| version 1.10, 2004/09/21 15:39:10 |
version 1.24, 2004/10/27 15:57:44 |
| |
| <s id="N16208">Sexta ex duodecim &longs;emuncijs & &longs;icilico æ­<lb/>ris & tribus &longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> | <s id="N16208">Sexta ex duodecim &longs;emuncijs & &longs;icilico æ­<lb/>ris & tribus &longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> |
| <s id="N1620D">Septima ex duodecim &longs;emun­<lb/>cijs æris & quatuor argenti. </s> | <s id="N1620D">Septima ex duodecim &longs;emun­<lb/>cijs æris & quatuor argenti. </s> |
| <s id="N16212">Octaua ex undecim &longs;emuncijs & &longs;icilico æris <lb/>& quatuor &longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> | <s id="N16212">Octaua ex undecim &longs;emuncijs & &longs;icilico æris <lb/>& quatuor &longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> |
| <s id="N16217">Nona ex undecim &longs;emuncijs æ­<lb/>ris & qninque argenti. </s> | <s id="N16217">Nona ex undecim &longs;emuncijs æ­<lb/>ris & quinque argenti. </s> |
| <s id="N1621C">Decima ex decem &longs;emuncijs & &longs;icilico æris, ac quinque<lb/>&longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> | <s id="N1621C">Decima ex decem &longs;emuncijs & &longs;icilico æris, ac quinque<lb/>&longs;emuncijs atque &longs;icilico argenti. </s> |
| <s id="N16221">Vndecima ex decem &longs;emuncijs æris & &longs;ex <lb/>argenti. </s> | <s id="N16221">Vndecima ex decem &longs;emuncijs æris & &longs;ex <lb/>argenti. </s> |
| <s id="N16226">Duodecima ex nouem &longs;emuncijs & &longs;icilico æris, & &longs;ex &longs;emuncijs <lb/>atque &longs;icilico argenti. </s> | <s id="N16226">Duodecima ex nouem &longs;emuncijs & &longs;icilico æris, & &longs;ex &longs;emuncijs <lb/>atque &longs;icilico argenti. </s> |
| |
| <s id="N1633D">Sin­<lb/>gulas præterea quaternas &longs;iliquas <expan abbr="quidã">quidam</expan> in quatuor &longs;iliquas: &longs;ed plerique o­<pb pagenum="206" xlink:href="001/01/216.jpg"/>mittentes &longs;emi&longs;extulas, mox binas &longs;extulas diuidunt in duodecim quater­<lb/>nas &longs;iliquas: nec has partiuntur in quatuor &longs;iliquas. </s> | <s id="N1633D">Sin­<lb/>gulas præterea quaternas &longs;iliquas <expan abbr="quidã">quidam</expan> in quatuor &longs;iliquas: &longs;ed plerique o­<pb pagenum="206" xlink:href="001/01/216.jpg"/>mittentes &longs;emi&longs;extulas, mox binas &longs;extulas diuidunt in duodecim quater­<lb/>nas &longs;iliquas: nec has partiuntur in quatuor &longs;iliquas. </s> |
| <s id="N1634D">Itaque prima & maximæ <lb/>particula, quæ bes e&longs;t, pendit quatuor & uiginti binas &longs;extulas: &longs;ecunda, du <lb/>odecim: tertia, &longs;ex: quarta, tres: quinta, duas: &longs;exta, &longs;ingulas &longs;iue quatuor &longs;e­<lb/>mi&longs;extulas: &longs;eptima, duas &longs;emi&longs;extulas: octaua, unam: &longs;iue tres quaternas &longs;ili <lb/>quas: nona, duas: decima, unam. </s> | <s id="N1634D">Itaque prima & maximæ <lb/>particula, quæ bes e&longs;t, pendit quatuor & uiginti binas &longs;extulas: &longs;ecunda, du <lb/>odecim: tertia, &longs;ex: quarta, tres: quinta, duas: &longs;exta, &longs;ingulas &longs;iue quatuor &longs;e­<lb/>mi&longs;extulas: &longs;eptima, duas &longs;emi&longs;extulas: octaua, unam: &longs;iue tres quaternas &longs;ili <lb/>quas: nona, duas: decima, unam. </s> |
| <s id="N16358">Quinetiam monetarij, qui &longs;ignant <expan abbr="argentũ">argentum</expan>, <lb/>be&longs;&longs;em minorem &longs;imiliter atque maiorem partiuntur: no&longs;tri quidem in <expan abbr="&longs;emũcias">&longs;emun<lb/>cias</expan> &longs;edecim, &longs;emunciam uerò in decem & octo quaternas &longs;iliquas. </s> | <s id="N16358">Quinetiam monetarij, qui &longs;ignant <expan abbr="argentũ">argentum</expan>, <lb/>be&longs;&longs;em minorem &longs;imiliter atque maiorem partiuntur: no&longs;tri quidem in <expan abbr="&longs;emũcias">&longs;emun<lb/>cias</expan> &longs;edecim, &longs;emunciam uerò in decem & octo quaternas &longs;iliquas. </s> |
| <s id="N16367">Ip&longs;is <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>particulæ &longs;unt decem, quibus in alteram libræ lancem impo&longs;itis, ponderant <lb/>argentum, quod, cùm igni experiuntur mi&longs;turam, &longs;upere&longs;t ære iam con&longs;um <lb/>pto: quarum prima e&longs;t bes, & pendit &longs;emuncias &longs;edecim: &longs;ecunda, octo: ter­<lb/>tia, quatuor: quarta duas: quinta <expan abbr="unã">unam</expan>, &longs;iue decem & octo quaternas &longs;iliquas: <lb/>&longs;exta, nouem quaternas &longs;iliquas: &longs;eptima, &longs;ex: octaua, tres: nona, duas: deci­<lb/>ma, unam. </s> | <s id="N16367">Ip&longs;is <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>particulæ &longs;unt decem, quibus in alteram libræ lancem impo&longs;itis, ponderant <lb/>argentum, quod, cùm igni experiuntur mi&longs;turam, &longs;upere&longs;t ære iam con&longs;um<lb/>pto: quarum prima e&longs;t bes, & pendit &longs;emuncias &longs;edecim: &longs;ecunda, octo: ter­<lb/>tia, quatuor: quarta duas: quinta <expan abbr="unã">unam</expan>, &longs;iue decem & octo quaternas &longs;iliquas: <lb/>&longs;exta, nouem quaternas &longs;iliquas: &longs;eptima, &longs;ex: octaua, tres: nona, duas: deci­<lb/>ma, unam. </s> |
| <s id="N1637E">At Norebergij monetarij, qui cudunt argentum, be&longs;&longs;em etiam di <lb/>uidunt in <expan abbr="&longs;emũcias">&longs;emuncias</expan> &longs;edecim, &longs;ed &longs;emunciam in quatuor drachmas, <expan abbr="drachmã">drachmam</expan> <lb/>in quatuor nummulos: quibus &longs;unt nouem particulæ: quarum prima pen­<lb/>dit &longs;emuncias &longs;edecim: &longs;ecunda, octo: tertia, quatuor: quarta, duas: quinta, u­<lb/>nam. </s> | <s id="N1637E">At Norebergij monetarij, qui cudunt argentum, be&longs;&longs;em etiam di <lb/>uidunt in <expan abbr="&longs;emũcias">&longs;emuncias</expan> &longs;edecim, &longs;ed &longs;emunciam in quatuor drachmas, <expan abbr="drachmã">drachmam</expan> <lb/>in quatuor nummulos: quibus &longs;unt nouem particulæ: quarum prima pen­<lb/>dit &longs;emuncias &longs;edecim: &longs;ecunda, octo: tertia, quatuor: quarta, duas: quinta, u­<lb/>nam. </s> |
| <s id="N16391">Be&longs;&longs;em enim non aliter ac no&longs;tri di&longs;tribuunt: &longs;ed quia &longs;emunciam par <lb/><expan abbr="tiũtur">tiuntur</expan> in quatuor drachmas, &longs;exta particula pendit duas drachmas: &longs;eptima, <lb/>unum, &longs;iue nummulos quatuor: octaua, nummulos duos: nona unum. </s> | <s id="N16391">Be&longs;&longs;em enim non aliter ac no&longs;tri di&longs;tribuunt: &longs;ed quia &longs;emunciam par <lb/><expan abbr="tiũtur">tiuntur</expan> in quatuor drachmas, &longs;exta particula pendit duas drachmas: &longs;eptima, <lb/>unum, &longs;iue nummulos quatuor: octaua, nummulos duos: nona unum. </s> |
| <s id="N1639B">Ve­<lb/>rùm Agrippinen&longs;es & Antuerpiani diuidunt be&longs;&longs;em in duodecim quinas <lb/>drachmas & &longs;ingula &longs;cripula, quæ pondera nummos <expan abbr="appellãt">appellant</expan>. </s> | <s id="N1639B">Ve­<lb/>rùm Agrippinen&longs;es & Antuerpiani diuidunt be&longs;&longs;em in duodecim quinas <lb/>drachmas & &longs;ingula &longs;cripula, quæ pondera nummos <expan abbr="appellãt">appellant</expan>. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N16464" type="main"> | <p id="N16464" type="main"> |
| <s id="N16466">Qvemadmodvm uenas experimenti gratia tra­<lb/>ctare conueniat, &longs;uperiore libro explicaui, nunc ag <lb/>grederer ad maius opus, id ip&longs;um &longs;cilicet, quod no <lb/>bis parit metalla, ni&longs;i prius uenarum præparanda­<lb/>rum rationes e&longs;&longs;ent exponendæ: cùm enim natura <lb/>metalla plerunque procreare &longs;oleat impura & mi&longs;ta <lb/>cum terris & &longs;uccis concretis, & lapidibus, nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t eas res fo&longs;&longs;iles, plera&longs;que à uenis metallicis antea­<lb/>quam excoquantur, quoad fieri pote&longs;t, &longs;eparare. </s> | <s id="N16466">Qvemadmodvm uenas experimenti gratia tra­<lb/>ctare conueniat, &longs;uperiore libro explicaui, nunc ag <lb/>grederer ad maius opus, id ip&longs;um &longs;cilicet, quod no <lb/>bis parit metalla, ni&longs;i prius uenarum præparanda­<lb/>rum rationes e&longs;&longs;ent exponendæ: cùm enim natura <lb/>metalla plerunque procreare &longs;oleat impura & mi&longs;ta <lb/>cum terris & &longs;uccis concretis, & lapidibus, nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t eas res fo&longs;&longs;iles, plera&longs;que à uenis metallicis antea­<lb/>quam excoquantur, quoad fieri pote&longs;t, &longs;eparare. </s> |
| <s id="N16479">I­<lb/>taque quibus modis uenæ di&longs;cernantur, tundantur malleis, urantur, tundan­<lb/>tur pilis, molantur in farinam, cribrentur, lauentur, torreantur, crementur <lb/>nune dicam, exordiarque à prima laborandi ratione. </s> | <s id="N16479">I­<lb/>taque quibus modis uenæ di&longs;cernantur, tundantur malleis, urantur, tundan­<lb/>tur pilis, molantur in farinam, cribrentur, lauentur, torreantur, crementur <lb/>nunc dicam, exordiarque à prima laborandi ratione. </s> |
| <s id="N16482">Periti metallici cùm ue­<lb/>nas fodiunt, mox in ip&longs;is puteis aut cuniculis <expan abbr="materiã">materiam</expan> metallicam <expan abbr="di&longs;cernũt">di&longs;cernunt</expan> <lb/>à terris, &longs;uccis concretis, lapidibus: precio&longs;amque in alucis, uilem in ua&longs;is re­<lb/>ponunt. </s> | <s id="N16482">Periti metallici cùm ue­<lb/>nas fodiunt, mox in ip&longs;is puteis aut cuniculis <expan abbr="materiã">materiam</expan> metallicam <expan abbr="di&longs;cernũt">di&longs;cernunt</expan> <lb/>à terris, &longs;uccis concretis, lapidibus: precio&longs;amque in alucris, uilem in ua&longs;is re­<lb/>ponunt. </s> |
| <s id="N16493">Quod &longs;i fo&longs;&longs;or aliquis rerum metallicarum imperitus non fecerit, <lb/>aut peritus etiam nece&longs;&longs;itate, cui parendum fuit, coactus facere non potue­<lb/>rit, quamprimum id quod effo&longs;&longs;um e&longs;t, ex fodina fuerit extractum, omne lu <lb/>&longs;trari debet, uenæque pars metalli diues di&longs;cerni ab eius parte metalli exper­<lb/>te, &longs;iue terra &longs;iue &longs;uccus concretus, &longs;iue lapis fuerit. </s> | <s id="N16493">Quod &longs;i fo&longs;&longs;or aliquis rerum metallicarum imperitus non fecerit, <lb/>aut peritus etiam nece&longs;&longs;itate, cui parendum fuit, coactus facere non potue­<lb/>rit, quamprimum id quod effo&longs;&longs;um e&longs;t, ex fodina fuerit extractum, omne lu<lb/>&longs;trari debet, uenæque pars metalli diues di&longs;cerni ab eius parte metalli exper­<lb/>te, &longs;iue terra &longs;iue fuccus concretus, &longs;iue lapis fuerit. </s> |
| <s id="N1649E">Nam uenam inutilem &longs;i­<lb/>mul cum utili excoquere damno&longs;um e&longs;t: &longs;iquidem impen&longs;æ pereunt, quod <lb/>ex terris & lapidibus conflentur, recrementa tantummodo inania & inuti­<lb/>lia: ex &longs;uccis concretis quidam impediant metallorum excoctionem, & da­<lb/>mnum dent. </s> | <s id="N1649E">Nam uenam inutilem &longs;i­<lb/>mul cum utili excoquere damno&longs;um e&longs;t: &longs;iquidem impen&longs;æ pereunt, quod <lb/>ex terris & lapidibus conflentur, recrementa tantummodo inania & inuti­<lb/>lia: ex &longs;uccis concretis quidam impediant metallorum excoctionem, & da­<lb/>mnum dent. </s> |
| <s id="N164A9">At &longs;axa, quæ &longs;unt ad uenam diuitem, etiam ip&longs;a, ne quid metal­<lb/>li pereat, &longs;unt tundenda, comminuenda, lauanda. </s> | <s id="N164A9">At &longs;axa, quæ &longs;unt ad uenam diuitem, etiam ip&longs;a, ne quid metal­<lb/>li pereat, &longs;unt tundenda, comminuenda, lauanda. </s> |
| <s id="N164AE">Verùm &longs;i fo&longs;&longs;ores uel igna <lb/>ri, uel incauti uenas, dum eas cauarent, cum terris & &longs;axis commi&longs;cuerunt, <lb/>munus metalli rudis &longs;ecernendi, uel uenæ præ&longs;tantis non uiri modo &longs;u&longs;ci­<lb/>piunt, &longs;ed etiam pueri uel mulieres: eam uerò mi&longs;turam in abacum longum, <lb/>cui totos ferè dies a&longs;&longs;ident, inijciunt, & ab ea metallum &longs;eparant: &longs;eparatum <lb/>in alueos colligunt: collectum in ua&longs;a inijciunt: quæ in officinam, in qua ue­<lb/>næ excoqui &longs;olent, inuehuntur.</s> | <s id="N164AE">Verùm &longs;i fo&longs;&longs;ores uel igna <lb/>ri, uel incauti uenas, dum eas cauarent, cum terris & &longs;axis commi&longs;cuerunt, <lb/>munus metalli rudis &longs;ecernendi, uel uenæ præ&longs;tantis non uiri modo &longs;u&longs;ci­<lb/>piunt, &longs;ed etiam pueri uel mulieres: eam uerò mi&longs;turam in abacum longum, <lb/>cui totos ferè dies a&longs;&longs;ident, inijciunt, & ab ea metallum &longs;eparant: &longs;eparatum <lb/>in alueos colligunt: collectum in ua&longs;a inijciunt: quæ in officinam, in qua ue­<lb/>næ excoqui &longs;olent, inuehuntur.</s> |
| |
| <pb pagenum="209" xlink:href="001/01/219.jpg"/> | <pb pagenum="209" xlink:href="001/01/219.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.219.1.jpg" xlink:href="001/01/219/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.219.1.jpg" xlink:href="001/01/219/1.jpg"/> |
| <p id="N164DD" type="main"> | <p id="N164DD" type="main"> |
| <s id="N164DF">Sed metallorum, quæ pura uel rudia &longs;unt effo&longs;&longs;a, quod genus &longs;unt argen <lb/>tum purum, aut rude plumbei uel cinerei coloris, ma&longs;&longs;as præ&longs;ides <expan abbr="fodinarũ">fodinarum</expan> <lb/>lapidi &longs;uperimpo&longs;itas malleis quadrangulis & cra&longs;&longs;is percutientes dilatant: <lb/>quas laminas deinde uel trunco impo&longs;itas ferreis cuneis malleo percu&longs;&longs;is &longs;e<lb/>cant in partes: uel ferramento, forficis &longs;imili concidunt: cius altera chela, in <lb/>trunco immobili infixa, longa e&longs;t pedes tres: altera, quæ metallum concidit, <lb/>&longs;ex. </s> | <s id="N164DF">Sed metallorum, quæ pura uel rudia &longs;unt effo&longs;&longs;a, quod genus &longs;unt argen<lb/>tum purum, aut rude plumbei uel cinerei coloris, ma&longs;&longs;as præ&longs;ides <expan abbr="fodinarũ">fodinarum</expan> <lb/>lapidi &longs;uperimpo&longs;itas malleis quadrangulis & cra&longs;&longs;is percutientes dilatant: <lb/>quas laminas deinde uel trunco impo&longs;itas ferreis cuneis malleo percu&longs;&longs;is &longs;e<lb/>cant in partes: uel ferramento, forficis &longs;imili concidunt: eius altera chela, in <lb/>trunco immobili infixa, longa e&longs;t pedes tres: altera, quæ metallum concidit, <lb/>&longs;ex. </s> |
| <s id="N164F2">Eas autem metalli partes po&longs;thæc excoctores in catillis ferreis calfactas <lb/>in &longs;ecundis fornacibus excoquunt.</s> | <s id="N164F2">Eas autem metalli partes po&longs;thæc excoctores in catillis ferreis calfactas <lb/>in &longs;ecundis fornacibus excoquunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N164F7" type="caption"> | <p id="N164F7" type="caption"> |
| |
| <figure id="id.001.01.222.1.jpg" xlink:href="001/01/222/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.222.1.jpg" xlink:href="001/01/222/1.jpg"/> |
| <p id="N165FC" type="main"> | <p id="N165FC" type="main"> |
| <s id="N165FE">At in magnæ Germaniæ regione, quæ Ve&longs;tofalia dicitur, & in Germa­<lb/>niæ inferioris regione quæ Eifalia nominatur, operarij contrà uenarum pri <lb/>us u&longs;tarum fragmenta in rotundam aream, lapidibus duri&longs;&longs;imis arctè &longs;tra­<lb/>tam, coniecta terunt ferramentis, quæ figura ferè malleis &longs;imilia &longs;unt, u&longs;u tri <lb/>bulis: nam longa pedem, lata palmum, cra&longs;&longs;a digitum, in medio &longs;icuti mallei <lb/>habent foramen, in quo includitur manubrium ligneum <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cra&longs;­<lb/>&longs;um, &longs;ed longum ad pedes tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, ut operarij eius pondere inclina­<lb/>tiore uehementius <expan abbr="uenarũ">uenarum</expan> fragmenta percutere po&longs;&longs;int: lata uerò ferramen­<lb/>ti parte percutientes ea conterunt: quo modo etiam tribulis, quanquam ea <lb/>lignea & teretia &longs;unt, atque ad perticas appen&longs;a, frumenta in area <expan abbr="terũtur">teruntur</expan>. </s> | <s id="N165FE">At in magnæ Germaniæ regione, quæ Ve&longs;tofalia dicitur, & in Germa­<lb/>niæ inferioris regione quæ Eifalia nominatur, operarij contrà uenarum pri <lb/>us u&longs;tarum fragmenta in rotundam aream, lapidibus duri&longs;&longs;imis arctè &longs;tra­<lb/>tam, coniecta terunt ferramentis, quæ figura ferè malleis &longs;imilia &longs;unt, u&longs;u tri <lb/>bulis: nam longa pedem, lata palmum, cra&longs;&longs;a digitum, in medio &longs;icuti mallei <lb/>habent foramen, in quo includitur manubrium ligneum <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="admodũ">admodum</expan> cra&longs;­<lb/>&longs;um, &longs;ed longum ad pedes tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, ut operarij eius pondere inclina­<lb/>tiore uehementius <expan abbr="uenarũ">uenarum</expan> fragmenta percutere po&longs;&longs;int: lata uerò ferramen­<lb/>ti parte percutientes ea conterunt: quo modo etiam tribulis, quanquam ea <lb/>lignea & teretia &longs;unt, atque ad perticas appen&longs;a, frumenta in area <expan abbr="terũtur">teruntur</expan>. </s> |
| <s id="N16627">Ve­<lb/>nas autem comminutas &longs;copis <expan abbr="cõuerrentes">conuerrentes</expan> in officinam inuehunt: in qua la <lb/>uantur in area curta: ad cuius caput lotor &longs;tans rutro ligneo &longs;ur&longs;um uer&longs;us <lb/>crahit aquam: quæ rur&longs;us delap&longs;a id, quod leue e&longs;t, rapit in &longs;ubiectum cana­<lb/>lem: quam lauandi rationem paulo po&longs;t planius explicabo.</s> | <s id="N16627">Ve­<lb/>nas autem comminutas &longs;copis <expan abbr="cõuerrentes">conuerrentes</expan> in officinam inuehunt: in qua la<lb/>uantur in area curta: ad cuius caput lotor &longs;tans rutro ligneo &longs;ur&longs;um uer&longs;us <lb/>trahit aquam: quæ rur&longs;us delap&longs;a id, quod leue e&longs;t, rapit in &longs;ubiectum cana­<lb/>lem: quam lauandi rationem paulo po&longs;t planius explicabo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16636" type="caption"> | <p id="N16636" type="caption"> |
| <s id="N16638">A<emph type="italics"/>rea lapidibus &longs;trata<emph.end type="italics"/> A. V<emph type="italics"/>enarum fragmenta<emph.end type="italics"/> B. <lb/>A<emph type="italics"/>rea uenarum fragmentis referta<emph.end type="italics"/> C. <lb/>F<emph type="italics"/>erramentum<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>ius manubrium<emph.end type="italics"/> E. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> F. <lb/>A<emph type="italics"/>rea curta<emph.end type="italics"/> G. R<emph type="italics"/>utrum lignewn<emph.end type="italics"/> H.</s> | <s id="N16638">A<emph type="italics"/>rea lapidibus &longs;trata<emph.end type="italics"/> A. V<emph type="italics"/>enarum fragmenta<emph.end type="italics"/> B. <lb/>A<emph type="italics"/>rea uenarum fragmentis referta<emph.end type="italics"/> C. <lb/>F<emph type="italics"/>erramentum<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>ius manubrium<emph.end type="italics"/> E. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> F. <lb/>A<emph type="italics"/>rea curta<emph.end type="italics"/> G. R<emph type="italics"/>utrum ligneum<emph.end type="italics"/> H.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="213" xlink:href="001/01/223.jpg"/> | <pb pagenum="213" xlink:href="001/01/223.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.223.1.jpg" xlink:href="001/01/223/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.223.1.jpg" xlink:href="001/01/223/1.jpg"/> |
| <p id="N1667A" type="main"> | <p id="N1667A" type="main"> |
| <s id="N1667C">At duabus de cau&longs;is uenæ uruntur: uel enim ut ex duris molles & fragi­<lb/>les factæ facilius aut tundi malleis pilisúe, aut mox excoqui po&longs;&longs;int: uel ut <lb/>res pingues <expan abbr="cõburãtur">comburantur</expan> &longs;ulfur &longs;cilicet, bitumen, <expan abbr="auripigmentũ">auripigmentum</expan>, &longs;andaraca: &longs;ed <lb/>fulfur &longs;æpius in uenis metallicis ine&longs;t, & plerunque plus quàm cætera nocet <lb/>metallis omnibus, excepto auro: uerùm maximè nocet ferro, minus plum­<lb/>bo candido quàm uel cinereo, uel nigro, uel argento, uel æri. </s> | <s id="N1667C">At duabus de cau&longs;is uenæ uruntur: uel enim ut ex duris molles & fragi­<lb/>les factæ facilius aut tundi malleis pilisúe, aut mox excoqui po&longs;&longs;int: uel ut <lb/>res pingues <expan abbr="cõburãtur">comburantur</expan> &longs;ulfur &longs;cilicet, bitumen, <expan abbr="auripigmentũ">auripigmentum</expan>, &longs;andaraca: &longs;ed <lb/>sulfur &longs;æpius in uenis metallicis ine&longs;t, & plerunque plus quàm cætera nocet <lb/>metallis omnibus, excepto auro: uerùm maximè nocet ferro, minus plum­<lb/>bo candido quàm uel cinereo, uel nigro, uel argento, uel æri. </s> |
| <s id="N16691">Quoniam ue­<lb/>rò rari&longs;&longs;imè inuenitur aurum, in quo non &longs;it argentum, etiam uenæ auri &longs;ul­<lb/>fur in &longs;e continentes urendæ &longs;unt priu&longs;quam excoquantur: etenim &longs;ulfur in <lb/>cinerem re&longs;oluit metallum in uehementi&longs;&longs;imo fornacum igni, atque ex eo re­<lb/>crementum efficit: idem agit bitumen: imo interdum argentum con&longs;umit: <lb/><expan abbr="&qring;d">quod</expan> in cadmia bitumino&longs;a licet uidere. </s> | <s id="N16691">Quoniam ue­<lb/>rò rari&longs;&longs;imè inuenitur aurum, in quo non &longs;it argentum, etiam uenæ auri &longs;ul­<lb/>fur in &longs;e continentes urendæ &longs;unt priu&longs;quam excoquantur: etenim &longs;ulfur in <lb/>cinerem re&longs;oluit metallum in uehementi&longs;&longs;imo fornacum igni, atque ex eo re­<lb/>crementum efficit: idem agit bitumen: imo interdum argentum con&longs;umit: <lb/><expan abbr="&qring;d">quod</expan> in cadmia bitumino&longs;a licet uidere. </s> |
| <s id="N166A1">Sed nunc ad urendi modos uenio: & <lb/>primò <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="eũ">eum</expan>, qui omnib. </s> | <s id="N166A1">Sed nunc ad urendi modos uenio: & <lb/>primò <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad <expan abbr="eũ">eum</expan>, qui omnib. </s> |
| <s id="N166AE">uenis <expan abbr="cõmunis">communis</expan> e&longs;t. </s> | <s id="N166AE">uenis <expan abbr="cõmunis">communis</expan> e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="N16717">Quidam &longs;i talis arenula eis defuerit, pyram puluere, à car­<lb/>bonibus re&longs;oluto, non aliter ac carbonarij tegunt. </s> | <s id="N16717">Quidam &longs;i talis arenula eis defuerit, pyram puluere, à car­<lb/>bonibus re&longs;oluto, non aliter ac carbonarij tegunt. </s> |
| <s id="N1671C">At Go&longs;elariæ compo&longs;iti­<lb/>oni, in metæ figuram formatæ, atramentum &longs;utorium rubrum, quo de&longs;tillat <lb/>pyrites u&longs;tus, aquis madefactum illinunt. </s> | <s id="N1671C">At Go&longs;elariæ compo&longs;iti­<lb/>oni, in metæ figuram formatæ, atramentum &longs;utorium rubrum, quo de&longs;tillat <lb/>pyrites u&longs;tus, aquis madefactum illinunt. </s> |
| <s id="N16723">Alibi autem &longs;emel uena uritur: <lb/>alibi bis, alibi ter, prout ip&longs;ius duricies id po&longs;tulat. </s> | <s id="N16723">Alibi autem &longs;emel uena uritur: <lb/>alibi bis, alibi ter, prout ip&longs;ius duricies id po&longs;tulat. </s> |
| <s id="N16728">Go&longs;elariæ quidem cùm <lb/>pyrites tertiò uritur, is, qui in <expan abbr="&longs;u&mtilde;o">&longs;umno</expan> pyræ e&longs;t collocatus, exudat, ut aliàs &longs;cri­<lb/>p&longs;i, quiddam &longs;ubuiride, aridum, a&longs;perum, tenue: quod ignis non aliter ac a­<lb/>miantum non facile comburit. </s> | <s id="N16728">Go&longs;elariæ quidem cùm <lb/>pyrites tertiò uritur, is, qui in <expan abbr="&longs;u&mtilde;o">&longs;ummo</expan> pyræ e&longs;t collocatus, exudat, ut aliàs &longs;cri­<lb/>p&longs;i, quiddam &longs;ubuiride, aridum, a&longs;perum, tenue: quod ignis non aliter ac a­<lb/>miantum non facile comburit. </s> |
| <s id="N16735">Quinetiam per&longs;æpe aqua immittitur in ue­<lb/>nam u&longs;tam & adhuc calentem, hac de cau&longs;a, ut magis molle&longs;cat & friabilis <lb/>fiat. </s> | <s id="N16735">Quinetiam per&longs;æpe aqua immittitur in ue­<lb/>nam u&longs;tam & adhuc calentem, hac de cau&longs;a, ut magis molle&longs;cat & friabilis <lb/>fiat. </s> |
| <s id="N1673C">Nam cùm uis ignium eius humorem exiccauit, aqua calentem facilius <lb/>di&longs;&longs;oluit: cuius rei maximum indicium &longs;unt &longs;axa calcaria u&longs;ta.</s> | <s id="N1673C">Nam cùm uis ignium eius humorem exiccauit, aqua calentem facilius <lb/>di&longs;&longs;oluit: cuius rei maximum indicium &longs;unt &longs;axa calcaria u&longs;ta.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <p id="N1676B" type="main"> | <p id="N1676B" type="main"> |
| <s id="N1676D">Sed terra item effo&longs;&longs;a fiant areæ multò ampliores, & ad normam quadra <lb/>tæ: à quarum lateribus atque tergo muri ducantur, ut ignis ardorem magis <lb/>contineant: à fronte uerò &longs;imiliter patere debent. </s> | <s id="N1676D">Sed terra item effo&longs;&longs;a fiant areæ multò ampliores, & ad normam quadra <lb/>tæ: à quarum lateribus atque tergo muri ducantur, ut ignis ardorem magis <lb/>contineant: à fronte uerò &longs;imiliter patere debent. </s> |
| <s id="N16774">In his &longs;eparatim uena <lb/>plumbi candidi uratur hoc modo. </s> | <s id="N16774">In his &longs;eparatim uena <lb/>plumbi candidi uratur hoc modo. </s> |
| <s id="N16779">Primò ligna circiter duodecim pedes <lb/>longa in area locentur, quater uici&longs;&longs;um, recta & tran&longs;uer&longs;a. </s> | <s id="N16779">Primò ligna circiter duodecim pedes <lb/>longa in area locentur, quater uici&longs;&longs;im, recta & tran&longs;uer&longs;a. </s> |
| <s id="N1677E">Deinde maiora <pb pagenum="215" xlink:href="001/01/225.jpg"/>uenæ fragmenta eis &longs;uperinijciantur: quibus rur&longs;us minora quæ <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad eo­<lb/>rum latera apponantur: quin eiu&longs;dem uenæ arenulæ ip&longs;is quoque illinantur <lb/>& batillis tundantur, ne prius quàm u&longs;ta fuerint, decidant: tum ligna incen­<lb/>dantur.</s> | <s id="N1677E">Deinde maiora <pb pagenum="215" xlink:href="001/01/225.jpg"/>uenæ fragmenta eis &longs;uperinijciantur: quibus rur&longs;us minora quæ <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad eo­<lb/>rum latera apponantur: quin eiu&longs;dem uenæ arenulæ ip&longs;is quoque illinantur <lb/>& batillis tundantur, ne prius quàm u&longs;ta fuerint, decidant: tum ligna incen­<lb/>dantur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16790" type="caption"> | <p id="N16790" type="caption"> |
| |
| <s id="N1682B">Eam <expan abbr="la­minã">la­<lb/>minam</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tin&etilde;t">&longs;u&longs;tinent</expan> tres muri, duo à lateribus, tertius à tergo. </s> | <s id="N1682B">Eam <expan abbr="la­minã">la­<lb/>minam</expan> <expan abbr="&longs;u&longs;tin&etilde;t">&longs;u&longs;tinent</expan> tres muri, duo à lateribus, tertius à tergo. </s> |
| <s id="N16838">Sub ip&longs;a ollæ, in qui<lb/>bus aqua ine&longs;t, collocantur: in <expan abbr="quã">quam</expan> uapor &longs;ulfuro&longs;us uel bitumino&longs;us defer­<lb/>tur: inque ea pinguitudo, &longs;i &longs;ulfur fuerit, <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> lutea: &longs;i bitumen, picis in&longs;tar <lb/>nigra &longs;upernatans <expan abbr="cõcre&longs;cit">concre&longs;cit</expan>: quæ ni eliceretur, metallo, dum excoqueretur <lb/>uena, <expan abbr="multũ">multum</expan> noceret. </s> | <s id="N16838">Sub ip&longs;a ollæ, in qui<lb/>bus aqua ine&longs;t, collocantur: in <expan abbr="quã">quam</expan> uapor &longs;ulfuro&longs;us uel bitumino&longs;us defer­<lb/>tur: inque ea pinguitudo, &longs;i &longs;ulfur fuerit, <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> lutea: &longs;i bitumen, picis in&longs;tar <lb/>nigra &longs;upernatans <expan abbr="cõcre&longs;cit">concre&longs;cit</expan>: quæ ni eliceretur, metallo, dum excoqueretur <lb/>uena, <expan abbr="multũ">multum</expan> noceret. </s> |
| <s id="N16853">Ab ea uerò &longs;ic &longs;eparata <expan abbr="ali&quetilde;">aliquem</expan> utilitatis <expan abbr="fructũ">fructum</expan> homini­<lb/>bus præbet: maxime &longs;ulfurea. </s> | <s id="N16853">Ab ea uerò &longs;ic &longs;eparata <expan abbr="ali&quetilde;">aliquem</expan> utilitatis <expan abbr="fructũ">fructum</expan> homini­<lb/>bus præbet: maxime &longs;ulfurea. </s> |
| <s id="N16860">Ex uapore <expan abbr="aũt">aunt</expan>, qui <expan abbr="nõ">non</expan> in <expan abbr="aquã">aquam</expan>, &longs;ed in <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> de­<lb/>fertur, &longs;ulfur uel bitumen fit pompholygis &longs;imile, & tam leue, ut difflari &longs;piri <lb/>tu po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N16860">Ex uapore <expan abbr="aũt">aut</expan>, qui <expan abbr="nõ">non</expan> in <expan abbr="aquã">aquam</expan>, &longs;ed in <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> de­<lb/>fertur, &longs;ulfur uel bitumen fit pompholygis &longs;imile, & tam leue, ut difflari &longs;piri<lb/>tu po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N16877">Alij <expan abbr="utũtur">utuntur</expan> fornace <expan abbr="cõcamerata">concamerata</expan>, & è fronte patente, atque in duas ca <lb/>meras di&longs;tincta. </s> | <s id="N16877">Alij <expan abbr="utũtur">utuntur</expan> fornace <expan abbr="cõcamerata">concamerata</expan>, & è fronte patente, atque in duas ca <lb/>meras di&longs;tincta. </s> |
| <s id="N16884"><expan abbr="Inferior&etilde;">Inferiorem</expan> murus, in eius medio ductus, in duas partes æqua <lb/>les diuidit, in quibus ollæ, &longs;imiliter <expan abbr="aquã">aquam</expan> in &longs;e <expan abbr="cõtinentes">continentes</expan>, collocantur. </s> | <s id="N16884"><expan abbr="Inferior&etilde;">Inferiorem</expan> murus, in eius medio ductus, in duas partes æqua <lb/>les diuidit, in quibus ollæ, &longs;imiliter <expan abbr="aquã">aquam</expan> in &longs;e <expan abbr="cõtinentes">continentes</expan>, collocantur. </s> |
| <s id="N16894">Supe <lb/>rior uerò rur&longs;us in tres partes e&longs;t di&longs;tributa: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> media, <expan abbr="nõ">non</expan> latior medio <lb/>muro, cuius &longs;uprema pars e&longs;t, &longs;emper patet: in ea enim ligna imponuntur: a­<lb/>lijs duabus &longs;unt ferreæ fores, quæ lignis accen&longs;is clauduntur, ut non minus <lb/>quàm te&longs;tudo ignis <expan abbr="ardor&etilde;">ardorem</expan> <expan abbr="cõtineant">contineant</expan>: in illarum bacillis ferreis, quæ pro pa <lb/>uimento habent, collocantur ollæ fundo carentes: cuius loco cancelli, ex fer <lb/>reis &longs;ilis facti, in quanque imponuntur: per quorum foramina &longs;ulfuro&longs;i uel bi <lb/>tumino&longs;i uapores à uena u&longs;ta manant in ollas inferiores. </s> | <s id="N16894">Supe <lb/>rior uerò rur&longs;us in tres partes e&longs;t di&longs;tributa: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> media, <expan abbr="nõ">non</expan> latior medio <lb/>muro, cuius &longs;uprema pars e&longs;t, &longs;emper patet: in ea enim ligna imponuntur: a­<lb/>lijs duabus &longs;unt ferreæ fores, quæ lignis accen&longs;is clauduntur, ut non minus <lb/>quàm te&longs;tudo ignis <expan abbr="ardor&etilde;">ardorem</expan> <expan abbr="cõtineant">contineant</expan>: in illarum bacillis ferreis, quæ pro pa <lb/>uimento habent, collocantur ollæ fundo carentes: cuius loco cancelli, ex fer <lb/>reis &longs;ilis facti, in quanque imponuntur: per quorum foramina &longs;ulfuro&longs;i uel bi <lb/>tumino&longs;i uapores à uena u&longs;ta manant in ollas inferiores. </s> |
| |
| <pb pagenum="218" xlink:href="001/01/228.jpg"/> | <pb pagenum="218" xlink:href="001/01/228.jpg"/> |
| <p id="N16925" type="main"> | <p id="N16925" type="main"> |
| <s id="N16927">Eislebij quoque & in finitimis locis cùm <expan abbr="urũt">urunt</expan> lapides fi&longs;&longs;iles bituminis <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>expertes, ex quibus æs conflatur, non utuntur &longs;true lignorum, &longs;ed fa&longs;cibus <lb/>uirgultorum: quondam id genus lapides ex puteis extractos mox &longs;uper fa­<lb/>&longs;ces uirgultorum &longs;ub&longs;tratos inijciebant, eisque accen&longs;is urebant. </s> | <s id="N16927">Eislebij quoque & in finitimis locis cùm <expan abbr="urũt">urunt</expan> lapides fi&longs;&longs;iles bituminis <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>expertes, ex quibus æs conflatur, non utuntur &longs;true lignorum, &longs;ed fa&longs;cibus <lb/>uirgultorum: quondam id genus lapides ex puteis extractos mox &longs;uper fa­<lb/>&longs;ces uirgultorum &longs;ub&longs;tratos inijciebant, eisque accen&longs;is urebant. </s> |
| <s id="N16938">Nunc <expan abbr="eo&longs;d&etilde;">eo&longs;dem</expan> <lb/>primò in unum aceruum conuehunt: deinde ad quoddam tempus ita <expan abbr="iac&etilde;t">iacent</expan>, <lb/>ut aer & imber eos aliquo modo molles efficiant: tum prope aceruum &longs;ter­<lb/>nunt fa&longs;ces uirgultorum: atque in ip&longs;os inuehunt proximos lapides: po&longs;tea <lb/>rur&longs;us in uacuo loco, à quo primi lapides ablati &longs;unt, fa&longs;ces uirgultorum po <lb/>nunt: & lapides primis proxime adiunctos eis inijciunt: quod <expan abbr="faciũt">faciunt</expan> u&longs;que ad <lb/>eum finem dum lapides omnes fuerint in fa&longs;ces uirgultorum coniecti, fiatque<lb/>tuniulus: po&longs;tremò incendunt fa&longs;ces uirgultorum: uerùm non ea parte, qua <lb/>flat uentus &longs;ed oppo&longs;ita, ne ignis ui uenti <expan abbr="cõcitatus">concitatus</expan> antè con&longs;umat fa&longs;ces uir <lb/>gultorum quàm lapides urantur & molles fiant: quo &longs;ane modo lapides eti <lb/>am fa&longs;cibus uicini ignem concipiunt, eumque communicant cum proximis: <lb/>atque hi iterum cum finitimis: ardetque &longs;ic pyra &longs;æpenumero dies triginta plu­<lb/>resue continuos. </s> | <s id="N16938">Nunc <expan abbr="eo&longs;d&etilde;">eo&longs;dem</expan> <lb/>primò in unum aceruum conuehunt: deinde ad quoddam tempus ita <expan abbr="iac&etilde;t">iacent</expan>, <lb/>ut aer & imber eos aliquo modo molles efficiant: tum prope aceruum &longs;ter­<lb/>nunt fa&longs;ces uirgultorum: atque in ip&longs;os inuehunt proximos lapides: po&longs;tea <lb/>rur&longs;us in uacuo loco, à quo primi lapides ablati &longs;unt, fa&longs;ces uirgultorum po<lb/>nunt: & lapides primis proxime adiunctos eis inijciunt: quod <expan abbr="faciũt">faciunt</expan> u&longs;que ad <lb/>eum finem dum lapides omnes fuerint in fa&longs;ces uirgultorum coniecti, fiatque <lb/>tumulus: po&longs;tremò incendunt fa&longs;ces uirgultorum: uerùm non ea parte, qua <lb/>flat uentus &longs;ed oppo&longs;ita, ne ignis ui uenti <expan abbr="cõcitatus">concitatus</expan> antè con&longs;umat fa&longs;ces uir<lb/>gultorum quàm lapides urantur & molles fiant: quo &longs;ane modo lapides eti<lb/>am fa&longs;cibus uicini ignem concipiunt, eumque communicant cum proximis: <lb/>atque hi iterum cum finitimis: ardetque &longs;ic pyra &longs;æpenumero dies triginta plu­<lb/>resue continuos. </s> |
| <s id="N16963">Lapis autem i&longs;te æro&longs;us fi&longs;&longs;ilis copio&longs;ius, ut aliàs dixi, exu <lb/>dat illud, cui natura e&longs;t &longs;imilis amianto.</s> | <s id="N16963">Lapis autem i&longs;te æro&longs;us fi&longs;&longs;ilis copio&longs;ius, ut aliàs dixi, exu <lb/>dat illud, cui natura e&longs;t &longs;imilis amianto.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16968" type="caption"> | <p id="N16968" type="caption"> |
| |
| <pb pagenum="219" xlink:href="001/01/229.jpg"/> | <pb pagenum="219" xlink:href="001/01/229.jpg"/> |
| <p id="N1698A" type="main"> | <p id="N1698A" type="main"> |
| <s id="N1698C">At uenæ pilis præferratis iccirco tunduntur, ut metallum à lapidibus & <lb/>tecti &longs;axis di&longs;cerni po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1698C">At uenæ pilis præferratis iccirco tunduntur, ut metallum à lapidibus & <lb/>tecti &longs;axis di&longs;cerni po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N16991">Machinæ, qua id ip&longs;um perficitur, &longs;pecies, quarto <lb/>machinarum, quibus metallici utuntur, generi &longs;ubiecta, hoc modo fabrica­<lb/>tur: truncus quernus longus pedes &longs;ex, latus & altus duos & palmum humi <lb/>locatur: in cuius medio cap&longs;a e&longs;t longa pedes duos & digitos &longs;ex, alta <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> <lb/>& &longs;ex digitos: cius frons patet, quæ o&longs;tium appellari pote&longs;t: eiu&longs;dem <expan abbr="fundũ">fundum</expan> <lb/>tegitur &longs;olea ferrea, cra&longs;&longs;a palmum, lata palmos duos & totidem digitos: cu­<lb/>ius utrunque latus cuneatum in truncum adigitur. </s> | <s id="N16991">Machinæ, qua id ip&longs;um perficitur, &longs;pecies, quarto <lb/>machinarum, quibus metallici utuntur, generi &longs;ubiecta, hoc modo fabrica­<lb/>tur: truncus quernus longus pedes &longs;ex, latus & altus duos & palmum humi <lb/>locatur: in cuius medio cap&longs;a e&longs;t longa pedes duos & digitos &longs;ex, alta <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> <lb/>& &longs;ex digitos: eius frons patet, quæ o&longs;tium appellari pote&longs;t: eiu&longs;dem <expan abbr="fundũ">fundum</expan> <lb/>tegitur &longs;olea ferrea, cra&longs;&longs;a palmum, lata palmos duos & totidem digitos: cu­<lb/>ius utrunque latus cuneatum in truncum adigitur. </s> |
| <s id="N169A8">Prior uerò & po&longs;terior ei­<lb/>us pars eidem trunco affiguntur clauis ferreis: ad latera cap&longs;æ &longs;uper <expan abbr="truncũ">truncum</expan> <lb/>&longs;tatuuntur duo tigna, quorum &longs;uperiora capita aliquantum reci&longs;a in formis <lb/>trabium domicilij includuntur: à cap&longs;a pedibus duobus & dimidio duo ti­<lb/>gna tran&longs;uer&longs;a continenter coniunguntur: quorum capita intrin&longs;ecus <expan abbr="parũ">parum</expan> <lb/>reci&longs;a iacent in formis exterioribus i&longs;torum tignorum &longs;tatutorum: atque ibi <lb/>cum ip&longs;is terebrantur, perque foramen hoc <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan> penetrat clauus ferreus: <lb/>cuius alterum caput duo habet cornua: alterum <expan abbr="perforatũ">perforatum</expan> e&longs;t, quod cuneo <lb/>traiecto &longs;ic coercetur, ut tigna arctius con&longs;tringat: quinetiam ex cornibus al <lb/>terum uer&longs;us uergit, alterum deor&longs;um: at &longs;uper ea tigna tran&longs;uer&longs;a ad <expan abbr="&longs;paciũ">&longs;pacium</expan> <lb/>pedum trium & dimidij iterum duo eiu&longs;modi tigna tran&longs;uer&longs;a &longs;imili modo <lb/><expan abbr="coniungũtur">coniunguntur</expan>. </s> | <s id="N169A8">Prior uerò & po&longs;terior ei­<lb/>us pars eidem trunco affiguntur clauis ferreis: ad latera cap&longs;æ &longs;uper <expan abbr="truncũ">truncum</expan> <lb/>&longs;tatuuntur duo tigna, quorum &longs;uperiora capita aliquantum reci&longs;a in formis <lb/>trabium domicilij includuntur: à cap&longs;a pedibus duobus & dimidio duo ti­<lb/>gna tran&longs;uer&longs;a continenter coniunguntur: quorum capita intrin&longs;ecus <expan abbr="parũ">parum</expan> <lb/>reci&longs;a iacent in formis exterioribus i&longs;torum tignorum &longs;tatutorum: atque ibi <lb/>cum ip&longs;is terebrantur, perque foramen hoc <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan> penetrat clauus ferreus: <lb/>cuius alterum caput duo habet cornua: alterum <expan abbr="perforatũ">perforatum</expan> e&longs;t, quod cuneo <lb/>traiecto &longs;ic coercetur, ut tigna arctius con&longs;tringat: quinetiam ex cornibus al <lb/>terum uer&longs;us uergit, alterum deor&longs;um: at &longs;uper ea tigna tran&longs;uer&longs;a ad <expan abbr="&longs;paciũ">&longs;pacium</expan> <lb/>pedum trium & dimidij iterum duo eiu&longs;modi tigna tran&longs;uer&longs;a &longs;imili modo <lb/><expan abbr="coniungũtur">coniunguntur</expan>. </s> |
| <s id="N169D8">Tignis autem tran&longs;uer&longs;is &longs;unt foramina quadrangula, in quæ <lb/>pila præferrata immittuntur: ea longe inter &longs;e non di&longs;tant, & arctius in illis <lb/>continentur. </s> | <s id="N169D8">Tignis autem tran&longs;uer&longs;is &longs;unt foramina quadrangula, in quæ <lb/>pila præferrata immittuntur: ea longe inter &longs;e non di&longs;tant, & arctius in illis <lb/>continentur. </s> |
| <s id="N169DF">Habet uerò quodque pilum retro dentem, quem inferius &longs;euo li <lb/>nire oportet, ut eò facilius attolli po&longs;&longs;it: eum autem axis angulati bini den­<lb/>tes longi & &longs;uperiore parte in rotundo lati uici&longs;&longs;im attollunt, ut pilum deci <lb/>dens in cap&longs;am capite ferreo &longs;axa in eam coniecta contundat & comminu­<lb/>at. </s> | <s id="N169DF">Habet uerò quodque pilum retro dentem, quem inferius &longs;euo li <lb/>nire oportet, ut eò facilius attolli po&longs;&longs;it: eum autem axis angulati bini den­<lb/>tes longi & &longs;uperiore parte in rotundo lati uici&longs;&longs;im attollunt, ut pilum deci <lb/>dens in cap&longs;am capite ferreo &longs;axa in eam coniecta contundat & comminu­<lb/>at. </s> |
| <s id="N169EA">Sed axis rotam habet pinnatam, quam aquæ impetus impellit: uerùm ca <lb/>p&longs;æ o&longs;tio pro foribus a&longs;&longs;er e&longs;t: qui in antis trunci excauatis & leuari pote&longs;t, <lb/>ut o&longs;tio re&longs;erato operarius arenam, in quam &longs;axa contrita &longs;unt, itemque &longs;abu­<lb/>lum & glareas batillo eximat: & demitti, ut o&longs;tio clau&longs;o alia &longs;axa iniecta rur <lb/>&longs;us pilis præferratis tundantur: &longs;ed, &longs;i truncus quernus in promptu non fue <lb/>rit, duo tigna humi locantur, & inter &longs;e fibulis ferreis coniungantur: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>utrunque longum &longs;it pedes &longs;ex, latum pedem, altum &longs;e&longs;quipedem: quæ altitu <lb/>do cap&longs;æ e&longs;&longs;e debet: ea fit priore tigno latitudine dodrantis, & longitudine <lb/>duorum pedum & trientis ac &longs;emunciæ pror&longs;us exci&longs;o: in cuius &longs;olo effo&longs;&longs;o <lb/>locetur &longs;axum duri&longs;&longs;imum, cra&longs;&longs;um pedem, latum <expan abbr="dodrãtem">dodrantem</expan>: ad id, &longs;i quod <lb/>cauum remanet, ip&longs;um terra uel arenula <expan abbr="cõpleatur">compleatur</expan>, eaque tundatur: <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> quod <lb/>e&longs;t ante cap&longs;am a&longs;&longs;eribus tegatur: &longs;axum perfractum auferatur, & in eius lo <lb/>cum al ud reponatur: licet etiam cap&longs;am minorem & <expan abbr="triũ">trium</expan> tantummodo pi­<lb/>lorum facere capacem.</s> | <s id="N169EA">Sed axis rotam habet pinnatam, quam aquæ impetus impellit: uerùm ca<lb/>p&longs;æ o&longs;tio pro foribus a&longs;&longs;er e&longs;t: qui in antis trunci excauatis & leuari pote&longs;t, <lb/>ut o&longs;tio re&longs;erato operarius arenam, in quam &longs;axa contrita &longs;unt, itemque &longs;abu­<lb/>lum & glareas batillo eximat: & demitti, ut o&longs;tio clau&longs;o alia &longs;axa iniecta rur<lb/>&longs;us pilis præferratis tundantur: &longs;ed, &longs;i truncus quernus in promptu non fue<lb/>rit, duo tigna humi locantur, & inter &longs;e fibulis ferreis coniungantur: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>utrunque longum &longs;it pedes &longs;ex, latum pedem, altum &longs;e&longs;quipedem: quæ altitu<lb/>do cap&longs;æ e&longs;&longs;e debet: ea fit priore tigno latitudine dodrantis, & longitudine <lb/>duorum pedum & trientis ac &longs;emunciæ pror&longs;us exci&longs;o: in cuius &longs;olo effo&longs;&longs;o <lb/>locetur &longs;axum duri&longs;&longs;imum, cra&longs;&longs;um pedem, latum <expan abbr="dodrãtem">dodrantem</expan>: ad id, &longs;i quod <lb/>cauum remanet, ip&longs;um terra uel arenula <expan abbr="cõpleatur">compleatur</expan>, eaque tundatur: <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> quod <lb/>e&longs;t ante cap&longs;am a&longs;&longs;eribus tegatur: &longs;axum perfractum auferatur, & in eius lo <lb/>cum aliud reponatur: licet etiam cap&longs;am minorem & <expan abbr="triũ">trium</expan> tantummodo pi­<lb/>lorum facere capacem.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16A1B" type="caption"> | <p id="N16A1B" type="caption"> |
| <s id="N16A1D">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. T<emph type="italics"/>igna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>igna tran&longs;uer&longs;a<emph.end type="italics"/> C. <lb/>P<emph type="italics"/>ila<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>orum capita<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> F. <lb/>D<emph type="italics"/>ens pili<emph.end type="italics"/> G. D<emph type="italics"/>entes axis<emph.end type="italics"/> H.</s> | <s id="N16A1D">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. T<emph type="italics"/>igna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>igna tran&longs;uer&longs;a<emph.end type="italics"/> C. <lb/>P<emph type="italics"/>ila<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>orum capita<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> F. <lb/>D<emph type="italics"/>ens pili<emph.end type="italics"/> G. D<emph type="italics"/>entes axis<emph.end type="italics"/> H.</s> |
| |
| <s id="N16ADB">Inferior eius pars, quæ ex pilo extat, longa e&longs;t <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> & palmos duos: <lb/>&longs;uperior, quæ in eo includitur, palmos tres: inferiore eius parte lata & cra&longs;&longs;a <lb/><expan abbr="palmũ">palmum</expan>. </s> | <s id="N16ADB">Inferior eius pars, quæ ex pilo extat, longa e&longs;t <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> & palmos duos: <lb/>&longs;uperior, quæ in eo includitur, palmos tres: inferiore eius parte lata & cra&longs;&longs;a <lb/><expan abbr="palmũ">palmum</expan>. </s> |
| <s id="N16AE9">Deinde paulatim fit angu&longs;tior & tenuior, ut &longs;uperiore parte mane­<lb/>at lata digitos tres & dimidium, cra&longs;&longs;a duos: ubi anguli quodam modo reci <lb/>&longs;i &longs;unt: eaque parte perforatum e&longs;t. </s> | <s id="N16AE9">Deinde paulatim fit angu&longs;tior & tenuior, ut &longs;uperiore parte mane­<lb/>at lata digitos tres & dimidium, cra&longs;&longs;a duos: ubi anguli quodam modo reci <lb/>&longs;i &longs;unt: eaque parte perforatum e&longs;t. </s> |
| <s id="N16AF0">Foramen uerò longum digitos tres, <expan abbr="latũ">latum</expan><pb pagenum="221" xlink:href="001/01/231.jpg"/>unum, di&longs;tat à &longs;uprema parte acuta digito. </s> | <s id="N16AF0">Foramen uerò longum digitos tres, <expan abbr="latũ">latum</expan><pb pagenum="221" xlink:href="001/01/231.jpg"/>unum, di&longs;tat à &longs;uprema parte acuta digito. </s> |
| <s id="N16AFB"><expan abbr="Quidã">Quidam</expan> <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> capitis partem, <lb/>quæ in pilo inferius exci&longs;o inciuditur uncinatam & &longs;triatam faciunt, ut un­<lb/>cis in pilum infixis & cuneis in &longs;trias adactis in ip&longs;o pror&longs;us immobilis ma­<lb/>neat: præ&longs;ertim cum duabus præterea quadrangulis laminis ferreis cingan­<lb/>tur. </s> | <s id="N16AFB"><expan abbr="Quidã">Quidam</expan> <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> capitis partem, <lb/>quæ in pilo inferius exci&longs;o includitur uncinatam & &longs;triatam faciunt, ut un­<lb/>cis in pilum infixis & cuneis in &longs;trias adactis in ip&longs;o pror&longs;us immobilis ma­<lb/>neat: præ&longs;ertim cum duabus præterea quadrangulis laminis ferreis cingan­<lb/>tur. </s> |
| <s id="N16B0D">Axem uerò alij ad circinum di&longs;tribuunt in &longs;ex partes, alij in nouem: &longs;ed <lb/>&longs;atius e&longs;t eum in duodecim partiri, ut uici&longs;&longs;im una pars plana dentem in &longs;e <lb/>contineat, altera eo careat.</s> | <s id="N16B0D">Axem uerò alij ad circinum di&longs;tribuunt in &longs;ex partes, alij in nouem: &longs;ed <lb/>&longs;atius e&longs;t eum in duodecim partiri, ut uici&longs;&longs;im una pars plana dentem in &longs;e <lb/>contineat, altera eo careat.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16B14" type="caption"> | <p id="N16B14" type="caption"> |
| |
| <figure id="id.001.01.231.1.jpg" xlink:href="001/01/231/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.231.1.jpg" xlink:href="001/01/231/1.jpg"/> |
| <p id="N16B5E" type="main"> | <p id="N16B5E" type="main"> |
| <s id="N16B60">Rota uerò ne hyeme uel altæ niues uel glacies, uel <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tates">tempe&longs;tates</expan> eius cur&longs;um, <lb/>& conuer&longs;ionem impediant, in quadrangula contignatione pror&longs;us inclu­<lb/>ditur. </s> | <s id="N16B60">Rota uerò ne hyeme uel altæ niues uel glacies, uel <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tates">tempe&longs;tates</expan> eius cur&longs;um, <lb/>& conuer&longs;ionem impediant, in quadrangula contignatione pror&longs;us inclu­<lb/>ditur. </s> |
| <s id="N16B6B">Tigna <expan abbr="aũt">aunt</expan>, qua inter &longs;e coagmentantur, undique obturantur mu&longs;co: <expan abbr="u­nũ">u­<lb/>num</expan> tamen <expan abbr="cõtignatio">contignatio</expan> foramen habet: per quod canalis deferens <expan abbr="aquã">aquam</expan> pene­<lb/>trat: quæ in rotæ pinnas <expan abbr="decid&etilde;s">decidens</expan> eam uer&longs;at: rur&longs;usque in inferiore canale &longs;ub <lb/>contignatione effluit. </s> | <s id="N16B6B">Tigna <expan abbr="aũt">aut</expan>, qua inter &longs;e coagmentantur, undique obturantur mu&longs;co: <expan abbr="u­nũ">u­<lb/>num</expan> tamen <expan abbr="cõtignatio">contignatio</expan> foramen habet: per quod canalis deferens <expan abbr="aquã">aquam</expan> pene­<lb/>trat: quæ in rotæ pinnas <expan abbr="decid&etilde;s">decidens</expan> eam uer&longs;at: rur&longs;usque in inferiore canale &longs;ub <lb/>contignatione effluit. </s> |
| <s id="N16B88">Rotæ autem radij non raro in medio axe longo inclu <lb/>duntur: cuius dentes utrinque pila attollunt, quæ uel utraque uenas &longs;iccas aut <lb/>udas tundunt, uel altera &longs;iccas, udas altera, pro ut res hoc aut illud po&longs;tulat: <pb pagenum="222" xlink:href="001/01/232.jpg"/>quin etiam alteris leuatis & clauis ferreis in eorum & primi tigni tran&longs;uer&longs;i <lb/>foramina infixis, altera tantummodo uenas tundunt.</s> | <s id="N16B88">Rotæ autem radij non raro in medio axe longo inclu <lb/>duntur: cuius dentes utrinque pila attollunt, quæ uel utraque uenas &longs;iccas aut <lb/>udas tundunt, uel altera &longs;iccas, udas altera, pro ut res hoc aut illud po&longs;tulat: <pb pagenum="222" xlink:href="001/01/232.jpg"/>quin etiam alteris leuatis & clauis ferreis in eorum & primi tigni tran&longs;uer&longs;i <lb/>foramina infixis, altera tantummodo uenas tundunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16B96" type="caption"> | <p id="N16B96" type="caption"> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N16BF1" type="caption"> | <p id="N16BF1" type="caption"> |
| <s id="N16BF3">C<emph type="italics"/>ap&longs;a recte in &longs;olo locata<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius fundum quod ex filis ferreis <lb/>con&longs;tat<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ap&longs;a inuer&longs;a<emph.end type="italics"/> C. B<emph type="italics"/>acilla ferrea<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>ap&longs;a de<emph.end type="italics"/> | <s id="N16BF3">C<emph type="italics"/>ap&longs;a recte in &longs;olo locata<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius fundum quod ex filis ferreis <lb/>con&longs;tat<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ap&longs;a inuer&longs;a<emph.end type="italics"/> C. B<emph type="italics"/>acilla ferrea<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>ap&longs;a de<emph.end type="italics"/> |
| <pb pagenum="223" xlink:href="001/01/233.jpg"/><emph type="italics"/>trabe &longs;u&longs;pen&longs;a, cuius fundi pars &longs;upina con&longs;picitur<emph.end type="italics"/> E. C<emph type="italics"/>ap&longs;a <lb/>de trabe &longs;u&longs;pen&longs;a, cuius fundi pars prona con&longs;picitur.<emph.end type="italics"/> F.</s> | <pb pagenum="223" xlink:href="001/01/233.jpg"/><emph type="italics"/>trahe &longs;u&longs;pen&longs;a, cuius fundi pars &longs;upina con&longs;picitur<emph.end type="italics"/> E. C<emph type="italics"/>ap&longs;a <lb/>de trabe &longs;u&longs;pen&longs;a, cuius fundi pars prona con&longs;picitur.<emph.end type="italics"/> F.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.233.1.jpg" xlink:href="001/01/233/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.233.1.jpg" xlink:href="001/01/233/1.jpg"/> |
| <p id="N16C2D" type="main"> | <p id="N16C2D" type="main"> |
| <s id="N16C2F">Alij utuntur cribro, euius uas ligneum duobus ferreis circulis cingitur: <lb/>fundum, non aliter ac cap&longs;æ, ferreis filis in&longs;tar retis contexitur: id imponunt <lb/>duobus a&longs;&longs;erculis &longs;ic affixis ad &longs;tipitem, in terra <expan abbr="defixũ">defixum</expan>, ut alter alteri tran&longs;­<lb/>uer&longs;us &longs;uperpo&longs;itus &longs;it. </s> | <s id="N16C2F">Alij utuntur cribro, cuius uas ligneum duobus ferreis circulis cingitur: <lb/>fundum, non aliter ac cap&longs;æ, ferreis filis in&longs;tar retis contexitur: id imponunt <lb/>duobus a&longs;&longs;erculis &longs;ic affixis ad &longs;tipitem, in terra <expan abbr="defixũ">defixum</expan>, ut alter alteri tran&longs;­<lb/>uer&longs;us &longs;uperpo&longs;itus &longs;it. </s> |
| <s id="N16C3C">Quanquam quidam &longs;tipitem terræ <expan abbr="nõ">non</expan> infigunt, &longs;ed <lb/>eum &longs;uper &longs;olum <expan abbr="&longs;tatu&etilde;tes">&longs;tatuentes</expan> u&longs;que dum eius, quod cribrum tran&longs;mi&longs;it, aceruus <lb/>fiat: cui illam infigunt: in hoc cribrum operarius glareas, lapillos, &longs;abulum, <lb/>arenas tumulo erutas, batillo ferreo inijcit: & eius an&longs;as manibus tenens, i­<lb/>p&longs;um agitando &longs;uccutit: ut eo motu per fundum arena, &longs;abulum, lapilli, mi­<lb/>nutæ glareæ decidant. </s> | <s id="N16C3C">Quanquam quidam &longs;tipitem terræ <expan abbr="nõ">non</expan> infigunt, &longs;ed <lb/>eum &longs;uper &longs;olum <expan abbr="&longs;tatu&etilde;tes">&longs;tatuentes</expan> u&longs;que dum eius, quod cribrum tran&longs;mi&longs;it, aceruus <lb/>fiat: cui illam infigunt: in hoc cribrum operarius glareas, lapillos, &longs;abulum, <lb/>arenas tumulo erutas, batillo ferreo inijcit: & eius an&longs;as manibus tenens, i­<lb/>p&longs;um agitando &longs;uccurit: ut eo motu per fundum arena, &longs;abulum, lapilli, mi­<lb/>nutæ glareæ decidant. </s> |
| <s id="N16C51">Alij non u&longs;urpant cribrum, &longs;ed cap&longs;am patentem: <lb/>cuius fundum item filis ferreis <expan abbr="contextũ">contextum</expan> e&longs;t: eam in tigillo tran&longs;uer&longs;o, in du­<lb/>obus tignis &longs;tatutis inclu&longs;o, locatam ducunt & reducunt.</s> | <s id="N16C51">Alij non u&longs;urpant cribrum, &longs;ed cap&longs;am patentem: <lb/>cuius fundum item filis ferreis <expan abbr="contextũ">contextum</expan> e&longs;t: eam in tigillo tran&longs;uer&longs;o, in du­<lb/>obus tignis &longs;tatutis inclu&longs;o, locatam ducunt & reducunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16C5C" type="caption"> | <p id="N16C5C" type="caption"> |
| |
| <p id="N16C98" type="main"> | <p id="N16C98" type="main"> |
| <s id="N16C9A">Alij utuntur cribro, cui uas æneum e&longs;t, utrinque habens an&longs;am <expan abbr="æneã">æneam</expan> qua­<lb/>drangulam: per quas an&longs;as pertica penetrat: cuius alterum caput, quod ex al <lb/>tera an&longs;a eminet ad dodrantem, cùm operarius in <expan abbr="funiculũ">funiculum</expan> de trabe &longs;u&longs;pen­<lb/>&longs;um impo&longs;uerit, perticam &longs;æpius, & quidem uici&longs;&longs;im, à &longs;e ab&longs;trahit, & ad &longs;e <lb/>retrahit: quo motu per cribri fundum res minutæ <expan abbr="decidũt">decidunt</expan>: &longs;ed ut perticæ ca <lb/>put in funem facile imponi po&longs;&longs;it, ip&longs;e inferius bacillo longo duos palmos <lb/>diducitur: etenim duplicatus de&longs;cendit: quod utrunque eius caput ad trabem <lb/>&longs;it religatum. </s> | <s id="N16C9A">Alij utuntur cribro, cui uas æneum e&longs;t, utrinque habens an&longs;am <expan abbr="æneã">æneam</expan> qua­<lb/>drangulam: per quas an&longs;as pertica penetrat: cuius alterum caput, quod ex al <lb/>tera an&longs;a eminet ad dodrantem, cùm operarius in <expan abbr="funiculũ">funiculum</expan> de trabe &longs;u&longs;pen­<lb/>&longs;um impo&longs;uerit, perticam &longs;æpius, & quidem uici&longs;&longs;im, à &longs;e ab&longs;trahit, & ad &longs;e <lb/>retrahit: quo motu per cribri fundum res minutæ <expan abbr="decidũt">decidunt</expan>: &longs;ed ut perticæ ca <lb/>put in funem facile imponi po&longs;&longs;it, ip&longs;e inferius bacillo longo duos palmos <lb/>diducitur: etenim duplicatus de&longs;cendit: quod utrunque eius caput ad trabem <lb/>&longs;it religatum. </s> |
| <s id="N16CB7">Attamen pars funiculi po&longs;t bacillum dependet longa &longs;emipe­<lb/>dem. </s> | <s id="N16CB7">Attamen pars funiculi po&longs;t bacillum dependet longa &longs;emipe­<lb/>dem. </s> |
| <s id="N16CBC">Quinetiam magna cap&longs;a in hac re e&longs;t u&longs;itata: cuius fundum uel ex a&longs;&longs;e­<lb/>re foraminum pleno conficitur, uel filis ferreis, ut cæterarum cap&longs;arum con <lb/>texitur: ex medijs a&longs;&longs;eribus, qui ad eius latera &longs;unt, &longs;emicirculus ferreus ex­<lb/>tat: ad quem funiculus, ex tigno uel trabe &longs;u&longs;pen&longs;us, alligatur, ut cap&longs;a trahi <lb/>& in omnes partes inclinari po&longs;&longs;it: ei utrinque duo &longs;unt manubria, ci&longs;ij manu <lb/>brijs non di&longs;&longs;imilia: quæ duo operarij prehendentes cap&longs;am, ultro citroque<lb/>tractam et retractam agitant: hac Germani, qui in Carpato monte habitant, <lb/>poti&longs;&longs;imum utuntur: i&longs;tis autem tribus cap&longs;is & duobus cribris minutæ res <lb/>à maiu&longs;culis iccirco di&longs;cernuntur, ut earum quæ tran&longs;mi&longs;&longs;æ &longs;imul lauandæ <lb/>&longs;unt, æquales fiant portiones: nam fundum tam cap&longs;arum quàm cribrorum <lb/>foramina habet, quæ glareas nucis auellanæ magnitudine non <expan abbr="tran&longs;mittũt">tran&longs;mittunt</expan>: <lb/>in fundo remanentes metallici &longs;iccas, &longs;i metallo <expan abbr="nõ">non</expan> carent, &longs;ub pila &longs;ubij <expan abbr="ciũt">ciunt</expan>: <pb pagenum="225" xlink:href="001/01/235.jpg"/>&longs;ed glareæ maiu&longs;culæ à minutis non di&longs;cernuntur his modis, priu&longs;quam ui <lb/>nuel adole&longs;centes ab eis, & lapillis, & &longs;abulo, & arenis, & terris in tumulo è <lb/>fodina ege&longs;to &longs;itis &longs;axorum fragmenta ra&longs;tris quinque dentibus &longs;epararint.</s> | <s id="N16CBC">Quinetiam magna cap&longs;a in hac re e&longs;t u&longs;itata: cuius fundum uel ex a&longs;&longs;e­<lb/>re foraminum pleno conficitur, uel filis ferreis, ut cæterarum cap&longs;arum con<lb/>texitur: ex medijs a&longs;&longs;eribus, qui ad eius latera &longs;unt, &longs;emicirculus ferreus ex­<lb/>tat: ad quem funiculus, ex tigno uel trabe &longs;u&longs;pen&longs;us, alligatur, ut cap&longs;a trahi <lb/>& in omnes partes inclinari po&longs;&longs;it: ei utrinque duo &longs;unt manubria, ci&longs;ij manu <lb/>brijs non di&longs;&longs;imilia: quæ duo operarij prehendentes cap&longs;am, ultro citroque <lb/>tractam et retractam agitant: hac Germani, qui in Carpato monte habitant, <lb/>poti&longs;&longs;imum utuntur: i&longs;tis autem tribus cap&longs;is & duobus cribris minutæ res <lb/>à maiu&longs;culis iccirco di&longs;cernuntur, ut earum quæ tran&longs;mi&longs;&longs;æ &longs;imul lauandæ <lb/>&longs;unt, æquales fiant portiones: nam fundum tam cap&longs;arum quàm cribrorum <lb/>foramina habet, quæ glareas nucis auellanæ magnitudine non <expan abbr="tran&longs;mittũt">tran&longs;mittunt</expan>: <lb/>in fundo remanentes metallici &longs;iccas, &longs;i metallo <expan abbr="nõ">non</expan> carent, &longs;ub pila &longs;ubij <expan abbr="ciũt">ciunt</expan>: <pb pagenum="225" xlink:href="001/01/235.jpg"/>&longs;ed glareæ maiu&longs;culæ à minutis non di&longs;cernuntur his modis, priu&longs;quam ui <lb/>ri uel adole&longs;centes ab eis, & lapillis, & &longs;abulo, & arenis, & terris in tumulo è <lb/>fodina ege&longs;to &longs;itis &longs;axorum fragmenta ra&longs;tris quinque dentibus &longs;epararint.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16CEA" type="caption"> | <p id="N16CEA" type="caption"> |
| <s id="N16CEC">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. S<emph type="italics"/>emicirculus<emph.end type="italics"/> B. F<emph type="italics"/>uniculus<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ignum<emph.end type="italics"/> D. <lb/>M<emph type="italics"/>anubria<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>a&longs;trum quinquedens<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> G. <lb/>E<emph type="italics"/>ius an&longs;æ<emph.end type="italics"/> H. P<emph type="italics"/>ertica<emph.end type="italics"/> I. F<emph type="italics"/>uniculus<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>rabs<emph.end type="italics"/> L.</s> | <s id="N16CEC">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. S<emph type="italics"/>emicirculus<emph.end type="italics"/> B. F<emph type="italics"/>uniculus<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ignum<emph.end type="italics"/> D. <lb/>M<emph type="italics"/>anubria<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>a&longs;trum quinquedens<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> G. <lb/>E<emph type="italics"/>ius an&longs;æ<emph.end type="italics"/> H. P<emph type="italics"/>ertica<emph.end type="italics"/> I. F<emph type="italics"/>uniculus<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>rabs<emph.end type="italics"/> L.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.235.1.jpg" xlink:href="001/01/235/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.235.1.jpg" xlink:href="001/01/235/1.jpg"/> |
| <p id="N16D3A" type="main"> | <p id="N16D3A" type="main"> |
