| version 1.3, 2004/11/29 15:55:52 |
version 1.4, 2004/11/30 16:16:36 |
| |
| <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> | <s id="N400037">VLTAS ET VARIAS ARTES QVE <lb/>ad uitam bene beateque <expan abbr="ag&etilde;dam">agendam</expan> faciant &longs;umma <lb/>indu&longs;tria et diligentia conqui&longs;itas nobis ma<lb/>iores no&longs;tri tradidere. </s> |
| <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> | <s id="N400044">Quæ omnes et &longs;i ferant <lb/>præ &longs;e: qua&longs;i certatim huc tendere: Vt pluri<lb/>mum generi hominum pro&longs;int: tamen habere <lb/>innatum atque in&longs;itum eas intelligimus quip<lb/>piam: quo &longs;ingulæ &longs;ingulos præceteris diuer&longs;o&longs;que polliceri fruc<lb/>tus uideantur: Nanque artes quidem alias nece&longs;&longs;itate &longs;ectamur: <lb/>alias probamus utilitate: Aliæ uero quod tantum circa res cognitu <lb/>grati&longs;&longs;imas uer&longs;entur in pretio &longs;unt: quales autem hæ &longs;int artes <lb/>non e&longs;t ut pro&longs;equar: in promptu enim &longs;unt: uerum &longs;i repetas ex <lb/>omni maximarum artium numero nullam penitus inuenies: quæ <lb/>non &longs;pretis reliquis &longs;uos quo&longs;dam & proprios fines petat et con<lb/>templetur. </s> |
| <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequa</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">em</expan>. </s> | <s id="N40005D">Aut &longs;i tandem comperias ullam: quæ cum huiu&longs;modi <lb/>&longs;it: ut ea carere nullo pacto po&longs;&longs;is: tum et de &longs;e utilitatem: uolup<lb/>tati dignitatique coniunctam præ&longs;tet: meo iudicio ab earum numero <lb/>excludendam e&longs;&longs;e: non duces architecturam: namque ea quidem <lb/>&longs;iquidem rem diligentius pen&longs;itaris et publice & priuatim com<lb/>modi&longs;&longs;ima et uehementer grati&longs;&longs;ima generi hominum e&longs;t: digni<lb/>tateque inter primas non po&longs;trema: Sed <expan abbr="ante&qtilde;">antequa</expan> ultra progrediar: <lb/>explicandum mihi cen&longs;eo quemnam haberi uelim architectum: <lb/>Non enim tignarium adducam <expan abbr="fabrũ">fabrum</expan>: quem tu &longs;ummis cæterarum <lb/>di&longs;ciplinarum uiris compares: Fabri enim manus architecto pro <lb/>in&longs;trumento <expan abbr="&etilde;">em</expan>. </s> |
| <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quecunque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõpre">compre</expan><gap/>hen&longs;ione et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus cele<lb/><expan abbr="braren&ttilde;">brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia con<gap/>tra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam/pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;im<gap/>os eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momen<gap/> habent? </s> | <s id="N400080">Architectum ego hunc fore con&longs;tituam / qui certa <lb/>admirabilique ratione et uia tum mente animoque diffinire: tum et <lb/>opere ab&longs;oluere didicerit quecunque ex ponderum motu corporumque <lb/>compactione et coagmentatione digni&longs;&longs;imis <expan abbr="hominũ">hominum</expan> u&longs;ibus bel<lb/>li&longs;&longs;ime <expan abbr="cõmodentur">commodentur</expan>: Quæ ut po&longs;&longs;it <expan abbr="cõpre">compre</expan>hen&longs;ione et cognitione <lb/>opus e&longs;t rerum optimarum et digni&longs;&longs;imarum: Itaque huiu&longs;modi erit <lb/>architectus: redeo ad rem Fuere qui dicerent aquam aut ignem <pb xlink:href="004/01/002.jpg"/>præbui&longs;&longs;e principia: quibus effectum &longs;it ut hominum cetus cele<lb/><expan abbr="braren&ttilde;">brarentur</expan>: Nobis uero tecti parieti&longs;que utilitatem atque nece&longs;&longs;itatem <lb/>&longs;pectantibus ad homines conciliandos atque una continendos / <lb/>maiorem in modum ualui&longs;&longs;e nimirum per&longs;uadebitur: Sed ne Ar<lb/>chitecto ea re &longs;olum debemus / quod tuta o<gap/> tataque diffugia contra <lb/>&longs;olis ardorés Eiumam / pruina&longs;que dederit: tam et &longs;i ip&longs;um id haud <lb/><expan abbr="qua&qtilde;">quaque</expan> minimum beneficium e&longs;t: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod multa <expan abbr="ĩuenerit">inuenerit</expan> priuatim <lb/>et publice: proculdubio longe utilia: et ad uite u&longs;um iterum <expan abbr="atqueiterũ">atque<lb/> iterum</expan> <expan abbr="acc&etilde;modati&longs;&longs;ima">accommodati&longs;&longs;ima</expan>: Quot familias hone&longs;ti&longs;&longs;imas et ro&longs;tra et <lb/>alie orbis urbes <expan abbr="temporũ">temporum</expan> iniuria labefactatas funditus ami&longs;i&longs;&longs;et / <lb/>ni eos patrii lares / qua&longs;i in maiorum &longs;uorum gremio receptos con<lb/>foui&longs;&longs;ent: Dedalum &longs;ua probarunt tempora: uel maxime quod <lb/>apud &longs;elinuntios Antrum ædificarit: ex quo tepens leni&longs;que uapor <lb/>ita efficaret ac colligeretur / ut &longs;udores graui&longs;&longs;im<gap/>os eliceret: cor<lb/>poraque curaret &longs;umma cum uoluptate: Quid alii <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> multa i&longs;tiu&longs;<lb/>modi <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: que ad bonam ualitudinem faciant ge&longs;tationes <lb/>natationes: thermas et huiu&longs;modi: Aut quid referam uehicula pi<lb/>&longs;trim horaria et minuta hæc: quæ tamen in uita degenda <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <lb/>momen<gap/> habent? </s> |
| <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> | <s id="N4000F2">Quid aquarum copias ex intimis recondit i&longs;que <lb/>pro luctas: u&longs;ibu&longs;que tam uariis tamque expeditis expo&longs;itas? </s> |
| <s id="N4000F7">Quid <lb/><gap/>: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> | <s id="N4000F7">Quid <lb/><gap/>: delubra: fana: templa et eiu&longs;modi / que ad cultum religi<lb/>onis fructum que po&longs;teritatis adinuenit? </s> |
