitata &longs;e&longs;e <expan abbr="&longs;u&longs;citãs">&longs;u&longs;citans</expan> totis glebis tumuerit. </s> |
| <s id="N403AA2"><expan abbr="Nõ">non</expan> &longs;atis <expan abbr="cõmace">commace</expan> <lb/>ratæ <expan abbr="indiciũ">indicium</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> calculi <expan abbr="ĩterharenãdũ">interharenandum</expan> offen&longs;i. </s> | <s id="N403AA2"><expan abbr="Nõ">non</expan> &longs;atis <expan abbr="cõmace">commace</expan> <lb/>ratæ <expan abbr="indiciũ">indicium</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> calculi <expan abbr="ĩterharenãdũ">interharenandum</expan> offen&longs;i. </s> |
| <s id="N403ABA">Plus forte &longs;i admi<lb/>&longs;cueris harenæ <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> par &longs;it / a&longs;peritate &longs;ui <expan abbr="nõ">non</expan> coherebit: Sin <expan abbr="aũt">aut</expan> minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> eius natura et uis ferat: qua&longs;i ui&longs;cus lentitudine improba re&longs;ti<lb/>tabit ægreque ob&longs;equetur. </s> | <s id="N403ABA">Plus forte &longs;i admi<lb/>&longs;cueris harenæ <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> par &longs;it / a&longs;peritate &longs;ui <expan abbr="nõ">non</expan> coherebit: Sin <expan abbr="aũt">aut</expan> minus <lb/><expan abbr="&qtilde;">quam</expan> eius natura et uis ferat: qua&longs;i ui&longs;cus lentitudine improba re&longs;ti<lb/>tabit ægreque ob&longs;equetur. </s> |
| <s id="N403AD2">Calcem non u&longs;que quoque maceratam / <pb xlink:href="004/01/087.jpg"/>atque alioquin imbecilliorem indemnius committes fundamentis <lb/>&quml;uae cætero parieti: et inter farcinamenta &quml;uae in cru&longs;tis. </s> | <s id="N403AD2">Calcem non u&longs;que quoque maceratam / <pb xlink:href="004/01/087.jpg"/>atque alioquin imbecilliorem indemnius committes fundamentis <lb/>&quml;uae cætero parieti: et inter farcinamenta &quml;uae in cru&longs;tis. </s> |
| <s id="N403ADB">Ab angulis <lb/>uero et o&longs;&longs;ibus præcinetibu&longs;que / procul abigenda e&longs;t omnis calx: <lb/>in qua uel minima in&longs;it menda: et præ&longs;ertim arcubus fidi&longs;&longs;ima <lb/>intermi&longs;cenda e&longs;t. </s> | <s id="N403ADB">Ab angulis <lb/>uero et o&longs;&longs;ibus præcinetibu&longs;que / procul abigenda e&longs;t omnis calx: <lb/>in qua uel minima in&longs;it menda: et præ&longs;ertim arcubus fidi&longs;&longs;ima <lb/>intermi&longs;cenda e&longs;t. </s> |
| <s id="N403AE4">Anguli / o&longs;&longs;a / procinctus / coronæ / harenam <lb/><expan abbr="tenuiorem / graciliorem / purioremq;">tenuiorem / graciliorem / purioremque</expan> exigunt: præ&longs;ertim ubiter<lb/>&longs;o ducantur lapide. </s> | <s id="N403AE4">Anguli / o&longs;&longs;a / procinctus / coronæ / harenam <lb/><expan abbr="tenuiorem / graciliorem / purioremq;">tenuiorem / graciliorem / purioremque</expan> exigunt: præ&longs;ertim ubiter<lb/>&longs;o ducantur lapide. </s> |
| |
| <s id="N403AF8">Madens natura lapis et humectus / ha <lb/>renas fo&longs;&longs;iceas adamabit: ad hau&longs;trum nolim &longs;umptam ex mari <lb/>harenam ob<gap/>cias: &longs;eptemtriones ad uentos forta&longs;&longs;is commodius <lb/>exponetur. </s> | <s id="N403AF8">Madens natura lapis et humectus / ha <lb/>renas fo&longs;&longs;iceas adamabit: ad hau&longs;trum nolim &longs;umptam ex mari <lb/>harenam ob<gap/>cias: &longs;eptemtriones ad uentos forta&longs;&longs;is commodius <lb/>exponetur. </s> |
| <s id="N403B03">Minuto cuique lapidi materia debetur &longs;pi&longs;&longs;ior: Sicco <lb/>et exhau&longs;to cra&longs;&longs;ior: <expan abbr="Quãuis">Quamuis</expan> uniuer&longs;a in a&longs;tructione ueteres cra&longs;<lb/>&longs;iorem pultem i&longs;tiu&longs;modi tenaciorem putent &quml; tenuem. </s> | <s id="N403B03">Minuto cuique lapidi materia debetur &longs;pi&longs;&longs;ior: Sicco <lb/>et exhau&longs;to cra&longs;&longs;ior: <expan abbr="Quãuis">Quamuis</expan> uniuer&longs;a in a&longs;tructione ueteres cra&longs;<lb/>&longs;iorem pultem i&longs;tiu&longs;modi tenaciorem putent &quml; tenuem. </s> |
| <s id="N403B0E">Præ <lb/>grandes lapides non ni&longs;i per liquentem et fluxibilem materiem <lb/>fulcturæ ex arbitrio recumbunt: ut forte magis lubricandi cubi <lb/>lis gratia: quo &longs;unt illi quidem dum coaptantur &longs;ub manu ad mo<lb/>tum faciles/&quml; conglutinandi cau&longs;a / huiu&longs;modi e&longs;&longs;e inducta mate<lb/>ries uideatur. </s> | <s id="N403B0E">Præ <lb/>grandes lapides non ni&longs;i per liquentem et fluxibilem materiem <lb/>fulcturæ ex arbitrio recumbunt: ut forte magis lubricandi cubi <lb/>lis gratia: quo &longs;unt illi quidem dum coaptantur &longs;ub manu ad mo<lb/>tum faciles/&quml; conglutinandi cau&longs;a / huiu&longs;modi e&longs;&longs;e inducta mate<lb/>ries uideatur. </s> |
| <s id="N403B1B">Atqui omnino plurimum conferet aliquid molle <lb/>i&longs;tiu&longs;modi et leuigatum cubile &longs;ubmittere: Quo fiat ut lapides <lb/>iniquo &longs;ub pondere laborantes non defringantur. </s> | <s id="N403B1B"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui omnino plurimum conferet aliquid molle <lb/>i&longs;tiu&longs;modi et leuigatum cubile &longs;ubmittere: Quo fiat ut lapides <lb/>iniquo &longs;ub pondere laborantes non defringantur. </s> |
| <s id="N403B22">Sunt qui ubi <lb/>pa&longs;&longs;im ex ueterum operibus prægrandes intueantur lapides / me <lb/>diis iuncturis illibutos rubrica / u&longs;os interpretentur ea pro calce: <lb/>Id mihi non fit ueri&longs;imile: uel maxime ea re / quod non utra&longs;que ad <lb/>iunctionis &longs;up&longs;icies / &longs;ed tantum alteram illibutam uideam.</s> | <s id="N403B22">Sunt qui ubi <lb/>pa&longs;&longs;im ex ueterum operibus prægrandes intueantur lapides / me <lb/>diis iuncturis illibutos rubrica / u&longs;os interpretentur ea pro calce: <lb/>Id mihi non fit ueri&longs;imile: uel maxime ea re / quod non utra&longs;que ad <lb/>iunctionis &longs;up&longs;icies / &longs;ed tantum alteram illibutam uideam.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403B2D" type="main"> | <p id="N403B2D" type="main"> |
| |
| <s id="N403B68">Quot in pedes inter calandum &longs;it ip&longs;a muri cra&longs;&longs;itudo / et loci et <lb/>coeli temperies admonebit. </s> | <s id="N403B68">Quot in pedes inter calandum &longs;it ip&longs;a muri cra&longs;&longs;itudo / et loci et <lb/>coeli temperies admonebit. </s> |
| <s id="N403B6D">Vbi duxeris intercalandum operito <lb/><expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> opus &longs;trumentis: ne uento et &longs;ole &longs;uccus materiae hau&longs;tus <lb/>euane&longs;cat: potius &quml; <expan abbr="att&etilde;porato">attemporato</expan> &longs;icce&longs;cat et cohere&longs;cat. </s> | <s id="N403B6D">Vbi duxeris intercalandum operito <lb/><expan abbr="&longs;ũmum">&longs;ummum</expan> opus &longs;trumentis: ne uento et &longs;ole &longs;uccus materiae hau&longs;tus <lb/>euane&longs;cat: potius &quml; <expan abbr="att&etilde;porato">attemporato</expan> &longs;icce&longs;cat et cohere&longs;cat. </s> |
| <s id="N403B7D">Vbi opus <lb/>re&longs;ump&longs;eris / pura iterum atque iterum aqua infundito / quoad pro<lb/>be immade&longs;cat: Et pulueres ne quid caprificibus gignundis <expan abbr="&longs;om&etilde;">&longs;omen</expan><lb/>ta relinquantur / poenitus abluantur. </s> | <s id="N403B7D">Vbi opus <lb/>re&longs;ump&longs;eris / pura iterum atque iterum aqua infundito / quoad pro<lb/>be immade&longs;cat: Et pulueres ne quid caprificibus gignundis <expan abbr="&longs;om&etilde;">&longs;omen</expan><lb/>ta relinquantur / poenitus abluantur. </s> |
| <s id="N403B8A">Nihil e&longs;t quod opus ad &longs;o<lb/>liditatem &longs;tabilitatemque magis confirmet: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> abundanti lapidem <lb/><expan abbr="cõmadefeci&longs;&longs;e">commadefeci&longs;&longs;e</expan> aqua. </s> | <s id="N403B8A">Nihil e&longs;t quod opus ad &longs;o<lb/>liditatem &longs;tabilitatemque magis confirmet: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> abundanti lapidem <lb/><expan abbr="cõmadefeci&longs;&longs;e">commadefeci&longs;&longs;e</expan> aqua. </s> |
| <s id="N403B98">Madidum negant lapidem e&longs;&longs;e / qui &longs;i dif<lb/>fregeris / non tota &longs;it facie intima infu&longs;us et nigricans. </s> | <s id="N403B98">Madidum negant lapidem e&longs;&longs;e / qui &longs;i dif<lb/>fregeris / non tota &longs;it facie intima infu&longs;us et nigricans. </s> |
| <s id="N403B9D">Adde his <lb/>quod inter a&longs;truendum in &longs;ingulis locis / quibus ad uarios ædificii <lb/>u&longs;us et uoluptates / de&longs;idera&longs;&longs;e qui&longs;piam nouas apertiones po&longs;&longs;it <lb/>per parietis ductum inter extexendis arcus e&longs;t: quo po&longs;tea inde <lb/>&longs;uffo&longs;&longs;us paries / tutam et connatam habeat quie&longs;cendi &longs;edem ar<lb/>cum. </s> | <s id="N403B9D">Adde his <lb/>quod inter a&longs;truendum in &longs;ingulis locis / quibus ad uarios ædificii <lb/>u&longs;us et uoluptates / de&longs;idera&longs;&longs;e qui&longs;piam nouas apertiones po&longs;&longs;it <lb/>per parietis ductum inter extexendis arcus e&longs;t: quo po&longs;tea inde <lb/>&longs;uffo&longs;&longs;us paries / tutam et connatam habeat quie&longs;cendi &longs;edem ar<lb/>cum. </s> |
| <s id="N403BAA">Neque dici pote&longs;t / uti unico interdum &longs;ubdempto ex parie<lb/>te lapillo / tota &longs;tructuræ uis et nerui labefactentur. </s> | <s id="N403BAA">Neque dici pote&longs;t / uti unico interdum &longs;ubdempto ex parie<lb/>te lapillo / tota &longs;tructuræ uis et nerui labefactentur. </s> |
| |
| <s id="N403D58">Ad Plinii <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <lb/>turres et &longs;peculæ terrenæ iugis <expan abbr="montiũ">montium</expan> impo&longs;itæ / u&longs;que ad Hanni<lb/>bale &longs;pectabantur.</s> | <s id="N403D58">Ad Plinii <expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> <lb/>turres et &longs;peculæ terrenæ iugis <expan abbr="montiũ">montium</expan> impo&longs;itæ / u&longs;que ad Hanni<lb/>bale &longs;pectabantur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403D67" type="main"> | <p id="N403D67" type="main"> |
| <s id="N403D69">Solas inducimus cru&longs;tulas / ut &longs;ic eas potius <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> cortices appellem: <lb/>craticiis atque &longs;toriis ex harundine non recentibus opus illiberale: <lb/>Sed quo pa&longs;&longs;im uetus romana plebs uteretur. </s> | <s id="N403D69">Solas inducimus cru&longs;tulas / ut &longs;ic eas potius <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> cortices appellem: <lb/>craticiis atque &longs;toriis ex harundine non recentibus opus illiberale: <lb/>Sed quo pa&longs;&longs;im uetus romana plebs uteretur. </s> |
| <s id="N403D74"><expan abbr="Illiniũtur">Illiniuntur</expan> crates lu<lb/>to una cum paleis triduo &longs;ubacto: po&longs;t ue&longs;tiuntur / uti mox dixi / <lb/>calce aut etiam gyp&longs;o: <expan abbr="demũ">demum</expan> pictura &longs;ignis ue hone&longs;tantur. </s> | <s id="N403D74"><expan abbr="Illiniũtur">Illiniuntur</expan> crates lu<lb/>to una cum paleis triduo &longs;ubacto: po&longs;t ue&longs;tiuntur / uti mox dixi / <lb/>calce aut etiam gyp&longs;o: <expan abbr="demũ">demum</expan> pictura &longs;ignis ue hone&longs;tantur. </s> |
| <s id="N403D82">Gyp<lb/>&longs;o &longs;i te&longs;tam tun&longs;am ex tertia immi&longs;cueris / a&longs;peruginem nimis uere<lb/>bitur: Calce <expan abbr="ĩmixtum">immixtum</expan> maiorem in modum inuale&longs;cit: in humido <lb/>pruina et gelu / gyp&longs;um omnino inutile e&longs;t.</s> | <s id="N403D82">Gyp<lb/>&longs;o &longs;i te&longs;tam tun&longs;am ex tertia immi&longs;cueris / a&longs;peruginem nimis uere<lb/>bitur: Calce <expan abbr="ĩmixtum">immixtum</expan> maiorem in modum inuale&longs;cit: in humido <lb/>pruina et gelu / gyp&longs;um omnino inutile e&longs;t.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N403F13">Ex inferiore autem quæ <lb/>futura e&longs;t trabis &longs;uperficie dedolata / præter <expan abbr="cortic&etilde;/aut">corticen / aut</expan> nihil / aut <lb/><expan abbr="&qtilde;">quod</expan> id queat <expan abbr="minimũ">minimum</expan>. </s> | <s id="N403F13">Ex inferiore autem quæ <lb/>futura e&longs;t trabis &longs;uperficie dedolata / præter <expan abbr="cortic&etilde;/aut">corticen / aut</expan> nihil / aut <lb/><expan abbr="&qtilde;">quod</expan> id queat <expan abbr="minimũ">minimum</expan>. </s> |
| <s id="N403F25">Quo autem in latere tran&longs;uer&longs;i aliquid ap<lb/>paruit uitii: pe<gap/>nito id ut &longs;tet &longs;upremum: Oblonga &longs;iqua excurret <lb/>directam per trabem fi&longs;&longs;ura / lateribus ne <expan abbr="c&etilde;mittito">cemmittito</expan>: Sed aut &longs;upre<lb/>mæ aut potius infimæ mandato &longs;uperficiei. </s> | <s id="N403F25">Quo autem in latere tran&longs;uer&longs;i aliquid ap<lb/>paruit uitii: pe<gap/>nito id ut &longs;tet &longs;upremum: Oblonga &longs;iqua excurret <lb/>directam per trabem fi&longs;&longs;ura / lateribus ne <expan abbr="c&etilde;mittito">cemmittito</expan>: Sed aut &longs;upre<lb/>mæ aut potius infimæ mandato &longs;uperficiei. </s> |
| <s id="N403F34">Siqua perterebranda <lb/>aut forta&longs;&longs;is <expan abbr="cõuulneranda">conuulneranda</expan> &longs;it: parcito mediæ longitudini: infi<lb/><expan abbr="mãque">manque</expan> ne lædito &longs;uperficiem. </s> | <s id="N403F34">Siqua perterebranda <lb/>aut forta&longs;&longs;is <expan abbr="cõuulneranda">conuulneranda</expan> &longs;it: parcito mediæ longitudini: infi<lb/><expan abbr="mãque">manque</expan> ne lædito &longs;uperficiem. </s> |
| <s id="N403F42">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> uti in ba&longs;ilicis <expan abbr="ob&longs;eruarũt/">ob&longs;eruarunt/</expan> <lb/>binatim erunt trabes <expan abbr="ponendæ/laxam&etilde;ta">ponendæ / laxamenta</expan> digitorum aliquot inter <pb xlink:href="004/01/093.jpg"/>mittito: qua re&longs;pirent / ne quid mutuo incale&longs;cendo inficiantur. <lb/></s> | <s id="N403F42">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> uti in ba&longs;ilicis <expan abbr="ob&longs;eruarũb[a-zA-Z0-9] /">ob&longs;eruarunt/</expan> <lb/>binatim erunt trabes <expan abbr="ponendæ/laxam&etilde;ta">ponendæ / laxamenta</expan> digitorum aliquot inter <pb xlink:href="004/01/093.jpg"/>mittito: qua re&longs;pirent / ne quid mutuo incale&longs;cendo inficiantur. <lb/></s> |
| <s id="N403F58">Et conferet quidem per <expan abbr="&longs;ingulũ">&longs;ingulum</expan> par trabes ip&longs;as alternatas collo <lb/>ca&longs;&longs;e: ne iuxta eodem in cubili <expan abbr="amborũ">amborum</expan> capita conquie&longs;cant: Sed <lb/>ubi i&longs;tius pes / i&longs;tic alterius caput <expan abbr="incũbat">incumbat</expan>: Sic enim mutuo firmi <lb/>ore pedis robore mutuæ leuioris partis imbecillitati &longs;ubuenient: <lb/>et trabes ip&longs;as cognitas e&longs;&longs;e hoc e&longs;t uno materiæ genere / unaque &longs;yl<lb/>ua / una coeli fronte adultas / &longs;i fieri pote&longs;t / eademque die ab&longs;ci&longs;&longs;as <lb/>oportet: Quo paribus naturæ uiribus par <expan abbr="officiũ">officium</expan> gerant. </s> | <s id="N403F58">Et conferet quidem per <expan abbr="&longs;ingulũ">&longs;ingulum</expan> par trabes ip&longs;as alternatas collo <lb/>ca&longs;&longs;e: ne iuxta eodem in cubili <expan abbr="amborũ">amborum</expan> capita conquie&longs;cant: Sed <lb/>ubi i&longs;tius pes / i&longs;tic alterius caput <expan abbr="incũbat">incumbat</expan>: Sic enim mutuo firmi <lb/>ore pedis robore mutuæ leuioris partis imbecillitati &longs;ubuenient: <lb/>et trabes ip&longs;as cognitas e&longs;&longs;e hoc e&longs;t uno materiæ genere / unaque &longs;yl<lb/>ua / una coeli fronte adultas / &longs;i fieri pote&longs;t / eademque die ab&longs;ci&longs;&longs;as <lb/>oportet: Quo paribus naturæ uiribus par <expan abbr="officiũ">officium</expan> gerant. </s> |
| <s id="N403F77">Cubilia <lb/>trabibus ad libellam &longs;ternito: ita ut &longs;it eorum quodque &longs;olidum et <lb/><expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>. </s> | <s id="N403F77">Cubilia <lb/>trabibus ad libellam &longs;ternito: ita ut &longs;it eorum quodque &longs;olidum et <lb/><expan abbr="firmi&longs;&longs;imũ">firmi&longs;&longs;imum</expan>. </s> |
| <s id="N403F81">Cauetoque ponendis trabibus / ne quid materies calcem <lb/>attingat: et &longs;inito <expan abbr="circũaperta">circumaperta</expan> et libera &longs;piramenta: ne quid ullius <lb/>penitus contactu uitietur aut conclu&longs;a tabe&longs;cat. </s> | <s id="N403F81">Cauetoque ponendis trabibus / ne quid materies calcem <lb/>attingat: et &longs;inito <expan abbr="circũaperta">circumaperta</expan> et libera &longs;piramenta: ne quid ullius <lb/>penitus contactu uitietur aut conclu&longs;a tabe&longs;cat. </s> |
| <s id="N403F8C">Ad trabis puluil<lb/><expan abbr="lũ">lum</expan> &longs;ub&longs;ternito filicem herbam harentem / aut carbones / aut potius <lb/>amurcam &longs;uis <expan abbr="cõmixtam">commixtam</expan> nucleis. </s> | <s id="N403F8C">Ad trabis puluil<lb/><expan abbr="lũ">lum</expan> &longs;ub&longs;ternito filicem herbam harentem / aut carbones / aut potius <lb/>amurcam &longs;uis <expan abbr="cõmixtam">commixtam</expan> nucleis. </s> |
| <s id="N403F9A">Sin autem erunt arbores mino<lb/>res / quam̈ ut queas integram unico ex <expan abbr="trũco">trunco</expan> trabem ponere: plures in <lb/>unam compacturam coagmentato / ita ut in &longs;e artius uim <expan abbr="obtineãt">obtineant</expan> <lb/>hoc e&longs;t ut &longs;uperior compactæ trabis linea fieri nequic&quml; po&longs;&longs;it pon<lb/><expan abbr="derũ">derum</expan> pre&longs;&longs;ura breuior: et contra inferior linea fieri haud po&longs;&longs;it lon<lb/>gior: Sed qua&longs;i corda ad &longs;uperadactos / qui &longs;e&longs;e <expan abbr="cõtrarus">contrarus</expan> frontibus <lb/><expan abbr="protrud&etilde;t / trũcos">protrudent / truncos</expan> <expan abbr="obfirmãdos">obfirmandos</expan> neruo&longs;o &longs;i&longs;tat captu.</s> | <s id="N403F9A">Sin autem erunt arbores mino<lb/>res / <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut queas integram unico ex <expan abbr="trũco">trunco</expan> trabem ponere: plures in <lb/>unam compacturam coagmentato / ita ut in &longs;e artius uim <expan abbr="obtineãt">obtineant</expan> <lb/>hoc e&longs;t ut &longs;uperior compactæ trabis linea fieri nequic&quml; po&longs;&longs;it pon<lb/><expan abbr="derũ">derum</expan> pre&longs;&longs;ura breuior: et contra inferior linea fieri haud po&longs;&longs;it lon<lb/>gior: Sed qua&longs;i corda ad &longs;uperadactos / qui &longs;e&longs;e <expan abbr="cõtrarus">contrarus</expan> frontibus <lb/><expan abbr="protrud&etilde;t / trũcos">protrudent / truncos</expan> <expan abbr="obfirmãdos">obfirmandos</expan> neruo&longs;o &longs;i&longs;tat captu.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N403FBF" type="main"> | <p id="N403FBF" type="main"> |
| <s id="N403FC1">Tigna proxime omni&longs;que reliqua materies / quod ex trabe &longs;ecta expe<lb/>diantur / trabis &longs;inceritate integritateque <expan abbr="probabũtur">probabuntur</expan>. </s> | <s id="N403FC1">Tigna proxime omni&longs;que reliqua materies / quod ex trabe &longs;ecta expe<lb/>diantur / trabis &longs;inceritate integritateque <expan abbr="probabũtur">probabuntur</expan>. </s> |
| |
| <s id="N403FFB">Vbi ex u&longs;u ad firmandam contignationem ueniat / ligneis <lb/>clauiculis delectantur.</s> | <s id="N403FFB">Vbi ex u&longs;u ad firmandam contignationem ueniat / ligneis <lb/>clauiculis delectantur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404000" type="main"> | <p id="N404000" type="main"> |
| <s id="N404002">Quæ autem de ligneis tectis diximus: eadem et in lapideis trabi<lb/>bus ob&longs;eruabuntur: Tran&longs;uer&longs;æ enim et uenæ et mendæ a <expan abbr="trabiũ">trabium</expan> <pb xlink:href="004/01/094.jpg"/>u&longs;u reicientur ad <expan abbr="eficiũdas">eficiundas</expan> columnas: aut &longs;i <expan abbr="erũt">erunt</expan> mende moderate <lb/>& leues latera lapidis qbus apparuerint/ <expan abbr="cũ">cum</expan> in opus <expan abbr="pon&etilde;tur">ponentur</expan> re&longs;u<lb/><expan abbr="pinabun&ttilde;">pinabuntur</expan>. </s> | <s id="N404002">Quæ autem de ligneis tectis diximus: eadem et in lapideis trabi<lb/>bus ob&longs;eruabuntur: Tran&longs;uer&longs;æ enim et uenæ et mendæ a <expan abbr="trabiũ">trabium</expan> <pb xlink:href="004/01/094.jpg"/>u&longs;u reicientur ad <expan abbr="eficiũdas">eficiundas</expan> columnas: aut &longs;i <expan abbr="erũt">erunt</expan> mende moderate <lb/>& leues latera lapidis <expan abbr="&qtilde;bus">quibus</expan> apparuerint/ <expan abbr="cũ">cum</expan> in opus <expan abbr="pon&etilde;tur">ponentur</expan> re&longs;u<lb/><expan abbr="pinabun&ttilde;">pinabuntur</expan>. </s> |
| <s id="N404026">Per longum excurrentes uene quibus uis in trabibus tole<lb/>rabiliores <expan abbr="habebun&ttilde;">habebuntur</expan> &quml; tran&longs;uer&longs;æ: Tabulæ item lapideæ <expan abbr="cũ">cum</expan> alias <lb/>ob res: tum et ponderis gratia minime cra&longs;&longs;iores ponentur. </s> | <s id="N404026">Per longum excurrentes uene quibus uis in trabibus tole<lb/>rabiliores <expan abbr="habebun&ttilde;">habebuntur</expan> &quml; tran&longs;uer&longs;æ: Tabulæ item lapideæ <expan abbr="cũ">cum</expan> alias <lb/>ob res: tum et ponderis gratia minime cra&longs;&longs;iores ponentur. </s> |