| <s id="N16D3C">Neu&longs;olæ uerò, quod <expan abbr="metallũ">metallum</expan> e&longs;t in Carpato, tumulos è fodinis, dum æ­<lb/>ris uenæ, quæ &longs;unt in iugis & cacuminibus <expan abbr="montiũ">montium</expan> cauarentur, ege&longs;tos o­<lb/>perarius alter di&longs;cernit, alter terras, arenas, &longs;abulum, lapillos, glareas, atque eti <lb/>am uenas pauperiores, ne impen&longs;æ in non tritam & interdum ferè præcipi­<lb/>tem uiam, atque longam & difficilem uecturam faciendæ &longs;int, ci&longs;io aduehit: <lb/>& idip&longs;um inuertens eas in cap&longs;am longam patentem, & tabellis tran&longs;uer­<lb/>&longs;is di&longs;t, ntam, & ad rupem præcipitem affixam inijcit: quæ pedum fere cen <lb/>tum & quinquaginta altitudine delabuntur in cap&longs;am breuem, cuius fun­<lb/>dum ex ærea lamina cra&longs;&longs;a & foraminum plena con&longs;tat: ea cap&longs;a habet duo <lb/>manubria, quibus attrahitur & retruditur: &longs;uperius <expan abbr="etiã">etiam</expan> duos arcus, ex bacil <lb/>lis colurnis factos, quib. </s> | <s id="N16D3C">Neu&longs;olæ uerò, quod <expan abbr="metallũ">metallum</expan> e&longs;t in Carpato, tumulos è fodinis, dum æ­<lb/>ris uenæ, quæ &longs;unt in iugis & cacuminibus <expan abbr="montiũ">montium</expan> cauarentur, ege&longs;tos o­<lb/>perarius alter di&longs;cernit, alter terras, arenas, &longs;abulum, lapillos, glareas, atque eti<lb/>am uenas pauperiores, ne impen&longs;æ in non tritam & interdum ferè præcipi­<lb/>tem uiam, atque longam & difficilem uecturam faciendæ &longs;int, ci&longs;io aduehit: <lb/>& idip&longs;um inuertens eas in cap&longs;am longam patentem, & tabellis tran&longs;uer­<lb/>&longs;is di&longs;tentam, & ad rupem præcipitem affixam inijcit: quæ pedum fere cen <lb/>tum & quinquaginta altitudine delabuntur in cap&longs;am breuem, cuius fun­<lb/>dum ex ærea lamina cra&longs;&longs;a & foraminum plena con&longs;tat: ea cap&longs;a habet duo <lb/>manubria, quibus attrahitur & retruditur: &longs;uperius <expan abbr="etiã">etiam</expan> duos arcus, ex bacil<lb/>lis colurnis factos, quib. </s> |
| <s id="N16D5F">uncus ferreus funis ex arboris ramo uel trabe, quæ <lb/>ex tigno &longs;tatuto eminet, &longs;u&longs;pen&longs;i inijcitur: hanc cap&longs;am di&longs;cretor aliquoties <lb/>attrahit, ’& ad arborem uel tignum ualide appellit: quo modo res minutæ <pb pagenum="226" xlink:href="001/01/236.jpg"/>per eius foramina penetrantes altera cap&longs;a longa decidunt in alteram bre­<lb/>uem, cuius <expan abbr="fundũ">fundum</expan> foramina habet angu&longs;tiora: quam <expan abbr="&longs;ecũdus">&longs;ecundus</expan> di&longs;cretor item <lb/>ad arborem uel tignum ualide appellit: iterumque minutiores tertia cap&longs;a ex­<lb/>ceptæ delabuntur in tertiam cap&longs;am breuem, cuius <expan abbr="fundũ">fundum</expan> angu&longs;ti&longs;&longs;ima ha­<lb/>bet foramina, quam cap&longs;am tertius di&longs;cretor, &longs;imiliter ad arborem uel <expan abbr="tignũ">tignum</expan> <lb/>ualide appellit, ac tertio res minutulæ per foramina <expan abbr="incidũt">incidunt</expan> in <expan abbr="abacũ">abacum</expan>. </s> | <s id="N16D5F">uncus ferreus funis ex arboris ramo uel trabe, quæ <lb/>ex tigno &longs;tatuto eminet, &longs;u&longs;pen&longs;i inijcitur: hanc cap&longs;am di&longs;cretor aliquoties <lb/>attrahit, ’& ad arborem uel tignum ualide appellit: quo modo res minutæ <pb pagenum="226" xlink:href="001/01/236.jpg"/>per eius foramina penetrantes altera cap&longs;a longa decidunt in alteram bre­<lb/>uem, cuius <expan abbr="fundũ">fundum</expan> foramina habet angu&longs;tiora: quam <expan abbr="&longs;ecũdus">&longs;ecundus</expan> di&longs;cretor item <lb/>ad arborem uel tignum ualide appellit: iterumque minutiores tertia cap&longs;a ex­<lb/>ceptæ delabuntur in tertiam cap&longs;am breuem, cuius <expan abbr="fundũ">fundum</expan> angu&longs;ti&longs;&longs;ima ha­<lb/>bet foramina, quam cap&longs;am tertius di&longs;cretor, &longs;imiliter ad arborem uel <expan abbr="tignũ">tignum</expan> <lb/>ualide appellit, ac tertio res minutulæ per foramina <expan abbr="incidũt">incidunt</expan> in <expan abbr="abacũ">abacum</expan>. </s> |
| <s id="N16D8D">Dum <lb/>autem operarius ci&longs;io aduehit aliam tumuli partem <expan abbr="di&longs;cern&etilde;dam">di&longs;cernendam</expan>, qui&longs;que in­<lb/>terea di&longs;cretor unco ex arcubus extracto &longs;uam cap&longs;am aufert, camque inuer­<lb/>tens, glareas uel &longs;abulum, quod in eius fundo reman&longs;it, coaceruat. </s> | <s id="N16D8D">Dum <lb/>autem operarius ci&longs;io aduehit aliam tumuli partem <expan abbr="di&longs;cern&etilde;dam">di&longs;cernendam</expan>, qui&longs;que in­<lb/>terea di&longs;cretor unco ex arcubus extracto &longs;uam cap&longs;am aufert, camque inuer­<lb/>tens, glareas uel &longs;abulum, quod in eius fundo reman&longs;it, coaceruat. </s> |
| <s id="N16D9A">Minutu­<lb/>las uero res, in abacum delap&longs;as, primus lotor, nam <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> &longs;unt, quot di&longs;cre­<lb/>tores, deuerrit, et cribro, cuius foramina &longs;unt angu&longs;tiora quàm tertiæ cap&longs;æ <lb/>breuis foramina, exceptas lauat in ua&longs;e, aquis ferè pleno. </s> | <s id="N16D9A">Minutu­<lb/>las uero res, in abacum delap&longs;as, primus lotor, nam <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> &longs;unt, quot di&longs;cre­<lb/>tores, deuerrit, et cribro, cuius foramina &longs;unt angu&longs;tiora quàm tertiæ cap&longs;æ <lb/>breuis foramina, exceptas lauat in ua&longs;e, aquis ferè pleno. </s> |
| <s id="N16DA7">Quod cùm fuerit <lb/>co, quod cribrum tran&longs;mi&longs;it, <expan abbr="refertũ">refertum</expan>, turbinem extrahit, ut aqua effluat: mox <lb/>id, quod in ua&longs;e re&longs;edit, batillo conijcit in abacum <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan> lotoris: qui ip&longs;um <lb/>lauat in cribro, cui angu&longs;tiora &longs;unt foramina: quod etiam tunc in uas decidit <lb/>idem eximit & in tertij lotoris abacum inijcit: qui id ip&longs;um lauat in cribro, <lb/>cui angu&longs;ti&longs;&longs;ima &longs;unt foramina. </s> | <s id="N16DA7">Quod cùm fuerit <lb/>eo, quod cribrum tran&longs;mi&longs;it, <expan abbr="refertũ">refertum</expan>, turbinem extrahit, ut aqua effluat: mox <lb/>id, quod in ua&longs;e re&longs;edit, batillo conijcit in abacum <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan> lotoris: qui ip&longs;um <lb/>lauat in cribro, cui angu&longs;tiora &longs;unt foramina: quod etiam tunc in uas decidit <lb/>idem eximit & in tertij lotoris abacum inijcit: qui id ip&longs;um lauat in cribro, <lb/>cui angu&longs;ti&longs;&longs;ima &longs;unt foramina. </s> |
| <s id="N16DBC">Æris autem ramenta, quæ in ultimo ua&longs;e re <lb/>&longs;ederunt, exempta excoquuntur: id uerò, quod qui&longs;que lotor radio ab&longs;tulit, <lb/>in area linteis exten&longs;is contecta lauatur. </s> | <s id="N16DBC">Æris autem ramenta, quæ in ultimo ua&longs;e re <lb/>&longs;ederunt, exempta excoquuntur: id uerò, quod qui&longs;que lotor radio ab&longs;tulit, <lb/>in area linteis exten&longs;is contecta lauatur. </s> |
| <s id="N16DC3">Quin etiam Aldebergi, quod plum <lb/>bi <expan abbr="cãdidi">candidi</expan> metallum e&longs;t, in montibus Bohemiæ finitimis, di&longs;cretores talibus <lb/>cap&longs;is breuibus ex trabe &longs;u&longs;pen&longs;is <expan abbr="utũtur">utuntur</expan>: quæ tamen paulò ampliores &longs;unt, <lb/>& priore parte patent: qua glareæ, quas non tran&longs;mi&longs;crunt, earum ad <expan abbr="tignũ">tignum</expan> <lb/>appul&longs;u &longs;tatim excuti po&longs;&longs;unt.</s> | <s id="N16DC3">Quin etiam Aldebergi, quod plum<lb/>bi <expan abbr="cãdidi">candidi</expan> metallum e&longs;t, in montibus Bohemiæ finitimis, di&longs;cretores talibus <lb/>cap&longs;is breuibus ex trabe &longs;u&longs;pen&longs;is <expan abbr="utũtur">utuntur</expan>: quæ tamen paulò ampliores &longs;unt, <lb/>& priore parte patent: qua glareæ, quas non tran&longs;mi&longs;erunt, earum ad <expan abbr="tignũ">tignum</expan> <lb/>appul&longs;u &longs;tatim excuti po&longs;&longs;unt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16DDA" type="caption"> | <p id="N16DDA" type="caption"> |
| <s id="N16DDC">O<emph type="italics"/>perarius ci&longs;io glareas aduehens<emph.end type="italics"/> A. P<emph type="italics"/>rima cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> B. <lb/>P<emph type="italics"/>rima cap&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>ius manubria<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem arcus<emph.end type="italics"/> E. <lb/>F<emph type="italics"/>unis<emph.end type="italics"/> F. T<emph type="italics"/>rabs<emph.end type="italics"/> G. T<emph type="italics"/>ignum<emph.end type="italics"/> H. S<emph type="italics"/>ecunda cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> I. <lb/>S<emph type="italics"/>ecunda cap&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>ertia cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> L. T<emph type="italics"/>ertia ca/ <lb/>p&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> M. A<emph type="italics"/>bacus primus<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>ribrum primum<emph.end type="italics"/> O. V<emph type="italics"/>as <lb/>primum<emph.end type="italics"/> P. S<emph type="italics"/>ecundus abacus<emph.end type="italics"/> Q. S<emph type="italics"/>ecundum cribrum<emph.end type="italics"/> R. <lb/>S<emph type="italics"/>ecundum uas<emph.end type="italics"/> S. T<emph type="italics"/>ertius abacus<emph.end type="italics"/> T. T<emph type="italics"/>ertium cribrum<emph.end type="italics"/> V. <lb/>T<emph type="italics"/>ertium uas<emph.end type="italics"/> X. T<emph type="italics"/>urbo<emph.end type="italics"/> Y.</s> | <s id="N16DDC">O<emph type="italics"/>perarius ci&longs;io glareas aduehens<emph.end type="italics"/> A. P<emph type="italics"/>rima cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> B. <lb/>P<emph type="italics"/>rima cap&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>ius manubria<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem arcus<emph.end type="italics"/> E. <lb/>F<emph type="italics"/>unis<emph.end type="italics"/> F. T<emph type="italics"/>rabs<emph.end type="italics"/> G. T<emph type="italics"/>ignum<emph.end type="italics"/> H. S<emph type="italics"/>ecunda cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> I. <lb/>S<emph type="italics"/>ecunda cap&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>ertia cap&longs;a longa<emph.end type="italics"/> L. T<emph type="italics"/>ertia ca<lb/>p&longs;a breuis<emph.end type="italics"/> M. A<emph type="italics"/>bacus primus<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>ribrum primum<emph.end type="italics"/> O. V<emph type="italics"/>as <lb/>primum<emph.end type="italics"/> P. S<emph type="italics"/>ecundus abacus<emph.end type="italics"/> Q. S<emph type="italics"/>ecundum cribrum<emph.end type="italics"/> R. <lb/>S<emph type="italics"/>ecundum uas<emph.end type="italics"/> S. T<emph type="italics"/>ertius abacus<emph.end type="italics"/> T. T<emph type="italics"/>ertium cribrum<emph.end type="italics"/> V. <lb/>T<emph type="italics"/>ertium uas<emph.end type="italics"/> X. T<emph type="italics"/>urbo<emph.end type="italics"/> Y.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="227" xlink:href="001/01/237.jpg"/> | <pb pagenum="227" xlink:href="001/01/237.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.237.1.jpg" xlink:href="001/01/237/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.237.1.jpg" xlink:href="001/01/237/1.jpg"/> |
| <p id="N16E7A" type="main"> | <p id="N16E7A" type="main"> |
| <s id="N16E7C">At &longs;i uena metalli diues fuerit, terræ, arenæ, &longs;abulum, glareæ <expan abbr="&longs;axorũ">&longs;axorum</expan>, ex te <lb/>cto <expan abbr="exci&longs;orũ">exci&longs;orum</expan>, rutro uel ra&longs;tro è tumulo erutæ, & batillo in <expan abbr="cribrũ">cribrum</expan> <expan abbr="amplũ">amplum</expan> uel <pb pagenum="228" xlink:href="001/01/238.jpg"/>in corbem conictæ lauantur in ua&longs;e aquarum ferè pleno. </s> | <s id="N16E7C">At &longs;i uena metalli diues fuerit, terræ, arenæ, &longs;abulum, glareæ <expan abbr="&longs;axorũ">&longs;axorum</expan>, ex te<lb/>cto <expan abbr="exci&longs;orũ">exci&longs;orum</expan>, rutro uel ra&longs;tro è tumulo erutæ, & batillo in <expan abbr="cribrũ">cribrum</expan> <expan abbr="amplũ">amplum</expan> uel <pb pagenum="228" xlink:href="001/01/238.jpg"/>in corbem coniectæ lauantur in ua&longs;e aquarum ferè pleno. </s> |
| <s id="N16E96">Cribrum <expan abbr="plerũquelatum">plerunque<lb/>latum</expan> e&longs;t cubitum, altum &longs;emipedem: eius fundum tantula habet foramina <lb/>ut per ea glareæ eruo non maiores decidant. </s> | <s id="N16E96">Cribrum <expan abbr="plerũquelatum">plerunque<lb/>latum</expan> e&longs;t cubitum, altum &longs;emipedem: eius fundum tantula habet foramina <lb/>ut per ea glareæ eruo non maiores decidant. </s> |
| <s id="N16EA1">Filis uerò ferreis rectis et tran&longs;­<lb/>uer&longs;is, quæ ubi &longs;e contingunt clauiculæ ferreæ complectuntur, contextum <lb/>circulo ferreo, duobusque bacillis tran&longs;uer&longs;is item ferreis innititur: reliquam <lb/>cribri partem, è tabulis in ua&longs;is figuram formatam, duo circuli ferrei <expan abbr="cingũt">cingunt</expan>: <lb/>ueruntamen nonnulli id ip&longs;um colurnis aut quernis circulis uinciunt: &longs;ed <lb/>tunc tribus. </s> | <s id="N16EA1">Filis uerò ferreis rectis et tran&longs;­<lb/>uer&longs;is, quæ ubi &longs;e contingunt clauiculæ ferreæ complectuntur, contextum <lb/>circulo ferreo, duobusque bacillis tran&longs;uer&longs;is item ferreis innititur: reliquam <lb/>cribri partem, è tabulis in ua&longs;is figuram formatam, duo circuli ferrei <expan abbr="cingũt">cingunt</expan>: <lb/>ueruntamen nonnulli id ip&longs;um colurnis aut quernis circulis uinciunt: &longs;ed <lb/>tunc tribus. </s> |
| <s id="N16EB2">Habet autem utrinque an&longs;am: quas materiam metallicam lauatu­<lb/>rus manibus tenet: in hoc cribrum adole&longs;cens res lauandas conijcit: mulier <lb/>ip&longs;um uici&longs;&longs;im ad dextram & &longs;ini&longs;tram uer&longs;ans &longs;uccutit: quo modo terras, <lb/>arenas, glareas minores tran&longs;mittit: maiores in eo remanent: quæ eiectæ & <lb/>coaceruatæ &longs;ubijciuntur pilis. </s> | <s id="N16EB2">Habet autem utrinque an&longs;am: quas materiam metallicam lauatu­<lb/>rus manibus tenet: in hoc cribrum adole&longs;cens res lauandas conijcit: mulier <lb/>ip&longs;um uici&longs;&longs;im ad dextram & &longs;ini&longs;tram uer&longs;ans &longs;uccutit: quo modo terras, <lb/>arenas, glareas minores tran&longs;mittit: maiores in eo remanent: quæ eiectæ & <lb/>coaceruatæ &longs;ubijciuntur pilis. </s> |
| |
| <s id="N16F12">Sed Bohemi utuntur corbe uiminibus contexta, &longs;e&longs;quipedem lata, &longs;emi­<pb pagenum="229" xlink:href="001/01/239.jpg"/>pedem alta: cui duæ &longs;unt an&longs;æ, quibus prehen&longs;am agitant & <expan abbr="&longs;uccutiũt">&longs;uccutiunt</expan> in ua <lb/>&longs;e uel parua lacuna aquis fere plena: quod ex ea in uas uel <expan abbr="lacunã">lacunam</expan> decidit, ex­<lb/>emptum lauant in lance: quæ po&longs;teriore parte altior e&longs;t, priore humilior & <lb/>plana: ex qua, cum an&longs;is, quas item duas habet, prehen&longs;am agitant in aqua, <lb/>id, quod leue e&longs;t, effluit: quod graue & metallicum, in eius fundo re&longs;idet.</s> | <s id="N16F12">Sed Bohemi utuntur corbe uiminibus contexta, &longs;e&longs;quipedem lata, &longs;emi­<pb pagenum="229" xlink:href="001/01/239.jpg"/>pedem alta: cui duæ &longs;unt an&longs;æ, quibus prehen&longs;am agitant & <expan abbr="&longs;uccutiũt">&longs;uccutiunt</expan> in ua <lb/>&longs;e uel parua lacuna aquis fere plena: quod ex ea in uas uel <expan abbr="lacunã">lacunam</expan> decidit, ex­<lb/>emptum lauant in lance: quæ po&longs;teriore parte altior e&longs;t, priore humilior & <lb/>plana: ex qua, cum an&longs;is, quas item duas habet, prehen&longs;am agitant in aqua, <lb/>id, quod leue e&longs;t, effluit: quod graue & metallicum, in eius fundo re&longs;idet.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16F2A" type="caption"> | <p id="N16F2A" type="caption"> |
| <s id="N16F2C">C<emph type="italics"/>orbis<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius an&longs;æ<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>aux<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>ius po&longs;ierior <lb/>pars<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem pars prior<emph.end type="italics"/> E. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem an&longs;æ<emph.end type="italics"/> F.</s> | <s id="N16F2C">C<emph type="italics"/>orbis<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius an&longs;æ<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>aux<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>ius po&longs;terior <lb/>pars<emph.end type="italics"/> D. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem pars prior<emph.end type="italics"/> E. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem an&longs;æ<emph.end type="italics"/> F.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.239.1.jpg" xlink:href="001/01/239/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.239.1.jpg" xlink:href="001/01/239/1.jpg"/> |
| <p id="N16F5A" type="main"> | <p id="N16F5A" type="main"> |
| <s id="N16F5C">At auri uena malleis contu&longs;a uel pilis <expan abbr="cõminuta">comminuta</expan>, atque etiam plumbi candi <lb/>di molitur in farinam. </s> | <s id="N16F5C">At auri uena malleis contu&longs;a uel pilis <expan abbr="cõminuta">comminuta</expan>, atque etiam plumbi candi <lb/>di molitur in farinam. </s> |
| <s id="N16F65">Prima mola, quam aquarum impetus circumagit, &longs;ic <lb/>&longs;e habet: axis ad circinum rotundatur, aut angulatus efficitur: cuius codaces <lb/>ferrei uer&longs;antur in dimidiatis catillis ferreis, qui in tignis inclu&longs;i &longs;unt: is uerò <lb/>axis impellitur rota, cuius pinnas, ad frontem affixas, percutit fluminis im­<lb/>petus. </s> | <s id="N16F65">Prima mola, quam aquarum impetus circumagit, &longs;ic <lb/>&longs;e habet: axis ad circinum rotundatur, aut angulatus efficitur: cuius codaces <lb/>ferrei uer&longs;antur in dimidiatis catillis ferreis, qui in tignis inclu&longs;i &longs;unt: is uerò <lb/>axis impellitur rota, cuius pinnas, ad frontem affixas, percutit fluminis im­<lb/>petus. </s> |
| <s id="N16F70">In eodem axe inclu&longs;um e&longs;t tympanum dentatum: cuius dentes in late <lb/>re fixi &longs;unt: hi impellunt alterum tympanum, quod ex fu&longs;is materiæ duri&longs;si­<lb/>mæ con&longs;tat. </s> | <s id="N16F70">In eodem axe inclu&longs;um e&longs;t tympanum dentatum: cuius dentes in late <lb/>re fixi &longs;unt: hi impellunt alterum tympanum, quod ex fu&longs;is materiæ duri&longs;si­<lb/>mæ con&longs;tat. </s> |
| <s id="N16F77">Hoc autem tympanum e&longs;t circum axem ferreum, habentem in <lb/>imo codacem, qui in tigni cuiu&longs;dam catillo ferreo uer&longs;atur: in &longs;ummo &longs;ub­<lb/>&longs;eudem ferream quæ molam continet, itaque cùm alterius tympani dentes al <lb/>terius fu&longs;os <expan abbr="impellũt">impellunt</expan>, molæ fit circinatio: cui machina <expan abbr="impend&etilde;s">impendens</expan> per mfun­<pb pagenum="230" xlink:href="001/01/240.jpg"/>dibulum &longs;uppeditat uenam: quæ in <expan abbr="farinã">farinam</expan> molita ex lignea bractea rotunda <lb/>ta effunditur in canalem, & ex eo in officinæ &longs;olum delap&longs;a accumulatur: in <lb/>de auecta re&longs;eruatur ad loturam: quoniam uerò hæc <expan abbr="mol&etilde;di">molendi</expan> ratio po&longs;tulat, <lb/>ut mola modò attollatur, modò demittatur, duæ trabes, quæ trudibus at­<lb/>tolli & demitti po&longs;&longs;unt, tignum, in cuius catillo ferreo axis ferrei codax uer­<lb/>&longs;atur, &longs;u&longs;tinent.</s> | <s id="N16F77">Hoc autem tympanum e&longs;t circum axem ferreum, habentem in <lb/>imo codacem, qui in tigni cuiu&longs;dam catillo ferreo uer&longs;atur: in &longs;ummo &longs;ub <lb/>&longs;cudem ferream quæ molam continet, itaque cùm alterius tympani dentes al<lb/>terius fu&longs;os <expan abbr="impellũt">impellunt</expan>, molæ fit circinatio: cui machina <expan abbr="impend&etilde;s">impendens</expan> per infun­<pb pagenum="230" xlink:href="001/01/240.jpg"/>dibulum &longs;uppeditat uenam: quæ in <expan abbr="farinã">farinam</expan> molita ex lignea bractea rotunda<lb/>ta effunditur in canalem, & ex eo in officinæ &longs;olum delap&longs;a accumulatur: in <lb/>de auecta re&longs;eruatur ad loturam: quoniam uerò hæc <expan abbr="mol&etilde;di">molendi</expan> ratio po&longs;tulat, <lb/>ut mola modò attollatur, modò demittatur, duæ trabes, quæ trudibus at­<lb/>tolli & demitti po&longs;&longs;unt, tignum, in cuius catillo ferreo axis ferrei codax uer­<lb/>&longs;atur, &longs;u&longs;tinent.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N16F9F" type="caption"> | <p id="N16F9F" type="caption"> |
| <s id="N16FA1">A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>ota<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>ympanum dentatum<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ympanum quod ex fu&longs;is <lb/>con&longs;tat<emph.end type="italics"/> D. A<emph type="italics"/>xis ferreus<emph.end type="italics"/> E. M<emph type="italics"/>ola<emph.end type="italics"/> F. I<emph type="italics"/>nfundibulum<emph.end type="italics"/> G. <lb/>L<emph type="italics"/>ignea bractea rotundata<emph.end type="italics"/> H. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> I.</s> | <s id="N16FA1">A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>ota<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>ympanum dentatum<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ympanum quod ex fu&longs;is <lb/>con&longs;tat<emph.end type="italics"/> D. A<emph type="italics"/>xis ferreus<emph.end type="italics"/> E. M<emph type="italics"/>ola<emph.end type="italics"/> F. I<emph type="italics"/>nfundibulum<emph.end type="italics"/> G. <lb/>L<emph type="italics"/>ignea bractea rotundata<emph.end type="italics"/> H. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> I.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.240.1.jpg" xlink:href="001/01/240/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.240.1.jpg" xlink:href="001/01/240/1.jpg"/> |
| <p id="N16FE3" type="main"> | <p id="N16FE3" type="main"> |
| <s id="N16FE5">Molæ præterea tres &longs;unt in auri uenis, in primis uerò lapidibus <expan abbr="lique&longs;c&etilde;­tibus">lique&longs;cen­<lb/>tibus</expan> eius metalli non expertibus molendis u&longs;itatæ: quas omnes non aqua­<lb/>rum impetus, &longs;ed hominum uires, et&longs;i duas etiam iumentorum, <expan abbr="circũagunt">circunagunt</expan>. </s> | <s id="N16FE5">Molæ præterea tres &longs;unt in auri uenis, in primis uerò lapidibus <expan abbr="lique&longs;c&etilde;­tibus">lique&longs;cen­<lb/>tibus</expan> eius metalli non expertibus molendis u&longs;itatæ: quas omnes non aqua­<lb/>rum impetus, &longs;ed hominum uires, et&longs;i duas etiam iumentorum, <expan abbr="circũagunt">circumagunt</expan>. </s> |
| <s id="N16FF4"><lb/>Prima uer&longs;atilis à proxime de&longs;cripta tantummodo differt rota: quæ clau&longs;a <lb/>uer&longs;atur ab hominibus ip&longs;am calcantibus, aut ab introductis equis, uel a&longs;i­<lb/>nis, uel etiamr bu&longs;tis capris: quorum iumentorum oculi linteis illigantur. </s> | <s id="N16FF4"><lb/>Prima uer&longs;atilis à proxime de&longs;cripta tantummodo differt rota: quæ clau&longs;a <lb/>uer&longs;atur ab hominibus ip&longs;am calcantibus, aut ab introductis equis, uel a&longs;i­<lb/>nis, uel etiam bu&longs;tis capris: quorum iumentorum oculi linteis illigantur. </s> |
| <s id="N16FFC"><lb/>Secunda tam tru&longs;atilis quàm uer&longs;atilis à &longs;uperioribus duabus differt altero <lb/>axe &longs;tatuto, qui ei pro &longs;trato e&longs;t. </s> | <s id="N16FFC"><lb/>Secunda tam tru&longs;atilis quàm uer&longs;atilis à &longs;uperioribus duabus differt altero <lb/>axe &longs;tatuto, qui ei pro &longs;trato e&longs;t. </s> |
| <s id="N17002">Axis ille ad inferius caput habet uel <expan abbr="orb&etilde;">orbem</expan>, <lb/>quem operarij duo tabellas eius pedibus retro trudentes <expan abbr="circũagunt">circunagunt</expan>, quan <pb pagenum="231" xlink:href="001/01/241.jpg"/>quam non raro unus eum laborem &longs;u&longs;tinet: uel ex eo extat temo, <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> equus <lb/>aut a&longs;inus, unde a&longs;inaria dicta, circumagit. </s> | <s id="N17002">Axis ille ad inferius caput habet uel <expan abbr="orb&etilde;">orbem</expan>, <lb/>quem operarij duo tabellas eius pedibus retro trudentes <expan abbr="circũagunt">circumagunt</expan>, quan <pb pagenum="231" xlink:href="001/01/241.jpg"/>quam non raro unus eum laborem &longs;u&longs;tinet: uel ex eo extat temo, <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> equus <lb/>aut a&longs;inus, unde a&longs;inaria dicta, circumagit. </s> |
| <s id="N1701A">Axis autem circumacti <expan abbr="tympanũ">tympanum</expan> <lb/>dentatum, quod e&longs;t ad &longs;uperius eius caput, uer&longs;at id, quod ex fu&longs;is con&longs;tat, <lb/>& unà cum eo molam. </s> | <s id="N1701A">Axis autem circumacti <expan abbr="tympanũ">tympanum</expan> <lb/>dentatum, quod e&longs;t ad &longs;uperius eius caput, uer&longs;at id, quod ex fu&longs;is con&longs;tat, <lb/>& unà cum eo molam. </s> |
| <s id="N17025">Tertia uer&longs;atilis e&longs;t: nam non tru&longs;a manibus, &longs;ed cir­<lb/>cumacta uer&longs;atur: inter quam & cæteras magnum e&longs;t di&longs;crimen: etenim in­<lb/>ferior lapis molaris &longs;uperius formam habet, ut molam, quæ uer&longs;atur circum <lb/>ferreum axiculum continere po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N17025">Tertia uer&longs;atilis e&longs;t: nam non tru&longs;a manibus, &longs;ed cir­<lb/>cumacta uer&longs;atur: inter quam & cæteras magnum e&longs;t di&longs;crimen: etenim in­<lb/>ferior lapis molaris &longs;uperius formam habet, ut molam, quæ uer&longs;atur circum <lb/>ferreum axiculum continere po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1702E">Is in media molaris forma inclu&longs;us per <lb/>molam penetrat. </s> | <s id="N1702E">Is in media molaris forma inclu&longs;us per <lb/>molam penetrat. </s> |
| |
| <pb pagenum="237" xlink:href="001/01/247.jpg"/> | <pb pagenum="237" xlink:href="001/01/247.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.247.1.jpg" xlink:href="001/01/247/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.247.1.jpg" xlink:href="001/01/247/1.jpg"/> |
| <p id="N17353" type="main"> | <p id="N17353" type="main"> |
| <s id="N17355">Canalis uerò deuexus, quod ad a&longs;&longs;eres attinet, reliquis duobus di&longs;&longs;imilis <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t: eius <expan abbr="etiã">etiam</expan>, ut <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan>, caput primò terra <expan abbr="cõpletur">completur</expan>, p lisque tunditur: dein­<lb/>de a&longs;&longs;ere tegitur: <expan abbr="tũ">tum</expan> rur&longs;us, qua oportet, terra iniecta <expan abbr="iterũ">iterum</expan> tunditur ut nulla <lb/>rima remaneat, per <expan abbr="quã">quam</expan> aqua <expan abbr="cũ">cum</expan> ramentis <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> mi&longs;ta in ip&longs;um penetra <lb/>re po&longs;&longs;it: recta enim defluere debet n <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="deuexũ">deuexum</expan>, <expan abbr="longũ">longum</expan> ad pedes octo, <lb/><expan abbr="latũ">latum</expan> ad <expan abbr="&longs;e&longs;quiped&etilde;">&longs;e&longs;quipedem</expan>: cum co <expan abbr="cõmittitur">committitur</expan> canalis tran&longs;uer&longs;us atque is ad <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, qui <lb/>extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> e&longs;t, pertinet. </s> | <s id="N17355">Canalis uerò deuexus, quod ad a&longs;&longs;eres attinet, reliquis duobus di&longs;&longs;imilis <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t: eius <expan abbr="etiã">etiam</expan>, ut <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan>, caput primò terra <expan abbr="cõpletur">completur</expan>, pilisque tunditur: dein­<lb/>de a&longs;&longs;ere tegitur: <expan abbr="tũ">tum</expan> rur&longs;us, qua oportet, terra iniecta <expan abbr="iterũ">iterum</expan> tunditur ut nulla <lb/>rima remaneat, per <expan abbr="quã">quam</expan> aqua <expan abbr="cũ">cum</expan> ramentis <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> mi&longs;ta in ip&longs;um penetra <lb/>re po&longs;&longs;it: recta enim defluere debet in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="deuexũ">deuexum</expan>, <expan abbr="longũ">longum</expan> ad pedes octo, <lb/><expan abbr="latũ">latum</expan> ad <expan abbr="&longs;e&longs;quiped&etilde;">&longs;e&longs;quipedem</expan>: cum eo <expan abbr="cõmittitur">committitur</expan> canalis tran&longs;uer&longs;us atque is ad <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, qui <lb/>extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> e&longs;t, pertinet. </s> |
| <s id="N173A6">Adole&longs;cens <expan abbr="aũt">aunt</expan> batillo uel trulla <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ra­<lb/>menta impura, uel lapillos nigros impuros de aceruo &longs;umit, eosque in canalis <lb/>caput inijcit, uel <expan abbr="eid&etilde;">eidem</expan> illinit. </s> | <s id="N173A6">Adole&longs;cens <expan abbr="aũt">aut</expan> batillo uel trulla <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ra­<lb/>menta impura, uel lapillos nigros impuros de aceruo &longs;umit, eosque in canalis <lb/>caput inijcit, uel <expan abbr="eid&etilde;">eidem</expan> illinit. </s> |
| <s id="N173B9">Lotor uerò eadem in canali agitat rutro ligneo: <lb/>quo modo limus <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis permi&longs;tus defluit in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, ramenta <lb/><expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> uel lapilli nigri in canali deuexo re&longs;ident: &longs;ed quia <expan abbr="interdũ">interdum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> <lb/>uel lapilli &longs;imul cum limo <expan abbr="defluũt">defluunt</expan> in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, <expan abbr="eũ">eum</expan> alter po&longs;t <expan abbr="&longs;paciũ">&longs;pacium</expan> <lb/>ferè &longs;ex <expan abbr="pedũ">pedum</expan> a&longs;&longs;ere claudit, & <expan abbr="limũ">limum</expan> &longs;æpe batillo agitat, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> is <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis mi­<lb/>&longs;tus effluat in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, remaneantque in canali ramenta tantummodo uel lapilli. </s> | <s id="N173B9">Lotor uerò eadem in canali agitat rutro ligneo: <lb/>quo modo limus <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis permi&longs;tus defluit in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, ramenta <lb/><expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> uel lapilli nigri in canali deuexo re&longs;ident: &longs;ed quia <expan abbr="interdũ">interdum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> <lb/>uel lapilli &longs;imul cum limo <expan abbr="defluũt">defluunt</expan> in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, <expan abbr="eũ">eum</expan> alter po&longs;t <expan abbr="&longs;paciũ">&longs;pacium</expan> <lb/>ferè &longs;ex <expan abbr="pedũ">pedum</expan> a&longs;&longs;ere claudit, & <expan abbr="limũ">limum</expan> &longs;æpe batillo agitat, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> is <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis mi­<lb/>&longs;tus effluat in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, remaneantque in canali ramenta tantummodo uel lapilli. </s> |
| <s id="N173FD"><lb/>Schlaccheualdi & Irbere&longs;dorfi lapilli nigri in i&longs;tiu&longs;modi canali lauantur &longs;e­<lb/>mel aut bis: Aldebergi ter quaterué: Gairi &longs;æpe &longs;epties: nam Schlaccheualdi <lb/>& Irbere&longs;dorfi uena, in qua &longs;unt lapilli nigri &longs;atis magni, &longs;ub pila &longs;ubijcitur: <lb/>Aldebergi, in qua multo minores: Gairi etiam <expan abbr="&longs;axorũ">&longs;axorum</expan> fragmenta, in quibus <lb/>uix exigui lapilli <expan abbr="interdũ">interdum</expan> con&longs;pici po&longs;&longs;unt: hanc lauandi rationem metallici, <lb/>qui tractant uenas <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> <expan abbr="cãdidi">candidi</expan>, primò <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: quæ deinde ex plumba <lb/>rijs officinis in <expan abbr="arg&etilde;tarias">argentarias</expan> aliasque defluxit. </s> | <s id="N173FD"><lb/>Schlaccheualdi & Irbere&longs;dorfi lapilli nigri in i&longs;tiu&longs;modi canali lauantur &longs;e­<lb/>mel aut bis: Aldebergi ter quaterué: Gairi &longs;æpe &longs;epties: nam Schlaccheualdi <lb/>& Irbere&longs;dorfi uena, in qua &longs;unt lapilli nigri &longs;atis magni, &longs;ub pila &longs;ubijcitur: <lb/>Aldebergi, in qua multo minores: Gairi etiam <expan abbr="&longs;axorũ">&longs;axorum</expan> fragmenta, in quibus <lb/>uix exigui lapilli <expan abbr="interdũ">interdum</expan> con&longs;pici po&longs;&longs;unt: hanc lauandi rationem metallici, <lb/>qui tractant uenas <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> <expan abbr="cãdidi">candidi</expan>, primò <expan abbr="excogitarũt">excogitarunt</expan>: quæ deinde ex plumba <lb/>rijs officinis in <expan abbr="arg&etilde;tarias">argentarias</expan> aliasque defluxit. </s> |
| <s id="N17425">Certior. n. hæc lauandi ratio e&longs;t que<lb/>cribris <expan abbr="etiã">etiam</expan> angu&longs;tis. </s> | <s id="N17425">Certior. n. hæc lauandi ratio e&longs;t que<lb/>cribris <expan abbr="etiã">etiam</expan> angu&longs;tis. </s> |
| |
| <figure id="id.001.01.248.1.jpg" xlink:href="001/01/248/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.248.1.jpg" xlink:href="001/01/248/1.jpg"/> |
| <p id="N17473" type="main"> | <p id="N17473" type="main"> |
| <s id="N17475">Nunc duo canales deuexi &longs;imili modo facti plerunque <expan abbr="coniũguntur">coniunguntur</expan>: caput <lb/>quidem à capite di&longs;tat pedes tres: Canalis uerò à canali quatuor: &longs;ed unus <lb/>canalis tran&longs;uer&longs;us &longs;ub utroque deuexo e&longs;t: unus <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ra­<lb/>menta uel lapillos nigros <expan abbr="cũ">cum</expan> limo mi&longs;tos ex cumulo inijcit batillo in <expan abbr="utrũquecaput">utrunque<lb/>caput</expan>. </s> | <s id="N17475">Nunc duo canales deuexi &longs;imili modo facti plerunque <expan abbr="coniũguntur">coniunguntur</expan>: caput <lb/>quidem à capite di&longs;tat pedes tres: Canalis uerò à canali quatuor: &longs;ed unus <lb/>canalis tran&longs;uer&longs;us &longs;ub utroque deuexo e&longs;t: unus <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ra­<lb/>menta uel lapillos nigros <expan abbr="cũ">cum</expan> limo mi&longs;tos ex cumulo inijcit batillo in <expan abbr="utrũquecaput">utrunque<lb/>caput</expan>. </s> |
| <s id="N17498">Duo <expan abbr="aũt">aunt</expan> &longs;unt lotores: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> alter alterius canalis lateri dextro, alter <lb/>alterius &longs;ini&longs;tro in&longs;idens <expan abbr="laborãdi">laborandi</expan> munus exequitur: uterque utitur tali in&longs;tru <lb/><expan abbr="m&etilde;to">mento</expan>: in catillo alterius tigni, duo. n. &longs;unt utrique canali, et in trabis, quæ e&longs;t in <lb/>domicilio, dimidiata armilla ferrea uoluitur pertica teres, <expan abbr="lõga">longa</expan> pedes <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan>, <lb/>cra&longs;&longs;a <expan abbr="palmũ">palmum</expan>: in ea &longs;ur&longs;um uer&longs;us inclu&longs;um e&longs;t <expan abbr="lignũ">lignum</expan> teres <expan abbr="longũ">longum</expan> palmos tres <lb/>et <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos cra&longs;&longs;um: cui affixa e&longs;t tabella alta pedes duos, lata digitos 5. <lb/>in cuius foramine uer&longs;atur alterum caput axiculi, in quo inclu&longs;um e&longs;t rutelli <lb/><expan abbr="manubriũ">manubrium</expan>: <expan abbr="alterũ">alterum</expan> uerò <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> axiculi eaput uoluitur in alterius tabellæ fora <lb/>mine, quæ <expan abbr="it&etilde;">item</expan> affixa e&longs;t ad <expan abbr="lignũ">lignum</expan> teres, quod æque ac prius <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t palmos <lb/>tres & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos cra&longs;&longs;um: quo pro manubrio lotor utitur: <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan> <expan abbr="aũt">aunt</expan> fa <lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> e&longs;t ex pertica longa pedes tres: cui præfixa e&longs;t tabella longa <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>, lata di <lb/>gitos &longs;ex, cra&longs;&longs;a <expan abbr="&longs;e&longs;quidigitũ">&longs;e&longs;quidigitum</expan>: lotor altera manu a&longs;&longs;idue mouet <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> hu <lb/>ius <expan abbr="in&longs;trum&etilde;ti">in&longs;trumenti</expan>, atque &longs;ic <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan> in canalis capite agitat <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel la <lb/>pillos nigros cum limo permi&longs;tos, qui <expan abbr="cõmoti">commoti</expan> <expan abbr="defluũt">defluunt</expan> in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan>: altera tenet <lb/><expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan>, cui <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> dimidio breuius e&longs;t: eo <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel lapillos, qui <lb/>in <expan abbr="&longs;u&ptilde;ma">&longs;upmma</expan> canalis parte <expan abbr="re&longs;ederũt">re&longs;ederunt</expan>, <expan abbr="cõtin&etilde;ter">continenter</expan> agitat: quo modo limus <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis <lb/>mi&longs;tus defluit in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um: et ex eo in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, qui extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> e&longs;t.</s> | <s id="N17498">Duo <expan abbr="aũt">aut</expan> &longs;unt lotores: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> alter alterius canalis lateri dextro, alter <lb/>alterius &longs;ini&longs;tro in&longs;idens <expan abbr="laborãdi">laborandi</expan> munus exequitur: uterque utitur tali in&longs;tru<lb/><expan abbr="m&etilde;to">mento</expan>: in catillo alterius tigni, duo. n. &longs;unt utrique canali, et in trabis, quæ e&longs;t in <lb/>domicilio, dimidiata armilla ferrea uoluitur pertica teres, <expan abbr="lõga">longa</expan> pedes <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan>, <lb/>cra&longs;&longs;a <expan abbr="palmũ">palmum</expan>: in ea &longs;ur&longs;um uer&longs;us inclu&longs;um e&longs;t <expan abbr="lignũ">lignum</expan> teres <expan abbr="longũ">longum</expan> palmos tres <lb/>et <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos cra&longs;&longs;um: cui affixa e&longs;t tabella alta pedes duos, lata digitos 5. <lb/>in cuius foramine uer&longs;atur alterum caput axiculi, in quo inclu&longs;um e&longs;t rutelli <lb/><expan abbr="manubriũ">manubrium</expan>: <expan abbr="alterũ">alterum</expan> uerò <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> axiculi caput uoluitur in alterius tabellæ fora <lb/>mine, quæ <expan abbr="it&etilde;">item</expan> affixa e&longs;t ad <expan abbr="lignũ">lignum</expan> teres, quod æque ac prius <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t palmos <lb/>tres & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos cra&longs;&longs;um: quo pro manubrio lotor utitur: <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan> <expan abbr="aũt">aut</expan> fa<lb/><expan abbr="ctũ">ctum</expan> e&longs;t ex pertica longa pedes tres: cui præfixa e&longs;t tabella longa <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>, lata di<lb/>gitos &longs;ex, cra&longs;&longs;a <expan abbr="&longs;e&longs;quidigitũ">&longs;e&longs;quidigitum</expan>: lotor altera manu a&longs;&longs;idue mouet <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> hu <lb/>ius<expan abbr="in&longs;trum&etilde;ti">in&longs;trumenti</expan>, atque &longs;ic <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan> in canalis capite agitat <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel la<lb/>pillos nigros cum limo permi&longs;tos, qui <expan abbr="cõmoti">commoti</expan> <expan abbr="defluũt">defluunt</expan> in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan>: altera tenet <lb/><expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="rutellũ">rutellum</expan>, cui <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> dimidio breuius e&longs;t: eo <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel lapillos, qui <lb/>in <expan abbr="&longs;u&ptilde;ma">&longs;uprema</expan> canalis parte <expan abbr="re&longs;ederũt">re&longs;ederunt</expan>, <expan abbr="cõtin&etilde;ter">continenter</expan> agitat: quo modo limus <expan abbr="cũ">cum</expan> aquis <lb/>mi&longs;tus defluit in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um: et ex eo in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>, qui extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> e&longs;t.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="239" xlink:href="001/01/249.jpg"/> | <pb pagenum="239" xlink:href="001/01/249.jpg"/> |
| <p id="N1755F" type="caption"> | <p id="N1755F" type="caption"> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.250.1.jpg" xlink:href="001/01/250/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.250.1.jpg" xlink:href="001/01/250/1.jpg"/> |
| <p id="N175E5" type="main"> | <p id="N175E5" type="main"> |
| <s id="N175E7">Area autem curta e&longs;t &longs;uperiore parte, qua per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan> in eam aqua de­<lb/>fluit, angu&longs;ta: nempe lata tantummodo pedes duos: inferiore latior, pedes <lb/>&longs;cilicet tres & totidem palmos: ad latera uerò longa pedes &longs;ex affixæ &longs;unt <lb/>tabellæ altæ palmos duos: cæteris &longs;implicis canalis capiti &longs;imilis e&longs;t, ni&longs;i <expan abbr="&qring;d">quod</expan> <lb/>in medio non e&longs;t depre&longs;&longs;a: &longs;ub hac e&longs;t canalis tran&longs;uer&longs;us tabella humiliore <lb/>clau&longs;us: in hac area non uenæ modo agitatæ rutro ligneo lauantur, &longs;ed ado­<lb/>le&longs;centes etiam metallorum ramenta, in eam coniecta, &longs;ecernunt à &longs;axorum <lb/>glareis, & in ua&longs;a colligunt: ea metallici nunc raro utuntur: <expan abbr="adole&longs;centiũ">adole&longs;centium</expan> <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> <lb/>negligentia &longs;æpius deprehen&longs;a in cau&longs;a e&longs;t cur in eius lo cum &longs;ucce&longs;&longs;erit cri­<lb/>brum angu&longs;tum: quin limus, qui in canali re&longs;edit, &longs;i uena diues fuerit, &longs;ubla­<lb/>tus in cribro angu&longs;to, uel in area linteis exten&longs;is contecta lauatur.</s> | <s id="N175E7">Area autem curta e&longs;t &longs;uperiore parte, qua per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan> in eam aqua de­<lb/>fluit, angu&longs;ta: nempe lata tantummodo pedes duos: inferiore latior, pedes <lb/>&longs;cilicet tres & totidem palmos: ad latera uerò longa pedes &longs;ex affixæ &longs;unt <lb/>tabellæ altæ palmos duos: cæteris &longs;implicis canalis capiti &longs;imilis e&longs;t, ni&longs;i <expan abbr="&qring;d">quod</expan> <lb/>in medio non e&longs;t depre&longs;&longs;a: &longs;ub hac e&longs;t canalis tran&longs;uer&longs;us tabella humiliore <lb/>clau&longs;us: in hac area non uenæ modo agitatæ rutro ligneo lauantur, &longs;ed ado­<lb/>le&longs;centes etiam metallorum ramenta, in eam coniecta, &longs;ecernunt à &longs;axorum <lb/>glareis, & in ua&longs;a colligunt: ea metallici nunc raro utuntur: <expan abbr="adole&longs;centiũ">adole&longs;centium</expan> <expan abbr="e&mtilde;">eum</expan> <lb/>negligentia &longs;æpius deprehen&longs;a in cau&longs;a e&longs;t cur in eius lo cum &longs;ucce&longs;&longs;erit cri­<lb/>brum angu&longs;tum: quin limus, qui in canali re&longs;edit, &longs;i uena diues fuerit, &longs;ubla­<lb/>tus in cribro angu&longs;to, uel in area linteis exten&longs;is contecta lauatur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1760E" type="caption"> | <p id="N1760E" type="caption"> |
| <s id="N17610">A<emph type="italics"/>rea<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>ran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> C. R<emph type="italics"/>utrum ligneum<emph.end type="italics"/> D.</s> | <s id="N17610">A<emph type="italics"/>rea<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>ran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> C. R<emph type="italics"/>utrum ligneum<emph.end type="italics"/> D.</s> |
| |
| <figure id="id.001.01.251.1.jpg" xlink:href="001/01/251/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.251.1.jpg" xlink:href="001/01/251/1.jpg"/> |
| <p id="N17634" type="main"> | <p id="N17634" type="main"> |
| <s id="N17636">Verùm area linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtexta">contexta</expan> &longs;ic &longs;e habet. </s> | <s id="N17636">Verùm area linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtexta">contexta</expan> &longs;ic &longs;e habet. </s> |
| <s id="N1763D">Tigna duo, longa pedes <lb/>decem & octo, lata &longs;emipedem, cra&longs;&longs;a tres palmos decliuia <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan>: quo­<lb/>rum pars prona dimidia e&longs;t exci&longs;a, ut <expan abbr="a&longs;&longs;erũ">a&longs;&longs;erum</expan> capita in ea poni po&longs;&longs;int: etcnim <lb/>a&longs;&longs;eribus longis pedes tres & tran&longs;uer&longs;is, continenterque po&longs;itis teguntur: di <lb/>midia e&longs;t integra & altior quàm a&longs;&longs;eres <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, ut aqua delap&longs;a non effluat <lb/>ex lateribus, &longs;ed rectà defluat: <expan abbr="quinetiã">quinetiam</expan> areæ caput altius reliquo corpore de <lb/><expan abbr="uexũ">uexum</expan> e&longs;t, ut aqua delabi po&longs;&longs;it: ip&longs;a area tota &longs;ex linteis exten&longs;is & radio æ­<lb/>quatis <expan abbr="cõtegitur">contegitur</expan>: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <expan abbr="primũ">primum</expan> tenet <expan abbr="in&longs;imũ">in&longs;imum</expan> <expan abbr="locũ">locum</expan>, in quo <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> &longs;ic colloca <lb/>tur, ut ip&longs;um <expan abbr="paululũ">paululum</expan> tegat: in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> &longs;imiliter <expan abbr="tertiũ">tertium</expan> locatur, et deinceps alia <lb/>in alijs: &longs;i. n. <expan abbr="cõtrario">contrario</expan> modo collocata fuerint, aqua <expan abbr="deflu&etilde;s">defluens</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ramen <lb/>ta, uel lapillos nigros rapit &longs;ub ip&longs;a, & labor inutilis &longs;u&longs;cipitur: linteis ita <expan abbr="ex­t&etilde;&longs;is">ex­<lb/>ten&longs;is</expan> <expan abbr="adole&longs;c&etilde;tes">adole&longs;centes</expan> uel uiri <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel lapillos nigros cum limo mi­<lb/>&longs;tos <expan abbr="cõijciunt">conijciunt</expan> in canalis caput, canaliculoque reclu&longs;o <expan abbr="aquã">aquam</expan> in id ip&longs;um <expan abbr="immit­tũt">immit­<lb/>tunt</expan>: tum rutris ligneis agitant <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan>, uel lapillos, u&longs;que <expan abbr="dũ">dum</expan> <expan abbr="aqua­rũ">aqua­<lb/>rum</expan> uis <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> inferat in lintea: deinde <expan abbr="ij&longs;d&etilde;">ij&longs;dem</expan> rutris ligneis leniter <expan abbr="uerrũt">uerrunt</expan> lintea, do <lb/>nec limus in lacum uel in canalem tran&longs;uer&longs;um defluat. </s> | <s id="N1763D">Tigna duo, longa pedes <lb/>decem & octo, lata &longs;emipedem, cra&longs;&longs;a tres palmos decliuia <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan>: quo­<lb/>rum pars prona dimidia e&longs;t exci&longs;a, ut <expan abbr="a&longs;&longs;erũ">a&longs;&longs;erum</expan> capita in ea poni po&longs;&longs;int: etenim <lb/>a&longs;&longs;eribus longis pedes tres & tran&longs;uer&longs;is, continenterque po&longs;itis teguntur: di<lb/>midia e&longs;t integra & altior quàm a&longs;&longs;eres <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, ut aqua delap&longs;a non effluat <lb/>ex lateribus, &longs;ed rectà defluat: <expan abbr="quinetiã">quinetiam</expan> areæ caput altius reliquo corpore de<lb/><expan abbr="uexũ">uexum</expan> e&longs;t, ut aqua delabi po&longs;&longs;it: ip&longs;a area tota &longs;ex linteis exten&longs;is & radio æ­<lb/>quatis <expan abbr="cõtegitur">contegitur</expan>: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <expan abbr="primũ">primum</expan> tenet <expan abbr="in&longs;imũ">infimum</expan> <expan abbr="locũ">locum</expan>, in quo <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> &longs;ic colloca<lb/>tur, ut ip&longs;um <expan abbr="paululũ">paululum</expan> tegat: in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> &longs;imiliter <expan abbr="tertiũ">tertium</expan> locatur, et deinceps alia <lb/>in alijs: &longs;i. n. <expan abbr="cõtrario">contrario</expan> modo collocata fuerint, aqua <expan abbr="deflu&etilde;s">defluens</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> ramen<lb/>ta, uel lapillos nigros rapit &longs;ub ip&longs;a, & labor inutilis &longs;u&longs;cipitur: linteis ita <expan abbr="ex­t&etilde;&longs;is">ex­<lb/>ten&longs;is</expan> <expan abbr="adole&longs;c&etilde;tes">adole&longs;centes</expan> uel uiri <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> uel lapillos nigros cum limo mi­<lb/>&longs;tos <expan abbr="cõijciunt">conijciunt</expan> in canalis caput, canaliculoque reclu&longs;o <expan abbr="aquã">aquam</expan> in id ip&longs;um <expan abbr="immit­tũt">immit­<lb/>tunt</expan>: tum rutris ligneis agitant <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan>, uel lapillos, u&longs;que <expan abbr="dũ">dum</expan> <expan abbr="aqua­rũ">aqua­<lb/>rum</expan> uis <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> inferat in lintea: deinde <expan abbr="ij&longs;d&etilde;">ij&longs;dem</expan> rutris ligneis leniter <expan abbr="uerrũt">uerrunt</expan> lintea, do <lb/>nec limus in lacum uel in canalem tran&longs;uer&longs;um defluat. </s> |
| <s id="N176D9">Quàm primum <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>nullus aut paucus in linteis in&longs;ederit, &longs;ed tantummo do metallorum ramen­<lb/>ta, uel lapilli nigri, tunc ea <expan abbr="auferũt">auferunt</expan>, lauantque in ua&longs;e propè po&longs;ito, in quod in­<lb/>cidunt: redeuntque &longs;ubinde ad eundem laborem. </s> | <s id="N176D9">Quàm primum <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>nullus aut paucus in linteis in&longs;ederit, &longs;ed tantummodo metallorum ramen­<lb/>ta, uel lapilli nigri, tunc ea <expan abbr="auferũt">auferunt</expan>, lauantque in ua&longs;e propè po&longs;ito, in quod in­<lb/>cidunt: redeuntque &longs;ubinde ad eundem laborem. </s> |
| <s id="N176EA">Po&longs;tremò aquam ex ua&longs;e <pb pagenum="242" xlink:href="001/01/252.jpg"/>effundunt, & metallorum ramenta uel lapillos nigros colligunt: quinetiam <lb/>&longs;i uel ramenta uel lapilli de linteis delap&longs;i in lacu aut canali tran&longs;uer&longs;o re&longs;ede <lb/>cint, limum iterum lauant.</s> | <s id="N176EA">Po&longs;tremò aquam ex ua&longs;e <pb pagenum="242" xlink:href="001/01/252.jpg"/>effundunt, & metallorum ramenta uel lapillos nigros colligunt: quinetiam <lb/>&longs;i uel ramenta uel lapilli de linteis delap&longs;i in lacu aut canali tran&longs;uer&longs;o re&longs;ede <lb/>cint, limum iterum lauant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N176F6" type="caption"> | <p id="N176F6" type="caption"> |
| <s id="N176F8">T<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>intea<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>aput areæ<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> D. <lb/>L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utra liguea<emph.end type="italics"/> F. V<emph type="italics"/>a&longs;a<emph.end type="italics"/> G.</s> | <s id="N176F8">T<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>intea<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>aput areæ<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> D. <lb/>L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utra lignea<emph.end type="italics"/> F. V<emph type="italics"/>a&longs;a<emph.end type="italics"/> G.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.252.1.jpg" xlink:href="001/01/252/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.252.1.jpg" xlink:href="001/01/252/1.jpg"/> |
| <p id="N1772C" type="main"> | <p id="N1772C" type="main"> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.253.1.jpg" xlink:href="001/01/253/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.253.1.jpg" xlink:href="001/01/253/1.jpg"/> |
| <p id="N17793" type="main"> | <p id="N17793" type="main"> |
| <s id="N17795">Cribrum etiam angu&longs;tum nuper in u&longs;u metallico e&longs;&longs;e cœpit: in hoc mate <lb/>ria metallica conijcitur, cribraturque in ua&longs;e aqua ferè pleno: &longs;uccutiturque cri­<lb/>brum: quo &longs;uccu&longs;&longs;u id quod e&longs;t infra erui magnitudinem tran&longs;mittit in uas, <lb/>reliquum in eius fundo remanet: hoc duplex e&longs;t: meta'licum, quod inferio­<lb/>rem locum obtinet: &longs;axeum & terrenum, quod &longs;uperiorem: graue enim &longs;em <lb/>per de&longs;cendit, leue uis aquarum &longs;ur&longs;um fert, quod aufertur radio, qui tabel­<lb/>la tenuis e&longs;t ferè &longs;emicirculi figura, longa dodrantem, alta &longs;emipedem: &longs;ed le <lb/>ue <expan abbr="priu&longs;quã">priu&longs;quam</expan> aufertur, radio decu&longs;&longs;ari &longs;olet, ut eo citius aqua penetrare po&longs;­<pb pagenum="244" xlink:href="001/01/254.jpg"/>&longs;it. </s> | <s id="N17795">Cribrum etiam angu&longs;tum nuper in u&longs;u metallico e&longs;&longs;e cœpit: in hoc mate<lb/>ria metallica conijcitur, cribraturque in ua&longs;e aqua ferè pleno: &longs;uccutiturque cri­<lb/>brum: quo &longs;uccu&longs;&longs;u id quod e&longs;t infra erui magnitudinem tran&longs;mittit in uas, <lb/>reliquum in eius fundo remanet: hoc duplex e&longs;t: metallicum, quod inferio­<lb/>rem locum obtinet: &longs;axeum & terrenum, quod &longs;uperiorem: graue enim &longs;em<lb/>per de&longs;cendit, leue uis aquarum &longs;ur&longs;um fert, quod aufertur radio, qui tabel­<lb/>la tenuis e&longs;t ferè &longs;emicirculi figura, longa dodrantem, alta &longs;emipedem: &longs;ed le <lb/>ue <expan abbr="priu&longs;quã">priu&longs;quam</expan> aufertur, radio decu&longs;&longs;ari &longs;olet, ut eo citius aqua penetrare po&longs;­<pb pagenum="244" xlink:href="001/01/254.jpg"/>&longs;it. </s> |
| <s id="N177AF">Po&longs;tea iterum alia materia in cribrum conijcitur & &longs;uccutitur. </s> | <s id="N177AF">Po&longs;tea iterum alia materia in cribrum conijcitur & &longs;uccutitur. </s> |
| <s id="N177B2">Vbi uerò <lb/>multa metallorum ramenta in cribro re&longs;ederint, in alueum aliquem propè <lb/>po&longs;itum eijciuntur. </s> | <s id="N177B2">Vbi uerò <lb/>multa metallorum ramenta in cribro re&longs;ederint, in alueum aliquem propè <lb/>po&longs;itum eijciuntur. </s> |
| <s id="N177B9">At quia cum limo non &longs;olum auri uel argenti ramenta, <lb/>&longs;ed etiam arenæ, pyritæ, cadmiæ, galenæ, lapidum <expan abbr="lique&longs;c&etilde;tium">lique&longs;centium</expan>, aliorumque<lb/>decidunt in uas, nec eas aqua, quod graues &longs;int, à ramentis metallicis &longs;epara <lb/>re pote&longs;t, <expan abbr="iterũ">iterum</expan> limus ille mi&longs;tus lauatur, abijciturque quod inutile e&longs;t. </s> | <s id="N177B9">At quia cum limo non &longs;olum auri uel argenti ramenta, <lb/>&longs;ed etiam arenæ, pyritæ, cadmiæ, galenæ, lapidum <expan abbr="lique&longs;c&etilde;tium">lique&longs;centium</expan>, aliorumque<lb/>decidunt in uas, nec eas aqua, quod graues &longs;int, à ramentis metallicis &longs;epara <lb/>re pote&longs;t, <expan abbr="iterũ">iterum</expan> limus ille mi&longs;tus lauatur, abijciturque quod inutile e&longs;t. </s> |
| |
| <s id="N177D5">Quoniam uerò &longs;i cribrum non recte &longs;uccu&longs;&longs;erit, &longs;ed inclinauerit <lb/>ad latus, lapilli uel glareæ ex una parte amouentur, ac iterum tam metallica <lb/>materia quàm inanis decidit in uas, laborque fru&longs;tra &longs;u&longs;cipitur, angu&longs;tius eti­<lb/>am cribrum fecerunt metallici no&longs;trates, quod ne inertes <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lotores po­<lb/>te&longs;t fallere: ad quam loturam eis nihil opus e&longs;t fundo ex lapillis &longs;ub&longs;tratis fa <lb/>cto: qua lauandi ratione limus cum minutulis metallorum ramentis decidit <lb/>in uas: maiu&longs;cula in cribro re&longs;ident: quæ inanis arena contegit: ea radio au­<lb/>fertur: ramenta collecta &longs;imul cum alijs excoquuntur: limus cum minutulis <lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> mi&longs;tus tertio lauatur in cribro angu&longs;ti&longs;&longs;imo, cuius fundum &longs;etis e&longs;t <lb/>contextum: id quod radio e&longs;t ablatum, &longs;i uena metalli diues fue­<lb/>rit, in area linteis exten&longs;is contecta lauatur: <lb/>&longs;i pauper, abijcitur.</s> | <s id="N177D5">Quoniam uerò &longs;i cribrum non recte &longs;uccu&longs;&longs;erit, &longs;ed inclinauerit <lb/>ad latus, lapilli uel glareæ ex una parte amouentur, ac iterum tam metallica <lb/>materia quàm inanis decidit in uas, laborque fru&longs;tra &longs;u&longs;cipitur, angu&longs;tius eti­<lb/>am cribrum fecerunt metallici no&longs;trates, quod ne inertes <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lotores po­<lb/>te&longs;t fallere: ad quam loturam eis nihil opus e&longs;t fundo ex lapillis &longs;ub&longs;tratis fa <lb/>cto: qua lauandi ratione limus cum minutulis metallorum ramentis decidit <lb/>in uas: maiu&longs;cula in cribro re&longs;ident: quæ inanis arena contegit: ea radio au­<lb/>fertur: ramenta collecta &longs;imul cum alijs excoquuntur: limus cum minutulis <lb/><expan abbr="ram&etilde;tis">ramentis</expan> mi&longs;tus tertio lauatur in cribro angu&longs;ti&longs;&longs;imo, cuius fundum &longs;etis e&longs;t <lb/>contextum: id quod radio e&longs;t ablatum, &longs;i uena metalli diues fue­<lb/>rit, in area linteis exten&longs;is contecta lauatur: <lb/>&longs;i pauper, abijcitur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N177F5" type="caption"> | <p id="N177F5" type="caption"> |
| <s id="N177F7">C<emph type="italics"/>ribrum angu&longs;tum<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>adius<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ribrum an<lb/>gu&longs;tius<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>ribrum angufti&longs;simum<emph.end type="italics"/> D.</s> | <s id="N177F7">C<emph type="italics"/>ribrum angu&longs;tum<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>adius<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ribrum an<lb/>gu&longs;tius<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>ribrum angusti&longs;simum<emph.end type="italics"/> D.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="245" xlink:href="001/01/255.jpg"/> | <pb pagenum="245" xlink:href="001/01/255.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.255.1.jpg" xlink:href="001/01/255/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.255.1.jpg" xlink:href="001/01/255/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1782F">Cùm anno M. D. XII.</s> | <s id="N1782F">Cùm anno M. D. XII.</s> |
| <s id="N17832">Georgius illu&longs;tris Saxonum Dux in Mi&longs;e­<lb/>na ius omnium tumulorum è fodinis ege&longs;torum dedi&longs;&longs;et nobili & pruden­<lb/>ti uiro Sigi&longs;mundo Malthicio, patri loannis epi&longs;copi Mi&longs;eni & Henrici: Is <lb/>Dippolde&longs;ualdi & Aldebergi, quibus in locis <expan abbr="fodiũtur">fodiuntur</expan> lapilli nigri, ex qui­<lb/>bus plumbum candidum <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>, reiectis pilis &longs;iccis, cribris amplis, mola, <lb/>inuenit machinam, quæ uenas udas pilis præferratis tunderet. </s> | <s id="N17832">Georgius illu&longs;tris Saxonum Dux in Mi&longs;e­<lb/>na ius omnium tumulorum è fodinis ege&longs;torum dedi&longs;&longs;et nobili & pruden­<lb/>ti uiro Sigi&longs;mundo Malthicio, patri loannis epi&longs;copi Mi&longs;eni & Henrici: Is <lb/>Dippolde&longs;ualdi & Aldebergi, quibus in locis <expan abbr="fodiũtur">fodiuntur</expan> lapilli nigri, ex qui­<lb/>bus plumbum candidum <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>, reiectis pilis &longs;iccis, cribris amplis, mola, <lb/>inuenit machinam, quæ uenas udas pilis præferratis tunderet. </s> |
| <s id="N17847">Venas <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>udas uocamus aquis, quæ in cap&longs;am influunt, madefactas: quo modo etiam <lb/>interdum pila uda nominamus, item aquis madida: contrà pila &longs;icca uel ue <lb/>nas &longs;iccas appellamus nullis aquis, dum pilis tunduntur, madefactas: &longs;ed re­<lb/>deamus ad no&longs;trum propo&longs;itum. </s> | <s id="N17847">Venas <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>udas uocamus aquis, quæ in cap&longs;am influunt, madefactas: quo modo etiam <lb/>interdum pila uda nominamus, item aquis madida: contrà pila &longs;icca uel ue <lb/>nas &longs;iccas appellamus nullis aquis, dum pilis tunduntur, madefactas: &longs;ed re­<lb/>deamus ad no&longs;trum propo&longs;itum. </s> |