| <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;i<gap/>s montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad propagandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> | <s id="N400100">Quid demum quod ab&longs;ci&longs;&longs;is <lb/>rupibus / praefo&longs;&longs;is montibus / completis conuallibus / coercitis lacu <lb/>marique expurgata palude coædificatis nauibus / directis flumini<lb/>bus expeditis ho&longs;tiis / con&longs;titutis pontibus: portuque non &longs;olum <lb/>temporariis hominum commodis prouidit: Verum et aditus ad <lb/>omnes orbis prouincias patefecit: Ex quo effectum e&longs;t: Vt fruges <lb/><expan abbr="aromata/gemmas/rerũque">aromata / gemmas / rerumque</expan> peritias et cognitiones: et quæcunque ad <lb/>&longs;alutem & uitæ modum conferant: homines hominibus mutuis <lb/>officiis communicarint: Adde his tormenta / machinas / arces/ et <lb/>quæ ad patriam / libertatem rem / decu&longs;que ciuitatis tuendam au<lb/>gendamque ad propagandum &longs;tabiliendumque imperium ualeant: <lb/>Equidem &longs;ic arbitior: quotquot a uetere <expan abbr="hominũ">hominum</expan> memoria urbes <lb/>ob&longs;idione &longs;ub aliorum <expan abbr="imperiũ">imperium</expan> uenerint: &longs;i <expan abbr="rog&etilde;tur">rogentur</expan> a quo debellatæ <pb xlink:href="004/01/003.jpg"/>&longs;ubacteque &longs;int: non negaturas ab architecto. </s> |
| <s id="N400130">Armatum enim faci<lb/>le ho&longs;tem contemp&longs;i&longs;&longs;e: Sed ingenii uim: et operum molem: & <lb/>tormentorum impetum: quibus urgeret/obrueret/pre&longs;&longs;aretque ar<lb/>chitectus tolerare diutius nequiui&longs;&longs;e. </s> | <s id="N400130">Armatum enim faci<lb/>le ho&longs;tem contemp&longs;i&longs;&longs;e: Sed ingenii uim: et operum molem: & <lb/>tormentorum impetum: quibus urgeret/obrueret/pre&longs;&longs;aretque ar<lb/>chitectus tolerare diutius nequiui&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="N400139">Et contra ob&longs;e&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> <lb/>euenit: ut &longs;e &longs;e alia re magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> architecti ope et artibus &longs;atis fore <lb/>tutos deputent. </s> | <s id="N400139">Et contra ob&longs;e&longs;&longs;is <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="nun&qtilde;">nunque</expan> <lb/>euenit: ut &longs;e &longs;e alia re magis <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> architecti ope et artibus &longs;atis fore <lb/>tutos deputent. </s> |
| <s id="N40014C">Tum &longs;i habitas expeditiones repetas / forta&longs;&longs;i&longs; <lb/>reperies huius artibus et uirtute uictorias plures <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> imperatoris <lb/>ductu au&longs;picii&longs;ue partas: ho&longs;temque &longs;epius huius ingenio ab&longs;que illi <lb/>us <expan abbr="armi&longs;/&qtilde;">armi&longs; / quae</expan> illius ferro / &longs;ine i&longs;tius con&longs;ilio &longs;uccubui&longs;&longs;e: Et quod <lb/>maxime præ&longs;tat / parua manu &longs;aluoque uincit milite architectu&longs;. <lb/></s> | <s id="N40014C">Tum &longs;i habitas expeditiones repetas / forta&longs;&longs;i&longs; <lb/>reperies huius artibus et uirtute uictorias plures <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> imperatoris <lb/>ductu au&longs;picii&longs;ue partas: ho&longs;temque &longs;epius huius ingenio ab&longs;que illi <lb/>us <expan abbr="armi&longs;/&qtilde;">armi&longs; / quae</expan> illius ferro / &longs;ine i&longs;tius con&longs;ilio &longs;uccubui&longs;&longs;e: Et quod <lb/>maxime præ&longs;tat / parua manu &longs;aluoque uincit milite architectu&longs;. <lb/></s> |
| |
| <s id="N400338"><arrow.to.target n="marg2"/><lb/>con&longs;cripturi optima et eleganti&longs;&longs;ima quæmque <lb/>a periti&longs;&longs;imis maioribus fui&longs;&longs;e litteris tradita <lb/>et quæ in ip&longs;is opibus facundis e&longs;&longs;e ob&longs;eruata <lb/>animaduerterimus / colligemus: <expan abbr="no&longs;trũque">no&longs;trumque</expan> hoc <lb/>in opus tran&longs;feremus: His etiam addemus &longs;i <lb/>quid no&longs;tro ingenio et perue&longs;tigandi cura et la<lb/>bore ad inuenerimus: quod quidem u&longs;ui futurum putemus: Sed <lb/>cum huiu&longs;modi rebus alioquin duris et a&longs;peris atque multa experte <lb/>ob&longs;curi&longs;&longs;imis con&longs;cribendis me cupiam e&longs;&longs;e <expan abbr="aperti&longs;&longs;imũ/et">aperti&longs;&longs;imum / et</expan> quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it facilem et <expan abbr="expediti&longs;&longs;imũ">expediti&longs;&longs;imum</expan>: no&longs;tro pro more explicabi<lb/>mus. </s> | <s id="N400338"><arrow.to.target n="marg2"/><lb/>con&longs;cripturi optima et eleganti&longs;&longs;ima quæmque <lb/>a periti&longs;&longs;imis maioribus fui&longs;&longs;e litteris tradita <lb/>et quæ in ip&longs;is opibus facundis e&longs;&longs;e ob&longs;eruata <lb/>animaduerterimus / colligemus: <expan abbr="no&longs;trũque">no&longs;trumque</expan> hoc <lb/>in opus tran&longs;feremus: His etiam addemus &longs;i <lb/>quid no&longs;tro ingenio et perue&longs;tigandi cura et la<lb/>bore ad inuenerimus: quod quidem u&longs;ui futurum putemus: Sed <lb/>cum huiu&longs;modi rebus alioquin duris et a&longs;peris atque multa experte <lb/>ob&longs;curi&longs;&longs;imis con&longs;cribendis me cupiam e&longs;&longs;e <expan abbr="aperti&longs;&longs;imũ/et">aperti&longs;&longs;imum / et</expan> quo <lb/>ad fieri po&longs;&longs;it facilem et <expan abbr="expediti&longs;&longs;imũ">expediti&longs;&longs;imum</expan>: no&longs;tro pro more explicabi<lb/>mus. </s> |
| <s id="N40035F">quid nam &longs;it quod aggrediar. </s> | <s id="N40035F">quid nam &longs;it quod aggrediar. </s> |
| <s id="N400362">Nam hinc non negligendi <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>dicendarum fontes <expan abbr="patebũt">patebunt</expan>: unde cetera æquabiliore oratione <expan abbr="dicã&ttilde;">dicantur</expan> <lb/>Rem <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic ordinemur. </s> | <s id="N400362">Nam hinc non negligendi <expan abbr="rerũ">rerum</expan> <lb/>dicendarum fontes <expan abbr="patebũt">patebunt</expan>: unde cetera æquabiliore oratione <expan abbr="dicã&ttilde;">dicantur</expan> <lb/>Rem <expan abbr="igi&ttilde;">igitur</expan> &longs;ic ordinemur. </s> |