| <s id="N404035">Que <lb/>demum in totis aut ligneis aut lapideis apponentur a&longs;&longs;eres tigna / <lb/>trabes / neque adeo graciles / neque adeo rari ponentur ut ad &longs;e &longs;e <expan abbr="õus">onus</expan> <lb/>que ferendum &longs;int inualidi. </s> | <s id="N404035">Que <lb/>demum in totis aut ligneis aut lapideis apponentur a&longs;&longs;eres tigna / <lb/>trabes / neque adeo graciles / neque adeo rari ponentur ut ad &longs;e &longs;e <expan abbr="õus">onus</expan> <lb/>que ferendum &longs;int inualidi. </s> |
| <s id="N404042">Et contra neque adeo cra&longs;&longs;i neque adeo <expan abbr="cõ">con</expan> <lb/>ferti ut opus illepidum et informe reddant. </s> | <s id="N404042">Et contra neque adeo cra&longs;&longs;i neque adeo <expan abbr="cõ">con</expan> <lb/>ferti ut opus illepidum et informe reddant. </s> |
| <s id="N40404B">Sed de operis forma <lb/>& gratia alibi. </s> | <s id="N40404B">Sed de operis forma <lb/>& gratia alibi. </s> |
| <s id="N404050">Itaque de rectilineo tecto quæ u&longs;que dicta <expan abbr="&longs;ũt/&longs;uffici">&longs;unt /&longs; uffici</expan><lb/>ant: Ni forte illud de&longs;it ut <expan abbr="mõeã">moneam</expan> quod quidem omni opere <expan abbr="uehem&etilde;">uehemen</expan><lb/>ter ob&longs;er <expan abbr="uãdum">uandum</expan> cen&longs;eo. </s> | <s id="N404050">Itaque de rectilineo tecto quæ u&longs;que dicta <expan abbr="&longs;ũb[a-zA-Z0-9] /&longs;uffici">&longs;unt /&longs; uffici</expan><lb/>ant: Ni forte illud de&longs;it ut <expan abbr="mõeã">moneam</expan> quod quidem omni opere <expan abbr="uehem&etilde;">uehemen</expan><lb/>ter ob&longs;er <expan abbr="uãdum">uandum</expan> cen&longs;eo. </s> |
| <s id="N404067"><expan abbr="Aduerterũt">Aduerterunt</expan> phy&longs;ici in corporibus <expan abbr="animã">animam</expan> <lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="naturã">naturam</expan> a&longs;&longs;ue&longs;&longs;e opus &longs;uum ita perfinite: ut <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> o&longs;&longs;a ab o&longs;&longs;ibu&longs; <lb/>&longs;eparata aut di&longs;iuncta e&longs;&longs;e u&longs;piam uoluerit: &longs;ic etiam nos o&longs;&longs;a o&longs;&longs;i<lb/>bus <expan abbr="cõiungemus">coniungemus</expan>: et neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> belli&longs;&longs;ime affirmabimu&longs;: <lb/>ut &longs;it o&longs;&longs;ium &longs;eries et <expan abbr="cõpactura">compactura</expan>: qua &longs;ola etiam &longs;i de&longs;int cætera / <lb/>&longs;ter opus &longs;uis <expan abbr="perfinitũ">perfinitum</expan> membris atque firmitatibus.</s> | <s id="N404067"><expan abbr="Aduerterũt">Aduerterunt</expan> phy&longs;ici in corporibus <expan abbr="animã">animam</expan> <lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="naturã">naturam</expan> a&longs;&longs;ue&longs;&longs;e opus &longs;uum ita perfinite: ut <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> o&longs;&longs;a ab o&longs;&longs;ibu&longs; <lb/>&longs;eparata aut di&longs;iuncta e&longs;&longs;e u&longs;piam uoluerit: &longs;ic etiam nos o&longs;&longs;a o&longs;&longs;i<lb/>bus <expan abbr="cõiungemus">coniungemus</expan>: et neruis <expan abbr="illigam&etilde;ti&longs;que">illigamenti&longs;que</expan> belli&longs;&longs;ime affirmabimu&longs;: <lb/>ut &longs;it o&longs;&longs;ium &longs;eries et <expan abbr="cõpactura">compactura</expan>: qua &longs;ola etiam &longs;i de&longs;int cætera / <lb/>&longs;ter opus &longs;uis <expan abbr="perfinitũ">perfinitum</expan> membris atque firmitatibus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404096" type="main"> | <p id="N404096" type="main"> |
| <s id="N404098">Venio ad tecta flexilinea. </s> | <s id="N404098">Venio ad tecta flexilinea. </s> |
| <s id="N40409B">Atqui ea quidem quæ omnes ad nume <lb/>ros rectilineis tectis plene re&longs;pondeant <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan>. </s> | <s id="N40409B"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui ea quidem quæ omnes ad nume <lb/>ros rectilineis tectis plene re&longs;pondeant <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan>. </s> |
| <s id="N4040A4">Flexilineum <lb/><expan abbr="tectũ">tectum</expan> <expan abbr="con&longs;tituũt">con&longs;tituunt</expan> arcus: et arcum e&longs;&longs;e trabem inflexam &longs;ua&longs;imus. <lb/></s> | <s id="N4040A4">Flexilineum <lb/><expan abbr="tectũ">tectum</expan> <expan abbr="con&longs;tituũt">con&longs;tituunt</expan> arcus: et arcum e&longs;&longs;e trabem inflexam &longs;ua&longs;imus. <lb/></s> |
| <s id="N4040B1">Procurrunt etiam hic <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>: adduntur et quæ interuacua <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>pleant. </s> | <s id="N4040B1">Procurrunt etiam hic <expan abbr="illigam&etilde;ta">illigamenta</expan>: adduntur et quæ interuacua <expan abbr="cõ">com</expan><lb/>pleant. </s> |
| <s id="N4040BE">Sed uelim apertius intelligi / quid arcus ip&longs;e &longs;it / quibus <lb/>ue con&longs;tet partibus: Et enim ducendi arcus rationem traxi&longs;&longs;e ho <lb/>mines hinc puto: Nam cum uiderent trabes duas <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> capitibus <lb/>po&longs;&longs;e imis pedibus diuaricatis ita firmari / ut mutuo innexu pari<lb/>busque contra &longs;e ponderibus &longs;i&longs;terent: placuit <expan abbr="inu&etilde;tum / et">inuentum / et</expan> <expan abbr="coeperũt">coeperunt</expan> <lb/>i&longs;toc opere di&longs;pluuia ædificiis tecta apponere. </s> | <s id="N4040BE">Sed uelim apertius intelligi / quid arcus ip&longs;e &longs;it / quibus <lb/>ue con&longs;tet partibus: Et enim ducendi arcus rationem traxi&longs;&longs;e ho <lb/>mines hinc puto: Nam cum uiderent trabes duas <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> capitibus <lb/>po&longs;&longs;e imis pedibus diuaricatis ita firmari / ut mutuo innexu pari<lb/>busque contra &longs;e ponderibus &longs;i&longs;terent: placuit <expan abbr="inu&etilde;tum / et">inuentum / et</expan> <expan abbr="coeperũt">coeperunt</expan> <lb/>i&longs;toc opere di&longs;pluuia ædificiis tecta apponere. </s> |
| |
| <s id="N4040EF">Succedente inde argu<lb/>mento multiplicatis cuneis i&longs;tiu&longs;modi arcus effigie effectam &longs;pe<lb/>ctantes probauere: eamque ducendi arcus rationem ad opera lapi <lb/>dea tran&longs;ferentes / integrum additamentis arcum effecere: ut iam <pb xlink:href="004/01/095.jpg"/>fateri oporteat arcum ip&longs;um cuneorum plu&longs;culorum compactio <lb/>ne con&longs;tare: Quorum alii capitibus infirmis ad arcum ip&longs;um &longs;ub<lb/>&longs;ideant: alii ad dor&longs;um in&longs;identes nodum &longs;pinæ obtineant: Aliquando <lb/>reliquum expleant ambitum co&longs;tarum. </s> | <s id="N4040EF">Succedente inde argu<lb/>mento multiplicatis cuneis i&longs;tiu&longs;modi arcus effigie effectam &longs;pe<lb/>ctantes probauere: eamque ducendi arcus rationem ad opera lapi <lb/>dea tran&longs;ferentes / integrum additamentis arcum effecere: ut iam <pb xlink:href="004/01/095.jpg"/>fateri oporteat arcum ip&longs;um cuneorum plu&longs;culorum compactio <lb/>ne con&longs;tare: Quorum alii capitibus infirmis ad arcum ip&longs;um &longs;ub<lb/>&longs;ideant: alii ad dor&longs;um in&longs;identes nodum &longs;pinæ obtineant: Aliquando <lb/>reliquum expleant ambitum co&longs;tarum. </s> |
| <s id="N404102">Non &longs;it ab re eadem repe <lb/>tere: quæ primo in libro recen&longs;uimus. </s> | <s id="N404102">Non &longs;it ab re eadem repe <lb/>tere: quæ primo in libro recen&longs;uimus. </s> |
| <s id="N404107">Arcus inter &longs;e differunt: <lb/>Nam e&longs;t quidem rectus / quem integer &longs;emicirculus con&longs;tituit: <lb/>huius corda per circuli centrum dirigitur. </s> | <s id="N404107">Arcus inter &longs;e differunt: <lb/>Nam e&longs;t quidem rectus / quem integer &longs;emicirculus con&longs;tituit: <lb/>huius corda per circuli centrum dirigitur. </s> |
| <s id="N40410E">E&longs;t et qui trabis natu<lb/>ram magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> arcus &longs;apiat: hunc <expan abbr="cõminutum">comminutum</expan> dicimus / quod &longs;it non <lb/>integer &longs;emicirculus: &longs;ed &longs;it eius quota aliqua pars: huius corda <lb/>a centro di&longs;tat et &longs;upra e&longs;t. </s> | <s id="N40410E">E&longs;t et qui trabis natu<lb/>ram magis <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> arcus &longs;apiat: hunc <expan abbr="cõminutum">comminutum</expan> dicimus / quod &longs;it non <lb/>integer &longs;emicirculus: &longs;ed &longs;it eius quota aliqua pars: huius corda <lb/>a centro di&longs;tat et &longs;upra e&longs;t. </s> |
| <s id="N40411F">E&longs;t et copo&longs;itus arcus: quem undem <lb/>aliquando angularem / alii actum dicunt: qui ex arcubus duobus commi<lb/>nutis componitur: habetque &longs;ua in corda duo duarum flexarum &longs;e <lb/>&longs;e mutuo &longs;ecantium linearum centra. </s> | <s id="N40411F">E&longs;t et copo&longs;itus arcus: quem undem <lb/>aliquando angularem / alii actum dicunt: qui ex arcubus duobus commi<lb/>nutis componitur: habetque &longs;ua in corda duo duarum flexarum &longs;e <lb/>&longs;e mutuo &longs;ecantium linearum centra. </s> |
| <s id="N404128">Rectum arcum omnium <lb/>e&longs;&longs;e firmi&longs;&longs;imum cum re ip&longs;a cen&longs;et: tum et ratione argumentoque <lb/>mon&longs;tratur. </s> | <s id="N404128">Rectum arcum omnium <lb/>e&longs;&longs;e firmi&longs;&longs;imum cum re ip&longs;a cen&longs;et: tum et ratione argumentoque <lb/>mon&longs;tratur. </s> |
| <s id="N40412F">Et di&longs;&longs;olui quidem &longs;ponte quo po&longs;&longs;it pacto non ui <lb/>deo: ni cuneorum alter alterum extrudat: ab qua quidem iniu<lb/>ria tam longe ab&longs;unt: ut etiam alter alterius ope confirmetur: <lb/>Quin etiam ubi forte id moliri aggrediantur / ponderum natura <lb/>quibus aut &longs;ub&longs;i&longs;tunt / aut imbuti ip&longs;i &longs;unt cunei / uetantur. </s> | <s id="N40412F">Et di&longs;&longs;olui quidem &longs;ponte quo po&longs;&longs;it pacto non ui <lb/>deo: ni cuneorum alter alterum extrudat: ab qua quidem iniu<lb/>ria tam longe ab&longs;unt: ut etiam alter alterius ope confirmetur: <lb/>Quin etiam ubi forte id moliri aggrediantur / ponderum natura <lb/>quibus aut &longs;ub&longs;i&longs;tunt / aut imbuti ip&longs;i &longs;unt cunei / uetantur. </s> |
| |
| <s id="N4041A4">Compo&longs;iti arcus apud ueteres non ui&longs;untur. <lb/></s> | <s id="N4041A4">Compo&longs;iti arcus apud ueteres non ui&longs;untur. <lb/></s> |
| <s id="N4041AA">Sunt qui turrium apertionibus in ducedos putent: quo nimia &longs;uper<lb/>impo&longs;ita <expan abbr="põdera">pondera</expan> qua&longs;i prora obiecta diffidant: Tam et&longs;i <expan abbr="cõpo&longs;iti">compo&longs;iti</expan> <lb/>arcus i&longs;tiu&longs;modi ponderibus confirmentur &longs;uperadiectis magis &quml; <lb/>oppr<expan abbr="imãtur">imantur</expan>. </s> | <s id="N4041AA">Sunt qui turrium apertionibus in ducedos putent: quo nimia &longs;uper<lb/>impo&longs;ita <expan abbr="põdera">pondera</expan> qua&longs;i prora obiecta diffidant: Tam et&longs;i <expan abbr="cõpo&longs;iti">compo&longs;iti</expan> <lb/>arcus i&longs;tiu&longs;modi ponderibus confirmentur &longs;uperadiectis magis &quml; <lb/>oppr<expan abbr="imãtur">imantur</expan>. </s> |
| <s id="N4041C0">Cuneos quibus arcus ducatur omnes de lato / et quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it prægrandi uelim e&longs;&longs;e ex lapide. </s> | <s id="N4041C0">Cuneos quibus arcus ducatur omnes de lato / et quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it prægrandi uelim e&longs;&longs;e ex lapide. </s> |
| <s id="N4041C5">Nam e&longs;t quidem <lb/>cuiu&longs;que corporis pars indi&longs;&longs;olubilior: quæ a natura concreta et eo <lb/>unita e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> manu et arte <expan abbr="cõiuncta">coniuncta</expan> atque compacta <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s> | <s id="N4041C5">Nam e&longs;t quidem <lb/>cuiu&longs;que corporis pars indi&longs;&longs;olubilior: quæ a natura concreta et eo <lb/>unita e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> quæ <expan abbr="hominũ">hominum</expan> manu et arte <expan abbr="cõiuncta">coniuncta</expan> atque compacta <expan abbr="&etilde;">em</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N4041DD">E&longs;&longs;e etiam oportet mutuo coæquales / ut qua&longs;i in libra dextera &longs;i<lb/>ni&longs;tris re&longs;pondeant facie / magnitudine / pondere et eiu&longs;modi. <lb/></s> | <s id="N4041DD">E&longs;&longs;e etiam oportet mutuo coæquales / ut qua&longs;i in libra dextera &longs;i<lb/>ni&longs;tris re&longs;pondeant facie / magnitudine / pondere et eiu&longs;modi. <lb/></s> |
| <s id="N4041E3">Arcus plures &longs;i ad porticus perapertiones <expan abbr="cõtinuatas">continuatas</expan> a columnis et <lb/>capitulis duxeris: facito cunei unde bini aut plures arcus iuncti in <lb/><expan abbr="&longs;urgũt">&longs;urgunt</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> duo: aut pro <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> numero totidem &longs;int lapides et di&longs; <lb/>&longs;ecti: Sed unicus atque idem pror&longs;us integer: quo huius et i&longs;tius ar<lb/>cus capita <expan abbr="cõtineantur">contineantur</expan>: Qui uero &longs;ecundi proximi in hos primos <lb/><expan abbr="in&longs;urg&etilde;t">in&longs;urgent</expan> cunei / &longs;i <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> ex lapide curato ambo/ alter ad <lb/>alterum &longs;uis hæreat <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> ad lineam renibus. </s> | <s id="N4041E3">Arcus plures &longs;i ad porticus perapertiones <expan abbr="cõtinuatas">continuatas</expan> a columnis et <lb/>capitulis duxeris: facito cunei unde bini aut plures arcus iuncti in <lb/><expan abbr="&longs;urgũt">&longs;urgunt</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> duo: aut pro <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> numero totidem &longs;int lapides et di&longs; <lb/>&longs;ecti: Sed unicus atque idem pror&longs;us integer: quo huius et i&longs;tius ar<lb/>cus capita <expan abbr="cõtineantur">contineantur</expan>: Qui uero &longs;ecundi proximi in hos primos <lb/><expan abbr="in&longs;urg&etilde;t">in&longs;urgent</expan> cunei / &longs;i <expan abbr="prægrãdi">prægrandi</expan> <expan abbr="erũt">erunt</expan> ex lapide curato ambo/ alter ad <lb/>alterum &longs;uis hæreat <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> ad lineam renibus. </s> |
| <s id="N404214">Tertius qui &longs;ecun<lb/>dos ho&longs;ce operiet lapis ad <expan abbr="murorũ">murorum</expan> leges libella <expan abbr="coaptabi&ttilde;">coaptabitur</expan> nexura <lb/>comparili: ita ut <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> amb<gap/>obus arcubus &longs;eruiat: <expan abbr="amborũque">amborumque</expan> cune<lb/>os detineat captu. </s> | <s id="N404214">Tertius qui &longs;ecun<lb/>dos ho&longs;ce operiet lapis ad <expan abbr="murorũ">murorum</expan> leges libella <expan abbr="coaptabi&ttilde;">coaptabitur</expan> nexura <lb/>comparili: ita ut <expan abbr="iũctis">iunctis</expan> amb<gap/>obus arcubus &longs;eruiat: <expan abbr="amborũque">amborumque</expan> cune<lb/>os detineat captu. </s> |
| |
| <p id="N40450A" type="main"> | <p id="N40450A" type="main"> |
| <s id="N40450C">His ab&longs;olutis <expan abbr="proximũ">proximum</expan> e&longs;t ut <expan abbr="in&longs;ternãtur / res">in&longs;ternantur / res</expan> in tota ædificatione <lb/>primaria / et <expan abbr="nõ">non</expan> magis nece&longs;&longs;aria &quml;uam difficilis: in qua a&longs;&longs;equenda et <lb/>perficiunda omnis <expan abbr="omniũ">omnium</expan> cura et diligentia iterum atque iterum ela<lb/>borauit. </s> | <s id="N40450C">His ab&longs;olutis <expan abbr="proximũ">proximum</expan> e&longs;t ut <expan abbr="in&longs;ternãtur / res">in&longs;ternantur / res</expan> in tota ædificatione <lb/>primaria / et <expan abbr="nõ">non</expan> magis nece&longs;&longs;aria &quml;uam difficilis: in qua a&longs;&longs;equenda et <lb/>perficiunda omnis <expan abbr="omniũ">omnium</expan> cura et diligentia iterum atque iterum ela<lb/>borauit. </s> |
| <s id="N404525">De his nobis dicendum e&longs;t: Sed prius illud <expan abbr="inter&longs;erendũ">inter&longs;erendum</expan> <lb/>iuuat: quod ad <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> opus inprimis &longs;pectat. </s> | <s id="N404525">De his nobis dicendum e&longs;t: Sed prius illud <expan abbr="inter&longs;erendũ">inter&longs;erendum</expan> <lb/>iuuat: quod ad <expan abbr="te&longs;tudinũ">te&longs;tudinum</expan> opus inprimis &longs;pectat. </s> |
| <s id="N404532">Et enim inter te<lb/>&longs;tudines ab&longs;oluendas differentia e&longs;t: Nam qui arcus aut te&longs;tudo <lb/>&longs;ubiectis armamentis facienda <expan abbr="&longs;it / cõfe&longs;tim">&longs;it / confe&longs;tim</expan> atque minime intermi&longs;<lb/>&longs;o opere a&longs;truatur nece&longs;&longs;e e&longs;t: Quæ uero &longs;ine armamentis fiat / in<lb/>tercalationibus prope &longs;ingulos <expan abbr="ĩ">im</expan> ordines <expan abbr="ĩdiget">indiget</expan>: quoad <expan abbr="cõge&longs;ta">conge&longs;ta</expan> fir<lb/>mentur: ne partes noui&longs;&longs;imæ &longs;uperadiectæ / pri&longs;tinis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;atis firma<lb/>tis / re&longs;olutæ defluant. </s> | <s id="N404532">Et enim inter te<lb/>&longs;tudines ab&longs;oluendas differentia e&longs;t: Nam qui arcus aut te&longs;tudo <lb/>&longs;ubiectis armamentis facienda <expan abbr="&longs;it / cõfe&longs;tim">&longs;it / confe&longs;tim</expan> atque minime intermi&longs;<lb/>&longs;o opere a&longs;truatur nece&longs;&longs;e e&longs;t: Quæ uero &longs;ine armamentis fiat / in<lb/>tercalationibus prope &longs;ingulos <expan abbr="ĩ">in</expan> ordines <expan abbr="ĩdiget">indiget</expan>: quoad <expan abbr="cõge&longs;ta">conge&longs;ta</expan> fir<lb/>mentur: ne partes noui&longs;&longs;imæ &longs;uperadiectæ / pri&longs;tinis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;atis firma<lb/>tis / re&longs;olutæ defluant. </s> |
| <s id="N404555">Et præterea armamentatis te&longs;tudinibus iu<lb/>uat ilico / ubi <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> conclu&longs;æ fuerint cuneis paulo / ut ita loquar / <lb/>relentare &longs;ubices / quibus <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> &longs;ub&longs;tineantur: Id quidem ut <lb/>recenti adhuc in opere <expan abbr="cõmi&longs;&longs;i">commi&longs;&longs;i</expan> cunei <expan abbr="nõ">non</expan> natent inter <expan abbr="fom&etilde;">fomen</expan>ta et ful<lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> calcis: Sed <expan abbr="coequabil&etilde;">coequabilem</expan> inter &longs;e acquie&longs;cendi &longs;edem &longs;uis libratis <lb/>ponderibus occupent: Alioquin inter &longs;icci&longs;cendum conge&longs;ta non <lb/>ut opus <expan abbr="po&longs;tulat / cõ&longs;tipatæ">po&longs;tulat / con&longs;tipatæ</expan> <expan abbr="congruer&etilde;t">congruerent</expan>: &longs;ed rimas <expan abbr="relinquer&etilde;t">relinquerent</expan> &longs;e<lb/>dendo: Idcirco &longs;ic fiat / non pror&longs;us adimantur &longs;ed indies &longs;en&longs;im <lb/><expan abbr="relent&etilde;tur">relententur</expan> <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan>: ne &longs;i non <expan abbr="att&etilde;perate">attemperate</expan> <expan abbr="&longs;ubdemas / crudũ">&longs;ubdemas / crudum</expan> opus <lb/>&longs;equatur. </s> | <s id="N404555">Et præterea armamentatis te&longs;tudinibus iu<lb/>uat ilico / ubi <expan abbr="&longs;ũmis">&longs;ummis</expan> conclu&longs;æ fuerint cuneis paulo / ut ita loquar / <lb/>relentare &longs;ubices / quibus <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> &longs;ub&longs;tineantur: Id quidem ut <lb/>recenti adhuc in opere <expan abbr="cõmi&longs;&longs;i">commi&longs;&longs;i</expan> cunei <expan abbr="nõ">non</expan> natent inter <expan abbr="fom&etilde;">fomen</expan>ta et ful<lb/><expan abbr="tũ">tum</expan> calcis: Sed <expan abbr="coequabil&etilde;">coequabilem</expan> inter &longs;e acquie&longs;cendi &longs;edem &longs;uis libratis <lb/>ponderibus occupent: Alioquin inter &longs;icci&longs;cendum conge&longs;ta non <lb/>ut opus <expan abbr="po&longs;tulat / cõ&longs;tipatæ">po&longs;tulat / con&longs;tipatæ</expan> <expan abbr="congruer&etilde;t">congruerent</expan>: &longs;ed rimas <expan abbr="relinquer&etilde;t">relinquerent</expan> &longs;e<lb/>dendo: Idcirco &longs;ic fiat / non pror&longs;us adimantur &longs;ed indies &longs;en&longs;im <lb/><expan abbr="relent&etilde;tur">relententur</expan> <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan>: ne &longs;i non <expan abbr="att&etilde;perate">attemperate</expan> <expan abbr="&longs;ubdemas / crudũ">&longs;ubdemas / crudum</expan> opus <lb/>&longs;equatur. </s> |