| <s id="N17856">Hæc machina non multum di&longs;&longs;imilis e&longs;t <lb/>ei, quæ uenas &longs;iccas pilis præferratis tundit: horum <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> pilorum capita di­<lb/>midio &longs;unt maiora quàm illorum: nec cap&longs;a, quæ, ex trunco querno uel fa­<lb/>gino confecta, in &longs;pacio, quod e&longs;t inter tigna &longs;tatuta locatur, è fronte patet, <lb/>fed ex altero latere: ea longa e&longs;t pedes tres, lata dodrantem, alta pedem & di <lb/>gitos &longs;ex: &longs;i caret fundo, &longs;imiliter &longs;tatuitur &longs;uper &longs;axum durum atque planum, <lb/>in terra paululum effo&longs;&longs;a po&longs;itum: & qua <expan abbr="cõiunguntur">coniunguntur</expan> undique mu&longs;co ac lin <lb/>teolis rallis obturantur: &longs;in habet fundum, &longs;olea ferrea, longa pedes tres, la­<lb/>ta dodrantem, cra&longs;&longs;a palmum in ea locatur, qua patet ad ip&longs;am ferrea lamina <lb/>foraminum plena affigitur, ut inter eam & caput proximi pili &longs;pacium duo­<lb/>rum digitorum &longs;it: atque tantundem inter laminam & tignum &longs;tatutum, in <lb/>cuius foramine po&longs;itus e&longs;t canalis paruus & longiu&longs;culus: per quem argen­<lb/>ti uena minutim contu&longs;a cum aqua defluit in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>: id, quod in canali reman­<lb/>&longs;it, hatillo ligneo eijcitur in proximum &longs;olum a&longs;&longs;eribus tectum: quod in la­<lb/>cu &longs;ub&longs;edit, batillo ferreo &longs;eparatim in &longs;olum: plerique faciunt duos canales, <lb/>ut dum operarius unum, eo, quod re&longs;edit, refertum, exinanit, interea aliud <lb/>in altero re&longs;ideat: ad alterum cap&longs;æ latus, quod e&longs;t properotam, quæ machi <lb/>nam uer&longs;at, aqua per canaliculum in eam influit: qua etiam operarius <expan abbr="uenã">uenam</expan> <lb/>contundendam inijcit in cap&longs;am, ne fragmenta, &longs;i in pila fuerint coniecta, i­<lb/>p&longs;is &longs;int impedimento: atque hac ratione uena argenti uel auri minutim pili­<lb/>tunditur.</s> | <s id="N17856">Hæc machina non multum di&longs;&longs;imilis e&longs;t <lb/>ei, quæ uenas &longs;iccas pilis præferratis tundit: horum <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> pilorum capita di­<lb/>midio &longs;unt maiora quàm illorum: nec cap&longs;a, quæ, ex trunco querno uel fa­<lb/>gino confecta, in &longs;pacio, quod e&longs;t inter tigna &longs;tatuta locatur, è fronte patet, <lb/>sed ex altero latere: ea longa e&longs;t pedes tres, lata dodrantem, alta pedem & di<lb/>gitos &longs;ex: &longs;i caret fundo, &longs;imiliter &longs;tatuitur &longs;uper &longs;axum durum atque planum, <lb/>in terra paululum effo&longs;&longs;a po&longs;itum: & qua <expan abbr="cõiunguntur">coniunguntur</expan> undique mu&longs;co ac lin<lb/>teolis rallis obturantur: &longs;in habet fundum, &longs;olea ferrea, longa pedes tres, la­<lb/>ta dodrantem, cra&longs;&longs;a palmum in ea locatur, qua patet ad ip&longs;am ferrea lamina <lb/>foraminum plena affigitur, ut inter eam & caput proximi pili &longs;pacium duo­<lb/>rum digitorum &longs;it: atque tantundem inter laminam & tignum &longs;tatutum, in <lb/>cuius foramine po&longs;itus e&longs;t canalis paruus & longiu&longs;culus: per quem argen­<lb/>ti uena minutim contu&longs;a cum aqua defluit in <expan abbr="lacũ">lacum</expan>: id, quod in canali reman­<lb/>&longs;it, batillo ligneo eijcitur in proximum &longs;olum a&longs;&longs;eribus tectum: quod in la­<lb/>cu &longs;ub&longs;edit, batillo ferreo &longs;eparatim in &longs;olum: plerique faciunt duos canales, <lb/>ut dum operarius unum, eo, quod re&longs;edit, refertum, exinanit, interea aliud <lb/>in altero re&longs;ideat: ad alterum cap&longs;æ latus, quod e&longs;t prope rotam, quæ machi<lb/>nam uer&longs;at, aqua per canaliculum in eam influit: qua etiam operarius <expan abbr="uenã">uenam</expan> <lb/>contundendam inijcit in cap&longs;am, ne fragmenta, &longs;i in pila fuerint coniecta, i­<lb/>p&longs;is &longs;int impedimento: atque hac ratione uena argenti uel auri minutim pilis <lb/>tunditur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17891" type="caption"> | <p id="N17891" type="caption"> |
| <s id="N17893">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>atus cap&longs;æ patens<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>axum<emph.end type="italics"/> C. S<emph type="italics"/>olea ferrea<emph.end type="italics"/> D. <lb/>L<emph type="italics"/>amina<emph.end type="italics"/> E. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> F. B<emph type="italics"/>atillum ligneum<emph.end type="italics"/> G. L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> H. <lb/>B<emph type="italics"/>atillum ferreum<emph.end type="italics"/> I. E<emph type="italics"/>ius quod &longs;ub&longs;edit aceruus<emph.end type="italics"/> K. <lb/>V<emph type="italics"/>ena contundenda<emph.end type="italics"/> L. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> M.</s> | <s id="N17893">C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>atus cap&longs;æ patens<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>axum<emph.end type="italics"/> C. S<emph type="italics"/>olea ferrea<emph.end type="italics"/> D. <lb/>L<emph type="italics"/>amina<emph.end type="italics"/> E. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> F. B<emph type="italics"/>atillum ligneum<emph.end type="italics"/> G. L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> H. <lb/>B<emph type="italics"/>atillum ferreum<emph.end type="italics"/> I. E<emph type="italics"/>ius quod &longs;ub&longs;edit aceruus<emph.end type="italics"/> K. <lb/>V<emph type="italics"/>ena contundenda<emph.end type="italics"/> L. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> M.</s> |
| |
| <pb pagenum="247" xlink:href="001/01/257.jpg"/> | <pb pagenum="247" xlink:href="001/01/257.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.257.1.jpg" xlink:href="001/01/257/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.257.1.jpg" xlink:href="001/01/257/1.jpg"/> |
| <p id="N178ED" type="main"> | <p id="N178ED" type="main"> |
| <s id="N178EF">Cùm uero <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> candidi uena i&longs;tiu&longs;modi pilis præferratis <expan abbr="tũditur">tunditur</expan>, ut pri <lb/>ma <expan abbr="tũde">tundi</expan> cœpit, tum canalis, qui pertinet ad <expan abbr="laminã">laminam</expan> <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> <expan abbr="plenã">plenam</expan>, defcit <expan abbr="a­quã">a­<lb/>quam</expan>, <expan abbr="cũlapillis">cullapillis</expan> nigris & arenula <expan abbr="permi&longs;tã">permi&longs;tam</expan>, in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>: ex quo mox <pb pagenum="248" xlink:href="001/01/258.jpg"/>per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan>, qui per <expan abbr="cõclauis">conclauis</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> penetrat, defluit in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="magnũ">magnum</expan> cana<lb/>lem <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. </s> | <s id="N178EF">Cùm uero <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> candidi uena i&longs;tiu&longs;modi pilis præferratis <expan abbr="tũditur">tunditur</expan>, ut pri <lb/>ma <expan abbr="tũde">tundi</expan> cœpit, tum canalis, qui pertinet ad <expan abbr="laminã">laminam</expan> <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> <expan abbr="plenã">plenam</expan>, deficit <expan abbr="a­quã">a­<lb/>quam</expan>, <expan abbr="cũlapillis">cum lapillis</expan> nigris & arenula <expan abbr="permi&longs;tã">permi&longs;tam</expan>, in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>: ex quo mox <pb pagenum="248" xlink:href="001/01/258.jpg"/>per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan>, qui per <expan abbr="cõclauis">conclauis</expan> <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> penetrat, defluit in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="magnũ">magnum</expan> cana<lb/>lem <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. </s> |
| <s id="N17941"><expan abbr="Nã">Nam</expan> iccirco duo &longs;unt, ut <expan abbr="dũlotor">dullotor</expan> <expan abbr="alterũ">alterum</expan> lapillis nigris & arenis <lb/><expan abbr="refertũ">refertum</expan>, effundit, in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="eæd&etilde;">eædem</expan> res influant: uterque longus e&longs;t pedes duode­<lb/>cim, altus <expan abbr="cubitũ">cubitum</expan>, latus <expan abbr="&longs;e&longs;quiped&etilde;">&longs;e&longs;quipedem</expan>: lapilli nigri, qui in &longs;uprema canalis parte <lb/><expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>, maiu&longs;culi, ut &longs;unt, nominantur: hi &longs;æpius batillo <expan abbr="cõmouentur">commouentur</expan>, ut la­<lb/>pilli mediocres & limus <expan abbr="cũ">cum</expan> minutulis permi&longs;tus, defluant: &longs;ed lapilli medio <lb/>cres <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan> in media <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> canalis parte, eosque abiegnus ramus <expan abbr="cõ­uolutus">con­<lb/>uolutus</expan> retinet: limus uerò, qui <expan abbr="cũ">cum</expan> aqua defluit, inter <expan abbr="ramũ">ramum</expan> & tabellam quæ <lb/>claudit <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan>, hoc e&longs;t in ultima canalis parte, <expan abbr="cõ&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. </s> | <s id="N17941"><expan abbr="Nã">Nam</expan> iccirco duo &longs;unt, ut <expan abbr="dũlotor">dum lotor</expan> <expan abbr="alterũ">alterum</expan> lapillis nigris & arenis <lb/><expan abbr="refertũ">refertum</expan>, effundit, in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <expan abbr="eæd&etilde;">eædem</expan> res influant: uterque longus e&longs;t pedes duode­<lb/>cim, altus <expan abbr="cubitũ">cubitum</expan>, latus <expan abbr="&longs;e&longs;quiped&etilde;">&longs;e&longs;quipedem</expan>: lapilli nigri, qui in &longs;uprema canalis parte <lb/><expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>, maiu&longs;culi, ut &longs;unt, nominantur: hi &longs;æpius batillo <expan abbr="cõmouentur">commouentur</expan>, ut la­<lb/>pilli mediocres & limus <expan abbr="cũ">cum</expan> minutulis permi&longs;tus, defluant: &longs;ed lapilli medio <lb/>cres <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan> in media <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> canalis parte, eosque abiegnus ramus <expan abbr="cõ­uolutus">con­<lb/>uolutus</expan> retinet: limus uerò, qui <expan abbr="cũ">cum</expan> aqua defluit, inter <expan abbr="ramũ">ramum</expan> & tabellam quæ <lb/>claudit <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan>, hoc e&longs;t in ultima canalis parte, <expan abbr="cõ&longs;i&longs;tit">con&longs;i&longs;tit</expan>. </s> |
| <s id="N1799B">Seor&longs;um <expan abbr="aũt">aunt</expan> ab alijs ni <lb/>gri lapilli maiu&longs;culi batillo <expan abbr="eijciũtur">eijciuntur</expan> è canali, &longs;eor&longs;um mediocres, &longs;eor&longs;um li­<lb/>mus. </s> | <s id="N1799B">Seor&longs;um <expan abbr="aũt">aut</expan> ab alijs ni<lb/>gri lapilli maiu&longs;culi batillo <expan abbr="eijciũtur">eijciuntur</expan> è canali, &longs;eor&longs;um mediocres, &longs;eor&longs;um li­<lb/>mus. </s> |
| <s id="N179AA">Etenim &longs;eparatim in area linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtecta">contecta</expan> & in canali deuexo la <lb/>uantur, & torrentur, & excoquuntur: exceptis lapillis, qui in media canalis <lb/>parte re&longs;ederunt. </s> | <s id="N179AA">Etenim &longs;eparatim in area linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtecta">contecta</expan> & in canali deuexo la <lb/>uantur, & torrentur, & excoquuntur: exceptis lapillis, qui in media canalis <lb/>parte re&longs;ederunt. </s> |
| <s id="N179B5">Hi.</s> | <s id="N179B5">Hi.</s> |
| <s id="N179B8">n. </s> | <s id="N179B8">n. </s> |
| <s id="N179BB">et&longs;i &longs;emper &longs;eparatim <expan abbr="lauãtur">lauantur</expan> in area linteis exten&longs;is <lb/><expan abbr="cõtecta">contecta</expan>, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> &longs;i magnitudine ferè exæquauerint eos lapillos, qui in &longs;uprema <lb/>canalis parte re&longs;ederunt, &longs;imul <expan abbr="cũ">cum</expan> eis in canali deuexo lauantur, &longs;imul torren <lb/>tur, &longs;imul <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>: &longs;ed limus unà <expan abbr="cũ">cum</expan> alijs, neque in area linteis <expan abbr="ext&etilde;&longs;is">exten&longs;is</expan> <expan abbr="cõtecta">conte<lb/>cta</expan> | <s id="N179BB">et&longs;i &longs;emper &longs;eparatim <expan abbr="lauãtur">lauantur</expan> in area linteis exten&longs;is <lb/><expan abbr="cõtecta">contecta</expan>, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> &longs;i magnitudine ferè exæquauerint eos lapillos, qui in &longs;uprema <lb/>canalis parte re&longs;ederunt, &longs;imul <expan abbr="cũ">cum</expan> eis in canali deuexo lauantur, &longs;imul torren <lb/>tur, &longs;imul <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>: &longs;ed limus unà <expan abbr="cũ">cum</expan> alijs, neque in area linteis <expan abbr="ext&etilde;&longs;is">exten&longs;is</expan> <expan abbr="cõtecta">conte<lb/>cta</expan> |
| , neque in canali deuexo lauatur, &longs;ed &longs;eparatim: atque lapilli, ex eo <expan abbr="cõfecti">confecti</expan>, &longs;e­<lb/>or&longs;um <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="torr&etilde;tur">torrentur</expan> & <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>. </s> | , neque in canali deuexo lauatur, &longs;ed &longs;eparatim: atque lapilli, ex eo <expan abbr="cõfecti">confecti</expan>, &longs;e­<lb/>or&longs;um <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="torr&etilde;tur">torrentur</expan> & <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>. </s> |
| <s id="N179F7">Duos <expan abbr="aũt">aunt</expan> canales magnos excipit tran&longs;­<lb/>uer&longs;us: atque eum rur&longs;us rectus in lacum, qui e&longs;t extra conclaue, exonerans.</s> | <s id="N179F7">Duos <expan abbr="aũt">aut</expan> canales magnos excipit tran&longs;­<lb/>uer&longs;us: atque eum rur&longs;us rectus in lacum, qui e&longs;t extra conclaue, exonerans.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17A00" type="caption"> | <p id="N17A00" type="caption"> |
| <s id="N17A02">C<emph type="italics"/>analis ad <expan abbr="laminã">laminam</expan> pertinens<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>analis tran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>anales magni<emph.end type="italics"/> D. B<emph type="italics"/>æ <lb/><expan abbr="tillũ">tillum</expan> | <s id="N17A02">C<emph type="italics"/>analis ad <expan abbr="laminã">laminam</expan> pertinens<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>analis tran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>anales magni<emph.end type="italics"/> D. B<emph type="italics"/>a <lb/><expan abbr="tillũ">tillum</expan> |
| <emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>amus conuolutus<emph.end type="italics"/> F. T<emph type="italics"/>abellæ claudentes canales<emph.end type="italics"/> G. A<emph type="italics"/>lter canalis tran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> H.</s> | <emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>amus conuolutus<emph.end type="italics"/> F. T<emph type="italics"/>abellæ claudentes canales<emph.end type="italics"/> G. A<emph type="italics"/>lter canalis tran&longs;uer&longs;us<emph.end type="italics"/> H.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.258.1.jpg" xlink:href="001/01/258/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.258.1.jpg" xlink:href="001/01/258/1.jpg"/> |
| <pb pagenum="249" xlink:href="001/01/259.jpg"/> | <pb pagenum="249" xlink:href="001/01/259.jpg"/> |
| <p id="N17A47" type="main"> | <p id="N17A47" type="main"> |
| <s id="N17A49"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> hæc <expan abbr="lauãdi">lauandi</expan> ratio nuper <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="parũ">parum</expan> e&longs;t immutata: <expan abbr="nã">nam</expan> canalis, qui exci­<lb/>pit <expan abbr="aquã">aquam</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> lapillis nigris et arenulis <expan abbr="permi&longs;tã">permi&longs;tam</expan>, quæ per laminæ foramina ef­<lb/>fluit, ad <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>, qui e&longs;t extra <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan>, pertinet, &longs;ed rectà per <lb/>cius <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> penetrat in <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>: id <expan abbr="aũt">aunt</expan>, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> in canali recto extra <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan> &longs;ub <lb/>&longs;edit, <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <expan abbr="trid&etilde;ti">tridenti</expan> ra&longs;tro radit, &qring;modo lapilli maiu&longs;culi <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan> in fundo: <lb/>quos lotor batillo ligneo eijcit: in <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan> importat: in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="deuexũ">deuexum</expan> <expan abbr="cõie­ctos">conie­<lb/>ctos</expan> rutro ligneo agitat & lauat: <expan abbr="quinetiã">quinetiam</expan> lapillos, quos aqua rapuit in <expan abbr="canal&etilde;">cana<lb/>lem</expan> deuexo <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan> u&longs;que eò re&longs;umptos lauat <expan abbr="dũ">dum</expan> puri fiant: reliqui uerò lapilli <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> arena mi&longs;ta <expan abbr="influũt">influunt</expan> in <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>, qui e&longs;t in <expan abbr="cõclaui">conclaui</expan>. </s> | <s id="N17A49"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> hæc <expan abbr="lauãdi">lauandi</expan> ratio nuper <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="parũ">parum</expan> e&longs;t immutata: <expan abbr="nã">nam</expan> canalis, qui exci­<lb/>pit <expan abbr="aquã">aquam</expan> <expan abbr="cũ">cum</expan> lapillis nigris et arenulis <expan abbr="permi&longs;tã">permi&longs;tam</expan>, quæ per laminæ foramina ef­<lb/>fluit, ad <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>, qui e&longs;t extra <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan>, pertinet, &longs;ed rectà per <lb/>eius <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan> penetrat in <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>: id <expan abbr="aũt">aut</expan>, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> in canali recto extra <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan> &longs;ub <lb/>&longs;edit, <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <expan abbr="trid&etilde;ti">tridenti</expan> ra&longs;tro radit, &qring;modo lapilli maiu&longs;culi <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan> in fundo: <lb/>quos lotor batillo ligneo eijcit: in <expan abbr="cõclaue">conclaue</expan> importat: in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="deuexũ">deuexum</expan> <expan abbr="cõie­ctos">conie­<lb/>ctos</expan> rutro ligneo agitat & lauat: <expan abbr="quinetiã">quinetiam</expan> lapillos, quos aqua rapuit in <expan abbr="canal&etilde;">cana<lb/>lem</expan> deuexo <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan> u&longs;que eò re&longs;umptos lauat <expan abbr="dũ">dum</expan> puri fiant: reliqui uerò lapilli <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> arena mi&longs;ta <expan abbr="influũt">influunt</expan> in <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>, qui e&longs;t in <expan abbr="cõclaui">conclaui</expan>. </s> |
| <s id="N17ADA">Is <expan abbr="aũt">aunt</expan> exonerat in duos <lb/>illos canales magnos: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;uperiore parte lapilli mediocres <expan abbr="cũ">cum</expan> maiu&longs;cu <lb/>lis permi&longs;ti <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>, in inferiore minutuli: &longs;ed utrique impuri: quare illi &longs;epara­<lb/>tim eiecti bis <expan abbr="lauãtur">lauantur</expan>, prius in canali &longs;implicis a&longs;&longs;imili, po&longs;terius in canali de <lb/>uexo. </s> | <s id="N17ADA">Is <expan abbr="aũt">aut</expan> exonerat in duos <lb/>illos canales magnos: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;uperiore parte lapilli mediocres <expan abbr="cũ">cum</expan> maiu&longs;cu<lb/>lis permi&longs;ti <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>, in inferiore minutuli: &longs;ed utrique impuri: quare illi &longs;epara­<lb/>tim eiecti bis <expan abbr="lauãtur">lauantur</expan>, prius in canali &longs;implicis a&longs;&longs;imili, po&longs;terius in canali de <lb/>uexo. </s> |
| <s id="N17AF9">Hi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> bis, prius in area linteis <expan abbr="ext&etilde;&longs;is">exten&longs;is</expan> <expan abbr="cõtecta">contecta</expan>, po&longs;terius in canali deue <lb/>xo. </s> | <s id="N17AF9">Hi <expan abbr="it&etilde;">item</expan> bis, prius in area linteis <expan abbr="ext&etilde;&longs;is">exten&longs;is</expan> <expan abbr="cõtecta">contecta</expan>, po&longs;terius in canali deue <lb/>xo. </s> |
| <s id="N17B0A">Canalis &longs;implicis a&longs;&longs;imilis ab eo differt capite: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> hic <expan abbr="totũ">totum</expan> habet decliue, <lb/>alter in medio depre&longs;&longs;um. </s> | <s id="N17B0A">Canalis &longs;implicis a&longs;&longs;imilis ab eo differt capite: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> hic <expan abbr="totũ">totum</expan> habet decliue, <lb/>alter in medio depre&longs;&longs;um. </s> |
| <s id="N17B17">Hic præterea habet <expan abbr="axiculũ">axiculum</expan> <expan abbr="ligneũ">ligneum</expan>, qui in forami <lb/>nibus <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="cra&longs;&longs;orũ">cra&longs;&longs;orum</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erũ">a&longs;&longs;erum</expan>, ad latera canalis <expan abbr="affixorũ">affixorum</expan> uer&longs;atur: ut <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <lb/><expan abbr="batillũ">batillum</expan>, quo lapillos facit puros, in <expan abbr="eũ">eum</expan> po&longs;&longs;it imponere: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> ni faceret <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> i­<lb/>&longs;tis laborib. </s> | <s id="N17B17">Hic præterea habet <expan abbr="axiculũ">axiculum</expan> <expan abbr="ligneũ">ligneum</expan>, qui in forami <lb/>nibus <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="cra&longs;&longs;orũ">cra&longs;&longs;orum</expan> <expan abbr="a&longs;&longs;erũ">a&longs;&longs;erum</expan>, ad latera canalis <expan abbr="affixorũ">affixorum</expan> uer&longs;atur: ut <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> <lb/><expan abbr="batillũ">batillum</expan>, quo lapillos facit puros, in <expan abbr="eũ">eum</expan> po&longs;&longs;it imponere: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> ni faceret <expan abbr="nimiũ">nimium</expan> i­<lb/>&longs;tis laborib. </s> |
| |
| <s id="N17B62"><expan abbr="cõstat">con<lb/>&longs;tat</expan>, <expan abbr="effund&etilde;s">effundens</expan>, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> hyeme, &longs;i flumina pror&longs;us <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="cõglaciauerint">conglaciauerint</expan>, lotores &longs;u<lb/>um munus exequi po&longs;&longs;int.</s> | <s id="N17B62"><expan abbr="cõstat">con<lb/>&longs;tat</expan>, <expan abbr="effund&etilde;s">effundens</expan>, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> hyeme, &longs;i flumina pror&longs;us <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="cõglaciauerint">conglaciauerint</expan>, lotores &longs;u<lb/>um munus exequi po&longs;&longs;int.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17B7C" type="caption"> | <p id="N17B7C" type="caption"> |
| <s id="N17B7E">C<emph type="italics"/>analis primus<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/><expan abbr="a&longs;trũ">a&longs;trum</expan> tridens<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>acu&longs;eulus<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>inales mogni<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>anolis &longs;implicis a&longs;&longs;i­<lb/>milis<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>xiculus<emph.end type="italics"/> F. A<emph type="italics"/>&longs;&longs;eres<emph.end type="italics"/> G. E<emph type="italics"/><expan abbr="orũ">orum</expan> foramina<emph.end type="italics"/> H. B<emph type="italics"/>atillum<emph.end type="italics"/> I. C<emph type="italics"/>onclaue<emph.end type="italics"/> K. F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> L.</s> | <s id="N17B7E">C<emph type="italics"/>analis primus<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/><expan abbr="a&longs;trũ">a&longs;trum</expan> tridens<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>acu&longs;culus<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>inales magni <emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>anolis &longs;implicis a&longs;&longs;i­<lb/>milis<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>xiculus<emph.end type="italics"/> F. A<emph type="italics"/>&longs;&longs;eres<emph.end type="italics"/> G. E<emph type="italics"/><expan abbr="orũ">orum</expan> foramina<emph.end type="italics"/> H. B<emph type="italics"/>atillum<emph.end type="italics"/> I. C<emph type="italics"/>onclaue<emph.end type="italics"/> K. F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> L.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.259.1.jpg" xlink:href="001/01/259/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.259.1.jpg" xlink:href="001/01/259/1.jpg"/> |
| <pb pagenum="250" xlink:href="001/01/260.jpg"/> | <pb pagenum="250" xlink:href="001/01/260.jpg"/> |
| |
| <s id="N17BFB">Sed lacus magnus, qui e&longs;t extra conclaue, plerunque con­<lb/>ficitur ex contignationibus quadratis: atque longus, & latus, & altus e&longs;t pe­<lb/>des octo: in quo cùm multus limus, <expan abbr="cũ">cum</expan> minutulis lapillis nigris mi&longs;tus, &longs;ub­<lb/>&longs;ederit, primò aqua turbine extracto emittitur: deinde limus eiectus laua­<lb/>tur extra domicilium in area linteis exten&longs;is contecta: tum in canali <lb/>deuexo, qui e&longs;t in conclaui: quibus modis minuti&longs;&longs;imi <lb/>lapilli fiunt puri.</s> | <s id="N17BFB">Sed lacus magnus, qui e&longs;t extra conclaue, plerunque con­<lb/>ficitur ex contignationibus quadratis: atque longus, & latus, & altus e&longs;t pe­<lb/>des octo: in quo cùm multus limus, <expan abbr="cũ">cum</expan> minutulis lapillis nigris mi&longs;tus, &longs;ub­<lb/>&longs;ederit, primò aqua turbine extracto emittitur: deinde limus eiectus laua­<lb/>tur extra domicilium in area linteis exten&longs;is contecta: tum in canali <lb/>deuexo, qui e&longs;t in conclaui: quibus modis minuti&longs;&longs;imi <lb/>lapilli fiunt puri.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17C0E" type="caption"> | <p id="N17C0E" type="caption"> |
| <s id="N17C10">C<emph type="italics"/>analis ad laminam cap&longs;æ pertinens<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>aftrum tridens<emph.end type="italics"/> B. <lb/>L<emph type="italics"/>acu&longs;culus<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>intea<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>analis deuexus<emph.end type="italics"/> E. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> F.</s> | <s id="N17C10">C<emph type="italics"/>analis ad laminam cap&longs;æ pertinens<emph.end type="italics"/> A. R<emph type="italics"/>astrum tridens<emph.end type="italics"/> B. <lb/>L<emph type="italics"/>acu&longs;culus<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>intea<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>analis deuexus<emph.end type="italics"/> E. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> F.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="251" xlink:href="001/01/261.jpg"/> | <pb pagenum="251" xlink:href="001/01/261.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.261.1.jpg" xlink:href="001/01/261/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.261.1.jpg" xlink:href="001/01/261/1.jpg"/> |
| |
| <pb pagenum="254" xlink:href="001/01/264.jpg"/> | <pb pagenum="254" xlink:href="001/01/264.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.264.1.jpg" xlink:href="001/01/264/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.264.1.jpg" xlink:href="001/01/264/1.jpg"/> |
| <p id="N17D8F" type="main"> | <p id="N17D8F" type="main"> |
| <s id="N17D91">Quinetiam in Iulijs & Rheticis Alpibus, ac in Carpato monte nunc au­<lb/>ri, uel etiam argenti uena &longs;ubiecta pilis, interdum amplius uiginti ex ordine <pb pagenum="255" xlink:href="001/01/265.jpg"/>collocatis, uda tunditur in longa cap&longs;a, cui duæ &longs;unt laminæ <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> ple­<lb/>næ, per quæ uena <expan abbr="cõminuta">comminuta</expan> &longs;imul cum aqua defluit in &longs;ubiectum canalem <lb/>tran&longs;uer&longs;um: ex quo duobus canaliculis defertur in capita <expan abbr="arearũ">arearum</expan> linteis ex­<lb/>ten&longs;is <expan abbr="cõtectarum">contectarum</expan>: utrunque ex cra&longs;&longs;o & lato a&longs;&longs;ere, qui attolli & erigi pote&longs;t, <lb/>& ad quem utrinque eminentes tabellæ &longs;unt affixæ, con&longs;tat: in eo a&longs;&longs;ere mul­<lb/>ta &longs;unt caua catillis, in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis &longs;ingula oua mollia uel &longs;orbilia locan­<lb/>tur, & magnitudine æqualia & figura &longs;imilia: quibus cauis deor&longs;um uer&longs;us <lb/>breues &longs;unt rece&longs;&longs;us auri uel argenti ramenta recipientes: quibus cum caua <lb/>ferè plena fuerint, a&longs;&longs;er in alterum latus erigitur, ut ramenta excidant in alue <lb/>um grandem: caua etiam aquis affu&longs;is eluuntur. </s> | <s id="N17D91">Quinetiam in Iulijs & Rheticis Alpibus, ac in Carpato monte nunc au­<lb/>ri, uel etiam argenti uena &longs;ubiecta pilis, interdum amplius uiginti ex ordine <pb pagenum="255" xlink:href="001/01/265.jpg"/>collocatis, uda tunditur in longa cap&longs;a, cui duæ &longs;unt laminæ <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> ple­<lb/>næ, per quæ uena <expan abbr="cõminuta">comminuta</expan> &longs;imul cum aqua defluit in &longs;ubiectum canalem <lb/>tran&longs;uer&longs;um: ex quo duobus canaliculis defertur in capita <expan abbr="arearũ">arearum</expan> linteis ex­<lb/>ten&longs;is <expan abbr="cõtectarum">contectarum</expan>: utrunque ex cra&longs;&longs;o & lato a&longs;&longs;ere, qui attolli & erigi pote&longs;t, <lb/>& ad quem utrinque eminentes tabellæ &longs;unt affixæ, con&longs;tat: in eo a&longs;&longs;ere mul­<lb/>ta &longs;unt caua catillis, in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis &longs;ingula oua mollia uel &longs;orbilia locan­<lb/>tur, & magnitudine æqualia & figura &longs;imilia: quibus cauis deor&longs;um uer&longs;us <lb/>breues &longs;unt rece&longs;&longs;us auri uel argenti ramenta recipientes: quibus cum caua <lb/>ferè plena fuerint, a&longs;&longs;er in alterum latus erigitur, ut ramenta excidant in alter<lb/>um grandem: caua etiam aquis affu&longs;is eluuntur. </s> |
| <s id="N17DC1">Separatim <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hæc ramen <lb/>ta lauantur in alueo, &longs;eparatim ea quæ in linteis re&longs;ederunt: alueus ille læuis <lb/>& altus duos digitos tran&longs;uer&longs;os figura ferè nauiculæ &longs;imilis e&longs;t: nempe pri <lb/>ore parte latus, po&longs;teriore angu&longs;tus: in cuius medio canaliculus e&longs;t tran&longs;uer <lb/>&longs;us: in quo auri uel argenti ramenta pura &longs;ub&longs;idunt, arenæ quod leuiores; <lb/>ex eo excidunt.</s> | <s id="N17DC1">Separatim <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> hæc ramen <lb/>ta lauantur in alueo, &longs;eparatim ea quæ in linteis re&longs;ederunt: alueus ille læuis <lb/>& altus duos digitos tran&longs;uer&longs;os figura ferè nauiculæ &longs;imilis e&longs;t: nempe pri <lb/>ore parte latus, po&longs;teriore angu&longs;tus: in cuius medio canaliculus e&longs;t tran&longs;uer <lb/>&longs;us: in quo auri uel argenti ramenta pura &longs;ub&longs;idunt, arenæ quod leuiores; <lb/>ex eo excidunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17DD2" type="caption"> | <p id="N17DD2" type="caption"> |
| |
| <s id="N17EA0">Area <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan> ex duobus a&longs;&longs;eribus inter &longs;e coagmentatis, longa pedes <lb/>duodecim, lata tres, <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan>, per quæ <expan abbr="eruũ">eruum</expan> penetret, plena. </s> | <s id="N17EA0">Area <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan> ex duobus a&longs;&longs;eribus inter &longs;e coagmentatis, longa pedes <lb/>duodecim, lata tres, <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan>, per quæ <expan abbr="eruũ">eruum</expan> penetret, plena. </s> |
| <s id="N17EB1">Ne uerò uena <lb/>uel arena, cui <expan abbr="aurũ">aurum</expan> e&longs;t <expan abbr="immi&longs;tũ">immi&longs;tum</expan>, è lateribus excidat, ad ea tabellæ eminentes <lb/><expan abbr="affigũtur">affiguntur</expan>. </s> | <s id="N17EB1">Ne uerò uena <lb/>uel arena, cui <expan abbr="aurũ">aurum</expan> e&longs;t <expan abbr="immi&longs;tũ">immi&longs;tum</expan>, è lateribus excidat, ad ea tabellæ eminentes <lb/><expan abbr="affigũtur">affiguntur</expan>. </s> |
| <s id="N17EC3">Hæc area &longs;uper duo &longs;cabella imponitur: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> prius iccirco e&longs;t al <lb/>tius po&longs;teriore, ut glareæ et lapilli ex ip&longs;a deuolui po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N17EC3">Hæc area &longs;uper duo &longs;cabella imponitur: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> prius iccirco e&longs;t al <lb/>tius po&longs;teriore, ut glareæ et lapilli ex ip&longs;a deuolui po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N17ECC">Lotor <expan abbr="aũt">aunt</expan> in areæ <lb/>caput, quod altius e&longs;t, <expan abbr="uenã">uenam</expan> uel <expan abbr="arenã">arenam</expan> <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan>, & canaliculo reclu&longs;o aquas in <lb/><expan abbr="eã">eam</expan> immittit: mox rutro ligneo ip&longs;am agitat: quomodo glareæ & lapilli per <lb/>aream deuoluuntur in humum: auri particulæ uel <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> &longs;imul cum arenis <lb/>per foramina in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> areæ <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="decidũt">decidunt</expan>: quæ collecta in alueo lauantur.</s> | <s id="N17ECC">Lotor <expan abbr="aũt">aut</expan> in areæ <lb/>caput, quod altius e&longs;t, <expan abbr="uenã">uenam</expan> uel <expan abbr="arenã">arenam</expan> <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan>, & canaliculo reclu&longs;o aquas in <lb/><expan abbr="eã">eam</expan> immittit: mox rutro ligneo ip&longs;am agitat: quomodo glareæ & lapilli per <lb/>aream deuoluuntur in humum: auri particulæ uel <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> &longs;imul cum arenis <lb/>per foramina in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> areæ <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan> <expan abbr="decidũt">decidunt</expan>: quæ collecta in alueo lauantur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N17EFA" type="caption"> | <p id="N17EFA" type="caption"> |
| <s id="N17EFC">A<emph type="italics"/>reæ caput<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>rea<emph.end type="italics"/> B. F<emph type="italics"/>oramina<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>abellæ<emph.end type="italics"/> D. S<emph type="italics"/>cabella<emph.end type="italics"/> E. <lb/>R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> F. L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> G. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> H. A<emph type="italics"/>lueus<emph.end type="italics"/> I.</s> | <s id="N17EFC">A<emph type="italics"/>reæ caput<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>rea<emph.end type="italics"/> B. F<emph type="italics"/>oramina<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>abellæ<emph.end type="italics"/> D. S<emph type="italics"/>cabella<emph.end type="italics"/> E. <lb/>R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> F. L<emph type="italics"/>acus<emph.end type="italics"/> G. C<emph type="italics"/>analiculus<emph.end type="italics"/> H. A<emph type="italics"/>lueus<emph.end type="italics"/> I.</s> |
| |
| <s id="N17F52">In hanc cap&longs;am <lb/>auri materia lauanda <expan abbr="cõijcitur">conijcitur</expan>, & aqua multa immittitur: glebis <expan abbr="etiã">etiam</expan>, &longs;i uena <lb/>lauatur, batillo ferreo di&longs;cu&longs;&longs;is id <expan abbr="&qring;d">quod</expan> tenue e&longs;t ex cap&longs;æ fundo decidit in ca­<lb/>nalem, quod cra&longs;&longs;um in eo remanet: id ip&longs;um rutro ex eius parte ferè media <lb/>alterius lateris patente extrahitur. </s> | <s id="N17F52">In hanc cap&longs;am <lb/>auri materia lauanda <expan abbr="cõijcitur">conijcitur</expan>, & aqua multa immittitur: glebis <expan abbr="etiã">etiam</expan>, &longs;i uena <lb/>lauatur, batillo ferreo di&longs;cu&longs;&longs;is id <expan abbr="&qring;d">quod</expan> tenue e&longs;t ex cap&longs;æ fundo decidit in ca­<lb/>nalem, quod cra&longs;&longs;um in eo remanet: id ip&longs;um rutro ex eius parte ferè media <lb/>alterius lateris patente extrahitur. </s> |
| <s id="N17F69">Quia uerò aqua multa nece&longs;&longs;ario in <expan abbr="cap&longs;ã">cap&longs;am</expan> <lb/>immittitur, ne delap&longs;a in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> aliqua auri <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> rapiat, is <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan>, uel, &longs;i dimi <lb/>dio longior fuerit, quindecim tabellis, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> <expan abbr="anteced&etilde;s">antecedens</expan> quæque &longs;equente alti <lb/>or e&longs;t, ex ordine in ip&longs;um impo&longs;itis di&longs;tinguitur, & cap&longs;ulæ <expan abbr="fiũt">fiunt</expan> eo <expan abbr="&qring;d">quod</expan> cap&longs;a <lb/>tran&longs;mittit replendæ: &longs;ed <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> repletæ fuerint, et aqua pura defluere <lb/>cœperit, canaliculus, per <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> aqua in cap&longs;am influit, occluditur & ip&longs;a <lb/>aliò deriuatur: mox infima tabella ex canali eximitur, & id <expan abbr="&qring;d">quod</expan> &longs;ub&longs;edit cum <lb/>reliqua aqua <expan abbr="deflu&etilde;s">defluens</expan> excipitur alueo: deinceps alia atque alia tabella extracta, <lb/>quodque &longs;eparatim alueo excipitur: quodque <expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;eparatim in alueo lauatur, <lb/>& <expan abbr="purũ">purum</expan> efficitur: nam auri particulæ uel <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> maiu&longs;cula in &longs;uperiorib. </s> | <s id="N17F69">Quia uerò aqua multa nece&longs;&longs;ario in <expan abbr="cap&longs;ã">cap&longs;am</expan> <lb/>immittitur, ne delap&longs;a in <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> aliqua auri <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> rapiat, is <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan>, uel, &longs;i dimi <lb/>dio longior fuerit, quindecim tabellis, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> <expan abbr="anteced&etilde;s">antecedens</expan> quæque &longs;equente alti <lb/>or e&longs;t, ex ordine in ip&longs;um impo&longs;itis di&longs;tinguitur, & cap&longs;ulæ <expan abbr="fiũt">fiunt</expan> eo <expan abbr="&qring;d">quod</expan> cap&longs;a <lb/>tran&longs;mittit replendæ: &longs;ed <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> repletæ fuerint, et aqua pura defluere <lb/>cœperit, canaliculus, per <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> aqua in cap&longs;am influit, occluditur & ip&longs;a <lb/>aliò deriuatur: mox infima tabella ex canali eximitur, & id <expan abbr="&qring;d">quod</expan> &longs;ub&longs;edit cum <lb/>reliqua aqua <expan abbr="deflu&etilde;s">defluens</expan> excipitur alueo: deinceps alia atque alia tabella extracta, <lb/>quodque &longs;eparatim alueo excipitur: quodque <expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;eparatim in alueo lauatur, <lb/>& <expan abbr="purũ">purum</expan> efficitur: nam auri particulæ uel <expan abbr="ram&etilde;ta">ramenta</expan> maiu&longs;cula in &longs;uperiorib. </s> |
| <s id="N17FBE">ca­<lb/>p&longs;ulis, minutula in inferioribus <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>. </s> | <s id="N17FBE">ca­<lb/>p&longs;ulis, minutula in inferioribus <expan abbr="re&longs;id&etilde;t">re&longs;ident</expan>. </s> |
| <s id="N17FC7">Alueus <expan abbr="aũt">aunt</expan> ille humilis e&longs;t & læuis, <lb/>quippe oleo uel alia re pingui imbutus, ut ad <expan abbr="eũ">eum</expan> auri minutula ramenta non <lb/>adhære&longs;cant: niger, nempe fuligine infectus, ut <expan abbr="aurũ">aurum</expan> magis &longs;ub a&longs;pectum ca <lb/>dat: utrinque inferius in medio paulatim exci&longs;us, ut manibus <expan abbr="preh&etilde;di">prehendi</expan> et firmè <lb/>teneri atque agitari po&longs;&longs;it: qua ratione auri particulæ uel ramenta <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> <lb/><expan abbr="locũ">locum</expan> occupant: cùm &longs;i aluei po&longs;terior pars altera manu <expan abbr="cõcutiatur">concutiatur</expan>, ut <expan abbr="cõcuti">concuti</expan> <lb/>&longs;olet, in <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> <expan abbr="cõcedant">concedant</expan>: hoc &longs;anè modo Maraui in primis auri uenas <expan abbr="lauãt">lauant</expan>.</s> | <s id="N17FC7">Alueus <expan abbr="aũt">aut</expan> ille humilis e&longs;t & læuis, <lb/>quippe oleo uel alia re pingui imbutus, ut ad <expan abbr="eũ">eum</expan> auri minutula ramenta non <lb/>adhære&longs;cant: niger, nempe fuligine infectus, ut <expan abbr="aurũ">aurum</expan> magis &longs;ub a&longs;pectum ca <lb/>dat: utrinque inferius in medio paulatim exci&longs;us, ut manibus <expan abbr="preh&etilde;di">prehendi</expan> et firmè <lb/>teneri atque agitari po&longs;&longs;it: qua ratione auri particulæ uel ramenta <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> <lb/><expan abbr="locũ">locum</expan> occupant: cùm &longs;i aluei po&longs;terior pars altera manu <expan abbr="cõcutiatur">concutiatur</expan>, ut <expan abbr="cõcuti">concuti</expan> <lb/>&longs;olet, in <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> <expan abbr="cõcedant">concedant</expan>: hoc &longs;anè modo Maraui in primis auri uenas <expan abbr="lauãt">lauant</expan>.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N18001" type="caption"> | <p id="N18001" type="caption"> |
| <s id="N18003">C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> B. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem inuer&longs;æ <expan abbr="fundũ">fundum</expan> | <s id="N18003">C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> A. C<emph type="italics"/>ap&longs;a<emph.end type="italics"/> B. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem inuer&longs;æ <expan abbr="fundũ">fundum</expan> |
| |
| <figure id="id.001.01.275.1.jpg" xlink:href="001/01/275/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.275.1.jpg" xlink:href="001/01/275/1.jpg"/> |
| <p id="N18351" type="main"> | <p id="N18351" type="main"> |
| <s id="N18353">Aliqui fabricantur aream non di&longs;&longs;imilem linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtectæ">contectæ</expan>, minus <lb/>tamen longam. </s> | <s id="N18353">Aliqui fabricantur aream non di&longs;&longs;imilem linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtectæ">contectæ</expan>, minus <lb/>tamen longam. </s> |
| <s id="N1835C">Linteorum <expan abbr="aũt">aunt</expan> loco ce&longs;pites continenter collocant: arenam <lb/>in areæ caput coniectam aqua immi&longs;&longs;a lauant: quo modo auri ramenta re&longs;i­<lb/>dent in ce&longs;pitibus, limus & arena &longs;imul cum aqua deferuntur in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> uel ca­<lb/>nalem &longs;ubiectum: qui munere perfecto recluditur: <expan abbr="po&longs;tquã">po&longs;tquam</expan> omnis aqua ef­<lb/>fluxit, arena & limus auferuntur, et iterum i&longs;to modo lauantur. </s> | <s id="N1835C">Linteorum <expan abbr="aũt">aut</expan> loco ce&longs;pites continenter collocant: arenam <lb/>in areæ caput coniectam aqua immi&longs;&longs;a lauant: quo modo auri ramenta re&longs;i­<lb/>dent in ce&longs;pitibus, limus & arena &longs;imul cum aqua deferuntur in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> uel ca­<lb/>nalem &longs;ubiectum: qui munere perfecto recluditur: <expan abbr="po&longs;tquã">po&longs;tquam</expan> omnis aqua ef­<lb/>fluxit, arena & limus auferuntur, et iterum i&longs;to modo lauantur. </s> |
| <s id="N18373">Ramenta ue <lb/>rò quæ ad ce&longs;pites adhæ&longs;erunt, maior aquarum uis, per canaliculum in <expan abbr="areã">aream</expan> <lb/>immi&longs;&longs;a defert in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> uel canalem: ibi <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> collecta in alueo lauatur. </s> | <s id="N18373">Ramenta ue <lb/>rò quæ ad ce&longs;pites adhæ&longs;erunt, maior aquarum uis, per canaliculum in <expan abbr="areã">aream</expan> <lb/>immi&longs;&longs;a defert in <expan abbr="lacũ">lacum</expan> uel canalem: ibi <expan abbr="tand&etilde;">tandem</expan> collecta in alueo lauatur. </s> |
| <s id="N18386">Hanc <lb/>auri lauandi rationem Plinius non ignorauit: ulex, inquit, &longs;iccatus uritur, & <lb/>cinis eius lauatur &longs;ub&longs;trato ce&longs;pite herbo&longs;o, ut &longs;idat aurum.</s> | <s id="N18386">Hanc <lb/>auri lauandi rationem Plinius non ignorauit: ulex, inquit, &longs;iccatus uritur, & <lb/>cinis eius lauatur &longs;ub&longs;trato ce&longs;pite herbo&longs;o, ut &longs;idat aurum.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N184D8"><expan abbr="nũc">nunc</expan> <expan abbr="dicã">dicam</expan> <lb/>de materiæ permi&longs;tæ <expan abbr="cũ">cum</expan> lapillis nigris, ex quib. </s> | <s id="N184D8"><expan abbr="nũc">nunc</expan> <expan abbr="dicã">dicam</expan> <lb/>de materiæ permi&longs;tæ <expan abbr="cũ">cum</expan> lapillis nigris, ex quib. </s> |
| <s id="N184E8"><expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <expan abbr="candidũ">candidum</expan> conficitur, <lb/><expan abbr="lauãdæ">lauandæ</expan> rationib. </s> | <s id="N184E8"><expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <expan abbr="candidũ">candidum</expan> conficitur, <lb/><expan abbr="lauãdæ">lauandæ</expan> rationib. </s> |
| <s id="N184F7"><expan abbr="quarũ">quarum</expan> octo &longs;unt u&longs;itatæ: atque ex his duæ nuper <expan abbr="inu&etilde;tæ">inuentæ</expan>. </s> | <s id="N184F7"><expan abbr="quarũ">quarum</expan> octo &longs;unt u&longs;itatæ: atque ex his duæ nuper <expan abbr="inu&etilde;tæ">inuentæ</expan>. </s> |
| <s id="N18501">Ta <lb/>lis <expan abbr="aũt">aunt</expan> materia metallica <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> à uenis & fibris impetu <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> abrepta lon <lb/>gè lateque reperitur: et&longs;i <expan abbr="interdũ">interdum</expan> uenæ dilatatæ ex <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> con&longs;tant: <expan abbr="illã">illam</expan> <expan abbr="materiã">materiam</expan> <lb/>fo&longs;&longs;ores ligonib. </s> | <s id="N18501">Ta<lb/>lis <expan abbr="aũt">aut</expan> materia metallica <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> à uenis & fibris impetu <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> abrepta lon<lb/>gè lateque reperitur: et&longs;i <expan abbr="interdũ">interdum</expan> uenæ dilatatæ ex <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> con&longs;tant: <expan abbr="illã">illam</expan> <expan abbr="materiã">materiam</expan> <lb/>fo&longs;&longs;ores ligonib. </s> |
| <s id="N18526">latis <expan abbr="eruũt">eruunt</expan>, hanc cu&longs;pidatis <expan abbr="effodiũt">effodiunt</expan>: &longs;ed anatis ro&longs;tro &longs;imili <lb/>bus <expan abbr="excindũt">excindunt</expan> lapillorum <expan abbr="expert&etilde;">expertem</expan>: quæ <expan abbr="nõ">non</expan> raro in id genus uenis reperiri &longs;o­<lb/>let. </s> | <s id="N18526">latis <expan abbr="eruũt">eruunt</expan>, hanc cu&longs;pidatis <expan abbr="effodiũt">effodiunt</expan>: &longs;ed anatis ro&longs;tro &longs;imili <lb/>bus <expan abbr="excindũt">excindunt</expan> lapillorum <expan abbr="expert&etilde;">expertem</expan>: quæ <expan abbr="nõ">non</expan> raro in id genus uenis reperiri &longs;o­<lb/>let. </s> |
| <s id="N18541"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in locis, qui <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="cõtin&etilde;t">continent</expan>, &longs;i abundauerint aquis, & ualle&longs;tres aut mol <lb/>liter deuexi & <expan abbr="cõcaui">concaui</expan> fuerint, ut riui in eos deduci po&longs;&longs;int, lotores æ&longs;tiuis di <lb/>ebus primo <expan abbr="fo&longs;sã">fo&longs;sam</expan> <expan abbr="agũt">agunt</expan> <expan abbr="longã">longam</expan> & <expan abbr="decliu&etilde;">decliuem</expan>, ut aquæ <expan abbr="permanãtes">permanantes</expan> rapidè <expan abbr="ferãtur">ferantur</expan>. </s> | <s id="N18541"><expan abbr="Verũ">Verum</expan> in locis, qui <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="cõtin&etilde;t">continent</expan>, &longs;i abundauerint aquis, & ualle&longs;tres aut mol <lb/>liter deuexi & <expan abbr="cõcaui">concaui</expan> fuerint, ut riui in eos deduci po&longs;&longs;int, lotores æ&longs;tiuis di <lb/>ebus primo <expan abbr="fo&longs;sã">fo&longs;sam</expan> <expan abbr="agũt">agunt</expan> <expan abbr="longã">longam</expan> & <expan abbr="decliu&etilde;">decliuem</expan>, ut aquæ <expan abbr="permanãtes">permanantes</expan> rapidè <expan abbr="ferãtur">ferantur</expan>. </s> |
| <s id="N1856F"><lb/>Deinde <expan abbr="materiã">materiam</expan> <expan abbr="metallicã">metallicam</expan> fo&longs;&longs;a acta <expan abbr="detectã">detectam</expan> unà <expan abbr="cũ">cum</expan> cute, quæ alta e&longs;t pedes <lb/>plus minus &longs;ex, & <expan abbr="coagm&etilde;tata">coagmentata</expan> <expan abbr="cõ&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex mu&longs;co, ex radicib. </s> | <s id="N1856F"><lb/>Deinde <expan abbr="materiã">materiam</expan> <expan abbr="metallicã">metallicam</expan> fo&longs;&longs;a acta <expan abbr="detectã">detectam</expan> unà <expan abbr="cũ">cum</expan> cute, quæ alta e&longs;t pedes <lb/>plus minus &longs;ex, & <expan abbr="coagm&etilde;tata">coagmentata</expan> <expan abbr="cõ&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex mu&longs;co, ex radicib. </s> |
| |
| <figure id="id.001.01.280.1.jpg" xlink:href="001/01/280/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.280.1.jpg" xlink:href="001/01/280/1.jpg"/> |
| <pb pagenum="271" xlink:href="001/01/281.jpg"/> | <pb pagenum="271" xlink:href="001/01/281.jpg"/> |
| <p id="N18682" type="main"> | <p id="N18682" type="main"> |
| <s id="N18684">Lacu&longs;culus <expan abbr="aũt">aunt</expan> i&longs;te ex unius arboris <expan abbr="trũco">trunco</expan> cauatur: cuius pars caua longa <lb/>e&longs;t pedes v. alta dodrantem, lata digitos VI.</s> | <s id="N18684">Lacu&longs;culus <expan abbr="aũt">aut</expan> i&longs;te ex unius arboris <expan abbr="trũco">trunco</expan> cauatur: cuius pars caua longa <lb/>e&longs;t pedes v. alta dodrantem, lata digitos VI.</s> |
| <s id="N18691">Is ut decliuis &longs;it, collocatur, eique<lb/>&longs;ubijcitur uas, quod abiegnos ramos <expan abbr="cõuolutos">conuolutos</expan> in &longs;e <expan abbr="cõtinet">continet</expan>, uel alter lacu­<lb/>&longs;culus, cuius pars caua longa e&longs;t pedes tres, alta & lata <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>: in cuius fundo <lb/>minuti lapilli, qui &longs;imul <expan abbr="cũ">cum</expan> aqua <expan abbr="effluxerũt">effluxerunt</expan>, re&longs;ident. </s> | <s id="N18691">Is ut decliuis &longs;it, collocatur, eique<lb/>&longs;ubijcitur uas, quod abiegnos ramos <expan abbr="cõuolutos">conuolutos</expan> in &longs;e <expan abbr="cõtinet">continet</expan>, uel alter lacu­<lb/>&longs;culus, cuius pars caua longa e&longs;t pedes tres, alta & lata <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>: in cuius fundo <lb/>minuti lapilli, qui &longs;imul <expan abbr="cũ">cum</expan> aqua <expan abbr="effluxerũt">effluxerunt</expan>, re&longs;ident. </s> |
| <s id="N186AE"><expan abbr="Quidã">Quidam</expan> in lacu&longs;culi <expan abbr="locũ">locum</expan> <lb/><expan abbr="&longs;upponũt">&longs;upponunt</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="quadrangulũ">quadrangulum</expan>: in quo &longs;imiliter ligneo batillo paruo, lapil­<lb/>los &longs;ur&longs;um uer&longs;us agitatos & conuer&longs;os lauant. </s> | <s id="N186AE"><expan abbr="Quidã">Quidam</expan> in lacu&longs;culi <expan abbr="locũ">locum</expan> <lb/><expan abbr="&longs;upponũt">&longs;upponunt</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> <expan abbr="quadrangulũ">quadrangulum</expan>: in quo &longs;imiliter ligneo batillo paruo, lapil­<lb/>los &longs;ur&longs;um uer&longs;us agitatos & conuer&longs;os lauant. </s> |
| <s id="N186C7">Lacu&longs;culo &longs;ubijcitur canalis <lb/><expan abbr="trã&longs;uer&longs;us">tran&longs;uer&longs;us</expan>: qui altera parte uel apertus exonerat in uas aut <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>, uel clau <lb/>&longs;us & in medio perforatus in <expan abbr="&longs;ubiectã">&longs;ubiectam</expan> fo&longs;&longs;am, quo modo aqua turbine <expan abbr="ali­quãtũ">ali­<lb/>quantum</expan> extracto recta in <expan abbr="eã">eam</expan> decidit. </s> | <s id="N186C7">Lacu&longs;culo &longs;ubijcitur canalis <lb/><expan abbr="trã&longs;uer&longs;us">tran&longs;uer&longs;us</expan>: qui altera parte uel apertus exonerat in uas aut <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan>, uel clau <lb/>&longs;us & in medio perforatus in <expan abbr="&longs;ubiectã">&longs;ubiectam</expan> fo&longs;&longs;am, quo modo aqua turbine <expan abbr="ali­quãtũ">ali­<lb/>quantum</expan> extracto recta in <expan abbr="eã">eam</expan> decidit. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.281.1.jpg" xlink:href="001/01/281/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.281.1.jpg" xlink:href="001/01/281/1.jpg"/> |
| <p id="N1874E" type="main"> | <p id="N1874E" type="main"> |
| <s id="N18750">Sin <expan abbr="aũt">aunt</expan> locus <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> <expan abbr="copiã">copiam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uppeditauerit, lotores fo&longs;&longs;am <expan abbr="agũt">agunt</expan> pedes <lb/>XXX. uel XXXVI. longam: cuius <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> <expan abbr="&longs;ternũt">&longs;ternunt</expan> <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> longitudinis arborib. </s> | <s id="N18750">Sin <expan abbr="aũt">aut</expan> locus <expan abbr="aquarũ">aquarum</expan> <expan abbr="copiã">copiam</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;uppeditauerit, lotores fo&longs;&longs;am <expan abbr="agũt">agunt</expan> pedes <lb/>XXX. uel XXXVI. longam: cuius <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> <expan abbr="&longs;ternũt">&longs;ternunt</expan> <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> longitudinis arborib. </s> |
| <s id="N18775"><lb/>inter &longs;e <expan abbr="coagm&etilde;tatis">coagmentatis</expan>, & <expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> modo planis &longs;upina parte factis. </s> | <s id="N18775"><lb/>inter &longs;e <expan abbr="coagm&etilde;tatis">coagmentatis</expan>, & <expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> modo planis &longs;upina parte factis. </s> |
| <s id="N18781">Ad <expan abbr="utrũqueetiã">utrunque<lb/>etiam</expan> fo&longs;&longs;æ latus, & eius caput quatuor arbores collocant, & alias &longs;uper alias <lb/><expan abbr="imponũt">imponunt</expan>: quæ <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan>, qua ad <expan abbr="cauũ">cauum</expan> <expan abbr="cõuer&longs;æ">conuer&longs;æ</expan> &longs;unt, <expan abbr="etiã">etiam</expan> planæ <expan abbr="exi&longs;tũt">exi&longs;tunt</expan>. </s> | <s id="N18781">Ad <expan abbr="utrũqueetiã">utrunque <lb/>etiam</expan> fo&longs;&longs;æ latus, & eius caput quatuor arbores collocant, & alias &longs;uper alias <lb/><expan abbr="imponũt">imponunt</expan>: quæ <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan>, qua ad <expan abbr="cauũ">cauum</expan> <expan abbr="cõuer&longs;æ">conuer&longs;æ</expan> &longs;unt, <expan abbr="etiã">etiam</expan> planæ <expan abbr="exi&longs;tũt">exi&longs;tunt</expan>. </s> |
| <s id="N187A3">Sed quia ar <lb/>bores in laterib. </s> | <s id="N187A3">Sed quia ar <lb/>bores in laterib. </s> |
| <s id="N187A8">obliquè <expan abbr="collocãt">collocant</expan>, fo&longs;&longs;æ <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> fit quatuor pedes <expan abbr="latũ">latum</expan>, in­<pb pagenum="272" xlink:href="001/01/282.jpg"/><expan abbr="fimũ">fimum</expan> duos. </s> | <s id="N187A8">obliquè <expan abbr="collocãt">collocant</expan>, fo&longs;&longs;æ <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> fit quatuor pedes <expan abbr="latũ">latum</expan>, in­<pb pagenum="272" xlink:href="001/01/282.jpg"/><expan abbr="fimũ">fimum</expan> duos. </s> |
| <s id="N187BF">Ecanali uerò aqua alte defluit prius in abiegnos ramos <expan abbr="cõuolu­tos">conuolu­<lb/>tos</expan>, ut recta & ferè iunctim decidere, &longs;uaque grauitate glebas di&longs;&longs;ipare po&longs;&longs;it: <lb/>quanque aliqui ramos canali <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="&longs;ubijciũt">&longs;ubijciunt</expan>, &longs;ed in eius foramen <expan abbr="imponũt">imponunt</expan> turbi<lb/>nem: qui, <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> omnino <expan abbr="nõ">non</expan> claudat, nec ex eo <expan abbr="effluuiũ">effluuium</expan> pror&longs;us impedit, <lb/>nec <expan abbr="aquã">aquam</expan> longius &longs;init rapi, &longs;ed recta delabi cogit. </s> | <s id="N187BF">Ecanali uerò aqua alte defluit prius in abiegnos ramos <expan abbr="cõuolu­tos">conuolu­<lb/>tos</expan>, ut recta & ferè iunctim decidere, &longs;uaque grauitate glebas di&longs;&longs;ipare po&longs;&longs;it: <lb/>quanque aliqui ramos canali <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="&longs;ubijciũt">&longs;ubijciunt</expan>, &longs;ed in eius foramen <expan abbr="imponũt">imponunt</expan> turbi<lb/>nem: qui, <expan abbr="cũ">cum</expan> <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> omnino <expan abbr="nõ">non</expan> claudat, nec ex eo <expan abbr="effluuiũ">effluuium</expan> pror&longs;us impedit, <lb/>nec <expan abbr="aquã">aquam</expan> longius &longs;init rapi, &longs;ed recta delabi cogit. </s> |
| <s id="N187EE">Operarius <expan abbr="aũt">aunt</expan> <expan abbr="materiã">materiam</expan> <expan abbr="la­uandã">la­<lb/>uandam</expan> ci&longs;io aduehit, & in fo&longs;&longs;am <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan>: lotor in fo&longs;&longs;a ferè &longs;uprema &longs;tans gle <lb/>bas di&longs;&longs;ipat furca &longs;epticorni, eaque radices <expan abbr="arborũ">arborum</expan>, <expan abbr="fruticũ">fruticum</expan>, <expan abbr="herbarũ">herbarum</expan> ex ip&longs;a eij­<lb/>cit: quo modo lapilli nigri &longs;idunt: qui <expan abbr="cũ">cum</expan> multi fuerint collecti, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> plerunque<lb/>fit po&longs;tque lotor <expan abbr="di&etilde;">diem</expan> in <expan abbr="hũc">hunc</expan> laborem in&longs;ump&longs;erit, tum ad eos ne defluant, are­<lb/>nam apponit, ac materia rur&longs;us in fo&longs;&longs;am <expan abbr="&longs;upremã">&longs;upremam</expan> iniecta idem lauandi mu­<lb/>nus exequitur. </s> | <s id="N187EE">Operarius <expan abbr="aũt">aut</expan> <expan abbr="materiã">materiam</expan> <expan abbr="la­uandã">la­<lb/>uandam</expan> ci&longs;io aduehit, & in fo&longs;&longs;am <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan>: lotor in fo&longs;&longs;a ferè &longs;uprema &longs;tans gle<lb/>bas di&longs;&longs;ipat furca &longs;epticorni, eaque radices <expan abbr="arborũ">arborum</expan>, <expan abbr="fruticũ">fruticum</expan>, <expan abbr="herbarũ">herbarum</expan> ex ip&longs;a eij­<lb/>cit: quo modo lapilli nigri &longs;idunt: qui <expan abbr="cũ">cum</expan> multi fuerint collecti, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> plerunque <lb/>fit po&longs;tque lotor <expan abbr="di&etilde;">diem</expan> in <expan abbr="hũc">hunc</expan> laborem in&longs;ump&longs;erit, tum ad eos ne defluant, are­<lb/>nam apponit, ac materia rur&longs;us in fo&longs;&longs;am <expan abbr="&longs;upremã">&longs;upremam</expan> iniecta idem lauandi mu­<lb/>nus exequitur. </s> |
| <s id="N1882D">In infima uerò fo&longs;&longs;a &longs;tat adole&longs;cens atque ligone tenui & cu&longs;pi <lb/>dato in id, quod ibidem &longs;ub&longs;edit, infixo ip&longs;um &longs;ubleuat, ne lapilli aqua rapti <lb/>deuoluantur: quod fit, cùm id, quod &longs;ub&longs;edit, tam multum fuerit, ut etiam a­<lb/>biegnos ramos, quibus fo&longs;&longs;æ exitus ob&longs;truitur, contegant.</s> | <s id="N1882D">In infima uerò fo&longs;&longs;a &longs;tat adole&longs;cens atque ligone tenui & cu&longs;pi <lb/>dato in id, quod ibidem &longs;ub&longs;edit, infixo ip&longs;um &longs;ubleuat, ne lapilli aqua rapti <lb/>deuoluantur: quod fit, cùm id, quod &longs;ub&longs;edit, tam multum fuerit, ut etiam a­<lb/>biegnos ramos, quibus fo&longs;&longs;æ exitus ob&longs;truitur, contegant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N18836" type="caption"> | <p id="N18836" type="caption"> |
| |
| <s id="N189E5">Mox omnes coaceruatos ex cap&longs;a eijcit & aufert. </s> | <s id="N189E5">Mox omnes coaceruatos ex cap&longs;a eijcit & aufert. </s> |
| <s id="N189E8">Hæc dum præ&longs;es <lb/>agit, alter <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> interea arenam cum lapillis nigris mi&longs;tam, quæ ex cap&longs;a <lb/>defluens in canali re&longs;edit, rutro ferreo agitat, & retro ad &longs;upremam canalis <lb/>partem trudit: quæ, quod plurimos lapillos nigros in &longs;e contineat, rur&longs;us <lb/>in laminam coniecta lauatur: at ea quæ in infima canalis parte re&longs;edit, &longs;epara <lb/>tim eiecta cumulatur, & in canali deuexo lauatur: quæ uerò in lacu, in area <lb/>linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtecta">contecta</expan>. </s> | <s id="N189E8">Hæc dum præ&longs;es <lb/>agit, alter <expan abbr="adole&longs;c&etilde;s">adole&longs;cens</expan> interea arenam cum lapillis nigris mi&longs;tam, quæ ex cap&longs;a <lb/>defluens in canali re&longs;edit, rutro ferreo agitat, & retro ad &longs;upremam canalis <lb/>partem trudit: quæ, quod plurimos lapillos nigros in &longs;e contineat, rur&longs;us <lb/>in laminam coniecta lauatur: at ea quæ in infima canalis parte re&longs;edit, &longs;epara <lb/>tim eiecta cumulatur, & in canali deuexo lauatur: quæ uerò in lacu, in area <lb/>linteis exten&longs;is <expan abbr="cõtecta">contecta</expan>. </s> |
| <s id="N189FF">Omnis hic labor fructuo&longs;us æ&longs;tiuis diebus &longs;æpius, <lb/>nempe decies aut undecies iteratur. </s> | <s id="N189FF">Omnis hic labor fructuo&longs;us æ&longs;tiuis diebus &longs;æpius, <lb/>nempe decies aut undecies iteratur. </s> |
| <s id="N18A04">Sed lapilli nigri, quos præ&longs;es ex cap&longs;a <lb/>eijcit, deinde in cribro angu&longs;to <gap/><expan abbr="auãtur">auantur</expan>, po&longs;tremò in lacu&longs;culo, ubi tandem <lb/>omnit arena ab eis &longs;eparatur. </s> | <s id="N18A04">Sed lapilli nigri, quos præ&longs;es ex cap&longs;a <lb/>eijcit, deinde in cribro angu&longs;to <gap/><expan abbr="auãtur">auantur</expan>, po&longs;tremò in lacu&longs;culo, ubi tandem <lb/>omnis arena ab eis &longs;eparatur. </s> |
| <s id="N18A10">Quinetiam omnibus his rationibus materiæ <lb/>mi&longs;tæ cum ramentis aliorum metallorum, &longs;iue ea fuerint à uenis & fibris ab <lb/>repta, &longs;iue in uenis dilatatis ad riuos & fluuios orta, lauari po&longs;&longs;unt.</s> | <s id="N18A10">Quinetiam omnibus his rationibus materiæ <lb/>mi&longs;tæ cum ramentis aliorum metallorum, &longs;iue ea fuerint à uenis & fibris ab <lb/>repta, &longs;iue in uenis dilatatis ad riuos & fluuios orta, lauari po&longs;&longs;unt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N18A17" type="caption"> | <p id="N18A17" type="caption"> |