| <s id="N400379">Tota res adificatoria lineamentis et <lb/>&longs;tructura con&longs;tituta <expan abbr="&etilde;">em</expan>: <expan abbr="Lineam&etilde;torũ">Lineamentorum</expan> <expan abbr="omĩs">omnibus</expan> uis et ratio con&longs;umitur: <lb/>Vt recta ab&longs;olutaque habeatur uia coaptandi iungendique lineas et <pb xlink:href="004/01/006.jpg"/>angulos: quibus ædificii facies comprehendatur atque conclude<gap/>tur <lb/>Atqui e&longs;t quidem lineamenti munus et officium præ&longs;cribere ædi<lb/>ficiis et partibus ædificiorum aptum locum et certum numerum: <lb/>dignumque modum & gratum <expan abbr="ordĩem">ordinem</expan>: ut iam tota ædificii forma <lb/>et figura ip&longs;is in lineamentis conquie&longs;cat. </s> | <s id="N400379">Tota res adificatoria lineamentis et <lb/>&longs;tructura con&longs;tituta <expan abbr="&etilde;">em</expan>: <expan abbr="Lineam&etilde;torũ">Lineamentorum</expan> <expan abbr="omĩs">omnibus</expan> uis et ratio con&longs;umitur: <lb/>Vt recta ab&longs;olutaque habeatur uia coaptandi iungendique lineas et <pb xlink:href="004/01/006.jpg"/>angulos: quibus ædificii facies comprehendatur atque concludetur <lb/>Atqui e&longs;t quidem lineamenti munus et officium præ&longs;cribere ædi<lb/>ficiis et partibus ædificiorum aptum locum et certum numerum: <lb/>dignumque modum & gratum <expan abbr="ordĩem">ordinem</expan>: ut iam tota ædificii forma <lb/>et figura ip&longs;is in lineamentis conquie&longs;cat. </s> |
| <s id="N40039E">Neque habet lineamen<lb/>tum in &longs;e ut materiam &longs;equatur: Sed e&longs;t huiu&longs;modi ut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pluri<lb/>mis in ædificiis e&longs;&longs;e lineamenta &longs;entiamus: ubi una atque eadem in <lb/>illis &longs;pectetur forma. </s> | <s id="N40039E">Neque habet lineamen<lb/>tum in &longs;e ut materiam &longs;equatur: Sed e&longs;t huiu&longs;modi ut <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> pluri<lb/>mis in ædificiis e&longs;&longs;e lineamenta &longs;entiamus: ubi una atque eadem in <lb/>illis &longs;pectetur forma. </s> |
| <s id="N4003AB">Hoc e&longs;t ubi eorum partes: et partium &longs;ingu<lb/>larum &longs;itus atque ordines inter &longs;e <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan> totis angulis toti&longs;que li <lb/>neis. </s> | <s id="N4003AB">Hoc e&longs;t ubi eorum partes: et partium &longs;ingu<lb/>larum &longs;itus atque ordines inter &longs;e <expan abbr="cõueniant">conueniant</expan> totis angulis toti&longs;que li <lb/>neis. </s> |
| <s id="N4003B6">Et licebit integras formas præ&longs;eribere animo et mente / &longs;eclu<lb/>&longs;a omni materia: Quam rem a&longs;&longs;equemur adnotando et <expan abbr="præfini&etilde;">præfinien</expan><lb/>do angulos & lineas certa directione et connexione. </s> | <s id="N4003B6">Et licebit integras formas præ&longs;cribere animo et mente / &longs;eclu<lb/>&longs;a omni materia: Quam rem a&longs;&longs;equemur adnotando et <expan abbr="præfini&etilde;">præfinien</expan><lb/>do angulos & lineas certa directione et connexione. </s> |
| <s id="N4003C1">Hæc <expan abbr="cũ">cum</expan> ita <lb/>&longs;int: erit ergo <expan abbr="lineamentũ">lineamentum</expan> certa con&longs;tan&longs;que præ&longs;criptio concepta a<lb/>nimo / facta lineis et angulis perfectaque animo & ingenio erudito: <lb/>Quod &longs;i uelimus inue&longs;tigare <expan abbr="quidnã">quidnam</expan> <expan abbr="ip&longs;ũ">ip&longs;um</expan> ædificium totaque &longs;t<gap/>c <lb/>tura per &longs;e &longs;it / forta&longs;&longs;i<gap/>s facient ad rem / &longs;i <expan abbr="cõ&longs;iderabimus">con&longs;iderabimus</expan> quibus pri<lb/>mordiis quibu&longs;ue progre&longs;&longs;ibus inhabitandi &longs;edes / quas ædificia <lb/><expan abbr="nũcupant/olim">nuncupant / olim</expan> cæperint atque excieuerint: Qui &longs;i recte opinor / <lb/>de tota hac re &longs;ic &longs;tatui&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus. </s> | <s id="N4003C1">Hæc <expan abbr="cũ">cum</expan> ita <lb/>&longs;int: erit ergo <expan abbr="lineamentũ">lineamentum</expan> certa con&longs;tan&longs;que præ&longs;criptio concepta a<lb/>nimo / facta lineis et angulis perfectaque animo & ingenio erudito: <lb/>Quod &longs;i uelimus inue&longs;tigare <expan abbr="quidnã">quidnam</expan> <expan abbr="ip&longs;ũ">ip&longs;um</expan> ædificium totaque &longs;ta<lb/>tura per &longs;e &longs;it / forta&longs;&longs;is facient ad rem / &longs;i <expan abbr="cõ&longs;iderabimus">con&longs;iderabimus</expan> quibus pri<lb/>mordiis quibu&longs;ue progre&longs;&longs;ibus inhabitandi &longs;edes / quas ædificia <lb/><expan abbr="nũcupant/olim">nuncupant / olim</expan> cæperint atque excieuerint: Qui &longs;i recte opinor / <lb/>de tota hac re &longs;ic &longs;tatui&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus. </s> |
| <s id="N4003ED">Principio genus <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>in aliqua tuta regione &longs;ibi quæ&longs;iui&longs;&longs;e quie&longs;cendi &longs;patia: et illic in <lb/>uenta area u&longs;ui <expan abbr="cõmoda">commoda</expan> et grata con&longs;titi&longs;&longs;e: atque &longs;itum ip&longs;um oc<lb/>cupaui&longs;&longs;e: ut non eodem loco fieri dome&longs;tica omnia et priuata <gap/>o <lb/>luerit: Sed alibi accubari / alibi focum haberi: alibi alia ad u&longs;um <lb/>collocari: Hic adeo cepi&longs;&longs;e meditari ut tecta <expan abbr="poner&etilde;t">ponerent</expan>: quo e&longs;&longs;ent <lb/>a &longs;ole et imbribus operti: Idque ut facerent adieci&longs;&longs;e: deinde parie<lb/>tum latera: quibus tecta <expan abbr="imponeren&ttilde;">imponerentur</expan>. </s> | <s id="N4003ED">Principio genus <expan abbr="hominũ">hominum</expan> <lb/>in aliqua tuta regione &longs;ibi quæ&longs;iui&longs;&longs;e quie&longs;cendi &longs;patia: et illic in <lb/>uenta area u&longs;ui <expan abbr="cõmoda">commoda</expan> et grata con&longs;titi&longs;&longs;e: atque &longs;itum ip&longs;um oc<lb/>cupaui&longs;&longs;e: ut non eodem loco fieri dome&longs;tica omnia et priuata uo<lb/>luerit: Sed alibi accubari / alibi focum haberi: alibi alia ad u&longs;um <lb/>collocari: Hic adeo cepi&longs;&longs;e meditari ut tecta <expan abbr="poner&etilde;t">ponerent</expan>: quo e&longs;&longs;ent <lb/>a &longs;ole et imbribus operti: Idque ut facerent adieci&longs;&longs;e: deinde parie<lb/>tum latera: quibus tecta <expan abbr="imponeren&ttilde;">imponerentur</expan>. </s> |