| <s id="N4045A1">Po&longs;t dies uero aliquos pro operis magnitudine adhuc <lb/>plu&longs;culum <expan abbr="rel&etilde;tato">relentato</expan>: Sic deinceps facito / quoad lapidei per te&longs;tudi<lb/>nem cunei &longs;e&longs;e coaptent / et opus dure&longs;cat. </s> | <s id="N4045A1">Po&longs;t dies uero aliquos pro operis magnitudine adhuc <lb/>plu&longs;culum <expan abbr="rel&etilde;tato">relentato</expan>: Sic deinceps facito / quoad lapidei per te&longs;tudi<lb/>nem cunei &longs;e&longs;e coaptent / et opus dure&longs;cat. </s> |
| <s id="N4045AC"><expan abbr="Relentãdi">Relentandi</expan> modus hic <lb/>e&longs;t: Nam cum operis <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> in pilis aut ubi <expan abbr="cõducat">conducat</expan> con&longs;titu <lb/>eris: primum illic &longs;ubigis capitibus ip&longs;is armamenti cuneos ligne <lb/>os ad bipennis &longs;imilitudinem acuminatos. </s> | <s id="N4045AC"><expan abbr="Relentãdi">Relentandi</expan> modus hic <lb/>e&longs;t: Nam cum operis <expan abbr="armam&etilde;ta">armamenta</expan> in pilis aut ubi <expan abbr="cõducat">conducat</expan> con&longs;titu <lb/>eris: primum illic &longs;ubigis capitibus ip&longs;is armamenti cuneos ligne <lb/>os ad bipennis &longs;imilitudinem acuminatos. </s> |
| <s id="N4045C0">Cum igitur relentate <lb/>opus libueri / malleolo cuneos ho&longs;ce di&longs;trudes &longs;en&longs;im quoad uo<lb/>les / &longs;ine periculo. </s> | <s id="N4045C0">Cum igitur relentate <lb/>opus libueri / malleolo cuneos ho&longs;ce di&longs;trudes &longs;en&longs;im quoad uo<lb/>les / &longs;ine periculo. </s> |
| <s id="N4045C9">Denique &longs;ic &longs;tatuo / non ante integram pe <lb/>pe&longs;&longs;am hyemem armamenta e&longs;&longs;e &longs;ubdemenda: Id quidem <gap/>ur<gap/><lb/> ob cæteras res: tum ne imbrium madefactione eneruatum re&longs;olu<pb xlink:href="004/01/101.jpg"/>tumque opus proruat: Tam et&longs;i dari te&longs;tudinibus nihil <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <lb/>pote&longs;t: quam ut aquam abunde combibant / et <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> &longs;itim &longs;entiant. <lb/></s> | <s id="N4045C9">Denique &longs;ic &longs;tatuo / non ante integram per<lb/>pe&longs;&longs;am hyemem armamenta e&longs;&longs;e &longs;ubdemenda: Id quidem <gap/>ur<gap/><lb/> ob cæteras res: tum ne imbrium madefactione eneruatum re&longs;olu<pb xlink:href="004/01/101.jpg"/>tumque opus proruat: Tam et&longs;i dari te&longs;tudinibus nihil <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> <lb/>pote&longs;t: quam ut aquam abunde combibant / et <expan abbr="nunquã">nunquam</expan> &longs;itim &longs;entiant. <lb/></s> |
| <s id="N4045E3">Hactenus de his.</s> | <s id="N4045E3">Hactenus de his.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4045E6" type="main"> | <p id="N4045E6" type="main"> |
| <s id="N4045E8">Redeo ad tecti cru&longs;tam. </s> | <s id="N4045E8">Redeo ad tecti cru&longs;tam. </s> |
| <s id="N4045EB">Nempe &longs;i recte interpretamur / nihil e&longs;t <lb/>in toto ædificio <expan abbr="antiquius/&qtilde;">antiquius / quae</expan> habere &longs;ub quo urentes &longs;oles atque e <lb/>coelo cadentes tempe&longs;tates profugiens excipiare. </s> | <s id="N4045EB">Nempe &longs;i recte interpretamur / nihil e&longs;t <lb/>in toto ædificio <expan abbr="antiquius/&qtilde;">antiquius / quae</expan> habere &longs;ub quo urentes &longs;oles atque e <lb/>coelo cadentes tempe&longs;tates profugiens excipiare. </s> |
| <s id="N4045F6">Id adeo benefi<lb/>cium tibi ut perhenne &longs;it / præ&longs;tat non paries / non area / non q duis <lb/>i&longs;torum <expan abbr="omniũ">omnium</expan>: &longs;ed una inprimis <expan abbr="quantũ">quantum</expan> uidere licet / extrema te<lb/>cti cru&longs;tula: quam ip&longs;am habere contra omnes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniurias <lb/>ualidam / prout rei nece&longs;&longs;itas po&longs;tulat / atque <expan abbr="cõ&longs;tantem">con&longs;tantem</expan> hominum <lb/>indu&longs;tria et artes facto rerum <expan abbr="omniũ">omnium</expan> periculo uix dum &longs;atis reper<lb/>tam reddidere. </s> | <s id="N4045F6">Id adeo benefi<lb/>cium tibi ut perhenne &longs;it / præ&longs;tat non paries / non area / non quod uis <lb/>i&longs;torum <expan abbr="omniũ">omnium</expan>: &longs;ed una inprimis <expan abbr="quantũ">quantum</expan> uidere licet / extrema te<lb/>cti cru&longs;tula: quam ip&longs;am habere contra omnes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniurias <lb/>ualidam / prout rei nece&longs;&longs;itas po&longs;tulat / atque <expan abbr="cõ&longs;tantem">con&longs;tantem</expan> hominum <lb/>indu&longs;tria et artes facto rerum <expan abbr="omniũ">omnium</expan> periculo uix dum &longs;atis reper<lb/>tam reddidere. </s> |
| <s id="N404619">Neque facile reperiri po&longs;&longs;e confido: Nam cum <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;olum imbrem: uerum et gelationes et æ&longs;tus / et <expan abbr="ommũ">ommum</expan> item infe <lb/>&longs;ti&longs;&longs;imi uenti lace&longs;&longs;ere <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> <expan abbr="intermittãt">intermittant</expan>: quis tam a&longs;&longs;iduos <expan abbr="tãqueacerrimos">tanque<lb/>acerrimos</expan> ho&longs;tes tolerare u&longs;piam diutius po&longs;&longs;it: Hinc e&longs;t quod alia <lb/>ilico putre&longs;cunt: alia <expan abbr="di&longs;&longs;oluũtur">di&longs;&longs;oluuntur</expan>: alia parietes <expan abbr="deprimũt">deprimunt</expan>: alia fin <lb/>duntur / rumpuntur: alia <expan abbr="ab&longs;tergũtur">ab&longs;terguntur</expan>: ut ne metalla quidem alibi <lb/>contra <expan abbr="tempe&longs;tatũ">tempe&longs;tatum</expan> iniurias inuicta i&longs;tic tam multas perferrc offen <lb/>&longs;iones queant. </s> | <s id="N404619">Neque facile reperiri po&longs;&longs;e confido: Nam cum <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;olum imbrem: uerum et gelationes et æ&longs;tus / et <expan abbr="ommũ">omnium</expan> item infe<lb/>&longs;ti&longs;&longs;imi uenti lace&longs;&longs;ere <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> <expan abbr="intermittãt">intermittant</expan>: quis tam a&longs;&longs;iduos <expan abbr="tãqueacerrimos">tanque <lb/>acerrimos</expan> ho&longs;tes tolerare u&longs;piam diutius po&longs;&longs;it: Hinc e&longs;t quod alia <lb/>ilico putre&longs;cunt: alia <expan abbr="di&longs;&longs;oluũtur">di&longs;&longs;oluuntur</expan>: alia parietes <expan abbr="deprimũt">deprimunt</expan>: alia fin<lb/>duntur / rumpuntur: alia <expan abbr="ab&longs;tergũtur">ab&longs;terguntur</expan>: ut ne metalla quidem alibi <lb/>contra <expan abbr="tempe&longs;tatũ">tempe&longs;tatum</expan> iniurias inuicta i&longs;tic tam multas perferre offen<lb/>&longs;iones queant. </s> |
| <s id="N40464E">Sed homines pro locorum natura copi<gap/>m rerum/ <lb/>quæ ad manus &longs;ubueniret non a&longs;pernati/ quoad licuit nece&longs;&longs;itati <lb/>prouiderunt: Ergo uariæ <expan abbr="contegendorũ">contegendorum</expan> operum oita ob&longs;eruatio <lb/>nes. </s> | <s id="N40464E">Sed homines pro locorum natura copiarum rerum / <lb/>quæ ad manus &longs;ubueniret non a&longs;pernati / quoad licuit nece&longs;&longs;itati <lb/>prouiderunt: Ergo uariæ <expan abbr="contegendorũ">contegendorum</expan> operum ortae ob&longs;eruatio<lb/>nes. </s> |
| <s id="N40465D">Pyrges inquit Vetruuius/ harundine: et apud Ma&longs;&longs;iliam <lb/>&longs;ubacta cum paleis terra <expan abbr="operiũt">operiunt</expan>. </s> | <s id="N40465D">Pyrges inquit Vetruuius/ harundine: et apud Ma&longs;&longs;iliam <lb/>&longs;ubacta cum paleis terra <expan abbr="operiũt">operiunt</expan>. </s> |
| <s id="N404666">Thelophagi apud <gap/><expan abbr="aramãtas/">aramantas/</expan> <lb/>ut refert <expan abbr="Plinius / te&longs;tudinũ">Plinius / te&longs;tudinum</expan> &longs;uperficiem cru&longs;tis tegunt. </s> | <s id="N404666">Thelophagi apud <expan abbr="aramãtas/">Garamantas/</expan> <lb/>ut refert <expan abbr="Plinius / te&longs;tudinũ">Plinius / te&longs;tudinum</expan> &longs;uperficiem cru&longs;tis tegunt. </s> |
| <s id="N404674">Maxima <lb/>pars Germaniæ a&longs;&longs;erulis utitur. </s> | <s id="N404674">Maxima <lb/>pars Germaniæ a&longs;&longs;erulis utitur. </s> |
| <s id="N404679">In Belgica prouincia candidum <lb/>facilius <expan abbr="&longs;ecãt">&longs;ecant</expan> <expan abbr="lapidem/&qtilde;">lapidem / quae</expan> <expan abbr="lignũ">lignum</expan> tenues in laminas: quas pro tegu <lb/>lis <expan abbr="exponũt">exponunt</expan>. </s> | <s id="N404679">In Belgica prouincia candidum <lb/>facilius <expan abbr="&longs;ecãt">&longs;ecant</expan> <expan abbr="lapidem/&qtilde;">lapidem / quae</expan> <expan abbr="lignũ">lignum</expan> tenues in laminas: quas pro tegu <lb/>lis <expan abbr="exponũt">exponunt</expan>. </s> |
| <s id="N404690">Ligures ætru&longs;cique tegendis ædibus laca&longs;tras <expan abbr="adhib&etilde;t">adhibent</expan> <lb/>cru&longs;to&longs;o ex lapide di&longs;ceptas. </s> | <s id="N404690">Ligures ætru&longs;cique tegendis ædibus laca&longs;tras <expan abbr="adhib&etilde;t">adhibent</expan> <lb/>cru&longs;to&longs;o ex lapide di&longs;ceptas. </s> |
| <s id="N404699">Alii <expan abbr="pauim&etilde;ta">pauimenta</expan> dequibus mox <expan abbr="referã">referam</expan> <lb/>experti / tandem <expan abbr="oĩbus">oimbus</expan> <expan abbr="periclitatis / nõdum">periclitatis / nondum</expan> tamen ingenia et indu <lb/>&longs;tria <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> inuenere <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> tegula te&longs;tacea: Nam <expan abbr="pauim&etilde;">pauimen</expan> <lb/>torum quidem opus pruinis &longs;cabre&longs;cit/ findit/&longs;idet. </s> | <s id="N404699">Alii <expan abbr="pauim&etilde;ta">pauimenta</expan> de quibus mox <expan abbr="referã">referam</expan> <lb/>experti / tandem <expan abbr="oĩbus">omnibus</expan> <expan abbr="periclitatis / nõdum">periclitatis / nondum</expan> tamen ingenia et indu<lb/>&longs;tria <expan abbr="mortaliũ">mortalium</expan> inuenere <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> tegula te&longs;tacea: Nam <expan abbr="pauim&etilde;">pauimen</expan><lb/>torum quidem opus pruinis &longs;cabre&longs;cit / findit / &longs;idet. </s> |
| <s id="N4046BE">Plumbum <lb/>feruoribus &longs;olis collique&longs;cit. </s> | <s id="N4046BE">Plumbum <lb/>feruoribus &longs;olis collique&longs;cit. </s> |
| <s id="N4046C3">æs &longs;i graue e&longs;t/ magno ponitur: &longs;i <lb/>tenue/ uentis deturbatur/ atque ærugine gracile&longs;cit/ abla<gap/>eratur. <lb/></s> | <s id="N4046C3">æs &longs;i graue e&longs;t / magno ponitur: &longs;i <lb/>tenue / uentis deturbatur / atque ærugine gracile&longs;cit/ ablaceratur. <lb/></s> |
| <s id="N4046CB"><expan abbr="Tegulã">Tegulam</expan> ciprium <expan abbr="qu&etilde;dam">quendam</expan> <expan abbr="Criniã">Criniam</expan> agricolæ <expan abbr="filiũ">filium</expan> inueni&longs;&longs;e <expan abbr="ferũt">ferunt</expan>. <pb xlink:href="004/01/102.jpg"/>Eius duo &longs;unt genera: unum planum / latum pedem / longum eubi <lb/>tum &longs;pondis hinc atque hinc hirtis extantibus ad &longs;ui latitudinem <lb/>partem nonam: Aliud aduolutum et crurium tuendarum arma <lb/>imitetur: Ambo qua imbrem defluentem capiant apertiores: qua <lb/>cuomant arctiores. </s> | <s id="N4046CB"><expan abbr="Tegulã">Tegulam</expan> ciprium <expan abbr="qu&etilde;dam">quendam</expan> <expan abbr="Criniã">Criniam</expan> agricolæ <expan abbr="filiũ">filium</expan> inueni&longs;&longs;e <expan abbr="ferũt">ferunt</expan>. <pb xlink:href="004/01/102.jpg"/>Eius duo &longs;unt genera: unum planum / latum pedem / longum cubi<lb/>tum &longs;pondis hinc atque hinc hirtis extantibus ad &longs;ui latitudinem <lb/>partem nonam: Aliud aduolutum et crurium tuendarum arma <lb/>imitetur: Ambo qua imbrem defluentem capiant apertiores: qua <lb/>euomant arctiores. </s> |
| <s id="N4046ED">Sed plani imbrices <expan abbr="cõmodiores">commodiores</expan> &longs;unt: modo <lb/>ita iungantur ad regulam et libellam / ne in latus <expan abbr="p&etilde;deant">pendeant</expan>: necubi <lb/>lacunæ intercurrant/ aut tumuli extent: nequid tran&longs;uer&longs;i fluen <lb/>tem pluuiam interpellat: nequid interuacuum relinquatur. </s> | <s id="N4046ED">Sed plani imbrices <expan abbr="cõmodiores">commodiores</expan> &longs;unt: modo <lb/>ita iungantur ad regulam et libellam / ne in latus <expan abbr="p&etilde;deant">pendeant</expan>: necubi <lb/>lacunæ intercurrant/ aut tumuli extent: nequid tran&longs;uer&longs;i fluen <lb/>tem pluuiam interpellat: nequid interuacuum relinquatur. </s> |
| <s id="N4046FE">Va <lb/>&longs;ta &longs;i erit tecei &longs;uperficies / ampliores exigentur tegulæ: ne imbri <lb/>um riuuli canalibus non recipientibus <expan abbr="&longs;uperfundãtur">&longs;uperfundantur</expan>. </s> | <s id="N4046FE">Va<lb/>&longs;ta &longs;i erit tecti &longs;uperficies / ampliores exigentur tegulæ: ne imbri<lb/>um riuuli canalibus non recipientibus <expan abbr="&longs;uperfundãtur">&longs;uperfundantur</expan>. </s> |
| <s id="N404709">Tegulam <lb/>ne turbines a&longs;portent/ uelim omnem fultu calcis affirmari: præ <lb/>&longs;ertim in publicis operibus: Nam in priuatis &longs;at erit &longs;i prima &longs;til <lb/>licidia contra uentorum impetum affirmaris: tum et &longs;oluti aptius <lb/>in&longs;taurantur / ubi uitium factum &longs;it. </s> | <s id="N404709">Tegulam <lb/>ne turbines a&longs;portent/ uelim omnem fultu calcis affirmari: præ <lb/>&longs;ertim in publicis operibus: Nam in priuatis &longs;at erit &longs;i prima &longs;til <lb/>licidia contra uentorum impetum affirmaris: tum et &longs;oluti aptius <lb/>in&longs;taurantur / ubi uitium factum &longs;it. </s> |
| <s id="N404714">Alioquid id hunc in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/>fiet apti&longs;&longs;ime: Nam in tectis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ligneis a&longs;&longs;ium loco te&longs;taceæ <lb/>tabellulæ ad decurrentes quadrulos extendentur uinctæ gyp&longs;o. <lb/></s> | <s id="N404714">Alioquid id hunc in <expan abbr="modũ">modum</expan> <lb/>fiet apti&longs;&longs;ime: Nam in tectis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ligneis a&longs;&longs;ium loco te&longs;taceæ <lb/>tabellulæ ad decurrentes quadrulos extendentur uinctæ gyp&longs;o. <lb/></s> |
| <s id="N404724">In has tabellulas &longs;uperin&longs;ternentur plani imbrices/ et firmabun <lb/>tur calce: Opus id contra ignes tuti&longs;&longs;imum / et ad u&longs;um <expan abbr="incolarũ">incolarum</expan> <lb/><expan abbr="accommodati&longs;&longs;imũ">accommodati&longs;&longs;imum</expan>: Et minore fiet impen&longs;a/ &longs;i tabellu&longs;arum lo <lb/>co cannam græcam &longs;ubin&longs;traueris/ calceque firmaris. </s> | <s id="N404724">In has tabellulas &longs;uperin&longs;ternentur plani imbrices/ et firmabun <lb/>tur calce: Opus id contra ignes tuti&longs;&longs;imum / et ad u&longs;um <expan abbr="incolarũ">incolarum</expan> <lb/><expan abbr="accommodati&longs;&longs;imũ">accommodati&longs;&longs;imum</expan>: Et minore fiet impen&longs;a/ &longs;i tabellu&longs;arum lo <lb/>co cannam græcam &longs;ubin&longs;traueris/ calceque firmaris. </s> |
| <s id="N404734">Tegulam/ <lb/>quam præ&longs;ertim operibus publicis calce affirmaris / uelim non ni <lb/>&longs;i biennio &longs;ub gelu et &longs;ole habitam &longs;umas: Inualida enim &longs;i fuerit <lb/>po&longs;ita / non &longs;ine operis di&longs;pendio tolletur. </s> | <s id="N404734">Tegulam/ <lb/>quam præ&longs;ertim operibus publicis calce affirmaris / uelim non ni <lb/>&longs;i biennio &longs;ub gelu et &longs;ole habitam &longs;umas: Inualida enim &longs;i fuerit <lb/>po&longs;ita / non &longs;ine operis di&longs;pendio tolletur. </s> |
| <s id="N40473D">Subuenit ut illud refe <lb/>ram / quod apud Diodorum hi&longs;toricum celebres illos ad hortos <lb/>pen&longs;iles Syriæ nouo et minime inutili inuento factum legimus: <lb/>Nam in trabibus quidem harundines a&longs;plato oblitas appo&longs;uere: <lb/>in eas coctos lapides coaptauere duplici in&longs;tratura uinctos gyp&longs;o: <lb/>Tertio loco plumbeas <expan abbr="adiũxere">adiunxere</expan> tegulas ita <expan abbr="cõflatas">conflatas</expan> atque <expan abbr="coagm&etilde;">coagmen</expan> <lb/>tatas: ut nullus humor ad primos lateres penetraret.</s> | <s id="N40473D">Subuenit ut illud refe<lb/>ram / quod apud Diodorum hi&longs;toricum celebres illos ad hortos <lb/>pen&longs;iles Syriæ nouo et minime inutili inuento factum legimus: <lb/>Nam in trabibus quidem harundines a&longs;phalto oblitas appo&longs;uere: <lb/>in eas coctos lapides coaptauere duplici in&longs;tratura uinctos gyp&longs;o: <lb/>Tertio loco plumbeas <expan abbr="adiũxere">adiunxere</expan> tegulas ita <expan abbr="cõflatas">conflatas</expan> atque <expan abbr="coagm&etilde;">coagmen</expan><lb/>tatas: ut nullus humor ad primos lateres penetraret.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404758" type="main"> | <p id="N404758" type="main"> |
| <s id="N40475A">Venio ad pauimenta: quando ea quidem tectorum naturam &longs;a <lb/>piunt. </s> | <s id="N40475A">Venio ad pauimenta: quando ea quidem tectorum naturam &longs;a <lb/>piunt. </s> |
| <s id="N40475F">Horum alia &longs;ubdiuo: alia contignatis: alia non contigna <lb/>tis: utri&longs;que &longs;olidam et ad &longs;uas lineas <expan abbr="exactã">exactam</expan> e&longs;&longs;e oportet <expan abbr="&longs;upfici&etilde;">&longs;upficiem</expan>: <lb/>ubi <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan>. </s> | <s id="N40475F">Horum alia &longs;ubcliuo: alia contignatis: alia non contigna<lb/>tis: utri&longs;que &longs;olidam et ad &longs;uas lineas <expan abbr="exactã">exactam</expan> e&longs;&longs;e oportet <expan abbr="&longs;upfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan>: <lb/>ubi <expan abbr="inducan&ttilde;">inducantur</expan>. </s> |
| <s id="N404772">Subdiuo &longs;upficies <expan abbr="fa&longs;tigiabi&ttilde;">fa&longs;tigiabitur</expan>: ut indenos quo&longs;que pe <lb/>des nihil minus binum declinet digitum. </s> | <s id="N404772">Subcliuo &longs;uperficies <expan abbr="fa&longs;tigiabi&ttilde;">fa&longs;tigiabitur</expan>: ut úndenos quo&longs;que pe<lb/>des nihil minus binum declinet digitum. </s> |
| <s id="N40477B">Et habebit quo aqua <pb xlink:href="004/01/103.jpg"/>defluens aut in ci&longs;ternas excipiatur: aut deriuetur in coaclas. </s> | <s id="N40477B">Et habebit quo aqua <pb xlink:href="004/01/103.jpg"/>defluens aut in ci&longs;ternas excipiatur: aut deriuetur in coaclas. </s> |
| <s id="N404782">His <lb/>ex cloacis &longs;i aut in mare aut in amnes non poterit refundi/ infun <lb/>dito aptis locis puteos ad aquam u&longs;que &longs;caturientem: fe&longs;&longs;amque re <lb/>pleto &longs;axo globo&longs;o. </s> | <s id="N404782">His <lb/>ex cloacis &longs;i aut in mare aut in amnes non poterit refundi/ infun <lb/>dito aptis locis puteos ad aquam u&longs;que &longs;caturientem: fe&longs;&longs;amque re <lb/>pleto &longs;axo globo&longs;o. </s> |
| <s id="N40478B">Id demum &longs;i non licebit/ foueas inquiunt fa <lb/>cito capaces / et indito carbones: deinde completo &longs;abulo / h<gap/>c hu <lb/>moris exuberantiam &longs;orbebunt atque ab&longs;ument. </s> | <s id="N40478B">Id demum &longs;i non licebit / foueas inquiunt fa <lb/>cito capaces / et indito carbones: deinde completo &longs;abulo / hac hu<lb/>moris exuberantiam &longs;orbebunt atque ab&longs;ument. </s> |
| <s id="N404794">Cæterum &longs;i erit <lb/>areæ &longs;olum conge&longs;titium / fe&longs;tucabitur acurati&longs;&longs;ime et &longs;uperindu <lb/>cetur / cum &longs;catumine rudus: Sin autem erit &longs;ubcontignata &longs;uper <lb/>ficies: tunc altera &longs;uperaffigatur tran&longs;uer&longs;a coa&longs;&longs;atio/ et &longs;tatumi <lb/>netur / et inducatur rudus cra&longs;&longs;um pede: Subrudus &longs;unt qui &longs;par <lb/>tum aut filicem &longs;ub&longs;ternendam putent: nequid materia calcis <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>tactu urtietur. </s> | <s id="N404794">Cæterum &longs;i erit <lb/>areæ &longs;olum conge&longs;titium / fe&longs;tucabitur acurati&longs;&longs;ime et &longs;uperindu<lb/>cetur / cum &longs;catumine rudus: Sin autem erit &longs;ubcontignata &longs;uper<lb/>ficies: tunc altera &longs;uperaffigatur tran&longs;uer&longs;a coa&longs;&longs;atio / et &longs;tatumi<lb/>netur / et inducatur rudus cra&longs;&longs;um pede: Subrudus &longs;unt qui &longs;par<lb/>tum aut filicem &longs;ub&longs;ternendam putent: ne quid materia calcis <expan abbr="cõ">con</expan><lb/>tactu nitietur. </s> |
| <s id="N4047A7">Rudus &longs;i erit nouum / ad tres partes una calcis mi <lb/>&longs;ceatur: &longs;i re&longs;iduum ad quinque duæ: inductum con&longs;pi&longs;&longs;etur / ce <lb/>dendo uectibus celeberrime: His ad cra&longs;&longs;itudinem digitorum &longs;e <lb/>num addatur pultis extexta trita: quæ ad tris partis unam habeat <lb/>admixtam caleis. </s> | <s id="N4047A7">Rudus &longs;i erit nouum / ad tres partes una calcis mi<lb/>&longs;ceatur: &longs;i re&longs;iduum ad quinque duæ: inductum con&longs;pi&longs;&longs;etur / ce<lb/>dendo uectibus celeberrime: His ad cra&longs;&longs;itudinem digitorum &longs;e <lb/>num addatur pultis extexta trita: quæ ad tris partis unam habeat <lb/>admixtam calcis. </s> |