| |
| <pb pagenum="276" xlink:href="001/01/286.jpg"/> | <pb pagenum="276" xlink:href="001/01/286.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.286.1.jpg" xlink:href="001/01/286/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.286.1.jpg" xlink:href="001/01/286/1.jpg"/> |
| <p id="N18A57" type="main"> | <p id="N18A57" type="main"> |
| <s id="N18A59">Hac etiam recentior & utilior e&longs;t &longs;exta talis materiæ lauandæ ratio: duæ <lb/>conficiuntur cap&longs;æ: in quarum utranque aqua per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan> influit, è canali <pb pagenum="277" xlink:href="001/01/287.jpg"/>tran&longs;uer&longs;o, in quem fi&longs;tula uel canaliculus eam deferens exonerat, deducta: <lb/>materiæ batillis ferreis à duobus adole&longs;centibus agitatæ & concu&longs;&longs;æ pars, <lb/>quæ per ferreas laminas <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> plenas uel ferreos cancellos <expan abbr="penetrãs">penetrans</expan> de­<lb/>eidit, ex cap&longs;a in obliquis canalibus defluit in alterum <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, <lb/>& ex eo in aream longam pedes &longs;eptem, latam duos & dimidium: in qua ru <lb/>tro ligneo à præ&longs;ide rur&longs;us agitatur, ut pura fiat: id <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, quod cum aqua de­<lb/>lap&longs;um in &longs;ubiecto canali <expan abbr="trã&longs;uer&longs;o">tran&longs;uer&longs;o</expan>, uel in recto, qui ip&longs;um excipit, &longs;ub&longs;edit, <lb/>tertius adole&longs;cens ra&longs;tro bidenti radit: quo modo lapilli &longs;idunt, arenam ina­<lb/>nem aqua rapit in riuum. </s> | <s id="N18A59">Hac etiam recentior & utilior e&longs;t &longs;exta talis materiæ lauandæ ratio: duæ <lb/>conficiuntur cap&longs;æ: in quarum utranque aqua per <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan> influit, è canali <pb pagenum="277" xlink:href="001/01/287.jpg"/>tran&longs;uer&longs;o, in quem fi&longs;tula uel canaliculus eam deferens exonerat, deducta: <lb/>materiæ batillis ferreis à duobus adole&longs;centibus agitatæ & concu&longs;&longs;æ pars, <lb/>quæ per ferreas laminas <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> plenas uel ferreos cancellos <expan abbr="penetrãs">penetrans</expan> de­<lb/>cidit, ex cap&longs;a in obliquis canalibus defluit in alterum <expan abbr="canal&etilde;">canalem</expan> tran&longs;uer&longs;um, <lb/>& ex eo in aream longam pedes &longs;eptem, latam duos & dimidium: in qua ru<lb/>tro ligneo à præ&longs;ide rur&longs;us agitatur, ut pura fiat: id <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, quod cum aqua de­<lb/>lap&longs;um in &longs;ubiecto canali <expan abbr="trã&longs;uer&longs;o">tran&longs;uer&longs;o</expan>, uel in recto, qui ip&longs;um excipit, &longs;ub&longs;edit, <lb/>tertius adole&longs;cens ra&longs;tro bidenti radit: quo modo lapilli &longs;idunt, arenam ina­<lb/>nem aqua rapit in riuum. </s> |
| <s id="N18A8B">Vtilior uerò hæc lauandi ratio e&longs;t: nam quatuor <lb/>homines munus in duabus cap&longs;is lauandi exequi po&longs;&longs;unt, eùm proxima ge <lb/>minata &longs;ex requirat: duos enim adole&longs;centes, qui <expan abbr="materiã">materiam</expan> lauandam in lami­<lb/>nas inijciant, & batillis ferreis agitent: duos item, qui arenam cum lapillis ni <lb/>gris mi&longs;tam &longs;ub lamina rutris ligneis crebro trudant, & in &longs;upremam cap&longs;æ <lb/>partem pellant: duos præ&longs;ides, qui lapillos nigros eo, quo dixi, modo pu­<lb/>ros faciant. </s> | <s id="N18A8B">Vtilior uerò hæc lauandi ratio e&longs;t: nam quatuor <lb/>homines munus in duabus cap&longs;is lauandi exequi po&longs;&longs;unt, eùm proxima ge <lb/>minata &longs;ex requirat: duos enim adole&longs;centes, qui <expan abbr="materiã">materiam</expan> lauandam in lami­<lb/>nas inijciant, & batillis ferreis agitent: duos item, qui arenam cum lapillis ni <lb/>gris mi&longs;tam &longs;ub lamina rutris ligneis crebro trudant, & in &longs;upremam cap&longs;æ <lb/>partem pellant: duos præ&longs;ides, qui lapillos nigros eo, quo dixi, modo pu­<lb/>ros faciant. </s> |
| <s id="N18A9E">Verùm laminæ foraminum plenæ loco nunc in cap&longs;is infigunt <lb/>cancellos, qui ex ferreis filis tam cra&longs;&longs;is, quàm &longs;ecalis calamus e&longs;t, con&longs;tant: <lb/>ne uerò depre&longs;&longs;i pondere &longs;inuo&longs;i fiant, eos tria bacilla ferrea, quæ ip&longs;is tran&longs; <lb/>uer&longs;a &longs;ub&longs;ternuntur, &longs;u&longs;tinent: ne batillis ferreis, quibus agitatur materia la <lb/>uanda, atterantur, eis quinque uel &longs;ex bacilla ferrea &longs;uperimponuntur recta, <lb/>& ad cap&longs;am affiguntur, ut batilla potius ea quàm cancellos atterant: qui ea <lb/>de cau&longs;a diutius quàm laminæ durant: ip&longs;i certe integri manent, atque etiam <lb/>in bacillorum attritorum locum alia facile reponi po&longs;&longs;unt.</s> | <s id="N18A9E">Verùm laminæ foraminum plenæ loco nunc in cap&longs;is infigunt <lb/>cancellos, qui ex ferreis filis tam cra&longs;&longs;is, quàm &longs;ecalis calamus e&longs;t, con&longs;tant: <lb/>ne uerò depre&longs;&longs;i pondere &longs;inuo&longs;i fiant, eos tria bacilla ferrea, quæ ip&longs;is tran&longs; <lb/>uer&longs;a &longs;ub&longs;ternuntur, &longs;u&longs;tinent: ne batillis ferreis, quibus agitatur materia la <lb/>uanda, atterantur, eis quinque uel &longs;ex bacilla ferrea &longs;uperimponuntur recta, <lb/>& ad cap&longs;am affiguntur, ut batilla potius ea quàm cancellos atterant: qui ea <lb/>de cau&longs;a diutius quàm laminæ durant: ip&longs;i certe integri manent, atque etiam <lb/>in bacillorum attritorum locum alia facile reponi po&longs;&longs;unt.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <p id="N18C10" type="main"> | <p id="N18C10" type="main"> |
| <s id="N18C12">Atque tot &longs;unt i&longs;tius generis lauandi rationes: torrendi uerò una poti&longs;&longs;i­<lb/>mum u&longs;itata, duæ cremandi: lapilli nigri ignis ardore torrentur: & quidem <lb/>in fornace &longs;imillima furno. </s> | <s id="N18C12">Atque tot &longs;unt i&longs;tius generis lauandi rationes: torrendi uerò una poti&longs;&longs;i­<lb/>mum u&longs;itata, duæ cremandi: lapilli nigri ignis ardore torrentur: & quidem <lb/>in fornace &longs;imillima furno. </s> |
| <s id="N18C19">Torrentur autem &longs;i cæruleus color ip&longs;is in&longs;ede­<lb/>rit: uel pyrites, & lapis ex quo ferrum <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>, cum eis fuerint permi&longs;ti. </s> | <s id="N18C19">Torrentur autem &longs;i cæruleus color ip&longs;is in&longs;ede­<lb/>rit: uel pyrites, & lapis ex quo ferrum <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>, cum eis fuerint permi&longs;ti. </s> |
| <s id="N18C22">Ete <lb/>nim cærulei non to&longs;ti plumbum <expan abbr="cõ&longs;umunt">con&longs;umunt</expan>: pyrites & alter lapis ni&longs;i in i&longs;ti­<lb/>u&longs;modi fornace in fumum euane&longs;cant, plumbum candidum, ex lapillis ni­<lb/>gris confectum, maculo&longs;um fit. </s> | <s id="N18C22">Ete<lb/>nim cærulei non to&longs;ti plumbum <expan abbr="cõ&longs;umunt">con&longs;umunt</expan>: pyrites & alter lapis ni&longs;i in i&longs;ti<lb/>u&longs;modi fornace in fumum euane&longs;cant, plumbum candidum, ex lapillis ni­<lb/>gris confectum, maculo&longs;um fit. </s> |
| <s id="N18C2F">Lapilli uerò inijciuntur uel in po&longs;teriorem <lb/>fornacis partem, uel in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> eius latus: illo modo ligna ponuntur ante eos, <lb/>hoc prope: &longs;ic <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> ut neque titiones neque carbones in ip&longs;os lapillos <expan abbr="incidãt">incidant</expan>, <lb/>aut eos attingant. </s> | <s id="N18C2F">Lapilli uerò inijciuntur uel in po&longs;teriorem <lb/>fornacis partem, uel in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> eius latus: illo modo ligna ponuntur ante eos, <lb/>hoc prope: &longs;ic <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> ut neque titiones neque carbones in ip&longs;os lapillos <expan abbr="incidãt">incidant</expan>, <lb/>aut eos attingant. </s> |
| <s id="N18C44">Accen&longs;a ligna gubernantur rutabulo, quod ligneum e&longs;t: <lb/>lapilli modò agitantur ra&longs;tro bidenti, modò rur&longs;us æquantur rutro: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>utrunque ferreum e&longs;t. </s> | <s id="N18C44">Accen&longs;a ligna gubernantur rutabulo, quod ligneum e&longs;t: <lb/>lapilli modò agitantur ra&longs;tro bidenti, modò rur&longs;us æquantur rutro: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>utrunque ferreum e&longs;t. </s> |
| <s id="N18C4F">Minutuli autem lapilli minus quàm mediocres: atque hi <lb/>rur&longs;us minus quàm maiu&longs;culi torreri debent. </s> | <s id="N18C4F">Minutuli autem lapilli minus quàm mediocres: atque hi <lb/>rur&longs;us minus quàm maiu&longs;culi torreri debent. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="282" xlink:href="001/01/292.jpg"/> | <pb pagenum="282" xlink:href="001/01/292.jpg"/> |
| <p id="N18C71" type="caption"> | <p id="N18C71" type="caption"> |
| <s id="N18C73">F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius os<emph.end type="italics"/> B. R<emph type="italics"/>utabulum<emph.end type="italics"/> C. R<emph type="italics"/>a&longs;trum bideus<emph.end type="italics"/> D. R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> E.</s> | <s id="N18C73">F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius os<emph.end type="italics"/> B. R<emph type="italics"/>utabulum<emph.end type="italics"/> C. R<emph type="italics"/>a&longs;trum bidens<emph.end type="italics"/> D. R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> E.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.292.1.jpg" xlink:href="001/01/292/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.292.1.jpg" xlink:href="001/01/292/1.jpg"/> |
| <p id="N18C99" type="main"> | <p id="N18C99" type="main"> |
| |
| <s id="N18CBF">Panes autem cremandi lignis, cra­<lb/>tis figura collocatis, imponuntur: atque ea lignorum &longs;trues incenditur.</s> | <s id="N18CBF">Panes autem cremandi lignis, cra­<lb/>tis figura collocatis, imponuntur: atque ea lignorum &longs;trues incenditur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N18CC4" type="caption"> | <p id="N18CC4" type="caption"> |
| <s id="N18CC6">F<emph type="italics"/>oneæ<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> B. P<emph type="italics"/>anes<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> D.</s> | <s id="N18CC6">F<emph type="italics"/>oveæ<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> B. P<emph type="italics"/>anes<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>analis<emph.end type="italics"/> D.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="283" xlink:href="001/01/293.jpg"/> | <pb pagenum="283" xlink:href="001/01/293.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.293.1.jpg" xlink:href="001/01/293/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.293.1.jpg" xlink:href="001/01/293/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N18D40">GEORGII AGRICO <lb/>LAE DE RE METALLICA <lb/>LIBER NONVS.</s> | <s id="N18D40">GEORGII AGRICO <lb/>LAE DE RE METALLICA <lb/>LIBER NONVS.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N18D47" type="main"> | <p id="N18D47" type="main"> |
| <s id="N18D49">Scripsi de diuer&longs;o uenarum præparandarum <lb/>opificio, nunc &longs;eribam de uaria <expan abbr="earund&etilde;">earundem</expan> excoquen <lb/>darum ratione. </s> | <s id="N18D49">Scripsi de diuer&longs;o uenarum præparandarum <lb/>opificio, nunc feribam de uaria <expan abbr="earund&etilde;">earundem</expan> excoquen <lb/>darum ratione. </s> |
| <s id="N18D54">Quanquam enim qui uenas <expan abbr="urũt">urunt</expan>, <lb/>& torrent & <expan abbr="cremãt">cremant</expan>, aliquid <expan abbr="detrahũt">detrahunt</expan> de his, quæ <lb/>cum metallis mi&longs;ta uel compo&longs;ita e&longs;&longs;e &longs;olent: mul­<lb/>tum, qui tundunt pilis: plurimum, qui lauant, cri­<lb/>brant, di&longs;cernunt, omne tamen id quod <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <lb/>&longs;peciem ab oculis remouet, ac efficit informe quid <lb/>dam & rude adimere <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;&longs;unt: quocirca nece&longs;&longs;a <lb/>rio inuenta e&longs;t excoctio, qua terræ, &longs;ucci concreti, lapides &longs;ic <expan abbr="&longs;eparãtur">&longs;eparantur</expan> à me <lb/>tallis, ut &longs;uus cuique color in&longs;ideat, ut <expan abbr="purũ">purum</expan> fiat, ut multis in rebus homini ma <lb/>gno u&longs;ui &longs;it. </s> | <s id="N18D54">Quanquam enim qui uenas <expan abbr="urũt">urunt</expan>, <lb/>& torrent & <expan abbr="cremãt">cremant</expan>, aliquid <expan abbr="detrahũt">detrahunt</expan> de his, quæ <lb/>cum metallis mi&longs;ta uel compo&longs;ita e&longs;&longs;e &longs;olent: mul­<lb/>tum, qui tundunt pilis: plurimum, qui lauant, cri­<lb/>brant, di&longs;cernunt, omne tamen id quod <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> <lb/>&longs;peciem ab oculis remouet, ac efficit informe quid <lb/>dam & rude adimere <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;&longs;unt: quocirca nece&longs;&longs;a <lb/>rio inuenta e&longs;t excoctio, qua terræ, &longs;ucci concreti, lapides &longs;ic <expan abbr="&longs;eparãtur">&longs;eparantur</expan> à me <lb/>tallis, ut &longs;uus cuique color in&longs;ideat, ut <expan abbr="purũ">purum</expan> fiat, ut multis in rebus homini ma <lb/>gno u&longs;ui &longs;it. </s> |
| <s id="N18D85">Cùm autem excoctio &longs;it eorum, quæ, anteaquam uenæ exco­<lb/>querentur, cum metallis erant permi&longs;ta, &longs;ecretio, quodque <expan abbr="metallũ">metallum</expan> igni quo­<lb/>dammodo perficitur. </s> | <s id="N18D85">Cùm autem excoctio &longs;it eorum, quæ, anteaquam uenæ exco­<lb/>querentur, cum metallis erant permi&longs;ta, &longs;ecretio, quodque <expan abbr="metallũ">metallum</expan> igni quo­<lb/>dammodo perficitur. </s> |
| <s id="N18D90">Verùm quia uenæ metallicæ <expan abbr="multũ">multum</expan> inter &longs;e differunt, <lb/>primò metallis, quæ in &longs;e continent: deinde cuiu&longs;que metalli copia uel ino­<lb/>pia, quæ eis e&longs;t: tum hacre, quod aliæ cito igni lique&longs;cant, aliæ tarde, earum <lb/>excoquendarum plures rationes &longs;unt: quarum una ut excoctores exij&longs;dem <lb/>uenis plus metalli quàm alia <expan abbr="cõficerent">conficerent</expan>, eos a&longs;&longs;iduos rerum u&longs;us docuit. </s> | <s id="N18D90">Verùm quia uenæ metallicæ <expan abbr="multũ">multum</expan> inter &longs;e differunt, <lb/>primò metallis, quæ in &longs;e continent: deinde cuiu&longs;que metalli copia uel ino­<lb/>pia, quæ eis e&longs;t: tum hacre, quod aliæ cito igni lique&longs;cant, aliæ tarde, earum <lb/>excoquendarum plures rationes &longs;unt: quarum una ut excoctores exij&longs;dem <lb/>uenis plus metalli quàm alia <expan abbr="cõficerent">conficerent</expan>, eos a&longs;&longs;iduos rerum u&longs;us docuit. </s> |
| |
| <s id="N18E05">Po&longs;teriori uerò parieti &longs;it foramen <lb/>&longs;ur&longs;um uer&longs;us ad cubiti altitudinem, anteaquam focus fuerit præparatus: id <pb pagenum="286" xlink:href="001/01/296.jpg"/>longum &longs;it tres palmos: in quod & foramen muri, longum pedem, nam ter­<lb/>gum muri fornicem habeat, imponatur fi&longs;tula ferrea uel ænea, in qua nares <lb/>follium collocentur: &longs;ed totus paries prior ideo non &longs;it altior quinque pedi­<lb/>bus, ut in fornacem <expan abbr="cõmode">commode</expan> uena conijci po&longs;&longs;it unà cum his, quibus magi­<lb/>&longs;tro ad eam excoquendam opus e&longs;t: at utriu&longs;que lateris paries altus exi&longs;tat pe <lb/>des &longs;ex, po&longs;terior &longs;eptem, cra&longs;&longs;us palmos tres: quæque fornacum intus lata &longs;it <lb/>quinque palmos, longa &longs;ex & digitum. </s> | <s id="N18E05">Po&longs;teriori uerò parieti &longs;it foramen <lb/>&longs;ur&longs;um uer&longs;us ad cubiti altitudinem, anteaquam focus fuerit præparatus: id <pb pagenum="286" xlink:href="001/01/296.jpg"/>longum &longs;it tres palmos: in quod & foramen muri, longum pedem, nam ter­<lb/>gum muri fornicem habeat, imponatur fi&longs;tula ferrea uel ænea, in qua nares <lb/>follium collocentur: &longs;ed totus paries prior ideo non &longs;it altior quinque pedi­<lb/>bus, ut in fornacem <expan abbr="cõmode">commode</expan> uena conijci po&longs;&longs;it unà cum his, quibus magi­<lb/>&longs;tro ad eam excoquendam opus e&longs;t: at utriu&longs;que lateris paries altus exi&longs;tat pe <lb/>des &longs;ex, po&longs;terior &longs;eptem, cra&longs;&longs;us palmos tres: quæque fornacum intus lata &longs;it <lb/>quinque palmos, longa &longs;ex & digitum. </s> |
| <s id="N18E1F">Latitudinem autem nunc metimur in <lb/>teruallo, quod e&longs;t inter utriu&longs;que lateris parietes interiectum: longitudinem <lb/>eo, quod e&longs;t inter priorem parietem & po&longs;teriorem. </s> | <s id="N18E1F">Latitudinem autem nunc metimur in <lb/>teruallo, quod e&longs;t inter utriu&longs;que lateris parietes interiectum: longitudinem <lb/>eo, quod e&longs;t inter priorem parietem & po&longs;teriorem. </s> |
| <s id="N18E26">Suprema uerò cuiu&longs;que<lb/>fornacis pars aliquanto plus &longs;e dilatet. </s> | <s id="N18E26">Suprema uerò cuiu&longs;que<lb/>fornacis pars aliquanto plus &longs;e dilatet. </s> |
| <s id="N18E2B">Sint etiam muro aliquot o&longs;tia: &longs;i &longs;ex <lb/>fuerint fornaces, duo: unum inter &longs;ecundam et tertiam fornacem, alterum in <lb/>ter quartam & quintam: ea laca &longs;int cubitum, alta pedes &longs;ex: ut excoctores <lb/>eis egredientes & regredientes offen&longs;iunculam non accipiant. </s> | <s id="N18E2B">Sint etiam muro aliquot o&longs;tia: &longs;i &longs;ex <lb/>fuerint fornaces, duo: unum inter &longs;ecundam et tertiam fornacem, alterum in <lb/>ter quartam & quintam: ea loca &longs;int cubitum, alta pedes &longs;ex: ut excoctores <lb/>eis egredientes & regredientes offen&longs;iunculam non accipiant. </s> |
| <s id="N18E34"><expan abbr="Quinetiã">Quinetiam</expan> ad <lb/>dextrum latus primæ fornacis o&longs;tium e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;imiliter ad &longs;ini&longs;trum <lb/>ultimæ, &longs;i murus longius fuerit nec ne fuerit ductus. </s> | <s id="N18E34"><expan abbr="Quinetiã">Quinetiam</expan> ad <lb/>dextrum latus primæ fornacis o&longs;tium e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t, &longs;imiliter ad &longs;ini&longs;trum <lb/>ultimæ, &longs;i murus longius fuerit nec ne fuerit ductus. </s> |
| <s id="N18E3E">Longius uerò <expan abbr="tũ">tum</expan> duci­<lb/>tur, cum officina &longs;ecundarum <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan>, aut aliud ædificium cum hac prima­<lb/>rum fornacum officina <expan abbr="cõiungitur">coniungitur</expan>, &longs;olumque pariete &longs;eparatur. </s> | <s id="N18E3E">Longius uerò <expan abbr="tũ">tum</expan> duci­<lb/>tur, cum officina &longs;ecundarum <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan>, aut aliud ædificium cum hac prima­<lb/>rum fornacum officina <expan abbr="cõiungitur">coniungitur</expan>, &longs;olumque pariete &longs;eparatur. </s> |
| <s id="N18E51">Excoctor au­<lb/>tem & qui in prima fornace munus perficit, & qui in ultima, contemplatu­<lb/>rus folles, aliudúe facturus, ad finem muri egreditur &longs;uo o&longs;tio: qui&longs;que uerò <lb/>alius &longs;ibi cum altero communi: uerùm fornaces iccirco inter &longs;e di&longs;tant pedi­<lb/>bus &longs;ex, ut excoctores, eorumque mini&longs;tri uim caloris facilius &longs;u&longs;tinere po&longs;­<lb/>&longs;int. </s> | <s id="N18E51">Excoctor au­<lb/>tem & qui in prima fornace munus perficit, & qui in ultima, contemplatu­<lb/>rus folles, aliudúe facturus, ad finem muri egreditur &longs;uo o&longs;tio: qui&longs;que uerò <lb/>alius &longs;ibi cum altero communi: uerùm fornaces iccirco inter &longs;e di&longs;tant pedi­<lb/>bus &longs;ex, ut excoctores, eorumque mini&longs;tri uim caloris facilius &longs;u&longs;tinere po&longs;­<lb/>&longs;int. </s> |
| |
| <s id="N18F2A">Atergo autem &longs;ecundi muri ad pedes quindecim ducatur primus murus <lb/>altus pedes tredecim. </s> | <s id="N18F2A">Atergo autem &longs;ecundi muri ad pedes quindecim ducatur primus murus <lb/>altus pedes tredecim. </s> |
| <s id="N18F2F">In utroque <expan abbr="colloc&etilde;tur">collocentur</expan> trabes latæ & cra&longs;&longs;æ pedem, lon­<lb/>gæ pedes decem & nouem atque palmum. </s> | <s id="N18F2F">In utroque <expan abbr="colloc&etilde;tur">collocentur</expan> trabes latæ & cra&longs;&longs;æ pedem, lon­<lb/>gæ pedes decem & nouem atque palmum. </s> |
| <s id="N18F38">Hæ inter &longs;e <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan> tribus pedibus. </s> | <s id="N18F38">Hæ inter &longs;e <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan> tribus pedibus. </s> |
| <s id="N18F3F"><lb/>Cùm autem &longs;ecundus murus duobus pedibus altior &longs;it primo, in eius tergo <lb/>facienda &longs;unt caua, alta pedes duos, lata pedem, longa pedem & palmum: in <lb/>quibus cauis, qua&longs;i in quibu&longs;dam formis, altera trabium capita locentur: at <lb/>in eiu&longs;modi capitum formis in dudantur capita totidem tignorum <expan abbr="&longs;tatuto­rũ">&longs;tatuto­<lb/>rum</expan>: quæ alta &longs;int pedes quatuor & uiginti, lata & cra&longs;&longs;a palmos tres: ex quo­<lb/>rum capitibus &longs;uperioribus rur&longs;us <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> tigna pertineant ad capita tigno­<lb/>rum, quæ muro primo &longs;uperpo&longs;ita &longs;unt. </s> | <s id="N18F3F"><lb/>Cùm autem &longs;ecundus murus duobus pedibus altior &longs;it primo, in eius tergo <lb/>facienda &longs;unt caua, alta pedes duos, lata pedem, longa pedem & palmum: in <lb/>quibus cauis, qua&longs;i in quibu&longs;dam formis, altera trabium capita locentur: at <lb/>in eiu&longs;modi capitum formis includantur capita totidem tignorum <expan abbr="&longs;tatuto­rũ">&longs;tatuto­<lb/>rum</expan>: quæ alta &longs;int pedes quatuor & uiginti, lata & cra&longs;&longs;a palmos tres: ex quo­<lb/>rum capitibus &longs;uperioribus rur&longs;us <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> tigna pertineant ad capita tigno­<lb/>rum, quæ muro primo &longs;uperpo&longs;ita &longs;unt. </s> |
| <s id="N18F57">Horum autem &longs;uperiora capita in <lb/>formis tignorum &longs;tatutorum, inferiora in formis trabium muro primo &longs;u­<lb/>perpo&longs;itarum includantur: atque hæc tigna &longs;u&longs;tineant tectum, quod è tegulis <lb/>coctilibus con&longs;tet. </s> | <s id="N18F57">Horum autem &longs;uperiora capita in <lb/>formis tignorum &longs;tatutorum, inferiora in formis trabium muro primo &longs;u­<lb/>perpo&longs;itarum includantur: atque hæc tigna &longs;u&longs;tineant tectum, quod è tegulis <lb/>coctilibus con&longs;tet. </s> |
| <s id="N18F60">Singula etiam id genus tigna &longs;ingulis tignis fulciantur: <lb/>&longs;ingulis tran&longs;uer&longs;arijs coniungantur cum &longs;tatutis: ad quæ &longs;tatuta, quà &longs;unt <lb/>fornaces, affigantur a&longs;&longs;erculi crebri cra&longs;&longs;i circiter digitos duos, lati palmum: <lb/>quibus & cratibus, inter tigna interpo&longs;itis <expan abbr="lutũ">lutum</expan> illinatur, ut & tignis & cra­<lb/>tibus ab incendio non &longs;it periculum. </s> | <s id="N18F60">Singula etiam id genus tigna &longs;ingulis tignis fulciantur: <lb/>&longs;ingulis tran&longs;uer&longs;arijs coniungantur cum &longs;tatutis: ad quæ &longs;tatuta, quà &longs;unt <lb/>fornaces, affigantur a&longs;&longs;erculi crebri cra&longs;&longs;i circiter digitos duos, lati palmum: <lb/>quibus & cratibus, inter tigna interpo&longs;itis <expan abbr="lutũ">lutum</expan> illinatur, ut & tignis & cra­<lb/>tibus ab incendio non &longs;it periculum. </s> |
| <s id="N18F6F">Atque hoc &longs;ane modo &longs;e habeat po&longs;teri <lb/>or officinæ pars: quæ in &longs;e continet folles, eorum &longs;edilia, machinam, quæ fol <lb/>les comprimit, organum, quod eo&longs;dem diducit: de quibus omnibus paulo <lb/>po&longs;t dicam.</s> | <s id="N18F6F">Atque hoc &longs;ane modo &longs;e habeat po&longs;teri <lb/>or officinæ pars: quæ in &longs;e continet folles, eorum &longs;edilia, machinam, quæ fol <lb/>les comprimit, organum, quod eo&longs;dem diducit: de quibus omnibus paulo <lb/>po&longs;t dicam.</s> |
| |
| <s id="N19184">Habet hoc inferius <expan abbr="tabulatũ">tabulatum</expan> <lb/>foramen &longs;piritale & annulum ferreum: foramen abe&longs;t ab ultima eius parte <lb/>circiter cubitum. </s> | <s id="N19184">Habet hoc inferius <expan abbr="tabulatũ">tabulatum</expan> <lb/>foramen &longs;piritale & annulum ferreum: foramen abe&longs;t ab ultima eius parte <lb/>circiter cubitum. </s> |
| <s id="N1918F">E&longs;t uerò in medio latitudinis eiu&longs;dem tabulati, longum pe<lb/>dem & latum tres palmos: quod æqualiter diuidit columella: quæ pars e&longs;t <lb/>tabulati ex ip&longs;o non exci&longs;a, &longs;imiliter longa <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, &longs;ed lata tertiam digiti par­<lb/>tem. </s> | <s id="N1918F">E&longs;t uerò in medio latitudinis eiu&longs;dem tabulati, longum pe<lb/>dem & latum tres palmos: quod æqualiter diuidit columella: quæ pars e&longs;t <lb/>tabulati ex ip&longs;o non exci&longs;a, &longs;imiliter longa <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, &longs;ed lata tertiam digiti par­<lb/>tem. </s> |
| <s id="N1919C">At foraminis <expan abbr="operculũ">operculum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> & digitos tres, <expan abbr="latũ">latum</expan> palmos tres <lb/>& <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos. </s> | <s id="N1919C">At foraminis <expan abbr="operculũ">operculum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan> & digitos tres, <expan abbr="latũ">latum</expan> palmos tres <lb/>& <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos. </s> |
| <s id="N191B5">Con&longs;tat <expan abbr="aũt">aunt</expan> ex tabella &longs;ubtili & pelle caprina <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="teg&etilde;te">tegente</expan>: cu <lb/>ius pars pilo&longs;a &longs;pectat <expan abbr="terrã">terram</expan>, ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> huius tabellæ <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> minutis clauis <lb/>ferreis e&longs;t affixa pars corij duplicati & lati <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, tam longi quàm lata e&longs;t ta <lb/>bella. </s> | <s id="N191B5">Con&longs;tat <expan abbr="aũt">aut</expan> ex tabella &longs;ubtili & pelle caprina <expan abbr="eã">eam</expan> <expan abbr="teg&etilde;te">tegente</expan>: cu<lb/>ius pars pilo&longs;a &longs;pectat <expan abbr="terrã">terram</expan>, ad <expan abbr="&longs;uperior&etilde;">&longs;uperiorem</expan> huius tabellæ <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> minutis clauis <lb/>ferreis e&longs;t affixa pars corij duplicati & lati <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, tam longi quàm lata e&longs;t ta<lb/>bella. </s> |
| <s id="N191DA">Altera uerò corij pars, quæ po&longs;t <expan abbr="tabellã">tabellam</expan> e&longs;t, æquè ac <expan abbr="tabulatũ">tabulatum</expan> bis e&longs;t <lb/>perforata: quæ duo foramina di&longs;tant inter &longs;e digitis &longs;eptem: per ea <expan abbr="penetrãs">penetrans</expan> <lb/>lorum extra inferiorem tabulati partem connectitur: &longs;icque tabella cum &longs;upe <lb/>riore tabulati parte copulata, de eo non decidit: atque hoc modo &longs;e habet o­<lb/>perculum & <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> &longs;piritale. </s> | <s id="N191DA">Altera uerò corij pars, quæ po&longs;t <expan abbr="tabellã">tabellam</expan> e&longs;t, æquè ac <expan abbr="tabulatũ">tabulatum</expan> bis e&longs;t <lb/>perforata: quæ duo foramina di&longs;tant inter &longs;e digitis &longs;eptem: per ea <expan abbr="penetrãs">penetrans</expan> <lb/>lorum extra inferiorem tabulati partem connectitur: &longs;icque tabella cum &longs;upe <lb/>riore tabulati parte copulata, de eo non decidit: atque hoc modo &longs;e habet o­<lb/>perculum & <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> &longs;piritale. </s> |
| <s id="N191F5">Quod cùm follis diducitur, aperiri &longs;olet, cùm <lb/>comprimitur, claudi. </s> | <s id="N191F5">Quod cùm follis diducitur, aperiri &longs;olet, cùm <lb/>comprimitur, claudi. </s> |
| <s id="N191FA">Verùm annulus ferreus, <expan abbr="paululũ">paululum</expan> compre&longs;&longs;us, longus <lb/>e&longs;t palmos duos, latus palmum: qui po&longs;t foramen &longs;piritale circiter &longs;pacium <lb/><expan abbr="pedaneũ">pedaneum</expan> | <s id="N191FA">Verùm annulus ferreus, <expan abbr="paululũ">paululum</expan> compre&longs;&longs;us, longus <lb/>e&longs;t palmos duos, latus palmum: qui po&longs;t foramen &longs;piritale circiter &longs;pacium <lb/><expan abbr="pedaneũ">pedaneum</expan> |
| |
| <s id="N19248"><lb/>Quarta autem tabella, quæ abe&longs;tad cubitum à capite follis, di&longs;tendit duas <lb/>longas tabellas: cuius capitula, in formis tabellarum longarum inclu&longs;a, cum <lb/>eis coniunguntur & conglutinantur: longa uerò e&longs;t, exceptis capitulis, pe­<lb/>dem, lata palmum & digitos duos. </s> | <s id="N19248"><lb/>Quarta autem tabella, quæ abe&longs;tad cubitum à capite follis, di&longs;tendit duas <lb/>longas tabellas: cuius capitula, in formis tabellarum longarum inclu&longs;a, cum <lb/>eis coniunguntur & conglutinantur: longa uerò e&longs;t, exceptis capitulis, pe­<lb/>dem, lata palmum & digitos duos. </s> |
| <s id="N19252">Sunt præterea aliæ duæ paruulæ tabel­<lb/>læ cum capite follis & inferiore tabulato conglutinatæ, & ad eadem clauis <lb/>ligneis, glutino etiam oblitis, affixæ, quæ longæ &longs;unt palmos tres et digitos <lb/>duos, altæ palmum, cra&longs;&longs;æ digitum: earum dimidia pars paululum re&longs;ecta <lb/>e&longs;t. </s> | <s id="N19252">Sunt præterea aliæ duæ paruulæ tabel­<lb/>læ cum capite follis & inferiore tabulato conglutinatæ, & ad eadem clauis <lb/>ligneis, glutino etiam oblitis, affixæ, quæ longæ &longs;unt palmos tres et digitos <lb/>duos, altæ palmum, cra&longs;&longs;æ digitum: earum dimidia pars paululum re&longs;ecta <lb/>e&longs;t. </s> |
| <s id="N1925D">Hæ tabellæ capita longarum tabellarum <expan abbr="arc&etilde;t">arcent</expan> à foramine capitis follis, <lb/>quæ ni e&longs;&longs;ent, eadem capita tanto & tam crebro motu intro compul&longs;a fran­<lb/>gerentur. </s> | <s id="N1925D">Hæ tabellæ capita longarum tabellarum <expan abbr="arc&etilde;t">arcent</expan> à foramine capitis follis, <lb/>quæ ni e&longs;&longs;ent, eadem capita tanto & tam crebro motu intro compul&longs;a fran­<lb/>gerentur. </s> |
| <s id="N19268">Corium <expan abbr="aũt">aunt</expan> e&longs;t bubulum uel equinum: &longs;ed bubulum longe mul­<lb/>tumque præ&longs;tat equino: utrunque uerò, duo enim &longs;unt, po&longs;teriore follis parte, <lb/>qua coniunguntur, latum e&longs;t pedes tres & dimidium: &longs;ed ad utrunque tabula <lb/>tum, & ad utrunque arcum longo loro &longs;ingulis &longs;ubiecto <expan abbr="affigũtur">affiguntur</expan> &longs;erreis cla­<lb/>uis cornutis, qui longi &longs;unt digitos quinque: <expan abbr="eorũ">eorum</expan> autem cornu utrunque lon­<lb/>gum e&longs;t digitos duos & dimidium, latum &longs;emidigitum. </s> | <s id="N19268">Corium <expan abbr="aũt">aut</expan> e&longs;t bubulum uel equinum: &longs;ed bubulum longe mul­<lb/>tumque præ&longs;tat equino: utrunque uerò, duo enim &longs;unt, po&longs;teriore follis parte, <lb/>qua coniunguntur, latum e&longs;t pedes tres & dimidium: &longs;ed ad utrunque tabula <lb/>tum, & ad utrunque arcum longo loro &longs;ingulis &longs;ubiecto <expan abbr="affigũtur">affiguntur</expan> ferreis cla­<lb/>uis cornutis, qui longi &longs;unt digitos quinque: <expan abbr="eorũ">eorum</expan> autem cornu utrunque lon­<lb/>gum e&longs;t digitos duos & dimidium, latum &longs;emidigitum. </s> |
| <s id="N19281">Verùm ad tabulata <lb/>tam crebris clauis affiguntur coria, ut unius claui cornu alterius cornu ferè <lb/>attingat: &longs;ed ad arcus di&longs;&longs;imiliter. </s> | <s id="N19281">Verùm ad tabulata <lb/>tam crebris clauis affiguntur coria, ut unius claui cornu alterius cornu ferè <lb/>attingat: &longs;ed ad arcus di&longs;&longs;imiliter. </s> |
| <s id="N19288">Nam ad po&longs;teriorem arcus tabellam tan­<lb/>tummodo duobus clauis affiguntur: ad longam utranque quatuor: quo &longs;ane <lb/>modo fit, ut ad unum arcum decem clauis <expan abbr="affigãtur">affigantur</expan>: atque totidem ad <expan abbr="alterũ">alterum</expan>: <lb/>quinetiam interdum, cùm excoctor metum habet ne uehemens motus fol­<lb/>lis ab arcubus <expan abbr="coriũ">corium</expan> diuellat ac di&longs;trahat, extra id ad longas <expan abbr="eorũ">eorum</expan> tabellas al <lb/>terius generis clauis affigit tabellas abiegnas: quales ad po&longs;teriores <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> <lb/>tabellas affigere <expan abbr="nõ">non</expan> pote&longs;t, quod <expan abbr="paululũ">paululum</expan> &longs;int arcuatæ. </s> | <s id="N19288">Nam ad po&longs;teriorem arcus tabellam tan­<lb/>tummodo duobus clauis affiguntur: ad longam utranque quatuor: quo &longs;ane <lb/>modo fit, ut ad unum arcum decem clauis <expan abbr="affigãtur">affigantur</expan>: atque totidem ad <expan abbr="alterũ">alterum</expan>: <lb/>quinetiam interdum, cùm excoctor metum habet ne uehemens motus fol­<lb/>lis ab arcubus <expan abbr="coriũ">corium</expan> diuellat ac di&longs;trahat, extra id ad longas <expan abbr="eorũ">eorum</expan> tabellas al <lb/>terius generis clauis affigit tabellas abiegnas: quales ad po&longs;teriores <expan abbr="arcuũ">arcuum</expan> <lb/>tabellas affigere <expan abbr="nõ">non</expan> pote&longs;t, quod <expan abbr="paululũ">paululum</expan> &longs;int arcuatæ. </s> |
| <s id="N192B3">Quidam corium ad <lb/>tabulata & arcus clauis ferreis non affigunt, &longs;ed cochleis ferreis, in tabellas <lb/>corio &longs;uperpo&longs;itas &longs;imul adactis. </s> | <s id="N192B3">Quidam corium ad <lb/>tabulata & arcus clauis ferreis non affigunt, &longs;ed cochleis ferreis, in tabellas <lb/>corio &longs;uperpo&longs;itas &longs;imul adactis. </s> |
| |
| <s id="N192C5">Po&longs;tremò follis caput, æquè ac reliquum eius corpus, <expan abbr="cõ&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex duobus <lb/>tabulatis, & præterea ex nare. </s> | <s id="N192C5">Po&longs;tremò follis caput, æquè ac reliquum eius corpus, <expan abbr="cõ&longs;tat">con&longs;tat</expan> ex duobus <lb/>tabulatis, & præterea ex nare. </s> |
| <s id="N192CE">Superius tabulatum longum e&longs;t <expan abbr="cubitũ">cubitum</expan>, cra&longs;­<lb/>&longs;um &longs;e&longs;quipalmum: at inferius pars e&longs;t inferioris totius corporis tabulati: &longs;i­<lb/>militer uerò atque &longs;uperius longum, &longs;ed cra&longs;&longs;um palmum & digitum: ex qui­<lb/>bus duobus <expan abbr="cõglutinatis">conglutinatis</expan> efficitur caput, in quo perforato naris in cluditur: <lb/>&longs;ed caput po&longs;teriore parte, ex qua reliquum corpus attingit, latum e&longs;t cubi­<lb/>tum. </s> | <s id="N192CE">Superius tabulatum longum e&longs;t <expan abbr="cubitũ">cubitum</expan>, cra&longs;­<lb/>&longs;um &longs;e&longs;quipalmum: at inferius pars e&longs;t inferioris totius corporis tabulati: &longs;i­<lb/>militer uerò atque &longs;uperius longum, &longs;ed cra&longs;&longs;um palmum & digitum: ex qui­<lb/>bus duobus <expan abbr="cõglutinatis">conglutinatis</expan> efficitur caput, in quo perforato naris in cluditur: <lb/>&longs;ed caput po&longs;teriore parte, ex qua reliquum corpus attingit, latum e&longs;t cubi­<lb/>tum. </s> |
| <s id="N192E3">Cùm uerò proce&longs;&longs;erit ad tres palmos, angu&longs;tius factum e&longs;t digitis duo <lb/>bus: po&longs;tea tantum re&longs;ecatur, ut priore parte fiat teres & cra&longs;&longs;um palmos du <lb/>os ac <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos: ubi circulo ferreo, tres digitos lato, cingitur. </s> | <s id="N192E3">Cùm uerò proce&longs;&longs;erit ad tres palmos, angu&longs;tius factum e&longs;t digitis duo <lb/>bus: po&longs;tea tantum re&longs;ecatur, ut priore parte fiat teres & cra&longs;&longs;um palmos du <lb/>os ac <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos: ubi circulo ferreo, tres digitos lato, cingitur. </s> |
| <s id="N192EE">Naris <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>e&longs;t fi&longs;tula ex bractea &longs;errea facta: cuius prior pars caua, digitos tres lata e&longs;t: <pb pagenum="295" xlink:href="001/01/305.jpg"/>po&longs;terior, quæ in capite includitur, alta palmum, lata palmos duos. </s> | <s id="N192EE">Naris <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>e&longs;t fi&longs;tula ex bractea ferrea facta: cuius prior pars caua, digitos tres lata e&longs;t: <pb pagenum="295" xlink:href="001/01/305.jpg"/>po&longs;terior, quæ in capite includitur, alta palmum, lata palmos duos. </s> |
| <s id="N192FC">Magis <lb/>enim ac magis dilatatur: maxime uerò po&longs;teriore parte, ut ib&longs; flatus copio­<lb/>&longs;us in eam penetrare po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N192FC">Magis <lb/>enim ac magis dilatatur: maxime uerò po&longs;teriore parte, ut ibi flatus copio­<lb/>&longs;us in eam penetrare po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N19303">Tota autem longa e&longs;t pedes tres. </s> | <s id="N19303">Tota autem longa e&longs;t pedes tres. </s> |
| <s id="N19306">At caput cum <lb/>&longs;uperiore tabulato connectitur hoc modo. </s> | <s id="N19306">At caput cum <lb/>&longs;uperiore tabulato connectitur hoc modo. </s> |
| <s id="N1930B">Bractea ferrea, lata palmum, lon <lb/>ga &longs;e&longs;quipalmum, primò affigitur ad alterum capitis latus: di&longs;tatque ab eius <lb/>extremitate ad tres digitos. </s> | <s id="N1930B">Bractea ferrea, lata palmum, lon <lb/>ga &longs;e&longs;quipalmum, primò affigitur ad alterum capitis latus: di&longs;tatque ab eius <lb/>extremitate ad tres digitos. </s> |
| |
| <figure id="id.001.01.306.1.jpg" xlink:href="001/01/306/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.306.1.jpg" xlink:href="001/01/306/1.jpg"/> |
| <p id="N194BD" type="main"> | <p id="N194BD" type="main"> |
| <s id="N194BF">Atque hoc modo qui&longs;que follis &longs;e habet. </s> | <s id="N194BF">Atque hoc modo qui&longs;que follis &longs;e habet. </s> |
| <s id="N194C2">Cùm <expan abbr="aũt">aunt</expan> bini ad &longs;ingulas fornaces <lb/><expan abbr="pertineãt">pertineant</expan>, nece&longs;&longs;e e&longs;t ut XII. &longs;int folles, &longs;i in una officina &longs;ex fuerint fornaees. </s> | <s id="N194C2">Cùm <expan abbr="aũt">aut</expan> bini ad &longs;ingulas fornaces <lb/><expan abbr="pertineãt">pertineant</expan>, nece&longs;&longs;e e&longs;t ut XII. &longs;int folles, &longs;i in una officina &longs;ex fuerint fornaces. </s> |
| <pb pagenum="297" xlink:href="001/01/307.jpg"/> | <pb pagenum="297" xlink:href="001/01/307.jpg"/> |
| <s id="N18893a">Sed <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> e&longs;t iam de <expan abbr="eorũ">eorum</expan> &longs;edilibus dicere: primo humi locantur duo tigna, <lb/>paulo minus longa quàm murus fornacum: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> prius e&longs;t latum & cra&longs;­<lb/>&longs;um tres palmos, po&longs;terius palmos tres & digitos duos: prius uerò à tergo <lb/>muri <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> di&longs;tat duobus pedibus, po&longs;terius à priore pedibus &longs;ex & pal­<lb/>mis tribus. </s> | <s id="N18893a">Sed <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> e&longs;t iam de <expan abbr="eorũ">eorum</expan> &longs;edilibus dicere: primo humi locantur duo tigna, <lb/>paulo minus longa quàm murus fornacum: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> prius e&longs;t latum & cra&longs;­<lb/>&longs;um tres palmos, po&longs;terius palmos tres & digitos duos: prius uerò à tergo <lb/>muri <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> di&longs;tat duobus pedibus, po&longs;terius à priore pedibus &longs;ex & pal­<lb/>mis tribus. </s> |
| <s id="N194EE">Defodiuntur autem in terra, ut &longs;tabilia permaneant: quinetiam <lb/>aliqui, ut idem &longs;iat, per utriu&longs;que aliquot foramina paxillos cuneatos in <expan abbr="terrã">terram</expan> <lb/>altius agunt. </s> | <s id="N194EE">Defodiuntur autem in terra, ut &longs;tabilia permaneant: quinetiam <lb/>aliqui, ut idem fiat, per utriu&longs;que aliquot foramina paxillos cuneatos in <expan abbr="terrã">terram</expan> <lb/>altius agunt. </s> |
| <s id="N194F9">Deinde duodecim tigna <expan abbr="erigũtur">eriguntur</expan>: quorum inferiora capita in­<lb/>cluduntur in formis tigni, quod e&longs;t prope tergum muri <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> locati: quæ <lb/>tigna longa &longs;unt, exceptis capitibus, pedes duos, lata palmos tres & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> <lb/>digitos, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> | <s id="N194F9">Deinde duodecim tigna <expan abbr="erigũtur">eriguntur</expan>: quorum inferiora capita in­<lb/>cluduntur in formis tigni, quod e&longs;t prope tergum muri <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> locati: quæ <lb/>tigna longa &longs;unt, exceptis capitibus, pedes duos, lata palmos tres & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> <lb/>digitos, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> |
| <s id="N1950E">Sur&longs;um autem uer&longs;us ad palmos duos perforæ <lb/>ta &longs;unt: quorum <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> altitudo e&longs;t ad palmos tres, latitudo ad &longs;equipal­<lb/>mum: at interuallis paribus omnia tigna non di&longs;tinguuntur. </s> | <s id="N1950E">Sur&longs;um autem uer&longs;us ad palmos duos perforæ <lb/>ta &longs;unt: quorum <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> altitudo e&longs;t ad palmos tres, latitudo ad &longs;equipal­<lb/>mum: at interuallis paribus omnia tigna non di&longs;tinguuntur. </s> |
| <s id="N19519">Etenim <expan abbr="primũ">primum</expan> <lb/>à &longs;ecundo abe&longs;t pedes tres & digitos quinque: pari modo tertium à quarto: <lb/>&longs;ecundum uerò à tertio pedes duos, palmum unum, digitos tres: <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <lb/>etiam tignorum interualla eodem modo pariter & impariter &longs;unt di&longs;tincta: <lb/>quorum ubique quaterna ad binas fornaces pertinent: &longs;ed eorundem tigno­<lb/>rum capita &longs;uperiora includuntur in formis trabis immi&longs;&longs;æ: quæ longa e&longs;t <lb/>pedes duodecim, palmos duos, digitos tres: nam extat è primo tigno &longs;tatu­<lb/>to digitos quinque, & totidem è quarto: &longs;ed lata e&longs;t palmos duos & totidem <lb/>digitos, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> | <s id="N19519">Etenim <expan abbr="primũ">primum</expan> <lb/>à &longs;ecundo abe&longs;t pedes tres & digitos quinque: pari modo tertium à quarto: <lb/>&longs;ecundum uerò à tertio pedes duos, palmum unum, digitos tres: <expan abbr="reliquorũ">reliquorum</expan> <lb/>etiam tignorum interualla eodem modo pariter & impariter &longs;unt di&longs;tincta: <lb/>quorum ubique quaterna ad binas fornaces pertinent: &longs;ed eorundem tigno­<lb/>rum capita &longs;uperiora includuntur in formis trabis immi&longs;&longs;æ: quæ longa e&longs;t <lb/>pedes duodecim, palmos duos, digitos tres: nam extat è primo tigno &longs;tatu­<lb/>to digitos quinque, & totidem è quarto: &longs;ed lata e&longs;t palmos duos & totidem <lb/>digitos, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> |
| |
| <s id="N19553">E&longs;t uerò lata palmos tres, cra&longs;&longs;a duos, <lb/>longa pedes tres & quadraginta. </s> | <s id="N19553">E&longs;t uerò lata palmos tres, cra&longs;&longs;a duos, <lb/>longa pedes tres & quadraginta. </s> |
| <s id="N19558">Quod &longs;i tam longa in promptu non fue­<lb/>rit, duæ tre&longs;úe in eius locum &longs;ub&longs;titui po&longs;&longs;unt, quæ iunctæ eandem <expan abbr="habeãt">habeant</expan> <lb/>longitudinem: &longs;ed ne hæc quidem tigna &longs;tatuta omnia paribus interuallis <lb/><expan abbr="di&longs;tinguũtur">di&longs;tinguuntur</expan>, &longs;ed primum à &longs;ecundo di&longs;tat pedibus duobus, palmis tribus, <lb/>digito uno: atque &longs;imiliter tertium à quarto di&longs;tat. </s> | <s id="N19558">Quod &longs;i tam longa in promptu non fue­<lb/>rit, duæ tre&longs;úe in eius locum &longs;ub&longs;titui po&longs;&longs;unt, quæ iunctæ eandem <expan abbr="habeãt">habeant</expan> <lb/>longitudinem: &longs;ed ne hæc quidem tigna &longs;tatuta omnia paribus interuallis <lb/><expan abbr="di&longs;tinguũtur">di&longs;tinguuntur</expan>, &longs;ed primum à &longs;ecundo di&longs;tat pedibus duobus, palmis tribus, <lb/>digito uno: atque &longs;imiliter tertium à quarto di&longs;tat. </s> |
| <s id="N1956A">Secundum uerò à tertio <lb/>pede uno et palmis tribus ac totidem digitos: quo modo etiam reliquorum <lb/>tignorum interualla pariter & impariter di&longs;tinguuntur. </s> | <s id="N1956A">Secundum uerò à tertio <lb/>pede uno et palmis tribus ac totidem digitos: quo modo etiam reliquorum <lb/>tignorum interualla pariter & impariter di&longs;tinguuntur. </s> |
| <s id="N19571">Cnique præterea ti­<lb/>gno &longs;tatuto quà &longs;pectat, oppo&longs;itum tignum &longs;tatutum forma e&longs;t &longs;upra <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <lb/>capitis cauam ad pedem & digitum: inque quatuor &longs;tatutorum formis <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>includitur <expan abbr="tignũ">tignum</expan>: quod etiam ip&longs;um quatuor habet formas: itaque formæ in <lb/>formis inclu&longs;æ faciunt, ut melius <expan abbr="cõiungi">coniungi</expan>, clauisque ligneis transfigi po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N19571">Cuique præterea ti­<lb/>gno &longs;tatuto quà &longs;pectat, oppo&longs;itum tignum &longs;tatutum forma e&longs;t &longs;upra <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <lb/>capitis cauam ad pedem & digitum: inque quatuor &longs;tatutorum formis <expan abbr="unũ">unum</expan> <lb/>includitur <expan abbr="tignũ">tignum</expan>: quod etiam ip&longs;um quatuor habet formas: itaque formæ in <lb/>formis inclu&longs;æ faciunt, ut melius <expan abbr="cõiungi">coniungi</expan>, clauisque ligneis transfigi po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N1958C"><lb/>Id autem tignum longum e&longs;t pedes tredecim, palmos tres, digitum unum: <lb/>nam extat è primo tigno palmos duos & digitos duos: atque <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> palmos <lb/>& digitos è quarto: latum uerò e&longs;t palmos duos & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos, cra&longs;&longs;um <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> palmos duos. </s> | <s id="N1958C"><lb/>Id autem tignum longum e&longs;t pedes tredecim, palmos tres, digitum unum: <lb/>nam extat è primo tigno palmos duos & digitos duos: atque <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> palmos <lb/>& digitos è quarto: latum uerò e&longs;t palmos duos & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos, cra&longs;&longs;um <lb/><expan abbr="it&etilde;">item</expan> palmos duos. </s> |
| <s id="N195A1">Quia uerò duodecim &longs;unt &longs;tatuta, tria &longs;int eiu&longs;modi tigna <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t: uerùm in &longs;ingulis id genus tignis & &longs;ingulis trabibus, quæ mi­<pb pagenum="298" xlink:href="001/01/308.jpg"/>noribus &longs;tatutis &longs;unt impo&longs;itæ, <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan> quatuor tigilla: quorum quodque<lb/>longum e&longs;t pedes nouem, latum palmos duos & digitos tres, cra&longs;&longs;um pal­<lb/>mos duos & digitum. </s> | <s id="N195A1">Quia uerò duodecim &longs;unt &longs;tatuta, tria &longs;int eiu&longs;modi tigna <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t: uerùm in &longs;ingulis id genus tignis & &longs;ingulis trabibus, quæ mi­<pb pagenum="298" xlink:href="001/01/308.jpg"/>noribus &longs;tatutis &longs;unt impo&longs;itæ, <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan> quatuor tigilla: quorum quodque<lb/>longum e&longs;t pedes nouem, latum palmos duos & digitos tres, cra&longs;&longs;um pal­<lb/>mos duos & digitum. </s> |
| <s id="N195B3">Primum <expan abbr="aũt">aunt</expan> <expan abbr="tigillũ">tigillum</expan> di&longs;tat à &longs;ecundo pedibus quinque, <lb/>palmo uno, digito uno: & quidem tam priore quàm po&longs;teriore parte: nam <lb/>ibi extra &longs;tatuta tigna locantur &longs;ingula tigilla: pari &longs;pacio tertium di&longs;tat à <lb/>quarto: &longs;ed &longs;ecundum abe&longs;t à tertio pedem & digitos tres: atque eodem mo­<lb/>do reliqua octo tigilla interuallis di&longs;tinguuntur: quintum enim à &longs;exto, & <lb/>&longs;eptimum ab octauo di&longs;tat tanto &longs;pacio, quanto primum à &longs;ecundo & terti<lb/>um à quarto. </s> | <s id="N195B3">Primum <expan abbr="aũt">aut</expan> <expan abbr="tigillũ">tigillum</expan> di&longs;tat à &longs;ecundo pedibus quinque, <lb/>palmo uno, digito uno: & quidem tam priore quàm po&longs;teriore parte: nam <lb/>ibi extra &longs;tatuta tigna locantur &longs;ingula tigilla: pari &longs;pacio tertium di&longs;tat à <lb/>quarto: &longs;ed &longs;ecundum abe&longs;t à tertio pedem & digitos tres: atque eodem mo­<lb/>do reliqua octo tigilla interuallis di&longs;tinguuntur: quintum enim à &longs;exto, & <lb/>&longs;eptimum ab octauo di&longs;tat tanto &longs;pacio, quanto primum à &longs;ecundo & terti<lb/>um à quarto. </s> |
| <s id="N195CA">At &longs;extum à &longs;eptimo tanto &longs;pacio, quanto &longs;ecundum à tertio. <lb/></s> | <s id="N195CA">At &longs;extum à &longs;eptimo tanto &longs;pacio, quanto &longs;ecundum à tertio. <lb/></s> |
| <s id="N18981a">Bina autem tigilla &longs;u&longs;tinent tabulam unam tran&longs;uer&longs;am, longam pedes &longs;ex, <lb/>latam pedem, cra&longs;&longs;am palmum: quæ à duobus po&longs;terioribus tignis &longs;tatutis <lb/>di&longs;tat pedibus tribus & palmis duobus. </s> | <s id="N18981a">Bina autem tigilla &longs;u&longs;tinent tabulam unam tran&longs;uer&longs;am, longam pedes &longs;ex, <lb/>latam pedem, cra&longs;&longs;am palmum: quæ à duobus po&longs;terioribus tignis &longs;tatutis <lb/>di&longs;tat pedibus tribus & palmis duobus. </s> |
| <s id="N195D6">Cùm uerò tabulæ &longs;ex numero &longs;int, <lb/>in &longs;ingulis collocantur bini folles: quorum inferius tabulatum ex eis extat <lb/>palmum. </s> | <s id="N195D6">Cùm uerò tabulæ &longs;ex numero &longs;int, <lb/>in &longs;ingulis collocantur bini folles: quorum inferius tabulatum ex eis extat <lb/>palmum. </s> |
| |
| <s id="N195FA">Hæc fi&longs;tula imponitur in fornacis <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan>, quod <lb/>in medio muro & fornice e&longs;&longs;e dixi: &longs;ed nares <expan abbr="folliũ">follium</expan>, in hac fi&longs;tula collocatæ, <lb/>di&longs;tant à priore eius parte ad digitos quinque.</s> | <s id="N195FA">Hæc fi&longs;tula imponitur in fornacis <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan>, quod <lb/>in medio muro & fornice e&longs;&longs;e dixi: &longs;ed nares <expan abbr="folliũ">follium</expan>, in hac fi&longs;tula collocatæ, <lb/>di&longs;tant à priore eius parte ad digitos quinque.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N19609" type="caption"> | <p id="N19609" type="caption"> |
| <s id="N1960B">T<emph type="italics"/>ignum prius humi &longs;tratum<emph.end type="italics"/> A. T<emph type="italics"/>ignum po&longs;terius in &longs;olo lo­<lb/>catum<emph.end type="italics"/> B. P<emph type="italics"/>riora tigna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>orum foramina<emph.end type="italics"/> D. <lb/>T<emph type="italics"/>rabs immi&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> E. P<emph type="italics"/>ofteriora tigna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> F. E<emph type="italics"/>orum fo/ <lb/>ramina<emph.end type="italics"/> G. T<emph type="italics"/>rabs immi&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> H. T<emph type="italics"/>ignum in corum &longs;tatuto/ <lb/>rum formis inclu&longs;um<emph.end type="italics"/> I. T<emph type="italics"/>igilla<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>abulæ<emph.end type="italics"/> L. E<emph type="italics"/>arum <lb/>foramina<emph.end type="italics"/> M. F<emph type="italics"/>i&longs;tula<emph.end type="italics"/> N. E<emph type="italics"/>ius po&longs;terior pars<emph.end type="italics"/> O. <lb/>E<emph type="italics"/>ius prior pars<emph.end type="italics"/> P.</s> | <s id="N1960B">T<emph type="italics"/>ignum prius humi &longs;tratum<emph.end type="italics"/> A. T<emph type="italics"/>ignum po&longs;terius in &longs;olo lo­<lb/>catum<emph.end type="italics"/> B. P<emph type="italics"/>riora tigna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> C. E<emph type="italics"/>orum foramina<emph.end type="italics"/> D. <lb/>T<emph type="italics"/>rabs immi&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> E. P<emph type="italics"/>osteriora tigna &longs;tatuta<emph.end type="italics"/> F. E<emph type="italics"/>orum fo<lb/>ramina<emph.end type="italics"/> G. T<emph type="italics"/>rabs immi&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> H. T<emph type="italics"/>ignum in eorum &longs;tatuto<lb/>rum formis inclu&longs;um<emph.end type="italics"/> I. T<emph type="italics"/>igilla<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>abulæ<emph.end type="italics"/> L. E<emph type="italics"/>arum <lb/>foramina<emph.end type="italics"/> M. F<emph type="italics"/>i&longs;tula<emph.end type="italics"/> N. E<emph type="italics"/>ius po&longs;terior pars<emph.end type="italics"/> O. <lb/>E<emph type="italics"/>ius prior pars<emph.end type="italics"/> P.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="299" xlink:href="001/01/309.jpg"/> | <pb pagenum="299" xlink:href="001/01/309.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.309.1.jpg" xlink:href="001/01/309/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.309.1.jpg" xlink:href="001/01/309/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N197ED">Re&longs;tat de u&longs;u, in quo e&longs;t hoc organum. </s> | <s id="N197ED">Re&longs;tat de u&longs;u, in quo e&longs;t hoc organum. </s> |
| <s id="N197F0"><expan abbr="Tigillũ">Tigillum</expan> ab axis dentibus depre&longs;­<lb/>&longs;um comprimit follem: is compre&longs;&longs;us flatum per narem emittit: rur&longs;us uerò <lb/>ip&longs;ius cap&longs;æ pondere leuatus concipit flatum, qui per foramen &longs;piritale in i­<lb/>p&longs;um penetrat. </s> | <s id="N197F0"><expan abbr="Tigillũ">Tigillum</expan> ab axis dentibus depre&longs;­<lb/>&longs;um comprimit follem: is compre&longs;&longs;us flatum per narem emittit: rur&longs;us uerò <lb/>ip&longs;ius cap&longs;æ pondere leuatus concipit flatum, qui per foramen &longs;piritale in i­<lb/>p&longs;um penetrat. </s> |
| <s id="N197FC">Sed machina, cuius dentes tigilla deprimunt, ita &longs;e habet. </s> | <s id="N197FC">Sed machina, cuius dentes tigilla deprimunt, ita &longs;e habet. </s> |
| <s id="N197FF"><lb/>Primo fit axis, ad cuius alterum caput extra domicilium e&longs;t rota, ad alterum <lb/>intra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> tympanum è fu&longs;is con&longs;tans: quod conficitur ex duobus or­<lb/>bibus duplicatis inter &longs;e di&longs;tantibus pede, cra&longs;&longs;is digitos quinque, altis <expan abbr="circũ­circa">circun­<lb/>circa</expan> pedem & digitos duos. </s> | <s id="N197FF"><lb/>Primo fit axis, ad cuius alterum caput extra domicilium e&longs;t rota, ad alterum <lb/>intra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> tympanum è fu&longs;is con&longs;tans: quod conficitur ex duobus or­<lb/>bibus duplicatis inter &longs;e di&longs;tantibus pede, cra&longs;&longs;is digitos quinque, altis <expan abbr="circũ­circa">circum­<lb/>circa</expan> pedem & digitos duos. </s> |
| <s id="N19811">Duplicia autem &longs;unt: nam uterque ex binis orbi <lb/>bus æquè cra&longs;&longs;is compo&longs;itus e&longs;t: atque clauis ligneis conglutinatus: quineti­<lb/>am interdum uterque &longs;uperius circumcirca laminis ferreis obductus e&longs;t: fu&longs;i <lb/>uerò &longs;unt numero triginta, longi pedem & palmos duos ac <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos: <lb/>utrinque in orbe includuntur: teretes &longs;unt & lati digitos tres. </s> | <s id="N19811">Duplicia autem &longs;unt: nam uterque ex binis orbi <lb/>bus æquè cra&longs;&longs;is compo&longs;itus e&longs;t: atque clauis ligneis conglutinatus: quineti­<lb/>am interdum uterque &longs;uperius circumcirca laminis ferreis obductus e&longs;t: fu&longs;i <lb/>uerò &longs;unt numero triginta, longi pedem & palmos duos ac <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos: <lb/>utrinque in orbe includuntur: teretes &longs;unt & lati digitos tres. </s> |
| <s id="N19820">Di&longs;tant <expan abbr="ctiã">ctiam</expan> in­<lb/>ter &longs;e totidem digitis. </s> | <s id="N19820">Di&longs;tant <expan abbr="ctiã">etiam</expan> in­<lb/>ter &longs;e totidem digitis. </s> |
| <s id="N19829">Atque hoc &longs;ane modo &longs;e habet tympanum quod ex fu­<lb/>&longs;is con&longs;tat. </s> | <s id="N19829">Atque hoc &longs;ane modo &longs;e habet tympanum quod ex fu­<lb/>&longs;is con&longs;tat. </s> |
| <s id="N1982E">Alterum uerò <expan abbr="dentatũ">dentatum</expan> e&longs;t ad alterius axis caput: cuius orbis du­<lb/>plicatus cra&longs;&longs;us e&longs;t palmos duos & digitum: eius orbis interior, qui compo <lb/>&longs;itus e&longs;t ex quatuor curuaturis, cra&longs;&longs;us e&longs;t palmum: ubique latus palmos du­<lb/>os & digitum. </s> | <s id="N1982E">Alterum uerò <expan abbr="dentatũ">dentatum</expan> e&longs;t ad alterius axis caput: cuius orbis du­<lb/>plicatus cra&longs;&longs;us e&longs;t palmos duos & digitum: eius orbis interior, qui compo <lb/>&longs;itus e&longs;t ex quatuor curuaturis, cra&longs;&longs;us e&longs;t palmum: ubique latus palmos du­<lb/>os & digitum. </s> |
| <s id="N1983B">Exterior uerò, qui eodem modo, quo interior, factus e&longs;t ex <lb/>quatuor curuaturis, cra&longs;&longs;us e&longs;t palmum & digitum: non æqualiter latus, &longs;ed <lb/>ubi in eum includitur caput radij, latus e&longs;t pedem & palmum, & digitum, <pb pagenum="302" xlink:href="001/01/312.jpg"/>Deinde utrobique paulatim fit angu&longs;tior, adeo ut angu&longs;ti&longs;&longs;ima eius pars tan <lb/>tummodo lata fiat palmos duos & totidem digitos. </s> | <s id="N1983B">Exterior uerò, qui eodem modo, quo interior, factus e&longs;t ex <lb/>quatuor curuaturis, cra&longs;&longs;us e&longs;t palmum & digitum: non æqualiter latus, &longs;ed <lb/>ubi in eum includitur caput radij, latus e&longs;t pedem & palmum, & digitum, <pb pagenum="302" xlink:href="001/01/312.jpg"/>Deinde utrobique paulatim fit angu&longs;tior, adeo ut angu&longs;ti&longs;&longs;ima eius pars tan <lb/>tummodo lata fiat palmos duos & totidem digitos. </s> |
| |
| <s id="N198A7">Extant enim ex tympani orbe interiore palmum, ex exteri <lb/>ore digitos tres: at lati &longs;unt palmum, cra&longs;&longs;i digitos duos & dimidium. </s> | <s id="N198A7">Extant enim ex tympani orbe interiore palmum, ex exteri <lb/>ore digitos tres: at lati &longs;unt palmum, cra&longs;&longs;i digitos duos & dimidium. </s> |
| <s id="N198AC">Vt au<lb/>tem unus ab altero di&longs;tet digitis tribus <expan abbr="nõ">non</expan> aliter ac fu&longs;i, ip&longs;a res po&longs;tulat. </s> | <s id="N198AC">Vt au<lb/>tem unus ab altero di&longs;tet digitis tribus <expan abbr="nõ">non</expan> aliter ac fu&longs;i, ip&longs;a res po&longs;tulat. </s> |
| <s id="N198B5">A­<lb/>xis autem cra&longs;&longs;itudo &longs;ecundum proportionem radiorum & curuaturarum <lb/>debet confici. </s> | <s id="N198B5">A­<lb/>xis autem cra&longs;&longs;itudo &longs;ecundum proportionem radiorum & curuaturarum <lb/>debet confici. </s> |
| <s id="N198BC">Quoniam uerò bini eius dentes &longs;ingula deprimunt tigilla, i­<lb/>p&longs;um <expan abbr="d&etilde;tes">dentes</expan> habere quatuor & uiginti nece&longs;&longs;e e&longs;t: quorum qui&longs;que ex eo ex­<lb/>tet pedem & palmum ac digitum: figuram ferè habens &longs;emicirculi, cuius la­<lb/>tior pars lata &longs;it palmos tres & <expan abbr="digitũ">digitum</expan>: quæque uerò cra&longs;&longs;a palmum. </s> | <s id="N198BC">Quoniam uerò bini eius dentes &longs;ingula deprimunt tigilla, i­<lb/>p&longs;um <expan abbr="d&etilde;tes">dentes</expan> habere quatuor & uiginti nece&longs;&longs;e e&longs;t: quorum qui&longs;que ex eo exis<lb/>tet pedem & palmum ac digitum: figuram ferè habens &longs;emicirculi, cuius la­<lb/>tior pars lata &longs;it palmos tres & <expan abbr="digitũ">digitum</expan>: quæque uerò cra&longs;&longs;a palmum. </s> |
| <s id="N198CD">Sed den­<lb/>tes di&longs;tribuendi &longs;unt &longs;ecundum has quatuor axis partes &longs;uperiorem & infe <lb/>riorem atque duas quæ &longs;unt à lateribus: itaque axis habeat duodecim forami­<lb/>na: quorum primum ex &longs;uperiore parte per eum penetret in inferiorem: &longs;e­<lb/>cundum ex uno latere in alterum. </s> | <s id="N198CD">Sed den­<lb/>tes di&longs;tribuendi &longs;unt &longs;ecundum has quatuor axis partes &longs;uperiorem & infe <lb/>riorem atque duas quæ &longs;unt à lateribus: itaque axis habeat duodecim forami­<lb/>na: quorum primum ex &longs;uperiore parte per eum penetret in inferiorem: &longs;e­<lb/>cundum ex uno latere in alterum. </s> |
| <s id="N198D8">Primum autem di&longs;tet à &longs;ecundo pedibus <lb/>quatuor & palmis duobus. </s> | <s id="N198D8">Primum autem di&longs;tet à &longs;ecundo pedibus <lb/>quatuor & palmis duobus. </s> |
| <s id="N198DD"><expan abbr="Eod&etilde;">Eodem</expan> modo bina quæque foramina, quæ &longs;equun <lb/>tur, &longs;e habeant, & ij&longs;dem interuallis di&longs;tinguantur: cùm præterea dentes &longs;in <lb/>guli &longs;ingulis <expan abbr="debeãt">debeant</expan> e&longs;&longs;e oppo&longs;iti, primus includitur in primi foraminis par <lb/>tem &longs;uperiorem, &longs;ecundus in eiu&longs;dem partem inferiorem, paxillisque adactis <lb/>firmantur ne ex eis excidant. </s> | <s id="N198DD"><expan abbr="Eod&etilde;">Eodem</expan> modo bina quæque foramina, quæ &longs;equun <lb/>tur, &longs;e habeant, & ij&longs;dem interuallis di&longs;tinguantur: cùm præterea dentes &longs;in <lb/>guli &longs;ingulis <expan abbr="debeãt">debeant</expan> e&longs;&longs;e oppo&longs;iti, primus includitur in primi foraminis par <lb/>tem &longs;uperiorem, &longs;ecundus in eiu&longs;dem partem inferiorem, paxillisque adactis <lb/>firmantur ne ex eis excidant. </s> |
| |
| <s id="N19A56">Talis qui <lb/>dem puluis &longs;i leuis fuerit, magis madefiat aqua: &longs;i grauis, minus. </s> | <s id="N19A56">Talis qui <lb/>dem puluis &longs;i leuis fuerit, magis madefiat aqua: &longs;i grauis, minus. </s> |