| <s id="N400410">Sic enim a geli<gap/>dis <expan abbr="t&etilde;pe&longs;ta">tempe&longs;ta</expan><lb/>tibus & pruino&longs;is uentis &longs;e futurus tutiores intelligebant: <expan abbr="Domũ">Domum</expan> <lb/>parietibus aperui&longs;&longs;e a &longs;olo in &longs;ublimi uias et fene&longs;tras: quibus <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>aditus et congre&longs;&longs;us darentur: tum et lumina et auræ aptis <expan abbr="t&etilde;po">tempo</expan><lb/>ribus exciperentur: et concepta forta&longs;&longs;is intra lares aqua uapores <lb/>que expurgarentur. </s> | <s id="N400410">Sic enim a gelidis <expan abbr="t&etilde;pe&longs;ta">tempe&longs;ta</expan><lb/>tibus & pruino&longs;is uentis &longs;e futurus tutiores intelligebant: <expan abbr="Domũ">Domum</expan> <lb/>parietibus aperui&longs;&longs;e a &longs;olo in &longs;ublimi uias et fene&longs;tras: quibus <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>aditus et congre&longs;&longs;us darentur: tum et lumina et auræ aptis <expan abbr="t&etilde;po">tempo</expan><lb/>ribus exciperentur: et concepta forta&longs;&longs;is intra lares aqua uapores <lb/>que expurgarentur. </s> |
| <s id="N40042F">Ita quicunque ille &longs;uit &longs;eu Ve&longs;ta dea Saturni fi<lb/>lia / &longs;eu Heurialus Hiperbiu&longs;que fratres/ &longs;eu Gellio aut tra&longs;o / Cy<lb/>clops / ue Tiphinchius / qui i&longs;ta <expan abbr="prĩcipio">principio</expan> in&longs;tituerit: Tandem &longs;ic <lb/>puto hos fui&longs;&longs;e <expan abbr="cond&etilde;dorum">condendorum</expan> ædificiorum <expan abbr="prĩos">prinos</expan> ortus / primosque <expan abbr="ordĩes">ordines</expan> <pb xlink:href="004/01/007.jpg"/>Demum excreui&longs;&longs;e u&longs;u et arte hanc rem arbitror: Variis ædifici <lb/>orum generibus inuentis: quo ad res prope infinita redacta e&longs;t. <lb/></s> | <s id="N40042F">Ita quicunque ille &longs;uit &longs;eu Ve&longs;ta dea Saturni fi<lb/>lia / &longs;eu Heurialus Hiperbiu&longs;que fratres/ &longs;eu Gellio aut tra&longs;o / Cy<lb/>clops / ue Tiphinchius / qui i&longs;ta <expan abbr="prĩcipio">principio</expan> in&longs;tituerit: Tandem &longs;ic <lb/>puto hos fui&longs;&longs;e <expan abbr="cond&etilde;dorum">condendorum</expan> ædificiorum <expan abbr="prĩos">prinos</expan> ortus / primosque <expan abbr="ordĩes">ordines</expan> <pb xlink:href="004/01/007.jpg"/>Demum excreui&longs;&longs;e u&longs;u et arte hanc rem arbitror: Variis ædifici <lb/>orum generibus inuentis: quo ad res prope infinita redacta e&longs;t. <lb/></s> |
| <s id="N40044F">Namque alia quidem publica: alia priuata: alia &longs;acra: alia profana <lb/>alia ad u&longs;um & nece&longs;&longs;itatem: alia ad urbis <expan abbr="ornam&etilde;tũ">ornamentum</expan>: alia ad tem<lb/>plorum uoluptatem con&longs;tituuntur: Sed omnia ab his / quæ recen<lb/>&longs;uimus principiis mana&longs;&longs;e negabit nemo. </s> | <s id="N40044F">Namque alia quidem publica: alia priuata: alia &longs;acra: alia profana <lb/>alia ad u&longs;um & nece&longs;&longs;itatem: alia ad urbis <expan abbr="ornam&etilde;tũ">ornamentum</expan>: alia ad tem<lb/>plorum uoluptatem con&longs;tituuntur: Sed omnia ab his / quæ recen<lb/>&longs;uimus principiis mana&longs;&longs;e negabit nemo. </s> |
| <s id="N40045C">Que &longs;i ita &longs;unt in <lb/>promptu e&longs;t totam ædificandi rem con&longs;tare partibus &longs;ex: Hæ <lb/>&longs;unt eiu&longs;modi: Regio: Area: Partitio: Paries: Tectum: Apertio: <lb/>Hæc principia &longs;i fuerint percognita fiet ut quæ dicturi &longs;umus fa<lb/>cilius intelligantur: Ergo ea &longs;ic finiemus. </s> | <s id="N40045C">Que &longs;i ita &longs;unt in <lb/>promptu e&longs;t totam ædificandi rem con&longs;tare partibus &longs;ex: Hæ <lb/>&longs;unt eiu&longs;modi: Regio: Area: Partitio: Paries: Tectum: Apertio: <lb/>Hæc principia &longs;i fuerint percognita fiet ut quæ dicturi &longs;umus fa<lb/>cilius intelligantur: Ergo ea &longs;ic finiemus. </s> |
| |
| <s id="N40046E">Area uero erit certum <lb/>quoddam loci per&longs;criptum &longs;patium: quod quidem muro ad u&longs;us <lb/>utilitatemque <expan abbr="ambian&ttilde;">ambulantur</expan>. </s> | <s id="N40046E">Area uero erit certum <lb/>quoddam loci per&longs;criptum &longs;patium: quod quidem muro ad u&longs;us <lb/>utilitatemque <expan abbr="ambian&ttilde;">ambulantur</expan>. </s> |
| <s id="N400479">Sed areæ apellatione ueniet quoque id / quo<lb/>cunque ip&longs;um ædificii loco &longs;it: quod deambulantes ue&longs;tigio premi <lb/>mus. </s> | <s id="N400479">Sed areæ apellatione ueniet quoque id / quo<lb/>cunque ip&longs;um ædificii loco &longs;it: quod deambulantes ue&longs;tigio premi <lb/>mus. </s> |
| <s id="N400480">Partitio e&longs;t quæ totius ædificationis aream <expan abbr="ĩ">in</expan> minoris areas <lb/>partitur: unde fit ut qua&longs;i membris in unum adactis & coaptatis <lb/>totum ædificii corpus minoribus ædificiis refertum &longs;it. </s> | <s id="N400480">Partitio e&longs;t quæ totius ædificationis aream <expan abbr="ĩ">in</expan> minoris areas <lb/>partitur: unde fit ut qua&longs;i membris in unum adactis & coaptatis <lb/>totum ædificii corpus minoribus ædificiis refertum &longs;it. </s> |
| <s id="N40048B">Parietem <lb/>dicimu&longs; omnem &longs;tructuram: quæ a &longs;olo in altum &longs;urrexerit ad fe<lb/>rendum onus tectorum: quæ ue obducta &longs;tet ad interiora ædificii <lb/>ua<gap/>cua obuallanda. </s> | <s id="N40048B">Parietem <lb/>dicimu&longs; omnem &longs;tructuram: quæ a &longs;olo in altum &longs;urrexerit ad fe<lb/>rendum onus tectorum: quæ ue obducta &longs;tet ad interiora ædificii <lb/>uacua obuallanda. </s> |
| <s id="N400496">Tectum appellamus non partem illam ædi<lb/>ficii &longs;olum &longs;ublimem atque <expan abbr="extremã/qua">extrema / qua</expan> pluuiæ intercipiuntur: <lb/>Verum et tectum id maxime e&longs;t quicquid late / longeque di&longs;ten <lb/>tum &longs;upra deambulantium caput ad&longs;tet: Quo in genere &longs;unt con<lb/>tignationes / concamerationes / te&longs;tudinata: & eiu&longs;modi. </s> | <s id="N400496">Tectum appellamus non partem illam ædi<lb/>ficii &longs;olum &longs;ublimem atque <expan abbr="extremã/qua">extrema / qua</expan> pluuiæ intercipiuntur: <lb/>Verum et tectum id maxime e&longs;t quicquid late / longeque di&longs;ten <lb/>tum &longs;upra deambulantium caput ad&longs;tet: Quo in genere &longs;unt con<lb/>tignationes / concamerationes / te&longs;tudinata: & eiu&longs;modi. </s> |