| <s id="N4047B2">Vltimo in&longs;erantur &longs;ertilia / aut te&longs;ta &longs;picacea/ <lb/>aut te&longs;&longs;ere ad lineam et regulam. </s> | <s id="N4047B2">Vltimo in&longs;erantur fertilia / aut te&longs;ta &longs;picacea / <lb/>aut ce&longs;&longs;ere ad lineam et regulam. </s> |
| <s id="N4047B7">Tucius erit opus/&longs;i inter &longs;catu <lb/>men et pulrem imbrices tegulæ iunctæ calce ex oleo <expan abbr="in&longs;tern&etilde;tur">in&longs;ternentur</expan>. <lb/></s> | <s id="N4047B7">Tutius erit opus / &longs;i inter &longs;catu<lb/>men et pultem imbrices tegulæ iunctæ calce ex oleo <expan abbr="in&longs;tern&etilde;tur">in&longs;ternentur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N4047C1">Pauimentum non &longs;ubdiuale / quod eius ob&longs;ic<gap/>itatem egregie pro <lb/>bant/ &longs;ic fieri iubet Varro: fodito ad pedes binos/ et fe&longs;tucato &longs;o <lb/>lum: et in ducito aut rudus aut re&longs;taceum <expan abbr="pauimentũ">pauimentum</expan>: Dimittito <lb/>apertas nares: unde &longs;uos per canales humor extillet: congerito <lb/>carbones: hi&longs;que proculcatis atque admodum in&longs;pi&longs;&longs;atis inducito &longs;a <lb/>bulone et calce et fauilla mixtam offam cra&longs;&longs;itudine &longs;emipedali. <lb/></s> | <s id="N4047C1">Pauimentum non &longs;ubdiuale / quod eius ob&longs;ic<gap/>itatem egregie pro <lb/>bant/ &longs;ic fieri iubet Varro: fodito ad pedes binos/ et fe&longs;tucato &longs;o <lb/>lum: et in ducito aut rudus aut re&longs;taceum <expan abbr="pauimentũ">pauimentum</expan>: Dimittito <lb/>apertas nares: unde &longs;uos per canales humor extillet: congerito <lb/>carbones: hi&longs;que proculcatis atque admodum in&longs;pi&longs;&longs;atis inducito &longs;a <lb/>bulone et calce et fauilla mixtam offam cra&longs;&longs;itudine &longs;emipedali. <lb/></s> |
| <s id="N4047D5">Hæc quæ hactenus recen&longs;uimus ex Plinio atque inprimis Vetru <lb/>uio interpretati &longs;umus.</s> | <s id="N4047D5">Hæc quæ hactenus recen&longs;uimus ex Plinio atque inprimis Vetru <lb/>uio interpretati &longs;umus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N4047DA" type="main"> | <p id="N4047DA" type="main"> |
| <s id="N4047DC">Nunc quæ de pauimentis ex ueterum operibus &longs;umma et cura et <lb/>diligentia collegerim / referam: a quibus plura me longe &quml; a &longs;eri <lb/>ptoribus profiteor didici&longs;&longs;e. </s> | <s id="N4047DC">Nunc quæ de pauimentis ex ueterum operibus &longs;umma et cura et <lb/>diligentia collegerim / referam: a quibus plura me longe &quml;uam a &longs;eri<lb/>ptoribus profiteor didici&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N4047E3">Atqui incipiam quidem a &longs;umma <lb/><expan abbr="cru&longs;ta / quã&qtilde;">cru&longs;ta / quanquae</expan> non infirmam et rimo&longs;am habere per &quml; difficile qui <lb/>dem e&longs;&longs;e: Nam cum humore pregnans e&longs;t humida / fit &longs;ole uen <lb/>tis ue ut &longs;ummotenus &longs;icce&longs;cat. </s> | <s id="N4047E3"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui incipiam quidem a &longs;umma <lb/><expan abbr="cru&longs;ta / quã&qtilde;">cru&longs;ta / quamque</expan> non infirmam et rimo&longs;am habere per &quml; difficile qui <lb/>dem e&longs;&longs;e: Nam cum humore pregnans e&longs;t humida / fit &longs;ole uen<lb/>tis ue ut &longs;ummotenus &longs;icce&longs;cat. </s> |
| <s id="N4047EF">Ex qua re uti in re&longs;iduo alluui <lb/>onis uidemus luto contrahitur cutis/ atque fi&longs;&longs;uras pandit ine <lb/>mendabiles: Nam illic partes quæ aruerint / quouis ar<gap/>ificio <pb xlink:href="004/01/104.jpg"/>amplius non cohærent. </s> | <s id="N4047EF">Ex qua re uti in re&longs;iduo alluui<lb/>onis uidemus luto contrahitur cutis / atque fi&longs;&longs;uras pandit ine<lb/>mendabiles: Nam illic partes quæ aruerint / quouis artificio <pb xlink:href="004/01/104.jpg"/>amplius non cohærent. </s> |
| <s id="N4047FC">Humectæ uero partes facile protrahenti <lb/>bus cædunt et &longs;ecuntur. </s> | <s id="N4047FC">Humectæ uero partes facile protrahenti <lb/>bus cædunt et &longs;ecuntur. </s> |
| <s id="N404801">Cru&longs;tam uideo aut te&longs;taceam impo&longs;ui&longs;&longs;e <lb/>ueteres / aut lapideam: Nam tegulas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> maxime ubi pedibus <lb/>non pre&longs;&longs;entur / po&longs;itas uidi quaque uei&longs;us latas cubito <expan abbr="iũctas">iunctas</expan> calce <lb/>ex oieo: et ui&longs;untur laterculi minuti cra&longs;&longs;i unum lati binum digi <lb/>tum: longi duplo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> lati iuncti &longs;tantes in latus ad &longs;picarum imita <lb/><expan abbr="tion&etilde;">tionem</expan>. </s> | <s id="N404801">Cru&longs;tam uideo aut te&longs;taceam impo&longs;ui&longs;&longs;e <lb/>ueteres / aut lapideam: Nam tegulas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> maxime ubi pedibus <lb/>non pre&longs;&longs;entur / po&longs;itas uidi quaque ua&longs;us latas cubito <expan abbr="iũctas">iunctas</expan> calce <lb/>ex oleo: et ui&longs;untur laterculi minuti cra&longs;&longs;i unum lati binum digi<lb/>tum: longi duplo <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> lati iuncti &longs;tantes in latus ad &longs;picarum imita<lb/><expan abbr="tion&etilde;">tionem</expan>. </s> |
| <s id="N40481D">Lapideas cru&longs;tas uidere pa&longs;&longs;im licet ex tabulis marmoreis <lb/>grandioribus: et item ex re&longs;ectis minutioribus atque te&longs;&longs;erulis. <lb/></s> | <s id="N40481D">Lapideas cru&longs;tas uidere pa&longs;&longs;im licet ex tabulis marmoreis <lb/>grandioribus: et item ex re&longs;ectis minutioribus atque te&longs;&longs;erulis. <lb/></s> |
| <s id="N404823">Præterea &longs;pectantur uetu&longs;tæ cru&longs;tæ ex &longs;ola materia: quæ fiat iun <lb/>cta calce / harena et tun&longs;a te&longs;ta minutiore <expan abbr="quantũ">quantum</expan> coniector ex ter <lb/>tia. </s> | <s id="N404823">Præterea &longs;pectantur uetu&longs;tæ cru&longs;tæ ex &longs;ola materia: quæ fiat iun <lb/>cta calce / harena et tun&longs;a te&longs;ta minutiore <expan abbr="quantũ">quantum</expan> coniector ex ter <lb/>tia. </s> |
| <s id="N40482E"><expan abbr="Compercũ">Compercum</expan> habeo cru&longs;tas ha&longs;ce fore firmiores et con&longs;tantiores <lb/>&longs;i partem adieceris quartam tun&longs;i lapidis tyburtini. </s> | <s id="N40482E"><expan abbr="Compercũ">Compertum</expan> habeo cru&longs;tas ha&longs;ce fore firmiores et con&longs;tantiores <lb/>&longs;i partem adieceris quartam tun&longs;i lapidis tyburtini. </s> |
| <s id="N404836">Sunt qui pu <lb/><expan abbr="teolanũ">teolanum</expan> puluerem / quem rapillum <expan abbr="nũcupant/">nuncupant/</expan> huic operi probent <lb/><expan abbr="mirũ">mirum</expan> in modum. </s> | <s id="N404836">Sunt qui pu <lb/><expan abbr="teolanũ">teolanum</expan> puluerem / quem rapillum <expan abbr="nũcupant/">nuncupant/</expan> huic operi probent <lb/><expan abbr="mirũ">mirum</expan> in modum. </s> |
| <s id="N404847">Cru&longs;tas item quæ ex &longs;ola &longs;int materia obductæ <lb/>experiri licet/ uerberatu crebriore et indies iterato acquirere &longs;pi&longs; <lb/>&longs;itudinem et duritiem prope ut &longs;uperet lapidem: Et cru&longs;tis i&longs;tiu&longs; <lb/>modi con&longs;tat/ &longs;i lotura calcis a&longs;pergantur: &longs;i oleo linaceo oblini <lb/>antur/ importari duritiem quandam uitream / et contra tempe&longs;ta <lb/>tes illæ&longs;am. </s> | <s id="N404847">Cru&longs;tas item quæ ex &longs;ola &longs;int materia obductæ <lb/>experiri licet/ uerberatu crebriore et indies iterato acquirere &longs;pi&longs; <lb/>&longs;itudinem et duritiem prope ut &longs;uperet lapidem: Et cru&longs;tis i&longs;tiu&longs; <lb/>modi con&longs;tat/ &longs;i lotura calcis a&longs;pergantur: &longs;i oleo linaceo oblini <lb/>antur/ importari duritiem quandam uitream / et contra tempe&longs;ta <lb/>tes illæ&longs;am. </s> |
| <s id="N404854">Calcem oleo &longs;ubactam affirmant nihil <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> no <lb/><expan abbr="ciuũ">ciuum</expan> admittere. </s> | <s id="N404854">Calcem oleo &longs;ubactam affirmant nihil <expan abbr="pauim&etilde;tis">pauimentis</expan> no <lb/><expan abbr="ciuũ">ciuum</expan> admittere. </s> |
| <s id="N404860">Sub cru&longs;ta uideo affu&longs;am materiam ex calce et <lb/>minutulis te&longs;tæ perfractæ ad cra&longs;&longs;itudinem digitorum binum tri <lb/>numque: Sub ea offenditur qua&longs;i infarctura partim ex te&longs;ta perfra <lb/>cta: partim ex minutulis lapidum / quæ fabri excu&longs;&longs;erint &longs;calpro: <lb/>et hanc ferme cra&longs;&longs;am pedem alibi inter &longs;uperiorem: atque hanc in <lb/>uenio te&longs;taceos laterculos &longs;ub&longs;tratos po&longs;tremo infimum &longs;axa &longs;ub <lb/>&longs;idunt pugnis non maiora. </s> | <s id="N404860">Sub cru&longs;ta uideo affu&longs;am materiam ex calce et <lb/>minutulis te&longs;tæ perfractæ ad cra&longs;&longs;itudinem digitorum binum tri <lb/>numque: Sub ea offenditur qua&longs;i infarctura partim ex te&longs;ta perfra <lb/>cta: partim ex minutulis lapidum / quæ fabri excu&longs;&longs;erint &longs;calpro: <lb/>et hanc ferme cra&longs;&longs;am pedem alibi inter &longs;uperiorem: atque hanc in <lb/>uenio te&longs;taceos laterculos &longs;ub&longs;tratos po&longs;tremo infimum &longs;axa &longs;ub <lb/>&longs;idunt pugnis non maiora. </s> |
| <s id="N40486F">Videre licet in torrente &longs;axa quæ ma <lb/>&longs;cula dicuntur: uti &longs;unt globo&longs;a &longs;ilicea et uitraria/ ilico ex aquis <lb/>&longs;icce&longs;cere: Te&longs;tam uero et tofum et i&longs;tiu&longs;modi diu &longs;eruare <expan abbr="cõcep">concep</expan> <lb/>tum humorem. </s> | <s id="N40486F">Videre licet in torrente &longs;axa quæ ma <lb/>&longs;cula dicuntur: uti &longs;unt globo&longs;a &longs;ilicea et uitraria/ ilico ex aquis <lb/>&longs;icce&longs;cere: Te&longs;tam uero et tofum et i&longs;tiu&longs;modi diu &longs;eruare <expan abbr="cõcep">concep</expan> <lb/>tum humorem. </s> |
| <s id="N40487C">Exquo &longs;unt qui affirment <expan abbr="nõ">non</expan> penetrare <expan abbr="admodũ">admodum</expan> <lb/>ad cru&longs;tas humorem ex tellure: ubi <expan abbr="&longs;ubin&longs;tratũ">&longs;ubin&longs;tratum</expan> i&longs;toc &longs;iet &longs;axo pa <lb/><expan abbr="uimentũ">uimentum</expan>. </s> | <s id="N40487C">Ex quo &longs;unt qui affirment <expan abbr="nõ">non</expan> penetrare <expan abbr="admodũ">admodum</expan> <lb/>ad cru&longs;tas humorem ex tellure: ubi <expan abbr="&longs;ubin&longs;tratũ">&longs;ubin&longs;tratum</expan> i&longs;toc fiet &longs;axo pa<lb/><expan abbr="uimentũ">uimentum</expan>. </s> |
| <s id="N404892">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> qui in pu&longs;illas pilas &longs;exquipedales qua <lb/>drato <expan abbr="ordīe">ordine</expan> p <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> binos in pedes di&longs;po&longs;itas / appo&longs;uere tegulas te <lb/>&longs;taceas: qbus <expan abbr="ī&longs;truxere">in&longs;truxere</expan> &quml;le diximus <expan abbr="pauim&etilde;tũ">pauimentum</expan>. </s> | <s id="N404892">Vidimus <expan abbr="etiã">etiam</expan> qui in pu&longs;illas pilas &longs;exquipedales qua<lb/>drato <expan abbr="ordīe">ordine</expan> per <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> binos in pedes di&longs;po&longs;itas / appo&longs;uere tegulas te<lb/>&longs;taceas: quibus <expan abbr="ī&longs;truxere">in&longs;truxere</expan> &quml;le diximus <expan abbr="pauim&etilde;tũ">pauimentum</expan>. </s> |
| <s id="N4048AD">Sed hoc <expan abbr="pauim&etilde;ti">pauimenti</expan> <lb/>genus præcipue ad balneas pertinet: de quibus &longs;uo dicetur loco. <pb xlink:href="004/01/105.jpg"/>humore humectoque aere gaudent pauimenta dum fiunt. </s> | <s id="N4048AD">Sed hoc <expan abbr="pauim&etilde;ti">pauimenti</expan> <lb/>genus præcipue ad balneas pertinet: de quibus &longs;uo dicetur loco. <pb xlink:href="004/01/105.jpg"/>humore humectoque aere gaudent pauimenta dum fiunt. </s> |
| <s id="N4048BA">Et in um <lb/>bro&longs;o atque humido firmiora et integriora &longs;eruantur. </s> | <s id="N4048BA">Et in um <lb/>bro&longs;o atque humido firmiora et integriora &longs;eruantur. </s> |
| <s id="N4048BF">Et pat imen <lb/>tis nocua inprimis &longs;unt/&longs;oli infirmitas / et repens ex&longs;iccatio. </s> | <s id="N4048BF">Et pat imen <lb/>tis nocua inprimis &longs;unt/&longs;oli infirmitas / et repens ex&longs;iccatio. </s> |
| <s id="N4048C4"><expan abbr="Nã">Nam</expan> <lb/>ueluti reiteratis pluuiis den&longs;atur in aruis tellus: ita et pauimenta <lb/>abunde humectata unam integramque in&longs;oliditatem <expan abbr="ferruminan&ttilde;">ferruminantur</expan>. <lb/></s> | <s id="N4048C4"><expan abbr="Nã">Nam</expan> <lb/>ueluti reiteratis pluuiis den&longs;atur in aruis tellus: ita et pauimenta <lb/>abunde humectata unam integramque in&longs;oliditatem <expan abbr="ferruminan&ttilde;">ferruminantur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N4048D3">Quo in loco pauimenti ex fi&longs;tulis tectorum imber cadens excipi <lb/>tur/ lapideam po&longs;ui&longs;&longs;e oportet cru&longs;tam per&quml; integram et admo <lb/>dum &longs;olidam: ne impotentium guttarum a&longs;&longs;idua / ut ita loquar/ <lb/>improbitate refodiatur atque uitietur. </s> | <s id="N4048D3">Quo in loco pauimenti ex fi&longs;tulis tectorum imber cadens excipi <lb/>tur/ lapideam po&longs;ui&longs;&longs;e oportet cru&longs;tam per&quml; integram et admo <lb/>dum &longs;olidam: ne impotentium guttarum a&longs;&longs;idua / ut ita loquar/ <lb/>improbitate refodiatur atque uitietur. </s> |
| <s id="N4048DC">Præterea <expan abbr="pauimentũ">pauimentum</expan> quod <lb/>in materia et contignato in&longs;ternitur curandum e&longs;t ut o&longs;&longs;a quibus <lb/>&longs;u&longs;tineatur / uiribus &longs;int ualida et inter &longs;e coæqualia: Quæ res &longs;i <lb/>non erit: puta &longs;iquo loco aut paries aut trabs ualde robu&longs;tior cæte <lb/>ris &longs;ubiccta &longs;it: co loci findetur pauimentum atque uitiabitur. </s> | <s id="N4048DC">Præterea <expan abbr="pauimentũ">pauimentum</expan> quod <lb/>in materia et contignato in&longs;ternitur curandum e&longs;t ut o&longs;&longs;a quibus <lb/>&longs;u&longs;tineatur / uiribus &longs;int ualida et inter &longs;e coæqualia: Quæ res &longs;i <lb/>non erit: puta &longs;iquo loco aut paries aut trabs ualde robu&longs;tior cæte<lb/>ris &longs;ubiecta &longs;it: eo loci findetur pauimentum atque uitiabitur. </s> |
| <s id="N4048EB">Nam <lb/>cum materia <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emper eodem tenore uigoreque con&longs;i&longs;tat/&longs;ed tem <lb/>porum uarietatibus moueatur/ humidis mo&longs;&longs;e&longs;cit: &longs;iccis ad rigi <lb/>ditatem &longs;e&longs;e reuocat atque obfirmat: ea re partibus eneruatioribus <lb/>&longs;ub pondere laborantibus atque &longs;identibus nim<gap/> um finditur. <lb/></s> | <s id="N4048EB">Nam <lb/>cum materia <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emper eodem tenore uigoreque con&longs;i&longs;tat / &longs;ed tem<lb/>porum uarietatibus moueatur / humidis molle&longs;cit: &longs;iccis ad rigi<lb/>ditatem &longs;e&longs;e reuocat atque obfirmat: ea re partibus eneruatioribus <lb/>&longs;ub pondere laborantibus atque &longs;identibus nimium finditur. <lb/></s> |
| <s id="N4048FD">De his hactenus.</s> | <s id="N4048FD">De his hactenus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404900" type="main"> | <p id="N404900" type="main"> |
| <s id="N404902">Sed illud nolim præterii&longs;&longs;e quod probe faciat ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>. </s> | <s id="N404902">Sed illud nolim præterii&longs;&longs;e quod probe faciat ad <expan abbr="r&etilde;">rem</expan>. </s> |
| <s id="N404909">Namq, alia <lb/>quidem fundamentis fodiundis: alia complendis. </s> | <s id="N404909">Namque, alia <lb/>quidem fundamentis fodiundis: alia complendis. </s> |
| <s id="N40490E">alia parietibus <lb/>artollendis: alia te&longs;tudinibus imponendis: alia cru&longs;tis <expan abbr="obduc&etilde;dis">obducendis</expan> <lb/>tempora atque anni acri&longs;que modus et facies debentur. </s> | <s id="N40490E">alia parietibus <lb/>attollendis: alia te&longs;tudinibus imponendis: alia cru&longs;tis <expan abbr="obduc&etilde;dis">obducendis</expan> <lb/>tempora atque anni acri&longs;que modus et facies debentur. </s> |
| <s id="N404919">Et enim fodi <lb/>untur quidem <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> per caniculam atque ip&longs;um p <expan abbr="autũnũ">autunnum</expan> <lb/>tellure arenti et humoris exuberantia fo&longs;&longs;iones non impediente. <lb/></s> | <s id="N404919">Et enim fodi<lb/>untur quidem <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> per caniculam atque ip&longs;um per <expan abbr="autũnũ">autumnum</expan> <lb/>tellure arenti et humoris exuberantia fo&longs;&longs;iones non impediente. <lb/></s> |
| <s id="N404929">Complent etiam haud omnino <expan abbr="incõmode">incommode</expan> ad primum uer/ maxi <lb/>me ubi profundiora &longs;int: nam ab æ&longs;tatis ardoribus &longs;atis protegen <lb/>tur tellure ob&longs;idente atque <expan abbr="circũfouente">circunfouente</expan>. </s> | <s id="N404929">Complent etiam haud omnino <expan abbr="incõmode">incommode</expan> ad primum uer / maxi<lb/>me ubi profundiora &longs;int: nam ab æ&longs;tatis ardoribus &longs;atis protegen<lb/>tur tellure ob&longs;idente atque <expan abbr="circũfouente">circumfouente</expan>. </s> |
| <s id="N404938">Sed longe commo<gap/>us <lb/>complebuntur ad brume initium: modo ea regio non &longs;it &longs;ub coeli <lb/>axe et eiu&longs;modi: ut e ue&longs;tigio gelet potius q cohæreat. </s> | <s id="N404938">Sed longe commodius <lb/>complebuntur ad brume initium: modo ea regio non &longs;it &longs;ub coeli <lb/>axe et eiu&longs;modi: ut e ue&longs;tigio gelet potius quam cohæreat. </s> |
| <s id="N404941">Paries <lb/>quoque <expan abbr="cũ">cum</expan> æ&longs;tus nimios: tum et acres algores atque &longs;ubitas <expan abbr="gelatiões">gelationes</expan> <lb/>atque præcæteris aquilones uentos odit. </s> | <s id="N404941">Paries <lb/>quoque <expan abbr="cũ">cum</expan> æ&longs;tus nimios: tum et acres algores atque &longs;ubitas <expan abbr="gelatiões">gelationes</expan> <lb/>atque præcæteris aquilones uentos odit. </s> |
| <s id="N404950">Et inprimis te&longs;tudo oium <lb/>maxime æquabilem et contemperatam coeli tempe&longs;tatem optat: <lb/>quoad obfirmauerit opus <gap/>/atque duruerit. </s> | <s id="N404950">Et inprimis te&longs;tudo omnium <lb/>maxime æquabilem et contemperatam coeli tempe&longs;tatem optat: <lb/>quoad obfirmauerit opus <gap/>/atque duruerit. </s> |
| <s id="N404959">Cru&longs;tas perq <expan abbr="att&etilde;">attem</expan> <lb/>perate inducemus ad uergiliarum ortum: et per eos demum dies <pb xlink:href="004/01/106.jpg"/>quibus multo afflarint humectarintque hau&longs;tri: Nam ni pror&longs;us <lb/>humectum &longs;it quod cru&longs;ta aut opere dealbario ue&longs;tiatur/ <expan abbr="nõ">non</expan> cohe <lb/>re&longs;cent appo&longs;ita: &longs;ed pa&longs;&longs;im diffi&longs;a di&longs;cerptaque decident: crebraque<lb/>&longs;cabritie opus dehone&longs;tabitur. </s> | <s id="N404959">Cru&longs;tas per quam <expan abbr="att&etilde;">attem</expan><lb/>perate inducemus ad uergiliarum ortum: et per eos demum dies <pb xlink:href="004/01/106.jpg"/>quibus multo afflarint humectarintque hau&longs;tri: Nam ni pror&longs;us <lb/>humectum &longs;it quod cru&longs;ta aut opere dealbario ue&longs;tiatur / <expan abbr="nõ">non</expan> cohe<lb/>re&longs;cent appo&longs;ita: &longs;ed pa&longs;&longs;im diffi&longs;a di&longs;cerptaque decident: crebraque <lb/>&longs;cabritie opus dehone&longs;tabitur. </s> |
| <s id="N404970">Sed de cru&longs;ta albarioque opere &longs;uo <lb/>loco diffu&longs;ius dicetur. </s> | <s id="N404970">Sed de cru&longs;ta albarioque opere &longs;uo <lb/>loco diffu&longs;ius dicetur. </s> |
| <s id="N404975">Nunc ab&longs;olutis rerum dicendarum gene <lb/>ribus / ad reliqua di&longs;tinctius con&longs;ideranda tran&longs;eamus. </s> | <s id="N404975">Nunc ab&longs;olutis rerum dicendarum gene <lb/>ribus / ad reliqua di&longs;tinctius con&longs;ideranda tran&longs;eamus. </s> |
| <s id="N40497A">Et primo <lb/>de ædificiorum generibus et uarietate: et quid cuique debeatur: pro <lb/>xime de ædificiorum <expan abbr="ornam&etilde;tis">ornamentis</expan>: po&longs;tremo de i&longs;torum uitus: quæ <lb/>aut opificis errore/ aut temporum iniuria facta &longs;int/ emendandis <lb/>aut in&longs;taurandis tran&longs;igemus.</s> | <s id="N40497A">Et primo <lb/>de ædificiorum generibus et uarietate: et quid cuique debeatur: pro<lb/>xime de ædificiorum <expan abbr="ornam&etilde;tis">ornamentis</expan>: po&longs;tremo de i&longs;torum uitiis: quæ <lb/>aut opificis errore / aut temporum iniuria facta &longs;int / emendandis <lb/>aut in&longs;taurandis tran&longs;igemus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404989" type="head"> | <p id="N404989" type="head"> |