| <s id="N19A5B">Sed fornaci <lb/>nouæ tantummodo lutum interius illinatur: cùm ut hiantium parietum ca <lb/>ua, &longs;i quæ fuerint, compleantur, tum maxime ut id &longs;axa tueatur ab iniuria i­<lb/>gnium. </s> | <s id="N19A5B">Sed fornaci <lb/>nouæ tantummodo lutum interius illinatur: cùm ut hiantium parietum ca <lb/>ua, &longs;i quæ fuerint, compleantur, tum maxime ut id &longs;axa tueatur ab iniuria i­<lb/>gnium. </s> |
| <s id="N19A64">At quia ueteris fornacis, in qua uena excocta fuit, &longs;axa cum, <expan abbr="po&longs;tquã">po&longs;tquam</expan> <lb/>refrixit, mini&longs;ter cadmias, quæ ad parietes adhæ&longs;erunt, ferrea &longs;patha decu­<lb/>tit, atque ferreo rutro & ra&longs;tro quinquedenti extrahit, franguntur, ip&longs;ius caua <lb/>&longs;unt primò fragmentis &longs;axorum uel laterum complenda. </s> | <s id="N19A64">At quia ueteris fornacis, in qua uena excocta fuit, &longs;axa cum, <expan abbr="po&longs;tquã">po&longs;tquam</expan> <lb/>refrixit, mini&longs;ter cadmias, quæ ad parietes adhæ&longs;erunt, ferrea &longs;patha decu­<lb/>tit, atque ferreo rutro & ra&longs;tro quinquedenti extrahit, franguntur, ip&longs;ius caua <lb/>&longs;unt primò fragmentis &longs;axorum uel laterum complenda. </s> |
| <s id="N19A71">Faciat autem id i­<lb/>p&longs;um manus in fornacem per eius os immittens, aut &longs;calis ad eandem appo­<lb/>&longs;itis earum gradibus a&longs;cendens per &longs;uperiorem <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> patentem: quibus &longs;ca <lb/>lis &longs;uperius a&longs;&longs;eris pars &longs;it affixa, ut ad eam &longs;e applicare & reclinare poi&longs;it: de <lb/>inde ij&longs;dem &longs;calis u&longs;us, parietibus lutum illinat &longs;patha lignea pedes quatuor <lb/>longa, cra&longs;&longs;a digitum, inferius ad altitudinem pedis lata palmum, uel etiam <lb/>latior: alioqui digitos duos & dimidium. </s> | <s id="N19A71">Faciat autem id i­<lb/>p&longs;um manus in fornacem per eius os immittens, aut &longs;calis ad eandem appo­<lb/>&longs;itis earum gradibus a&longs;cendens per &longs;uperiorem <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> patentem: quibus &longs;ca<lb/>lis &longs;uperius a&longs;&longs;eris pars &longs;it affixa, ut ad eam &longs;e applicare & reclinare pos&longs;it: de <lb/>inde ij&longs;dem &longs;calis u&longs;us, parietibus lutum illinat &longs;patha lignea pedes quatuor <lb/>longa, cra&longs;&longs;a digitum, inferius ad altitudinem pedis lata palmum, uel etiam <lb/>latior: alioqui digitos duos & dimidium. </s> |
| <s id="N19A84">Hac eadem lutum, parietibus for <lb/>nacis interius illitum æquet. </s> | <s id="N19A84">Hac eadem lutum, parietibus for <lb/>nacis interius illitum æquet. </s> |
| <s id="N19A89">Attamen æneæ fi&longs;tulæ os ex luto <expan abbr="nõ">non</expan> emineat, <lb/>ne materia circa id ferruminata impediat excoctionem. </s> | <s id="N19A89">Attamen æneæ fi&longs;tulæ os ex luto <expan abbr="nõ">non</expan> emineat, <lb/>ne materia circa id ferruminata impediat excoctionem. </s> |
| <s id="N19A92">Folles enim per eam <lb/>fornaci in&longs;pirare <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;&longs;unt. </s> | <s id="N19A92">Folles enim per eam <lb/>fornaci in&longs;pirare <expan abbr="nõ">non</expan> po&longs;&longs;unt. </s> |
| <s id="N19A9B">Tum idem mini&longs;ter paucum puluerem carbo­<pb pagenum="307" xlink:href="001/01/317.jpg"/>num in foueam inijciat, eumque terreno puluere con&longs;pergat: mox ua&longs;culo in­<lb/>fundat aquam: &longs;copis undique foueam uerrat: ij&longs;dem eandem aquam <expan abbr="turbidã">turbidam</expan> <lb/>impellens in focum fornacis ip&longs;um etiam uerrat: deinde puluerem mi&longs;tum <lb/>& madefactum in fornacem inijciat: iterumque &longs;calarum gradibus <expan abbr="a&longs;cend&etilde;s">a&longs;cendens</expan> <lb/>pilo in fornacem immi&longs;&longs;o puluerem tundat, ut focus fiat &longs;olidus. </s> | <s id="N19A9B">Tum idem mini&longs;ter paucum puluerem carbo­<pb pagenum="307" xlink:href="001/01/317.jpg"/>num in foueam inijciat, eumque terreno puluere con&longs;pergat: mox ua&longs;culo in­<lb/>fundat aquam: &longs;copis undique foueam uerrat: ij&longs;dem eandem aquam <expan abbr="turbidã">turbidam</expan> <lb/>impellens in focum fornacis ip&longs;um etiam uerrat: deinde puluerem mi&longs;tum <lb/>& madefactum in fornacem inijciat: iterumque &longs;calarum gradibus <expan abbr="a&longs;cend&etilde;s">a&longs;cendens</expan> <lb/>pilo in fornacem immi&longs;&longs;o puluerem tundat, ut focus fiat &longs;olidus. </s> |
| <s id="N19AB3">Pilum <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>teres &longs;it & longum palmos tres: inferius latum digitos quinque, &longs;uperius tres <lb/>& dimidium. </s> | <s id="N19AB3">Pilum <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>teres &longs;it & longum palmos tres: inferius latum digitos quinque, &longs;uperius tres <lb/>& dimidium. </s> |
| <s id="N19ABE">Nam in metæ &longs;uperius reci&longs;æ figuram formatum e&longs;&longs;e debet: <lb/>Manubrium pili teres <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;it pedes quinque, cra&longs;&longs;um digitos duos & di­<lb/>midium. </s> | <s id="N19ABE">Nam in metæ &longs;uperius reci&longs;æ figuram formatum e&longs;&longs;e debet: <lb/>Manubrium pili teres <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;it pedes quinque, cra&longs;&longs;um digitos duos & di­<lb/>midium. </s> |
| <s id="N19AC9"><expan abbr="Pilũ">Pilum</expan> præterea &longs;uperiore parte, qua in ip&longs;o includitur <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan>, cir <lb/>culo ferreo duos digitos lato cingatur. </s> | <s id="N19AC9"><expan abbr="Pilũ">Pilum</expan> præterea &longs;uperiore parte, qua in ip&longs;o includitur <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan>, cir <lb/>culo ferreo duos digitos lato cingatur. </s> |
| <s id="N19AD5">Sunt qui eius loco utuntur duobus <lb/>pilis teretibus tam inferius quàm &longs;uperius latis digitos tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>: &longs;unt <lb/>qui duabus &longs;pathis ligneis, &longs;ed pila &longs;pathis præ&longs;tant. </s> | <s id="N19AD5">Sunt qui eius loco utuntur duobus <lb/>pilis teretibus tam inferius quàm &longs;uperius latis digitos tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>: &longs;unt <lb/>qui duabus &longs;pathis ligneis, &longs;ed pila &longs;pathis præ&longs;tant. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.318.1.jpg" xlink:href="001/01/318/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.318.1.jpg" xlink:href="001/01/318/1.jpg"/> |
| <p id="N19C10" type="main"> | <p id="N19C10" type="main"> |
| <s id="N19C12">Quarta uerò hora magi&longs;ter exordiatur operam, primoque <expan abbr="carbunculũ">carbunculum</expan> ar­<lb/>dentem per <expan abbr="fi&longs;tulã">fi&longs;tulam</expan> <expan abbr="æneã">æneam</expan> inter nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> immittat in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan>: atque follibus <pb pagenum="309" xlink:href="001/01/319.jpg"/>&longs;gnem excitet: quo modo tam catinus quàm focus dimidiæ horæ &longs;pacio &longs;a­<lb/>tis calefiunt: ac certe quidem &longs;i præcedente die uena in eadem fornace fue­<lb/>rit excocta citius calefiunt: &longs;i non fuerit excocta, tardius. </s> | <s id="N19C12">Quarta uerò hora magi&longs;ter exordiatur operam, primoque <expan abbr="carbunculũ">carbunculum</expan> ar­<lb/>dentem per <expan abbr="fi&longs;tulã">fi&longs;tulam</expan> <expan abbr="æneã">æneam</expan> inter nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> immittat in <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan>: atque follibus <pb pagenum="309" xlink:href="001/01/319.jpg"/>ignem excitet: quo modo tam catinus quàm focus dimidiæ horæ &longs;pacio &longs;a­<lb/>tis calefiunt: ac certe quidem &longs;i præcedente die uena in eadem fornace fue­<lb/>rit excocta citius calefiunt: &longs;i non fuerit excocta, tardius. </s> |
| <s id="N19C34">Focus uerò & ca­<lb/>tinus ni ante calefiant quàm inijciatur uena excoquenda, ip&longs;i uitium facient, <lb/>metalla damnum. </s> | <s id="N19C34">Focus uerò & ca­<lb/>tinus ni ante calefiant quàm inijciatur uena excoquenda, ip&longs;i uitium facient, <lb/>metalla damnum. </s> |
| <s id="N19C3B">Nam &longs;i puluis, ex quo uterque e&longs;t confectus, fuerit æ&longs;tiuo <lb/>tempore humidus, hyberno congelauerit, uterque ruptus unà cum metallis <lb/>& alijs tonitru in&longs;tar &longs;onum fundens di&longs;&longs;ipatur non &longs;ine magno hominum <lb/>periculo. </s> | <s id="N19C3B">Nam &longs;i puluis, ex quo uterque e&longs;t confectus, fuerit æ&longs;tiuo <lb/>tempore humidus, hyberno congelauerit, uterque ruptus unà cum metallis <lb/>& alijs tonitru in&longs;tar &longs;onum fundens di&longs;&longs;ipatur non &longs;ine magno hominum <lb/>periculo. </s> |
| <s id="N19C44">Deinde magi&longs;ter inijciat in fornacem recrementa: quæ liquefacta <lb/>ex ore defluent in catinum: mox ob&longs;truat os luto, cum quo puluis <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> <lb/>e&longs;t permi&longs;tus: id autem manu apponat ad pilum ligneum teres, cra&longs;&longs;um di­<lb/>gitos quinque, altum palmos duos: cuius manubrium &longs;it longum pedes tres. </s> | <s id="N19C44">Deinde magi&longs;ter inijciat in fornacem recrementa: quæ liquefacta <lb/>ex ore defluent in catinum: mox ob&longs;truat os luto, cum quo puluis <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> <lb/>e&longs;t permi&longs;tus: id autem manu apponat ad pilum ligneum teres, cra&longs;&longs;um di­<lb/>gitos quinque, altum palmos duos: cuius manubrium &longs;it longum pedes tres. </s> |
| <s id="N19C51"><lb/>Tum conto uncinato recrementa extrahat ex catino: et &longs;i uenam auri uel ar­<lb/>genti diuitem excocturus e&longs;t, plumbi centumpondium in ip&longs;um imponat: <lb/>&longs;in pauperem, dimidium: ad illam enim ei multo plumbo opus e&longs;t: ad hanc, <lb/>pauco. </s> | <s id="N19C51"><lb/>Tum conto uncinato recrementa extrahat ex catino: et &longs;i uenam auri uel ar­<lb/>genti diuitem excocturus e&longs;t, plumbi centumpondium in ip&longs;um imponat: <lb/>&longs;in pauperem, dimidium: ad illam enim ei multo plumbo opus e&longs;t: ad hanc, <lb/>pauco. </s> |
| <s id="N19C5B">Mox plumbo &longs;uperinijciat titiones, ut lique&longs;cat: po&longs;tea ritè faciat o­<lb/>mnia & ordine quodam inijciat in fornacem, primo tantam panum, ex pyri <lb/>te conflatorum, portionem, quanta ad uenam excoquendam opus e&longs;t: de­<lb/>inde uenæ, cum &longs;puma argenti & molybdæna atque lapidibus qui facile igni <lb/>lique&longs;cunt &longs;ecundi generis mi&longs;tæ tantum, quantum duo aluei capiunt: tum <lb/>rot carbones, quot recipit alueus bracteis ligneis contextus: po&longs;tremò re­<lb/>crementa: fornace iam dictis rebus repleta <expan abbr="uenã">uenam</expan> paulatim excoquat: &longs;ed eam <lb/>non nimis ad <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> fornacis parietem adijciat, ne circa nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> fer­<lb/>ruminata &longs;piritui impedimento &longs;it, ignisque minus luculenter ardeat. </s> | <s id="N19C5B">Mox plumbo &longs;uperinijciat titiones, ut lique&longs;cat: po&longs;tea ritè faciat o­<lb/>mnia & ordine quodam inijciat in fornacem, primo tantam panum, ex pyri<lb/>te conflatorum, portionem, quanta ad uenam excoquendam opus e&longs;t: de­<lb/>inde uenæ, cum &longs;puma argenti & molybdæna atque lapidibus qui facile igni <lb/>lique&longs;cunt &longs;ecundi generis mi&longs;tæ tantum, quantum duo aluei capiunt: tum <lb/>tot carbones, quot recipit alueus bracteis ligneis contextus: po&longs;tremò re­<lb/>crementa: fornace iam dictis rebus repleta <expan abbr="uenã">uenam</expan> paulatim excoquat: &longs;ed eam <lb/>non nimis ad <expan abbr="po&longs;terior&etilde;">po&longs;teriorem</expan> fornacis parietem adijciat, ne circa nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> fer­<lb/>ruminata &longs;piritui impedimento &longs;it, ignisque minus luculenter ardeat. </s> |
| <s id="N19C7A">Is certe <lb/>in præ&longs;tantium <expan abbr="excoctorũ">excoctorum</expan> numero &longs;emper habitus e&longs;t, qui quatuor elemen <lb/>ta pote&longs;t temperare. </s> | <s id="N19C7A">Is certe <lb/>in præ&longs;tantium <expan abbr="excoctorũ">excoctorum</expan> numero &longs;emper habitus e&longs;t, qui quatuor elemen <lb/>ta pote&longs;t temperare. </s> |
| <s id="N19C85">Temperat autem qui uenæ, quæ terræ particeps e&longs;t, <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>plus quàm conuenit, in fornacem inijcit: qui aquam, quoties hanc res po&longs;tu <lb/>lat, infundit: qui flatus follium moderatur arte: qui in ignem, qua parte lucu <lb/>lenter ardet, uenam iacit. </s> | <s id="N19C85">Temperat autem qui uenæ, quæ terræ particeps e&longs;t, <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>plus quàm conuenit, in fornacem inijcit: qui aquam, quoties hanc res po&longs;tu <lb/>lat, infundit: qui flatus follium moderatur arte: qui in ignem, qua parte lucu <lb/>lenter ardet, uenam iacit. </s> |
| <s id="N19C92">Magi&longs;ter quidem aquam in utranque fornacis par­<lb/>tem paulatim infundens carbones madefaciat, ut ad eos adhære&longs;cant tenu­<lb/>i&longs;&longs;imæ uenarum partes, quæ alioqui flatu follium, & ui ignium agitatæ & <lb/>&longs;ublatæ cum fumo euolarent. </s> | <s id="N19C92">Magi&longs;ter quidem aquam in utranque fornacis par­<lb/>tem paulatim infundens carbones madefaciat, ut ad eos adhære&longs;cant tenu­<lb/>i&longs;&longs;imæ uenarum partes, quæ alioqui flatu follium, & ui ignium agitatæ & <lb/>&longs;ublatæ cum fumo euolarent. </s> |
| |
| <s id="N19D1D">Quoniam uerò differentia e&longs;t in recrementis, quod &longs;uprema <expan abbr="paucũ">paucum</expan> <lb/>metallum in &longs;e <expan abbr="cõtineant">contineant</expan>: media eius plus: infima multum, quæque &longs;eparatim <lb/>ab alijs in aliquo loco reponat, ut ad &longs;ingulos aceruos, <expan abbr="cũ">cum</expan> ea recocturus &longs;it, <lb/>additamenta adijcere po&longs;&longs;it <expan abbr="accõmodata">accommodata</expan>, & tantum plumbi pondus, quan­<lb/>tum metallum, quod in recrementis ine&longs;t, po&longs;tulat, imponere. </s> | <s id="N19D1D">Quoniam uerò differentia e&longs;t in recrementis, quod &longs;uprema <expan abbr="paucũ">paucum</expan> <lb/>metallum in &longs;e <expan abbr="cõtineant">contineant</expan>: media eius plus: infima multum, quæque &longs;eparatim <lb/>ab alijs in aliquo loco reponat, ut ad &longs;ingulos aceruos, <expan abbr="cũ">cum</expan> ea recocturus &longs;it, <lb/>additamenta adijcere po&longs;&longs;it <expan abbr="accõmodata">accommodata</expan>, & tantum plumbi pondus, quan­<lb/>tum metallum, quod in recrementis ine&longs;t, po&longs;tulat, imponere. </s> |
| <s id="N19D38">In recremen­<lb/>tis autem recoctis &longs;i multum olent, aliquid metalli ine&longs;t: &longs;i non olent, nihil <lb/>quicquam: &longs;eparatim etiam panes, ex pyrite <expan abbr="cõflatos">conflatos</expan> reponat: qui, quia pro­<lb/>ximi fuerunt metallo, eius plu&longs;culum in ip&longs;is quàm in recrementis ine&longs;t: ex <lb/>his autem omnibus panibus conficitur meta: nam lati&longs;&longs;imus qui&longs;que &longs;emper <lb/>inferius locatur. </s> | <s id="N19D38">In recremen­<lb/>tis autem recoctis &longs;i multum olent, aliquid metalli ine&longs;t: &longs;i non olent, nihil <lb/>quicquam: &longs;eparatim etiam panes, ex pyrite <expan abbr="cõflatos">conflatos</expan> reponat: qui, quia pro­<lb/>ximi fuerunt metallo, eius plu&longs;culum in ip&longs;is quàm in recrementis ine&longs;t: ex <lb/>his autem omnibus panibus conficitur meta: nam lati&longs;&longs;imus qui&longs;que &longs;emper <lb/>inferius locatur. </s> |
| <s id="N19D49">Sed contus uncinatus priore parte habet <expan abbr="uncũ">uncum</expan>, ex quo no­<lb/>men inuenit: cætera conto a&longs;&longs;imilis e&longs;t. </s> | <s id="N19D49">Sed contus uncinatus priore parte habet <expan abbr="uncũ">uncum</expan>, ex quo no­<lb/>men inuenit: cætera conto a&longs;&longs;imilis e&longs;t. </s> |
| <s id="N19D52">Mox magi&longs;ter rur&longs;us claudat os for <lb/>nacis, eamque rebus &longs;upra dictis compleat: iterumque <expan abbr="ueña">uenna</expan> excocta os aperiat <lb/>& recrementa, quæ defluxerunt in catinum, atque panes ex pyrite conflatos, <lb/>ex eo extrahat conto uncinato: eundem laborem iteret u&longs;que dum certa & de <lb/>finita uenæ pars fuerit excocta, & tempus operæ præterierit. </s> | <s id="N19D52">Mox magi&longs;ter rur&longs;us claudat os for<lb/>nacis, eamque rebus &longs;upra dictis compleat: iterumque <expan abbr="ueña">uena</expan> excocta os aperiat <lb/>& recrementa, quæ defluxerunt in catinum, atque panes ex pyrite conflatos, <lb/>ex eo extrahat conto uncinato: eundem laborem iteret u&longs;que dum certa & de <lb/>finita uenæ pars fuerit excocta, & tempus operæ præterierit. </s> |
| <s id="N19D61">Verùm &longs;i ue­<lb/>na diues fuerit, opera perficitur octo horis: &longs;i pauper, longiore tempore. </s> | <s id="N19D61">Verùm &longs;i ue­<lb/>na diues fuerit, opera perficitur octo horis: &longs;i pauper, longiore tempore. </s> |
| <s id="N19D66">At <lb/><expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> &longs;i uena fuerit diti&longs;&longs;ima, quia ocyus quàm octo horis excoquitur, inter­<lb/>dum altera opera cum prima coniungitur, ambæque perficiuntur decem ho­<lb/>rarum &longs;pacio. </s> | <s id="N19D66">At <lb/><expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> &longs;i uena fuerit diti&longs;&longs;ima, quia ocyus quàm octo horis excoquitur, inter­<lb/>dum altera opera cum prima coniungitur, ambæque perficiuntur decem ho­<lb/>rarum &longs;pacio. </s> |
| <s id="N19D72">Sed cùm uena omnis iam fuerit excocta &longs;pumæ argenti et mo <lb/>lybdænæ tantum, quantum capit alueus, in fornacem inijciat, ut metallum, <lb/>quod alio qui in cadmijs remaneret, cum ip&longs;is liquefactis effluat. </s> | <s id="N19D72">Sed cùm uena omnis iam fuerit excocta &longs;pumæ argenti et mo <lb/>lybdænæ tantum, quantum capit alueus, in fornacem inijciat, ut metallum, <lb/>quod alio qui in cadmijs remaneret, cum ip&longs;is liquefactis effluat. </s> |
| |
| <s id="N19EEB">Mi&longs;tura uerò in catillos ferreos effunditur: excoctor <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, præter plum­<lb/>bum eique cognata, utitur additamentis quæ cuique uenæ <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>: de qui­<lb/>bus libro &longs;eptimo &longs;atis &longs;uperque dixi. </s> | <s id="N19EEB">Mi&longs;tura uerò in catillos ferreos effunditur: excoctor <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, præter plum­<lb/>bum eique cognata, utitur additamentis quæ cuique uenæ <expan abbr="cõueniunt">conueniunt</expan>: de qui­<lb/>bus libro &longs;eptimo &longs;atis &longs;uperque dixi. </s> |
| <s id="N19EFA">I&longs;ta metallorum conflatura uenis, quæ <lb/>facile igni lique&longs;cunt, utilis e&longs;t, quod breui tempore excoquantur: quæ diffi <lb/>culter, inutilis, quod longo: cùm enim additamenta liquata in fornace <expan abbr="nõ">non</expan> re <lb/>maneant, alteris <expan abbr="accõmodata">accommodata</expan> e&longs;&longs;e non pote&longs;t: hac certe ratione cadmiæ atque<lb/>recrementa <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan>, quod cito lique&longs;cant, excoquuntur. </s> | <s id="N19EFA">I&longs;ta metallorum conflatura uenis, quæ <lb/>facile igni lique&longs;cunt, utilis e&longs;t, quod breui tempore excoquantur: quæ diffi <lb/>culter, inutilis, quod longo: cùm enim additamenta liquata in fornace <expan abbr="nõ">non</expan> re <lb/>maneant, alteris <expan abbr="accõmodata">accommodata</expan> e&longs;&longs;e non pote&longs;t: hac certe ratione cadmiæ atque<lb/>recrementa <expan abbr="cõmodi&longs;&longs;ime">commodi&longs;&longs;ime</expan>, quod cito lique&longs;cant, excoquuntur. </s> |
| <s id="N19F11">Sed excocto <lb/>rem indu&longs;trium & <expan abbr="experient&etilde;">experientem</expan> e&longs;&longs;e oportet, ac in primis prouidere, ne uenæ, <lb/>cum <expan abbr="additam&etilde;tis">additamentis</expan> permi&longs;tæ, plus quàm fornaci conueniat, in eam infundat. </s> | <s id="N19F11">Sed excocto <lb/>rem indu&longs;trium & <expan abbr="experient&etilde;">experientem</expan> e&longs;&longs;e oportet, ac in primis prouidere, ne uenæ, <lb/>cum <expan abbr="additam&etilde;tis">additamentis</expan> permi&longs;tæ, plus quàm fornaci conueniat, in eam infundat. </s> |
| <s id="N19F20"><lb/>Puluis autem, ex quo huius fornacis & &longs;equentis focus & catini confici &longs;o­<lb/>lent, plerunque fit ex paribus pulueris <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> & terræ, uel eorundem & ci­<lb/>neris partibus: uerùm cùm huius fornacis focus paratur, bacillum, quod ad <lb/>&longs;uperiorem u&longs;que catinum pertinet, in ip&longs;um imponitur: & <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> altius &longs;i ue­<lb/>na <expan abbr="exco&quetilde;da">excoquenda</expan> facile lique&longs;cit: minus alte, &longs;i difficulter: tam <expan abbr="aũt">aunt</expan> catino quàm <lb/>foco præparato <expan abbr="bacillũ">bacillum</expan> retro tractum ex fornace eximitur, ut os pateat: per <lb/>quod materia liquata continenter effluit in catinum: qui proximus fornaci <lb/>&longs;it, ut ip&longs;e magis caleat, mi&longs;tura fiat purior. </s> | <s id="N19F20"><lb/>Puluis autem, ex quo huius fornacis & &longs;equentis focus & catini confici &longs;o­<lb/>lent, plerunque fit ex paribus pulueris <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> & terræ, uel eorundem & ci­<lb/>neris partibus: uerùm cùm huius fornacis focus paratur, bacillum, quod ad <lb/>&longs;uperiorem u&longs;que catinum pertinet, in ip&longs;um imponitur: & <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> altius &longs;i ue­<lb/>na <expan abbr="exco&quetilde;da">excoquenda</expan> facile lique&longs;cit: minus alte, &longs;i difficulter: tam <expan abbr="aũt">aut</expan> catino quàm <lb/>foco præparato <expan abbr="bacillũ">bacillum</expan> retro tractum ex fornace eximitur, ut os pateat: per <lb/>quod materia liquata continenter effluit in catinum: qui proximus fornaci <lb/>&longs;it, ut ip&longs;e magis caleat, mi&longs;tura fiat purior. </s> |
| <s id="N19F46">Quod &longs;i uena <expan abbr="exco&quetilde;da">excoquenda</expan> non fa­<lb/>cile liquatur, focus fornacis neque nimium decliuis fiat, ut & additamenta li­<lb/>quefacta non defluant in catinum <expan abbr="priu&longs;quã">priu&longs;quam</expan> uena excoquatur, & metallum <lb/>non re&longs;ideat in cadmia, quæ e&longs;t in lateribus fornacis: nec unquam excoctor <lb/>adeo tundat <expan abbr="focũ">focum</expan> ut ualde durus fiat: nec <expan abbr="cõmittat">committat</expan>, ut inferior oris pars tun­<lb/>dendo dura fiat: etenim nec ip&longs;a expirare pote&longs;t, nec materia liquata libere <lb/>ex fornace effluere. </s> | <s id="N19F46">Quod &longs;i uena <expan abbr="exco&quetilde;da">excoquenda</expan> non fa­<lb/>cile liquatur, focus fornacis neque nimium decliuis fiat, ut & additamenta li­<lb/>quefacta non defluant in catinum <expan abbr="priu&longs;quã">priu&longs;quam</expan> uena excoquatur, & metallum <lb/>non re&longs;ideat in cadmia, quæ e&longs;t in lateribus fornacis: nec unquam excoctor <lb/>adeo tundat <expan abbr="focũ">focum</expan> ut ualde durus fiat: nec <expan abbr="cõmittat">committat</expan>, ut inferior oris pars tun­<lb/>dendo dura fiat: etenim nec ip&longs;a expirare pote&longs;t, nec materia liquata libere <lb/>ex fornace effluere. </s> |
| <s id="N19F65">Vena præterea, quæ non facile lique&longs;cit, <expan abbr="cõijciatur">conijciatur</expan> in po <lb/>&longs;teriorem ferè fornacis partem, ut diutius excoquatur: quæuis uerò in eam <lb/>partem, uer&longs;us quam ignis luculenter ardet: qua ratione excoctor eum, quò <lb/>uelit, ducet. </s> | <s id="N19F65">Vena præterea, quæ non facile lique&longs;cit, <expan abbr="cõijciatur">conijciatur</expan> in po <lb/>&longs;teriorem ferè fornacis partem, ut diutius excoquatur: quæuis uerò in eam <lb/>partem, uer&longs;us quam ignis luculenter ardet: qua ratione excoctor eum, quò <lb/>uelit, ducet. </s> |
| <s id="N19F72">Sed utra <expan abbr="tãdem">tandem</expan> naris lucida fuerit, ea &longs;ignificat omnem uenam, <lb/>quæ e&longs;t ad fornacis latus, in quo naris illa collocatur, coniecta, e&longs;&longs;e <expan abbr="excoctã">excoctam</expan>. </s> | <s id="N19F72">Sed utra <expan abbr="tãdem">tandem</expan> naris lucida fuerit, ea &longs;ignificat omnem uenam, <lb/>quæ e&longs;t ad fornacis latus, in quo naris illa collocatur, coniecta, e&longs;&longs;e <expan abbr="excoctã">excoctam</expan>. </s> |
| |
| <s id="N1A040">Hæc autem excoquendi ratio e&longs;t in <lb/>u&longs;u Norico.</s> | <s id="N1A040">Hæc autem excoquendi ratio e&longs;t in <lb/>u&longs;u Norico.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1A045" type="caption"> | <p id="N1A045" type="caption"> |
| <s id="N1A047">F<emph type="italics"/>ornaces duæ<emph.end type="italics"/> A B. C<emph type="italics"/>atinus &longs;uperior<emph.end type="italics"/> C. I<emph type="italics"/>n&longs;erior<emph.end type="italics"/> D. <lb/>A<emph type="italics"/>d alteram fornacem &longs;tat magi&longs;ter, & furcilla ferrea de­<lb/>trahit recrementa:<emph.end type="italics"/> F<emph type="italics"/>urcilla<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utrum ligneum quo pa­<lb/>nes ex pyrite conflati detrabuntur<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>atini &longs;uperioris <lb/>dimidia pars con&longs;picitur in altera fornace aperta<emph.end type="italics"/> G. D<emph type="italics"/>i­<lb/>midia extra fornacem e&longs;t<emph.end type="italics"/> H. M<emph type="italics"/>ini&longs;ter parat catinum, &longs;ed <lb/>a fornace &longs;eparatum ut uideri po&longs;sit<emph.end type="italics"/> I. C<emph type="italics"/>ontus<emph.end type="italics"/> K. P<emph type="italics"/>ila <lb/>lignea<emph.end type="italics"/> L. S<emph type="italics"/>calæ<emph.end type="italics"/> M. C<emph type="italics"/>ochlear<emph.end type="italics"/> N.</s> | <s id="N1A047">F<emph type="italics"/>ornaces duæ<emph.end type="italics"/> A B. C<emph type="italics"/>atinus &longs;uperior<emph.end type="italics"/> C. I<emph type="italics"/>nferior<emph.end type="italics"/> D. <lb/>A<emph type="italics"/>d alteram fornacem &longs;tat magi&longs;ter, & furcilla ferrea de­<lb/>trahit recrementa:<emph.end type="italics"/> F<emph type="italics"/>urcilla<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utrum ligneum quo pa­<lb/>nes ex pyrite conflati detrahuntur<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>atini &longs;uperioris <lb/>dimidia pars con&longs;picitur in altera fornace aperta<emph.end type="italics"/> G. D<emph type="italics"/>i­<lb/>midia extra fornacem e&longs;t<emph.end type="italics"/> H. M<emph type="italics"/>ini&longs;ter parat catinum, &longs;ed <lb/>a fornace &longs;eparatum ut uideri po&longs;sit<emph.end type="italics"/> I. C<emph type="italics"/>ontus<emph.end type="italics"/> K. P<emph type="italics"/>ila <lb/>lignea<emph.end type="italics"/> L. S<emph type="italics"/>calæ<emph.end type="italics"/> M. C<emph type="italics"/>ochlear<emph.end type="italics"/> N.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="317" xlink:href="001/01/327.jpg"/> | <pb pagenum="317" xlink:href="001/01/327.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.327.1.jpg" xlink:href="001/01/327/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.327.1.jpg" xlink:href="001/01/327/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1A258"><lb/>excoquuntur.</s> | <s id="N1A258"><lb/>excoquuntur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1A25C" type="caption"> | <p id="N1A25C" type="caption"> |
| <s id="N1A25E">C<emph type="italics"/>arnorum fornax<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>lter murus humilis<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> C. V<emph type="italics"/>ena &longs;tillans <lb/>plumbo<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>atinus magnus<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>lij catini<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ochlear<emph.end type="italics"/> G. P<emph type="italics"/>lumbeæ ma&longs;&longs;æ<emph.end type="italics"/><lb/>H. T<emph type="italics"/>ergi fornacis foramen quadrangulum<emph.end type="italics"/> I. S<emph type="italics"/>axonum fornax<emph.end type="italics"/> K. F<emph type="italics"/>oramen <lb/>in tergo fornacis<emph.end type="italics"/> L. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> M. C<emph type="italics"/>atinus &longs;uperier<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>atinus inferior<emph.end type="italics"/> O. <lb/>V<emph type="italics"/>e&longs;tofalorum excoquendi tatio<emph.end type="italics"/> P. C<emph type="italics"/>umuli carbouum<emph.end type="italics"/> Q. S<emph type="italics"/>tramina<emph.end type="italics"/> R. <lb/>M<emph type="italics"/>a&longs;&longs;a lata<emph.end type="italics"/> S. C<emph type="italics"/>atinus<emph.end type="italics"/> T. P<emph type="italics"/>olonorum focus<emph.end type="italics"/> V.</s> | <s id="N1A25E">C<emph type="italics"/>arnorum fornax<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>lter murus humilis<emph.end type="italics"/> B. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> C. V<emph type="italics"/>ena &longs;tillans <lb/>plumbo<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>atinus magnus<emph.end type="italics"/> E. A<emph type="italics"/>lij catini<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ochlear<emph.end type="italics"/> G. P<emph type="italics"/>lumbeæ ma&longs;&longs;æ<emph.end type="italics"/><lb/>H. T<emph type="italics"/>ergi fornacis foramen quadrangulum<emph.end type="italics"/> I. S<emph type="italics"/>axonum fornax<emph.end type="italics"/> K. F<emph type="italics"/>oramen <lb/>in tergo fornacis<emph.end type="italics"/> L. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> M. C<emph type="italics"/>atinus &longs;uperior<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>atinus inferior<emph.end type="italics"/> O. <lb/>V<emph type="italics"/>e&longs;tofalorum excoquendi ratio<emph.end type="italics"/> P. C<emph type="italics"/>umuli carbouum<emph.end type="italics"/> Q. S<emph type="italics"/>tramina<emph.end type="italics"/> R. <lb/>M<emph type="italics"/>a&longs;&longs;a lata<emph.end type="italics"/> S. C<emph type="italics"/>atinus<emph.end type="italics"/> T. P<emph type="italics"/>olonorum focus<emph.end type="italics"/> V.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="321" xlink:href="001/01/331.jpg"/> | <pb pagenum="321" xlink:href="001/01/331.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.331.1.jpg" xlink:href="001/01/331/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.331.1.jpg" xlink:href="001/01/331/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1A508">Aut puluis, qui con&longs;tat ex talis ramenti metallici lotura col­<lb/>lecti & præparati libra, &longs;cobis æris elimatæ quadrante, pulueris <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan>, qui <lb/>uenas liquefacit, libris duabus, coquitur donec lique&longs;cat. </s> | <s id="N1A508">Aut puluis, qui con&longs;tat ex talis ramenti metallici lotura col­<lb/>lecti & præparati libra, &longs;cobis æris elimatæ quadrante, pulueris <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan>, qui <lb/>uenas liquefacit, libris duabus, coquitur donec lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N1A513">Mi&longs;tura refrigera­<lb/>ta denuo in puluerem re&longs;oluitur, torretur, lauatur: quo modo fit puluis cæ­<lb/>ruleus: cuius & argenti & pulueris <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan>, qui uenas liquefacit, &longs;ingulorum <lb/>libra, plumbi libræ tres, æris quadrans, &longs;imul coquuntur donec lique&longs;cant. </s> | <s id="N1A513">Mi&longs;tura refrigera­<lb/>ta denuo in puluerem re&longs;oluitur, torretur, lauatur: quo modo fit puluis cæ­<lb/>ruleus: cuius & argenti & pulueris <expan abbr="&longs;ecũdi">&longs;ecundi</expan>, qui uenas liquefacit, &longs;ingulorum <lb/>libra, plumbi libræ tres, æris quadrans, &longs;imul coquuntur donec lique&longs;cant. </s> |
| <s id="N1A520"><lb/>Deinde ma&longs;&longs;a, ut proxima, tractatur. </s> | <s id="N1A520"><lb/>Deinde ma&longs;&longs;a, ut proxima, tractatur. </s> |
| <s id="N1A524">Aut puluis, qui fit ex talis ramenti me­<lb/>tallici lotura collecti & præparati libra, halin&longs;tri &longs;elibra, &longs;alis quadrante co­<lb/>quitur u&longs;que dum lique&longs;cat. </s> | <s id="N1A524">Aut puluis, qui fit ex talis ramenti me­<lb/>tallici lotura collecti & præparati libra, halinitri &longs;elibra, &longs;alis quadrante co­<lb/>quitur u&longs;que dum lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N1A52B">Mi&longs;tura refrigerata denuo teritur in puluerem: <lb/>cuius libra argenti liquefacti libræ quatuor <expan abbr="cõbibunt">combibunt</expan>. </s> | <s id="N1A52B">Mi&longs;tura refrigerata denuo teritur in puluerem: <lb/>cuius libra argenti liquefacti libræ quatuor <expan abbr="cõbibunt">combibunt</expan>. </s> |
| <s id="N1A534">Aut puluis, qui <expan abbr="cõficitur">confi<lb/>citur</expan> | <s id="N1A534">Aut puluis, qui <expan abbr="cõficitur">confi<lb/>citur</expan> |
| ex id genus <expan abbr="ram&etilde;ti">ramenti</expan> libra, &longs;ulfuris libra, &longs;alis &longs;e&longs;quilibra, &longs;alis ex arida ui <lb/>ni fece facti triente, æris <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;ulfure re&longs;oluti in <expan abbr="puluer&etilde;">puluerem</expan> <expan abbr="tri&etilde;te">triente</expan>, coquitur do nec <lb/>lique&longs;cat. </s> | ex id genus <expan abbr="ram&etilde;ti">ramenti</expan> libra, &longs;ulfuris libra, &longs;alis &longs;e&longs;quilibra, &longs;alis ex arida ui <lb/>ni fece facti triente, æris <expan abbr="cũ">cum</expan> &longs;ulfure re&longs;oluti in <expan abbr="puluer&etilde;">puluerem</expan> <expan abbr="tri&etilde;te">triente</expan>, coquitur do nec <lb/>lique&longs;cat. </s> |
| <s id="N1A551">Po&longs;tea plumbo recoquitur: & <expan abbr="aurũ">aurum</expan> à reliquis metallis &longs;eparatur. </s> | <s id="N1A551">Po&longs;tea plumbo recoquitur: & <expan abbr="aurũ">aurum</expan> à reliquis metallis &longs;eparatur. </s> |
| <s id="N1A558"><lb/>Aut puluis, qui habet id genus ramenti libram, &longs;alis libras duas, &longs;ulfuris &longs;e­<lb/>libram, &longs;pumæ argenti libram, coquitur & ex eo conflatur aurum. </s> | <s id="N1A558"><lb/>Aut puluis, qui habet id genus ramenti libram, &longs;alis libras duas, &longs;ulfuris &longs;e­<lb/>libram, &longs;pumæ argenti libram, coquitur & ex eo conflatur aurum. </s> |
| <s id="N1A55E">His & &longs;i­<lb/>milibus modis ramentum aurum in &longs;e continens, extra <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> excoqui de­<lb/>bet, &longs;i uel paucum, uel ualde diues erit. </s> | <s id="N1A55E">His & &longs;i­<lb/>milibus modis ramentum aurum in &longs;e continens, extra <expan abbr="fornac&etilde;">fornacem</expan> excoqui de­<lb/>bet, &longs;i uel paucum, uel ualde diues erit. </s> |
| <s id="N1A569">Si uerò multum fuerit, aut pauper, in <lb/>fornace: magis uerò uena quæ non teritur in puluetem: præ&longs;ertim cùm eius <lb/>copiam auraria &longs;uppeditauerint. </s> | <s id="N1A569">Si uerò multum fuerit, aut pauper, in <lb/>fornace: magis uerò uena quæ non teritur in puluerem: præ&longs;ertim cùm eius <lb/>copiam auraria &longs;uppeditauerint. </s> |
| <s id="N1A570">Sed ramentum auri particeps cum &longs;puma <lb/>argenti & molybdæna permi&longs;tum, adiecta ferri &longs;quama excoquatur in for­<lb/>nace, cuius os ad tempus clauditur, aut in prima uel <expan abbr="&longs;ecũda">&longs;ecunda</expan>, cuius os &longs;emper <lb/>patet: quo modo mox ex auro & plumbo fit mi&longs;tura, quæ in &longs;ecundas for­<lb/>naces inferatur. </s> | <s id="N1A570">Sed ramentum auri particeps cum &longs;puma <lb/>argenti & molybdæna permi&longs;tum, adiecta ferri &longs;quama excoquatur in for­<lb/>nace, cuius os ad tempus clauditur, aut in prima uel <expan abbr="&longs;ecũda">&longs;ecunda</expan>, cuius os &longs;emper <lb/>patet: quo modo mox ex auro & plumbo fit mi&longs;tura, quæ in &longs;ecundas for­<lb/>naces inferatur. </s> |
| <s id="N1A57F">At pyritæ uel cadmiæ, quæ aurum in &longs;e continet, duæ par­<lb/>tes u&longs;tæ conijciantur in unam non u&longs;tam & &longs;imul excoquantur in tertia for <lb/>nace, cuius os &longs;emper patet, <expan abbr="fiãtque">fiantque</expan> ex eis panes: qui &longs;æpius cremati recoquan <lb/>tur in fornace cuius os ad tempus clauditur, uel in alijs duabus, quarum os <lb/>&longs;emper patet: quo modo plumbum &longs;orbet aurum, &longs;iue purum fuerit, &longs;iue ar <lb/>gento&longs;um, &longs;iue æro&longs;um: quæ mi&longs;tura etiam in &longs;ecundas fornaces inferatur. </s> | <s id="N1A57F">At pyritæ uel cadmiæ, quæ aurum in &longs;e continet, duæ par­<lb/>tes u&longs;tæ conijciantur in unam non u&longs;tam & &longs;imul excoquantur in tertia for <lb/>nace, cuius os &longs;emper patet, <expan abbr="fiãtque">fiantque</expan> ex eis panes: qui &longs;æpius cremati recoquan <lb/>tur in fornace cuius os ad tempus clauditur, uel in alijs duabus, quarum os <lb/>&longs;emper patet: quo modo plumbum &longs;orbet aurum, &longs;iue purum fuerit, &longs;iue ar <lb/>gento&longs;um, &longs;iue æro&longs;um: quæ mi&longs;tura etiam in &longs;ecundas fornaces inferatur. </s> |
| <s id="N1A590"><lb/>Pyrites uerò, uel alia auri uena cum multa materia, quæ igni <expan abbr="cõ&longs;umpta">con&longs;umpta</expan> è for <lb/>nace euolat, permi&longs;ta excoquatur cum lapide, ex quo conflatur ferrum, &longs;i is <lb/>in promptu fuerit. </s> | <s id="N1A590"><lb/>Pyrites uerò, uel alia auri uena cum multa materia, quæ igni <expan abbr="cõ&longs;umpta">con&longs;umpta</expan> è for <lb/>nace euolat, permi&longs;ta excoquatur cum lapide, ex quo conflatur ferrum, &longs;i is <lb/>in promptu fuerit. </s> |
| |
| <s id="N1A6A3">Si­<lb/>militer ex cadmiæ, in qua ine&longs;t argentum, u&longs;tæ tribus partibus permi&longs;tis <expan abbr="cũ">cum</expan> <pb pagenum="327" xlink:href="001/01/337.jpg"/>pyritæ crudi parte una & recrementis conflentur panes: qui cremati in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>fornace recoquantur: quo modo etiam plumbum, quod catinus in &longs;e conti­<lb/>net, argentum combibit: quod &longs;tannum in &longs;ecundas fornaces inferatur. </s> | <s id="N1A6A3">Si­<lb/>militer ex cadmiæ, in qua ine&longs;t argentum, u&longs;tæ tribus partibus permi&longs;tis <expan abbr="cũ">cum</expan> <pb pagenum="327" xlink:href="001/01/337.jpg"/>pyritæ crudi parte una & recrementis conflentur panes: qui cremati in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>fornace recoquantur: quo modo etiam plumbum, quod catinus in &longs;e conti­<lb/>net, argentum combibit: quod &longs;tannum in &longs;ecundas fornaces inferatur. </s> |
| <s id="N1A6B9">Ve <lb/>rùm crudi &longs;ilices & lapides, qui facile igni lique&longs;cunt, tertij generis, ac cæte­<lb/>ri, in quibus pauca <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> portio ine&longs;t, <expan abbr="crudõ">crudom</expan> pyritæ uel cadmiæ in&longs;pergi de <lb/>bent: to&longs;ti uerò, crematis pyritæ uel cadmiæ panibus: quod &longs;eparatim utili­<lb/>ter excoqui non po&longs;&longs;int: &longs;imili modo terræ, quæ paucum argentum in &longs;e <expan abbr="cõ">con<lb/>tinent</expan>, ij&longs;dem in&longs;pergendæ &longs;unt. </s> | <s id="N1A6B9">Ve <lb/>rùm crudi &longs;ilices & lapides, qui facile igni lique&longs;cunt, tertij generis, ac cæte­<lb/>ri, in quibus pauca <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> portio ine&longs;t, <expan abbr="crudõ">crudom</expan> pyritæ uel cadmiæ in&longs;pergi de <lb/>bent: to&longs;ti uerò, crematis pyritæ uel cadmiæ panibus: quod &longs;eparatim utili­<lb/>ter excoqui non po&longs;&longs;int: &longs;imili modo terræ, quæ paucum argentum in &longs;e <expan abbr="cõ">con<lb/>tinent</expan>, ij&longs;dem in&longs;pergendæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N1A6D2">Quod &longs;i pyrites & cadmia excoctorem de <lb/>fecerint, tales lapides & terras excoquat cum &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>, molybdæna, re­<lb/>crementis, lapidibus qui facile igni lique&longs;cunt. </s> | <s id="N1A6D2">Quod &longs;i pyrites & cadmia excoctorem de <lb/>fecerint, tales lapides & terras excoquat cum &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>, molybdæna, re­<lb/>crementis, lapidibus qui facile igni lique&longs;cunt. </s> |
| <s id="N1A6DD">Sed <expan abbr="ram&etilde;tum">ramentum</expan>, &longs;i lotura ex ar­<lb/>gento rudi fuerit ortum, excoquatur, uel cum &longs;puma argenti & molybdæ­<lb/>na permi&longs;tuni, & prius <expan abbr="u&longs;tũ">u&longs;tum</expan> donec <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> fuerit: uel aqua <expan abbr="madefactũ">madefactum</expan> cum <lb/>panibus ex pyrite & cadmia conflatis: neutro modo delabitur ex fornace, <lb/>aut ex eadem euolat ui flatus follium & ignis agitatum. </s> | <s id="N1A6DD">Sed <expan abbr="ram&etilde;tum">ramentum</expan>, &longs;i lotura ex ar­<lb/>gento rudi fuerit ortum, excoquatur, uel cum &longs;puma argenti & molybdæ­<lb/>na permi&longs;sunt, & prius <expan abbr="u&longs;tũ">u&longs;tum</expan> donec <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> fuerit: uel aqua <expan abbr="madefactũ">madefactum</expan> cum <lb/>panibus ex pyrite & cadmia conflatis: neutro modo delabitur ex fornace, <lb/>aut ex eadem euolat ui flatus follium & ignis agitatum. </s> |
| <s id="N1A6F8">Sin ortum fuerit ex <lb/>lapide plumbario, to&longs;tum cum eo excoquatur: &longs;i ex pyrite, cum pyrite. </s> | <s id="N1A6F8">Sin ortum fuerit ex <lb/>lapide plumbario, to&longs;tum cum eo excoquatur: &longs;i ex pyrite, cum pyrite. </s> |
| <s id="N1A6FD">At <lb/>æs purum &longs;iue proprius ei color in&longs;ederit, &longs;iue chry&longs;ocolla uel cæruleo fue­<lb/>rit tinctum, & rude plumbei coloris, aut fu&longs;ci, aut nigri, excoquantur in for­<lb/>nace, cuius os uel ad <expan abbr="exiguũ">exiguum</expan> tempus clauditur, uel &longs;emper patet: & tunc qui­<lb/>dem in prima: in eo &longs;i magna argenti portio fuerit, maiorem ip&longs;ius partem <lb/>plumbum in catinum <expan abbr="iniectũ">iniectum</expan> & <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> &longs;orbet, reliqua &longs;imul cum ære uen­<lb/>ditur dominis officinæ, in qua argentum ab ære &longs;ecernitur: &longs;in exigua, <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <lb/>plumbum in catinum conijcitur, quod argentum combibat, &longs;ed id unà cum <lb/>ære domini iam <expan abbr="cõmemorati">commemorati</expan> mercantur: &longs;i nulla, æs&longs;tatim perficitur. </s> | <s id="N1A6FD">At <lb/>æs purum &longs;iue proprius ei color in&longs;ederit, &longs;iue chry&longs;ocolla uel cæruleo fue­<lb/>rit tinctum, & rude plumbei coloris, aut fu&longs;ci, aut nigri, excoquantur in for­<lb/>nace, cuius os uel ad <expan abbr="exiguũ">exiguum</expan> tempus clauditur, uel &longs;emper patet: & tunc qui­<lb/>dem in prima: in eo &longs;i magna argenti portio fuerit, maiorem ip&longs;ius partem <lb/>plumbum in catinum <expan abbr="iniectũ">iniectum</expan> & <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> &longs;orbet, reliqua &longs;imul cum ære uen­<lb/>ditur dominis officinæ, in qua argentum ab ære &longs;ecernitur: &longs;in exigua, <expan abbr="nullũ">nullum</expan> <lb/>plumbum in catinum conijcitur, quod argentum combibat, &longs;ed id unà cum <lb/>ære domini iam <expan abbr="cõmemorati">commemorati</expan> mercantur: &longs;i nulla, æs&longs;tatim perficitur. </s> |
| <s id="N1A724">Quod <lb/>&longs;i tale æs in &longs;e <expan abbr="cõtinet">continet</expan> aliquam rem fo&longs;&longs;ilem non facile lique&longs;centem, &longs;iue py­<lb/>rites fuerit, &longs;iue cadmia metallica fo&longs;&longs;ilis, &longs;iue lapis, ex quo conflatur ferrum, <lb/>ad eam adijciatur pyrites crudus facile lique&longs;cens, & recrementa, atque ex eis <lb/>excoctis conflentur panes, ex quibus toties crematis, quoties res po&longs;tulat, <lb/>& recoctis æs conficiatur. </s> | <s id="N1A724">Quod <lb/>&longs;i tale æs in &longs;e <expan abbr="cõtinet">continet</expan> aliquam rem fo&longs;&longs;ilem non facile lique&longs;centem, &longs;iue py­<lb/>rites fuerit, &longs;iue cadmia metallica fo&longs;&longs;ilis, &longs;iue lapis, ex quo conflatur ferrum, <lb/>ad eam adijciatur pyrites crudus facile lique&longs;cens, & recrementa, atque ex eis <lb/>excoctis conflentur panes, ex quibus toties crematis, quoties res po&longs;tulat, <lb/>& recoctis æs conficiatur. </s> |
| |
| <s id="N1A740">Æs uerò rude minus &longs;yncerum, quale, cùm <lb/>plerunque &longs;it cinereum uel purpureum, nigricat & interdum partim <expan abbr="cæruleũ">cæruleum</expan> <lb/>e&longs;t, hoc modo apud Rhetos excoquitur in prima fornace, cuius os &longs;emper <lb/>patet. </s> | <s id="N1A740">Æs uerò rude minus &longs;yncerum, quale, cùm <lb/>plerunque &longs;it cinereum uel purpureum, nigricat & interdum partim <expan abbr="cæruleũ">cæruleum</expan> <lb/>e&longs;t, hoc modo apud Rhetos excoquitur in prima fornace, cuius os &longs;emper <lb/>patet. </s> |
| <s id="N1A74D">Primus excoctor (tres enim &longs;unt) ad tantum æs rude, quantum recipi <lb/>unt ua&longs;a decem & octo, quorum quodque capax e&longs;t modiorum <expan abbr="Romanorũ">Romanorum</expan> <lb/>ferè &longs;eptem, adijcit tantam plumbi recrementorum partem, quantam <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>ci&longs;ia tria: tantam lapidis fi&longs;&longs;ilis, quantam comprehendit ci&longs;ium unum: <expan abbr="tantã">tantam</expan> <lb/>lapidis facile igni lique&longs;centis, quanta pendit quintam centumpondij par­<lb/>tem: aliquam præterea particulam <expan abbr="ram&etilde;ti">ramenti</expan> lotura ex diphryge & cadmia col <lb/>lecti: quæ omnia duodecim <expan abbr="horarũ">horarum</expan> &longs;pacio excoquit, <expan abbr="cõficitque">conficitque</expan> primarios pa <lb/>nes pendentes &longs;ex centumpondia: & mi&longs;turam, cuius dimidia pars ex ære et <lb/>argento con&longs;tat, pendentem dimidium centumpondium: atque ea <expan abbr="infimũ">infimum</expan> ca­<lb/>tini <expan abbr="locũ">locum</expan> occupat. </s> | <s id="N1A74D">Primus excoctor (tres enim &longs;unt) ad tantum æs rude, quantum recipi <lb/>unt ua&longs;a decem & octo, quorum quodque capax e&longs;t modiorum <expan abbr="Romanorũ">Romanorum</expan> <lb/>ferè &longs;eptem, adijcit tantam plumbi recrementorum partem, quantam <expan abbr="capiũt">capiunt</expan> <lb/>ci&longs;ia tria: tantam lapidis fi&longs;&longs;ilis, quantam comprehendit ci&longs;ium unum: <expan abbr="tantã">tantam</expan> <lb/>lapidis facile igni lique&longs;centis, quanta pendit quintam centumpondij par­<lb/>tem: aliquam præterea particulam <expan abbr="ram&etilde;ti">ramenti</expan> lotura ex diphryge & cadmia col <lb/>lecti: quæ omnia duodecim <expan abbr="horarũ">horarum</expan> &longs;pacio excoquit, <expan abbr="cõficitque">conficitque</expan> primarios pa <lb/>nes pendentes &longs;ex centumpondia: & mi&longs;turam, cuius dimidia pars ex ære et <lb/>argento con&longs;tat, pendentem dimidium centumpondium: atque ea <expan abbr="infimũ">infimum</expan> ca­<lb/>tini <expan abbr="locũ">locum</expan> occupat. </s> |
| <s id="N1A782">In &longs;ingulis autem panum centumpondijs ine&longs;t argenti &longs;e­<lb/>libra, & interdum præterea &longs;emuncia: in dimidio mi&longs;turæ centumpondio <lb/>argenti bes uel dodrans, qua ratione &longs;ingulis hebdomadis, &longs;i operarum di­<lb/>es &longs;ex fuerint, efficit panum centumpondia &longs;ex & triginta: mi&longs;turæ tria: in <pb pagenum="328" xlink:href="001/01/338.jpg"/>quibus plerunque in&longs;unt <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> fere quatuor & uiginti libræ. </s> | <s id="N1A782">In &longs;ingulis autem panum centumpondijs ine&longs;t argenti &longs;e­<lb/>libra, & interdum præterea &longs;emuncia: in dimidio mi&longs;turæ centumpondio <lb/>argenti bes uel dodrans, qua ratione &longs;ingulis hebdomadis, &longs;i operarum di­<lb/>es &longs;ex fuerint, efficit panum centumpondia &longs;ex & triginta: mi&longs;turæ tria: in <pb pagenum="328" xlink:href="001/01/338.jpg"/>quibus plerunque in&longs;unt <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> fere quatuor & uiginti libræ. </s> |
| <s id="N1A794">Alter excoctor <lb/>à primarijs panibus &longs;eparat maximam argenti partem, quam plumbum &longs;or <lb/>bet: etenim ad decem & octo centumpondia panum ex ære rudi <expan abbr="conflatorũ">conflatorum</expan> <lb/>addit molybdænæ & &longs;pumæ argenti duodecim centumpondia: lapidis, ex <lb/>quo conflatur plumbum nigrum, tria: panum durorum, qui plus argenti in <lb/>&longs;e continent, quinque: panum <expan abbr="æreorũ">æreorum</expan> fati&longs;centium, duo: addit in&longs;uper aliqua <lb/>recrementa, quæ cum excoqueretur æs rude, &longs;upernatarunt: & <expan abbr="particulã">particulam</expan> ra­<lb/>menti ex cadmijs confecti: quæ omnia item duodecim horarum &longs;pacio ex­<lb/>coquit, efficitque tot &longs;ecundarios panes, quot pendunt decem & octo <expan abbr="centũ­pondia">centun­<lb/>pondia</expan>: atque mi&longs;turam æris, & plumbi, & argenti, <expan abbr="pendent&etilde;">pendentem</expan> duodecim cen <lb/>tumpondia: in quorum &longs;ingulis ine&longs;t argenti &longs;elibra: quam mi&longs;turam, po&longs;t­<lb/>quam conto uncinato detraxit panes, effundit in æneos uel ferreos catinos: <lb/>quo modo quatuor fiunt panes qui inferuntur in officinam, in qua <expan abbr="argentũ">argentum</expan> <lb/>ab ære &longs;ecernitur: idem excoctor die &longs;equenti ad &longs;ecundariorum panum de <lb/>cem & octo <expan abbr="c&etilde;tumpondia">centumpondia</expan> rur&longs;us adijcit molybdænæ & &longs;pumæ argenti du <lb/>odecim centumpondia: lapidis, ex quo conflatur plumbum nigrum, tria: pa <lb/>num <expan abbr="durorũ">durorum</expan>, qui plus argenti in &longs;e continent, quinque: recrementa quæ, cùm <lb/>ip&longs;e excoqueret panes primarios, &longs;upernatarunt: ramentum lotura ex cad­<lb/>mijs quæ tunc fieri &longs;olent, confectum: quæ omnia &longs;imiliter duodecim hora­<lb/>rum &longs;pacio excoquit: atque efficit tot tertiarios panes, quot <expan abbr="pendũt">pendunt</expan> tredecim <lb/>centumpondia: ac mi&longs;turam æris, & plumbi, & argenti, pendentem unde­<lb/>cim centumpondia: quorum &longs;ingula in &longs;e continent argenti trientem & &longs;e­<lb/>munciam: <expan abbr="quã">quam</expan>, ubi conto uncinato detraxit tertiarios panes, effundit in ære <lb/>os catinos: qua ratione iterum quatuor fiunt panes: qui, ut priores, inferun­<lb/>tur in officinam, in qua argentum ab ære &longs;ecernitur: hoc modo <expan abbr="&longs;ecũdus">&longs;ecundus</expan> ex­<lb/>coctor alternis diebus primarios panes, alternis <expan abbr="&longs;ecũdarios">&longs;ecundarios</expan> excoquit. </s> | <s id="N1A794">Alter excoctor <lb/>à primarijs panibus &longs;eparat maximam argenti partem, quam plumbum &longs;or<lb/>bet: etenim ad decem & octo centumpondia panum ex ære rudi <expan abbr="conflatorũ">conflatorum</expan> <lb/>addit molybdænæ & &longs;pumæ argenti duodecim centumpondia: lapidis, ex <lb/>quo conflatur plumbum nigrum, tria: panum durorum, qui plus argenti in <lb/>&longs;e continent, quinque: panum <expan abbr="æreorũ">æreorum</expan> fati&longs;centium, duo: addit in&longs;uper aliqua <lb/>recrementa, quæ cum excoqueretur æs rude, &longs;upernatarunt: & <expan abbr="particulã">particulam</expan> ra­<lb/>menti ex cadmijs confecti: quæ omnia item duodecim horarum &longs;pacio ex­<lb/>coquit, efficitque tot &longs;ecundarios panes, quot pendunt decem & octo <expan abbr="centũ­pondia">centum­<lb/>pondia</expan>: atque mi&longs;turam æris, & plumbi, & argenti, <expan abbr="pendent&etilde;">pendentem</expan> duodecim cen<lb/>tumpondia: in quorum &longs;ingulis ine&longs;t argenti &longs;elibra: quam mi&longs;turam, po&longs;t­<lb/>quam conto uncinato detraxit panes, effundit in æneos uel ferreos catinos: <lb/>quo modo quatuor fiunt panes qui inferuntur in officinam, in qua <expan abbr="argentũ">argentum</expan> <lb/>ab ære &longs;ecernitur: idem excoctor die &longs;equenti ad &longs;ecundariorum panum de<lb/>cem & octo <expan abbr="c&etilde;tumpondia">centumpondia</expan> rur&longs;us adijcit molybdænæ & &longs;pumæ argenti du<lb/>odecim centumpondia: lapidis, ex quo conflatur plumbum nigrum, tria: pa <lb/>num <expan abbr="durorũ">durorum</expan>, qui plus argenti in &longs;e continent, quinque: recrementa quæ, cùm <lb/>ip&longs;e excoqueret panes primarios, &longs;upernatarunt: ramentum lotura ex cad­<lb/>mijs quæ tunc fieri &longs;olent, confectum: quæ omnia &longs;imiliter duodecim hora­<lb/>rum &longs;pacio excoquit: atque efficit tot tertiarios panes, quot <expan abbr="pendũt">pendunt</expan> tredecim <lb/>centumpondia: ac mi&longs;turam æris, & plumbi, & argenti, pendentem unde­<lb/>cim centumpondia: quorum &longs;ingula in &longs;e continent argenti trientem & &longs;e­<lb/>munciam: <expan abbr="quã">quam</expan>, ubi conto uncinato detraxit tertiarios panes, effundit in ære <lb/>os catinos: qua ratione iterum quatuor fiunt panes: qui, ut priores, inferun­<lb/>tur in officinam, in qua argentum ab ære &longs;ecernitur: hoc modo <expan abbr="&longs;ecũdus">&longs;ecundus</expan> ex­<lb/>coctor alternis diebus primarios panes, alternis <expan abbr="&longs;ecũdarios">&longs;ecundarios</expan> excoquit. </s> |
| <s id="N1A7F9">At ter <lb/>tius excoctor ad tot panes tertiarios, quot capiunt undecim ci&longs;ia, addit pa­<lb/>num durorum, in quibus minus argenti ine&longs;t, tria ci&longs;ia: & recrementa, quæ, <lb/>cùm ip&longs;e excoqueret &longs;ecundarios panes, &longs;upernatarunt: & ramentum lotu­<lb/>ra ex cadmijs, quæ <expan abbr="tũc">tunc</expan> fieri &longs;olent, confectum: ex quibus omnibus excoctis <lb/>efficit tot quartarios panes, quos duros nominant, quot <expan abbr="pendũt">pendunt</expan> uiginti cen <lb/>tumpondia, & tot panes duros, qui plus argenti in &longs;e continent, quot pen­<lb/>dunt quindecim centumpondia: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis ine&longs;t argenti triens. </s> | <s id="N1A7F9">At ter <lb/>tius excoctor ad tot panes tertiarios, quot capiunt undecim ci&longs;ia, addit pa­<lb/>num durorum, in quibus minus argenti ine&longs;t, tria ci&longs;ia: & recrementa, quæ, <lb/>cùm ip&longs;e excoqueret &longs;ecundarios panes, &longs;upernatarunt: & ramentum lotu­<lb/>ra ex cadmijs, quæ <expan abbr="tũc">tunc</expan> fieri &longs;olent, confectum: ex quibus omnibus excoctis <lb/>efficit tot quartarios panes, quos duros nominant, quot <expan abbr="pendũt">pendunt</expan> uiginti cen <lb/>tumpondia, & tot panes duros, qui plus argenti in &longs;e continent, quot pen­<lb/>dunt quindecim centumpondia: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis ine&longs;t argenti triens. </s> |
| <s id="N1A816">Hos <lb/>panes &longs;ecundus excoctor, ut dixi, adijcit ad primarios & &longs;ecundarios panes <lb/>cùm eos recoquit: idem ex tot quartarijs panibus ter crematis, quot recipi­<lb/>unt undecim ci&longs;ia, conficit ultimos panes, quorum centumpondium <expan abbr="tantũ­modo">tantun­<lb/>modo</expan> &longs;emunciam argenti in &longs;e continet: & panum durorum, in quibus mi <lb/>nus argenti ine&longs;t, quindecim centumpondia: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis ine&longs;t argen­<lb/>ti &longs;extans. </s> | <s id="N1A816">Hos <lb/>panes &longs;ecundus excoctor, ut dixi, adijcit ad primarios & &longs;ecundarios panes <lb/>cùm eos recoquit: idem ex tot quartarijs panibus ter crematis, quot recipi­<lb/>unt undecim ci&longs;ia, conficit ultimos panes, quorum centumpondium <expan abbr="tantũ­modo">tantun­<lb/>modo</expan> &longs;emunciam argenti in &longs;e continet: & panum durorum, in quibus mi <lb/>nus argenti ine&longs;t, quindecim centumpondia: in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ingulis ine&longs;t argen­<lb/>ti &longs;extans. </s> |
| <s id="N1A82D">Hos panes tertius excoctor, ut dixi, addit ad panes tertiarios cùm <lb/>eos recoquit. </s> | <s id="N1A82D">Hos panes tertius excoctor, ut dixi, addit ad panes tertiarios cùm <lb/>eos recoquit. </s> |
| |
| <s id="N1A88D">Si uerò lapis fi&longs;&longs;ilis paruam æris portionem in &longs;e <expan abbr="cõtineat">contineat</expan>, uratur, &longs;ub <lb/>pila &longs;ubiectus <expan abbr="cõminuatur">comminuatur</expan>, lauetur, cribretur: <expan abbr="ram&etilde;tum">ramentum</expan> inde confectum ex­<lb/>coquatur: & ex eo fiant panes: ex quibus crematis æs <expan abbr="cõficiatur">conficiatur</expan>: uerùm &longs;i ad <lb/>lapidem fi&longs;&longs;ilem chry&longs;ocolla, uel cæruleum, uel terra lutea aut nigra adhæ­<lb/>&longs;erit, in quibus æs & argentum in&longs;unt, non lauetur, &longs;ed <expan abbr="cõminutus">comminutus</expan> cum lapi <lb/>dibus, qui facile igni lique&longs;cunt, &longs;ecundi generis eodem modo excoquatur. </s> | <s id="N1A88D">Si uerò lapis fi&longs;&longs;ilis paruam æris portionem in &longs;e <expan abbr="cõtineat">contineat</expan>, uratur, &longs;ub <lb/>pila &longs;ubiectus <expan abbr="cõminuatur">comminuatur</expan>, lauetur, cribretur: <expan abbr="ram&etilde;tum">ramentum</expan> inde confectum ex­<lb/>coquatur: & ex eo fiant panes: ex quibus crematis æs <expan abbr="cõficiatur">conficiatur</expan>: uerùm &longs;i ad <lb/>lapidem fi&longs;&longs;ilem chry&longs;ocolla, uel cæruleum, uel terra lutea aut nigra adhæ­<lb/>&longs;erit, in quibus æs & argentum in&longs;unt, non lauetur, &longs;ed <expan abbr="cõminutus">comminutus</expan> cum lapi <lb/>dibus, qui facile igni lique&longs;cunt, &longs;ecundi generis eodem modo excoquatur. </s> |
| <s id="N1A8AE"><lb/>At plumbi nigri uena &longs;iue molybdæna fuerit, &longs;iue pyrites, &longs;iue lapis, ex quo <lb/>id conflatur, <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> excoquitur in proprijs fornacibus, de quibus &longs;upra di <lb/>xi, &longs;ed non minus &longs;æpe in tertia, cuius os &longs;emper patet. </s> | <s id="N1A8AE"><lb/>At plumbi nigri uena &longs;iue molybdæna fuerit, &longs;iue pyrites, &longs;iue lapis, ex quo <lb/>id conflatur, <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> excoquitur in proprijs fornacibus, de quibus &longs;upra di <lb/>xi, &longs;ed non minus &longs;æpe in tertia, cuius os &longs;emper patet. </s> |
| <s id="N1A8BA">Focus & catinus con <lb/>ficiuntur ex puluere, in quo parua quædam &longs;quamæ ferri portio ine&longs;t: recre <lb/>menta ferri poti&longs;&longs;imum talis uenæ additamentum &longs;unt: quorum utrunque &longs;o <lb/>lertes excoctores utile arbitrantur, & ère <expan abbr="dominorũ">dominorum</expan> e&longs;&longs;e: quòd ea ferro na­<lb/>tura &longs;it, ut nigrum plumbum in <expan abbr="unũ">unum</expan> cogat. </s> | <s id="N1A8BA">Focus & catinus con <lb/>ficiuntur ex puluere, in quo parua quædam &longs;quamæ ferri portio ine&longs;t: recre <lb/>menta ferri poti&longs;&longs;imum talis uenæ additamentum &longs;unt: quorum utrunque &longs;o <lb/>lertes excoctores utile arbitrantur, & ère <expan abbr="dominorũ">dominorum</expan> e&longs;&longs;e: quòd ea ferro na­<lb/>tura &longs;it, ut nigrum plumbum in <expan abbr="unũ">unum</expan> cogat. </s> |
| <s id="N1A8CD">Si molybdæna uel lapis, ex quo <lb/>id conflatur, excoquitur, mox è fornace in catinum effluit plumbum: quod <lb/>recrementis detractis cochleari hau&longs;tum effunditur: &longs;i uerò pyrites, primò è <lb/>fornace, ut Go&longs;elariæ uidere licet, in caunum defluit liquor quidam candi­<lb/>dus, argento inimicus & nociuus: id enim comburit: quocirca recrementis, <lb/>quæ &longs;upernatant, detractis effunditur: uel induratus conto uncinato extra­<lb/>hitur: eundem liquorem parietes fornacis exudant: deinde ex fornace in ca­<lb/>tinum defluit &longs;tannum, hoc e&longs;t mi&longs;tura plumbi nigri cum argento: de quo <lb/>&longs;tanno prius <expan abbr="detrahũtur">detrahuntur</expan> recrementa, non raro, ut nonnulli pyritæ &longs;unt, can<lb/>dida, po&longs;terius pyritæ panes, &longs;i quos habet: in his aliqua æris portio &longs;olet in <lb/>e&longs;&longs;e: &longs;ed quia perexigua & &longs;yluæ carbonum copiam non &longs;uppeditant, æs ex <lb/>ip&longs;is non conflatur. </s> | <s id="N1A8CD">Si molybdæna uel lapis, ex quo <lb/>id conflatur, excoquitur, mox è fornace in catinum effluit plumbum: quod <lb/>recrementis detractis cochleari hau&longs;tum effunditur: &longs;i uerò pyrites, primò è <lb/>fornace, ut Go&longs;elariæ uidere licet, in catinum defluit liquor quidam candi­<lb/>dus, argento inimicus & nociuus: id enim comburit: quocirca recrementis, <lb/>quæ &longs;upernatant, detractis effunditur: uel induratus conto uncinato extra­<lb/>hitur: eundem liquorem parietes fornacis exudant: deinde ex fornace in ca­<lb/>tinum defluit &longs;tannum, hoc e&longs;t mi&longs;tura plumbi nigri cum argento: de quo <lb/>&longs;tanno prius <expan abbr="detrahũtur">detrahuntur</expan> recrementa, non raro, ut nonnulli pyritæ &longs;unt, can<lb/>dida, po&longs;terius pyritæ panes, &longs;i quos habet: in his aliqua æris portio &longs;olet in <lb/>e&longs;&longs;e: &longs;ed quia perexigua & &longs;yluæ carbonum copiam non &longs;uppeditant, æs ex <lb/>ip&longs;is non conflatur. </s> |
| <s id="N1A8EA">Ex &longs;tanno <expan abbr="aũt">aunt</expan> in catillos ferreos infu&longs;o, item <expan abbr="fiũt">fiunt</expan> panes: <lb/>qui, cùm in &longs;ecunda fornace coquuntur, argentum &longs;eparatur à plumbo: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> <lb/>partim in <expan abbr="&longs;pumã">&longs;pumam</expan> argenti, partim in molybdænam mutatur: ex quibus in pri <lb/>ma fornace recoctis conficitur plumbum depauperatum: nam eius centum <lb/>pondium unam tantummodo argenti drachmam in &longs;e continet: cùm antea­<lb/>quam <expan abbr="argentũ">argentum</expan> ab eo &longs;epararetur in eius centumpondio argenti plus minus <lb/>unciæ tres inerant. </s> | <s id="N1A8EA">Ex &longs;tanno <expan abbr="aũt">aut</expan> in catillos ferreos infu&longs;o, item <expan abbr="fiũt">fiunt</expan> panes: <lb/>qui, cùm in &longs;ecunda fornace coquuntur, argentum &longs;eparatur à plumbo: <expan abbr="&qring;d">quod</expan> <lb/>partim in <expan abbr="&longs;pumã">&longs;pumam</expan> argenti, partim in molybdænam mutatur: ex quibus in pri<lb/>ma fornace recoctis conficitur plumbum depauperatum: nam eius centum <lb/>pondium unam tantummodo argenti drachmam in &longs;e continet: cùm antea­<lb/>quam <expan abbr="argentũ">argentum</expan> ab eo &longs;epararetur in eius centumpondio argenti plus minus <lb/>unciæ tres inerant. </s> |