| <s id="N4004A5">Aper<lb/>tiones nuncupamus quicquid e&longs;t ubique per ædificium: quod in <lb/>gre&longs;&longs;um / egre&longs;&longs;umue inde incolis rebusue præbent.</s> | <s id="N4004A5">Aper<lb/>tiones nuncupamus quicquid e&longs;t ubique per ædificium: quod in <lb/>gre&longs;&longs;um / egre&longs;&longs;umue inde incolis rebusue præbent.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N4004B5">De his igitur & de &longs;ingulorum partibus nobis dicendum e&longs;t: &longs;i <lb/>prius non nulla rettulerimus: quæ quidem &longs;eu principia / &longs;eu prin<lb/>cipiis no&longs;tri huius in&longs;tituti operis in&longs;ita atque innata &longs;unt: pluri<lb/>mum certe facient ad rem: Nam con&longs;iderantibus an &longs;it quippi<lb/>am/quod quibu&longs;que harum quæ diximu&longs; partium conferat / tria <lb/>inuenimus minime <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;da">po&longs;tponenda</expan>: quæ <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> et tectis & parietibus <lb/>et reliquis eiu&longs;modi <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <expan abbr="cõueniãt">conueniant</expan>: ea &longs;unt hæc. </s> | <s id="N4004B5">De his igitur & de &longs;ingulorum partibus nobis dicendum e&longs;t: &longs;i <lb/>prius non nulla rettulerimus: quæ quidem &longs;eu principia / &longs;eu prin<lb/>cipiis no&longs;tri huius in&longs;tituti operis in&longs;ita atque innata &longs;unt: pluri<lb/>mum certe facient ad rem: Nam con&longs;iderantibus an &longs;it quippi<lb/>am/quod quibu&longs;que harum quæ diximu&longs; partium conferat / tria <lb/>inuenimus minime <expan abbr="po&longs;tpon&etilde;da">po&longs;tponenda</expan>: quæ <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> et tectis & parietibus <lb/>et reliquis eiu&longs;modi <expan abbr="plurimũ">plurimum</expan> <expan abbr="cõueniãt">conueniant</expan>: ea &longs;unt hæc. </s> |
| <s id="N4004D4">Vt &longs;int eorum <pb xlink:href="004/01/008.jpg"/>&longs;ingula ad certum de&longs;tinatumque u&longs;um commoda et in primis &longs;alu<lb/>berrima: Ad firmitatem perpetuitatemque integra et &longs;olida & ad <lb/>modum æterna: Ad gratiam et amænitatem compta / compo&longs;ita: <lb/>et in omni parte &longs;ui / ut ita loquar / redimita. </s> | <s id="N4004D4">Vt &longs;int eorum <pb xlink:href="004/01/008.jpg"/>&longs;ingula ad certum de&longs;tinatumque u&longs;um commoda et in primis &longs;alu<lb/>berrima: Ad firmitatem perpetuitatemque integra et &longs;olida & ad <lb/>modum æterna: Ad gratiam et amænitatem compta / compo&longs;ita: <lb/>et in omni parte &longs;ui / ut ita loquar / redimita. </s> |
| <s id="N4004E1">His qua&longs;i rerum dicen<lb/>darum primordiis et fundamentis iactis ad in&longs;titutum pro&longs;equa<lb/>mur. </s> | <s id="N4004E1">His qua&longs;i rerum dicen<lb/>darum primordiis et fundamentis iactis ad in&longs;titutum pro&longs;equa<lb/>mur. </s> |
| <s id="N4004E8">Regionem ueteres ut omni nocuo liberam et commodita<lb/>tibus re forti&longs;&longs;imam haberent / quo ad eius fieri poterat / uehemen<lb/>ter elaborabant: Atque inprimis cælum ne habituri e&longs;&longs;ent graue et <lb/>infe&longs;tum / omni diligentia pænitus præcauebant / prudenti id qui <lb/>dem & permaxime nece&longs;&longs;ario con&longs;ilio: Nam terram atque aquam <lb/>&longs;iquid habeat in &longs;e uitii / arte et ingenio corrigi po&longs;&longs;e non negant <lb/>Celum uero nulla ingenii ope / nullaque hominum manu &longs;atis <lb/>po&longs;&longs;e emendari a&longs;&longs;euerant: Et <expan abbr="omnĩo">omnino</expan> &longs;piritus anhelitus / quo uno <lb/>maxime uitam ali &longs;eruarique &longs;entimus / mirifice ad &longs;alutem confe<lb/>ret / &longs;i erit per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> puri&longs;&longs;imus: Tum et quantam habeat celum ingi<lb/>gnendis <gap/>/ producendis / alendis / &longs;eruandi&longs;que rebus uim: quis e&longs;t <lb/>quem id fugiat? </s> | <s id="N4004E8">Regionem ueteres ut omni nocuo liberam et commodita<lb/>tibus re forti&longs;&longs;imam haberent / quo ad eius fieri poterat / uehemen<lb/>ter elaborabant: Atque inprimis cælum ne habituri e&longs;&longs;ent graue et <lb/>infe&longs;tum / omni diligentia pænitus præcauebant / prudenti id qui <lb/>dem & permaxime nece&longs;&longs;ario con&longs;ilio: Nam terram atque aquam <lb/>&longs;iquid habeat in &longs;e uitii / arte et ingenio corrigi po&longs;&longs;e non negant <lb/>Celum uero nulla ingenii ope / nullaque hominum manu &longs;atis <lb/>po&longs;&longs;e emendari a&longs;&longs;euerant: Et <expan abbr="omnĩo">omnino</expan> &longs;piritus anhelitus / quo uno <lb/>maxime uitam ali &longs;eruarique &longs;entimus / mirifice ad &longs;alutem confe<lb/>ret / &longs;i erit per <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> puri&longs;&longs;imus: Tum et quantam habeat celum ingi<lb/>gnendis / producendis / alendis / &longs;eruandi&longs;que rebus uim: quis e&longs;t <lb/>quem id fugiat? </s> |
| <s id="N40050B">Quando & præ&longs;tare ingenio eos <expan abbr="ĩtelligas">intelligas</expan> homi<lb/>nes: qui celo fruantur <expan abbr="puriore/&qtilde;">puriore / quae</expan> eos qui cra&longs;&longs;o et madenti. </s> | <s id="N40050B">Quando & præ&longs;tare ingenio eos <expan abbr="ĩtelligas">intelligas</expan> homi<lb/>nes: qui celo fruantur <expan abbr="puriore/&qtilde;">puriore / quae</expan> eos qui cra&longs;&longs;o et madenti. </s> |
| <s id="N400518">Quæ <lb/>una res poti&longs;&longs;imum effeci&longs;&longs;e <expan abbr="credi&ttilde;/ut">creditur / ut</expan> athenien&longs;es acumine inge<lb/>nii multo præ&longs;titerint thebanis. </s> | <s id="N400518">Quæ <lb/>una res poti&longs;&longs;imum effeci&longs;&longs;e <expan abbr="credi&ttilde;/ut">creditur / ut</expan> athenien&longs;es acumine inge<lb/>nii multo præ&longs;titerint thebanis. </s> |
| <s id="N400523">Celum pro &longs;itu & locorum facie ali<lb/>um atque alium haberi &longs;entimus: quarum uarietatum <expan abbr="rões">rones</expan> partim in<lb/>telligere uidemur / partim naturæ ob&longs;curitate abditæ atque ob&longs;tru&longs;æ <lb/>nos penitus latent: Sed de manife&longs;tis prius: po&longs;t occultiora per&longs;cu<lb/>tabimur: quo regiones <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imas">commodi&longs;&longs;imas</expan> deligere et &longs;aluberrime po&longs;<lb/>&longs;imus degere. </s> | <s id="N400523">Celum pro &longs;itu & locorum facie ali<lb/>um atque alium haberi &longs;entimus: quarum uarietatum <expan abbr="rões">rones</expan> partim in<lb/>telligere uidemur / partim naturæ ob&longs;curitate abditæ atque ob&longs;tru&longs;æ <lb/>nos penitus latent: Sed de manife&longs;tis prius: po&longs;t occultiora per&longs;cu<lb/>tabimur: quo regiones <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;imas">commodi&longs;&longs;imas</expan> deligere et &longs;aluberrime po&longs;<lb/>&longs;imus degere. </s> |