| <s id="N40498B">LEONIS BAPTISTAE ALBERTI DE VNI <lb/>VERSORVM OPERE LIBER. IIII. INCIPIT</s> | <s id="N40498B">LEONIS BAPTISTAE ALBERTI DE VNI <lb/>VERSORVM OPERE LIBER. IIII. INCIPIT</s> |
| |
| <s id="N4049A5">Nam principio <lb/>quidem/&longs;i recte <expan abbr="ĩterpretamur / facere">interpretamur / facere</expan> opus ho <lb/>mines coepere: quo &longs;e &longs;uaque ab aduer&longs;is <expan abbr="t&etilde;pe">tempe</expan> <lb/>&longs;tatibus tuerentur. </s> | <s id="N4049A5">Nam principio <lb/>quidem/&longs;i recte <expan abbr="ĩterpretamur / facere">interpretamur / facere</expan> opus ho <lb/>mines coepere: quo &longs;e &longs;uaque ab aduer&longs;is <expan abbr="t&etilde;pe">tempe</expan> <lb/>&longs;tatibus tuerentur. </s> |
| <s id="N4049B6">Proxime item pro&longs;ecuti <lb/>&longs;unt non modo uellent quæ ad &longs;alutem e&longs;&longs;ent <lb/>nece&longs;&longs;aria: uerum et &longs;iqua etiam ad expeditas <lb/>qua&longs;que <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> a&longs;&longs;equendas conferrent: ea <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;&longs;e præter <lb/>mi&longs;&longs;a uoluere. </s> | <s id="N4049B6">Proxime item pro&longs;ecuti <lb/>&longs;unt non modo uellent quæ ad &longs;alutem e&longs;&longs;ent <lb/>nece&longs;&longs;aria: uerum et &longs;iqua etiam ad expeditas <lb/>qua&longs;que <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> a&longs;&longs;equendas conferrent: ea <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;&longs;e præter <lb/>mi&longs;&longs;a uoluere. </s> |
| <s id="N4049C9">Inde adeo rerum oportunitate admoniti atque illec <lb/>ti eo deuenere: ut etiam quæ ad uoluptates explendas facerent ex <lb/>cogitarint / indie&longs;que u&longs;urparint: ut &longs;iquis ita dixerit/ædificia fore <lb/>aliqua ad uitæ nece&longs;&longs;itatem: alia ad u&longs;us oportunitatem: alia ad <lb/>temporum uoluptatem diffinita: forta&longs;&longs;is apte ad rem aliquid di <lb/>xerit. </s> | <s id="N4049C9">Inde adeo rerum oportunitate admoniti atque illec <lb/>ti eo deuenere: ut etiam quæ ad uoluptates explendas facerent ex <lb/>cogitarint / indie&longs;que u&longs;urparint: ut &longs;iquis ita dixerit/ædificia fore <lb/>aliqua ad uitæ nece&longs;&longs;itatem: alia ad u&longs;us oportunitatem: alia ad <lb/>temporum uoluptatem diffinita: forta&longs;&longs;is apte ad rem aliquid di <lb/>xerit. </s> |
| <s id="N4049D6">Sed cum ædificiorum <expan abbr="circũ&longs;picimus">circun&longs;picimus</expan> copiam et <expan abbr="uarietat&etilde;">uarietatem</expan>: <lb/>facile intelligimus non tantum hos e&longs;&longs;e ad u&longs;us omnia: neque <expan abbr="horũ">horum</expan> <lb/>tantum aut illorum gratia comparata: Sed pro <expan abbr="hominũ">hominum</expan> uarietate <lb/>inprimis fieri/ ut habeamus opera uaria et multiplicia. </s> | <s id="N4049D6">Sed cum ædificiorum <expan abbr="circũ&longs;picimus">circum&longs;picimus</expan> copiam et <expan abbr="uarietat&etilde;">uarietatem</expan>: <lb/>facile intelligimus non tantum hos e&longs;&longs;e ad u&longs;us omnia: neque <expan abbr="horũ">horum</expan> <lb/>tantum aut illorum gratia comparata: Sed pro <expan abbr="hominũ">hominum</expan> uarietate <lb/>inprimis fieri / ut habeamus opera uaria et multiplicia. </s> |
| <s id="N4049EF">Quod &longs;i <lb/>ædificiorum genera / et generum ip&longs;orum partes &longs;atis/ uti in&longs;titu <lb/>imus / adnota&longs;&longs;e uoluerimus: omnis inue&longs;tigandi ratio nobis hinc <lb/>captanda &longs;it atque inchoanda: ut homines / quorum cau&longs;a con&longs;tent <pb xlink:href="004/01/107.jpg"/>ædificia / et quorum ex u&longs;u uarientur accuratius <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan> qd <lb/>inter &longs;e differant: quo inde &longs;ingula clarius recognita di&longs;tinctius <lb/>pertractentur. </s> | <s id="N4049EF">Quod &longs;i <lb/>ædificiorum genera / et generum ip&longs;orum partes &longs;atis/ uti in&longs;titu <lb/>imus / adnota&longs;&longs;e uoluerimus: omnis inue&longs;tigandi ratio nobis hinc <lb/>captanda &longs;it atque inchoanda: ut homines / quorum cau&longs;a con&longs;tent <pb xlink:href="004/01/107.jpg"/>ædificia / et quorum ex u&longs;u uarientur accuratius <expan abbr="cõ&longs;ideremus">con&longs;ideremus</expan> quod <lb/>inter &longs;e differant: quo inde &longs;ingula clarius recognita di&longs;tinctius <lb/>pertractentur. </s> |
| <s id="N404A04">Repetamus ea de re/ quid de hominum cætu par <lb/>tiundo ueteres illi rerum publicarum legumque conditores uiri pe <lb/>riti&longs;&longs;imi &longs;en&longs;erint: qui &longs;tudio / cura / diligentiaque i&longs;tiu&longs;modi rebus <lb/>per&longs;erutandis atque recen&longs;endis &longs;umma cum laude inuentorumque<lb/>admiratione uer&longs;ati &longs;unt.</s> | <s id="N404A04">Repetamus ea de re / quid de hominum cætu par<lb/>tiundo ueteres illi rerum publicarum legumque conditores uiri pe<lb/>riti&longs;&longs;imi &longs;en&longs;erint: qui &longs;tudio / cura / diligentiaque i&longs;tiu&longs;modi rebus <lb/>per&longs;eruerandis atque recen&longs;endis &longs;umma cum laude inuentorumque <lb/>admiratione uer&longs;ati &longs;unt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404A0F" type="main"> | <p id="N404A0F" type="main"> |
| <s id="N404A11">The&longs;eus/ inquit Plutarcus / rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> diui&longs;it in eos qui leges <lb/>diuinas atque humanas <expan abbr="cõ&longs;tituerent">con&longs;tituerent</expan> atque <expan abbr="interpretar&etilde;tur">interpretarentur</expan>: et eos qui <lb/>artificio <expan abbr="exerceren&ttilde;">exercerentur</expan>. </s> | <s id="N404A11">The&longs;eus/ inquit Plutarcus / rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> diui&longs;it in eos qui leges <lb/>diuinas atque humanas <expan abbr="cõ&longs;tituerent">con&longs;tituerent</expan> atque <expan abbr="interpretar&etilde;tur">interpretarentur</expan>: et eos qui <lb/>artificio <expan abbr="exerceren&ttilde;">exercerentur</expan>. </s> |
| <s id="N404A28">Solon pro cen&longs;us <expan abbr="diuitiarũque">diuitiarunque</expan> copia et modo <lb/>&longs;uorum habuit ciuium ordines di&longs;tributos: ita ut qui minus. </s> | <s id="N404A28">Solon pro cen&longs;us <expan abbr="diuitiarũque">diuitiarumque</expan> copia et modo <lb/>&longs;uorum habuit ciuium ordines di&longs;tributos: ita ut qui minus. </s> |
| <s id="N404A31">ccc. <lb/></s> | <s id="N404A31">ccc. <lb/></s> |
| <s id="N404A35">ex agris annua exciperent prope in ciuium numero cen&longs;endos <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>putarit. </s> | <s id="N404A35">ex agris annua exciperent prope in ciuium numero cen&longs;endos <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>putarit. </s> |
| <s id="N404A3E">Athenien&longs;es primos &longs;ibi habuere uiros doctrina et u&longs;u re <lb/>rum cultos / ac peritos: proximos oratores: po&longs;tremo opifices. <lb/></s> | <s id="N404A3E">Athenien&longs;es primos &longs;ibi habuere uiros doctrina et u&longs;u re <lb/>rum cultos / ac peritos: proximos oratores: po&longs;tremo opifices. <lb/></s> |
| <s id="N404A44">Romulus a plebe equites et patritios di&longs;creuit. </s> | <s id="N404A44">Romulus a plebe equites et patritios di&longs;creuit. </s> |
| <s id="N404A47">At Numa rex ple <lb/>bem diui&longs;am fecit per artes. </s> | <s id="N404A47">At Numa rex ple <lb/>bem diui&longs;am fecit per artes. </s> |
| <s id="N404A4C">Apud Gallias plebs pene <expan abbr="&longs;eruorũ">&longs;eruorum</expan> du <lb/>cebatur &longs;orte: Reliquos aut milites fui&longs;&longs;e tradit Cæ&longs;ar: aut <expan abbr="&longs;api&etilde;">&longs;apiem</expan> <lb/>tiæ religionique deditos: quos illi Druides <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan>. </s> | <s id="N404A4C">Apud Gallias plebs pene <expan abbr="&longs;eruorũ">&longs;eruorum</expan> du<lb/>cebatur &longs;orte: Reliquos aut milites fui&longs;&longs;e tradit Cæ&longs;ar: aut <expan abbr="&longs;api&etilde;">&longs;apien</expan><lb/>tiæ religionique deditos: quos illi Druides <expan abbr="nũcupant">nuncupant</expan>. </s> |
| <s id="N404A5F">Apud Pan <lb/>theos &longs;upremi &longs;unt &longs;acerdotes: &longs;ecundi agricolæ: tertii milites: <lb/>cum quibus et pa&longs;tores et duces ouium. </s> | <s id="N404A5F">Apud Pan <lb/>theos &longs;upremi &longs;unt &longs;acerdotes: &longs;ecundi agricolæ: tertii milites: <lb/>cum quibus et pa&longs;tores et duces ouium. </s> |
| <s id="N404A66"><expan abbr="Britãni">Britanni</expan> &longs;uos quatuor di <lb/><expan abbr="uidebãt">uidebant</expan> generibus: Primi erant quibu&longs; fiant reges: alteri &longs;acerdo <lb/>tes: tertio loco milites: po&longs;tremo uulgus. </s> | <s id="N404A66"><expan abbr="Britãni">Britanni</expan> &longs;uos quatuor di <lb/><expan abbr="uidebãt">uidebant</expan> generibus: Primi erant quibu&longs; fiant reges: alteri &longs;acerdo <lb/>tes: tertio loco milites: po&longs;tremo uulgus. </s> |
| <s id="N404A73">Aegyptii primos dede <lb/>re gradus &longs;acerdoti: &longs;ubinde reges præfecto&longs;que locarunt: tertio po <lb/>&longs;uere ordine bellatores: et <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan> diuer&longs;e itidem inter agri <lb/>colas pecuarios artifice&longs;que / atque etiam / ut inquit Hcrodotus / mer <lb/><expan abbr="c&etilde;narium">cennarium</expan> et nautam. </s> | <s id="N404A73">Aegyptii primos dede <lb/>re gradus &longs;acerdoti: &longs;ubinde reges præfecto&longs;que locarunt: tertio po<lb/>&longs;uere ordine bellatores: et <expan abbr="multitudin&etilde;">multitudinem</expan> diuer&longs;e itidem inter agri <lb/>colas pecuarios artifice&longs;que / atque etiam / ut inquit Herodotus / mer<lb/><expan abbr="c&etilde;narium">cennarium</expan> et nautam. </s> |
| <s id="N404A85"><expan abbr="Hippodamũ">Hippodamum</expan> referunt &longs;uam quoque diui&longs;i&longs;&longs;e <lb/>rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> in partes tris: artificem / agricolam / et <expan abbr="propul&longs;ator&etilde;">propul&longs;atorem</expan> <lb/>belli. </s> | <s id="N404A85"><expan abbr="Hippodamũ">Hippodamum</expan> referunt &longs;uam quoque diui&longs;i&longs;&longs;e <lb/>rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> in partes tris: artificem / agricolam / et <expan abbr="propul&longs;ator&etilde;">propul&longs;atorem</expan> <lb/>belli. </s> |
| <s id="N404A97">Non improba&longs;&longs;e Ari&longs;toteles eos ui&longs;us e&longs;t: qui a multitudi <lb/>ne &longs;elegerint dignos: quos <expan abbr="cõ&longs;iliis / magi&longs;tratibus / iudiciis">con&longs;iliis / magi&longs;tratibus / iudiciis</expan> ue præ <lb/>ficerent: Cæteram uero plebem diui&longs;am reliquerint inter agrico <lb/>las / artifices / mercatores / mercenar <gap/>os / equites/ pedites/ et <expan abbr="turbã">turbam</expan> <lb/>naualem. </s> | <s id="N404A97">Non improba&longs;&longs;e Ari&longs;toteles eos ui&longs;us e&longs;t: qui a multitudi<lb/>ne &longs;elegerint dignos: quos <expan abbr="cõ&longs;iliis / magi&longs;tratibus / iudiciis">con&longs;iliis / magi&longs;tratibus / iudiciis</expan> ue præ<lb/>ficerent: Cæteram uero plebem diui&longs;am reliquerint inter agrico<lb/>las / artifices / mercatores / mercenarios / equites / pedites / et <expan abbr="turbã">turbam</expan> <lb/>naualem. </s> |
| <s id="N404AAC">Cui haud multo <expan abbr="di&longs;&longs;imil&etilde;">di&longs;&longs;imilem</expan> ex Diodoro hi&longs;torico fui&longs;&longs;e <lb/>apud Indos rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> apparet: Nam illic &longs;acerdos / arator / pa <lb/>&longs;tor / artifex / miles/ effori: et qui publicis con&longs;iliis præ&longs;unt<gap/><pb xlink:href="004/01/108.jpg"/>Plato rem publicam alteram dixit pacatam e&longs;&longs;e: et ocii quieti&longs;que<lb/>cupidam: Alteram ardentem et bellatricem: prout eorum e&longs;&longs;ent <lb/>animi / qui rebus præ e&longs;&longs;ent. </s> | <s id="N404AAC">Cui haud multo <expan abbr="di&longs;&longs;imil&etilde;">di&longs;&longs;imilem</expan> ex Diodoro hi&longs;torico fui&longs;&longs;e <lb/>apud Indos rem <expan abbr="publicã">publicam</expan> apparet: Nam illic &longs;acerdos / arator / pa<lb/>&longs;tor / artifex / miles / effori: et qui publicis con&longs;iliis præ&longs;unt.<pb xlink:href="004/01/108.jpg"/>Plato rem publicam alteram dixit pacatam e&longs;&longs;e: et ocii quieti&longs;que <lb/>cupidam: Alteram ardentem et bellatricem: prout eorum e&longs;&longs;ent <lb/>animi / qui rebus præ e&longs;&longs;ent. </s> |
| <s id="N404AC4">Exque animi partibus omnem ciuium <lb/>multitudinem partitus e&longs;t: Vnam eorum / qui ratione <expan abbr="con&longs;ilioquecũcta'">con&longs;ilioque<lb/>cuncta'</expan> moderantur: Alteram eorum qui armis iniurias pro&longs;equan <lb/>tur: Tertiam eorum qui alimenta/ quibus patres et milites &longs;ub <lb/>&longs;tententur/ præbeant et &longs;ubmini&longs;trent. </s> | <s id="N404AC4">Exque animi partibus omnem ciuium <lb/>multitudinem partitus e&longs;t: Vnam eorum / qui ratione <expan abbr="con&longs;ilioquecũcta'">con&longs;ilioque<lb/>cuncta'</expan> moderantur: Alteram eorum qui armis iniurias pro&longs;equan <lb/>tur: Tertiam eorum qui alimenta/ quibus patres et milites &longs;ub <lb/>&longs;tententur/ præbeant et &longs;ubmini&longs;trent. </s> |
| <s id="N404AD3">Hæc de multis ueterum <lb/><expan abbr="cõmentariis">commentariis</expan> ex cerpta breui&longs;&longs;ime p&longs;trinxi: Ex quibus illud admo <lb/>neri uideor: ut quas collegerim / omnes e&longs;&longs;e rerum <expan abbr="publicarũ">publicarum</expan> par <lb/>tes &longs;tatuam: &longs;inguli&longs;que &longs;ingula deberi ædificiorum genera diiudi <lb/>cem. </s> | <s id="N404AD3">Hæc de multis ueterum <lb/><expan abbr="cõmentariis">commentariis</expan> excerpta breui&longs;&longs;ime per&longs;trinxi: Ex quibus illud admo <lb/>neri uideor: ut quas collegerim / omnes e&longs;&longs;e rerum <expan abbr="publicarũ">publicarum</expan> par<lb/>tes &longs;tatuam: &longs;inguli&longs;que &longs;ingula deberi ædificiorum genera diiudi<lb/>cem. </s> |
| <s id="N404AE5">Sed nos quo ex in&longs;tituto rem totam di&longs;tinctius <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan> <lb/>iuuet &longs;ic di&longs;&longs;erui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N404AE5">Sed nos quo ex in&longs;tituto rem totam di&longs;tinctius <expan abbr="trã&longs;igamus">tran&longs;igamus</expan> <lb/>iuuet &longs;ic di&longs;&longs;erui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N404AEE">Mortalium numerum &longs;iquis in partes diui <lb/>&longs;urus &longs;it / quidnam huic aliud principio ueniet in mentem: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ut <lb/>&longs;entiat non co&longs;dem cen&longs;endos e&longs;&longs;e: &longs;i una loci alicuius incolas uni <lb/>uer&longs;os con&longs;ideres: atque &longs;i partibus &longs;eparatos di&longs;tincto&longs;que <expan abbr="rec&etilde;&longs;eas">recen&longs;eas</expan>. <lb/></s> | <s id="N404AEE">Mortalium numerum &longs;iquis in partes diui <lb/>&longs;urus &longs;it / quidnam huic aliud principio ueniet in mentem: <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> ut <lb/>&longs;entiat non eo&longs;dem cen&longs;endos e&longs;&longs;e: &longs;i una loci alicuius incolas uni <lb/>uer&longs;os con&longs;ideres: atque &longs;i partibus &longs;eparatos di&longs;tincto&longs;que <expan abbr="rec&etilde;&longs;eas">recen&longs;eas</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N404B00">Proxime naturam ip&longs;am contemplatus num &longs;entiet illos quidem <lb/>inqua poti&longs;&longs;imum re alter ab altero differat: ex ea &longs;ibi re notas ca <lb/>ptandas e&longs;&longs;e: quibus alteros ab alteris &longs;ecernat. </s> | <s id="N404B00">Proxime naturam ip&longs;am contemplatus num &longs;entiet illos quidem <lb/>inqua poti&longs;&longs;imum re alter ab altero differat: ex ea &longs;ibi re notas ca <lb/>ptandas e&longs;&longs;e: quibus alteros ab alteris &longs;ecernat. </s> |
| <s id="N404B07">Atqui nihil e&longs;t/ <lb/>quo magis homo qui&longs;piam differat ab homine/ <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> una illa in re: <lb/>qua ab genere beluarum longr&longs;&longs;ime abe&longs;t/ ratione et artium opti <lb/>marum cognitione: adde &longs;i uelis fortunæ <expan abbr="pro&longs;peritat&etilde;">pro&longs;peritatem</expan>: Quibns <lb/>in dotibus omnibus pauci una inter mortales præ&longs;tant atque excel <lb/>lunt. </s> | <s id="N404B07"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui nihil e&longs;t / <lb/>quo magis homo qui&longs;piam differat ab homine/ <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> una illa in re: <lb/>qua ab genere beluarum longi&longs;&longs;ime abe&longs;t / ratione et artium opti<lb/>marum cognitione: adde &longs;i uelis fortunæ <expan abbr="pro&longs;peritat&etilde;">pro&longs;peritatem</expan>: Quibus <lb/>in dotibus omnibus pauci una inter mortales præ&longs;tant atque excel<lb/>lunt. </s> |
| <s id="N404B1C">Hinc igitur prima nobis patcbit diui&longs;io: ut paucos ex om <lb/>ni multitudine &longs;eligamus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> alii &longs;apientia con&longs;ilio ingenioque<lb/>illu&longs;tres: alii u&longs;u rerum et peritia probati: alii opum copia et for <lb/>tunarum affluentia exi&longs;tant celebres. </s> | <s id="N404B1C">Hinc igitur prima nobis patebit diui&longs;io: ut paucos ex om<lb/>ni multitudine &longs;eligamus: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> alii &longs;apientia con&longs;ilio ingenioque <lb/>illu&longs;tres: alii u&longs;u rerum et peritia probati: alii opum copia et for<lb/>tunarum affluentia exi&longs;tant celebres. </s> |
| <s id="N404B29">His primarias rei publicæ <lb/>partes <expan abbr="cõmittendas">committendas</expan> quis neget? </s> | <s id="N404B29">His primarias rei publicæ <lb/>partes <expan abbr="cõmittendas">committendas</expan> quis neget? </s> |
| <s id="N404B32">Ergo egregiis uiris qui con&longs;ilio <lb/>polleant/ prima et cura et moderatio rerum <expan abbr="cõmendabitur">commendabitur</expan>. </s> | <s id="N404B32">Ergo egregiis uiris qui con&longs;ilio <lb/>polleant/ prima et cura et moderatio rerum <expan abbr="cõmendabitur">commendabitur</expan>. </s> |
| <s id="N404B3B">Hi <lb/>rem diuinam religione &longs;tatuent: iu&longs;ti æquique modum lege con&longs;ti <lb/>tuent: bene beateque uiuendi uiam mon&longs;trabunt: pro auctoritate <lb/>dignitateque <expan abbr="&longs;uorũ">&longs;uorum</expan> ciuium tuenda indie&longs;que augenda <expan abbr="aduigilabũt">aduigilabunt</expan>: <lb/>Atque ubi quid <expan abbr="cõmodum/">commodum/</expan> utile/ nece&longs;&longs;arium fore præ&longs;en&longs;erint: <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> ip&longs;i ætate forte fe&longs;&longs;i contemplandis rebus occupari maluerint <lb/>&quml; exequendis: demandabunt peritis u&longs;u rerum atque ad agendum <pb xlink:href="004/01/109.jpg"/>expeditis: ut de patria bene mereri pro&longs;equantur. </s> | <s id="N404B3B">Hi <lb/>rem diuinam religione &longs;tatuent: iu&longs;ti æquique modum lege con&longs;ti<lb/>tuent: bene beateque uiuendi uiam mon&longs;trabunt: pro auctoritate <lb/>dignitateque <expan abbr="&longs;uorũ">&longs;uorum</expan> ciuium tuenda indie&longs;que augenda <expan abbr="aduigilabũt">aduigilabunt</expan>: <lb/><expan abbr="Atq">Atque</expan>ue ubi quid <expan abbr="cõmodum/">commodum/</expan> utile / nece&longs;&longs;arium fore præ&longs;en&longs;erint: <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> ip&longs;i ætate forte fe&longs;&longs;i contemplandis rebus occupari maluerint <lb/>&quml; exequendis: demandabunt peritis u&longs;u rerum atque ad agendum <pb xlink:href="004/01/109.jpg"/>expeditis: ut de patria bene mereri pro&longs;equantur. </s> |
| <s id="N404B5D">Hi uero al <lb/>teri &longs;u&longs;cepto negocio / cum domi &longs;olertia et &longs;olicitudine: tum fo <lb/>ris labore et tolerantia rem ex officio <expan abbr="procurabũt">procurabunt</expan>: dicent ius: du <lb/>ctitabunt militem: <expan abbr="exercebũt">exercebunt</expan> &longs;eque <expan abbr="&longs;uorũque">&longs;uorunque</expan> manus et indu&longs;triam. <lb/></s> | <s id="N404B5D">Hi uero al<lb/>teri &longs;u&longs;cepto negocio / cum domi &longs;olertia et &longs;olicitudine: tum fo <lb/>ris labore et tolerantia rem ex officio <expan abbr="procurabũt">procurabunt</expan>: dicent ius: du<lb/>ctitabunt militem: <expan abbr="exercebũt">exercebunt</expan> &longs;eque <expan abbr="&longs;uorũque">&longs;uorumque</expan> manus et indu&longs;triam. <lb/></s> |
| <s id="N404B73">Demum cum rebus perficiundis intelligent fru&longs;tra inniti: ni&longs;i et <lb/>facultates ad&longs;int: Ad i&longs;tos igitur proximi ue: quibus aut ex agro <lb/>aut mercatura facultates &longs;uppeditent. </s> | <s id="N404B73">Demum cum rebus perficiundis intelligent fru&longs;tra inniti: ni&longs;i et <lb/>facultates ad&longs;int: Ad i&longs;tos igitur proximi ue: quibus aut ex agro <lb/>aut mercatura facultates &longs;uppeditent. </s> |