| <s id="N1A90D">Sed lapilli nigri & cæteri, ex quibus conficitur <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <lb/>candidum, excoquantur in &longs;ui generis fornacibus: quæ angu&longs;tiores <expan abbr="quã">quam</expan> re­<lb/>liquæ fornaces e&longs;&longs;e <expan abbr="deb&etilde;t">debent</expan>, ut ignis paruus, quem po&longs;tulat uena, paretur: &longs;ed <lb/>altiores, ut angu&longs;tiam &longs;ua altitudine <expan abbr="cõpen&longs;ent">compen&longs;ent</expan>: & ferè <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> capacitas, quæ <lb/>aliarum e&longs;t <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan>, fiat: &longs;uperius à fronte clau&longs;æ &longs;int, ab altero latere <expan abbr="pateãt">pateant</expan>, <pb pagenum="330" xlink:href="001/01/340.jpg"/>& ad ip&longs;um gradus <expan abbr="habeãt">habeant</expan>: nam eos ad <expan abbr="front&etilde;">frontem</expan> propter catinos habere non <lb/>po&longs;&longs;unt: quibus gradibus excoctores a&longs;cendentes lapillos in ip&longs;as conijci­<lb/>ant: cuiu&longs;que fornacis fundum nullo puluere, ex terra & carbonibus <expan abbr="cõminutis">comminu<lb/>tis</expan> facto, paretur, &longs;ed in ip&longs;o officinæ &longs;olo &longs;axum arenarium non nimis <expan abbr="durũ">durum</expan> <lb/>locetur: & quidem paululum decliue: quod longum &longs;it pedes duos & do­<lb/>drantem, latum totidem pedes, cra&longs;&longs;um pedes duos: <expan abbr="quãto">quanto</expan> enim cra&longs;&longs;ius fu <lb/>erit, tanto diutius in igni durat. </s> | <s id="N1A90D">Sed lapilli nigri & cæteri, ex quibus conficitur <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <lb/>candidum, excoquantur in &longs;ui generis fornacibus: quæ angu&longs;tiores <expan abbr="quã">quam</expan> re­<lb/>liquæ fornaces e&longs;&longs;e <expan abbr="deb&etilde;t">debent</expan>, ut ignis paruus, quem po&longs;tulat uena, paretur: &longs;ed <lb/>altiores, ut angu&longs;tiam &longs;ua altitudine <expan abbr="cõpen&longs;ent">compen&longs;ent</expan>: & ferè <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> capacitas, quæ <lb/>aliarum e&longs;t <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan>, fiat: &longs;uperius à fronte clau&longs;æ &longs;int, ab altero latere <expan abbr="pateãt">pateant</expan>, <pb pagenum="330" xlink:href="001/01/340.jpg"/>& ad ip&longs;um gradus <expan abbr="habeãt">habeant</expan>: nam eos ad <expan abbr="front&etilde;">frontem</expan> propter catinos habere non <lb/>po&longs;&longs;unt: quibus gradibus excoctores a&longs;cendentes lapillos in ip&longs;as conijci­<lb/>ant: cuiu&longs;que fornacis fundum nullo puluere, ex terra & carbonibus <expan abbr="cõminutis">comminu<lb/>tis</expan> facto, paretur, &longs;ed in ip&longs;o officinæ &longs;olo &longs;axum arenarium non nimis <expan abbr="durũ">durum</expan> <lb/>locetur: & quidem paululum decliue: quod longum &longs;it pedes duos & do­<lb/>drantem, latum totidem pedes, cra&longs;&longs;um pedes duos: <expan abbr="quãto">quanto</expan> enim cra&longs;&longs;ius fu <lb/>erit, tanto diutius in igni durat. </s> |
| <s id="N1A959">Circum id <expan abbr="quadrãgula">quadrangula</expan> fornax alta ad pedes <lb/>octo uel nouem futura extruatur ex latis arenarijs &longs;axis uel ex i&longs;tis uilibus, <lb/>quæ natura de diuer&longs;a materia compo&longs;uit: interius undique æquabiliter luto <lb/>oblinatur, ut pars caua &longs;uperius fiat longa pedes duos, lata unum, deor&longs;um <lb/>uerò uer&longs;us paulo minus & longa & lata: &longs;upra eam duo &longs;int parietes: inter <lb/>quos fumus ex fornaee a&longs;cendat in &longs;olarij pauimentum, atque tandem per an <lb/>gu&longs;tum tecti foramen eluctetur. </s> | <s id="N1A959">Circum id <expan abbr="quadrãgula">quadrangula</expan> fornax alta ad pedes <lb/>octo uel nouem futura extruatur ex latis arenarijs &longs;axis uel ex i&longs;tis uilibus, <lb/>quæ natura de diuer&longs;a materia compo&longs;uit: interius undique æquabiliter luto <lb/>oblinatur, ut pars caua &longs;uperius fiat longa pedes duos, lata unum, deor&longs;um <lb/>uerò uer&longs;us paulo minus & longa & lata: &longs;upra eam duo &longs;int parietes: inter <lb/>quos fumus ex fornace a&longs;cendat in &longs;olarij pauimentum, atque tandem per an <lb/>gu&longs;tum tecti foramen eluctetur. </s> |
| <s id="N1A96C">Saxum autem arenarium iccirco in fundo <lb/>fornacis decliue locetur, ut plumbum ex lapillis conflatum per os fornacis <lb/>in catinum defluere po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1A96C">Saxum autem arenarium iccirco in fundo <lb/>fornacis decliue locetur, ut plumbum ex lapillis conflatum per os fornacis <lb/>in catinum defluere po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1A973">Quoniam uerò excoctoribus acri igni opus non <lb/>e&longs;t, nec nece&longs;&longs;e habent follium nares in æneam uel ferream fi&longs;tulam impone <lb/>re, &longs;ed tantum in muri foramen. </s> | <s id="N1A973">Quoniam uerò excoctoribus acri igni opus non <lb/>e&longs;t, nec nece&longs;&longs;e habent follium nares in æneam uel ferream fi&longs;tulam impone <lb/>re, &longs;ed tantum in muri foramen. </s> |
| <s id="N1A97A">Attamen folles po&longs;teriore parte altius collo <lb/>centur, ut naribus flatum recta uer&longs;us os fornacis expirent: ut uerò <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="acr&etilde;">acrem</expan>, <lb/>nares latæ &longs;int: acrior enim ignis ex lapillis nigris plumbum conflare non &longs;o <lb/>let, &longs;ed eos coficere & in cinerem mutare: prope gradus &longs;axum ponatur ex­<lb/>cauatum: in quod <expan abbr="cõijciantur">conijciantur</expan> lapilli nigri excoquendi: quorum quoties tot <lb/>in fornacem excoctor inijciet, quot <expan abbr="batillũ">batillum</expan> ferreum capere pote&longs;t, toties &longs;u­<lb/>perinijciat carbones: qui omnes prius in uas coniecti, & aquis abluti ab are­<lb/>nis atque lapillis, &longs;i qui ad eos adhæ&longs;erint, purgentur: ne &longs;imul cum lapillis ni­<lb/>gris lique&longs;centes os ob&longs;truant, & plumbi liquidi ex fornace <expan abbr="effluuiũ">effluuium</expan> &longs;i&longs;tant: <lb/>os fornacis &longs;emper pateat: ante quod &longs;it catinus paulo &longs;emipede altior, lon­<lb/>gus dodrantes duos, latus unum. </s> | <s id="N1A97A">Attamen folles po&longs;teriore parte altius collo<lb/>centur, ut naribus flatum recta uer&longs;us os fornacis expirent: ut uerò <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="acr&etilde;">acrem</expan>, <lb/>nares latæ &longs;int: acrior enim ignis ex lapillis nigris plumbum conflare non &longs;o<lb/>let, &longs;ed eos coficere & in cinerem mutare: prope gradus &longs;axum ponatur ex­<lb/>cauatum: in quod <expan abbr="cõijciantur">conijciantur</expan> lapilli nigri excoquendi: quorum quoties tot <lb/>in fornacem excoctor inijciet, quot <expan abbr="batillũ">batillum</expan> ferreum capere pote&longs;t, toties &longs;u<lb/>perinijciat carbones: qui omnes prius in uas coniecti, & aquis abluti ab are­<lb/>nis atque lapillis, &longs;i qui ad eos adhæ&longs;erint, purgentur: ne &longs;imul cum lapillis ni­<lb/>gris lique&longs;centes os ob&longs;truant, & plumbi liquidi ex fornace <expan abbr="effluuiũ">effluuium</expan> &longs;i&longs;tant: <lb/>os fornacis &longs;emper pateat: ante quod &longs;it catinus paulo &longs;emipede altior, lon­<lb/>gus dodrantes duos, latus unum. </s> |
| <s id="N1A9A5">In eum luto oblitum ex ore influit plum­<lb/>bum: ad cuius catini alterum latus &longs;it humilis murus: latior dodrante, longi­<lb/>or pede, in quo puluis carbonum iaceat: ad alterum, officinæ &longs;olum decliue, <lb/>ut eo <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> recrementa defluere & detrahi po&longs;&longs;int: quamprimum <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>plumbum ex ore fornacis in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> defluere cœperit, excoctor partem pul­<lb/>ueris à muro in eum detrahat, ut à calido recrementa &longs;eparentur: utque co <expan abbr="cõ­tegatur">con­<lb/>tegatur</expan>, ne pars ip&longs;ius calore re&longs;oluta cum fumo euolet. </s> | <s id="N1A9A5">In eum luto oblitum ex ore influit plum­<lb/>bum: ad cuius catini alterum latus &longs;it humilis murus: latior dodrante, longi­<lb/>or pede, in quo puluis carbonum iaceat: ad alterum, officinæ &longs;olum decliue, <lb/>ut eo <expan abbr="cõmodius">commodius</expan> recrementa defluere & detrahi po&longs;&longs;int: quamprimum <expan abbr="aũt">aut</expan> <lb/>plumbum ex ore fornacis in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> defluere cœperit, excoctor partem pul­<lb/>ueris à muro in eum detrahat, ut à calido recrementa &longs;eparentur: utque eo <expan abbr="cõ­tegatur">con­<lb/>tegatur</expan>, ne pars ip&longs;ius calore re&longs;oluta cum fumo euolet. </s> |
| <s id="N1A9C4">Si uerò po&longs;t detra­<lb/>cta recrementa puluis totum plumbum <expan abbr="nõ">non</expan> conteget, eius plu&longs;culum rutro <lb/>detrahat: idem faciat cùm os catini, quod conto reclu&longs;it ut plumbum in alte <lb/>rum catinum <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan>, item luto oblitum, effluere po&longs;&longs;it, rur&longs;us luto uel pu­<lb/>ro, uel cum puluere carbonum permi&longs;to, ob&longs;truet. </s> | <s id="N1A9C4">Si uerò po&longs;t detra­<lb/>cta recrementa puluis totum plumbum <expan abbr="nõ">non</expan> conteget, eius plu&longs;culum rutro <lb/>detrahat: idem faciat cùm os catini, quod conto reclu&longs;it ut plumbum in alte <lb/>rum catinum <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan>, item luto oblitum, effluere po&longs;&longs;it, rur&longs;us luto uel pu­<lb/>ro, uel cum puluere carbonum permi&longs;to, ob&longs;truet. </s> |
| <s id="N1A9D7">Habeat etiam excoctor <lb/>in promptu &longs;copas, quibus uerrat parietes, qui &longs;unt &longs;upra fornacem: ad eos <lb/>enim & ad &longs;olarij pauimentum aliqui minutuli lapilli, ut excoctor diligens <lb/>& experiens &longs;it, partim cum fumo adhære&longs;cere <expan abbr="&longs;ol&etilde;t">&longs;olent</expan>. </s> | <s id="N1A9D7">Habeat etiam excoctor <lb/>in promptu &longs;copas, quibus uerrat parietes, qui &longs;unt &longs;upra fornacem: ad eos <lb/>enim & ad &longs;olarij pauimentum aliqui minutuli lapilli, ut excoctor diligens <lb/>& experiens &longs;it, partim cum fumo adhære&longs;cere <expan abbr="&longs;ol&etilde;t">&longs;olent</expan>. </s> |
| <s id="N1A9E4">Si quis uerò harum re­<lb/>rum non &longs;atis expertus, lapillos, qui <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> triplices &longs;unt, maiu&longs;culi &longs;cilicet, <lb/>mediocres, minutuli, &longs;imul excoxerit, domini non exiguam plumbi <expan abbr="iacturã">iacturam</expan> <lb/>facient: etenim antea quàm maiu&longs;culi uel mediocres <expan abbr="lique&longs;cũt">lique&longs;cunt</expan>, minutuli uel <lb/>exuruntur in fornace, uel ex eo euolantes <expan abbr="nõ">non</expan> modo ad parietes <expan abbr="adhære&longs;cũt">adhære&longs;cunt</expan>, <lb/>&longs;ed etiam in &longs;olarij pauimentum decidunt: quos dominus officinæ, <expan abbr="uenarũ">uenarum</expan><pb pagenum="331" xlink:href="001/01/341.jpg"/>dominis &longs;uo quodam iure abripit: qua de cau&longs;a experienti&longs;&longs;imus qui&longs;que ex­<lb/>coctor alios &longs;eparatim ab alijs excoquit: & quidem minutulos in latiore for <lb/>nace: mediocres, in media: maiu&longs;culos, in angu&longs;tiore. </s> | <s id="N1A9E4">Si quis uerò harum re­<lb/>rum non &longs;atis expertus, lapillos, qui <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> triplices &longs;unt, maiu&longs;culi &longs;cilicet, <lb/>mediocres, minutuli, &longs;imul excoxerit, domini non exiguam plumbi <expan abbr="iacturã">iacturam</expan> <lb/>facient: etenim antea quàm maiu&longs;culi uel mediocres <expan abbr="lique&longs;cũt">lique&longs;cunt</expan>, minutuli uel <lb/>exuruntur in fornace, uel ex eo euolantes <expan abbr="nõ">non</expan> modo ad parietes <expan abbr="adhære&longs;cũt">adhære&longs;cunt</expan>, <lb/>&longs;ed etiam in &longs;olarij pauimentum decidunt: quos dominus officinæ, <expan abbr="uenarũ">uenarum</expan><pb pagenum="331" xlink:href="001/01/341.jpg"/>dominis &longs;uo quodam iure abripit: qua de cau&longs;a experienti&longs;&longs;imus qui&longs;que ex­<lb/>coctor alios &longs;eparatim ab alijs excoquit: & quidem minutulos in latiore for <lb/>nace: mediocres, in media: maiu&longs;culos, in angu&longs;tiore. </s> |
| |
| <s id="N1AA52">Sed lapilli collecti ex materia, <lb/>quæ diebus æ&longs;tiuis in fo&longs;&longs;a, in quam immittitur riuus, lauatur, hybernis in <lb/>laminam ferream foraminum plenam coniecta, excoquantur in fornace pal <lb/>mum latiore quàm ea e&longs;t in qua minutuli lapilli, ex terra effo&longs;&longs;i, conflantur: <lb/>&longs;ed ad eos <expan abbr="exco&quetilde;dos">excoquendos</expan> uehementiore flatu follium, & acriore igni opus e&longs;t <lb/>quàm ad maiu&longs;culos excoquendos. </s> | <s id="N1AA52">Sed lapilli collecti ex materia, <lb/>quæ diebus æ&longs;tiuis in fo&longs;&longs;a, in quam immittitur riuus, lauatur, hybernis in <lb/>laminam ferream foraminum plenam coniecta, excoquantur in fornace pal <lb/>mum latiore quàm ea e&longs;t in qua minutuli lapilli, ex terra effo&longs;&longs;i, conflantur: <lb/>&longs;ed ad eos <expan abbr="exco&quetilde;dos">excoquendos</expan> uehementiore flatu follium, & acriore igni opus e&longs;t <lb/>quàm ad maiu&longs;culos excoquendos. </s> |
| <s id="N1AA63">Verùm quicunque lapilli coquuntur, &longs;i <lb/>prius plumbum ex fornace effluit, <expan abbr="multũ">multum</expan> ex eis conficitur: &longs;i recrementa, pau <lb/>cum. </s> | <s id="N1AA63">Verùm quicunque lapilli coquuntur, &longs;i <lb/>prius plumbum ex fornace effluit, <expan abbr="multũ">multum</expan> ex eis conficitur: &longs;i recrementa, pau <lb/>cum. </s> |
| <s id="N1AA6E">Cum ip&longs;is enim permi&longs;cetur: quod tunc accidere &longs;olet, cùm lapilli uel <lb/>minus puri, uel ferrugine, quæ &longs;atis cremata non fuit, infecti in fornacem <expan abbr="cõiecti">con<lb/>iecti</expan> fuerint, uel plures quàm oportet: tunc enim, quanquam puri &longs;unt & fa­<lb/>cile lique&longs;cunt, &longs;imul cum recrementis, cum quibus mi&longs;centur, aut effluunt, <lb/>aut in fornace adeo &longs;ub&longs;idunt, ut munere excoquendi nece&longs;&longs;ariò intermi&longs;&longs;o <lb/>refringenda &longs;it. </s> | <s id="N1AA6E">Cum ip&longs;is enim permi&longs;cetur: quod tunc accidere &longs;olet, cùm lapilli uel <lb/>minus puri, uel ferrugine, quæ &longs;atis cremata non fuit, infecti in fornacem <expan abbr="cõiecti">con<lb/>iecti</expan> fuerint, uel plures quàm oportet: tunc enim, quanquam puri &longs;unt & fa­<lb/>cile lique&longs;cunt, &longs;imul cum recrementis, cum quibus mi&longs;centur, aut effluunt, <lb/>aut in fornace adeo &longs;ub&longs;idunt, ut munere excoquendi nece&longs;&longs;ariò intermi&longs;&longs;o <lb/>refringenda &longs;it. </s> |
| <s id="N1AA7F">Quoties <expan abbr="aũt">aunt</expan>: ecrementa de plumbo per decliue officinæ &longs;o <lb/>lum defluxerint, & rutro detracta fuerint, toties os catini aperiatur, & plum <lb/>bum deriuetur in alterum catinum: quod quamprimum effluxerit os luto <lb/>cum puluere <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> permi&longs;to rur&longs;us obturetur. </s> | <s id="N1AA7F">Quoties <expan abbr="aũt">aut</expan>: recrementa de plumbo per decliue officinæ &longs;o<lb/>lum defluxerint, & rutro detracta fuerint, toties os catini aperiatur, & plum<lb/>bum deriuetur in alterum catinum: quod quamprimum effluxerit os luto <lb/>cum puluere <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> permi&longs;to rur&longs;us obturetur. </s> |
| <s id="N1AA90">In hoc catino prunæ in­<lb/>&longs;int, ne plumbum mox effundendum refrige&longs;cat: ex eo, &longs;i tam impurum fue­<lb/>rit, ut opera inde formari non po&longs;&longs;int, effu&longs;o conficiantur panes recoquen­<lb/>di in foco, de quo paulo po&longs;t dicam: &longs;i purum, &longs;tatim æreæ laminæ cra&longs;&longs;æ &longs;u <lb/>perfundatur prius rectis lineis, deinde &longs;uper eas tran&longs;uer&longs;is ut cancelli fiant: <lb/>quorum &longs;inguli ferro &longs;ignatorio in eos impre&longs;&longs;o &longs;ignentur, &longs;i plumbum ex <lb/>lapillis effo&longs;&longs;is conflatum fuerit, unum tantummodo &longs;ignum, magi&longs;tratus <lb/>&longs;cilicet imprimi &longs;olet: &longs;i ex lapillis &longs;ola lotura collectis, duo magi&longs;tratus & <lb/>furca, qua lotores utuntur: tum ex id genus cancellis plerunque tribus ligneo <lb/>malleo compactis & coagmentatis formetur una ma&longs;&longs;a. </s> | <s id="N1AA90">In hoc catino prunæ in­<lb/>&longs;int, ne plumbum mox effundendum refrige&longs;cat: ex eo, &longs;i tam impurum fue­<lb/>rit, ut opera inde formari non po&longs;&longs;int, effu&longs;o conficiantur panes recoquen­<lb/>di in foco, de quo paulo po&longs;t dicam: &longs;i purum, &longs;tatim æreæ laminæ cra&longs;&longs;æ &longs;u <lb/>perfundatur prius rectis lineis, deinde &longs;uper eas tran&longs;uer&longs;is ut cancelli fiant: <lb/>quorum &longs;inguli ferro &longs;ignatorio in eos impre&longs;&longs;o &longs;ignentur, &longs;i plumbum ex <lb/>lapillis effo&longs;&longs;is conflatum fuerit, unum tantummodo &longs;ignum, magi&longs;tratus <lb/>&longs;cilicet imprimi &longs;olet: &longs;i ex lapillis &longs;ola lotura collectis, duo magi&longs;tratus & <lb/>furca, qua lotores utuntur: tum ex id genus cancellis plerunque tribus ligneo <lb/>malleo compactis & coagmentatis formetur una ma&longs;&longs;a. </s> |
| <s id="N1AAA5">Recrementa uerò <lb/>detracta mox batillo ferreo conijciantur in lacu&longs;culum ex una arbore caua­<lb/>tum, & agitata purgentur à carbonibus: tum exempta <expan abbr="cõtundantur">contundantur</expan> malleo <lb/>ferreo quadrangulo: deinde cum lapillis proxime coquendis recoquantur. <pb pagenum="332" xlink:href="001/01/342.jpg"/>Sed quidam <expan abbr="recrem&etilde;ta">recrementa</expan> ter uda pilis &longs;ubiecta tundunt, terque <expan abbr="recoquũt">recoquunt</expan>: quo­<lb/>rum adhuc humidorum &longs;i magnus aceruus fuerit coctus, ex eis <expan abbr="paucũ">paucum</expan> plum <lb/>bum propterea conflatur, quòd mox liquefacta rur&longs;us ex &longs;ornace defluant <lb/>in catinum. </s> | <s id="N1AAA5">Recrementa uerò <lb/>detracta mox batillo ferreo conijciantur in lacu&longs;culum ex una arbore caua­<lb/>tum, & agitata purgentur à carbonibus: tum exempta <expan abbr="cõtundantur">contundantur</expan> malleo <lb/>ferreo quadrangulo: deinde cum lapillis proxime coquendis recoquantur. <pb pagenum="332" xlink:href="001/01/342.jpg"/>Sed quidam <expan abbr="recrem&etilde;ta">recrementa</expan> ter uda pilis &longs;ubiecta tundunt, terque <expan abbr="recoquũt">recoquunt</expan>: quo­<lb/>rum adhuc humidorum &longs;i magnus aceruus fuerit coctus, ex eis <expan abbr="paucũ">paucum</expan> plum <lb/>bum propterea conflatur, quòd mox liquefacta rur&longs;us ex &longs;ornace defluant <lb/>in catinum. </s> |
| <s id="N1AAC9">Sed <expan abbr="lutũ">lutum</expan> & glareæ, quibus tales fornaces incru&longs;tantur, item cad <lb/>miæ, quia non raro concipiunt lapillos pror&longs;us non liquatos uel &longs;emiliqua <lb/>tos, & plumbi guttas combibunt, pilis udis &longs;ubiecta tundantur: quo modo <lb/>lapilli pror&longs;us non liquati per cancellos effluunt in canalem, & ut reliqui la­<lb/>pilli lauantur: &longs;emiliquati uerò & plumbi guttæ ex cap&longs;a exemptæ primum <lb/>cribro, in quo <expan abbr="nõ">non</expan> exigua earum portio remanet, lauentur: deinde in area, lin <lb/>teis exten&longs;is contecta. </s> | <s id="N1AAC9">Sed <expan abbr="lutũ">lutum</expan> & glareæ, quibus tales fornaces incru&longs;tantur, item cad <lb/>miæ, quia non raro concipiunt lapillos pror&longs;us non liquatos uel &longs;emiliqua <lb/>tos, & plumbi guttas combibunt, pilis udis &longs;ubiecta tundantur: quo modo <lb/>lapilli pror&longs;us non liquati per cancellos effluunt in canalem, & ut reliqui la­<lb/>pilli lauantur: &longs;emiliquati uerò & plumbi guttæ ex cap&longs;a exemptæ primum <lb/>cribro, in quo <expan abbr="nõ">non</expan> exigua earum portio remanet, lauentur: deinde in area, lin <lb/>teis exten&longs;is contecta. </s> |
| |
| <s id="N1ABF5">Si plumbum candidum adeo fuerit impurum, ut, cum malleo percu&longs;­<lb/>&longs;um ducitur, rimis fathi&longs;cat, &longs;tatim ex eo cancelli non fiunt, &longs;ed pan es, ut &longs;u­<pb pagenum="336" xlink:href="001/01/346.jpg"/>pra dixi, qui in foco denuo cocti purgantur. </s> | <s id="N1ABF5">Si plumbum candidum adeo fuerit impurum, ut, cum malleo percu&longs;­<lb/>&longs;um ducitur, rimis fathi&longs;cat, &longs;tatim ex eo cancelli non fiunt, &longs;ed pan es, ut &longs;u­<pb pagenum="336" xlink:href="001/01/346.jpg"/>pra dixi, qui in foco denuo cocti purgantur. </s> |
| <s id="N1ABFF">Is con&longs;tat ex &longs;axis arenarijs me <lb/>diam eius partem & <expan abbr="catinũ">catinum</expan> uer&longs;us paululum decliuibus, & quà coniungun <lb/>tur luto oblitis: in eo utrinque arida ligna uici&longs;&longs;im recta & <expan abbr="trã&longs;uer&longs;a">tran&longs;uer&longs;a</expan> collocan <lb/>tur, item in medio cra&longs;&longs;iora: quibus imponuntur plumbei panes quinque uel <lb/>&longs;ex, qui centumpondia circiter &longs;ex uniuer&longs;i pendunt: hi lignis incen&longs;is <expan abbr="&longs;tillãt">&longs;tillant</expan> <lb/>plumbo, quod continenter defluit in catinum, qui in officinæ &longs;olo e&longs;t: in cu <lb/>ius catini fundo plumbum impurum &longs;ub&longs;idet, <expan abbr="purũ">purum</expan> &longs;upernatat: utrunque ma <lb/>gi&longs;ter cochleari haurit: &longs;ed prius purum haurire pote&longs;t: ex quo æreæ laminæ <lb/>cra&longs;&longs;æ &longs;uperfu&longs;o efficit cancellos: po&longs;terius impurum, ex quo panem. </s> | <s id="N1ABFF">Is con&longs;tat ex &longs;axis arenarijs me <lb/>diam eius partem & <expan abbr="catinũ">catinum</expan> uer&longs;us paululum decliuibus, & quà coniungun <lb/>tur luto oblitis: in eo utrinque arida ligna uici&longs;&longs;im recta & <expan abbr="trã&longs;uer&longs;a">tran&longs;uer&longs;a</expan> collocan <lb/>tur, item in medio cra&longs;&longs;iora: quibus imponuntur plumbei panes quinque uel <lb/>&longs;ex, qui centumpondia circiter &longs;ex uniuer&longs;i pendunt: hi lignis incen&longs;is <expan abbr="&longs;tillãt">&longs;tillant</expan> <lb/>plumbo, quod continenter defluit in catinum, qui in officinæ &longs;olo e&longs;t: in cu <lb/>ius catini fundo plumbum impurum &longs;ub&longs;idet, <expan abbr="purũ">purum</expan> &longs;upernatat: utrunque ma <lb/>gi&longs;ter cochleari haurit: &longs;ed prius purum haurire pote&longs;t: ex quo æreæ laminæ <lb/>cra&longs;&longs;æ &longs;uperfu&longs;o efficit cancellos: po&longs;terius impurum, ex quo panem. </s> |
| <s id="N1AC22">Di&longs;cri <lb/>men autem quod inter ea e&longs;t dum et haurit & effundit fluendi facilitate atque<lb/>difficultate digno&longs;cit: <expan abbr="cãcellati">cancellati</expan> <expan abbr="centũpondiũ">centumpondium</expan> pluris, in panis <expan abbr="figurã">figuram</expan> formati, <lb/>minoris <expan abbr="u&etilde;ditur">uenditur</expan>. </s> | <s id="N1AC22">Di&longs;cri <lb/>men autem quod inter ea e&longs;t dum et haurit & effundit fluendi facilitate atque<lb/>difficultate digno&longs;cit: <expan abbr="cãcellati">cancellati</expan> <expan abbr="centũpondiũ">centumpondium</expan> pluris, in panis <expan abbr="figurã">figuram</expan> formati, <lb/>minoris <expan abbr="u&etilde;ditur">uenditur</expan>. </s> |
| <s id="N1AC3B">Nam <expan abbr="preciũ">precium</expan> illius, <expan abbr="preciũ">precium</expan> huius aureo nummo &longs;uperat, ex <lb/><expan abbr="cãcellis">cancellis</expan> quinque, quod alijs lcuiores &longs;int, ligneo malleo <expan abbr="cõpactis">compactis</expan> & coagmen <lb/>tatis formatur una ma&longs;&longs;a, & ferro &longs;ignatorio, in ip&longs;am impre&longs;&longs;o, &longs;ignatur. </s> | <s id="N1AC3B">Nam <expan abbr="preciũ">precium</expan> illius, <expan abbr="preciũ">precium</expan> huius aureo nummo &longs;uperat, ex <lb/><expan abbr="cãcellis">cancellis</expan> quinque, quod alijs leuiores &longs;int, ligneo malleo <expan abbr="cõpactis">compactis</expan> & coagmen<lb/>tatis formatur una ma&longs;&longs;a, & ferro &longs;ignatorio, in ip&longs;am impre&longs;&longs;o, &longs;ignatur. </s> |
| <s id="N1AC51"><lb/>Quidam nullum in officinæ &longs;olo catinum, in quem defluat plumbum, faci­<lb/>unt, &longs;ed in ip&longs;o foco: ex quo magi&longs;ter carbonibus remotis plumbum hau­<lb/>&longs;tum laminæ æreæ &longs;uperfundit. </s> | <s id="N1AC51"><lb/>Quidam nullum in officinæ &longs;olo catinum, in quem defluat plumbum, faci­<lb/>unt, &longs;ed in ip&longs;o foco: ex quo magi&longs;ter carbonibus remotis plumbum hau­<lb/>&longs;tum laminæ æreæ &longs;uperfundit. </s> |
| <s id="N1AC59">Purgamenta uerò, quæ ad ligna & carbo­<lb/>nes adhærent, collecta in fornace recoquuntur.</s> | <s id="N1AC59">Purgamenta uerò, quæ ad ligna & carbo­<lb/>nes adhærent, collecta in fornace recoquuntur.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <s id="N1ADAC">Ma&longs;&longs;a autem de fornace, in qua ferri uena exco­<lb/>quitur, deiecta in catino remanere &longs;olet ferrum durum, & quod difficulter <lb/>ducitur: ex quo <expan abbr="cõfici">confici</expan> po&longs;&longs;unt præferrata <expan abbr="pilorũ">pilorum</expan> capita, & duri&longs;&longs;ima quæque<lb/>opera.</s> | <s id="N1ADAC">Ma&longs;&longs;a autem de fornace, in qua ferri uena exco­<lb/>quitur, deiecta in catino remanere &longs;olet ferrum durum, & quod difficulter <lb/>ducitur: ex quo <expan abbr="cõfici">confici</expan> po&longs;&longs;unt præferrata <expan abbr="pilorũ">pilorum</expan> capita, & duri&longs;&longs;ima quæque<lb/>opera.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1ADBD" type="caption"> | <p id="N1ADBD" type="caption"> |
| <s id="N1ADBF">F<emph type="italics"/>ocus<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>ceruus<emph.end type="italics"/> B. V<emph type="italics"/>ia recremente um<emph.end type="italics"/> C. M<emph type="italics"/>a&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> D. <lb/>M<emph type="italics"/>arcnli lignei<emph.end type="italics"/> E. M<emph type="italics"/>alleus<emph.end type="italics"/> F. I<emph type="italics"/>ncus<emph.end type="italics"/> G.</s> | <s id="N1ADBF">F<emph type="italics"/>ocus<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>ceruus<emph.end type="italics"/> B. V<emph type="italics"/>ia recrementeorum<emph.end type="italics"/> C. M<emph type="italics"/>a&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> D. <lb/>M<emph type="italics"/>arculi lignei<emph.end type="italics"/> E. M<emph type="italics"/>alleus<emph.end type="italics"/> F. I<emph type="italics"/>ncus<emph.end type="italics"/> G.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="339" xlink:href="001/01/349.jpg"/> | <pb pagenum="339" xlink:href="001/01/349.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.349.1.jpg" xlink:href="001/01/349/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.349.1.jpg" xlink:href="001/01/349/1.jpg"/> |
| <p id="N1ADF7" type="main"> | <p id="N1ADF7" type="main"> |
| <s id="N1ADF9">Sed ad ferri uenam, quæ uel æro&longs;a e&longs;t, uel cocta difficulter lique&longs;cit, maio<lb/>re opera & acriore igni nobis opus e&longs;t: etenim eius partes, in quibus metal­<pb pagenum="340" xlink:href="001/01/350.jpg"/>lum ine&longs;t, non modo à reliquis, quæ nullum in &longs;e continent metallum, opor<lb/>tet &longs;ecernere, & pilis &longs;iccis frangere: &longs;ed & urere, ut alia metalla atque &longs;uccos | <s id="N1ADF9">Sed ad ferri uenam, quæ uel æro&longs;a e&longs;t, uel cocta difficulter lique&longs;cit, maio<lb/>re opera & acriore igni nobis opus e&longs;t: etenim eius partes, in quibus metal­<pb pagenum="340" xlink:href="001/01/350.jpg"/>lum ine&longs;t, non modo à reliquis, quæ nullum in &longs;e continent metallum, opor<lb/>tet &longs;ecernere, & pilis &longs;iccis frangere: &longs;ed & urere, ut alia metalla atque fuccos <lb/>nociuos exhalent: & lauare, ut leuia quæque ab eis &longs;eparentur. </s> |
| <lb/>nociuos exhalent: & lauare, ut leuia quæque ab eis &longs;eparentur. </s> | |
| <s id="N1AE07">Excoquantur <lb/>uerò in fornace primæ a&longs;&longs;imili, uerùm multo ampliore & altiore, ut multam <lb/>uenam, multosque carbones continere po&longs;&longs;it: nam partim uenæ fragmentis, <lb/>quæ maiora nuce non &longs;int, partim carbonibus compleatur: quas res exco­<lb/>ctores gradibus, qui &longs;int ad alterum latus fornacis, a&longs;cendentes inijciant. </s> | <s id="N1AE07">Excoquantur <lb/>uerò in fornace primæ a&longs;&longs;imili, uerùm multo ampliore & altiore, ut multam <lb/>uenam, multosque carbones continere po&longs;&longs;it: nam partim uenæ fragmentis, <lb/>quæ maiora nuce non &longs;int, partim carbonibus compleatur: quas res exco­<lb/>ctores gradibus, qui &longs;int ad alterum latus fornacis, a&longs;cendentes inijciant. </s> |
| <s id="N1AE12">At <lb/>ex tali uena modò &longs;emel, modò bis cocta conflatur ferrum, quod idoneum <lb/>e&longs;t ut in foco fornacis ferrariæ recalfiat, & magno illo malleo ferreo &longs;ubie­<lb/>ctum dilatetur, atque ferro acuto in partes &longs;ecetur.</s> | <s id="N1AE12">At <lb/>ex tali uena modò &longs;emel, modò bis cocta conflatur ferrum, quod idoneum <lb/>e&longs;t ut in foco fornacis ferrariæ recalfiat, & magno illo malleo ferreo &longs;ubie­<lb/>ctum dilatetur, atque ferro acuto in partes &longs;ecetur.</s> |
| </p> | </p> |
| |
| <pb pagenum="341" xlink:href="001/01/351.jpg"/> | <pb pagenum="341" xlink:href="001/01/351.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.351.1.jpg" xlink:href="001/01/351/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.351.1.jpg" xlink:href="001/01/351/1.jpg"/> |
| <p id="N1AE41" type="main"> | <p id="N1AE41" type="main"> |
| <s id="N1AE43">At ars hoc modo <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan> igni & additamentis perficit, & ex co efficit <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan>, <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> Græci <foreign lang="el">so/mwma</foreign> nominant, Eligatur <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan>, quod ad <expan abbr="lique&longs;cendũ">lique&longs;cendum</expan> e&longs;t <expan abbr="aptũ">aptum</expan>: <pb pagenum="342" xlink:href="001/01/352.jpg"/>& præterea durum, atque quod facile duci pote&longs;t. </s> | <s id="N1AE43">At ars hoc modo <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan> igni & additamentis perficit, & ex eo efficit <expan abbr="aci&etilde;">aciem</expan>, <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> Græci <foreign lang="el">so/mwma</foreign> nominant, Eligatur <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan>, quod ad <expan abbr="lique&longs;cendũ">lique&longs;cendum</expan> e&longs;t <expan abbr="aptũ">aptum</expan>: <pb pagenum="342" xlink:href="001/01/352.jpg"/>& præterea durum, atque quod facile duci pote&longs;t. </s> |
| <s id="N1AE68">Nam et&longs;i ex uenis, quæ ip&longs;i <lb/>cum alijs metallis communes &longs;unt, conflatum lique&longs;cat, tamen aut molle e&longs;t <lb/>aut fragile. </s> | <s id="N1AE68">Nam et&longs;i ex uenis, quæ ip&longs;i <lb/>cum alijs metallis communes &longs;unt, conflatum lique&longs;cat, tamen aut molle e&longs;t <lb/>aut fragile. </s> |
| <s id="N1AE6F">Tale uerò candens primò in minutas particulas &longs;ecetur, & cum <lb/>lapidibus lique&longs;centibus <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> permi&longs;ceatur: deinde in foco fornacis <lb/>ferrariæ fiat catinus ex eodem puluere madido, ex quo fiunt catini, qui &longs;unt <lb/>ante fornaces in quibus uenæ auri uel argenti excoquuntur: cuius latitudo <lb/>&longs;it ad &longs;e&longs;quipedem, altitudo ad pedem. </s> | <s id="N1AE6F">Tale uerò candens primò in minutas particulas &longs;ecetur, & cum <lb/>lapidibus lique&longs;centibus <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> permi&longs;ceatur: deinde in foco fornacis <lb/>ferrariæ fiat catinus ex eodem puluere madido, ex quo fiunt catini, qui &longs;unt <lb/>ante fornaces in quibus uenæ auri uel argenti excoquuntur: cuius latitudo <lb/>&longs;it ad &longs;e&longs;quipedem, altitudo ad pedem. </s> |
| <s id="N1AE7E">Folles autem &longs;ic collocentur, ut uen­<lb/>tum medio catino per narem in&longs;pirent: tum catinus totus optimis carboni­<lb/>bus compleatur & circumcirca ponantur &longs;axorum fragmenta, quæ ferri par <lb/>ticulas & carbones &longs;uperfu&longs;os coerceant: &longs;ed <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> carbones omnes <lb/>ar&longs;erint, & catinus excanduerit, folles uentum <expan abbr="in&longs;pir&etilde;t">in&longs;pirent</expan>, atque magi&longs;ter &longs;en&longs;im <lb/>infundat tantam ferri & lapidis <expan abbr="lique&longs;c&etilde;tis">lique&longs;centis</expan> mi&longs;turam, quanta &longs;ibi infunden­<lb/>da uidebitur: in quam, cùm liquefacta fuerit, mediam quatuor ferri ma&longs;&longs;as, <lb/>quarum &longs;ingulæ <expan abbr="pendãt">pendant</expan> libras triginta, imponat: & acri igni quinque uel &longs;ex <lb/>horis coquat, & bacillo immi&longs;&longs;o ferrum <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> &longs;æpius agitet, ut eius tenu­<lb/>i&longs;&longs;imam quanque particulam ma&longs;&longs;arum parua foramina combibant: quæ par <lb/>ticulæ &longs;ua ui <expan abbr="cõ&longs;umunt">con&longs;umunt</expan> & dilatant cra&longs;&longs;as ma&longs;&longs;arum particulas: quæ molles <lb/>& fermento &longs;imiles fiunt. </s> | <s id="N1AE7E">Folles autem &longs;ic collocentur, ut uen­<lb/>tum medio catino per narem in&longs;pirent: tum catinus totus optimis carboni­<lb/>bus compleatur & circumcirca ponantur &longs;axorum fragmenta, quæ ferri par <lb/>ticulas & carbones &longs;uperfu&longs;os coerceant: &longs;ed <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> carbones omnes <lb/>ar&longs;erint, & catinus excanduerit, folles uentum <expan abbr="in&longs;pir&etilde;t">in&longs;pirent</expan>, atque magi&longs;ter &longs;en&longs;im <lb/>infundat tantam ferri & lapidis <expan abbr="lique&longs;c&etilde;tis">lique&longs;centis</expan> mi&longs;turam, quanta &longs;ibi infunden­<lb/>da uidebitur: in quam, cùm liquefacta fuerit, mediam quatuor ferri ma&longs;&longs;as, <lb/>quarum &longs;ingulæ <expan abbr="pendãt">pendant</expan> libras triginta, imponat: & acri igni quinque uel &longs;ex <lb/>horis coquat, & bacillo immi&longs;&longs;o ferrum <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> &longs;æpius agitet, ut eius tenu­<lb/>i&longs;&longs;imam quanque particulam ma&longs;&longs;arum parua foramina combibant: quæ par <lb/>ticulæ &longs;ua ui <expan abbr="cõ&longs;umunt">con&longs;umunt</expan> & dilatant cra&longs;&longs;as ma&longs;&longs;arum particulas: quæ molles <lb/>& fermento &longs;imiles fiunt. </s> |
| |
| <pb pagenum="343" xlink:href="001/01/353.jpg"/> | <pb pagenum="343" xlink:href="001/01/353.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.353.1.jpg" xlink:href="001/01/353/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.353.1.jpg" xlink:href="001/01/353/1.jpg"/> |
| <p id="N1AF11" type="main"> | <p id="N1AF11" type="main"> |
| <s id="N1AF13"><expan abbr="Reliquorũ">Reliquorum</expan> <expan abbr="aũt">aunt</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> uenæ in fornacib. </s> | <s id="N1AF13"><expan abbr="Reliquorũ">Reliquorum</expan> <expan abbr="aũt">aut</expan> <expan abbr="metallorũ">metallorum</expan> uenæ in fornacib. </s> |
| <s id="N1AF21"><expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>, &longs;ed <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> ui <lb/>ui, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;tibij, in ollis: <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> cinerei, in canalibus. </s> | <s id="N1AF21"><expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="excoquũtur">excoquuntur</expan>, &longs;ed <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> ui <lb/>ui, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;tibij, in ollis: <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> cinerei, in canalibus. </s> |
| <s id="N1AF39">Sed primò <expan abbr="dicã">dicam</expan> de <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan><pb pagenum="344" xlink:href="001/01/354.jpg"/>uiuo: id in lacunis, in quas ex uenis fibrisque confluxit, repertum colligatur: <lb/>aceto &longs;aleque purgetur: in linteum lino xylino <expan abbr="contextũ">contextum</expan>, uel in alutam infun­<lb/>datur: per quam complicatam & compre&longs;&longs;am argentum uiuum penetrans <lb/>purum in ollam uel patinam &longs;ubiectam delabitur. </s> | <s id="N1AF39">Sed primò <expan abbr="dicã">dicam</expan> de <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan><pb pagenum="344" xlink:href="001/01/354.jpg"/>uiuo: id in lacunis, in quas ex uenis fibrisque confluxit, repertum colligatur: <lb/>aceto &longs;aleque purgetur: in linteum lino xylino <expan abbr="contextũ">contextum</expan>, uel in alutam infun­<lb/>datur: per quam complicatam & compre&longs;&longs;am argentum uiuum penetrans <lb/>purum in ollam uel patinam &longs;ubiectam delabitur. </s> |
| <s id="N1AF52">Vena uerò <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> uiui in <lb/>ollis excoquitur binis uel &longs;ingulis: &longs;i in binis, &longs;uperiores figura non multum <lb/>di&longs;&longs;imiles &longs;unt uitreis ampullis, in quas urinæ, medicis in&longs;pectandæ, infun­<lb/>di &longs;olent: continuo tamen recta &longs;ur&longs;um uer&longs;us angu&longs;tiores: Inferiores uerò <lb/>&longs;imiles &longs;unt catillis, in quibus uiri uel mulieres ca&longs;eos conficiunt: &longs;ed utræque<lb/>utri&longs;que maiores. </s> | <s id="N1AF52">Vena uerò <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> uiui in <lb/>ollis excoquitur binis uel &longs;ingulis: &longs;i in binis, &longs;uperiores figura non multum <lb/>di&longs;&longs;imiles &longs;unt uitreis ampullis, in quas urinæ, medicis in&longs;pectandæ, infun­<lb/>di &longs;olent: continuo tamen recta &longs;ur&longs;um uer&longs;us angu&longs;tiores: Inferiores uerò <lb/>&longs;imiles &longs;unt catillis, in quibus uiri uel mulieres ca&longs;eos conficiunt: &longs;ed utræque<lb/>utri&longs;que maiores. </s> |
| |
| <s id="N1B43F">Septima fit <lb/>ex atramenti &longs;utorij libris duabus, halinitri &longs;e&longs;quilibra, aluminis &longs;elibra, lapi <lb/>dis, qui in fornaces ardentes coniectus facile igni lique&longs;cit, tertij generis li­<lb/>bra, aquæ fontanæ dextante. </s> | <s id="N1B43F">Septima fit <lb/>ex atramenti &longs;utorij libris duabus, halinitri &longs;e&longs;quilibra, aluminis &longs;elibra, lapi <lb/>dis, qui in fornaces ardentes coniectus facile igni lique&longs;cit, tertij generis li­<lb/>bra, aquæ fontanæ dextante. </s> |
| <s id="N1B448">Octaua <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan> ex atramenti &longs;utorij libris du <lb/>abus, halinitri totidem libris, aluminis &longs;e&longs;quilibra, fecis aquarum, quæ <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>ab argento &longs;ecernunt, libra: ad &longs;ingulas autem libras affunditur aquæ puti­<lb/>dæ &longs;extans. </s> | <s id="N1B448">Octaua <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan> ex atramenti &longs;utorij libris du <lb/>abus, halinitri totidem libris, aluminis &longs;e&longs;quilibra, fecis aquarum, quæ <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>ab argento &longs;ecernunt, libra: ad &longs;ingulas autem libras affunditur aquæ puti­<lb/>dæ &longs;extans. </s> |
| <s id="N1B459">In nona in&longs;unt laterum coctorum libræ duæ, atramenti &longs;utorij <lb/>una, halinitri item una, &longs;alis <expan abbr="tantũ">tantum</expan>, quantum manu <expan abbr="cõprehendi">comprehendi</expan> pote&longs;t, aquæ <lb/>fontanæ dodrans. </s> | <s id="N1B459">In nona in&longs;unt laterum coctorum libræ duæ, atramenti &longs;utorij <lb/>una, halinitri item una, &longs;alis <expan abbr="tantũ">tantum</expan>, quantum manu <expan abbr="cõprehendi">comprehendi</expan> pote&longs;t, aquæ <lb/>fontanæ dodrans. </s> |
| <s id="N1B468">Decima &longs;ola caret? </s> | <s id="N1B468">Decima &longs;ola caret </s> |
| <s id="N1B46B">tramento &longs;utorio & alumine: Habet <pb pagenum="355" xlink:href="001/01/365.jpg"/>uerò halinitri libras tres, lapidis, qui in fornaces ardentes coniectus facile i­<lb/>gni lique&longs;cit tertij generis duas, æruginis, &longs;tibij, &longs;cobis ferri elimatæ, amian­<lb/>ti &longs;ingulorum &longs;elibram, aquæ fontanæ libram & &longs;extantem. </s> | <s id="N1B46B">atramento &longs;utorio & alumine: Habet <pb pagenum="355" xlink:href="001/01/365.jpg"/>uerò halinitri libras tres, lapidis, qui in fornaces ardentes coniectus facile i­<lb/>gni lique&longs;cit tertij generis duas, æruginis, &longs;tibij, &longs;cobis ferri elimatæ, amian­<lb/>ti &longs;ingulorum &longs;elibram, aquæ fontanæ libram & &longs;extantem. </s> |
| <s id="N1B477">Atramentum <lb/>autem <expan abbr="&longs;utoriũ">&longs;utorium</expan>, ex quo hæ aquæ confici &longs;olent, omne prius re&longs;oluatur in pul <lb/>uerem hoc modo. </s> | <s id="N1B477">Atramentum <lb/>autem <expan abbr="&longs;utoriũ">&longs;utorium</expan>, ex quo hæ aquæ confici &longs;olent, omne prius re&longs;oluatur in pul <lb/>uerem hoc modo. </s> |
| <s id="N1B482">Ip&longs;um inijciatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> fictilem interius &longs;puma argenti <lb/>obductum, & coquatur donec lique&longs;cat: tum filo æreo agitetur: po&longs;tea refri <lb/>geratum teratur in puluerem: eodem modo halinitrum ui ignis liquatum et <lb/>refrigeratum conteratur in puluerem: quin alumen: quod tamen <expan abbr="quidã">quidam</expan> bræ <lb/>cteæ ferreæ impo&longs;itum urunt, ac in puluerem re&longs;oluunt. </s> | <s id="N1B482">Ip&longs;um inijciatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> fictilem interius &longs;puma argenti <lb/>obductum, & coquatur donec lique&longs;cat: tum filo æreo agitetur: po&longs;tea refri <lb/>geratum teratur in puluerem: eodem modo halinitrum ui ignis liquatum et <lb/>refrigeratum conteratur in puluerem: quin alumen: quod tamen <expan abbr="quidã">quidam</expan> bræ <lb/>cteæ ferreæ impo&longs;itum urunt, ac in puluerem re&longs;oluunt. </s> |
| <s id="N1B495">Quan quam autem <lb/>omnes illæ aquæ auri etiam ramentum uel puluerem &longs;eparant à &longs;purcicí, ta <lb/>men &longs;unt quædam <expan abbr="cõpo&longs;itiones">compo&longs;itiones</expan>, quæ &longs;ingularem uim <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>: earum prima <lb/>con&longs;tat ex æruginis libra, <expan abbr="atram&etilde;ti">atramenti</expan> &longs;utorij <expan abbr="dodrãte">dodrante</expan>. </s> | <s id="N1B495">Quan quam autem <lb/>omnes illæ aquæ auri etiam ramentum uel puluerem &longs;eparant à &longs;purcicía, ta<lb/>men &longs;unt quædam <expan abbr="cõpo&longs;itiones">compo&longs;itiones</expan>, quæ &longs;ingularem uim <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>: earum prima <lb/>con&longs;tat ex æruginis libra, <expan abbr="atram&etilde;ti">atramenti</expan> &longs;utorij <expan abbr="dodrãte">dodrante</expan>. </s> |
| <s id="N1B4AE">Ad &longs;ingulas uerò libras <lb/>affunditur aquæ fontanæ uel fluuialis &longs;extans: de qua re, ad <expan abbr="o&etilde;s">oens</expan> <expan abbr="cõpo&longs;itio­nes">compo&longs;itio­<lb/>nes</expan> pertinente, &longs;emel dixi&longs;&longs;e &longs;atis e&longs;t. </s> | <s id="N1B4AE">Ad &longs;ingulas uerò libras <lb/>affunditur aquæ fontanæ uel fluuialis &longs;extans: de qua re, ad <expan abbr="o&etilde;s">omnes</expan> <expan abbr="cõpo&longs;itio­nes">compo&longs;itio­<lb/>nes</expan> pertinente, &longs;emel dixi&longs;&longs;e &longs;atis e&longs;t. </s> |
| <s id="N1B4BD">Altera <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> conficitur ex auripig­<lb/>menti facticij, atramenti &longs;utorij, calcis, aluminis, cineris qua lanarum infecto <lb/>res utuntur &longs;ingulorum libra, æruginis quadrante, &longs;tibij &longs;e&longs;cuntia. </s> | <s id="N1B4BD">Altera <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> conficitur ex auripig­<lb/>menti facticij, atramenti &longs;utorij, calcis, aluminis, cineris qua lanarum infecto <lb/>res utuntur &longs;ingulorum libra, æruginis quadrante, &longs;tibij &longs;e&longs;cuntia. </s> |
| <s id="N1B4C8">Tertia ex <lb/><expan abbr="atram&etilde;ti">atramenti</expan> &longs;utorij libris tribus, halinitri una, amianti &longs;elibra, lateris cocti item <lb/>&longs;elibra. </s> | <s id="N1B4C8">Tertia ex <lb/><expan abbr="atram&etilde;ti">atramenti</expan> &longs;utorij libris tribus, halinitri una, amianti &longs;elibra, lateris cocti item <lb/>&longs;elibra. </s> |
| <s id="N1B4D2">Quarta ex halinitri libra, aluminis <expan abbr="it&etilde;">item</expan> libra, &longs;alis ammoniaci &longs;elibra. </s> | <s id="N1B4D2">Quarta ex halinitri libra, aluminis <expan abbr="it&etilde;">item</expan> libra, &longs;alis ammoniaci &longs;elibra. </s> |
| |
| <s id="N1B4E3">Hæ laminæ &longs;u­<lb/>perius luto obductæ in medio eorum loco habeant tantum foramen rotun <lb/>dum, quantum capere po&longs;&longs;it catinum fictilem, in quo ampulla uitrea collo­<lb/>catur: & ab utroque eius foraminis latere bina foramina &longs;piritalia, quæ par­<lb/>ua &longs;int & &longs;imiliter rotunda: infima fornacis pars, ubi ad altitudinem palmi <lb/>a&longs;&longs;urrexit, rur&longs;us laminas habeat ferreas, quas item bacilla ferrea &longs;u&longs;tineant, <lb/>ut ip&longs;æ laminæ carbones <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan>: po&longs;t à fronte media habeat os, ignis in for <lb/>nacem inijciendi cau&longs;a factum, <expan abbr="altũ">altum</expan> atque latum &longs;emipedem, atque &longs;uperius ro­<lb/>tundum: &longs;ub quo &longs;it os &longs;piritale. </s> | <s id="N1B4E3">Hæ laminæ &longs;u­<lb/>perius luto obductæ in medio eorum loco habeant tantum foramen rotun <lb/>dum, quantum capere po&longs;&longs;it catinum fictilem, in quo ampulla uitrea collo­<lb/>catur: & ab utroque eius foraminis latere bina foramina &longs;piritalia, quæ par­<lb/>ua &longs;int & &longs;imiliter rotunda: infima fornacis pars, ubi ad altitudinem palmi <lb/>a&longs;&longs;urrexit, rur&longs;us laminas habeat ferreas, quas item bacilla ferrea &longs;u&longs;tineant, <lb/>ut ip&longs;æ laminæ carbones <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan>: po&longs;t à fronte media habeat os, ignis in for <lb/>nacem inijciendi cau&longs;a factum, <expan abbr="altũ">altum</expan> atque latum &longs;emipedem, atque &longs;uperius ro­<lb/>tundum: &longs;ub quo &longs;it os &longs;piritale. </s> |
| <s id="N1B4FE">In catinum autem fictilem, in <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> collo­<lb/>catum, inijciatur arena pura: cuius altitudo &longs;it ad <expan abbr="digitũ">digitum</expan> tran&longs;uer&longs;um: in <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>ampulla uitrea imponatur tam altè quàm e&longs;t obducta luto. </s> | <s id="N1B4FE">In catinum autem fictilem, in <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> collo­<lb/>catum, inijciatur arena pura: cuius altitudo &longs;it ad <expan abbr="digitũ">digitum</expan> tran&longs;uer&longs;um: in <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>ampulla uitrea imponatur tam altè quàm e&longs;t obducta luto. </s> |
| <s id="N1B511">Etenim eius par <lb/>ti paulo plus quàm quartæ, & quidem infimæ lutum ferè liquidum octies <lb/>aut decies uix cultelli cra&longs;&longs;itudine illinitur, & toties rur&longs;us exiccatur, ut eius <lb/>luti cra&longs;&longs;itudo &longs;it ad pollicem <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>: eiu&longs;modi lutum cum pilis & lino <lb/>xylino, uel floccis à panno abra&longs;is, & &longs;ale, ne rimis fati&longs;cat, permi&longs;tum &longs;it, & <lb/>bacillo ferreo &longs;æpius uerberatum. </s> | <s id="N1B511">Etenim eius par <lb/>ti paulo plus quàm quartæ, & quidem infimæ lutum ferè liquidum octies <lb/>aut decies uix cultelli cra&longs;&longs;itudine illinitur, & toties rur&longs;us exiccatur, ut eius <lb/>luti cra&longs;&longs;itudo &longs;it ad pollicem <expan abbr="trã&longs;uer&longs;um">tran&longs;uer&longs;um</expan>: eiu&longs;modi lutum cum pilis & lino <lb/>xylino, uel floccis à panno abra&longs;is, & &longs;ale, ne rimis fati&longs;cat, permi&longs;tum &longs;it, & <lb/>bacillo ferreo &longs;æpius uerberatum. </s> |
| <s id="N1B522">Tam autem multæ res, ex quibus <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;i<lb/>tio</expan> con&longs;tat, in ampullam non concludantur ut pror&longs;us plena fiat, ne <expan abbr="nõ">non</expan> ex­<lb/>coctæ ferantur ad operculum: id item uitreum cum ampulla linteolis, farina <lb/>triticca, oui albumine & aqua madefacta, illitis arcti&longs;&longs;ime coniungatur: & ea <lb/>parte eis lutum, quod careat &longs;ale, illinatur. </s> | <s id="N1B522">Tam autem multæ res, ex quibus <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;i<lb/>tio</expan> con&longs;tat, in ampullam non concludantur ut pror&longs;us plena fiat, ne <expan abbr="nõ">non</expan> ex­<lb/>coctæ ferantur ad operculum: id item uitreum cum ampulla linteolis, farina <lb/>triticea, oui albumine & aqua madefacta, illitis arcti&longs;&longs;ime coniungatur: & ea <lb/>parte eis lutum, quod careat &longs;ale, illinatur. </s> |
| <s id="N1B535">Simili modo naris operculi <expan abbr="cũ">cum</expan> al­<lb/>tera ampulla uitrea, quæ aquam, qua ip&longs;a &longs;tillat, recipit, linteolis coniunga­<lb/>tur, & ea parte luto obducatur. </s> | <s id="N1B535">Simili modo naris operculi <expan abbr="cũ">cum</expan> al­<lb/>tera ampulla uitrea, quæ aquam, qua ip&longs;a &longs;tillat, recipit, linteolis coniunga­<lb/>tur, & ea parte luto obducatur. </s> |
| <s id="N1B540">Attamen <expan abbr="admodũ">admodum</expan> tenuis clauus ferreus, uel <lb/>cuneolus ligncus, paulo cra&longs;&longs;ior acu, inter <expan abbr="utrãque">utranque</expan> figatur, ut quoties ad hanc <lb/><expan abbr="de&longs;tillãdi">de&longs;tillandi</expan> rationem artifici opus fuerit aura, extrahi po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1B540">Attamen <expan abbr="admodũ">admodum</expan> tenuis clauus ferreus, uel <lb/>cuneolus ligneus, paulo cra&longs;&longs;ior acu, inter <expan abbr="utrãque">utranque</expan> figatur, ut quoties ad hanc <lb/><expan abbr="de&longs;tillãdi">de&longs;tillandi</expan> rationem artifici opus fuerit aura, extrahi po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1B552">Ea uerò opus e&longs;t <lb/>cùm halitus ualenti&longs;&longs;imi nimis feruntur ad &longs;uperiora. </s> | <s id="N1B552">Ea uerò opus e&longs;t <lb/>cùm halitus ualenti&longs;&longs;imi nimis feruntur ad &longs;uperiora. </s> |
| <s id="N1B557">Quatuor etiam fora­<pb pagenum="356" xlink:href="001/01/366.jpg"/>mina &longs;piritalia, quæ &longs;uperius, ut dixi, e&longs;&longs;e debent, ad latera magni foraminis, <lb/>in quo ampulla collocatur, luto occludantur. </s> | <s id="N1B557">Quatuor etiam fora­<pb pagenum="356" xlink:href="001/01/366.jpg"/>mina &longs;piritalia, quæ &longs;uperius, ut dixi, e&longs;&longs;e debent, ad latera magni foraminis, <lb/>in quo ampulla collocatur, luto occludantur. </s> |
| <s id="N1B561">His autem omnibus rite factis <lb/>res in ampullam coniectæ u&longs;que eò carbonibus <expan abbr="ard&etilde;tibus">ardentibus</expan> paulatim coquan­<lb/>tur, dum ip&longs;æ uaporem exhalare cœperint, & ampulla &longs;udore manare uide <lb/>atur. </s> | <s id="N1B561">His autem omnibus rite factis <lb/>res in ampullam coniectæ u&longs;que eò carbonibus <expan abbr="ard&etilde;tibus">ardentibus</expan> paulatim coquan­<lb/>tur, dum ip&longs;æ uaporem exhalare cœperint, & ampulla &longs;udore manare uide <lb/>atur. </s> |
| |
| <s id="N1B605">Temperatura primum adie <lb/>cto plumbo coquatur in catino cinereo u&longs;que dum omne plumbum exhalet, <lb/>atque eius bes æris tantummodo drachmas quinque, aut &longs;ummum &longs;ex, in &longs;e <expan abbr="cõtineat">con<lb/>tineat</expan>: nam &longs;i plus æris in ip&longs;a fuerit, argentum ab auro &longs;eparatum mox rur­<lb/>&longs;us cum eo coniungitur: tale <expan abbr="argentũ">argentum</expan>, in quo aurum ine&longs;t, liquatum uel for­<lb/>metur in globulos bacillo inferius diffi&longs;&longs;o agitatum, uel in canaliculum fer­<lb/>reum infundatur, & ex refrigerato efficiatur tenuis bractea. </s> | <s id="N1B605">Temperatura primum adie <lb/>cto plumbo coquatur in catino cinereo u&longs;que dum omne plumbum exhalet, <lb/>atque eius bes æris tantummodo drachmas quinque, aut &longs;ummum &longs;ex, in &longs;e <expan abbr="cõtineat">con<lb/>tineat</expan>: nam &longs;i plus æris in ip&longs;a fuerit, argentum ab auro &longs;eparatum mox rur­<lb/>&longs;us cum eo coniungitur: tale <expan abbr="argentũ">argentum</expan>, in quo aurum ine&longs;t, liquatum uel for­<lb/>metur in globulos bacillo inferius diffi&longs;&longs;o agitatum, uel in canaliculum fer­<lb/>reum infundatur, & ex refrigerato efficiatur tenuis bractea. </s> |
| <s id="N1B61C">Quoniam uerò <lb/>ratio faciendi globulos ex auro argento&longs;o acriorem curam & diligentiam <lb/>quàm ex alijs metallis de&longs;iderat, eam nunc paucis exponam: id primò conij <lb/>ciendum e&longs;t in catinum: qui deinde operculo tegendus & imponendus e&longs;t <lb/>in alterum catinum fictilem, modicum cinerem continentem: tum ita &longs;unt in <lb/>fornace collocandi, ut ignis, flatu follis, in&longs;pirari po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1B61C">Quoniam uerò <lb/>ratio faciendi globulos ex auro argento&longs;o acriorem curam & diligentiam <lb/>quàm ex alijs metallis de&longs;iderat, eam nunc paucis exponam: id primò conij <lb/>ciendum e&longs;t in catinum: qui deinde operculo tegendus & imponendus e&longs;t <lb/>in alterum catinum fictilem, modicum cinerem continentem: tum ita &longs;unt in <lb/>fornace collocandi, ut ignis, flatu follis, in&longs;pirari po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1B629">Po&longs;tea eis carbones <lb/>circundandi &longs;unt: hisque, ne cadant, lapides uel lateres: mox catino &longs;uperiori <lb/>carbones inijciendi &longs;unt, & eis prunæ &longs;uperinijciendæ: quibus rur&longs;us carbo <lb/>nes, ut catinus undique eis circundetur & contegatur: quem &longs;inere oportet &longs;e <lb/>mihora, uel paulo longiore &longs;pacio carbonibus <expan abbr="cand&etilde;tibus">candentibus</expan> calefieri: & pro­<lb/>uidere, ne <expan abbr="defici&etilde;tibus">deficientibus</expan> ij&longs;dem refrige&longs;cat: po&longs;thæc per follis narem flatus in­<lb/>&longs;pirandus e&longs;t, ut aurum incipiat lique&longs;cere: mox uer&longs;andum, & experimen­<lb/>to rapto con&longs;iderandum an liquatum &longs;it. </s> | <s id="N1B629">Po&longs;tea eis carbones <lb/>circundandi &longs;unt: hisque, ne cadant, lapides uel lateres: mox catino &longs;uperiori <lb/>carbones inijciendi &longs;unt, & eis prunæ &longs;uperinijciendæ: quibus rur&longs;us carbo <lb/>nes, ut catinus undique eis circundetur & contegatur: quem &longs;inere oportet &longs;e <lb/>mihora, uel paulo longiore &longs;pacio carbonibus <expan abbr="cand&etilde;tibus">candentibus</expan> calefieri: & pro­<lb/>uidere, ne <expan abbr="defici&etilde;tibus">deficientibus</expan> ij&longs;dem refrige&longs;cat: po&longs;thæc per follis narem flatus in­<lb/>&longs;pirandus e&longs;t, ut aurum incipiat lique&longs;cere: mox uer&longs;andum, & experimen­<lb/>to rapto con&longs;iderandum an liquatum &longs;it. </s> |
| <s id="N1B642">Si fuerit liquatum, <expan abbr="additam&etilde;to">additamento</expan> ad <lb/>ip&longs;um adiecto catinum rur&longs;us confe&longs;tim operculare conuenit, ne id exha­<pb pagenum="358" xlink:href="001/01/368.jpg"/>let: & &longs;imul coquere tantulo temporis &longs;pacio, <expan abbr="quãtulo">quantulo</expan> quis quindeeim pa&longs;­<lb/>&longs;us ambulare po&longs;&longs;it: tum catillo forcipe prehen&longs;o hauriendum e&longs;t aurum, & <lb/>in uas oblongum, quod aquam frigidi&longs;&longs;imam contineat, ex alto infunden­<lb/>dum paulatim, ne globuli nimis cra&longs;&longs;i fiant: quanto enim magis fuerint ina­<lb/>nes & tenues, minus rotundi, tanto magis &longs;unt idonei: qua de cau&longs;a bacillo, <lb/>ab imo ad <expan abbr="mediũ">medium</expan> in quatuor partes &longs;ci&longs;&longs;o, aqua &longs;æpius e&longs;t <expan abbr="cõmouenda">commouenda</expan>. </s> | <s id="N1B642">Si fuerit liquatum, <expan abbr="additam&etilde;to">additamento</expan> ad <lb/>ip&longs;um adiecto catinum rur&longs;us confe&longs;tim operculare conuenit, ne id exha­<pb pagenum="358" xlink:href="001/01/368.jpg"/>let: & &longs;imul coquere tantulo temporis &longs;pacio, <expan abbr="quãtulo">quantulo</expan> quis quindecim pa&longs;­<lb/>&longs;us ambulare po&longs;&longs;it: tum catillo forcipe prehen&longs;o hauriendum e&longs;t aurum, & <lb/>in uas oblongum, quod aquam frigidi&longs;&longs;imam contineat, ex alto infunden­<lb/>dum paulatim, ne globuli nimis cra&longs;&longs;i fiant: quanto enim magis fuerint ina­<lb/>nes & tenues, minus rotundi, tanto magis &longs;unt idonei: qua de cau&longs;a bacillo, <lb/>ab imo ad <expan abbr="mediũ">medium</expan> in quatuor partes &longs;ci&longs;&longs;o, aqua &longs;æpius e&longs;t <expan abbr="cõmouenda">commouenda</expan>. </s> |
| <s id="N1B666">Sed <lb/>bractea &longs;ecetur in particulas & inijciatur, ut etiam globuli <expan abbr="arg&etilde;tei">argentei</expan>, in ampul <lb/>lam uitream: & tanta aqua eis affu&longs;a, quanta ad digiti altitudinem &longs;uperet ar <lb/>gentum, ampulla tegatur ue&longs;ica, uel linteo incerato ne exhalet: mox calefiat, <lb/>donec argentum di&longs;&longs;oluatur: cuius rei &longs;ignum e&longs;t aqua <expan abbr="ebulli&etilde;s">ebulliens</expan>. </s> | <s id="N1B666">Sed <lb/>bractea &longs;ecetur in particulas & inijciatur, ut etiam globuli <expan abbr="arg&etilde;tei">argentei</expan>, in ampul <lb/>lam uitream: & tanta aqua eis affu&longs;a, quanta ad digiti altitudinem &longs;uperet ar <lb/>gentum, ampulla tegatur ue&longs;ica, uel linteo incerato ne exhalet: mox calefiat, <lb/>donec argentum di&longs;&longs;oluatur: cuius rei &longs;ignum e&longs;t aqua <expan abbr="ebulli&etilde;s">ebulliens</expan>. </s> |
| <s id="N1B679">Re&longs;idet au­<lb/>tem in &longs;undo aurum colore nigricans, argentum cum aqua <expan abbr="permi&longs;tũ">permi&longs;tum</expan> &longs;uper­<lb/>natat: quam alij effundunt in catinum æreum, & ei affundunt frigidam, quæ <lb/>argentum &longs;tatim congelat: id aqua effu&longs;a <expan abbr="exemptũ">exemptum</expan> &longs;iccant: &longs;iccatum <expan abbr="coquũt">coquunt</expan> <lb/>in catino fictili donec lique&longs;cat: <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> infundunt in canaliculum ferreum. </s> | <s id="N1B679">Re&longs;idet au­<lb/>tem in fundo aurum colore nigricans, argentum cum aqua <expan abbr="permi&longs;tũ">permi&longs;tum</expan> &longs;uper­<lb/>natat: quam alij effundunt in catinum æreum, & ei affundunt frigidam, quæ <lb/>argentum &longs;tatim congelat: id aqua effu&longs;a <expan abbr="exemptũ">exemptum</expan> &longs;iccant: &longs;iccatum <expan abbr="coquũt">coquunt</expan> <lb/>in catino fictili donec lique&longs;cat: <expan abbr="liquatũ">liquatum</expan> infundunt in canaliculum ferreum. </s> |
| <s id="N1B694"><lb/>Aurum uerò, quod in ampulla reman&longs;it, eluunt calida, colant, &longs;iccant, cum <lb/>pauca chry&longs;ocolla, quam boracem uocant, in catino <expan abbr="coquũt">coquunt</expan>: liquatum item <lb/>infundunt in canaliculum ferreum. </s> | <s id="N1B694"><lb/>Aurum uerò, quod in ampulla reman&longs;it, eluunt calida, colant, &longs;iccant, cum <lb/>pauca chry&longs;ocolla, quam boracem uocant, in catino <expan abbr="coquũt">coquunt</expan>: liquatum item <lb/>infundunt in canaliculum ferreum. </s> |
| <s id="N1B6A0">Alij in ampullam, quæ continet <expan abbr="aurũ">aurum</expan> & <lb/>argentum, & aquam, quæ eam &longs;eparauit, calidam illius ualentis duplam uel <lb/>triplam infundunt, & in eandem ampullam, uel in catinum, in quem omnia <lb/>effu&longs;a fuerint, conijciunt bracteolas plumbi nigri & æris: quo modo <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>ad plumbum, argentum ad æs adhære&longs;cit: atque &longs;eor&longs;um plumbum ab auro, <lb/>&longs;eor&longs;um æs ab <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> <expan abbr="&longs;eparãt">&longs;eparant</expan> in catino cinereo. </s> | <s id="N1B6A0">Alij in ampullam, quæ continet <expan abbr="aurũ">aurum</expan> & <lb/>argentum, & aquam, quæ eam &longs;eparauit, calidam illius ualentis duplam uel <lb/>triplam infundunt, & in eandem ampullam, uel in catinum, in quem omnia <lb/>effu&longs;a fuerint, conijciunt bracteolas plumbi nigri & æris: quo modo <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>ad plumbum, argentum ad æs adhære&longs;cit: atque &longs;eor&longs;um plumbum ab auro, <lb/>&longs;eor&longs;um æs ab <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> <expan abbr="&longs;eparãt">&longs;eparant</expan> in catino cinereo. </s> |
| <s id="N1B6BD">Sed neutra ratio nobis pro­<lb/>batur, quod aqua, aurum ab argento &longs;eparans, pereat, cùm rur&longs;us u&longs;ui e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1B6BD">Sed neutra ratio nobis pro­<lb/>batur, quod aqua, aurum ab argento &longs;eparans, pereat, cùm rur&longs;us u&longs;ui e&longs;&longs;e <lb/>po&longs;&longs;it. </s> |
| |
| <s id="N1B6E7">Quod &longs;i bis aut ter <expan abbr="factũ">factum</expan> fu <lb/>erit, <expan abbr="anteaquã">anteaquam</expan> alia aqua affundatur, & opus citius perficitur, & aqua minus <lb/>multa con&longs;umitur. </s> | <s id="N1B6E7">Quod &longs;i bis aut ter <expan abbr="factũ">factum</expan> fu <lb/>erit, <expan abbr="anteaquã">anteaquam</expan> alia aqua affundatur, & opus citius perficitur, & aqua minus <lb/>multa con&longs;umitur. </s> |
| <s id="N1B6F6">Sed cum prima omnis de&longs;tillauerit, in ampullam inijcia­<lb/>tur tantum argentum, quantum prius: nam &longs;i tam multum &longs;emel fuerit inie­<lb/>ctum, aurum ab eo difficulter &longs;ecernitur: atque infundatur altera aqua, &longs;ed ca­<lb/>lefacta: ut ip&longs;a & ampulla pariter caleant, utque hæc frigore non di&longs;&longs;iliat: quæ <lb/>quoque, &longs;i uento frigido affletur, di&longs;&longs;ilire &longs;olet: deinde tertia aqua infundatur: <lb/>atque etiam, &longs;i res hoc po&longs;tulauerit, quarta, hoc e&longs;t aqua alia atque alia infunda­<lb/>tur, donec lateris cocti color auro in&longs;ederit. </s> | <s id="N1B6F6">Sed cum prima omnis de&longs;tillauerit, in ampullam inijcia­<lb/>tur tantum argentum, quantum prius: nam &longs;i tam multum &longs;emel fuerit inie­<lb/>ctum, aurum ab eo difficulter &longs;ecernitur: atque infundatur altera aqua, &longs;ed ca­<lb/>lefacta: ut ip&longs;a & ampulla pariter caleant, utque hæc frigore non di&longs;&longs;iliat: quæ <lb/>quoque, &longs;i uento frigido affletur, di&longs;&longs;ilire &longs;olet: deinde tertia aqua infundatur: <lb/>atque etiam, &longs;i res hoc po&longs;tulauerit, quarta, hoc e&longs;t aqua alia atque alia infunda­<lb/>tur, donec lateris cocti color auro in&longs;ederit. </s> |