| |
| <s id="N40055F">Tum contra <lb/>pe&longs;tiferum illic e&longs;&longs;e aerem &longs;tatuemus: ubi &longs;pi&longs;&longs;itudine <expan abbr="quadã">quadam</expan> aut <lb/>nebularum: Aut uaporum &longs;tet <expan abbr="cõcretus">concretus</expan> atque <expan abbr="fetul&etilde;tus">fetulentus</expan>. </s> | <s id="N40055F">Tum contra <lb/>pe&longs;tiferum illic e&longs;&longs;e aerem &longs;tatuemus: ubi &longs;pi&longs;&longs;itudine <expan abbr="quadã">quadam</expan> aut <lb/>nebularum: Aut uaporum &longs;tet <expan abbr="cõcretus">concretus</expan> atque <expan abbr="fetul&etilde;tus">fetulentus</expan>. </s> |
| <s id="N400572">Vt <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> quod<expan abbr="dã">dam</expan> <lb/>graue hæreat &longs;uperciliis: atque <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> premat. </s> | <s id="N400572">Vt <expan abbr="&qtilde;&longs;i">qua&longs;i</expan> quod<expan abbr="dã">dam</expan> <lb/>graue hæreat &longs;uperciliis: atque <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan> premat. </s> |
| <s id="N400583">Hæc ut ita &longs;int <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> fieri <expan abbr="arbitror/cũ">arbitror / cum</expan> cæteras ob <expan abbr="res/tũ">res / tum</expan> &longs;olibus <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> atque <expan abbr="u&etilde;to">uento</expan>. <pb xlink:href="004/01/009.jpg"/>Neque hic phy&longs;ica illa recen&longs;ebimus / quo pacto ui &longs;olis uapores ex <lb/>intimis terræ ui&longs;ceribus <expan abbr="exhaurian&ttilde;">exhauriantur</expan>: atque in æthera <expan abbr="tollan&ttilde;">tollantur</expan>. </s> | <s id="N400583">Hæc ut ita &longs;int <expan abbr="utrãque">utranque</expan> in <lb/><expan abbr="part&etilde;">partem</expan> fieri <expan abbr="arbitror/cũ">arbitror / cum</expan> cæteras ob <expan abbr="res/tũ">res / tum</expan> &longs;olibus <expan abbr="maxĩe">maxime</expan> atque <expan abbr="u&etilde;to">uento</expan>. <pb xlink:href="004/01/009.jpg"/>Neque hic phy&longs;ica illa recen&longs;ebimus / quo pacto ui &longs;olis uapores ex <lb/>intimis terræ ui&longs;ceribus <expan abbr="exhaurian&ttilde;">exhauriantur</expan>: atque in æthera <expan abbr="tollan&ttilde;">tollantur</expan>. </s> |
| <s id="N4005AD">Quo <lb/>maximo in &longs;patio orbis ua&longs;tum incumulum coaggregati: aut im<lb/>mani mole &longs;ua face&longs;&longs;unt: aut radios &longs;olis excipiendo / qua parte a <lb/>refacti &longs;unt eo in latus labunur<gap/> &longs;uoque ca&longs;u aerem impellunt / uen<lb/>to&longs;que <expan abbr="concitãt">concitant</expan>: Indeque &longs;e&longs;e intra occeanum acti &longs;iti <expan abbr="immergũt">immergunt</expan>: ma<lb/>ri demum infu&longs;i et humore pregnantes iterato aere uagando uen<lb/>tis <expan abbr="coercen&ttilde;">coercentur</expan>: et qua&longs;i &longs;pongia per&longs;tricti guttatim expre&longs;&longs;um humo <lb/>rem &longs;tillent atque impluant: quo & noui terra uapores <expan abbr="concreen&ttilde;">concreentur</expan>: <lb/>Siue hæc uera &longs;int quæ recen&longs;uimus: &longs;iue <expan abbr="&etilde;">em</expan> uentus aut &longs;icca fumo <lb/>&longs;itas terræ: Aut calida euaporatio mota a frigore <expan abbr="impell&etilde;te">impellente</expan>: &longs;iue <lb/>aeris flatus: &longs;iue purus aer mundi motu / aut &longs;yderum cur&longs;u & radio <lb/><expan abbr="cõmotus">commotus</expan>: &longs;iue generabilis <expan abbr="rerũ">rerum</expan> &longs;piritus &longs;uapte natura agitabilis / <lb/>&longs;iue <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> &longs;it / quod non in &longs;e ip&longs;o &longs;ed in aere potius con&longs;i&longs;tat <expan abbr="ductũ">ductum</expan> <lb/>ex calida ui <expan abbr="&longs;ũmi">&longs;ummi</expan> ætheris atque incen&longs;ione <expan abbr="fcã">fcam</expan> ad <expan abbr="aer&etilde;">aerem</expan> liquentem: <lb/>Siue aliorum alia ulla ratio & opinio indi&longs;qui&longs;itione habenda fumi<lb/>or & antiquior e&longs;t / pretereundum cen&longs;eo / quod forta&longs;&longs;is ab re uideri <lb/>po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N4005AD">Quo <lb/>maximo in &longs;patio orbis ua&longs;tum incumulum coaggregati: aut im<lb/>mani mole &longs;ua face&longs;&longs;unt: aut radios &longs;olis excipiendo / qua parte a <lb/>refacti &longs;unt eo in latus labuntur &longs;uoque ca&longs;u aerem impellunt / uen<lb/>to&longs;que <expan abbr="concitãt">concitant</expan>: Indeque &longs;e&longs;e intra occeanum acti &longs;iti <expan abbr="immergũt">immergunt</expan>: ma<lb/>ri demum infu&longs;i et humore pregnantes iterato aere uagando uen<lb/>tis <expan abbr="coercen&ttilde;">coercentur</expan>: et qua&longs;i &longs;pongia per&longs;tricti guttatim expre&longs;&longs;um humo <lb/>rem &longs;tillent atque impluant: quo & noui terra uapores <expan abbr="concreen&ttilde;">concruentur</expan>: <lb/>Siue hæc uera &longs;int quæ recen&longs;uimus: &longs;iue <expan abbr="&etilde;">em</expan> uentus aut &longs;icca fumo <lb/>&longs;itas terræ: Aut calida euaporatio mota a frigore <expan abbr="impell&etilde;te">impellente</expan>: &longs;iue <lb/>aeris flatus: &longs;iue purus aer mundi motu / aut &longs;yderum cur&longs;u & radio <lb/><expan abbr="cõmotus">commotus</expan>: &longs;iue generabilis <expan abbr="rerũ">rerum</expan> &longs;piritus &longs;uapte natura agitabilis / <lb/>&longs;iue <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> &longs;it / quod non in &longs;e ip&longs;o &longs;ed in aere potius con&longs;i&longs;tat <expan abbr="ductũ">ductum</expan> <lb/>ex calida ui <expan abbr="&longs;ũmi">&longs;ummi</expan> ætheris atque incen&longs;ione <expan abbr="fcã">fcam</expan> ad <expan abbr="aer&etilde;">aerem</expan> liquentem: <lb/>Siue aliorum alia ulla ratio & opinio indi&longs;qui&longs;itione habenda fumi<lb/>or & antiquior e&longs;t / pretereundum cen&longs;eo / quod forta&longs;&longs;is ab re uideri <lb/>po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N400605">Verum hinc ni fallor <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> ut