| <s id="N404B7A">Cætera omnis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma <lb/>nus et numerus hi&longs;ce primariis prout u&longs;us po&longs;tulet <expan abbr="obt&etilde;perabunt">obtemperabunt</expan> <lb/>atque <expan abbr="&longs;ubmini&longs;trabũt">&longs;ubmini&longs;trabunt</expan>. </s> | <s id="N404B7A">Cætera omnis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> ma <lb/>nus et numerus hi&longs;ce primariis prout u&longs;us po&longs;tulet <expan abbr="obt&etilde;perabunt">obtemperabunt</expan> <lb/>atque <expan abbr="&longs;ubmini&longs;trabũt">&longs;ubmini&longs;trabunt</expan>. </s> |
| <s id="N404B8D">Hæc &longs;i &longs;atis <expan abbr="conueniūt">conueniunt</expan> ad rem compertum <lb/>quidem habemus <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> genera deberi alia ciuium cætui uni <lb/>uer&longs;o: alia primatibus: alia multitudini: Tum et primatibus alia <lb/>his qui domi con&longs;ilii&longs;que præ&longs;unt: alia his qui negocio <expan abbr="exercean&ttilde;">exerceantur</expan>: <lb/>alia his qui facultates congerant: Quorum <expan abbr="omniũ">omnium</expan> quidem cum <lb/>pars quædam ad nece&longs;&longs;itatem/ uti diximus/ pars ad <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> <lb/>referatur: &longs;it quoque nobis/ qui ædificia <expan abbr="cõmentamur/">commentamur/</expan> par aliquid <lb/>animi gratia dedi&longs;&longs;e: dum premii loco <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;moni</expan> <expan abbr="partitionũ">partitionum</expan> exor <lb/>dia e&longs;&longs;e ex <expan abbr="philo&longs;ophantiũ">philo&longs;ophantium</expan> rudimentis repetenda in&longs;tituerimus. <lb/></s> | <s id="N404B8D">Hæc &longs;i &longs;atis <expan abbr="conueniūt">conueniunt</expan> ad rem compertum <lb/>quidem habemus <expan abbr="ædificiorũ">ædificiorum</expan> genera deberi alia ciuium cætui uni <lb/>uer&longs;o: alia primatibus: alia multitudini: Tum et primatibus alia <lb/>his qui domi con&longs;ilii&longs;que præ&longs;unt: alia his qui negocio <expan abbr="exercean&ttilde;">exerceantur</expan>: <lb/>alia his qui facultates congerant: Quorum <expan abbr="omniũ">omnium</expan> quidem cum <lb/>pars quædam ad nece&longs;&longs;itatem / uti diximus / pars ad <expan abbr="cõmoditates">commoditates</expan> <lb/>referatur: &longs;it quoque nobis/ qui ædificia <expan abbr="cõmentamur/">commentamur /</expan> par aliquid <lb/>animi gratia dedi&longs;&longs;e: dum premii loco <expan abbr="i&longs;tiu&longs;mõi">i&longs;tiu&longs;modi</expan> <expan abbr="partitionũ">partitionum</expan> exor<lb/>dia e&longs;&longs;e ex <expan abbr="philo&longs;ophantiũ">philo&longs;ophantium</expan> rudimentis repetenda in&longs;tituerimus. <lb/></s> |
| <s id="N404BC5">De his igitur nobis dicendum e&longs;t / quid una uniuer&longs;is: quid pauci <lb/>oribus primariis ciuibus: quid minorum multitudini conueniat. <lb/></s> | <s id="N404BC5">De his igitur nobis dicendum e&longs;t / quid una uniuer&longs;is: quid pauci <lb/>oribus primariis ciuibus: quid minorum multitudini conueniat. <lb/></s> |
| <s id="N404BCB">Sed <expan abbr="exordiũ">exordium</expan> ad res tantas unde captabimus? </s> | <s id="N404BCB">Sed <expan abbr="exordiũ">exordium</expan> ad res tantas unde captabimus? </s> |
| <s id="N404BD2">An uti homines i&longs;ta <lb/>&longs;ibi <expan abbr="cõparare">comparare</expan> indies pro&longs;ecuti &longs;unt? </s> | <s id="N404BD2">An uti homines i&longs;ta <lb/>&longs;ibi <expan abbr="cõparare">comparare</expan> indies pro&longs;ecuti &longs;unt? </s> |
| <s id="N404BDB">Ita et nos a priuatis <expan abbr="egenorũ">egenorum</expan> <lb/>ca&longs;unculis <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> inibimus: et inde ad ampli&longs;&longs;ima i&longs;ta / quæ uidemus <lb/>theatrorum/ termarum/ <expan abbr="templorũque">templorunque</expan> opera perueniemus. </s> | <s id="N404BDB">Ita et nos a priuatis <expan abbr="egenorũ">egenorum</expan> <lb/>ca&longs;unculis <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> inibimus: et inde ad ampli&longs;&longs;ima i&longs;ta / quæ uidemus <lb/>theatrorum / termarum / <expan abbr="templorũque">templorumque</expan> opera perueniemus. </s> |
| <s id="N404BEE">Nam <lb/>con&longs;tat quidem orbis gentes diu nuliis cinctas urbium moenibus <lb/>degi&longs;&longs;e. </s> | <s id="N404BEE">Nam <lb/>con&longs;tat quidem orbis gentes diu nullis cinctas urbium moenibus <lb/>degi&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N404BF5">Et &longs;cribunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> hi&longs;torici/ Dyoni&longs;io Indiam pagiante <lb/>nullas fui&longs;&longs;e apud eas gentes muro cinctas ciuitates: Gra ciamque<lb/>olim nullis munitam fui&longs;&longs;e muris &longs;cribit Tuchidides. </s> | <s id="N404BF5">Et &longs;cribunt <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> hi&longs;torici/ Dyoni&longs;io Indiam peragrante <lb/>nullas fui&longs;&longs;e apud eas gentes muro cinctas ciuitates: Graciamque <lb/>olim nullis munitam fui&longs;&longs;e muris &longs;cribit Tuchidides. </s> |
| <s id="N404C00">Etp Gal <lb/>lias item ad Cæ&longs;aris <expan abbr="t&etilde;pora / tota">tempora / tota</expan> <expan abbr="Burgundiorũ">Burgundiorum</expan> gens non urbibus <lb/>eogeban<gap/>ur: &longs;ed pa&longs;&longs;im in uico congruebont. </s> | <s id="N404C00">Et per Gal<lb/>lias item ad Cæ&longs;aris <expan abbr="t&etilde;pora / tota">tempora / tota</expan> <expan abbr="Burgundiorũ">Burgundiorum</expan> gens non urbibus <lb/>cogebant<gap/>ur: &longs;ed pa&longs;&longs;im in uico congruebont. </s> |
| <s id="N404C11">Quin et <expan abbr="primã">primam</expan> qui <lb/>dem fui&longs;&longs;e urbem comperio Biblum a Fo<gap/>nicibus <expan abbr="occupatã">occupatam</expan>: <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/><expan abbr="circũobducto">circunobducto</expan> &longs;uis ædibus muro cinxerit Saturnus. <!-- KEEP S--></s> | <s id="N404C11">Quin et <expan abbr="primã">primam</expan> qui <lb/>dem fui&longs;&longs;e urbem comperio Biblum a For<gap/>nicibus <expan abbr="occupatã">occupatam</expan>: <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/><expan abbr="circũobducto">circumobducto</expan> &longs;uis ædibus muro cinxerit Saturnus. <!-- KEEP S--></s> |
| <s id="N404C2A">Tam et&longs;i u&longs;que<lb/>ante <expan abbr="diluuiũ">diluuium</expan> <expan abbr="conditã">conditam</expan> lopem dinumeret Pomponius. </s> | <s id="N404C2A">Tam et&longs;i u&longs;que<lb/>ante <expan abbr="diluuiũ">diluuium</expan> <expan abbr="conditã">conditam</expan> lopem dinumeret Pomponius. </s> |
| <s id="N404C37">Aethiopes <lb/>inquit Herodotus / cum <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> occupa&longs;&longs;ent / nullum delinquen <lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="occidebãt">occidebant</expan>: &longs;ed erat ut terræ cumulos ad uicos / quos <expan abbr="incolobãt">incolobant</expan> <pb xlink:href="004/01/110.jpg"/>exaggerarent: Hinc per ægyptum con&longs;titi&longs;&longs;e urbes dicunt. </s> | <s id="N404C37">Aethiopes <lb/>inquit Herodotus / cum <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> occupa&longs;&longs;ent / nullum delinquen<lb/><expan abbr="tiũ">tium</expan> <expan abbr="occidebãt">occidebant</expan>: &longs;ed erat ut terræ cumulos ad uicos / quos <expan abbr="incolobãt">incolebant</expan> <pb xlink:href="004/01/110.jpg"/>exaggerarent: Hinc per ægyptum con&longs;titi&longs;&longs;e urbes dicunt. </s> |
| <s id="N404C51">At <lb/>de his alias. </s> | <s id="N404C51">At <lb/>de his alias. </s> |
| <s id="N404C56">Nunc et&longs;i natura quidem uti aiunt/ omnia quæ fi <lb/>unt leuioribus principiis excreui&longs;&longs;e uideam: placet tamen a dig <lb/>nioribus ordiri.</s> | <s id="N404C56">Nunc et&longs;i natura quidem uti aiunt/ omnia quæ fi <lb/>unt leuioribus principiis excreui&longs;&longs;e uideam: placet tamen a dig <lb/>nioribus ordiri.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N404C5F">Vniuer&longs;is urbis / et quæ urbis partes &longs;unt publica omnia <expan abbr="deben&ttilde;">debentur</expan>.</s> | <s id="N404C5F">Vniuer&longs;is urbis / et quæ urbis partes &longs;unt publica omnia <expan abbr="deben&ttilde;">debentur</expan>.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404C66" type="main"> | <p id="N404C66" type="main"> |
| <s id="N404C68">Vrbis habendæ <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> cau&longs;amque &longs;i ex <expan abbr="philo&longs;ophorũ">philo&longs;ophorum</expan> <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> e&longs;&longs;e <lb/>hanc <expan abbr="cõ&longs;tituemus">con&longs;tituemus</expan>: ut uitam eo ducant accolæ pacatam/ et quoad <lb/>eius fieri po&longs;&longs;it uacuam <expan abbr="iucõmodis / omnique">iucommodis / omnique</expan> mole&longs;tia <expan abbr="liberã">liberam</expan>: Pro <lb/>fecto iterum atque <expan abbr="iterũ">iterum</expan> excogita&longs;&longs;e oportet: qui ponatur loco &longs;itu <lb/>et <expan abbr="linearũ">linearum</expan> ambitu. </s> | <s id="N404C68">Vrbis habendæ <expan abbr="&longs;peci&etilde;">&longs;peciem</expan> cau&longs;amque &longs;i ex <expan abbr="philo&longs;ophorũ">philo&longs;ophorum</expan> <expan abbr="&longs;ent&etilde;tia">&longs;ententia</expan> e&longs;&longs;e <lb/>hanc <expan abbr="cõ&longs;tituemus">con&longs;tituemus</expan>: ut uitam eo ducant accolæ pacatam / et quoad <lb/>eius fieri po&longs;&longs;it uacuam <expan abbr="iucõmodis / omnique">incommodis / omnique</expan> mole&longs;tia <expan abbr="liberã">liberam</expan>: Pro<lb/>fecto iterum atque <expan abbr="iterũ">iterum</expan> excogita&longs;&longs;e oportet: qui ponatur loco &longs;itu <lb/>et <expan abbr="linearũ">linearum</expan> ambitu. </s> |
| <s id="N404C93">De his alii aliter &longs;en&longs;ere. </s> | <s id="N404C93">De his alii aliter &longs;en&longs;ere. </s> |
| <s id="N404C96"><expan abbr="Sũmam">Summam</expan> &longs;cribit Cæ <lb/>&longs;ar ad <expan abbr="laud&etilde;/&longs;olitos">lauden/&longs;olitos</expan> Germanos ducere/ ubi lati&longs;&longs;imas <expan abbr="circũua&longs;ta">circunua&longs;ta</expan> <lb/>tis finibus haberent &longs;olitudines: Id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ita quod repentinas <expan abbr="ho&longs;tiũ">ho&longs;tium</expan> <lb/>excur&longs;iones ea re maxime abuetari arbitrarentur. </s> | <s id="N404C96"><expan abbr="Sũmam">Summam</expan> &longs;cribit Cæ<lb/>&longs;ar ad <expan abbr="laud&etilde;/&longs;olitos">laudem / &longs;olitos</expan> Germanos ducere / ubi lati&longs;&longs;imas <expan abbr="circũua&longs;ta">circumua&longs;ta</expan><lb/>tis finibus haberent &longs;olitudines: Id <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ita quod repentinas <expan abbr="ho&longs;tiũ">ho&longs;tium</expan> <lb/>excur&longs;iones ea re maxime abuetari arbitrarentur. </s> |
| <s id="N404CB2">Exercitum in <lb/>æthiopiam Se&longs;o&longs;trim <expan abbr="ægyptiorũ">ægyptiorum</expan> regem <expan abbr="ĩmittere">immittere</expan> de&longs;titi&longs;&longs;e <expan abbr="putãt">putant</expan> <lb/>hi&longs;torici: quod <expan abbr="frugũ">frugum</expan> inopia et locorum difficultate ab&longs;terreretur. <lb/></s> | <s id="N404CB2">Exercitum in <lb/>æthiopiam Se&longs;o&longs;trim <expan abbr="ægyptiorũ">ægyptiorum</expan> regem <expan abbr="ĩmittere">immittere</expan> de&longs;titi&longs;&longs;e <expan abbr="putãt">putant</expan> <lb/>hi&longs;torici: quod <expan abbr="frugũ">frugum</expan> inopia et locorum difficultate ab&longs;terreretur. <lb/></s> |
| <s id="N404CCA">Regem A&longs;&longs;yrii <expan abbr="aduenã">aduenam</expan> de&longs;ertis et inaquo&longs;is tutati locis pa&longs;&longs;i <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan> <lb/>nun&quml;. </s> | <s id="N404CCA">Regem A&longs;&longs;yrii <expan abbr="aduenã">aduenam</expan> de&longs;ertis et inaquo&longs;is tutati locis pa&longs;&longs;i <expan abbr="&longs;ũt">&longs;unt</expan> <lb/>nun&quml;. </s> |
| <s id="N404CD7">Arabes itidem quod aqua et fructibus deficiant / ab <expan abbr="externorũ">externorum</expan> <lb/>impetu et iniuria æternum fui&longs;&longs;e immunes ferunt. </s> | <s id="N404CD7">Arabes itidem quod aqua et fructibus deficiant / ab <expan abbr="externorũ">externorum</expan> <lb/>impetu et iniuria æternum fui&longs;&longs;e immunes ferunt. </s> |
| |
| <s id="N404D31">Et cupient quidem <lb/>agrum <expan abbr="dari / qual&etilde;">dari / qualem</expan> apud Memphim: <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;cribit Varro frui coelo <pb xlink:href="004/01/111.jpg"/>adeo clementi / ut nulli arborum ne uitibus quidem folia <expan abbr="integrũ">integrum</expan> <lb/>per <expan abbr="annũ">annum</expan> decidant: <expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue &longs;ub tauro monte locis quæ ad aqui <lb/><expan abbr="lon&etilde;">lonem</expan> &longs;pectant: Namque illic Strabo racemos dari <expan abbr="cubitorũ">cubitorum</expan> binum <lb/><expan abbr="atte&longs;ta&ttilde;">atte&longs;tatur</expan>: et &longs;ingulis a uitibus &longs;ingulas uini amphoras: et unica ex <lb/>ficu modios colligi. </s> | <s id="N404D31">Et cupient quidem <lb/>agrum <expan abbr="dari / qual&etilde;">dari / qualem</expan> apud Memphim: <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;cribit Varro frui coelo <pb xlink:href="004/01/111.jpg"/>adeo clementi / ut nulli arborum ne uitibus quidem folia <expan abbr="integrũ">integrum</expan> <lb/>per <expan abbr="annũ">annum</expan> decidant: <expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue &longs;ub tauro monte locis quæ ad aqui <lb/><expan abbr="lon&etilde;">lonem</expan> &longs;pectant: Namque illic Strabo racemos dari <expan abbr="cubitorũ">cubitorum</expan> binum <lb/><expan abbr="atte&longs;ta&ttilde;">atte&longs;tatur</expan>: et &longs;ingulis a uitibus &longs;ingulas uini amphoras: et unica ex <lb/>ficu modios colligi. </s> |
| <s id="N404D60">Ixx. </s> | <s id="N404D60">Ixx. </s> |
| <s id="N404D63"><expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue India hyperboreaque in in&longs;ula <lb/>ad <expan abbr="occeanũ">occeanum</expan> colit: cuius agro bis <expan abbr="ãnuos">annuos</expan> fructus capi prædicat He <lb/>rodotus: <expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue apud Lu&longs;itanos: unde ex reciduis &longs;eminibus <lb/>alteras atque alteras <expan abbr="capiãt">capiant</expan> me&longs;&longs;es: Aut potius <expan abbr="qual&etilde;">qualem</expan> Talge Ca&longs;pio <lb/>in monte: qui ager fruges etiam incultus præbeat. </s> | <s id="N404D63"><expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue India hyperboreaque in in&longs;ula <lb/>ad <expan abbr="occeanũ">occeanum</expan> colit: cuius agro bis <expan abbr="ãnuos">annuos</expan> fructus capi prædicat He <lb/>rodotus: <expan abbr="Qual&etilde;">Qualem</expan> ue apud Lu&longs;itanos: unde ex reciduis &longs;eminibus <lb/>alteras atque alteras <expan abbr="capiãt">capiant</expan> me&longs;&longs;es: Aut potius <expan abbr="qual&etilde;">qualem</expan> Talge Ca&longs;pio <lb/>in monte: qui ager fruges etiam incultus præbeat. </s> |
| <s id="N404D85">Rara hæc: et <lb/>quæ facilius optes <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> reperias. </s> | <s id="N404D85">Rara hæc: et <lb/>quæ facilius optes <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> reperias. </s> |
| <s id="N404D8E">Ergo <expan abbr="præ&longs;tãti&longs;&longs;imi">præ&longs;tanti&longs;&longs;imi</expan> ueteres / qui de <lb/>huiu&longs;modi rebus ab aliis accepta / et ab &longs;e excogitata <expan abbr="mandarũt">mandarunt</expan> lit <lb/>teris. </s> | <s id="N404D8E">Ergo <expan abbr="præ&longs;tãti&longs;&longs;imi">præ&longs;tanti&longs;&longs;imi</expan> ueteres / qui de <lb/>huiu&longs;modi rebus ab aliis accepta / et ab &longs;e excogitata <expan abbr="mandarũt">mandarunt</expan> lit <lb/>teris. </s> |
| <s id="N404D9D"><expan abbr="Ciuitat&etilde;&longs;tatuũt">Ciuitaten&longs;tatuunt</expan> ita e&longs;&longs;e oportere po&longs;itam: ut agro <expan abbr="cõten">conten</expan> <lb/>ta &longs;uo: quantum rerum <expan abbr="humanarũ">humanarum</expan> ratio et conditio patitur / nullis <lb/>aliunde petitis indigeat: Et ita munitam <expan abbr="finiũ">finium</expan> ambitu: ut cum ab <lb/>ho&longs;te <expan abbr="nõ">non</expan> facile po&longs;&longs;it inuadi: tum et <expan abbr="alienã">alienam</expan> emittere in <expan abbr="prouinciã">prouinciam</expan> <lb/>militem ad arbitrium ualeat ho&longs;te <expan abbr="etiã">etiam</expan> inuito: Sic enim habitam <lb/><expan abbr="ciuitat&etilde;">ciuitatem</expan> et <expan abbr="libertat&etilde;">libertatem</expan> tueri / et &longs;e <expan abbr="imperiũque">imperiunque</expan> multo propagare po&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="cõ&longs;entiunt">con&longs;entiunt</expan>. </s> | <s id="N404D9D"><expan abbr="Ciuitat&etilde;&longs;tatuũt">Ciuitatem &longs;tatuunt</expan> ita e&longs;&longs;e oportere po&longs;itam: ut agro <expan abbr="cõten">conten</expan><lb/>ta &longs;uo: quantum rerum <expan abbr="humanarũ">humanarum</expan> ratio et conditio patitur / nullis <lb/>aliunde petitis indigeat: Et ita munitam <expan abbr="finiũ">finium</expan> ambitu: ut cum ab <lb/>ho&longs;te <expan abbr="nõ">non</expan> facile po&longs;&longs;it inuadi: tum et <expan abbr="alienã">alienam</expan> emittere in <expan abbr="prouinciã">prouinciam</expan> <lb/>militem ad arbitrium ualeat ho&longs;te <expan abbr="etiã">etiam</expan> inuito: Sic enim habitam <lb/><expan abbr="ciuitat&etilde;">ciuitatem</expan> et <expan abbr="libertat&etilde;">libertatem</expan> tueri / et &longs;e <expan abbr="imperiũque">imperiumque</expan> multo pr<expan abbr="o&ptilde;a">opera</expan>gare po&longs;&longs;e <lb/><expan abbr="cõ&longs;entiunt">con&longs;entiunt</expan>. </s> |
| <s id="N404DD9">Sed quid ego hic dixerim ægypto ad <expan abbr="laud&etilde;">laudem</expan> inprimis <lb/>datur: quod &longs;it quaque uer&longs;us mirum <expan abbr="inmodũ">inmodum</expan> munita / et penitus inac <lb/>ce&longs;&longs;ibilis / hinc mari / illinc de&longs;erti ua&longs;titate obiecta: dextera mon <lb/>tibus abrupti&longs;&longs;imis: &longs;ini&longs;tra paludibus diffu&longs;i&longs;&longs;imis: Tum et agri <lb/>tanta e&longs;t fertilitas / ut e&longs;&longs;e <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> ueteres publicum orbis orreum <lb/>dixerint: Solereque deos eo animi gratia et &longs;alutis <expan abbr="cõfugere">confugere</expan>: Hanc <lb/><expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> tam munitam tam fertilem: ut cunctos mortales pa <lb/>&longs;cere / deos ip&longs;os excipere ho&longs;pitio &longs;aluareque po&longs;&longs;e <expan abbr="glorien&ttilde;">glorientur</expan>: <expan abbr="nun&qtilde;">nunquae</expan> <lb/>fui&longs;&longs;e omni ab æuo liberam te&longs;tatur Io&longs;ephus. </s> | <s id="N404DD9">Sed quid ego hic dixerim ægypto ad <expan abbr="laud&etilde;">laudem</expan> inprimis <lb/>datur: quod &longs;it quaque uer&longs;us mirum <expan abbr="inmodũ">in modum</expan> munita / et penitus inac<lb/>ce&longs;&longs;ibilis / hinc mari / illinc de&longs;erti ua&longs;titate obiecta: dextera mon<lb/>tibus abrupti&longs;&longs;imis: &longs;ini&longs;tra paludibus diffu&longs;i&longs;&longs;imis: Tum et agri <lb/>tanta e&longs;t fertilitas / ut e&longs;&longs;e <expan abbr="ægyptũ">ægyptum</expan> ueteres publicum orbis orreum <lb/>dixerint: Solereque deos eo animi gratia et &longs;alutis <expan abbr="cõfugere">confugere</expan>: Hanc <lb/><expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <expan abbr="region&etilde;">regionem</expan> tam munitam tam fertilem: ut cunctos mortales pa<lb/>&longs;cere / deos ip&longs;os excipere ho&longs;pitio &longs;aluareque po&longs;&longs;e <expan abbr="glorien&ttilde;">glorientur</expan>: <expan abbr="nun&qtilde;">nunquam</expan> <lb/>fui&longs;&longs;e omni ab æuo liberam te&longs;tatur Io&longs;ephus. </s> |
| <s id="N404E0B">Probe <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ad rem <lb/><expan abbr="admon&etilde;t / qui">admonent / qui</expan> res mortalium ip&longs;ius etiam Iouis in gremio tutas/ <lb/><expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquae</expan> futuras <expan abbr="fabul&etilde;tur">fabulentur</expan>. </s> | <s id="N404E0B">Probe <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> ad rem <lb/><expan abbr="admon&etilde;t / qui">admonent / qui</expan> res mortalium ip&longs;ius etiam Iouis in gremio tutas / <lb/><expan abbr="nequic&qtilde;">nequicquam</expan> futuras <expan abbr="fabul&etilde;tur">fabulentur</expan>. </s> |
| <s id="N404E20">Iuuet idcirco illud Platonis imitari/ <lb/>cum <expan abbr="rogare&ttilde;">rogaretur</expan> ubinam e&longs;&longs;ent <expan abbr="præclarã">præclaram</expan> illam quam &longs;ibi effinxi&longs;&longs;et <lb/><expan abbr="ciuitat&etilde;">ciuitatem</expan> inuenturi: non inquit agimus i&longs;tuc: &longs;ed cuiu&longs;modi fore <lb/><expan abbr="oĩum">oinum</expan> optimam &longs;tatui&longs;&longs;e deceat pue&longs;tigamus: tu eam cæteris præ <lb/><expan abbr="ferendã">ferendam</expan> ducito: quæ ab i&longs;tius &longs;imilitudine minus aberrarit. </s> | <s id="N404E20">Iuuet idcirco illud Platonis imitar b[a-zA-Z0-9] / <lb/>cum <expan abbr="rogare&ttilde;">rogaretur</expan> ubinam e&longs;&longs;ent <expan abbr="præclarã">præclaram</expan> illam quam &longs;ibi effinxi&longs;&longs;et <lb/><expan abbr="ciuitat&etilde;">ciuitatem</expan> inuenturi: non inquit agimus i&longs;tuc: &longs;ed cuiu&longs;modi fore <lb/><expan abbr="oĩum">omnium</expan> optimam &longs;tatui&longs;&longs;e deceat perue&longs;tigamus: tu eam cæteris præ <lb/><expan abbr="ferendã">ferendam</expan> ducito: quæ ab i&longs;tius &longs;imilitudine minus aberrarit. </s> |