| <s id="N1B705">Artifici autem &longs;int in promptu <lb/>duæ aquæ, quarum una &longs;it altera ualentior. </s> | <s id="N1B705">Artifici autem &longs;int in promptu <lb/>duæ aquæ, quarum una &longs;it altera ualentior. </s> |
| <s id="N1B70A">Efficaciore primò utatur, dein­<lb/>da minus potente, po&longs;tremò rur&longs;us ualentiore. </s> | <s id="N1B70A">Efficaciore primò utatur, dein­<lb/>de minus potente, po&longs;tremò rur&longs;us ualentiore. </s> |
| <s id="N1B70F">Sed cùm iam fuluus color fu <lb/>erit auro, aqua fontana affu&longs;a &longs;ubditis ignibus efferue&longs;cat: quater eadem ab­<lb/>luatur: u&longs;que eò coquatur in catino dum lique&longs;cat: aquæ, quibus abluitur au­<pb pagenum="359" xlink:href="001/01/369.jpg"/>rum, reponantur, in eis enim paululum argenti ine&longs;t: qua de re in ampullam <lb/>infu&longs;æ coquantur: &longs;ed guttas prius de&longs;tillantes altera ampulla recipiat, alte­<lb/>ra eas quæ po&longs;terius <expan abbr="excidũt">excidunt</expan>, cùm &longs;cilicet operculum rube&longs;cere incœperit: <lb/>hæc aqua ad experiendum aurum utilis e&longs;t, illa ad abluendum: prior etiam <lb/>rebus, ex quibus aqua illa ualens conficitur, affundi pote&longs;t. </s> | <s id="N1B70F">Sed cùm iam fuluus color fu <lb/>erit auro, aqua fontana affu&longs;a &longs;ubditis ignibus efferue&longs;cat: quater eadem ab­<lb/>luatur: u&longs;que eò coquatur in catino dum lique&longs;cat: aquæ, quibus abluitur au­<pb pagenum="359" xlink:href="001/01/369.jpg"/>rum, reponantur, in eis enim paululum argenti ine&longs;t: qua de re in ampullam <lb/>infu&longs;æ coquantur: &longs;ed guttas prius de&longs;tillantes altera ampulla recipiat, alte­<lb/>ra eas quæ po&longs;terius <expan abbr="excidũt">excidunt</expan>, cùm &longs;cilicet operculum rube&longs;cere incœperit: <lb/>hæc aqua ad experiendum aurum utilis e&longs;t, illa ad abluendum: prior etiam <lb/>rebus, ex quibus aqua illa ualens conficitur, affundi pote&longs;t. </s> |
| <s id="N1B727">Verum aqua <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>argento permi&longs;ta, quæ primò de&longs;tillauit, in ampullam inferius latam infu&longs;a <lb/>eodem modo coquatur, ut ab argento &longs;eparari po&longs;&longs;it: cuius &longs;uperiori extre­<lb/>mitati item <expan abbr="lutũ">lutum</expan> illinatur, & tegatur operculo. </s> | <s id="N1B727">Verum aqua <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>argento permi&longs;ta, quæ primò de&longs;tillauit, in ampullam inferius latam infu&longs;a <lb/>eodem modo coquatur, ut ab argento &longs;eparari po&longs;&longs;it: cuius &longs;uperiori extre­<lb/>mitati item <expan abbr="lutũ">lutum</expan> illinatur, & tegatur operculo. </s> |
| <s id="N1B738">Quod &longs;i aqua adeo multa fue <lb/>rit ut feratur ad &longs;uperiora, uel inijciatur pa&longs;tillus unus & alter ex cis qui con <lb/>&longs;tant ex &longs;apone, in tenues particulas &longs;ecto, & arida uini fece in puluerem <expan abbr="cõ­trita">con­<lb/>trita</expan>, atque &longs;imul in olla leni igni coctis & <expan abbr="cõmi&longs;tis">commi&longs;tis</expan>: uel argentum <expan abbr="cõmouea­tur">commouea­<lb/>tur</expan> uirgula è corylo de&longs;ecta & inferius diffi&longs;&longs;a, utroque modo aqua efferue­<lb/>&longs;cit & paulo po&longs;t rur&longs;us re&longs;idet. </s> | <s id="N1B738">Quod &longs;i aqua adeo multa fue <lb/>rit ut feratur ad &longs;uperiora, uel inijciatur pa&longs;tillus unus & alter ex cis qui con <lb/>&longs;tant ex &longs;apone, in tenues particulas &longs;ecto, & arida uini fece in puluerem <expan abbr="cõ­trita">con­<lb/>trita</expan>, atque &longs;imul in olla leni igni coctis & <expan abbr="cõmi&longs;tis">commi&longs;tis</expan>: uel argentum <expan abbr="cõmouea­tur">commouea­<lb/>tur</expan> uirgula è corylo de&longs;ecta & inferius diffi&longs;&longs;a, utroque modo aqua efferue­<lb/>&longs;cit & paulo po&longs;t rur&longs;us re&longs;idet. </s> |
| <s id="N1B751">Sed cùm iam halitus ualenti&longs;&longs;imi apparent, <lb/>aqua olei &longs;peciem offert, operculum rube&longs;cit: ne uerò halitus expirent, am­<lb/>pulla & operculum ea parte, qua eorum oræ inter &longs;e <expan abbr="cõmittuntur">committuntur</expan>, luto pror <lb/>&longs;us obducantur, & aqua continenter acriore igni coquatur: tot demum car­<lb/>bones in fornacem imponantur, quot ardentes <expan abbr="catinũ">catinum</expan> attingant: &longs;ed quàm <lb/>primum omnis aqua de&longs;tillauerit, & &longs;olum <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> ignis calore &longs;iccatum, <lb/>in ampulla reman&longs;erit, ea eximatur: decutiatur <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan>: inijciatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> <lb/>fictilem: coquatur donec lique&longs;cat: filo ferreo inferius recuruato extrahatur <lb/>uitrum liquatum, ex argento conficiatur panis: at uitrum ex catino <expan abbr="extractũ">extractum</expan> <lb/>teratur in puluerem: addatur &longs;puma argenti, fex uini &longs;icca, uitri <expan abbr="recrementũ">recrementum</expan>, <lb/>halinitrum, & in catino fictili coquatur: ma&longs;&longs;ula, quæ re&longs;idebit, in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> ci­<lb/>nereum translata recoquatur. </s> | <s id="N1B751">Sed cùm iam halitus ualenti&longs;&longs;imi apparent, <lb/>aqua olei &longs;peciem offert, operculum rube&longs;cit: ne uerò halitus expirent, am­<lb/>pulla & operculum ea parte, qua eorum oræ inter &longs;e <expan abbr="cõmittuntur">committuntur</expan>, luto pror<lb/>&longs;us obducantur, & aqua continenter acriore igni coquatur: tot demum car­<lb/>bones in fornacem imponantur, quot ardentes <expan abbr="catinũ">catinum</expan> attingant: &longs;ed quàm <lb/>primum omnis aqua de&longs;tillauerit, & &longs;olum <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> ignis calore &longs;iccatum, <lb/>in ampulla reman&longs;erit, ea eximatur: decutiatur <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan>: inijciatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> <lb/>fictilem: coquatur donec lique&longs;cat: filo ferreo inferius recuruato extrahatur <lb/>uitrum liquatum, ex argento conficiatur panis: at uitrum ex catino <expan abbr="extractũ">extractum</expan> <lb/>teratur in puluerem: addatur &longs;puma argenti, sex uini &longs;icca, uitri <expan abbr="recrementũ">recrementum</expan>, <lb/>halinitrum, & in catino fictili coquatur: ma&longs;&longs;ula, quæ re&longs;idebit, in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> ci­<lb/>nereum translata recoquatur. </s> |
| <s id="N1B78A">Sed &longs;i argentum non &longs;atis ignis calore fuerit <lb/>&longs;iccatum, id, quod &longs;uprema ampullæ pars continet, nigrum uidetur: quod li <lb/>quatum comburitur. </s> | <s id="N1B78A">Sed &longs;i argentum non &longs;atis ignis calore fuerit <lb/>&longs;iccatum, id, quod &longs;uprema ampullæ pars continet, nigrum uidetur: quod li <lb/>quatum comburitur. </s> |
| <s id="N1B791">Quocirca ampulla luto, quo e&longs;t inferius obducta, ablæ <lb/>to reponatur in catinum, & recoquatur u&longs;que ad eum finem, dum nullus ni­<lb/>gror appareat. </s> | <s id="N1B791">Quocirca ampulla luto, quo e&longs;t inferius obducta, abla<lb/>to reponatur in catinum, & recoquatur u&longs;que ad eum finem, dum nullus ni­<lb/>gror appareat. </s> |
| <s id="N1B798">Quinetiam &longs;i priori aquæ altera, item cum <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> permi&longs;ta, <lb/>affundenda fuerit, affundatur priu&longs;quam halitus ualenti&longs;&longs;imi appareant, a­<lb/>qua olei &longs;peciem offerat, operculum rube&longs;cat: nam qui po&longs;tea <expan abbr="aquã">aquam</expan> affude­<lb/>rit, damnum faciet: quod aqua &longs;oleat exilire, <expan abbr="uitrũ">uitrum</expan> di&longs;&longs;ilire. </s> | <s id="N1B798">Quinetiam &longs;i priori aquæ altera, item cum <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> permi&longs;ta, <lb/>affundenda fuerit, affundatur priu&longs;quam halitus ualenti&longs;&longs;imi appareant, a­<lb/>qua olei &longs;peciem offerat, operculum rube&longs;cat: nam qui po&longs;tea <expan abbr="aquã">aquam</expan> affude­<lb/>rit, damnum faciet: quod aqua &longs;oleat exilire, <expan abbr="uitrũ">uitrum</expan> di&longs;&longs;ilire. </s> |
| <s id="N1B7AD">Quod &longs;i ampul­<lb/>la, dum aurum ab argento, aut ab hoc aqua &longs;ecernitur, di&longs;&longs;iliat, & aquam uel <lb/>arena, uel lutum, uel lateres <expan abbr="cõbibant">combibant</expan>, &longs;ine ulla mora prunis ex fornace exem <lb/>ptis ignis re&longs;tinguatur: arena & lateres <expan abbr="cõminuti">comminuti</expan> conijciantur in ahenum, et <lb/>eis affundatur calida, atque duodecim horarum &longs;pacio <expan abbr="reponãtur">reponantur</expan>: pò&longs;t aquæ <lb/>in linteum, lini xylini contextu factum, infu&longs;a coletur: id, quia <expan abbr="cõtinet">continet</expan> argen <lb/>tum, &longs;olis uel ignis calore &longs;iccatum conijciatur in catinum fictilem, & coqua <lb/>tur, donec <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> lique&longs;cat: quod effundatur in canaliculum ferreum. </s> | <s id="N1B7AD">Quod &longs;i ampul­<lb/>la, dum aurum ab argento, aut ab hoc aqua &longs;ecernitur, di&longs;&longs;iliat, & aquam uel <lb/>arena, uel lutum, uel lateres <expan abbr="cõbibant">combibant</expan>, &longs;ine ulla mora prunis ex fornace exem <lb/>ptis ignis re&longs;tinguatur: arena & lateres <expan abbr="cõminuti">comminuti</expan> conijciantur in ahenum, et <lb/>eis affundatur calida, atque duodecim horarum &longs;pacio <expan abbr="reponãtur">reponantur</expan>: pò&longs;t aquæ <lb/>in linteum, lini xylini contextu factum, infu&longs;a coletur: id, quia <expan abbr="cõtinet">continet</expan> argen <lb/>tum, &longs;olis uel ignis calore &longs;iccatum conijciatur in catinum fictilem, & coqua <lb/>tur, donec <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> lique&longs;cat: quod effundatur in canaliculum ferreum. </s> |
| <s id="N1B7D2">A­<lb/>qua uerò colata infundatur in ampullam, & ab argento, cuius exigua quæ­<lb/>dam portio in ea ine&longs;t, &longs;eparetur: &longs;ed arena cum &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>, uitri recremen <lb/>to, arida uini fece, halinitro, &longs;ale mi&longs;ceatur, & in catino fictili coquatur: quo <lb/>modo ma&longs;&longs;ula in fundo re&longs;idebit: quæ in catinum cinereum translata reco­<lb/>quatur, ut plumbum ab argento &longs;eparetur: &longs;ed <expan abbr="lutũ">lutum</expan> adiecto plumbo coqua­<lb/>tur in catino fictili, deinde recoquatur in cinereo. </s> | <s id="N1B7D2">A­<lb/>qua uerò colata infundatur in ampullam, & ab argento, cuius exigua quæ­<lb/>dam portio in ea ine&longs;t, &longs;eparetur: &longs;ed arena cum &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>, uitri recremen <lb/>to, arida uini fece, halinitro, &longs;ale mi&longs;ceatur, & in catino fictili coquatur: quo <lb/>modo ma&longs;&longs;ula in fundo re&longs;idebit: quæ in catinum cinereum translata reco­<lb/>quatur, ut plumbum ab argento &longs;eparetur: &longs;ed <expan abbr="lutũ">lutum</expan> adiecto plumbo coqua­<lb/>tur in catino fictili, deinde recoquatur in cinereo. </s> |
| |
| <p id="N1B9D0" type="main"> | <p id="N1B9D0" type="main"> |
| <s id="N1B9D2">At &longs;tibio &longs;ic argentum ab auro &longs;eparetur. </s> | <s id="N1B9D2">At &longs;tibio &longs;ic argentum ab auro &longs;eparetur. </s> |
| <s id="N1B9D5">Si in be&longs;&longs;e auri fuerint argenti <lb/>&longs;eptem, uel &longs;ex, uel quinque binæ &longs;extulæ, ad <expan abbr="unã">unam</expan> auri partem adijciantur tres <lb/>&longs;tibij partes: &longs;ed ne &longs;tibium con&longs;umat aurum in catino fictili igne&longs;cente co­<lb/>quatur cum ære: quod &longs;i aurum aliquam æris portionem in &longs;e continet, ad <lb/>&longs;tibij be&longs;&longs;em adijciatur æris &longs;icilicus: &longs;i nullam, &longs;emuncia: nam æs &longs;tibio ad <lb/>aurum ab argento &longs;eparandum e&longs;t adiumento. </s> | <s id="N1B9D5">Si in be&longs;&longs;e auri fuerint argenti <lb/>&longs;eptem, uel &longs;ex, uel quinque binæ &longs;extulæ, ad <expan abbr="unã">unam</expan> auri partem adijciantur tres <lb/>&longs;tibij partes: &longs;ed ne &longs;tibium con&longs;umat aurum in catino fictili igne&longs;cente co­<lb/>quatur cum ære: quod &longs;i aurum aliquam æris portionem in &longs;e continet, ad <lb/>&longs;tibij be&longs;&longs;em adijciatur æris &longs;icilicus: &longs;i nullam, &longs;emuncia: nam æs &longs;tibio ad <lb/>aurum ab argento &longs;eparandum e&longs;t adiumento. </s> |
| <s id="N1B9E6">Aurum autem primò inijcia <lb/>tur in catinum fictilem <expan abbr="igne&longs;c&etilde;tem">igne&longs;centem</expan>: atque quàm primum liquatum in orbem <lb/>fertur ad ip&longs;um paucum &longs;tibium adijciatur ne exiliat: id liquefactum breui <lb/>temporis &longs;pacio etiam in circum fertur: quod cùm factum fuerit omne reli­<lb/>quum &longs;tibium inijcere conuenit, catinum operculo tegere, mi&longs;turam coque <lb/>re, donec quis iter <expan abbr="longũ">longum</expan> pa&longs;&longs;us quinque & triginta facere po&longs;&longs;it: mox effun­<lb/>datur in alterum catinum ferreum, &longs;uperius latum, inferius angu&longs;tum, in fer <lb/>reo uel ligneo trunco collocatum, &longs;ed prius calefactum, & &longs;euo uel cera illi­<lb/>tum: atque is concutiatur: quo modo aurea ma&longs;&longs;a in ip&longs;ius &longs;undo re&longs;idebit: <lb/>quæ catino refrigerato decutiatur, eademque <expan abbr="ratiõe">ratione</expan> adhuc quater coquatur: <lb/>&longs;ed &longs;ingulis uicibus minore &longs;tibij pondere ad aurum adiecto: &longs;itque ultima &longs;ti <lb/>bium auri <expan abbr="tantũmodo">tantummodo</expan> duplum, aut paulo amplius. </s> | <s id="N1B9E6">Aurum autem primò inijcia<lb/>tur in catinum fictilem <expan abbr="igne&longs;c&etilde;tem">igne&longs;centem</expan>: atque quàm primum liquatum in orbem <lb/>fertur ad ip&longs;um paucum &longs;tibium adijciatur ne exiliat: id liquefactum breui <lb/>temporis &longs;pacio etiam in circum fertur: quod cùm factum fuerit omne reli­<lb/>quum &longs;tibium inijcere conuenit, catinum operculo tegere, mi&longs;turam coque <lb/>re, donec quis iter <expan abbr="longũ">longum</expan> pa&longs;&longs;us quinque & triginta facere po&longs;&longs;it: mox effun­<lb/>datur in alterum catinum ferreum, &longs;uperius latum, inferius angu&longs;tum, in fer <lb/>reo uel ligneo trunco collocatum, &longs;ed prius calefactum, & &longs;euo uel cera illi­<lb/>tum: atque is concutiatur: quo modo aurea ma&longs;&longs;a in ip&longs;ius fundo re&longs;idebit: <lb/>quæ catino refrigerato decutiatur, eademque <expan abbr="ratiõe">ratione</expan> adhuc quater coquatur: <lb/>&longs;ed &longs;ingulis uicibus minore &longs;tibij pondere ad aurum adiecto: &longs;itque ultima &longs;ti<lb/>bium auri <expan abbr="tantũmodo">tantummodo</expan> duplum, aut paulo amplius. </s> |
| <s id="N1BA0F">Tum aurea quidem ma&longs; <lb/>&longs;a in catino cinereo coquatur, &longs;tibium uerò rur&longs;us ter uel quater in fictili: &longs;in <lb/>gulis autem uicibus re&longs;idebit aurea ma&longs;&longs;ula: &longs;ed &longs;iue tres &longs;iue quatuor ma&longs;&longs;u <pb pagenum="364" xlink:href="001/01/374.jpg"/>læ fuerint, coniunctæ coquantur in catino cinereo. </s> | <s id="N1BA0F">Tum aurea quidem ma&longs; <lb/>&longs;a in catino cinereo coquatur, &longs;tibium uerò rur&longs;us ter uel quater in fictili: &longs;in <lb/>gulis autem uicibus re&longs;idebit aurea ma&longs;&longs;ula: &longs;ed &longs;iue tres &longs;iue quatuor ma&longs;&longs;u <pb pagenum="364" xlink:href="001/01/374.jpg"/>læ fuerint, coniunctæ coquantur in catino cinereo. </s> |
| <s id="N1BA1B">Ad talis autem &longs;tibij li­<lb/>bras duas & dimidiam adijciantur aridæ uini fecis libræ duæ, & recremen­<lb/>torum uitri libra una, atque coquantur in catino fictili: atque etiam ma&longs;&longs;ula re&longs;i <lb/>debit in fundo: quæ in catino cinereo coquatur. </s> | <s id="N1BA1B">Ad talis autem &longs;tibij li­<lb/>bras duas & dimidiam adijciantur aridæ uini fecis libræ duæ, & recremen­<lb/>torum uitri libra una, atque coquantur in catino fictili: atque etiam ma&longs;&longs;ula re&longs;i <lb/>debit in fundo: quæ in catino cinereo coquatur. </s> |
| <s id="N1BA24">Po&longs;tremò &longs;tibium adiecto <lb/>pauco plumbo, coquatur in catino cinereo, in quo cæteris omnibus igni <expan abbr="cõ&longs;umptis">con<lb/>&longs;umptis</expan> &longs;olum remanebit <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan>. </s> | <s id="N1BA24">Po&longs;tremò &longs;tibium adiecto <lb/>pauco plumbo, coquatur in catino cinereo, in quo cæteris omnibus igni <expan abbr="cõ&longs;umptis">con<lb/>&longs;umptis</expan> &longs;olum remanebit <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan>. </s> |
| |
| <s id="N1BA3C">Catinus autem, in quo aurum <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> mi&longs;tum coquitur <lb/>cum &longs;tibio, ut etiam cinereus, collocetur in fornace, qualis uel uento forami <lb/>nibus in&longs;piratur, uel aurificum e&longs;&longs;e &longs;olet.</s> | <s id="N1BA3C">Catinus autem, in quo aurum <expan abbr="arg&etilde;to">argento</expan> mi&longs;tum coquitur <lb/>cum &longs;tibio, ut etiam cinereus, collocetur in fornace, qualis uel uento forami <lb/>nibus in&longs;piratur, uel aurificum e&longs;&longs;e &longs;olet.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1BA47" type="caption"> | <p id="N1BA47" type="caption"> |
| <s id="N1BA49">F<emph type="italics"/>ornax quæ uento foraminibus in&longs;piratur<emph.end type="italics"/> A. F<emph type="italics"/>ornax aurificum<emph.end type="italics"/> B. <lb/>C<emph type="italics"/>atinus fictilis<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>atinus ferrcus<emph.end type="italics"/> D. T<emph type="italics"/>runcus<emph.end type="italics"/> E.</s> | <s id="N1BA49">F<emph type="italics"/>ornax quæ uento foraminibus in&longs;piratur<emph.end type="italics"/> A. F<emph type="italics"/>ornax aurificum<emph.end type="italics"/> B. <lb/>C<emph type="italics"/>atinus fictilis<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>atinus ferreus<emph.end type="italics"/> D. T<emph type="italics"/>runcus<emph.end type="italics"/> E.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.374.1.jpg" xlink:href="001/01/374/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.374.1.jpg" xlink:href="001/01/374/1.jpg"/> |
| <p id="N1BA71" type="main"> | <p id="N1BA71" type="main"> |
| |
| <s id="N1BB36">Hæc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>iterare conuenit, donec ollæ utri&longs;que compleantur: dein operculis tegere, & <lb/>qua inter &longs;e <expan abbr="cõmittuntur">committuntur</expan> <expan abbr="lutũ">lutum</expan> artificio&longs;um illinire: quod cùm &longs;iccatum fuerit <lb/>ollas in fornacem imponere: ea tres cameras habeat, quarum infima &longs;it alta <lb/>pedem: in hanc & aura per os eius penetrat, & cinis decidit è lignis combu­<lb/>&longs;tis, quæ &longs;u&longs;tinent bacilla ferrea &longs;ic collocata, ut cratis figuram <expan abbr="repræ&longs;ent&etilde;t">repræ&longs;entent</expan>. </s> | <s id="N1BB36">Hæc <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>iterare conuenit, donec ollæ utri&longs;que compleantur: dein operculis tegere, & <lb/>qua inter &longs;e <expan abbr="cõmittuntur">committuntur</expan> <expan abbr="lutũ">lutum</expan> artificio&longs;um illinire: quod cùm &longs;iccatum fuerit <lb/>ollas in fornacem imponere: ea tres cameras habeat, quarum infima &longs;it alta <lb/>pedem: in hanc & aura per os eius penetrat, & cinis decidit è lignis combu­<lb/>&longs;tis, quæ &longs;u&longs;tinent bacilla ferrea &longs;ic collocata, ut cratis figuram <expan abbr="repræ&longs;ent&etilde;t">repræ&longs;entent</expan>. </s> |
| <s id="N1BB53"><lb/>Mediæ &longs;it altitudo duorum pedum: per cuius os in eam immittuntur ligna: <lb/>quæ uel querna, uel roborea, uel ilignea, uel cerrea e&longs;&longs;e <expan abbr="deb&etilde;t">debent</expan>: ex his enim i­<lb/>gnis lentus & diuturnus, quali ad hanc rem nobis opus e&longs;t. </s> | <s id="N1BB53"><lb/>Mediæ &longs;it altitudo duorum pedum: per cuius os in eam immittuntur ligna: <lb/>quæ uel querna, uel roborea, uel ilignea, uel cerrea e&longs;&longs;e <expan abbr="deb&etilde;t">debent</expan>: ex his enim i­<lb/>gnis lentus & diuturnus, quali ad hanc rem nobis opus e&longs;t. </s> |
| <s id="N1BB5F">At &longs;uprema ca­<lb/>mera &longs;uperius pateat, ut ollæ in <expan abbr="eã">eam</expan> demitti po&longs;&longs;int: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> habeat: <lb/><expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <expan abbr="fundũ">fundum</expan> con&longs;tet ex bacillis ferreis tam ualidis, ut <expan abbr="ollarũ">ollarum</expan> pondus & uim <lb/>ignis &longs;u&longs;tinere queant: tanto inter &longs;e &longs;pacio di&longs;tantibus, ut hic bene penetra <lb/>re, & ollas calefacere po&longs;&longs;it: quæ etiam ip&longs;æ inferius &longs;int angu&longs;tæ, ut igni in <lb/><expan abbr="mediũ">medium</expan> inter eas <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> recepto incale&longs;cant: &longs;uperius amplæ, ut <expan abbr="coniũctæ">coniunctæ</expan> <lb/>eundem aliquantum arceant: quinetiam fornax &longs;uperius laterculis non <expan abbr="ad­modũ">ad­<lb/>modum</expan> cra&longs;&longs;is uel tegulis & luto obturetur: relictis <expan abbr="tantũmodo">tantummodo</expan> duobus uel <pb pagenum="366" xlink:href="001/01/376.jpg"/>tribus &longs;piramentis, per quæ fumus & flammæ eluctari po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N1BB5F">At &longs;uprema ca­<lb/>mera &longs;uperius pateat, ut ollæ in <expan abbr="eã">eam</expan> demitti po&longs;&longs;int: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> <expan abbr="altitudin&etilde;">altitudinem</expan> habeat: <lb/><expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <expan abbr="fundũ">fundum</expan> con&longs;tet ex bacillis ferreis tam ualidis, ut <expan abbr="ollarũ">ollarum</expan> pondus & uim <lb/>ignis &longs;u&longs;tinere queant: tanto inter &longs;e &longs;pacio di&longs;tantibus, ut hic bene penetra <lb/>re, & ollas calefacere po&longs;&longs;it: quæ etiam ip&longs;æ inferius &longs;int angu&longs;tæ, ut igni in <lb/><expan abbr="mediũ">medium</expan> inter eas <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> recepto incale&longs;cant: &longs;uperius amplæ, ut <expan abbr="coniũctæ">coniunctæ</expan> <lb/>eundem aliquantum arceant: quinetiam fornax &longs;uperius laterculis non <expan abbr="ad­modũ">ad­<lb/>modum</expan> cra&longs;&longs;is uel tegulis & luto obturetur: relictis <expan abbr="tantũmodo">tantummodo</expan> duobus uel <pb pagenum="366" xlink:href="001/01/376.jpg"/>tribus &longs;piramentis, per quæ fumus & flammæ eluctari po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N1BB9F">Aur&longs; <expan abbr="aũt">aunt</expan> glo <lb/>buli uel bracteolæ & res compo&longs;itæ alternis collocatæ, &longs;i fornax antea, <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>ollæ his plenæ in ea <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>, duabus horis excalfacta fuerit, quatuor & ui­<lb/>ginti leni igni, & paulatim aucto <expan abbr="co&quetilde;dæ">coquendæ</expan> &longs;unt: &longs;i non fuerit, &longs;ex & uiginti: <lb/>ueruntamen ignis &longs;ic auctibus cre&longs;cat, ut auri particulæ & res, in quibus uis <lb/>argenti & æris ab auro <expan abbr="&longs;eparãdi">&longs;eparandi</expan> ine&longs;t, <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="collique&longs;cãt">collique&longs;cant</expan>: ne fru&longs;tra &longs;u&longs;cipiatur <lb/>labor, & &longs;umptus impendatur: itaque &longs;atis e&longs;t tantum ignis e&longs;&longs;e <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>, quan­<lb/>to ollæ &longs;emper rubræ maneant. </s> | <s id="N1BB9F">Auri<expan abbr="aũt">aut</expan> glo<lb/>buli uel bracteolæ & res compo&longs;itæ alternis collocatæ, &longs;i fornax antea, <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>ollæ his plenæ in ea <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>, duabus horis excalfacta fuerit, quatuor & ui­<lb/>ginti leni igni, & paulatim aucto <expan abbr="co&quetilde;dæ">coquendæ</expan> &longs;unt: &longs;i non fuerit, &longs;ex & uiginti: <lb/>ueruntamen ignis &longs;ic auctibus cre&longs;cat, ut auri particulæ & res, in quibus uis <lb/>argenti & æris ab auro <expan abbr="&longs;eparãdi">&longs;eparandi</expan> ine&longs;t, <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="collique&longs;cãt">collique&longs;cant</expan>: ne fru&longs;tra &longs;u&longs;cipiatur <lb/>labor, & &longs;umptus impendatur: itaque &longs;atis e&longs;t tantum ignis e&longs;&longs;e <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>, quan­<lb/>to ollæ &longs;emper rubræ maneant. </s> |
| <s id="N1BBD0">Po&longs;t tothoras omnia ligna <expan abbr="ard&etilde;tia">ardentia</expan> è forna­<lb/>ce &longs;unt <expan abbr="extrah&etilde;da">extrahenda</expan>: ip&longs;a fornax laterculis uel tegulis refractis &longs;uperius <expan abbr="aperi&etilde;­da">aperien­<lb/>da</expan>, ollæ calentes forcipibus <expan abbr="exim&etilde;dæ">eximendæ</expan>: opercula <expan abbr="remou&etilde;da">remouenda</expan>: tum &longs;i otium da­<lb/>tur, aurum &longs;inere oportet per &longs;e refrige&longs;cere, minus enim <expan abbr="damnũ">damnum</expan> faciet: &longs;i ue­<lb/>rò <expan abbr="negotiũ">negotium</expan> ad <expan abbr="eã">eam</expan> rem tempus <expan abbr="nõ">non</expan> concedit, aureæ particulæ &longs;ingulæ mox in <lb/>ua&longs;culo ligneo aut aheno &longs;unt urina uel aqua <expan abbr="re&longs;tingu&etilde;dæ">re&longs;tinguendæ</expan> &longs;en&longs;im, ne res <expan abbr="cõ­po&longs;itæ">con­<lb/>po&longs;itæ</expan>, quæ <expan abbr="argentũ">argentum</expan> in &longs;e <expan abbr="traxerũt">traxerunt</expan>, id <expan abbr="exhal&etilde;t">exhalent</expan>. </s> | <s id="N1BBD0">Po&longs;t tothoras omnia ligna <expan abbr="ard&etilde;tia">ardentia</expan> è forna­<lb/>ce &longs;unt <expan abbr="extrah&etilde;da">extrahenda</expan>: ip&longs;a fornax laterculis uel tegulis refractis &longs;uperius <expan abbr="aperi&etilde;­da">aperien­<lb/>da</expan>, ollæ calentes forcipibus <expan abbr="exim&etilde;dæ">eximendæ</expan>: opercula <expan abbr="remou&etilde;da">remouenda</expan>: tum &longs;i otium da­<lb/>tur, aurum &longs;inere oportet per &longs;e refrige&longs;cere, minus enim <expan abbr="damnũ">damnum</expan> faciet: &longs;i ue­<lb/>rò <expan abbr="negotiũ">negotium</expan> ad <expan abbr="eã">eam</expan> rem tempus <expan abbr="nõ">non</expan> concedit, aureæ particulæ &longs;ingulæ mox in <lb/>ua&longs;culo ligneo aut aheno &longs;unt urina uel aqua <expan abbr="re&longs;tingu&etilde;dæ">re&longs;tinguendæ</expan> &longs;en&longs;im, ne res <expan abbr="cõ­po&longs;itæ">con­<lb/>po&longs;itæ</expan>, quæ <expan abbr="argentũ">argentum</expan> in &longs;e <expan abbr="traxerũt">traxerunt</expan>, id <expan abbr="exhal&etilde;t">exhalent</expan>. </s> |
| <s id="N1BC17">Sed aureæ particulæ & res <expan abbr="cõpo&longs;itæ">com<lb/>po&longs;itæ</expan> ad eas adhærentes refrigeratæ aut re&longs;tinctæ rutello &longs;unt uer&longs;andæ, <lb/>ut <expan abbr="harũ">harum</expan> glebulæ <expan abbr="cõminui">comminui</expan>, illæ ab ip&longs;is nudari po&longs;&longs;int: dein angu&longs;to cribro, <lb/>cui <expan abbr="&longs;uppo&longs;itũ">&longs;uppo&longs;itum</expan> &longs;it <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan>, incernendæ &longs;unt: quo modo <expan abbr="cõpo&longs;itæ">compo&longs;itæ</expan> res <expan abbr="cũ">cum</expan> argen­<lb/>to uel ære, uel utroque permi&longs;tæ è cribro <expan abbr="decidũt">decidunt</expan> in <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan>, aurei globuli uel <lb/>bracteolæ in eo <expan abbr="reman&etilde;t">remanent</expan>: quæ in <expan abbr="ua&longs;culũ">ua&longs;culum</expan> <expan abbr="proijci&etilde;dæ">proijciendæ</expan> &longs;unt et <expan abbr="iterũ">iterum</expan> rutello uer <lb/>&longs;andæ, ut à rebus, quæ <expan abbr="argentũ">argentum</expan> uel æs in &longs;e <expan abbr="traxerũt">traxerunt</expan>, purgentur. </s> | <s id="N1BC17">Sed aureæ particulæ & res <expan abbr="cõpo&longs;itæ">com<lb/>po&longs;itæ</expan> ad eas adhærentes refrigeratæ aut re&longs;tinctæ rutello &longs;unt uer&longs;andæ, <lb/>ut <expan abbr="harũ">harum</expan> glebulæ <expan abbr="cõminui">comminui</expan>, illæ ab ip&longs;is nudari po&longs;&longs;int: dein angu&longs;to cribro, <lb/>cui <expan abbr="&longs;uppo&longs;itũ">&longs;uppo&longs;itum</expan> &longs;it <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan>, incernendæ &longs;unt: quo modo <expan abbr="cõpo&longs;itæ">compo&longs;itæ</expan> res <expan abbr="cũ">cum</expan> argen­<lb/>to uel ære, uel utroque permi&longs;tæ è cribro <expan abbr="decidũt">decidunt</expan> in <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan>, aurei globuli uel <lb/>bracteolæ in eo <expan abbr="reman&etilde;t">remanent</expan>: quæ in <expan abbr="ua&longs;culũ">ua&longs;culum</expan> <expan abbr="proijci&etilde;dæ">proijciendæ</expan> &longs;unt et <expan abbr="iterũ">iterum</expan> rutello uer <lb/>&longs;andæ, ut à rebus, quæ <expan abbr="argentũ">argentum</expan> uel æs in &longs;e <expan abbr="traxerũt">traxerunt</expan>, purgentur. </s> |
| <s id="N1BC62">Res uerò i­<lb/>p&longs;æ quæ de cribri foraminibus in <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan> delap&longs;æ &longs;unt, in alueo, &longs;uper ua&longs;e li <lb/>gneo manibus agitato, lauandæ &longs;unt, ut minutæ auri particulæ, quæ &longs;imul <lb/>ex cribro <expan abbr="deciderũt">deciderunt</expan>, ab eis &longs;eparari po&longs;&longs;int: quæ rur&longs;us in ua&longs;culo aqua cali­<lb/>da lauandæ &longs;unt, & ligno uel &longs;copis uer&longs;andæ, ut res madefactæ ab ip&longs;is de­<lb/>labantur: po&longs;tea omne <expan abbr="aurũ">aurum</expan> denuo calida lauari, & &longs;etis &longs;uillis colligatis pur <lb/>gari debet in aheno <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> pleno, cui ua&longs;culum &longs;it &longs;ubiectum: tum idem <lb/>in orbem ferreum, cui item &longs;uppo&longs;itum &longs;it ua&longs;culum, proijcere oportet, atque<lb/>calida lauare. </s> | <s id="N1BC62">Res uerò i­<lb/>p&longs;æ quæ de cribri foraminibus in <expan abbr="ahenũ">ahenum</expan> delap&longs;æ &longs;unt, in alueo, &longs;uper ua&longs;e li <lb/>gneo manibus agitato, lauandæ &longs;unt, ut minutæ auri particulæ, quæ &longs;imul <lb/>ex cribro <expan abbr="deciderũt">deciderunt</expan>, ab eis &longs;eparari po&longs;&longs;int: quæ rur&longs;us in ua&longs;culo aqua cali­<lb/>da lauandæ &longs;unt, & ligno uel &longs;copis uer&longs;andæ, ut res madefactæ ab ip&longs;is de­<lb/>labantur: po&longs;tea omne <expan abbr="aurũ">aurum</expan> denuo calida lauari, & &longs;etis &longs;uillis colligatis pur <lb/>gari debet in aheno <expan abbr="foraminũ">foraminum</expan> pleno, cui ua&longs;culum &longs;it &longs;ubiectum: tum idem <lb/>in orbem ferreum, cui item &longs;uppo&longs;itum &longs;it ua&longs;culum, proijcere oportet, atque<lb/>calida lauare. </s> |
| |
| <s id="N1BD85"><lb/>Quarta conficitur ex &longs;alis factitij, &longs;ulfuris <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> non experti, aridæ uini fecis, <lb/>lingulorum libra, chry&longs;ocollæ, <expan abbr="quã">quam</expan> Mauri boracem uocant, &longs;elibra. </s> | <s id="N1BD85"><lb/>Quarta conficitur ex &longs;alis factitij, &longs;ulfuris <expan abbr="ign&etilde;">ignem</expan> non experti, aridæ uini fecis, <lb/>lingulorum libra, chry&longs;ocollæ, <expan abbr="quã">quam</expan> Mauri boracem uocant, &longs;elibra. </s> |
| <s id="N1BD93">Quinta <pb pagenum="368" xlink:href="001/01/378.jpg"/>habet pares portiones &longs;ulfuris ignem non experti, &longs;alis ammoniaci, halini­<lb/>tri, æruginis. </s> | <s id="N1BD93">Quinta <pb pagenum="368" xlink:href="001/01/378.jpg"/>habet pares portiones &longs;ulfuris ignem non experti, &longs;alis ammoniaci, halini­<lb/>tri, æruginis. </s> |
| <s id="N1BD9D">Argentum autem, in quo ine&longs;t aliqua auri portio, primò unà <lb/>cum <expan abbr="plũbo">plumbo</expan> liquefiat in catino fictili, atque &longs;imul <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan> u&longs;que <expan abbr="dũ">dum</expan> <expan abbr="argentũ">argentum</expan> ex <lb/>halet <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan>: &longs;i argenti fuerit libra, plumbi &longs;int drachmæ &longs;ex: tum <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> <lb/>a&longs;pergatur aliquo de i&longs;tis pulueribus <expan abbr="cõpo&longs;itis">compo&longs;itis</expan>, qui pendat uncias duas: de­<lb/>in agitetur: po&longs;tea effundatur in alterum catinum prius calefactum & &longs;euo <lb/>illitum: isque concutiatur: cætera perficiantur ratione iam explicata. </s> | <s id="N1BD9D">Argentum autem, in quo ine&longs;t aliqua auri portio, primò unà <lb/>cum <expan abbr="plũbo">plumbo</expan> liquefiat in catino fictili, atque &longs;imul <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan> u&longs;que <expan abbr="dũ">dum</expan> <expan abbr="argentũ">argentum</expan> ex <lb/>halet <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan>: &longs;i argenti fuerit libra, plumbi &longs;int drachmæ &longs;ex: tum <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> <lb/>a&longs;pergatur aliquo de i&longs;tis pulueribus <expan abbr="cõpo&longs;itis">compo&longs;itis</expan>, qui pendat uncias duas: de­<lb/>in agitetur: po&longs;tea effundatur in alterum catinum prius calefactum & &longs;euo <lb/>illitum: isque concutiatur: cætera perficiantur ratione iam explicata. </s> |
| <s id="N1BDC6">Quineti <lb/>am aurum ab argenteis poculis, alijsque ua&longs;culis & operibus inauratis inte­<lb/>gris manentibus &longs;eparatur puluere, qui con&longs;tat ex &longs;alis ammoniaci parte u­<lb/>na, &longs;ulfuris dimidia: poculum, &longs;iue aliud opus, inauratum olco illinitur: ei in <lb/>&longs;pergitur puluis: manu uel forcipe prehen&longs;um admouetur igni, concutitur: <lb/>quo modo aurum decidit in aquam ua&longs;is &longs;ubiecti, <expan abbr="poculũ">poculum</expan> manet illæ&longs;um. </s> | <s id="N1BDC6">Quineti<lb/>am aurum ab argenteis poculis, alijsque ua&longs;culis & operibus inauratis inte­<lb/>gris manentibus &longs;eparatur puluere, qui con&longs;tat ex &longs;alis ammoniaci parte u­<lb/>na, &longs;ulfuris dimidia: poculum, &longs;iue aliud opus, inauratum oleo illinitur: ei in<lb/>&longs;pergitur puluis: manu uel forcipe prehen&longs;um admouetur igni, concutitur: <lb/>quo modo aurum decidit in aquam ua&longs;is &longs;ubiecti, <expan abbr="poculũ">poculum</expan> manet illæ&longs;um. </s> |
| <s id="N1BDD7"><lb/>Separatur etiam aurum ab argenteis operibus inauratis argento uiuo: id in <lb/>fundatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> fictilem, & igni &longs;ic calefiat ut digitus, in ip&longs;um immi&longs;&longs;us, <lb/>calorem &longs;u&longs;tinere po&longs;&longs;it: in eo argenteum opus inauratum collocetur: cùm <lb/>ad ip&longs;um <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> uiuum adhæ&longs;erit <expan abbr="exemptũ">exemptum</expan> imponatur in lancem: in <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>aurum refrigeratum unà cum argento uiuo decidit. </s> | <s id="N1BDD7"><lb/>Separatur etiam aurum ab argenteis operibus inauratis argento uiuo: id in <lb/>fundatur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> fictilem, & igni &longs;ic calefiat ut digitus, in ip&longs;um immi&longs;&longs;us, <lb/>calorem &longs;u&longs;tinere po&longs;&longs;it: in eo argenteum opus inauratum collocetur: cùm <lb/>ad ip&longs;um <expan abbr="arg&etilde;tum">argentum</expan> uiuum adhæ&longs;erit <expan abbr="exemptũ">exemptum</expan> imponatur in lancem: in <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>aurum refrigeratum unà cum argento uiuo decidit. </s> |
| <s id="N1BDF3">Iterum uerò & &longs;æpius <lb/>idem <expan abbr="argenteũ">argenteum</expan> opus <expan abbr="inauratũ">inauratum</expan> in argento uiuo calefacto collocetur: idemque<lb/>labor &longs;u&longs;cipiatur u&longs;que ad eum finem dum nullum aurum appareat in opere, <lb/>cùm in ignem impo&longs;itum fuerit, & ex eo argentum uiuum, quod ad ip&longs;um <lb/>adhæ&longs;it, euolarit: mox arti&longs;ex capiat pedem <expan abbr="leporinũ">leporinum</expan>, atque conueirat argen­<lb/>tum uiuum & aurum: quæ &longs;imul ex opere argenteo deciderunt in lancem: <lb/>caque infundat in linteum, lini xylini contextu factum, uel in alutam: per <expan abbr="illũ">illum</expan> <lb/>uel hanc argentum uiuum expre&longs;&longs;um altera lance excipiatur. </s> | <s id="N1BDF3">Iterum uerò & &longs;æpius <lb/>idem <expan abbr="argenteũ">argenteum</expan> opus <expan abbr="inauratũ">inauratum</expan> in argento uiuo calefacto collocetur: idemque <lb/>labor &longs;u&longs;cipiatur u&longs;que ad eum finem dum nullum aurum appareat in opere, <lb/>cùm in ignem impo&longs;itum fuerit, & ex eo argentum uiuum, quod ad ip&longs;um <lb/>adhæ&longs;it, euolarit: mox arti&longs;ex capiat pedem <expan abbr="leporinũ">leporinum</expan>, atque conuerrat argen­<lb/>tum uiuum & aurum: quæ &longs;imul ex opere argenteo deciderunt in lancem: <lb/>caque infundat in linteum, lini xylini contextu factum, uel in alutam: per <expan abbr="illũ">illum</expan> <lb/>uel hanc argentum uiuum expre&longs;&longs;um altera lance excipiatur. </s> |
| <s id="N1BE14">Aurum uerò <lb/>in linteo uel aluta remanebit: quod collectum in carbonem excauatum inij <lb/>ciat & coquat donec lique&longs;cat, & ex eo ma&longs;&longs;ula fiat: quam cum pauco &longs;tibio <lb/>coquat in catino fictili: eaque in alterum ua&longs;culum infundat: quo modo <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>in fundo re&longs;idere, &longs;tibium tenere &longs;uperiorem locum uidebit: tum eundem la <lb/>borem &longs;umat: po&longs;tremò aureas ma&longs;&longs;ulas in <expan abbr="later&etilde;">laterem</expan> <expan abbr="excauatũ">excauatum</expan> conijciat, eumque<lb/>in igni collocet: qua ratione aurum fit purum. </s> | <s id="N1BE14">Aurum uerò <lb/>in linteo uel aluta remanebit: quod collectum in carbonem excauatum inij <lb/>ciat & coquat donec lique&longs;cat, & ex eo ma&longs;&longs;ula fiat: quam cum pauco &longs;tibio <lb/>coquat in catino fictili: eaque in alterum ua&longs;culum infundat: quo modo <expan abbr="aurũ">aurum</expan> <lb/>in fundo re&longs;idere, &longs;tibium tenere &longs;uperiorem locum uidebit: tum eundem la <lb/>borem &longs;umat: po&longs;tremò aureas ma&longs;&longs;ulas in <expan abbr="later&etilde;">laterem</expan> <expan abbr="excauatũ">excauatum</expan> conijciat, eumque<lb/>in igni collocet: qua ratione aurum fit purum. </s> |
| <s id="N1BE2F">Atque his modis aurum ab <lb/>argento, uel contra argentum ab auro &longs;ecernitur: nunc exponam rationes, <lb/>quibus æs ab auro &longs;eparatur. </s> | <s id="N1BE2F">Atque his modis aurum ab <lb/>argento, uel contra argentum ab auro &longs;ecernitur: nunc exponam rationes, <lb/>quibus æs ab auro &longs;eparatur. </s> |
| <s id="N1BE36">Sal, quem uocamus artificio&longs;um, conficitur ex <lb/>atramenti &longs;utorij, aluminis, halinitri, &longs;ulfuris ignem non experti <expan abbr="&longs;ingulorũ">&longs;ingulorum</expan> li <lb/>bra, &longs;alis ammoniaci &longs;elibra: quæ res <expan abbr="cõminutæ">comminutæ</expan> coquantur ex lixiuio facto <lb/>ex cineris, quo lanarum infectores utuntur, parte una, calcis aqua non re&longs;tin <lb/>ctæ item parte una, cineris fagini partibus quatuor. </s> | <s id="N1BE36">Sal, quem uocamus artificio&longs;um, conficitur ex <lb/>atramenti &longs;utorij, aluminis, halinitri, &longs;ulfuris ignem non experti <expan abbr="&longs;ingulorũ">&longs;ingulorum</expan> li <lb/>bra, &longs;alis ammoniaci &longs;elibra: quæ res <expan abbr="cõminutæ">comminutæ</expan> coquantur ex lixiuio facto <lb/>ex cineris, quo lanarum infectores utuntur, parte una, calcis aqua non re&longs;tin <lb/>ctæ item parte una, cineris fagini partibus quatuor. </s> |
| <s id="N1BE49">Res autem ex hoc lixi­<lb/>uio coquantur u&longs;que dum totum con&longs;umatur: mox &longs;iccentur & reponantur <lb/>in loco calido, ne in oleum uertantur: deinde cum eis <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> plumbi, in <lb/>cinerem re&longs;oluti, libra permi&longs;ceatur: atque huius pulueris compo&longs;iti &longs;ingulæ <lb/>&longs;e&longs;cunciæ &longs;ingulis æris, in catino calefacti, libris paulatim in&longs;pergantur: ac &longs;i <lb/>lo ferreo multum & celeriter agitentur: catino refrigerato & confracto au­<lb/>rea ma&longs;&longs;ula reperitur. </s> | <s id="N1BE49">Res autem ex hoc lixi­<lb/>uio coquantur u&longs;que dum totum con&longs;umatur: mox &longs;iccentur & reponantur <lb/>in loco calido, ne in oleum uertantur: deinde cum eis <expan abbr="cõminutis">comminutis</expan> plumbi, in <lb/>cinerem re&longs;oluti, libra permi&longs;ceatur: atque huius pulueris compo&longs;iti &longs;ingulæ <lb/>&longs;e&longs;cunciæ &longs;ingulis æris, in catino calefacti, libris paulatim in&longs;pergantur: ac &longs;i <lb/>lo ferreo multum & celeriter agitentur: catino refrigerato & confracto au­<lb/>rea ma&longs;&longs;ula reperitur. </s> |
| <s id="N1BE5C">Altera &longs;ecernendi ratio hæc e&longs;t: &longs;ulfuris ignem non ex <lb/>perti libræ duæ, &longs;alis facticij purgati quatuor <expan abbr="cõminuantur">comminuantur</expan> & commi&longs;cean­<lb/>tur: huius pulueris &longs;extans & &longs;emuncia adijciantur ad be&longs;&longs;em globulorum <lb/>confectorum ex plumbo, et ære, in quo ine&longs;t aurum, plumbi duplo: &longs;imulque<pb pagenum="369" xlink:href="001/01/379.jpg"/>coquantur in catino fictili donec liquentur: quo refrigerato eximatur ma&longs;­<lb/>&longs;ula, & à recremento purgetur: ex qua rur&longs;us conficiantur globuli, ad quos, <lb/>&longs;i pendunt trientem, pulueris iam dicti &longs;elibra addatur, alternatimque collo­<lb/>centur in catino: <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> operculare & oblinire <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>: mox leni igni coquan­<lb/>tur donec globuli lique&longs;cant: paulo po&longs;t catinus ex igni eximatur: ex refri­<lb/>gerato ma&longs;&longs;ula extrahatur: ex qua purgata et denuo liquefacta tertio globu <lb/>li fiant: ad quos, &longs;i pendunt &longs;extantem, pulueris &longs;emuncia & &longs;icilicus adijci­<lb/>antur, eodemque modo <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan>, & in catini fundo aurea ma&longs;&longs;ula re&longs;idebit. </s> | <s id="N1BE5C">Altera &longs;ecernendi ratio hæc e&longs;t: &longs;ulfuris ignem non ex <lb/>perti libræ duæ, &longs;alis facticij purgati quatuor <expan abbr="cõminuantur">comminuantur</expan> & commi&longs;cean­<lb/>tur: huius pulueris &longs;extans & &longs;emuncia adijciantur ad be&longs;&longs;em globulorum <lb/>confectorum ex plumbo, et ære, in quo ine&longs;t aurum, plumbi duplo: &longs;imulque<pb pagenum="369" xlink:href="001/01/379.jpg"/>coquantur in catino fictili donec liquentur: quo refrigerato eximatur ma&longs;­<lb/>&longs;ula, & à recremento purgetur: ex qua rur&longs;us conficiantur globuli, ad quos, <lb/>&longs;i pendunt trientem, pulueris iam dicti &longs;elibra addatur, alternatimque collo­<lb/>centur in catino: <expan abbr="&quetilde;">quem</expan> operculare & oblinire <expan abbr="cõuenit">conuenit</expan>: mox leni igni coquan­<lb/>tur donec globuli lique&longs;cant: paulo po&longs;t catinus ex igni eximatur: ex refri­<lb/>gerato ma&longs;&longs;ula extrahatur: ex qua purgata et denuo liquefacta tertio globu <lb/>li fiant: ad quos, &longs;i pendunt &longs;extantem, pulueris &longs;emuncia & &longs;icilicus adijci­<lb/>antur, eodemque modo <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan>, & in catini fundo aurea ma&longs;&longs;ula re&longs;idebit. </s> |
| <s id="N1BE88"><lb/>Tertia ratio e&longs;t: in æris liquefacti libras &longs;ex, &longs;ubinde inijciantur &longs;ulfuris cera <lb/>inuoluti, uel cum ea permi&longs;ti, particulæ, et comburantur: pendat uerò &longs;ulfur <lb/>&longs;emunciam & &longs;icilicum: deinde halinitri, in puluerem contriti, &longs;icilicus unus <lb/>& dimidius proijciantur in idem æs, itemque comburantur: tum denuo &longs;ulfu <lb/>ris cera inuoluti &longs;emuncia & &longs;icilicus: po&longs;tea plumbi in cinerem re&longs;oluti, & <lb/>cera inuoluti, uel minij, ex plumbo facti, &longs;icilicus et dimidius: mox auferatur <lb/>æs, & ad auream ma&longs;&longs;ulam adhuc cum ære pauco permi&longs;tum adijciatur &longs;ti­<lb/>bium, quod ma&longs;&longs;ulæ &longs;it duplum: & &longs;imul u&longs;que eò coquantur, dum <expan abbr="cad&etilde;">cadem</expan> ex­<lb/>halet &longs;tibium: tum ma&longs;&longs;ula & plumbum, quod &longs;it ma&longs;&longs;ulæ <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, coquan <lb/>tur in catino cinereo. </s> | <s id="N1BE88"><lb/>Tertia ratio e&longs;t: in æris liquefacti libras &longs;ex, &longs;ubinde inijciantur &longs;ulfuris cera <lb/>inuoluti, uel cum ea permi&longs;ti, particulæ, et comburantur: pendat uerò &longs;ulfur <lb/>&longs;emunciam & &longs;icilicum: deinde halinitri, in puluerem contriti, &longs;icilicus unus <lb/>& dimidius proijciantur in idem æs, itemque comburantur: tum denuo &longs;ulfu<lb/>ris cera inuoluti &longs;emuncia & &longs;icilicus: po&longs;tea plumbi in cinerem re&longs;oluti, & <lb/>cera inuoluti, uel minij, ex plumbo facti, &longs;icilicus et dimidius: mox auferatur <lb/>æs, & ad auream ma&longs;&longs;ulam adhuc cum ære pauco permi&longs;tum adijciatur &longs;ti­<lb/>bium, quod ma&longs;&longs;ulæ &longs;it duplum: & &longs;imul u&longs;que eò coquantur, dum <expan abbr="cad&etilde;">eadem</expan> ex­<lb/>halet &longs;tibium: tum ma&longs;&longs;ula & plumbum, quod &longs;it ma&longs;&longs;ulæ <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, coquan<lb/>tur in catino cinereo. </s> |
| <s id="N1BEA6">Po&longs;tremò aurum ex eo eximatur, & hominis urina re­<lb/>&longs;tinguatur: quod &longs;i color nigricans ei in&longs;ederit cum pauca chry&longs;ocolla, <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>Mauri boracem uocant: &longs;i pallidus, cum &longs;tibio recoctum, fuluum illum tra­<lb/>het. </s> | <s id="N1BEA6">Po&longs;tremò aurum ex eo eximatur, & hominis urina re­<lb/>&longs;tinguatur: quod &longs;i color nigricans ei in&longs;ederit cum pauca chry&longs;ocolla, <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>Mauri boracem uocant: &longs;i pallidus, cum &longs;tibio recoctum, fuluum illum tra­<lb/>het. </s> |
| <s id="N1BEB3">Sunt qui æs liquefactum cochleari ferreo hauriunt & effundunt in alte <lb/>rum catinum, qui foramen habet oblitum luto, eumque imponunt in carbo­<lb/>nes <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan>, & iniectis pulueribus iam dictis ma&longs;&longs;am filo ferreo celeriter uer <lb/>&longs;ant: atque hi aurum ab ære &longs;ecernunt: illud in catini fundo re&longs;idet, hoc &longs;uper­<lb/>natat: mox forcipe ignita catir foramen aperiunt, & effluit æs. </s> | <s id="N1BEB3">Sunt qui æs liquefactum cochleari ferreo hauriunt & effundunt in alte <lb/>rum catinum, qui foramen habet oblitum luto, eumque imponunt in carbo­<lb/>nes <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan>, & iniectis pulueribus iam dictis ma&longs;&longs;am filo ferreo celeriter uer<lb/>&longs;ant: atque hi aurum ab ære &longs;ecernunt: illud in catini fundo re&longs;idet, hoc &longs;uper­<lb/>natat: mox forcipe ignita catini foramen aperiunt, & effluit æs. </s> |
| <s id="N1BEC2">Aurum ue­<lb/>rò, quod reman&longs;it, cum &longs;tibio recoquunt: id cùm exhalauerit, aurum tertiò <lb/>cum quarta plumbi parte <expan abbr="coquũt">coquunt</expan> in catino cinereo, & hominis urina re&longs;tin <lb/>guunt. </s> | <s id="N1BEC2">Aurum ue­<lb/>rò, quod reman&longs;it, cum &longs;tibio recoquunt: id cùm exhalauerit, aurum tertiò <lb/>cum quarta plumbi parte <expan abbr="coquũt">coquunt</expan> in catino cinereo, & hominis urina re&longs;tin <lb/>guunt. </s> |
| <s id="N1BECF">Quarta ratio e&longs;t, æris libra & triens, atque plumbi &longs;extans <expan abbr="liquefiũt">liquefiunt</expan> & <lb/>effunduntur in alterum catinum, intrin&longs;ecus oblitum &longs;euo uel gyp&longs;o: & ad <lb/>ea adijcitur puluis, qui con&longs;tat ex &longs;ulfuris præparati, æruginis, halinitri <expan abbr="&longs;in­gulorũ">&longs;in­<lb/>gulorum</expan> &longs;emuncia, &longs;alis cocti &longs;e&longs;cuncia. </s> | <s id="N1BECF">Quarta ratio e&longs;t, æris libra & triens, atque plumbi &longs;extans <expan abbr="liquefiũt">liquefiunt</expan> & <lb/>effunduntur in alterum catinum, intrin&longs;ecus oblitum &longs;euo uel gyp&longs;o: & ad <lb/>ea adijcitur puluis, qui con&longs;tat ex &longs;ulfuris præparati, æruginis, halinitri <expan abbr="&longs;in­gulorũ">&longs;in­<lb/>gulorum</expan> &longs;emuncia, &longs;alis cocti &longs;e&longs;cuncia. </s> |
| <s id="N1BEE0">Quinta, æris libra & <expan abbr="globulorũ">globulorum</expan> plum <lb/>beorum libræ duæ, atque &longs;alis artificio &longs;i &longs;e&longs;cuncia inijciuntur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan>, & pri <lb/>mò <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan> leni igni, deinde acriori. </s> | <s id="N1BEE0">Quinta, æris libra & <expan abbr="globulorũ">globulorum</expan> plum <lb/>beorum libræ duæ, atque &longs;alis artificio &longs;i &longs;e&longs;cuncia inijciuntur in <expan abbr="catinũ">catinum</expan>, & pri <lb/>mò <expan abbr="coquãtur">coquantur</expan> leni igni, deinde acriori. </s> |
| <s id="N1BEF3">Sexta, æris bes, &longs;ulfuris, &longs;alis, &longs;tibij, &longs;irt <lb/>gulorum &longs;extans &longs;imul eo quuntur. </s> | <s id="N1BEF3">Sexta, æris bes, &longs;ulfuris, &longs;alis, &longs;tibij, &longs;in<lb/>gulorum &longs;extans &longs;imul coquuntur. </s> |
| <s id="N1BEF8">Septima, æris bes, &longs;cobis ferri elimatæ, <lb/>&longs;alis, &longs;tibij, recrementorum uitri &longs;ingulorum &longs;extans unà coquuntur. </s> | <s id="N1BEF8">Septima, æris bes, &longs;cobis ferri elimatæ, <lb/>&longs;alis, &longs;tibij, recrementorum uitri &longs;ingulorum &longs;extans unà coquuntur. </s> |
| <s id="N1BEFD">Octa­<lb/>ua æris libra, &longs;ul&longs;uris &longs;e&longs;quilibra, æruginis &longs;elibra, &longs;alis purgati libra, &longs;imul <lb/>coquuntur. </s> | <s id="N1BEFD">Octa­<lb/>ua æris libra, &longs;ulfuris &longs;e&longs;quilibra, æruginis &longs;elibra, &longs;alis purgati libra, &longs;imul <lb/>coquuntur. </s> |
| <s id="N1BF04">Nona in æris liquefacti libram inijcitur &longs;ulfuris ignem non ex­<lb/>perti & <expan abbr="cõminuti">comminuti</expan> tantundem, & filo ferreo celeriter uer&longs;antur: mi&longs;tura con­<lb/>teritur in puluerem: in quem argentum uiuum infunditur: quod aurum ad <lb/>&longs;e allicit & trahit. </s> | <s id="N1BF04">Nona in æris liquefacti libram inijcitur &longs;ulfuris ignem non ex­<lb/>perti & <expan abbr="cõminuti">comminuti</expan> tantundem, & filo ferreo celeriter uer&longs;antur: mi&longs;tura con­<lb/>teritur in puluerem: in quem argentum uiuum infunditur: quod aurum ad <lb/>&longs;e allicit & trahit. </s> |
| <s id="N1BF11">At æs inauratum aqua madefactum igni imponitur: igni­<lb/>tum frigida re&longs;tinguitur: aurum filis orichalceis colligatis abraditur. </s> | <s id="N1BF11">At æs inauratum aqua madefactum igni imponitur: igni­<lb/>tum frigida re&longs;tinguitur: aurum filis orichalceis colligatis abraditur. </s> |
| <s id="N1BF16">His &longs;a­<lb/>ne rationibus auru ab ære &longs;ecernitur: at <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, uel <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> ab argento ratione, <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> nunc <expan abbr="exponã">exponam</expan>, &longs;eparatur. </s> | <s id="N1BF16">His &longs;a­<lb/>ne rationibus aurum ab ære &longs;ecernitur: at <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>, uel <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> ab argento ratione, <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> nunc <expan abbr="exponã">exponam</expan>, &longs;eparatur. </s> |
| <s id="N1BF2C">Officina uerò, &longs;iue <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> in quo id ip&longs;um <lb/>fit, prope officinam, in qua uenæ auri, uel argenti, uel mi&longs;tæ excoquuntur, <lb/><expan abbr="cõ&longs;truatur">con&longs;truatur</expan>: cuius murus medius &longs;it longus pedes <expan abbr="unũ">unum</expan> & uiginti, altus quin­<pb pagenum="370" xlink:href="001/01/380.jpg"/>decim: à quo primus, qui e&longs;t ad flumen, di&longs;tet pedibus quindecim, po&longs;tre­<lb/>mus decem & nouem: uterque longus &longs;it pedes &longs;ex & triginta, altus quatuor­<lb/>decim: &longs;ed ex primi muri capite murus <expan abbr="trã&longs;uer&longs;us">tran&longs;uer&longs;us</expan> pertineat ad caput po&longs;tre­<lb/>mi muri: deinde po&longs;t pedes quindecim ex eodem muro primò alter murus <lb/>tran&longs;uer&longs;us ductus &longs;it ad caput muri medij. </s> | <s id="N1BF2C">Officina uerò, &longs;iue <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> in quo id ip&longs;um <lb/>fit, prope officinam, in qua uenæ auri, uel argenti, uel mi&longs;tæ excoquuntur, <lb/><expan abbr="cõ&longs;truatur">con&longs;truatur</expan>: cuius murus medius &longs;it longus pedes <expan abbr="unũ">unum</expan> & uiginti, altus quin­<pb pagenum="370" xlink:href="001/01/380.jpg"/>decim: à quo primus, qui e&longs;t ad flumen, di&longs;tet pedibus quindecim, po&longs;tre­<lb/>mus decem & nouem: uterque longus &longs;it pedes &longs;ex & triginta, altus quatuor­<lb/>decim: &longs;ed ex primi muri capite murus <expan abbr="trã&longs;uer&longs;us">tran&longs;uer&longs;us</expan> pertineat ad caput po&longs;tre­<lb/>mi muri: deinde po&longs;t pedes quindecim ex eodem muro primò alter murus <lb/>tran&longs;uer&longs;us ductus &longs;it ad caput muri medij. </s> |
| <s id="N1BF4F">In hoc &longs;pacio, quod e&longs;t inter du­<lb/>os i&longs;tos muros tran&longs;uer&longs;os, collocentur pila, quibus uenæ & alia ad eas ex­<lb/>coquendas nece&longs;&longs;aria frangantur: à primi quoque muri po&longs;teriore capite ter <lb/>tius murus tran&longs;uer&longs;us perductus &longs;it ad alterum caput muri medij, & ab eo­<lb/>dem ad caput muri po&longs;tremi. </s> | <s id="N1BF4F">In hoc &longs;pacio, quod e&longs;t inter du­<lb/>os i&longs;tos muros tran&longs;uer&longs;os, collocentur pila, quibus uenæ & alia ad eas ex­<lb/>coquendas nece&longs;&longs;aria frangantur: à primi quoque muri po&longs;teriore capite ter <lb/>tius murus tran&longs;uer&longs;us perductus &longs;it ad alterum caput muri medij, & ab eo­<lb/>dem ad caput muri po&longs;tremi. </s> |
| <s id="N1BF5A">Spacium autem, quod e&longs;t inter &longs;ecundum & <lb/>tertium murum tran&longs;uer&longs;um, & inter po&longs;tremum & medium murum lon­<lb/>gum, contineat &longs;ecundam fornacem, in qua plumbum &longs;eparatur ab auro uel <lb/>argento, cuius camini paries rectus &longs;tatuatur &longs;uper <expan abbr="mediũ">medium</expan> <expan abbr="murũ">murum</expan>, obliquus <lb/>&longs;uper trabem, quæ ex &longs;ecundo muro tran&longs;uer&longs;o pertineat ad tertium: ea ita <lb/>locata &longs;it, ut pedibus tredecim di&longs;tet à medio muro longo, quatuor à po&longs;tre <lb/>mo: ip&longs;a uerò cra&longs;&longs;a & lata &longs;it pedes duos: à terra &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad <expan abbr="trab&etilde;">trabem</expan> <expan abbr="hãc">hanc</expan> <lb/>longam &longs;int pedes duodecim. </s> | <s id="N1BF5A">Spacium autem, quod e&longs;t inter &longs;ecundum & <lb/>tertium murum tran&longs;uer&longs;um, & inter po&longs;tremum & medium murum lon­<lb/>gum, contineat &longs;ecundam fornacem, in qua plumbum &longs;eparatur ab auro uel <lb/>argento, cuius camini paries rectus &longs;tatuatur &longs;uper <expan abbr="mediũ">medium</expan> <expan abbr="murũ">murum</expan>, obliquus <lb/>&longs;uper trabem, quæ ex &longs;ecundo muro tran&longs;uer&longs;o pertineat ad tertium: ea ita <lb/>locata &longs;it, ut pedibus tredecim di&longs;tet à medio muro longo, quatuor à po&longs;tre <lb/>mo: ip&longs;a uerò cra&longs;&longs;a & lata &longs;it pedes duos: à terra &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad <expan abbr="trab&etilde;">trabem</expan> <expan abbr="hãc">hanc</expan> <lb/>longam &longs;int pedes duodecim. </s> |
| |
| <s id="N1BFD0">Solent <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> plerunque e&longs;&longs;e numero quatuordecim: atque lata ex­<lb/>teriore parte pedem & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, interiore angu&longs;tiora: quod interior circulus <lb/>multo &longs;it angu&longs;tior exteriore. </s> | <s id="N1BFD0">Solent <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> plerunque e&longs;&longs;e numero quatuordecim: atque lata ex­<lb/>teriore parte pedem & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, interiore angu&longs;tiora: quod interior circulus <lb/>multo &longs;it angu&longs;tior exteriore. </s> |
| <s id="N1BFDF">Quod &longs;i latiora fuerint, minus multa e&longs;&longs;e ne­<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;i angu&longs;tiora, plura. </s> | <s id="N1BFDF">Quod &longs;i latiora fuerint, minus multa e&longs;&longs;e ne­<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;i angu&longs;tiora, plura. </s> |
| <s id="N1BFE4">In terram fo diantur altitudine pedis & palmi: <lb/>&longs;uperius &longs;emper bina quæque proxima fibula ferrea connectantur: cuius cu­<lb/>&longs;pides in eorum foramina includantur, & in eadem plumbum liquidum in <lb/>fundatur: &longs;ed ea &longs;tructura &longs;axea habeat &longs;piritalia foramina &longs;ex à terra, &longs;ur&longs;um <lb/>uer&longs;us ad pedem: atque ita ab ima &longs;axorum parte ad pedes duos & palmum: <lb/>quorum quodque &longs;it inter bina &longs;axa altum palmos duos, latum <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & di­<lb/>gitos tres. </s> | <s id="N1BFE4">In terram fo diantur altitudine pedis & palmi: <lb/>&longs;uperius &longs;emper bina quæque proxima fibula ferrea connectantur: cuius cu­<lb/>&longs;pides in eorum foramina includantur, & in eadem plumbum liquidum in <lb/>fundatur: &longs;ed ea &longs;tructura &longs;axea habeat &longs;piritalia foramina &longs;ex à terra, &longs;ur&longs;um <lb/>uer&longs;us ad pedem: atque ita ab ima &longs;axorum parte ad pedes duos & palmum: <lb/>quorum quodque &longs;it inter bina &longs;axa altum palmos duos, latum <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & di­<lb/>gitos tres. </s> |
| <s id="N1BFF7">Vnum &longs;it à dextro latere inter murum, qui murum <expan abbr="principal&etilde;">principalem</expan> ab <lb/>igni tuetur, & <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan>, per quem &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> ex fornacis catino effluit. <pb pagenum="371" xlink:href="001/01/381.jpg"/>Cætera quinque &longs;int <expan abbr="circũcirca">circuncirca</expan> paribus, quoad fieri pote&longs;t, interuallis di&longs;tin­<lb/>cta: per ea exit halitus, quem terra <expan abbr="cõcalefacta">concalefacta</expan> expirat: quæ ni e&longs;&longs;ent eum ca­<lb/>tinus ad &longs;e traheret, ac uitium faceret: hoc e&longs;t talis cumulus fieret, qualis fieri <lb/>&longs;olet cùm talpa terram egerit: cinisque &longs;upernataret, atque catinus &longs;tannum ab <lb/>&longs;orberet. </s> | <s id="N1BFF7">Vnum &longs;it à dextro latere inter murum, qui murum <expan abbr="principal&etilde;">principalem</expan> ab <lb/>igni tuetur, & <expan abbr="canaliculũ">canaliculum</expan>, per quem &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> ex fornacis catino effluit. <pb pagenum="371" xlink:href="001/01/381.jpg"/>Cætera quinque &longs;int <expan abbr="circũcirca">circumcirca</expan> paribus, quoad fieri pote&longs;t, interuallis di&longs;tin­<lb/>cta: per ea exit halitus, quem terra <expan abbr="cõcalefacta">concalefacta</expan> expirat: quæ ni e&longs;&longs;ent eum ca­<lb/>tinus ad &longs;e traheret, ac uitium faceret: hoc e&longs;t talis cumulus fieret, qualis fieri <lb/>&longs;olet cùm talpa terram egerit: cinisque &longs;upernataret, atque catinus &longs;tannum ab <lb/>&longs;orberet. </s> |
| <s id="N1C01D">Aliqui eadem de cau&longs;a po&longs;teriorem &longs;tructuræ partem pror&longs;us <expan abbr="pa­tent&etilde;">pa­<lb/>tentem</expan> faciunt. </s> | <s id="N1C01D">Aliqui eadem de cau&longs;a po&longs;teriorem &longs;tructuræ partem pror&longs;us <expan abbr="pa­tent&etilde;">pa­<lb/>tentem</expan> faciunt. </s> |
| <s id="N1C026">At duo muri interiores con&longs;truantur lateribus, latitudinemque<lb/>habeant lateris: atque alter alterum tran&longs;uer&longs;us &longs;ecet: quibus etiam ip&longs;is qua­<lb/>tuor &longs;int foramina &longs;piritalia: in quaque parte unum: quæ circiter digitum &longs;int <lb/>altiora et latiora alijs: in ea quatuor templa inijciatur <expan abbr="tantũ">tantum</expan> recrementorum, <lb/>quantum capit ci&longs;ium, eisque &longs;uperfundatur tantus puluis, à carbonibus re­<lb/>&longs;olutus, quantum capit alueus maior bracteis lignis contextus. </s> | <s id="N1C026">At duo muri interiores con&longs;truantur lateribus, latitudinemque<lb/>habeant lateris: atque alter alterum tran&longs;uer&longs;us &longs;ecet: quibus etiam ip&longs;is qua­<lb/>tuor &longs;int foramina &longs;piritalia: in quaque parte unum: quæ circiter digitum &longs;int <lb/>altiora et latiora alijs: in ea quatuor templa inijciatur <expan abbr="tantũ">tantum</expan> recrementorum, <lb/>quantum capit ci&longs;ium, eisque &longs;uperfundatur tantus puluis, à carbonibus re­<lb/>&longs;olutus, quantum capit alueus maior bracteis lignis contextus. </s> |
| <s id="N1C037">Muri autem <lb/>extent è terra cubitum: quibus & &longs;axorum <expan abbr="quadrangulorũ">quadrangulorum</expan> parti exci&longs;æ &longs;u­<lb/>perponatur orbis è &longs;axo formatus, cra&longs;&longs;us <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitos tres: qui undique<lb/>pertingat ad &longs;axa quadrangula. </s> | <s id="N1C037">Muri autem <lb/>extent è terra cubitum: quibus & &longs;axorum <expan abbr="quadrangulorũ">quadrangulorum</expan> parti exci&longs;æ &longs;u­<lb/>perponatur orbis è &longs;axo formatus, cra&longs;&longs;us <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitos tres: qui undique<lb/>pertingat ad &longs;axa quadrangula. </s> |
| |
| <s id="N1C0A0">Alterum uerò foramen, quod exi&longs;tat &longs;uper canalicu­<lb/>lo <expan abbr="latũ">latum</expan> &longs;it inferius pedes duos & dimidium, &longs;uperius pedes duos & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>: <lb/>quod etiam careat bacillo. </s> | <s id="N1C0A0">Alterum uerò foramen, quod exi&longs;tat &longs;uper canalicu­<lb/>lo <expan abbr="latũ">latum</expan> &longs;it inferius pedes duos & dimidium, &longs;uperius pedes duos & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>: <lb/>quod etiam careat bacillo. </s> |