po&longs;&longs;imus interpretari cur <lb/>&longs;it / quod uidemus alias orbis regiones e&longs;&longs;e eiu&longs;modi / ut aere gaude<lb/>ant læti&longs;&longs;imo: dum aliæ illis contiguæ & prope po&longs;itæ in &longs;inu <lb/>tri&longs;tiore celo et qua&longs;i me&longs;to die con&longs;or<gap/>de&longs;cant: Nanque id quidem <lb/>fieri <expan abbr="cõiecto">coniecto</expan> aliam nullam ob rem / ni&longs;i quod his cum &longs;olo: & uen<gap/>is <lb/>non bene conueniat. </s> | <s id="N400605">Verum hinc ni fallor <expan abbr="dabi&ttilde;">dabitur</expan> ut po&longs;&longs;imus interpretari cur <lb/>&longs;it / quod uidemus alias orbis regiones e&longs;&longs;e eiu&longs;modi / ut aere gaude<lb/>ant læti&longs;&longs;imo: dum aliæ illis contiguæ & prope po&longs;itæ in &longs;inu <lb/>tri&longs;tiore celo et qua&longs;i me&longs;to die con&longs;orde&longs;cant: Nanque id quidem <lb/>fieri <expan abbr="cõiecto">coniecto</expan> aliam nullam ob rem / ni&longs;i quod his cum &longs;olo: & uentis <lb/>non bene conueniat. </s> |
| <s id="N40061E">Siracu&longs;as aiebat Cicero ita e&longs;&longs;e po&longs;itas. </s> | <s id="N40061E">Siracu&longs;as aiebat Cicero ita e&longs;&longs;e po&longs;itas. </s> |
| <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> | <s id="N400621">ut <lb/>integrum per annum accolæ cuiu&longs;que diei &longs;olem uideant: rarum id <lb/>tamen <expan abbr="optandũ/et">optandum / et</expan> quo ad nece&longs;&longs;itas: locique oportunitas non inter <lb/>pellarit / in primis affectandum: Summendaque ea omnium erit re<lb/>gio: ab qua nebularum uis: & omnis <expan abbr="d&etilde;&longs;ioris">den&longs;ioris</expan> uaporis cra&longs;&longs;itudo <lb/>longe ab&longs;it. </s> |
| <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in lana. </s> | <s id="N400636">Compertum habent qui i&longs;ta &longs;ectantur / radios ardo <lb/>resque &longs;olis acrius agere / in quo den&longs;um offenderint: <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in raro: In <lb/>oleo <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in aqua: in ferro <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> in lana. </s> |
| |
| <s id="N4009D6">Addunt aquam per commodam e&longs;&longs;e in qua <lb/>legumina decocta bene <expan abbr="mite&longs;cãt">mite&longs;cant</expan>: et bonam qua bonum efficias pa<lb/>nem. </s> | <s id="N4009D6">Addunt aquam per commodam e&longs;&longs;e in qua <lb/>legumina decocta bene <expan abbr="mite&longs;cãt">mite&longs;cant</expan>: et bonam qua bonum efficias pa<lb/>nem. </s> |
| <s id="N4009E1"><expan abbr="Per&longs;crutãdum">Per&longs;crutandum</expan> item pari ratione ne quid edat regio / quod <lb/>&longs;it pe&longs;tilens aut ueneficum quo ad qui degant eo loci in periculo <lb/>&longs;int. </s> | <s id="N4009E1"><expan abbr="Per&longs;crutãdum">Per&longs;crutandum</expan> item pari ratione ne quid edat regio / quod <lb/>&longs;it pe&longs;tilens aut ueneficum quo ad qui degant eo loci in periculo <lb/>&longs;int. </s> |
| <s id="N4009EB">Sino illa quæ apud ueteres celebrantur / Colco ex frondibus <lb/>arborum &longs;tillare mel / quo gu&longs;tato pro&longs;temantur exanimes diem <lb/>que integrum pro mortuis habeantur. </s> | <s id="N4009EB">Sino illa quæ apud ueteres celebrantur / Colco ex frondibus <lb/>arborum &longs;tillare mel / quo gu&longs;tato pro&longs;temantur exanimes diem <lb/>que integrum pro mortuis habeantur. </s> |
| <s id="N4009F2">Et quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> in antonii exer<lb/>citu herbarum uitio eueni&longs;&longs;e: quas frumenti inopia milites cum <lb/>edi&longs;&longs;ent in&longs;ani facti lapidibus fodiendis intenti u&longs;que eo &longs;e&longs;e exagi<lb/>tabant / quo ad bili commota caderent atque <expan abbr="interir&etilde;t">interirent</expan> nullo tuti re <lb/>medio contra pernitiem / ut &longs;cribit Plutarcus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> uino epoto: trita <lb/>hæc. </s> | <s id="N4009F2">Et quod <expan abbr="aiũt">aiunt</expan> in Antonii exer<lb/>citu herbarum uitio eueni&longs;&longs;e: quas frumenti inopia milites cum <lb/>edi&longs;&longs;ent in&longs;ani facti lapidibus fodiendis intenti u&longs;que eo &longs;e&longs;e exagi<lb/>tabant / quo ad bili commota caderent atque <expan abbr="interir&etilde;t">interirent</expan> nullo tuti re <lb/>medio contra pernitiem / ut &longs;cribit Plutarcus <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> uino epoto: trita <lb/>hæc. </s> |
| <s id="N400A0B">Quid hac ætate / <gap/>apud Apuleam inItalia &longs;uperi boni / quæ <expan abbr="nã">nam</expan> <lb/>incredibilis ueneni uis increbuit / <gap/>exterre&longs;tribus non nullis arane <lb/>olis quarum mor&longs;u homines aduaria in&longs;aniæ <expan abbr="deliram&etilde;ta">deliramenta</expan> <expan abbr="cõcitan&ttilde;">concitantur</expan> <pb xlink:href="004/01/015.jpg"/>atque ueluti per furorem acti <expan abbr="repiũtur">rapiuntur</expan>: Mirum dictu. </s> | <s id="N400A0B">Quid hac ætate / apud Apuleam inItalia &longs;uperi boni / quæ <expan abbr="nã">nam</expan> <lb/>incredibilis ueneni uis increbuit / exterre&longs;tribus non nullis arane <lb/>olis quarum mor&longs;u homines aduaria in&longs;aniæ <expan abbr="deliram&etilde;ta">deliramenta</expan> <expan abbr="cõcitan&ttilde;">concitantur</expan> <pb xlink:href="004/01/015.jpg"/>atque ueluti per furorem acti <expan abbr="repiũtur">rapiuntur</expan>: Mirum dictu. </s> |
| <s id="N400A2A">Nullus gra<lb/>uis tumor: Nullus liuor extat/qui corpore u&longs;piam appareat iac <lb/>tus ueneficæ be&longs;tiolæ &longs;eu mor&longs;u/&longs;eu aculeo: Sed principio obrec <lb/>ta mente languente attoniti: & ni opem afferant / confe&longs;tim pere <lb/>unt. </s> | <s id="N400A2A">Nullus gra<lb/>uis tumor: Nullus liuor extat/qui corpore u&longs;piam appareat iac <lb/>tus ueneficæ be&longs;tiolæ &longs;eu mor&longs;u/&longs;eu aculeo: Sed principio obrec <lb/>ta mente languente attoniti: & ni opem afferant / confe&longs;tim pere <lb/>unt. </s> |
| <s id="N400A35">Hos Theophra&longs;ti medicamentis curant: Qui quidem uipe <lb/>rarum mor&longs;ibus tybicine adhibi<gap/>a mederi a&longs;&longs;euerabat. </s> | <s id="N400A35">Hos Theophra&longs;ti medicamentis curant: Qui quidem uipe<lb/>rarum mor&longs;ibus tybicine adhibita mederi a&longs;&longs;euerabat. </s> |