| <s id="N404E3C">Sic et <lb/>nos qua&longs;i exemplaria <expan abbr="affer&etilde;tes">afferentes</expan> eam p&longs;cribamus urbem: <expan abbr="quã">quam</expan> omni <lb/>ex parte <expan abbr="futurã">futuram</expan> <expan abbr="cõmodam">commodam</expan> docti&longs;&longs;imi <expan abbr="arbitren&ttilde;">arbitrentur</expan>: in cæteris <expan abbr="t&etilde;pori">tempori</expan> <pb xlink:href="004/01/112.jpg"/>et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> nece&longs;&longs;itati ob&longs;equentes: Illud Socratis tenebimus: ut quæ <lb/>res ita per &longs;e con&longs;tet / ut ni&longs;i in peius queat immutari: e&longs;&longs;e hanc pu <lb/>temus optimam.</s> | <s id="N404E3C">Sic et <lb/>nos qua&longs;i exemplaria <expan abbr="affer&etilde;tes">afferentes</expan> eam per&longs;cribamus urbem: <expan abbr="quã">quam</expan> omni <lb/>ex parte <expan abbr="futurã">futuram</expan> <expan abbr="cõmodam">commodam</expan> docti&longs;&longs;imi <expan abbr="arbitren&ttilde;">arbitrentur</expan>: in cæteris <expan abbr="t&etilde;pori">tempori</expan> <pb xlink:href="004/01/112.jpg"/>et <expan abbr="rerũ">rerum</expan> nece&longs;&longs;itati ob&longs;equentes: Illud Socratis tenebimus: ut quæ <lb/>res ita per &longs;e con&longs;tet / ut ni&longs;i in peius queat immutari: e&longs;&longs;e hanc pu<lb/>temus optimam.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N404E67" type="main"> | <p id="N404E67" type="main"> |
| <s id="N404E69">Itaque e&longs;&longs;e oportere urbem &longs;tatuimus eiu&longs;modi: ut <expan abbr="incõmodorum">incommodorum</expan> <lb/><expan abbr="oĩum">oinum</expan> quæ primo recen&longs;uimus libro / nulla <expan abbr="oĩno">oinno</expan> ad&longs;int. </s> | <s id="N404E69">Itaque e&longs;&longs;e oportere urbem &longs;tatuimus eiu&longs;modi: ut <expan abbr="incõmodorum">incommodorum</expan> <lb/><expan abbr="oĩum">omnium</expan> quæ primo recen&longs;uimus libro / nulla <expan abbr="oĩno">omnino</expan> ad&longs;int. </s> |
| <s id="N404E79">Et &longs;i quæ <lb/>res ad uitæ frugalitatem <expan abbr="opten&ttilde;">optentur</expan> nullæ de&longs;int. </s> | <s id="N404E79">Et &longs;i quæ <lb/>res ad uitæ frugalitatem <expan abbr="opten&ttilde;">optentur</expan> nullæ de&longs;int. </s> |
| <s id="N404E82">Habebit agrum &longs;a <lb/><expan abbr="lubrem / lati&longs;&longs;imũ/uarium / amoenũ/feracem / munitũ/">lubrem / lati&longs;&longs;imun / uarium / amoenun / feracem / munitun/</expan> refertum <lb/>ornatum omni <expan abbr="fructuũ">fructuum</expan> copia / omni fontium <expan abbr="exuberãtia">exuberantia</expan>: Aderunt <lb/>flumina / lacus / mari&longs;que oportunitas patebit: unde <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> &longs;i <lb/>qua de&longs;int <expan abbr="cõueban&ttilde;">conuebantur</expan>: et quæ &longs;up&longs;int <expan abbr="exporten&ttilde;">exportentur</expan>. </s> | <s id="N404E82">Habebit agrum &longs;a<lb/><expan abbr="lubrem / lati&longs;&longs;imũ/uarium / amoenũ/feracem / munitũ/">lubrem / lati&longs;&longs;imun / uarium / amoenun / feracem / munitum /</expan> refertum <lb/>ornatum omni <expan abbr="fructuũ">fructuum</expan> copia / omni fontium <expan abbr="exuberãtia">exuberantia</expan>: Aderunt <lb/>flumina / lacus / mari&longs;que oportunitas patebit: unde <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan> &longs;i <lb/>qua de&longs;int <expan abbr="cõueban&ttilde;">conuehantur</expan>: et quæ &longs;uper&longs;int <expan abbr="exporten&ttilde;">exportentur</expan>. </s> |
| <s id="N404EA4">Denique ad res ciui <lb/>les bellica&longs;que præclare <expan abbr="cõ&longs;tituendas">con&longs;tituendas</expan> atque augendas omnia &longs;uppedi <lb/><expan abbr="tabũt">tabunt</expan>: qnibus et &longs;uis præ&longs;idio / et urbi ornamento / et amicis uolu <lb/>ptati / et inimicis terrori &longs;it futura. </s> | <s id="N404EA4">Denique ad res ciui <lb/>les bellica&longs;que præclare <expan abbr="cõ&longs;tituendas">con&longs;tituendas</expan> atque augendas omnia &longs;uppedi<lb/><expan abbr="tabũt">tabunt</expan>: quibus et &longs;uis præ&longs;idio / et urbi ornamento / et amicis uolu<lb/>ptati / et inimicis terrori &longs;it futura. </s> |
| <s id="N404EB4">Et bene quidem agi cum ea ci <lb/>uitate <expan abbr="&longs;tatuã">&longs;tatuam</expan>: quæ <expan abbr="bonã">bonam</expan> aliquam agri partem po&longs;&longs;it inuito bo&longs;te <lb/>colere. </s> | <s id="N404EB4">Et bene quidem agi cum ea ci <lb/>uitate <expan abbr="&longs;tatuã">&longs;tatuam</expan>: quæ <expan abbr="bonã">bonam</expan> aliquam agri partem po&longs;&longs;it inuito ho&longs;te <lb/>colere. </s> |
| <s id="N404EC3">Cæterum loca&longs;&longs;e urbem oportet agro <expan abbr="ĩ">im</expan> medio: unde &longs;pec <lb/>tare in oram &longs;uam / et di&longs;cernere oportuna / et attempate præ&longs;to <expan abbr="e&etilde;">eem</expan> <lb/>quo nece&longs;&longs;itas po&longs;tulet. </s> | <s id="N404EC3">Cæterum loca&longs;&longs;e urbem oportet agro <expan abbr="ĩ">im</expan>medio: unde &longs;pec<lb/>tare in oram &longs;uam / et di&longs;cernere oportuna / et attemperate præ&longs;to <expan abbr="e&etilde;">esse</expan> <lb/>quo nece&longs;&longs;itas po&longs;tulet. </s> |
| <s id="N404ED2">unde uillicus aratorque ad opus prodire fre <lb/><expan abbr="qu&etilde;s">quens</expan> et exagro <expan abbr="cũ">cum</expan> fructu et me&longs;&longs;e onu&longs;tus <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> reuerti po&longs;&longs;it. <lb/></s> | <s id="N404ED2">unde uillicus aratorque ad opus prodire fre <lb/><expan abbr="qu&etilde;s">quens</expan> et exagro <expan abbr="cũ">cum</expan> fructu et me&longs;&longs;e onu&longs;tus <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> reuerti po&longs;&longs;it. <lb/></s> |
| <s id="N404EE3">Sed parenti ne in campo an littore an <expan abbr="mõtibus">montibus</expan> colloces pmaximi <lb/><expan abbr="ĩtere&longs;t">intere&longs;t</expan>. </s> | <s id="N404EE3">Sed parenti ne in campo an littore an <expan abbr="mõtibus">montibus</expan> colloces permaximi <lb/><expan abbr="ĩtere&longs;t">intere&longs;t</expan>. </s> |
| <s id="N404EEF">Nam habet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> horum quodque qd præ&longs;tet: et <expan abbr="cõtra">contra</expan> qd <lb/>minus probes. </s> | <s id="N404EEF">Nam habet <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> horum quodque quod præ&longs;tet: et <expan abbr="cõtra">contra</expan> quod <lb/>minus probes. </s> |
| <s id="N404EFC">Cum <expan abbr="exercitũ">exercitum</expan> Dyoni&longs;ius p Indiam ageret <expan abbr="cõfectũ">confectum</expan> <lb/>æ&longs;tu deduxit ad montes: ilico &longs;alubri captata aura <expan abbr="cõualuit">conualuit</expan>. </s> | <s id="N404EFC">Cum <expan abbr="exercitũ">exercitum</expan> Dyoni&longs;ius per Indiam ageret <expan abbr="cõfectũ">confectum</expan> <lb/>æ&longs;tu deduxit ad montes: ilico &longs;alubri captata aura <expan abbr="cõualuit">conualuit</expan>. </s> |
| <s id="N404F0D">Et <lb/><expan abbr="mõtes">montes</expan> occupa&longs;&longs;e urbis <expan abbr="cõditores">conditores</expan> ui&longs;i &longs;unt: quod illic tutiores forta&longs; <lb/>&longs;is futuros intellexerint: Sed aquis deficiunt. </s> | <s id="N404F0D">Et <lb/><expan abbr="mõtes">montes</expan> occupa&longs;&longs;e urbis <expan abbr="cõditores">conditores</expan> ui&longs;i &longs;unt: quod illic tutiores forta&longs; <lb/>&longs;is futuros intellexerint: Sed aquis deficiunt. </s> |
| <s id="N404F1B"><expan abbr="Fluminũ">Fluminum</expan> <expan abbr="aquarũquecõmoditates">aquarunque<lb/>commoditates</expan> præ&longs;tabit planities: Sed eadem cra&longs;&longs;iori operit<gap/> coelo <lb/>quæ æ&longs;tate ferueat / hyeme algeat <expan abbr="int&etilde;peranter">intemperanter</expan>: e&longs;tque eadem ad im <lb/>petus aduer&longs;os minus ualida. </s> | <s id="N404F1B"><expan abbr="Fluminũ">Fluminum</expan> <expan abbr="aquarũquecõmoditates">aquarumque <lb/>commoditates</expan> præ&longs;tabit planities: Sed eadem cra&longs;&longs;iori operit<gap/> coelo <lb/>quæ æ&longs;tate ferueat / hyeme algeat <expan abbr="int&etilde;peranter">intemperanter</expan>: e&longs;tque eadem ad im<lb/>petus aduer&longs;os minus ualida. </s> |
| <s id="N404F31">Littora ad <expan abbr="cõtrah&etilde;das">contrahendas</expan> merces opor <lb/>tuna: Sed quod illi aiunt / maritima omnis urbs <expan abbr="rerũ">rerum</expan> nouarum illcce <lb/>bris / et nimia negociantium ui excitata atque uexata a&longs;&longs;iduo flue <lb/>tuat: et ad multos piculorum externarumque cla&longs;&longs;ium ca&longs;us et di&longs; <lb/>crimina expo&longs;ita e&longs;t. </s> | <s id="N404F31">Littora ad <expan abbr="cõtrah&etilde;das">contrahendas</expan> merces opor <lb/>tuna: Sed quod illi aiunt / maritima omnis urbs <expan abbr="rerũ">rerum</expan> nouarum illcce <lb/>bris / et nimia negociantium ui excitata atque uexata a&longs;&longs;iduo flue <lb/>tuat: et ad multos piculorum externarumque cla&longs;&longs;ium ca&longs;us et di&longs; <lb/>crimina expo&longs;ita e&longs;t. </s> |
| <s id="N404F44">Quare &longs;ic &longs;tatuo. </s> | <s id="N404F44">Quare &longs;ic &longs;tatuo. </s> |
| <s id="N404F47">Quocumque ponas urbem <lb/>loco / conandum ut i&longs;torum <expan abbr="oĩs">oins</expan> <expan abbr="c&etilde;moditatis">cemmoditatis</expan> &longs;it particeps: incom <lb/>modis uacet. </s> | <s id="N404F47">Quocumque ponas urbem <lb/>loco / conandum ut i&longs;torum <expan abbr="oĩs">omnibus</expan> <expan abbr="c&etilde;moditatis">commoditatis</expan> &longs;it particeps: incom<lb/>modis uacet. </s> |
| <s id="N404F56">Et uelim montibus dari <expan abbr="planiti&etilde;/et">planitien / et</expan> planis tumulos <lb/>ubi urbem &longs;tatuam: Id ex arbitrio a&longs;&longs;equi locorum uarietate &longs;i <pb xlink:href="004/01/113.jpg"/>non licebit / utemur ad res nece&longs;&longs;arias captandas <expan abbr="argum&etilde;tis">argumentis</expan> huiu&longs; <lb/>modi: ut maritimis plagis urbs non littori <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> uicina/&longs;i crit in <lb/>plano: ne ue <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> &longs;emota &longs;i eric in monte &longs;ita reimquatur. </s> | <s id="N404F56">Et uelim montibus dari <expan abbr="planiti&etilde;/et">planitiem / et</expan> planis tumulos <lb/>ubi urbem &longs;tatuam: Id ex arbitrio a&longs;&longs;equi locorum uarietate &longs;i <pb xlink:href="004/01/113.jpg"/>non licebit / utemur ad res nece&longs;&longs;arias captandas <expan abbr="argum&etilde;tis">argumentis</expan> huiu&longs; <lb/>modi: ut maritimis plagis urbs non littori <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> uicina / &longs;i erit in <lb/>plano: ne ue <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> &longs;emota &longs;i erit in monte &longs;ita relinquatur. </s> |
| <s id="N404F73">Mu <lb/>tari littora te&longs;tantur cum pleræque alibi aliæ urbes: tum in Italia <lb/>Baiæ mari <expan abbr="ĩmer&longs;æ">immer&longs;æ</expan>. </s> | <s id="N404F73">Mu <lb/>tari littora te&longs;tantur cum pleræque alibi aliæ urbes: tum in Italia <lb/>Baiæ mari <expan abbr="ĩmer&longs;æ">immer&longs;æ</expan>. </s> |
| <s id="N404F7E">Apud ægyptum Pharus / quæ prius mari fue <lb/>rat <expan abbr="circũdata">circundata</expan>: <expan abbr="nũc">nunc</expan> ueluti Cherfone&longs;&longs;us ad <expan abbr="continent&etilde;">continentem</expan> hæret. </s> | <s id="N404F7E">Apud ægyptum Pharus / quæ prius mari fue<lb/>rat <expan abbr="circũdata">circumdata</expan>: <expan abbr="nũc">nunc</expan> ueluti Chersone&longs;&longs;us ad <expan abbr="continent&etilde;">continentem</expan> hæret. </s> |
| <s id="N404F8F">Sic et <lb/>Tyrum et Clazomenas fui&longs;&longs;e &longs;cribit Strabo. </s> | <s id="N404F8F">Sic et <lb/>Tyrum et Clazomenas fui&longs;&longs;e &longs;cribit Strabo. </s> |
| <s id="N404F94">Quin et templum <lb/><expan abbr="hãmonis">hammonis</expan> olim fui&longs;&longs;e ad mareferunt &longs;ece&longs;iu: quod maris longe imedi <lb/>terraneis re&longs;titi&longs;&longs;e. </s> | <s id="N404F94">Quin et templum <lb/><expan abbr="hãmonis">hammonis</expan> olim fui&longs;&longs;e ad mare ferunt &longs;ecessumque maris longe imedi <lb/>terraneis re&longs;titi&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N404F9E">Atqui monent aut ip&longs;um ad litus/ aut porro <lb/>longe ab mari ponas: Nam maris quidem auram uidere licet &longs;ale <lb/>grauem e&longs;&longs;e atque a&longs;peram. </s> | <s id="N404F9E">Atqui monent aut ip&longs;um ad litus/ aut porro <lb/>longe ab mari ponas: Nam maris quidem auram uidere licet &longs;ale <lb/>grauem e&longs;&longs;e atque a&longs;peram. </s> |
| <s id="N404FA5">Ergo cum ad mediterranea præ&longs;ertim <lb/>plana appulerit: humentem illic aerem offenderis inhau&longs;to deli <lb/><expan abbr="que&longs;c&etilde;te">que&longs;cente</expan> <expan abbr="&longs;ale / nimirũ">&longs;ale / nimirum</expan> coelum reddit cra&longs;&longs;um et prope <expan abbr="mucul&etilde;tũ">muculentum</expan>: <lb/>ut pleri&longs;que i&longs;tiu&longs;modi in locis uolui <expan abbr="nõnun&quml;">nonnun&quml;</expan> aere telas aranearum <lb/>&longs;imiles uideas: Aiuntque cum aere <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ecus atque <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis agi: quas <lb/>in promptu e&longs;t mixtione <expan abbr="&longs;alitarũ">&longs;alitarum</expan> corrumpi / quoad etiam foetore <lb/>oftendant. </s> | <s id="N404FA5">Ergo cum ad mediterranea præ&longs;ertim <lb/>plana appulerit: humentem illic aerem offenderis inhau&longs;to deli<lb/><expan abbr="que&longs;c&etilde;te">que&longs;cente</expan> <expan abbr="&longs;ale / nimirũ">&longs;ale / nimirum</expan> coelum reddit cra&longs;&longs;um et prope <expan abbr="mucul&etilde;tũ">muculentum</expan>: <lb/>ut pleri&longs;que i&longs;tiu&longs;modi in locis uolui <expan abbr="nõnun&quml;">nonnun&quml;</expan> aere telas aranearum <lb/>&longs;imiles uideas: Aiuntque cum aere <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;ecus atque <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis agi: quas <lb/>in promptu e&longs;t mixtione <expan abbr="&longs;alitarũ">&longs;alitarum</expan> corrumpi / quoad etiam foetore <lb/>ostendant. </s> |
| <s id="N404FCF">Probant <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ueteres præ&longs;ertim Plato: quæ a mari mi <lb/>lia di&longs;tet. </s> | <s id="N404FCF">Probant <expan abbr="urb&etilde;">urbem</expan> ueteres præ&longs;ertim Plato: quæ a mari mi <lb/>lia di&longs;tet. </s> |
| <s id="N404FD8">x. </s> | <s id="N404FD8">x. </s> |
| <s id="N404FDB">Qd &longs;i ab mari longe po&longs;ui&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> licebit: &longs;itu <expan abbr="locabi&ttilde;">locabitur</expan> <lb/>quo auræ i&longs;tiu&longs;modi ni&longs;i diffractæ et la&longs;&longs;æ ac depuratæ <expan abbr="appellãt">appellant</expan>: <lb/>Locabiturque pone/ ut <expan abbr="mõtium">montium</expan> intercur&longs;u uis omnis a mari noxia <lb/>intercepta fru&longs;tetur. </s> | <s id="N404FDB">Quod &longs;i ab mari longe po&longs;ui&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> licebit: &longs;itu <expan abbr="locabi&ttilde;">locabitur</expan> <lb/>quo auræ i&longs;tiu&longs;modi ni&longs;i diffractæ et la&longs;&longs;æ ac depuratæ <expan abbr="appellãt">appellant</expan>: <lb/>Locabiturque pone / ut <expan abbr="mõtium">montium</expan> intercur&longs;u uis omnis a mari noxia <lb/>intercepta fru&longs;tetur. </s> |
| <s id="N404FF4">Ex littore a&longs;pectus ip&longs;e maris per&quml; iucudus <lb/>e&longs;t: neque item <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;alubri lu&longs;tratur coelo: Quæ cnim a&longs;&longs;iduis <expan abbr="u&etilde;tis">uentis</expan> <lb/>agitatæ continuis <expan abbr="mom&etilde;tis">momentis</expan> re&longs;pirent: has e&longs;&longs;e Ari&longs;toteles &longs;aluber <lb/>rimas <expan abbr="regiões">regiones</expan> putat. </s> | <s id="N404FF4">Ex littore a&longs;pectus ip&longs;e maris per<expan abbr="&qtilde;">quam</expan> iucundus <lb/>e&longs;t: neque item <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;alubri lu&longs;tratur coelo: Quæ enim a&longs;&longs;iduis <expan abbr="u&etilde;tis">uentis</expan> <lb/>agitatæ continuis <expan abbr="mom&etilde;tis">momentis</expan> re&longs;pirent: has e&longs;&longs;e Ari&longs;toteles &longs;aluber <lb/>rimas <expan abbr="regiões">regiones</expan> putat. </s> |
| <s id="N40500D">Sed <expan abbr="caueãt">caueant</expan> ne &longs;it mare i&longs;tic herbidu depre&longs;&longs;o <lb/>littore et imer&longs;o: &longs;ed <expan abbr="profundũ/abruptis">profundun / abruptis</expan> uiuo &longs;axo hirti&longs;que ripis ri <lb/>gens: Ip&longs;amque urbem &longs;upbo / uti <expan abbr="loquũtur / montis">loquuntur / montis</expan> dor&longs;o &longs;tatui&longs;&longs;e <lb/>cum ad <expan abbr="dignitat&etilde;/tum">dignitaten / tum</expan> ad <expan abbr="amoenitat&etilde;/tum">amoenitaten / tum</expan> et inprimis ad &longs;alubri <lb/>tatem atque <expan abbr="&longs;alut&etilde;">&longs;alutem</expan> conferet. </s> | <s id="N40500D">Sed <expan abbr="caueãt">caueant</expan> ne &longs;it mare i&longs;tic herbidu depre&longs;&longs;o <lb/>littore et immer&longs;o: &longs;ed <expan abbr="profundũ/abruptis">profundun / abruptis</expan> uiuo &longs;axo hirti&longs;que ripis ri <lb/>gens: Ip&longs;amque urbem &longs;uperbo / uti <expan abbr="loquũtur / montis">loquuntur / montis</expan> dor&longs;o &longs;tatui&longs;&longs;e <lb/>cum ad <expan abbr="dignitat&etilde;/tum">dignitaten / tum</expan> ad <expan abbr="amoenitat&etilde;/tum">amoenitaten / tum</expan> et inprimis ad &longs;alubri<lb/>tatem atque <expan abbr="&longs;alut&etilde;">&longs;alutem</expan> conferet. </s> |
| <s id="N405030">Nam quo loci ad mare imineant mon <lb/>tes: <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t illic mare <expan abbr="nõ">non</expan> profundum. </s> | <s id="N405030">Nam quo loci ad mare imineant mon <lb/>tes: <expan abbr="nu&longs;quã">nu&longs;quam</expan> e&longs;t illic mare <expan abbr="nõ">non</expan> profundum. </s> |
| <s id="N40503D">Tum ex mari &longs;iqua ua <lb/>porum cra&longs;&longs;itudo <expan abbr="in&longs;urgat / a&longs;c&etilde;&longs;u">in&longs;urgat / a&longs;cen&longs;u</expan> deficit. </s> | <s id="N40503D">Tum ex mari &longs;iqua ua <lb/>porum cra&longs;&longs;itudo <expan abbr="in&longs;urgat / a&longs;c&etilde;&longs;u">in&longs;urgat / a&longs;cen&longs;u</expan> deficit. </s> |
| <s id="N405046">Et &longs;iquid repentina ho <lb/>&longs;tilis manus attulerit aduer&longs;i / maturius præuidetur / et tutius &longs;ub <lb/>mouetur. </s> | <s id="N405046">Et &longs;iquid repentina ho <lb/>&longs;tilis manus attulerit aduer&longs;i / maturius præuidetur / et tutius &longs;ub <lb/>mouetur. </s> |
| <s id="N40504D">Collibus po&longs;itam urbem probant ueteres: quæ ad ori <lb/>entem uergat. </s> | <s id="N40504D">Collibus po&longs;itam urbem probant ueteres: quæ ad ori <lb/>entem uergat. </s> |
| <s id="N405052">Probant etiam quam pertingat calida in regione <lb/>boreas. </s> | <s id="N405052">Probant etiam quam pertingat calida in regione <lb/>boreas. </s> |
| <s id="N405057">Alii forca&longs;&longs;is eam probabunt: que ad <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> prona &longs;it: <pb xlink:href="004/01/114.jpg"/>ductique ea &longs;ub coeli facie fertiliores e&longs;&longs;e cultus &longs;en&longs;erint. </s> | <s id="N405057">Alii forta&longs;&longs;is eam probabunt: que ad <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> prona &longs;it: <pb xlink:href="004/01/114.jpg"/>ductique ea &longs;ub coeli facie fertiliores e&longs;&longs;e cultus &longs;en&longs;erint. </s> |
| <s id="N405062">Atqui <lb/>&longs;ub tauro monte/ quæ partes ad aqnilonem &longs;pectent/ longe ante <lb/>alias e&longs;&longs;e &longs;alubres: ea præ&longs;ertim re qua et fertiles prædicant hi&longs;to <lb/>rici. </s> | <s id="N405062"><expan abbr="Atq">Atque</expan>ui <lb/>&longs;ub tauro monte / quæ partes ad aquilonem &longs;pectent / longe ante <lb/>alias e&longs;&longs;e &longs;alubres: ea præ&longs;ertim re qua et fertiles prædicant hi&longs;to<lb/>rici. </s> |
| <s id="N40506B">Demum &longs;icubi in montibus ponendum &longs;it oppidum/ inpri <lb/>mis <expan abbr="animaduertendũ">animaduertendum</expan> e&longs;t: nequod i&longs;tiu&longs;modi in locis a&longs;&longs;olet: ma <lb/>xime ubi cel&longs;iores circum alii &longs;e&longs;e <expan abbr="attollãt">attollant</expan> colles: grauis et diuti <lb/>na nebularum collectio atram diem/ et fu&longs;cum a&longs;&longs;iduo <expan abbr="rigidũquecoelum">rigidunque<lb/>coelum</expan> præbeat. </s> | <s id="N40506B">Demum &longs;icubi in montibus ponendum &longs;it oppidum / inpri<lb/>mis <expan abbr="animaduertendũ">animaduertendum</expan> e&longs;t: ne quod i&longs;tiu&longs;modi in locis a&longs;&longs;olet: ma<lb/>xime ubi cel&longs;iores circum alii &longs;e&longs;e <expan abbr="attollãt">attollant</expan> colles: grauis et diuti<lb/>na nebularum collectio atram diem / et fu&longs;cum a&longs;&longs;iduo <expan abbr="rigidũquecoelum">rigidumque <lb/>coelum</expan> præbeat. </s> |