| <s id="N400A3C">Ergo uari <lb/>is modorum &longs;onis mu&longs;ici ita con&longs;ternatos mulcent. </s> | <s id="N400A3C">Ergo uari <lb/>is modorum &longs;onis mu&longs;ici ita con&longs;ternatos mulcent. </s> |
| <s id="N400A41">Cum uero ad <lb/>&longs;uum uentum e&longs;t canendi modum/illico qua&longs;i exciti a&longs;&longs;urgunt: <lb/>& per alacritatem ex libidine animi rem omni ne<gap/>uorum & uiri <lb/>um contentione execuntur. </s> | <s id="N400A41">Cum uero ad <lb/>&longs;uum uentum e&longs;t canendi modum / illico qua&longs;i exciti a&longs;&longs;urgunt: <lb/>& per alacritatem ex libidine animi rem omni neruorum & uiri<lb/>um contentione execuntur. </s> |
| <s id="N400A4C">Atqui uidebis demor&longs;os alios &longs;alti <lb/>tando/Alios canendo/Alios alia exercendo & conando quæ libi <lb/>do eorum & in&longs;ania fert ad ultimam u&longs;que la&longs;&longs;itudinem: ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicquae</expan> <lb/>intermi&longs;&longs;a opera dies plu&longs;culos de&longs;udare & nulla re alia conuale <lb/>&longs;cere ni&longs;i &longs;atietate <expan abbr="cõceptæ">conceptæ</expan> incohateque dementiæ. </s> | <s id="N400A4C">Atqui uidebis demor&longs;os alios &longs;alti<lb/>tando / Alios canendo / Alios alia exercendo & conando quæ libi<lb/>do eorum & in&longs;ania fert ad ultimam u&longs;que la&longs;&longs;itudinem: ne <expan abbr="quic&qtilde;">quicque</expan> <lb/>intermi&longs;&longs;a opera dies plu&longs;culos de&longs;udare & nulla re alia conuale<lb/>&longs;cere ni&longs;i &longs;atietate <expan abbr="cõceptæ">conceptæ</expan> incohateque dementiæ. </s> |
| <s id="N400A5F">Atqui &longs;imile <lb/>quiddam apud Albanos eos/qui contra Pompeium multa equi <lb/>tum ui bellarunt affui&longs;&longs;e legimus. </s> | <s id="N400A5F">Atqui &longs;imile <lb/>quiddam apud Albanos eos/qui contra Pompeium multa equi <lb/>tum ui bellarunt affui&longs;&longs;e legimus. </s> |
| <s id="N400A66">Nanque illic &longs;olitas <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> gigni <lb/>araneas: quarum aliæ tactos a &longs;e homines cogerent ridendo emo <lb/>ri: aliæ contra flendo.</s> | <s id="N400A66">Nanque illic &longs;olitas <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> gigni <lb/>araneas: quarum aliæ tactos a &longs;e homines cogerent ridendo emo <lb/>ri: aliæ contra flendo.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N400A81">Si &longs;enes ætate grandes <lb/>numero complures nutriat: Si ualida & formo&longs;a iuuentute/ Si in <lb/>tegro & frequenti partu abbundabit: Adde &longs;i puros partus & nul <lb/>lis mon&longs;tris fedatos dabit. </s> | <s id="N400A81">Si &longs;enes ætate grandes <lb/>numero complures nutriat: Si ualida & formo&longs;a iuuentute/ Si in <lb/>tegro & frequenti partu abbundabit: Adde &longs;i puros partus & nul <lb/>lis mon&longs;tris fedatos dabit. </s> |
| <s id="N400A8A">Nanque ego uidi quidem urbes/quas <lb/>temporum gratia non nomino/in quibus parturiat nulla quæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;e &longs;pectet una hominis: Atque præterea mon&longs;tri alicuius effectam <lb/>matrem. </s> | <s id="N400A8A">Nanque ego uidi quidem urbes/quas <lb/>temporum gratia non nomino/in quibus parturiat nulla quæ <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;e &longs;pectet una hominis: Atque præterea mon&longs;tri alicuius effectam <lb/>matrem. </s> |
| <s id="N400A97">Vidi & urbem aliam Italiæ: ubi &longs;trumæ/&longs;trabi/claudi <lb/>& tortuo&longs;i tam multi na&longs;cantur/ Vt nulla pene illic creuerit fa <lb/>milia/quæ <expan abbr="nõ">non</expan> aliquem habeat mancum et comminutum. </s> | <s id="N400A97">Vidi & urbem aliam Italiæ: ubi &longs;trumæ/&longs;trabi/claudi <lb/>& tortuo&longs;i tam multi na&longs;cantur/ Vt nulla pene illic creuerit fa <lb/>milia/quæ <expan abbr="nõ">non</expan> aliquem habeat mancum et comminutum. </s> |
| <s id="N400AA2">Et pro <lb/>fecto recte admonent/ubi corporis ad corpus membri ue ad <gap/>m <lb/>bra crebras ac maximas di&longs;&longs;imilitudines uideris: id celi aeri&longs;que<lb/>ui ac uitio: aut occultiori aliqua depra<gap/>atæ naturæ cau&longs;a fieri. <pb xlink:href="004/01/016.jpg"/>Et faciat ad rem quod aiunt in cra&longs;&longs;o aere minus fame&longs;cimus: In <lb/>tenui plus &longs;itiunt. </s> | <s id="N400AA2">Et pro <lb/>fecto recte admonent / ubi corporis ad corpus membri ue ad um<lb/>bra crebras ac maximas di&longs;&longs;imilitudines uideris: id celi aeri&longs;que<lb/>ui ac uitio: aut occultiori aliqua depraatæ naturæ cau&longs;a fieri. <pb xlink:href="004/01/016.jpg"/>Et faciat ad rem quod aiunt in cra&longs;&longs;o aere minus fame&longs;cimus: In <lb/>tenui plus &longs;itiunt. </s> |
| <s id="N400AB5">Neque non condecet ex aliorum animantium <lb/>forma atque effigie futuras hominum habitudines coniecta&longs;&longs;e. <lb/></s> | <s id="N400AB5">Neque non condecet ex aliorum animantium <lb/>forma atque effigie futuras hominum habitudines coniecta&longs;&longs;e. <lb/></s> |
| <s id="N400ABB">Nam &longs;i iumenta & pecora firmi&longs;&longs;ima/ & membrorum amplitu <lb/>dine atque proten&longs;ione multa e&longs;&longs;e illic uiderint/tales &longs;e habituros <lb/>itidem filios poterunt non iniuria &longs;pera&longs;&longs;e: Neque ab re erit &longs;i a <lb/>corporibus reliquis/quibus uitæ uigor extinctus <expan abbr="e&longs;t/ĩditia">e&longs;t/inditia</expan> &longs;ump <lb/>&longs;erimus aeris atque uentorum. </s> | <s id="N400ABB">Nam &longs;i iumenta & pecora firmi&longs;&longs;ima/ & membrorum amplitu <lb/>dine atque proten&longs;ione multa e&longs;&longs;e illic uiderint/tales &longs;e habituros <lb/>itidem filios poterunt non iniuria &longs;pera&longs;&longs;e: Neque ab re erit &longs;i a <lb/>corporibus reliquis/quibus uitæ uigor extinctus <expan abbr="e&longs;t/ĩditia">e&longs;t/inditia</expan> &longs;ump <lb/>&longs;erimus aeris atque uentorum. </s> |
| <s id="N400ACA">Namque ex proximis ædificiorum <lb/>ftructuris ea didici&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus: Quæ &longs;i erunt facta &longs;cabra & ea <lb/>rio&longs;a/inditio erit aduentitia inde mala conf<gap/>uere. </s> | <s id="N400ACA">Namque ex proximis ædificiorum <lb/>ftructuris ea didici&longs;&longs;e po&longs;&longs;umus: Quæ &longs;i erunt facta &longs;cabra & ea <lb/>rio&longs;a/inditio erit aduentitia inde mala conf<gap/>uere. </s> |