| <s id="N405082">Tum et uentorum <expan abbr="ĩmodica">immodica</expan> excur&longs;itatio et mo <lb/>le&longs;tia nequid immanius uexet prouidendum e&longs;t: et præ&longs;ertim bo <lb/>reas i&longs;tic: Nam is quidem inquit He&longs;iodus cum cæteros / tum in <lb/>primis &longs;enes reddit torpentes et inflexos. </s> | <s id="N405082">Tum et uentorum <expan abbr="ĩmodica">immodica</expan> excur&longs;itatio et mo <lb/>le&longs;tia nequid immanius uexet prouidendum e&longs;t: et præ&longs;ertim bo <lb/>reas i&longs;tic: Nam is quidem inquit He&longs;iodus cum cæteros / tum in <lb/>primis &longs;enes reddit torpentes et inflexos. </s> |
| <s id="N40508F">Incommoda erit urbis <lb/>area/ in quam &longs;uperexten&longs;a rupes a &longs;ole conceptos uapores refun <lb/>dat: aut in quam auernæ conualles auram acrius obfundant. </s> | <s id="N40508F">Incommoda erit urbis <lb/>area/ in quam &longs;uperexten&longs;a rupes a &longs;ole conceptos uapores refun <lb/>dat: aut in quam auernæ conualles auram acrius obfundant. </s> |
| <s id="N405096">Alii <lb/>præcipitiis locorum e&longs;&longs;e urbis latus finiendum monent. </s> | <s id="N405096">Alii <lb/>præcipitiis locorum e&longs;&longs;e urbis latus finiendum monent. </s> |
| <s id="N40509B">Sed præ <lb/>cipitia ip&longs;a ferme omnia / q ex &longs;e contra motus et tempe&longs;tates iua <lb/>lida &longs;int <expan abbr="mõ&longs;trant">mon&longs;trant</expan> cum alibi pleraque oppida/ tum et in æ<gap/> uria uo <lb/>laterræ: labuntur enim temporum ductu: et quæ impo&longs;ueris tra <lb/>hunt in ruinam. </s> | <s id="N40509B">Sed præ<lb/>cipitia ip&longs;a ferme omnia / quae ex &longs;e contra motus et tempe&longs;tates <expan abbr="ĩualida">inua<lb/>lida</expan> &longs;int <expan abbr="mõ&longs;trant">mon&longs;trant</expan> cum alibi pleraque oppida / tum et in ætruria uo<lb/>la terræ: labuntur enim temporum ductu: et quæ impo&longs;ueris tra<lb/>hunt in ruinam. </s> |
| <s id="N4050AC">Et caui&longs;&longs;e quidem oportet nequis &longs;upra <expan abbr="ĩmineat">immineat</expan> <lb/>contiguus mons: quo occupaio infe&longs;tus ho&longs;tis urgeat: ne ue ulla <lb/>&longs;ubtendatur ho&longs;ti tuta planities tanta: ut eo loci ca&longs;tra uallare ad <lb/>ob&longs;idendum / aut aciem &longs;truere ad <expan abbr="oppugnãdum">oppugnandum</expan> po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N4050AC">Et caui&longs;&longs;e quidem oportet nequis &longs;upra <expan abbr="ĩmineat">immineat</expan> <lb/>contiguus mons: quo occupatio infe&longs;tus ho&longs;tis urgeat: neue ulla <lb/>&longs;ubtendatur ho&longs;ti tuta planities tanta: ut eo loci ca&longs;tra uallare ad <lb/>ob&longs;idendum / aut aciem &longs;truere ad <expan abbr="oppugnãdum">oppugnandum</expan> po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N4050BD">Vrbem <lb/>condidi&longs;&longs;e Agrigentinam Dedalum legimus ardua in petra/ dif <lb/>ficili aditu / ut tribus non plus uiris cu&longs;todiretur aptum <expan abbr="præ&longs;idiũ">præ&longs;idium</expan>: <lb/>modo non æque paucis ob&longs;truatur armis exitus/ atque arceatur in <lb/>gre&longs;&longs;us. </s> | <s id="N4050BD">Vrbem <lb/>condidi&longs;&longs;e Agrigentinam Dedalum legimus ardua in petra/ dif <lb/>ficili aditu / ut tribus non plus uiris cu&longs;todiretur aptum <expan abbr="præ&longs;idiũ">præ&longs;idium</expan>: <lb/>modo non æque paucis ob&longs;truatur armis exitus/ atque arceatur in <lb/>gre&longs;&longs;us. </s> |
| <s id="N4050CC">Cingolum in Piceno a Labieno conditum / periti rei mi <lb/>litaris <expan abbr="uebem&etilde;ter">uebementer</expan> <expan abbr="cõprobant / cum">comprobant / cum</expan> cæteras ob res: tum quod pleri&longs;que<lb/>ferme omnibus montanis oppidis euenit / ut ubi <expan abbr="cõ&longs;cenderis">con&longs;cenderis</expan> æqua <lb/>pateat dimicatio/ id illic non &longs;it: Rupe enim educta et præcipiti <lb/>refutantur. </s> | <s id="N4050CC">Cingolum in Piceno a Labieno conditum / periti rei mi <lb/>litaris <expan abbr="uebem&etilde;ter">uehementer</expan> <expan abbr="cõprobant / cum">comprobant / cum</expan> cæteras ob res: tum quod pleri&longs;que <lb/>ferme omnibus montanis oppidis euenit / ut ubi <expan abbr="cõ&longs;cenderis">con&longs;cenderis</expan> æqua <lb/>pateat dimicatio / id illic non &longs;it: Rupe enim educta et præcipiti <lb/>refutantur. </s> |
| <s id="N4050E3">Nec habet quidem ho&longs;tis qui <expan abbr="agrũ">agrum</expan> una circum excur <lb/>&longs;ione populari ac ua&longs;tare ad arbitrium po&longs;&longs;it: neque omnes una ob <lb/>&longs;idebit aditus. </s> | <s id="N4050E3">Nec habet quidem ho&longs;tis qui <expan abbr="agrũ">agrum</expan> una circum excur <lb/>&longs;ione populari ac ua&longs;tare ad arbitrium po&longs;&longs;it: neque omnes una ob <lb/>&longs;idebit aditus. </s> |
| <s id="N4050EE">nec &longs;e iuxta ca&longs;tris po&longs;itis tuto recipiet: Nec pabu <lb/>latum / lignatum / aquatum emittet &longs;ine periculo. </s> | <s id="N4050EE">nec &longs;e iuxta ca&longs;tris po&longs;itis tuto recipiet: Nec pabu <lb/>latum / lignatum / aquatum emittet &longs;ine periculo. </s> |
| <s id="N4050F3">Contra oppida <lb/>nis &longs;it: nam &longs;ubiectis &longs;ubnexi&longs;que hinc atque hinc collibus crebris in <lb/>teriectis uallibus <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> qua eue&longs;tigio egredi lace&longs;&longs;ere: atque impro <pb xlink:href="004/01/115.jpg"/>ui&longs;um ad omnem &longs;ubitam &longs;pem et occa&longs;ionem po&longs;&longs;int irrumpere <lb/>atque opprimere. </s> | <s id="N4050F3">Contra oppida <lb/>nis &longs;it: nam &longs;ubiectis &longs;ubnexi&longs;que hinc atque hinc collibus crebris in <lb/>teriectis uallibus <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> qua eue&longs;tigio egredi lace&longs;&longs;ere: atque impro <pb xlink:href="004/01/115.jpg"/>ui&longs;um ad omnem &longs;ubitam &longs;pem et occa&longs;ionem po&longs;&longs;int irrumpere <lb/>atque opprimere. </s> |
| <s id="N405104">Neque minus probant in Mar&longs;is <expan abbr="oppidũ">oppidum</expan> Bi&longs;&longs;eium <lb/>ip&longs;o in triuio <expan abbr="confluentiũ">confluentium</expan> hinc atque hinc <expan abbr="fluminũ">fluminum</expan>: atque inde <expan abbr="ualliũ">uallium</expan> <lb/>arcto ingre&longs;&longs;u / acce&longs;&longs;u difficili / a&longs;peris et inuiis circum &longs;urgenti <lb/>bus montibus: ita ut neque loco a&longs;&longs;idere ho&longs;tis/ neque <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> ob&longs;eruare <lb/>uallium fauces po&longs;&longs;it: oppidanis ad &longs;ub&longs;idia et <expan abbr="cõmeatus">commeatus</expan> recipien <lb/>da atque <expan abbr="ĩportanda / et">importanda / et</expan> ad <expan abbr="lace&longs;&longs;endũ">lace&longs;&longs;endum</expan> egregie expeditis.</s> | <s id="N405104">Neque minus probant in Mar&longs;is <expan abbr="oppidũ">oppidum</expan> Bi&longs;&longs;eium <lb/>ip&longs;o in triuio <expan abbr="confluentiũ">confluentium</expan> hinc atque hinc <expan abbr="fluminũ">fluminum</expan>: atque inde <expan abbr="ualliũ">uallium</expan> <lb/>arcto ingre&longs;&longs;u / acce&longs;&longs;u difficili / a&longs;peris et inuiis circum &longs;urgenti<lb/>bus montibus: ita ut neque loco a&longs;&longs;idere ho&longs;tis / neque <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> ob&longs;eruare <lb/>uallium fauces po&longs;&longs;it: oppidanis ad &longs;ub&longs;idia et <expan abbr="cõmeatus">commeatus</expan> recipien <lb/>da atque <expan abbr="ĩportanda / et">importanda / et</expan> ad <expan abbr="lace&longs;&longs;endũ">lace&longs;&longs;endum</expan> egregie expeditis.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N405131" type="main"> | <p id="N405131" type="main"> |
| <s id="N405133">Hactenus de montibus. </s> | <s id="N405133">Hactenus de montibus. </s> |
| <s id="N405136">Qd &longs;i plano po&longs;ueris loco: et uti <expan abbr="a&longs;&longs;ol&etilde;t">a&longs;&longs;olent</expan> <lb/><expan abbr="adfluentũ">adfluentum</expan> ita ut is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> media forta&longs;&longs;is peruadat moenia: cutato <lb/>ne ab hau&longs;tro aut in <expan abbr="hau&longs;trũ">hau&longs;trum</expan> defluat: Nam illinc humiditas / hinc <lb/>frigiditas adaucta fluii uaporibus mole&longs;tior infe&longs;tiorque pueniet. <lb/></s> | <s id="N405136">Quod &longs;i plano po&longs;ueris loco: et uti <expan abbr="a&longs;&longs;ol&etilde;t">a&longs;&longs;olent</expan> <lb/><expan abbr="adfluentũ">adfluentum</expan> ita ut is <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> media forta&longs;&longs;is peruadat moenia: curato<lb/>ne ab hau&longs;tro aut in <expan abbr="hau&longs;trũ">hau&longs;trum</expan> defluat: Nam illinc humiditas / hinc <lb/>frigiditas adaucta fluii uaporibus mole&longs;tior infe&longs;tiorque perueniet. <lb/></s> |
| <s id="N40514F">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> extra oppidi &longs;eptum præterlabetur: præ&longs;tanda erit <expan abbr="circũ">circum</expan> <lb/>regio / et quibus eo &longs;it uentis aditus expeditior / his muros <expan abbr="abiici&etilde;">abiiciem</expan> <lb/>dos: fluuius habendus pone. </s> | <s id="N40514F">Sin <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> extra oppidi &longs;eptum præterlabetur: præ&longs;tanda erit <expan abbr="circũ">circum</expan> <lb/>regio / et quibus eo &longs;it uentis aditus expeditior / his muros <expan abbr="abiici&etilde;">abiicien</expan><lb/>dos: fluuius habendus pone. </s> |
| <s id="N405162">In cæteris illud nautarum faciet ad <lb/>rem / quod putant <expan abbr="u&etilde;tos">uentos</expan> quidem natura &longs;ui <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;ub&longs;equi &longs;olere <lb/>&longs;olem et orientales auras. </s> | <s id="N405162">In cæteris illud nautarum faciet ad <lb/>rem / quod putant <expan abbr="u&etilde;tos">uentos</expan> quidem natura &longs;ui <expan abbr="admodũ">admodum</expan> &longs;ub&longs;equi &longs;olere <lb/>&longs;olem et orientales auras. </s> |
| <s id="N405171">Aiunt phy&longs;ici mane diei puriores e&longs;&longs;e: <lb/>cadente &longs;ole humidiores. </s> | <s id="N405171">Aiunt phy&longs;ici mane diei puriores e&longs;&longs;e: <lb/>cadente &longs;ole humidiores. </s> |
| <s id="N405176">Contra occidentales e&longs;&longs;e auras &longs;urgente <lb/>&longs;ole &longs;pi&longs;&longs;iores: <expan abbr="occid&etilde;te">occidente</expan> leuiores. </s> | <s id="N405176">Contra occidentales e&longs;&longs;e auras &longs;urgente <lb/>&longs;ole &longs;pi&longs;&longs;iores: <expan abbr="occid&etilde;te">occidente</expan> leuiores. </s> |
| <s id="N40517F">Quæ res &longs;i ita e&longs;t / fluenta ad ori <lb/>entem atque item ad <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> dimi&longs;&longs;a haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquae</expan> <expan abbr="improbabũtur">improbabuntur</expan>. <lb/></s> | <s id="N40517F">Quæ res &longs;i ita e&longs;t / fluenta ad ori<lb/>entem atque item ad <expan abbr="occident&etilde;">occidentem</expan> dimi&longs;&longs;a haud <expan abbr="qua&qtilde;">quaquam</expan> <expan abbr="improbabũtur">improbabuntur</expan>. <lb/></s> |
| <s id="N405191">Nam cum &longs;ole ip&longs;o perueniens aura aut di&longs;pellet &longs;iquid trans ur <lb/>bem exhalarit uaporis nocui / aut &longs;uo acce&longs;&longs;u min<gap/><expan abbr="nũ">num</expan> adaugebit. <lb/></s> | <s id="N405191">Nam cum &longs;ole ip&longs;o perueniens aura aut di&longs;pellet &longs;iquid trans ur<lb/>bem exhalarit uaporis nocui / aut &longs;uo acce&longs;&longs;u mini<expan abbr="nũ">mum</expan> adaugebit. <lb/></s> |
| <s id="N40519C">Po&longs;tremo ad boream <expan abbr="fluenta / iacũ">fluenta / iacum</expan> et eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;ubt&etilde;di">&longs;ubtendi</expan> <expan abbr="malim/&qtilde;">malim / quae</expan> <lb/>ad <expan abbr="hau&longs;trũ">hau&longs;trum</expan>: modo ne &longs;it <expan abbr="oppidũ">oppidum</expan> po&longs;t <expan abbr="umbrã">umbram</expan> montis po&longs;itum: quo <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="c&etilde;t">cent</expan> nihil tri&longs;tius. </s> | <s id="N40519C">Po&longs;tremo ad boream <expan abbr="fluenta / iacũ">fluenta / lacum</expan> et eiu&longs;modi <expan abbr="&longs;ubt&etilde;di">&longs;ubtendi</expan> <expan abbr="malim/&qtilde;">malim / quae</expan> <lb/>ad <expan abbr="hau&longs;trũ">hau&longs;trum</expan>: modo ne &longs;it <expan abbr="oppidũ">oppidum</expan> po&longs;t <expan abbr="umbrã">umbram</expan> montis po&longs;itum: quo <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <expan abbr="c&etilde;t">esset</expan> nihil tri&longs;tius. </s> |
| <s id="N4051C2">Sino cætera quæ &longs;upra di&longs;&longs;eruimus. </s> | <s id="N4051C2">Sino cætera quæ &longs;upra di&longs;&longs;eruimus. </s> |
| <s id="N4051C5"><expan abbr="Cõ">Com</expan> <lb/><expan abbr="pertũ">pertum</expan> habent hau&longs;trum grauem <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e et natura moro&longs;um: ut <lb/>eius mole pre&longs;&longs;is uelis nauigia qua&longs;i addito <expan abbr="põdere">pondere</expan> multo obmer <lb/><expan abbr="gan&ttilde;">gantur</expan>. </s> | <s id="N4051C5"><expan abbr="Cõ">Com</expan> <lb/><expan abbr="pertũ">pertum</expan> habent hau&longs;trum grauem <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e et natura moro&longs;um: ut <lb/>eius mole pre&longs;&longs;is uelis nauigia qua&longs;i addito <expan abbr="põdere">pondere</expan> multo obmer <lb/><expan abbr="gan&ttilde;">gantur</expan>. </s> |
| <s id="N4051DF">At Borea contra mare prora&longs;que leuigari: Sed <expan abbr="horũ">horum</expan> quiduis <lb/>præ&longs;tat <expan abbr="&longs;ubmotũ">&longs;ubmotum</expan> <expan abbr="c&etilde;">cem</expan> <expan abbr="procul/&qtilde;">procul / quae</expan> aut <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;um">immi&longs;&longs;um</expan> aut ad muros <expan abbr="adrũctũ">adrunctum</expan> <lb/>atque <expan abbr="applicitũ">applicitum</expan>. </s> | <s id="N4051DF">At Borea contra mare prora&longs;que leuigari: Sed <expan abbr="horũ">horum</expan> quiduis <lb/>præ&longs;tat <expan abbr="&longs;ubmotũ">&longs;ubmotum</expan> <expan abbr="c&etilde;">esse</expan> <expan abbr="procul/&qtilde;">procul / quae</expan> aut <expan abbr="ĩmi&longs;&longs;um">immi&longs;&longs;um</expan> aut ad muros <expan abbr="adrũctũ">adrunctum</expan> <lb/>atque <expan abbr="applicitũ">applicitum</expan>. </s> |
| <s id="N405202">Et præ&longs;ertim reprobant <expan abbr="fluuiũ">fluuium</expan> qui depre&longs;&longs;us ripis <lb/><expan abbr="admodũ">admodum</expan> hirtis / profundo alueo/&longs;axeo umbro&longs;oque &longs;luat: quod is <expan abbr="qd&etilde;">qdem</expan> <lb/>et potus det nocuos: et aerem <expan abbr="in&longs;alubr&etilde;">in&longs;alubrem</expan>: tum et a &longs;tagno paludeque<lb/>pigra et luto&longs;a longe abfugi&longs;&longs;e oino <expan abbr="prud&etilde;tis">prudentis</expan> ac bene <expan abbr="cõ&longs;ulti">con&longs;ulti</expan> e&longs;t. <lb/></s> | <s id="N405202">Et præ&longs;ertim reprobant <expan abbr="fluuiũ">fluuium</expan> qui depre&longs;&longs;us ripis <lb/><expan abbr="admodũ">admodum</expan> hirtis / profundo alueo / &longs;axeo umbro&longs;oque fluat: quod is <expan abbr="&qtilde;d&etilde;">quidem</expan> <lb/>et potus det nocuos: et aerem <expan abbr="in&longs;alubr&etilde;">in&longs;alubrem</expan>: tum et a &longs;tagno paludeque <lb/>pigra et luto&longs;a longe abfugi&longs;&longs;e omnino <expan abbr="prud&etilde;tis">prudentis</expan> ac bene <expan abbr="cõ&longs;ulti">con&longs;ulti</expan> e&longs;t. <lb/></s> |
| <s id="N405223">Non repeto coeli morbos qui infunduntur i&longs;tinc / inatas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ha <lb/>bent cum cæteras æ&longs;tiuas pe&longs;tes foetoris / culicum <expan abbr="foedi&longs;&longs;imorũque">foedi&longs;&longs;imorunque</expan><pb xlink:href="004/01/116.jpg"/>uermium et e / u&longs;modi: Tum et ubi alioquin ter&longs;i&longs;&longs;ima ppurgati&longs; <lb/>&longs;imaque putes <expan abbr="e&etilde;">eem</expan>: illud <expan abbr="nõ">non</expan> dee&longs;t ut quod de planis diximus: multo <lb/>i<gap/>ta magis atque magis hyeme algeant: et &longs;ub æ&longs;tu <expan abbr="int&etilde;peranter">intemperanter</expan> fer <lb/>ueant. </s> | <s id="N405223">Non repeto coeli morbos qui infunduntur i&longs;tinc / inatas <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ha<lb/>bent cum cæteras æ&longs;tiuas pe&longs;tes foetoris / culicum <expan abbr="foedi&longs;&longs;imorũque">foedi&longs;&longs;imorunque </expan><pb xlink:href="004/01/116.jpg"/>uermium et eiu&longs;modi: Tum et ubi alioquin ter&longs;i&longs;&longs;ima perpurgati&longs; <lb/>&longs;imaque putes <expan abbr="e&etilde;">esse</expan>: illud <expan abbr="nõ">non</expan> dee&longs;t ut quod de planis diximus: multo <lb/>i<gap/>ta magis atque magis hyeme algeant: et &longs;ub æ&longs;tu <expan abbr="int&etilde;peranter">intemperanter</expan> fer<lb/>ueant. </s> |
| <s id="N405247">Po&longs;tremo <expan abbr="iterũ">iterum</expan> atque iteru prouidi&longs;&longs;e oportet / ne &longs;iue mons <lb/>&longs;iue rupes/&longs;iue lacus/&longs;iue palus/&longs;iue flumen/&longs;iue &longs;ons/&longs;iue quid <lb/>uis horum ita &longs;e babent: ut ho&longs;tem munire tutarique/ aut urbi et ci <lb/>uibus afferre ulla ex parte <expan abbr="incõmodum">incommodum</expan> po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N405247">Po&longs;tremo <expan abbr="iterũ">iterum</expan> atque iterum prouidi&longs;&longs;e oportet / ne &longs;iue mons <lb/>&longs;iue rupes / &longs;iue lacus / &longs;iue palus / &longs;iue flumen / &longs;iue fons &longs;iue quid <lb/>uis horum ita &longs;e habent: ut ho&longs;tem munire tutarique / aut urbi et ci<lb/>uibus afferre ulla ex parte <expan abbr="incõmodum">incommodum</expan> po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N405258">Hæc de urbium <lb/>regione ac &longs;itu hactenus.</s> | <s id="N405258">Hæc de urbium <lb/>regione ac &longs;itu hactenus.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N40525D" type="main"> | <p id="N40525D" type="main"> |
| <s id="N40525F">Ip&longs;ius urbis ambitum et partium <expan abbr="di&longs;tribution&etilde;">di&longs;tributionem</expan> intelligimus pro <lb/><expan abbr="locorũ">locorum</expan> uarietate futuram e&longs;&longs;e oportere uariam: <expan abbr="quãdoquid&etilde;">quandoquidem</expan> mon <lb/>tibus non dari inpromptu e&longs;t: ut &longs;eu <expan abbr="rotundã/&longs;eu">rotundan/&longs;eu</expan> <expan abbr="quadrãgulam">quadrangulam</expan> / <lb/>aut quam aliam probes/ murorum <expan abbr="de&longs;cription&etilde;">de&longs;criptionem</expan> po&longs;&longs;is æque atque<lb/>aperto in plano ducere. </s> | <s id="N40525F">Ip&longs;ius urbis ambitum et partium <expan abbr="di&longs;tribution&etilde;">di&longs;tributionem</expan> intelligimus pro <lb/><expan abbr="locorũ">locorum</expan> uarietate futuram e&longs;&longs;e oportere uariam: <expan abbr="quãdoquid&etilde;">quandoquidem</expan> mo <lb/>tibus non dari in promptu e&longs;t: ut &longs;eu <expan abbr="rotundã/&longs;eu">rotundam / &longs;eu</expan> <expan abbr="quadrãgulam">quadrangulam</expan> / <lb/>aut quam aliam probes / murorum <expan abbr="de&longs;cription&etilde;">de&longs;criptionem</expan> po&longs;&longs;is æque atque <lb/>aperto in plano ducere. </s> |
| <s id="N405281">Veteres architecti oppidis circ<gap/>dandis/ <lb/><expan abbr="murorũ">murorum</expan> angulos improbarunt: quod ho&longs;tibus lace&longs;&longs;entibus magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <lb/>incolis <expan abbr="defend&etilde;tibus">defendentibus</expan> <expan abbr="opitulen&ttilde;">opitulentur</expan>: quod item ad <expan abbr="machinarũ">machinarum</expan> iniurias to <lb/>lerandas &longs;int <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaquae</expan> ualidi. </s> | <s id="N405281">Veteres architecti oppidis circumdandis / <lb/><expan abbr="murorũ">murorum</expan> angulos improbarunt: quod ho&longs;tibus lace&longs;&longs;entibus magis <expan abbr="&qtilde;">quam</expan> <lb/>incolis <expan abbr="defend&etilde;tibus">defendentibus</expan> <expan abbr="opitulen&ttilde;">opitulentur</expan>: quod item ad <expan abbr="machinarũ">machinarum</expan> iniurias to<lb/>lerandas &longs;int <expan abbr="nequa&qtilde;">nequaquam</expan> ualidi. </s> |
| <s id="N4052A3">Et certe anguli ad in&longs;idias atque telo <lb/><expan abbr="rũ">rum</expan> mi&longs;&longs;iones / expugnatoribus <expan abbr="nõnihil">nonnihil</expan> conferunt: ubi excuri endi <lb/>et &longs;e&longs;e recipiendi facultas præ&longs;tetur. </s> | <s id="N4052A3">Et certe anguli ad in&longs;idias atque telo <lb/><expan abbr="rũ">rum |