| <s id="N1C0AF">Etenim non bacillum modo <expan abbr="nõ">non</expan> pertineat ad in­<lb/>fimum circulum, &longs;ed ip&longs;e etiam infimus circulus ad eam partem non pertine <lb/>at, ut magi&longs;ter &longs;pumam argenti ex catino po&longs;&longs;it extrahere. </s> | <s id="N1C0AF">Etenim non bacillum modo <expan abbr="nõ">non</expan> pertineat ad in­<lb/>fimum circulum, &longs;ed ip&longs;e etiam infimus circulus ad eam partem non pertine <lb/>at, ut magi&longs;ter &longs;pumam argenti ex catino po&longs;&longs;it extrahere. </s> |
| <s id="N1C0BA">Ad murum præ­<lb/>terea, quo murus principalis munitur contra uim caloris, ubi follium nares <lb/>&longs;ituantur, &longs;int duo foramina lata palmos tres, alta circiter pedem: in quorum <lb/>medio duo bacilla de&longs;cendant bractea interius contecta. </s> | <s id="N1C0BA">Ad murum præ­<lb/>terea, quo murus principalis munitur contra uim caloris, ubi follium nares <lb/>&longs;ituantur, &longs;int duo foramina lata palmos tres, alta circiter pedem: in quorum <lb/>medio duo bacilla de&longs;cendant bractea interius contecta. </s> |
| <s id="N1C0C3">Fi&longs;tulæ <expan abbr="aũt">aunt</expan>, in qui<lb/>bus nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> collocentur, u&longs;que ad ea foramina pertineant: quæ fi&longs;tulæ ex <lb/>laminis ferreis <expan abbr="cõplicatis">complicatis</expan> factæ <expan abbr="lõgæ">longæ</expan> &longs;int palmos II. & digitos III. <expan abbr="Earũ">Earum</expan> uerò <lb/>pars caua &longs;it lata digitos tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, in quas duas fi&longs;tulas nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> &longs;ic <lb/><expan abbr="condãtur">condantur</expan>, ut ab <expan abbr="earũ">earum</expan> foriculis <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan> digitis trib. </s> | <s id="N1C0C3">Fi&longs;tulæ <expan abbr="aũt">aut</expan>, in qui<lb/>bus nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> collocentur, u&longs;que ad ea foramina pertineant: quæ fi&longs;tulæ ex <lb/>laminis ferreis <expan abbr="cõplicatis">complicatis</expan> factæ <expan abbr="lõgæ">longæ</expan> &longs;int palmos II. & digitos III. <expan abbr="Earũ">Earum</expan> uerò <lb/>pars caua &longs;it lata digitos tres & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>, in quas duas fi&longs;tulas nares <expan abbr="folliũ">follium</expan> &longs;ic <lb/><expan abbr="condãtur">condantur</expan>, ut ab <expan abbr="earũ">earum</expan> foriculis <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan> digitis trib. </s> |
| <s id="N1C0F5">At <expan abbr="operim&etilde;tũ">operimentum</expan> <expan abbr="cõficiatur">conficiatur</expan> ex <lb/>circulo ferreo lato digiots II. qui inferius &longs;it, et ex tribus bacillis ferreis incur <lb/>uatis, quæ ab una circuli parte ad <expan abbr="alterã">alteram</expan> ei <expan abbr="oppo&longs;itã">oppo&longs;itam</expan> <expan abbr="pertingãt">pertingant</expan>. </s> | <s id="N1C0F5">At <expan abbr="operim&etilde;tũ">operimentum</expan> <expan abbr="cõficiatur">conficiatur</expan> ex <lb/>circulo ferreo lato digitos II. qui inferius &longs;it, et ex tribus bacillis ferreis incur<lb/>uatis, quæ ab una circuli parte ad <expan abbr="alterã">alteram</expan> ei <expan abbr="oppo&longs;itã">oppo&longs;itam</expan> <expan abbr="pertingãt">pertingant</expan>. </s> |
| <s id="N1C110">Aliud <expan abbr="aũt">aunt</expan> alij <lb/><expan abbr="&longs;uperpo&longs;itũ">&longs;uperpo&longs;itum</expan> &longs;it &longs;uperiore parte, ibique per ea clauus ferreus infixus penetret: <pb pagenum="372" xlink:href="001/01/382.jpg"/>&longs;ub quibus item &longs;int bracteæ clauis ad ea alligatæ. </s> | <s id="N1C110">Aliud <expan abbr="aũt">aut</expan> alij <lb/><expan abbr="&longs;uperpo&longs;itũ">&longs;uperpo&longs;itum</expan> &longs;it &longs;uperiore parte, ibique per ea clauus ferreus infixus penetret: <pb pagenum="372" xlink:href="001/01/382.jpg"/>&longs;ub quibus item &longs;int bracteæ clauis ad ea alligatæ. </s> |
| <s id="N1C121">Po&longs;tremò quæque bractea <lb/>habeat parua foramina, in quæ <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> digitus immitti po&longs;&longs;it, ut lutum, quod <lb/>interius illiniri debet, adhærere po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1C121">Po&longs;tremò quæque bractea <lb/>habeat parua foramina, in quæ <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> digitus immitti po&longs;&longs;it, ut lutum, quod <lb/>interius illiniri debet, adhærere po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1C12C">Operculum præterea habeat tres an <lb/>nulos ferreos inclu&longs;os in clauorum ferreorum foraminibus, quæ &longs;int in eo­<lb/>rum capitibus admodum latis. </s> | <s id="N1C12C">Operculum præterea habeat tres an <lb/>nulos ferreos inclu&longs;os in clauorum ferreorum foraminibus, quæ &longs;int in eo­<lb/>rum capitibus admodum latis. </s> |
| <s id="N1C133">Hi claui ea parte connectant bacilla cum cir <lb/>culo medio: annulis uerò inijciantur unci catenæ, qua operculum &longs;ubleua­<lb/>tur, quod fit, cùm magi&longs;ter catinum præparat.</s> | <s id="N1C133">Hi claui ea parte connectant bacilla cum cir <lb/>culo medio: annulis uerò inijciantur unci catenæ, qua operculum &longs;ubleua­<lb/>tur, quod fit, cùm magi&longs;ter catinum præparat.</s> |
| |
| <p id="N1C19E" type="main"> | <p id="N1C19E" type="main"> |
| <s id="N1C1A0">In fornacis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> orbem uel tabulas æneas & &longs;axa inijciatur <expan abbr="lutũ">lutum</expan> cum &longs;tra­<lb/>mentis <expan abbr="permi&longs;tũ">permi&longs;tum</expan>, altum tres digitos: atque tundatur pilo ligneo u&longs;que eo dum <lb/>ad digiti altitudinem deprimatur. </s> | <s id="N1C1A0">In fornacis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> orbem uel tabulas æneas & &longs;axa inijciatur <expan abbr="lutũ">lutum</expan> cum &longs;tra­<lb/>mentis <expan abbr="permi&longs;tũ">permi&longs;tum</expan>, altum tres digitos: atque tundatur pilo ligneo u&longs;que eo dum <lb/>ad digiti altitudinem deprimatur. </s> |
| <s id="N1C1B3">Pilum uerò &longs;it teres et altum palmos tres, <lb/>inferius latum duos, &longs;ur&longs;um uer&longs;us angu&longs;tius: cuius manubrium longum &longs;it <lb/>pedes tres: quà in pilum includitur, circulo ferreo cingatur. </s> | <s id="N1C1B3">Pilum uerò &longs;it teres et altum palmos tres, <lb/>inferius latum duos, &longs;ur&longs;um uer&longs;us angu&longs;tius: cuius manubrium longum &longs;it <lb/>pedes tres: quà in pilum includitur, circulo ferreo cingatur. </s> |
| <s id="N1C1BA">Quinetiam &longs;a­<lb/>xis &longs;uperius illinatur lutum, etiam cum &longs;traminibus <expan abbr="nu&longs;tũ">nu&longs;tum</expan> cra&longs;&longs;itudine pal­<lb/>mi: in quod occumbat operculum. </s> | <s id="N1C1BA">Quinetiam &longs;a­<lb/>xis &longs;uperius illinatur lutum, etiam cum &longs;traminibus <expan abbr="nu&longs;tũ">mi&longs;tum</expan> cra&longs;&longs;itudine pal­<lb/>mi: in quod occumbat operculum. </s> |
| <s id="N1C1C5">Hæc omnia <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> labefactata fue <lb/>rint, reficiantur. </s> | <s id="N1C1C5">Hæc omnia <expan abbr="quamprimũ">quamprimum</expan> labefactata fue <lb/>rint, reficiantur. </s> |
| <s id="N1C1CE">Arti&longs;ex, qui hoc <expan abbr="&longs;eparandorũ">&longs;eparandorum</expan> metallorum munus &longs;u&longs;tinet, <lb/>laborem in duas duorum dierum operas di&longs;tribuit: altero mane <expan abbr="paucũ">paucum</expan> pri­<pb pagenum="373" xlink:href="001/01/383.jpg"/>mò cinerem in&longs;pergit luto, & aquam affundens &longs;copis uerrit: deinde inijcit <lb/>cinerem cribratum, & aqua &longs;ic madefactum, ut niuis in&longs;tar in pi&longs;æ figuram <lb/>formari po&longs;&longs;it: cinis uerò &longs;it ex quo <expan abbr="lixiuiũ">lixiuium</expan> aqua percolata fuerit <expan abbr="factũ">factum</expan>: <expan abbr="nã">nam</expan> ali <lb/>us, quia pinguis e&longs;t, denuo urendus e&longs;&longs;et, ut macer fieret. </s> | <s id="N1C1CE">Artifex, qui hoc <expan abbr="&longs;eparandorũ">&longs;eparandorum</expan> metallorum munus &longs;u&longs;tinet, <lb/>laborem in duas duorum dierum operas di&longs;tribuit: altero mane <expan abbr="paucũ">paucum</expan> pri­<pb pagenum="373" xlink:href="001/01/383.jpg"/>mò cinerem in&longs;pergit luto, & aquam affundens &longs;copis uerrit: deinde inijcit <lb/>cinerem cribratum, & aqua &longs;ic madefactum, ut niuis in&longs;tar in pi&longs;æ figuram <lb/>formari po&longs;&longs;it: cinis uerò &longs;it ex quo <expan abbr="lixiuiũ">lixiuium</expan> aqua percolata fuerit <expan abbr="factũ">factum</expan>: <expan abbr="nã">nam</expan> ali<lb/>us, quia pinguis e&longs;t, denuo urendus e&longs;&longs;et, ut macer fieret. </s> |
| <s id="N1C1F2">Eum <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> cinerem <lb/>manibus compre&longs;&longs;is æquat, catinumque medium uer&longs;us decliuem facit: tum <lb/>pilo iam de&longs;cripto ip&longs;um tundit: po&longs;tea duobus pilis paruis, <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ligneis, for­<lb/>mat canaliculum, per quem effluit &longs;puma argenti: una enim manu compre­<lb/>hendit unum, altera alterum: utrunque latum e&longs;t palmum, cra&longs;&longs;um digitos du <lb/>os, altum pedem. </s> | <s id="N1C1F2">Eum <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> cinerem <lb/>manibus compre&longs;&longs;is æquat, catinumque medium uer&longs;us decliuem facit: tum <lb/>pilo iam de&longs;cripto ip&longs;um tundit: po&longs;tea duobus pilis paruis, <expan abbr="it&etilde;">item</expan> ligneis, for­<lb/>mat canaliculum, per quem effluit &longs;puma argenti: una enim manu compre­<lb/>hendit unum, altera alterum: utrunque latum e&longs;t palmum, cra&longs;&longs;um digitos du <lb/>os, altum pedem. </s> |
| <s id="N1C207">Vtriu&longs;que manubrium aliquantum teres ad &longs;e&longs;quidigitum <lb/>minus quàm ip&longs;um latum e&longs;t, &longs;ed longum pedes tres: tam uerò pilum quàm <lb/>manubrium ex uno ligno factum e&longs;t. </s> | <s id="N1C207">Vtriu&longs;que manubrium aliquantum teres ad &longs;e&longs;quidigitum <lb/>minus quàm ip&longs;um latum e&longs;t, &longs;ed longum pedes tres: tam uerò pilum quàm <lb/>manubrium ex uno ligno factum e&longs;t. </s> |
| <s id="N1C20E">Mox calceatus in&longs;cendit in catinum, <lb/>& eum undique pedibus calcat: quo modo &longs;ub&longs;idit & fit decliuis. </s> | <s id="N1C20E">Mox calceatus in&longs;cendit in catinum, <lb/>& eum undique pedibus calcat: quo modo &longs;ub&longs;idit & fit decliuis. </s> |
| |
| <s id="N1C228">Ea uerò lata e&longs;t tres digitos, <lb/>utrinque ad extremum &longs;ic inci&longs;a, ut manibus teneri po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1C228">Ea uerò lata e&longs;t tres digitos, <lb/>utrinque ad extremum &longs;ic inci&longs;a, ut manibus teneri po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1C22D">Po&longs;tea tundit cana <lb/>liculum per quem effluit &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>. </s> | <s id="N1C22D">Po&longs;tea tundit cana <lb/>liculum per quem effluit &longs;puma <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan>. </s> |
| <s id="N1C236">Ne uerò cinis delabatur, aperturam <lb/>&longs;axo, ad hanc formato, ob&longs;truit: ad quod apponit <expan abbr="tabellã">tabellam</expan>: cui rur&longs;us ne de­<lb/>cidat, trudem opponit: tum cineris alueum infundit, eumque pilo magno tun <lb/>dit: iterum deinde iterumque cinerem inijcit, & eum pilo tundit. </s> | <s id="N1C236">Ne uerò cinis delabatur, aperturam <lb/>&longs;axo, ad hanc formato, ob&longs;truit: ad quod apponit <expan abbr="tabellã">tabellam</expan>: cui rur&longs;us ne de­<lb/>cidat, trudem opponit: tum cineris alueum infundit, eumque pilo magno tun <lb/>dit: iterum deinde iterumque cinerem inijcit, & eum pilo tundit. </s> |
| <s id="N1C243">Canaliculo <lb/>facto &longs;iccum cinerem catino undique &longs;uperinijcit cribro, ac eum manibus <expan abbr="cõ­planat">con­<lb/>planat</expan> & atterit: tum madefacti cineris alueos tres in marginem catini <expan abbr="circũ­circa">circun­<lb/>circa</expan> inijcit, & operculum demittit. </s> | <s id="N1C243">Canaliculo <lb/>facto &longs;iccum cinerem catino undique &longs;uperinijcit cribro, ac eum manibus <expan abbr="cõ­planat">con­<lb/>planat</expan> & atterit: tum madefacti cineris alueos tres in marginem catini <expan abbr="circũ­circa">circum­<lb/>circa</expan> inijcit, & operculum demittit. </s> |
| <s id="N1C254">Mox in&longs;cendens in catinum, id undique<lb/>cinere ob&longs;truit, ne mi&longs;tura liquefacta effluat. </s> | <s id="N1C254">Mox in&longs;cendens in catinum, id undique<lb/>cinere ob&longs;truit, ne mi&longs;tura liquefacta effluat. </s> |
| <s id="N1C259">Deinde operculi operimento <lb/>&longs;ublato in catinum carbones alueo inijcit, prunas uerò batillo ferreo: & has <lb/>quidem etiam per foramina, quæ operculum in lateribus habet, easque <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>batillo adæquat: atque tantum laborem & munus <expan abbr="duarũ">duarum</expan> horarum &longs;pacio per <lb/>ficit: tum paruum <expan abbr="trũcum">truncum</expan> &longs;uperponit laminæ ferreæ, quæ in terra po&longs;ita e&longs;t <lb/>&longs;ub canaliculo: ea longa e&longs;t pedes tres & palmum, lata po&longs;teriore parte pe­<lb/>dem & palmos duos atque totidem digitos, priore palmos duos, & <expan abbr="iterũ">iterum</expan> to­<lb/>tidem digitos: at trunco &longs;uperponit &longs;axum, ac ip&longs;i laminam ferream a&longs;&longs;imi­<lb/>lem inferiori: in quam <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan> carbonum alueum bracteis ligneis <expan abbr="contextũ">contextum</expan>: <lb/>inque eos tot prunas, quot batillo ferreo conijcere pote&longs;t: atque catinus unius <lb/>horæ &longs;pacio calefit: deinde conto uncinato, quo detrahit &longs;pumam argenti, <lb/><expan abbr="cõmouet">commouet</expan> reliquias <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan>. </s> | <s id="N1C259">Deinde operculi operimento <lb/>&longs;ublato in catinum carbones alueo inijcit, prunas uerò batillo ferreo: & has <lb/>quidem etiam per foramina, quæ operculum in lateribus habet, easque <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> <lb/>batillo adæquat: atque tantum laborem & munus <expan abbr="duarũ">duarum</expan> horarum &longs;pacio per <lb/>ficit: tum paruum <expan abbr="trũcum">truncum</expan> &longs;uperponit laminæ ferreæ, quæ in terra po&longs;ita e&longs;t <lb/>&longs;ub canaliculo: ea longa e&longs;t pedes tres & palmum, lata po&longs;teriore parte pe­<lb/>dem & palmos duos atque totidem digitos, priore palmos duos, & <expan abbr="iterũ">iterum</expan> to­<lb/>tidem digitos: at trunco &longs;uperponit &longs;axum, ac ip&longs;i laminam ferream a&longs;&longs;imi­<lb/>lem inferiori: in quam <expan abbr="cõijcit">conijcit</expan> carbonum alueum bracteis ligneis <expan abbr="contextũ">contextum</expan>: <lb/>inque eos tot prunas, quot batillo ferreo conijcere pote&longs;t: atque catinus unius <lb/>horæ &longs;pacio calefit: deinde conto uncinato, quo detrahit &longs;pumam argenti, <lb/><expan abbr="cõmouet">commouet</expan> reliquias <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan>. </s> |
| <s id="N1C291">Vncus <expan abbr="aũt">aunt</expan> longus <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, & latus digitos tres <lb/>habet figuram duorum <expan abbr="triãgulorum">triangulorum</expan>: cuius manubrium ferreum <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t <lb/>pedes quatuor, ligneum uerò, in ferreum inclu&longs;um, &longs;ex. </s> | <s id="N1C291">Vncus <expan abbr="aũt">aut</expan> longus <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, & latus digitos tres <lb/>habet figuram duorum <expan abbr="triãgulorum">triangulorum</expan>: cuius manubrium ferreum <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t <lb/>pedes quatuor, ligneum uerò, in ferreum inclu&longs;um, &longs;ex. </s> |
| <s id="N1C2A8">Verùm aliqui &longs;im­<lb/>plicem contum uncinatum u&longs;urpant. </s> | <s id="N1C2A8">Verùm aliqui &longs;im­<lb/>plicem contum uncinatum u&longs;urpant. </s> |
| <s id="N1C2AD">Po&longs;t horæ ferè unius &longs;pacium rur&longs;us <lb/>eodem conto uncinato <expan abbr="cõmouet">commouet</expan> reliquias prunarum, & batillo eas, quæ in <lb/>canaliculo iacent, in catinum inijcit. </s> | <s id="N1C2AD">Po&longs;t horæ ferè unius &longs;pacium rur&longs;us <lb/>eodem conto uncinato <expan abbr="cõmouet">commouet</expan> reliquias prunarum, & batillo eas, quæ in <lb/>canaliculo iacent, in catinum inijcit. </s> |
| <s id="N1C2B8">Tum iterum po&longs;t horæ &longs;pacium eodem <lb/>conto <expan abbr="cõmouet">commouet</expan> prunas: quas ni ita <expan abbr="cõmoueat">commoueat</expan>, in catino aliquis nigror ma­<lb/>net, atque ea parte uitium facit: utpote non &longs;atis exiccatus: etenim mini&longs;ter <expan abbr="cõ">com</expan><pb pagenum="374" xlink:href="001/01/384.jpg"/><expan abbr="mou&etilde;do">mouendo</expan> uertit prunas ut pror&longs;us <expan abbr="cõburantur">comburantur</expan>, beneque calefiat catinus: quod <lb/>ip&longs;um fit tribus horis: reliquis duabus iterum catinus quie&longs;cit. </s> | <s id="N1C2B8">Tum iterum po&longs;t horæ &longs;pacium eodem <lb/>conto <expan abbr="cõmouet">commouet</expan> prunas: quas ni ita <expan abbr="cõmoueat">commoueat</expan>, in catino aliquis nigror ma­<lb/>net, atque ea parte uitium facit: utpote non &longs;atis exiccatus: etenim mini&longs;ter <expan abbr="cõ">com</expan><pb pagenum="374" xlink:href="001/01/384.jpg"/><expan abbr="mou&etilde;do">mouendo</expan> uertit prunas ut pror&longs;us <expan abbr="cõburantur">comburantur</expan>, beneque calefiat catinus: quod <lb/>ip&longs;um fit tribus horis: reliquis duabus iterum catinus quie&longs;cit. </s> |
| |
| <s id="N1C30C">Catinus autem iuxta <expan abbr="mediã">mediam</expan> <lb/>eius partem profundior fit palmis duobus & totidem digitis: ip&longs;a uerò me­<lb/>dia pars præterea digito. </s> | <s id="N1C30C">Catinus autem iuxta <expan abbr="mediã">mediam</expan> <lb/>eius partem profundior fit palmis duobus & totidem digitis: ip&longs;a uerò me­<lb/>dia pars præterea digito. </s> |
| <s id="N1C317">Sunt qui catino &longs;ic præparato <expan abbr="illinũt">illinunt</expan> albumen o­<lb/>ui &longs;pongia conceptum, et ex ea rur&longs;us expre&longs;&longs;um, quo re&longs;olutum &longs;it thus in <lb/>puluerem contritum. </s> | <s id="N1C317">Sunt qui catino &longs;ic præparato <expan abbr="illinũt">illinunt</expan> albumen o­<lb/>ui &longs;pongia conceptum, et ex ea rur&longs;us expre&longs;&longs;um, quo re&longs;olutum &longs;it thus in <lb/>puluerem contritum. </s> |
| <s id="N1C322">Quidam ei illinunt liquorem, qui con&longs;tat ex oui albu <lb/>mine, & eius duplo &longs;anguine taurino, uel medulla: <expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan> eidem catino cal <lb/>cem cribro &longs;uperinijciunt. </s> | <s id="N1C322">Quidam ei illinunt liquorem, qui con&longs;tat ex oui albu <lb/>mine, & eius duplo &longs;anguine taurino, uel medulla: <expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan> eidem catino cal <lb/>cem cribro &longs;uperinijciunt. </s> |
| <s id="N1C32D">Po&longs;tea magi&longs;ter officinæ ponderat <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan>, cum <lb/>quo aurum uel argentum, uel utrunque e&longs;t permi&longs;tum: cuius interdum <expan abbr="centũ">centum</expan> <lb/>pondia centum imponuntur in catinum: &longs;ed frequenter &longs;exaginta uel quin­<lb/>quaginta, uel minus multa: quo facto tres &longs;traminum manipulos circumcir <lb/>ca in&longs;pergit catino, ne <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> &longs;ua grauitate inæquabilem efficiat: mox per <lb/>canaliculu imponit aliquot plumbi mi&longs;ti panes, & aliquot ad latera per fo­<lb/>ramen operculi po&longs;tremum: deinde per eiu&longs;dem operculi &longs;uperius <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> <lb/>in&longs;cendens in catinum panes, quos ei mini&longs;ter porrigit, <expan abbr="circũcirca">circuncirca</expan> apponit <lb/>ad operculum: tum a&longs;cendens rur&longs;us manibus immi&longs;&longs;is per idem foramen <lb/>etiam aliquot panes imponit in catinum. </s> | <s id="N1C32D">Po&longs;tea magi&longs;ter officinæ ponderat <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan>, cum <lb/>quo aurum uel argentum, uel utrunque e&longs;t permi&longs;tum: cuius interdum <expan abbr="centũ">centum</expan><lb/>pondia centum imponuntur in catinum: &longs;ed frequenter &longs;exaginta uel quin­<lb/>quaginta, uel minus multa: quo facto tres &longs;traminum manipulos circumcir<lb/>ca in&longs;pergit catino, ne <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> &longs;ua grauitate inæquabilem efficiat: mox per <lb/>canaliculum imponit aliquot plumbi mi&longs;ti panes, & aliquot ad latera per fo­<lb/>ramen operculi po&longs;tremum: deinde per eiu&longs;dem operculi &longs;uperius <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> <lb/>in&longs;cendens in catinum panes, quos ei mini&longs;ter porrigit, <expan abbr="circũcirca">circumcirca</expan> apponit <lb/>ad operculum: tum a&longs;cendens rur&longs;us manibus immi&longs;&longs;is per idem foramen <lb/>etiam aliquot panes imponit in catinum. </s> |
| <s id="N1C356">Eos uerò qui reman&longs;erunt, &longs;ecun­<lb/>do die furca ferrea lignis per po&longs;tremum operculi foramen &longs;uperimponit. </s> | <s id="N1C356">Eos uerò qui reman&longs;erunt, &longs;ecun­<lb/>do die furca ferrea lignis per po&longs;tremum operculi foramen &longs;uperimponit. </s> |
| <s id="N1C35B"><lb/>Panibus &longs;ic collocatis carbonum alueum bracteis ligneis contextum per &longs;u <lb/>perius operculi foramen inijcit, ac imponit operimentum operculo: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>iuncturam mini&longs;ter luto illinit: ip&longs;e magi&longs;ter dimidium <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> <expan abbr="alueũ">alueum</expan> per <lb/>foramen, quod e&longs;t ad fi&longs;tulas narium, inijcit in catinum, ac folles præparat, <lb/>ut &longs;equenti die mane &longs;ecundam operam in choare po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1C35B"><lb/>Panibus &longs;ic collocatis carbonum alueum bracteis ligneis contextum per &longs;u <lb/>perius operculi foramen inijcit, ac imponit operimentum operculo: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <lb/>iuncturam mini&longs;ter luto illinit: ip&longs;e magi&longs;ter dimidium <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> <expan abbr="alueũ">alueum</expan> per <lb/>foramen, quod e&longs;t ad fi&longs;tulas narium, inijcit in catinum, ac folles præparat, <lb/>ut &longs;equenti die mane &longs;ecundam operam in choare po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1C373">Tale autem labo­<lb/>randi munus horæ unius &longs;pacio perficit, duodecimaque omnia &longs;unt præpa­<lb/>rata: quæ horæ omnes collectæ conficiunt &longs;ummam horarum octo.</s> | <s id="N1C373">Tale autem labo­<lb/>randi munus horæ unius &longs;pacio perficit, duodecimaque omnia &longs;unt præpa­<lb/>rata: quæ horæ omnes collectæ conficiunt &longs;ummam horarum octo.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1C37A" type="caption"> | <p id="N1C37A" type="caption"> |
| <s id="N1C37C">A<emph type="italics"/>rtifex pilo tundit catinum<emph.end type="italics"/> A. P<emph type="italics"/>ihom maius<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> C. D<emph type="italics"/>uo pila minora<emph.end type="italics"/> D. L<emph type="italics"/>a <lb/>mina ferrea curuata<emph.end type="italics"/> E. P<emph type="italics"/>ars bracteæ ligneæ<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> G. C<emph type="italics"/>inis<emph.end type="italics"/> H. B<emph type="italics"/>atillum <lb/>ferreum<emph.end type="italics"/> I. L<emph type="italics"/>amina ferrea<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>runcus<emph.end type="italics"/> L. S<emph type="italics"/>axum<emph.end type="italics"/> M. A<emph type="italics"/>lueus bracteis lignis con <lb/>textus<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>ontus uncinatus<emph.end type="italics"/> O. A<emph type="italics"/>lter contus uncinatus<emph.end type="italics"/> P. L<emph type="italics"/>inteum tritum<emph.end type="italics"/> Q. <lb/>V<emph type="italics"/>a&longs;culum<emph.end type="italics"/> R. C<emph type="italics"/>orium ceruinum<emph.end type="italics"/> S. M<emph type="italics"/>anipuli &longs;traminum<emph.end type="italics"/> T. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> V. P<emph type="italics"/>anes plum <lb/>bi mi&longs;ts<emph.end type="italics"/> X. F<emph type="italics"/>urca<emph.end type="italics"/> Y. A<emph type="italics"/>lter artifex luto extrin&longs;ecus obducit fornacem, qua ei oper­<lb/>culum e&longs;t impo&longs;itum<emph.end type="italics"/> Z. A<emph type="italics"/>lueus cineribus refertus<emph.end type="italics"/> AA. O<emph type="italics"/>perculi operimentum<emph.end type="italics"/> BB. <lb/>M<emph type="italics"/>ini&longs;ter pedibus <expan abbr="in&longs;i&longs;t&etilde;s">in&longs;i&longs;tens</expan> &longs;calis carbones per &longs;uperius operculi <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> inijcit in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> | <s id="N1C37C">A<emph type="italics"/>rtifex pilo tundit catinum<emph.end type="italics"/> A. P<emph type="italics"/>ilum maius<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>copæ<emph.end type="italics"/> C. D<emph type="italics"/>uo pila minora<emph.end type="italics"/> D. L<emph type="italics"/>a <lb/>mina ferrea curuata<emph.end type="italics"/> E. P<emph type="italics"/>ars bracteæ ligneæ<emph.end type="italics"/> F. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> G. C<emph type="italics"/>inis<emph.end type="italics"/> H. B<emph type="italics"/>atillum <lb/>ferreum<emph.end type="italics"/> I. L<emph type="italics"/>amina ferrea<emph.end type="italics"/> K. T<emph type="italics"/>runcus<emph.end type="italics"/> L. S<emph type="italics"/>axum<emph.end type="italics"/> M. A<emph type="italics"/>lueus bracteis lignis con<lb/>textus<emph.end type="italics"/> N. C<emph type="italics"/>ontus uncinatus<emph.end type="italics"/> O. A<emph type="italics"/>lter contus uncinatus<emph.end type="italics"/> P. L<emph type="italics"/>inteum tritum<emph.end type="italics"/> Q. <lb/>V<emph type="italics"/>a&longs;culum<emph.end type="italics"/> R. C<emph type="italics"/>orium ceruinum<emph.end type="italics"/> S. M<emph type="italics"/>anipuli &longs;traminum<emph.end type="italics"/> T. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> V. P<emph type="italics"/>anes plum<lb/>bi mi&longs;tae<emph.end type="italics"/> X. F<emph type="italics"/>urca<emph.end type="italics"/> Y. A<emph type="italics"/>lter artifex luto extrin&longs;ecus obducit fornacem, qua ei oper­<lb/>culum e&longs;t impo&longs;itum<emph.end type="italics"/> Z. A<emph type="italics"/>lueus cineribus refertus<emph.end type="italics"/> AA. O<emph type="italics"/>perculi operimentum<emph.end type="italics"/> BB. <lb/>M<emph type="italics"/>ini&longs;ter pedibus <expan abbr="in&longs;i&longs;t&etilde;s">in&longs;i&longs;tens</expan> &longs;calis carbones per &longs;uperius operculi <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> inijcit in <expan abbr="catinũ">catinum</expan> |
| <emph.end type="italics"/> CC. <pb pagenum="375" xlink:href="001/01/385.jpg"/>F<emph type="italics"/>erramentum quo lutum uerberatur<emph.end type="italics"/> DD. L<emph type="italics"/>utum<emph.end type="italics"/> EE. C<emph type="italics"/>ochleare quo artifex &longs;iue ma <lb/>gi&longs;ter experimentum rapit<emph.end type="italics"/> FF. R<emph type="italics"/>utrum quo plumbi cutis impur a detrahitur<emph.end type="italics"/> GG. <lb/>C<emph type="italics"/>uneus ferreus quo argenti ma&longs;&longs;a &longs;ubleuatur<emph.end type="italics"/> HH.</s> | <emph.end type="italics"/> CC. <pb pagenum="375" xlink:href="001/01/385.jpg"/>F<emph type="italics"/>erramentum quo lutum uerberatur<emph.end type="italics"/> DD. L<emph type="italics"/>utum<emph.end type="italics"/> EE. C<emph type="italics"/>ochleare quo artifex &longs;iue ma <lb/>gi&longs;ter experimentum rapit<emph.end type="italics"/> FF. R<emph type="italics"/>utrum quo plumbi cutis impur a detrahitur<emph.end type="italics"/> GG. <lb/>C<emph type="italics"/>uneus ferreus quo argenti ma&longs;&longs;a &longs;ubleuatur<emph.end type="italics"/> HH.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.385.1.jpg" xlink:href="001/01/385/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.385.1.jpg" xlink:href="001/01/385/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1C51B">Po&longs;tea conto extrahit &longs;pumam argenti: quæ fit ex plumbo & ære, <lb/>&longs;i id quoque inerit in mi&longs;tura, u&longs;tis: quare rectius &longs;puma plumbi quàm argen <lb/>ti diceretur. </s> | <s id="N1C51B">Po&longs;tea conto extrahit &longs;pumam argenti: quæ fit ex plumbo & ære, <lb/>&longs;i id quoque inerit in mi&longs;tura, u&longs;tis: quare rectius &longs;puma plumbi quàm argen <lb/>ti diceretur. </s> |
| <s id="N1C522">Etenim uitium argenti tunc nullum e&longs;t, &longs;ed plumbum & æs ab <pb pagenum="377" xlink:href="001/01/387.jpg"/>eo &longs;eparantur. </s> | <s id="N1C522">Etenim uitium argenti tunc nullum e&longs;t, &longs;ed plumbum & æs ab <pb pagenum="377" xlink:href="001/01/387.jpg"/>eo &longs;eparantur. </s> |
| <s id="N1C52A">Verùm plumbum magis etiam in alterius fornacis catino, in <lb/>quo argentum perpurgatum fit purum. </s> | <s id="N1C52A">Verùm plumbum magis etiam in alterius fornacis catino, in <lb/>quo argentum perpurgatum fit purum. </s> |
| <s id="N1C52F">Quondam, Plinio autore, &longs;ub cati­<lb/>ni canaliculo alter erat catinus: defluebatque &longs;puma argenti ex &longs;uperiore in in <lb/>feriorem: ex quo ueruculo &longs;ublata <expan abbr="cõuoluebatur">conuoluebatur</expan>, ut e&longs;&longs;et modici ponderis: <lb/>quo circa ex ea olim fiebant tubuli: nunc, quia non conuoluitur ueruculo, <lb/>ronficiuntur ma&longs;&longs;æ.</s> | <s id="N1C52F">Quondam, Plinio autore, &longs;ub cati­<lb/>ni canaliculo alter erat catinus: defluebatque &longs;puma argenti ex &longs;uperiore in in <lb/>feriorem: ex quo ueruculo &longs;ublata <expan abbr="cõuoluebatur">conuoluebatur</expan>, ut e&longs;&longs;et modici ponderis: <lb/>quo circa ex ea olim fiebant tubuli: nunc, quia non conuoluitur ueruculo, <lb/>conficiuntur ma&longs;&longs;æ.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1C53E" type="caption"> | <p id="N1C53E" type="caption"> |
| <s id="N1C540">F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>puma argenti<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>amina<emph.end type="italics"/> D. M<emph type="italics"/>agi&longs;ter ieiunus <lb/>edit butyrum, ne ueneuum, quod catinus exhalat, ei neceat, pecrliare enim | <s id="N1C540">F<emph type="italics"/>ornax<emph.end type="italics"/> A. L<emph type="italics"/>igna<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>puma argenti<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>amina<emph.end type="italics"/> D. M<emph type="italics"/>agi&longs;ter ieiunus <lb/>edit butyrum, ne uenenum, quod catinus exhalat, ei neceat, peculiare enim <lb/>illius remedium e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s> |
| <lb/>illius remedium e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s> | |
| <s id="N1C564"> E.</s> | <s id="N1C564"> E.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.387.1.jpg" xlink:href="001/01/387/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.387.1.jpg" xlink:href="001/01/387/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1C589">At cùm iam &longs;u­<lb/>us argento in&longs;idebit color, tum apparent maculæ lucentes, &, qua&longs;i <expan abbr="quidã">quidam</expan> <lb/>colores, albæ. </s> | <s id="N1C589">At cùm iam &longs;u­<lb/>us argento in&longs;idebit color, tum apparent maculæ lucentes, &, qua&longs;i <expan abbr="quidã">quidam</expan> <lb/>colores, albæ. </s> |
| <s id="N1C594">Articulo temporis po&longs;t pror&longs;us fit <expan abbr="candidũ">candidum</expan>: mox mini&longs;ter de <lb/>mittit fores, ut canali clau&longs;o rota non uer&longs;etur, & folles quie&longs;cant. </s> | <s id="N1C594">Articulo temporis po&longs;t pror&longs;us fit <expan abbr="candidũ">candidum</expan>: mox mini&longs;ter de <lb/>mittit fores, ut canali clau&longs;o rota non uer&longs;etur, & folles quie&longs;cant. </s> |
| <s id="N1C59D">Sed magi <lb/>&longs;ter aliquot aquæ ua&longs;cula infundit in argentum ut refrige&longs;cat. </s> | <s id="N1C59D">Sed magi <lb/>&longs;ter aliquot aquæ ua&longs;cula infundit in argentum ut refrige&longs;cat. </s> |
| <s id="N1C5A2">Alij infundut <lb/>cerui&longs;iam ut albidius fiat: &longs;ed hoc nihil habet momenti, cùm <expan abbr="argentũ">argentum</expan> adhuc <lb/>&longs;it perpurgandum: po&longs;tea ferramento, cui figura cunei data, panem argente <lb/>um attollit, quod <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t pedes tres, <expan abbr="latũ">latum</expan> digitos duos. </s> | <s id="N1C5A2">Alij infundunt <lb/>cerui&longs;iam ut albidius fiat: &longs;ed hoc nihil habet momenti, cùm <expan abbr="argentũ">argentum</expan> adhuc <lb/>&longs;it perpurgandum: po&longs;tea ferramento, cui figura cunei data, panem argente<lb/>um attollit, quod <expan abbr="longũ">longum</expan> e&longs;t pedes tres, <expan abbr="latũ">latum</expan> digitos duos. </s> |
| <s id="N1C5B7">In eius <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="cauã">cauam</expan><pb pagenum="378" xlink:href="001/01/388.jpg"/>inclu&longs;um e&longs;t <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> <expan abbr="ligneũ">ligneum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> circiter pedes quatuor. </s> | <s id="N1C5B7">In eius <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> <expan abbr="cauã">cauam</expan><pb pagenum="378" xlink:href="001/01/388.jpg"/>inclu&longs;um e&longs;t <expan abbr="manubriũ">manubrium</expan> <expan abbr="ligneũ">ligneum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> circiter pedes quatuor. </s> |
| <s id="N1C5D2">Extractum ue <lb/>rò ex catino panem <expan abbr="argenteũ">argenteum</expan> lapidi imponit, & altera eius parte <expan abbr="molybdæ­nã">molybdæ­<lb/>nam</expan>, altera <expan abbr="&longs;pumã">&longs;pumam</expan> argenti malleo decutit. </s> | <s id="N1C5D2">Extractum ue <lb/>rò ex catino panem <expan abbr="argenteũ">argenteum</expan> lapidi imponit, & altera eius parte <expan abbr="molybdæ­nã">molybdæ­<lb/>nam</expan>, altera <expan abbr="&longs;pumã">&longs;pumam</expan> argenti malleo decutit. </s> |
| <s id="N1C5E5">Tum orichalceis &longs;ilis colligatis, et in <lb/>aquam intinctis eum purgat. </s> | <s id="N1C5E5">Tum orichalceis &longs;ilis colligatis, et in <lb/>aquam intinctis eum purgat. </s> |
| <s id="N1C5EA">Cùm <expan abbr="aũt">aunt</expan> plumbum &longs;eparatur ab argento plus <lb/>argenti plerunque reperitur, quàm cùm experimentum fieret: etenim &longs;i ante <lb/>in centumpondio inerant unciæ tres, & totidem drachmæ, inueniuntur un <lb/>ciæ tres & dimidia. </s> | <s id="N1C5EA">Cùm <expan abbr="aũt">aut</expan> plumbum &longs;eparatur ab argento plus <lb/>argenti plerunque reperitur, quàm cùm experimentum fieret: etenim &longs;i ante <lb/>in centumpondio inerant unciæ tres, & totidem drachmæ, inueniuntur un<lb/>ciæ tres & dimidia. </s> |
| <s id="N1C5F7">Sed molybdæna <expan abbr="reman&etilde;s">remanens</expan> in catino <expan abbr="plerũque">plerunque</expan>, alta e&longs;t <expan abbr="pal­mũ">pal­<lb/>mum</expan>: qua &longs;ublata cinis reliquus rur&longs;us cribratur: quod re&longs;idet in cribro, quia <lb/>molybdæna e&longs;t, ad molybdænam adijcitur. </s> | <s id="N1C5F7">Sed molybdæna <expan abbr="reman&etilde;s">remanens</expan> in catino <expan abbr="plerũque">plerunque</expan>, alta e&longs;t <expan abbr="pal­mũ">pal­<lb/>mum</expan>: qua &longs;ublata cinis reliquus rur&longs;us cribratur: quod re&longs;idet in cribro, quia <lb/>molybdæna e&longs;t, ad molybdænam adijcitur. </s> |
| <s id="N1C60A">Cinis uerò, qui decidit per cri­<lb/>brum, eundem, quem prius, præbet u&longs;um: quinetiam ex eo & puluere <expan abbr="o&longs;&longs;iũ">o&longs;&longs;ium</expan> <lb/>catilli fiunt cincrei. </s> | <s id="N1C60A">Cinis uerò, qui decidit per cri­<lb/>brum, eundem, quem prius, præbet u&longs;um: quinetiam ex eo & puluere <expan abbr="o&longs;&longs;iũ">o&longs;&longs;ium</expan> <lb/>catilli fiunt cinerei. </s> |
| <s id="N1C615">Po&longs;tremò ad <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan>, ad quem fornax e&longs;t extructa, pom­<lb/>pholyx lutea adhæret: atque etiam ad operculi annulos, qui prope foramina <lb/>&longs;unt: ea, po&longs;tquam multa adhæ&longs;erit, ab&longs;tergitur.</s> | <s id="N1C615">Po&longs;tremò ad <expan abbr="pariet&etilde;">parietem</expan>, ad quem fornax e&longs;t extructa, pom­<lb/>pholyx lutea adhæret: atque etiam ad operculi annulos, qui prope foramina <lb/>&longs;unt: ea, po&longs;tquam multa adhæ&longs;erit, ab&longs;tergitur.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1C620" type="caption"> | <p id="N1C620" type="caption"> |
| |
| <s id="N1C679">Ad axem uerò affixum <lb/>e&longs;t loculamentum: etenim primò &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad cubiti altitudinem in for <lb/>ma axis inclu&longs;um e&longs;t tigillum, longum, exceptis capitulis, cubitum & digi­<lb/>tos tres, latum & cra&longs;&longs;um palmos duos: deinde iterum &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad alti<lb/>tudinem pedum quinque, alterum tigillum æque longum, latum, cra&longs;&longs;um e&longs;t <lb/>inclu&longs;um in axe. </s> | <s id="N1C679">Ad axem uerò affixum <lb/>e&longs;t loculamentum: etenim primò &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad cubiti altitudinem in for <lb/>ma axis inclu&longs;um e&longs;t tigillum, longum, exceptis capitulis, cubitum & digi­<lb/>tos tres, latum & cra&longs;&longs;um palmos duos: deinde iterum &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad alti<lb/>tudinem pedum quinque, alterum tigillum æque longum, latum, cra&longs;&longs;um e&longs;t <lb/>inclu&longs;um in axe. </s> |
| <s id="N1C686">Eorum <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> duorum tigillorum altera capitula inclu&longs;a &longs;unt <lb/>in formis tigni &longs;tatuti longi pedes &longs;ex & palmos tres, lati & cra&longs;&longs;i <expan abbr="dodrant&etilde;">dodrantem</expan>: <lb/>atque clauis ligneis transfixa: tum ab inferiore tigillo &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad trium <lb/>palmorum altitudinem in axis formis, quæ &longs;unt à lateribus, inclu&longs;a &longs;unt ite­<lb/>rum duo tigilla longa, exceptis capitulis, pedem & palmum, lata <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & <lb/>digitos tres, cra&longs;&longs;a palmum. </s> | <s id="N1C686">Eorum <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> duorum tigillorum altera capitula inclu&longs;a &longs;unt <lb/>in formis tigni &longs;tatuti longi pedes &longs;ex & palmos tres, lati & cra&longs;&longs;i <expan abbr="dodrant&etilde;">dodrantem</expan>: <lb/>atque clauis ligneis transfixa: tum ab inferiore tigillo &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad trium <lb/>palmorum altitudinem in axis formis, quæ &longs;unt à lateribus, inclu&longs;a &longs;unt ite­<lb/>rum duo tigilla longa, exceptis capitulis, pedem & palmum, lata <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & <lb/>digitos tres, cra&longs;&longs;a palmum. </s> |
| <s id="N1C69F">Pari modo &longs;ub &longs;uperiore tigillo &longs;unt duo eiu&longs;­<lb/>dem magnitudinis tigilla: quinetiam in &longs;tatuti tigni formis totidem tigilla <lb/>inclu&longs;a &longs;unt eiu&longs;dem, cuius proxima longitudinis, &longs;ed cra&longs;&longs;a digitos tres, la­<lb/>ta palmum & digitos duos: & duo quidem inferiora &longs;upra inferius tigillum <lb/>tran&longs;uer&longs;um, &longs;uperiora uerò è regione duorum &longs;uperiorum tigillorum in a­<lb/>xis lateribus inclu&longs;orum. </s> | <s id="N1C69F">Pari modo &longs;ub &longs;uperiore tigillo &longs;unt duo eiu&longs;­<lb/>dem magnitudinis tigilla: quinetiam in &longs;tatuti tigni formis totidem tigilla <lb/>inclu&longs;a &longs;unt eiu&longs;dem, cuius proxima longitudinis, &longs;ed cra&longs;&longs;a digitos tres, la­<lb/>ta palmum & digitos duos: & duo quidem inferiora &longs;upra inferius tigillum <lb/>tran&longs;uer&longs;um, &longs;uperiora uerò è regione duorum &longs;uperiorum tigillorum in a­<lb/>xis lateribus inclu&longs;orum. </s> |
| <s id="N1C6AC">Exterius <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ad tigilla a&longs;&longs;eres &longs;unt affixi: &longs;ed pars <lb/>locula nenti prior fores habet: atque etiam po&longs;terior: quorum cardines infixi <lb/>&longs;unt in a&longs;&longs;eribus, affixis ad tigilla in lateribus axis inclu&longs;a: tum inferiori tigil<lb/>lo tran&longs;uer&longs;o a&longs;&longs;eres &longs;unt &longs;uperpo&longs;iti: à quibus &longs;ur&longs;us uer&longs;us ad duorum pal<lb/>morum altitudinem e&longs;t axiculus ferreus quadrangulus: cuius latera &longs;unt la­<lb/>ta digitos duos: capitula, quorum utrunque teres, in armillis æneis aut ferreis <lb/>uoluuntur: earum altera e&longs;t in axe, altera in tigno &longs;tatuto inclu&longs;a. </s> | <s id="N1C6AC">Exterius <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ad tigilla a&longs;&longs;eres &longs;unt affixi: &longs;ed pars <lb/>loculamenti prior fores habet: atque etiam po&longs;terior: quorum cardines infixi <lb/>&longs;unt in a&longs;&longs;eribus, affixis ad tigilla in lateribus axis inclu&longs;a: tum inferiori tigil<lb/>lo tran&longs;uer&longs;o a&longs;&longs;eres &longs;unt &longs;uperpo&longs;iti: à quibus &longs;ur&longs;us uer&longs;us ad duorum pal<lb/>morum altitudinem e&longs;t axiculus ferreus quadrangulus: cuius latera &longs;unt la­<lb/>ta digitos duos: capitula, quorum utrunque teres, in armillis æneis aut ferreis <lb/>uoluuntur: earum altera e&longs;t in axe, altera in tigno &longs;tatuto inclu&longs;a. </s> |
| <s id="N1C6BF">Circa uerò <lb/>axiculum utrinque e&longs;t orbis ligneus, altus palmos tres & digitum, cra&longs;&longs;us pal<lb/>mum, &longs;uperius bractea ferrea tectus: hi duo orbes inter &longs;e di&longs;tant palmis du <lb/>obus & totidem digitis: habentque fu&longs;os quinque: qui cra&longs;&longs;i digitos duos & di<lb/>midium di&longs;tant inter &longs;e digitis tribus: quo modo tympanum &longs;ui generis effi<lb/>citur, quod ip&longs;um à tigno &longs;tatuto abe&longs;t <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitum: longius uerò ab <lb/>axe, nempe <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitos tres. </s> | <s id="N1C6BF">Circa uerò <lb/>axiculum utrinque e&longs;t orbis ligneus, altus palmos tres & digitum, cra&longs;&longs;us pal<lb/>mum, &longs;uperius bractea ferrea tectus: hi duo orbes inter &longs;e di&longs;tant palmis du <lb/>obus & totidem digitis: habentque fu&longs;os quinque: qui cra&longs;&longs;i digitos duos & di<lb/>midium di&longs;tant inter &longs;e digitis tribus: quo modo tympanum &longs;ui generis effi<lb/>citur, quod ip&longs;um à tigno &longs;tatuto abe&longs;t <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitum: longius uerò ab <lb/>axe, nempe <expan abbr="palmũ">palmum</expan> & digitos tres. </s> |
| <s id="N1C6D6">Deinde ab hoc axiculo &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad <lb/>pedis & palmi altitudinem e&longs;t alter axiculus ferreus quadrangulus, cuius <lb/>quodque latus e&longs;t, latum digitos tres. </s> | <s id="N1C6D6">Deinde ab hoc axiculo &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad <lb/>pedis & palmi altitudinem e&longs;t alter axiculus ferreus quadrangulus, cuius <lb/>quodque latus e&longs;t, latum digitos tres. </s> |
| <s id="N1C6DD">Ip&longs;e æque ac prior in armillis æneis uel <lb/>ferreis uer&longs;atur: circa eum e&longs;t tympanum <expan abbr="dentatũ">dentatum</expan>, duobus orbibus compa­<lb/>ctum, latum pedem & palmos tres, cra&longs;&longs;um palmum & digitos duos: cui in <lb/>fronte &longs;unt dentes tres & uiginti, lati palmum, cra&longs;&longs;i digitos duos: extantè <lb/>tympano palmum: di&longs;tant inter &longs;e digitis tribus: atque etiam circa eundem a­<lb/>xiculum uer&longs;us tignum &longs;tatutum ad duorum palmorum & totidem digito <lb/>rum <expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> e&longs;t alter orbis æque ac tympani orbis latus, &longs;ed cra&longs;&longs;us pal <lb/>mum. </s> | <s id="N1C6DD">Ip&longs;e æque ac prior in armillis æneis uel <lb/>ferreis uer&longs;atur: circa eum e&longs;t tympanum <expan abbr="dentatũ">dentatum</expan>, duobus orbibus compa­<lb/>ctum, latum pedem & palmos tres, cra&longs;&longs;um palmum & digitos duos: cui in <lb/>fronte &longs;unt dentes tres & uiginti, lati palmum, cra&longs;&longs;i digitos duos: extantè <lb/>tympano palmum: di&longs;tant inter &longs;e digitis tribus: atque etiam circa eundem a­<lb/>xiculum uer&longs;us tignum &longs;tatutum ad duorum palmorum & totidem digito <lb/>rum <expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> e&longs;t alter orbis æque ac tympani orbis latus, &longs;ed cra&longs;&longs;us pal <lb/>mum. </s> |
| |
| <p id="N1C8DF" type="main"> | <p id="N1C8DF" type="main"> |
| <s id="N1C8E1">At in nonnullis locis, ut in Mi&longs;ena Fribergi, &longs;ecunda fornax &longs;uperius la­<lb/>teribus concamerata ferè &longs;imilis e&longs;t furno. </s> | <s id="N1C8E1">At in nonnullis locis, ut in Mi&longs;ena Fribergi, &longs;ecunda fornax &longs;uperius la­<lb/>teribus concamerata ferè &longs;imilis e&longs;t furno. </s> |
| <s id="N1C8E6">Ea camera pedes quatuor alta ha <pb pagenum="383" xlink:href="001/01/393.jpg"/>bet foramina duo uel tria: quorum primum à fronte e&longs;t altum &longs;e&longs;quipedem, <lb/>latum pedem: ex quo effluit &longs;puma argenti. </s> | <s id="N1C8E6">Ea camera pedes quatuor alta ha <pb pagenum="383" xlink:href="001/01/393.jpg"/>bet foramina duo uel tria: quorum primum à fronte e&longs;t altum &longs;e&longs;quipedem, <lb/>latum pedem: ex quo effluit &longs;puma argenti. </s> |
| <s id="N1C8F0">Alterum, atque etiam <expan abbr="tertiũ">tertium</expan>, &longs;i tria <lb/>fuerint, à lateribus &longs;unt alta &longs;e&longs;quipedem, lata pedes duos & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>: ut is, <lb/>qui catinum parat, in fornacem po&longs;&longs;it irrepere: &longs;ed ba&longs;is eius cit cularis ex ce <lb/>mentis effecta duas habet uias, halitum expirantes, altas pedes duos, latas <lb/>unum: quæ ab una parte ad ei aduer&longs;am ductæ ac directæ &longs;ic penetrant, ut <lb/>altera alteram tran&longs;uer&longs;a &longs;ecare, & foramina quatuor e&longs;&longs;e uideantur: eædem <lb/>&longs;uperius tectæ &longs;unt &longs;axis latis, &longs;ed tantummodo palmum cra&longs;&longs;is: in quæ & <lb/>reliquam ba&longs;is partem interiorem, ex cementis effectam, ut etiam in prioris <lb/>fornacis orbem, uel tabulas æneas & &longs;axa inijcitur <expan abbr="lutũ">lutum</expan> cum &longs;tramentis per­<lb/>mi&longs;tum, <expan abbr="altũ">altum</expan> tres digitos. </s> | <s id="N1C8F0">Alterum, atque etiam <expan abbr="tertiũ">tertium</expan>, &longs;i tria <lb/>fuerint, à lateribus &longs;unt alta &longs;e&longs;quipedem, lata pedes duos & <expan abbr="dimidiũ">dimidium</expan>: ut is, <lb/>qui catinum parat, in fornacem po&longs;&longs;it irrepere: &longs;ed ba&longs;is eius circularis ex ce <lb/>mentis effecta duas habet uias, halitum expirantes, altas pedes duos, latas <lb/>unum: quæ ab una parte ad ei aduer&longs;am ductæ ac directæ &longs;ic penetrant, ut <lb/>altera alteram tran&longs;uer&longs;a &longs;ecare, & foramina quatuor e&longs;&longs;e uideantur: eædem <lb/>&longs;uperius tectæ &longs;unt &longs;axis latis, &longs;ed tantummodo palmum cra&longs;&longs;is: in quæ & <lb/>reliquam ba&longs;is partem interiorem, ex cementis effectam, ut etiam in prioris <lb/>fornacis orbem, uel tabulas æneas & &longs;axa inijcitur <expan abbr="lutũ">lutum</expan> cum &longs;tramentis per­<lb/>mi&longs;tum, <expan abbr="altũ">altum</expan> tres digitos. </s> |
| <s id="N1C915">Tam autem id quàm cinerem iniectum magi&longs;ter <lb/>&longs;iue mini&longs;ter, qui præparat catinum, genibus innixus tundit curtis pilis li­<lb/>gneis, & marculis item ligneis.</s> | <s id="N1C915">Tam autem id quàm cinerem iniectum magi&longs;ter <lb/>&longs;iue mini&longs;ter, qui præparat catinum, genibus innixus tundit curtis pilis li­<lb/>gneis, & marculis item ligneis.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1C91C" type="caption"> | <p id="N1C91C" type="caption"> |
| |
| <s id="N1C98B">In <expan abbr="catinũ">catinum</expan> præ <lb/>paratum primò &longs;tramina inijciunt: inque ea panes &longs;tanneos imponunt: in ba­<lb/>cilla uerò ligna, quæ accen&longs;a catinum calefaciant, & panes, octoginta modo <lb/>centumpondia, modò centum pendentes, colliquefaciant. </s> | <s id="N1C98B">In <expan abbr="catinũ">catinum</expan> præ <lb/>paratum primò &longs;tramina inijciunt: inque ea panes &longs;tanneos imponunt: in ba­<lb/>cilla uerò ligna, quæ accen&longs;a catinum calefaciant, & panes, octoginta modo <lb/>centumpondia, modò centum pendentes, colliquefaciant. </s> |
| <s id="N1C998">Deinde ignem le <lb/>ni follium flatu excitant: tum bacillis tam multa ligna &longs;uperinij ciunt, ut tan­<lb/>ta flamma fiat, quanta &longs;ola in catinum pertinens, plumbum ab argento &longs;epa <lb/>rare po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1C998">Deinde ignem le <lb/>ni follium flatu excitant: tum bacillis tam multa ligna &longs;uperinij ciunt, ut tan­<lb/>ta flamma fiat, quanta &longs;ola in catinum pertinens, plumbum ab argento &longs;epa <lb/>rare po&longs;&longs;it. </s> |
| <s id="N1C9A1">Sed <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> &longs;puma detrahitur ex alterius lateris foramine tam am <lb/>plo, ut magi&longs;ter per id in catinum &longs;erpere queat. </s> | <s id="N1C9A1">Sed <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> &longs;puma detrahitur ex alterius lateris foramine tam am <lb/>plo, ut magi&longs;ter per id in catinum &longs;erpere queat. </s> |
| <s id="N1C9AA">At Maraui & Carni, qui <lb/>perraro plus quàm argenti be&longs;&longs;em uel dextantem <expan abbr="cõficiunt">conficiunt</expan>, ab eo nec in for <lb/>nace furno fimili plumbum &longs;eparant, nec in catino, qui tectus e&longs;t operculo, <lb/>&longs;ed qui uento expo&longs;itus eo caret, in quem panes &longs;tanneos imponunt, <expan abbr="ip&longs;isque&longs;uperimponũt">ip&longs;isque<lb/>&longs;uperimponunt</expan> arida ligna: quibus rur&longs;us cra&longs;&longs;a uiridia. </s> | <s id="N1C9AA">At Maraui & Carni, qui <lb/>perraro plus quàm argenti be&longs;&longs;em uel dextantem <expan abbr="cõficiunt">conficiunt</expan>, ab eo nec in for<lb/>nace furno simili plumbum &longs;eparant, nec in catino, qui tectus e&longs;t operculo, <lb/>&longs;ed qui uento expo&longs;itus eo caret, in quem panes &longs;tanneos imponunt, <expan abbr="ip&longs;isque&longs;uperimponũt">ip&longs;isque <lb/>&longs;uperimponunt</expan> arida ligna: quibus rur&longs;us cra&longs;&longs;a uiridia. </s> |
| <s id="N1C9BD">Lignis autem accen <lb/>&longs;is ignem primò follis flatu excitant.</s> | <s id="N1C9BD">Lignis autem accen <lb/>&longs;is ignem primò follis flatu excitant.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1C9C2" type="caption"> | <p id="N1C9C2" type="caption"> |
| <s id="N1C9C4">F<emph type="italics"/>ornax furno &longs;imilis<emph.end type="italics"/> A. V<emph type="italics"/>ia<emph.end type="italics"/> B. B<emph type="italics"/>acilla ferrea<emph.end type="italics"/> C. F<emph type="italics"/>oramen <lb/>per quod argenti &longs;puma detrabitur<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>atinus operculo ca­<lb/>rens<emph.end type="italics"/> E. L<emph type="italics"/>igna cra&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>ollis<emph.end type="italics"/> G.</s> | <s id="N1C9C4">F<emph type="italics"/>ornax furno &longs;imilis<emph.end type="italics"/> A. V<emph type="italics"/>ia<emph.end type="italics"/> B. B<emph type="italics"/>acilla ferrea<emph.end type="italics"/> C. F<emph type="italics"/>oramen <lb/>per quod argenti &longs;puma detrahitur<emph.end type="italics"/> D. C<emph type="italics"/>atinus operculo ca­<lb/>rens<emph.end type="italics"/> E. L<emph type="italics"/>igna cra&longs;&longs;a<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>ollis<emph.end type="italics"/> G.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.395.1.jpg" xlink:href="001/01/395/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.395.1.jpg" xlink:href="001/01/395/1.jpg"/> |
| <p id="N1C9FA" type="main"> | <p id="N1C9FA" type="main"> |
| |
| </p> | </p> |
| <p id="N1CB1B" type="caption"> | <p id="N1CB1B" type="caption"> |
| <s id="N1CB1D">C<emph type="italics"/>ultellus rectus cui lignea manubria &longs;unt.<emph.end type="italics"/></s> | <s id="N1CB1D">C<emph type="italics"/>ultellus rectus cui lignea manubria &longs;unt.<emph.end type="italics"/></s> |
| <s id="N1CB25"> A. C<emph type="italics"/>ultellus cur <lb/>uus cui item lignea manubria<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ultellus curnus ligneis ma­<lb/>nubrijs carens<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> D. G<emph type="italics"/>lobus<emph.end type="italics"/> E. F<emph type="italics"/>oris ferrea, <lb/>quam magi&longs;ter cum perpurgat argentum, demittit, ne calor i­<lb/>gnis oculos lædat<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>erramentum cui imponuntur ligna cum <lb/>argentum iam liquatum perpurgandum est<emph.end type="italics"/> G. H<emph type="italics"/>uius altera <lb/>pars penetrat in circulum alterius ferramenti in fornacis muro <lb/>inclu&longs;i<emph.end type="italics"/> H. T<emph type="italics"/>e&longs;tæ in quas prunæ &longs;unt iniectæ<emph.end type="italics"/> I.</s> | <s id="N1CB25"> A. C<emph type="italics"/>ultellus cur <lb/>uus cui item lignea manubria<emph.end type="italics"/> B. C<emph type="italics"/>ultellus curuus ligneis ma­<lb/>nubrijs carens<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>ribrum<emph.end type="italics"/> D. G<emph type="italics"/>lobus<emph.end type="italics"/> E. F<emph type="italics"/>oris ferrea, <lb/>quam magi&longs;ter cum perpurgat argentum, demittit, ne calor i­<lb/>gnis oculos lædat<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>erramentum cui imponuntur ligna cum <lb/>argentum iam liquatum perpurgandum est<emph.end type="italics"/> G. H<emph type="italics"/>uius altera <lb/>pars penetrat in circulum alterius ferramenti in fornacis muro <lb/>inclu&longs;i<emph.end type="italics"/> H. T<emph type="italics"/>e&longs;tæ in quas prunæ &longs;unt iniectæ<emph.end type="italics"/> I.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="388" xlink:href="001/01/398.jpg"/> | <pb pagenum="388" xlink:href="001/01/398.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.398.1.jpg" xlink:href="001/01/398/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.398.1.jpg" xlink:href="001/01/398/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1CB8D">Imponit ue­<lb/>rò ea, ut erecta &longs;tent, emineantque ex te&longs;ta interdum ad duorum <expan abbr="palmorũ">palmorum</expan> al­<lb/>titudinem. </s> | <s id="N1CB8D">Imponit ue­<lb/>rò ea, ut erecta &longs;tent, emineantque ex te&longs;ta interdum ad duorum <expan abbr="palmorũ">palmorum</expan> al­<lb/>titudinem. </s> |
| <s id="N1CB98">Inter ip&longs;a uerò, ne unum in aliud incidat, carbunculos collocat: <lb/>deinde inijcit in <expan abbr="te&longs;tã">te&longs;tam</expan> prunas: mox <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> duos alueos bracteis ligneis <expan abbr="cõ">con<lb/>textos</expan>: <expan abbr="tũ">tum</expan> folle <expan abbr="uentũ">uentum</expan> in&longs;pirat. </s> | <s id="N1CB98">Inter ip&longs;a uerò, ne unum in aliud incidat, carbunculos collocat: <lb/>deinde inijcit in <expan abbr="te&longs;tã">te&longs;tam</expan> prunas: mox <expan abbr="carbonũ">carbonum</expan> duos alueos bracteis ligneis <expan abbr="cõ">con<lb/>textos</expan>: <expan abbr="tũ">tum</expan> folle <expan abbr="uentũ">uentum</expan> in&longs;pirat. </s> |
| <s id="N1CBB3">Is duplicatus longus e&longs;t pedes quatuor & pal <lb/>mos duos, po&longs;teriore parte latus pedes duos, & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> palmos. </s> | <s id="N1CBB3">Is duplicatus longus e&longs;t pedes quatuor & pal <lb/>mos duos, po&longs;teriore parte latus pedes duos, & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> palmos. </s> |
| <s id="N1CBBC">Cætera &longs;imi <lb/>lia &longs;unt ei, <expan abbr="&quetilde;libro">quellibro</expan> vu. </s> | <s id="N1CBBC">Cætera &longs;imi <lb/>lia &longs;unt ei, <expan abbr="&quetilde;libro">que libro</expan> VII. </s> |
| <s id="N1CBC5">de&longs;crip&longs;i. </s> | <s id="N1CBC5">de&longs;crip&longs;i. </s> |
| <s id="N1CBC8">Eius follis naris &longs;ita e&longs;t in fi&longs;tula ænea, lon­<lb/>ga <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>: cuius <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> priore parte pror&longs;us teres, e&longs;t latius digito: po&longs;teriore <lb/><expan abbr="latũ">latum</expan> duos palmos. </s> | <s id="N1CBC8">Eius follis naris &longs;ita e&longs;t in fi&longs;tula ænea, lon­<lb/>ga <expan abbr="ped&etilde;">pedem</expan>: cuius <expan abbr="foram&etilde;">foramen</expan> priore parte pror&longs;us teres, e&longs;t latius digito: po&longs;teriore <lb/><expan abbr="latũ">latum</expan> duos palmos. </s> |
| <s id="N1CBDA"><expan abbr="Foll&etilde;">Follem</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> magi&longs;ter, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> ad hoc munus <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> <expan abbr="perpurgã­di">perpurgan­<lb/>di</expan> acris ignis, atque iccirco <expan abbr="uehem&etilde;tis">uehementis</expan> flatus indigeat, ualde <expan abbr="decliu&etilde;">decliuem</expan> ponit, ut <lb/>in mediam te&longs;tam &longs;iue argentum <expan abbr="liquefactũ">liquefactum</expan> in&longs;piret. </s> | <s id="N1CBDA"><expan abbr="Foll&etilde;">Follem</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> magi&longs;ter, <expan abbr="&qring;d">quod</expan> ad hoc munus <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> <expan abbr="perpurgã­di">perpurgan­<lb/>di</expan> acris ignis, atque iccirco <expan abbr="uehem&etilde;tis">uehementis</expan> flatus indigeat, ualde <expan abbr="decliu&etilde;">decliuem</expan> ponit, ut <lb/>in mediam te&longs;tam &longs;iue argentum <expan abbr="liquefactũ">liquefactum</expan> in&longs;piret. </s> |
| <s id="N1CC00">Id efferue&longs;cens depri­<lb/>mit paruo trunco ad ferrei <expan abbr="in&longs;trum&etilde;ti">in&longs;trumenti</expan>, cuius extima pars &longs;ur&longs;um uer&longs;us emi­<pb pagenum="389" xlink:href="001/01/399.jpg"/>net, affixo, & aqua madefacto. </s> | <s id="N1CC00">Id efferue&longs;cens depri­<lb/>mit paruo trunco ad ferrei <expan abbr="in&longs;trum&etilde;ti">in&longs;trumenti</expan>, cuius extima pars &longs;ur&longs;um uer&longs;us emi­<pb pagenum="389" xlink:href="001/01/399.jpg"/>net, affixo, & aqua madefacto. </s> |
| <s id="N1CC0E">Lique&longs;cit uerò argentum cùm &longs;uerit circiter <lb/>horam in te&longs;ta coctum: quo liquato carbones <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan> ex te&longs;ta remouet, atque<lb/>ei &longs;uperponit duo ligna abiegna longa pedem & palmos tres, lata palmum <lb/>& digitos duos, cra&longs;&longs;a &longs;uperiore parte palmum, infcriore ad tres digitos. </s> | <s id="N1CC0E">Lique&longs;cit uerò argentum cùm &longs;uerit circiter <lb/>horam in te&longs;ta coctum: quo liquato carbones <expan abbr="ard&etilde;tes">ardentes</expan> ex te&longs;ta remouet, atque <lb/>ei &longs;uperponit duo ligna abiegna longa pedem & palmos tres, lata palmum <lb/>& digitos duos, cra&longs;&longs;a &longs;uperiore parte palmum, inferiore ad tres digitos. </s> |
| <s id="N1CC1B">In­<lb/>feriores autem partes coniungit: in quæ ligna rur&longs;us conij cit carbones: nam <lb/>acriigni &longs;emper ip&longs;i opus e&longs;t ad purgandum argentum. </s> | <s id="N1CC1B">In­<lb/>feriores autem partes coniungit: in quæ ligna rur&longs;us conij cit carbones: nam <lb/>acriigni &longs;emper ip&longs;i opus e&longs;t ad purgandum argentum. </s> |
| <s id="N1CC22">Purgatur uerò ho­<lb/>ris duabus uel tribus, prout fuerit purum uel impurum: hoc globulis æreis <lb/>aut plumbeis in te&longs;tam &longs;imul iniectis efficit purius. </s> | <s id="N1CC22">Purgatur uerò ho­<lb/>ris duabus uel tribus, prout fuerit purum uel impurum: hoc globulis æreis <lb/>aut plumbeis in te&longs;tam &longs;imul iniectis efficit purius. </s> |
| <s id="N1CC29">Vt autem, dum <expan abbr="argentũ">argentum</expan> <lb/>purgat, tantum ignis calorem &longs;u&longs;tinere po&longs;&longs;it, forem ferream, longam pedes <lb/>tres, altam pedem, & palmos tres demittit. </s> | <s id="N1CC29">Vt autem, dum <expan abbr="argentũ">argentum</expan> <lb/>purgat, tantum ignis calorem &longs;u&longs;tinere po&longs;&longs;it, forem ferream, longam pedes <lb/>tres, altam pedem, & palmos tres demittit. </s> |
| |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.401.1.jpg" xlink:href="001/01/401/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.401.1.jpg" xlink:href="001/01/401/1.jpg"/> |
| <p id="N1CE02" type="main"> | <p id="N1CE02" type="main"> |
| <s id="N1CE04">Sunt qui argentum in te&longs;ta, &longs;ub tegula ferr ea uel fictili collocata, perpur­<lb/>gant: ijs item fornax e&longs;t: in cuius foco locant <expan abbr="te&longs;tã">te&longs;tam</expan>, in qua in&longs;unt argenti frag <lb/>menta, eique <expan abbr="&longs;uperimponũt">&longs;uperimponunt</expan> tegulam, à laterib us fene&longs;tellas habentem, à fron <pb pagenum="392" xlink:href="001/01/402.jpg"/>te ponticulum: ad tegulæ latera lareres apponunt: quibus & tegulæ carbo­<lb/>nes &longs;uperinij ciunt: ponticulo titiones ardentes, ut <expan abbr="argentũ">argentum</expan> collique&longs;cat. </s> | <s id="N1CE04">Sunt qui argentum in te&longs;ta, &longs;ub tegula ferrea uel fictili collocata, perpur­<lb/>gant: ijs item fornax e&longs;t: in cuius foco locant <expan abbr="te&longs;tã">te&longs;tam</expan>, in qua in&longs;unt argenti frag<lb/>menta, eique <expan abbr="&longs;uperimponũt">&longs;uperimponunt</expan> tegulam, à lateribus fene&longs;tellas habentem, à fron<pb pagenum="392" xlink:href="001/01/402.jpg"/>te ponticulum: ad tegulæ latera lateres apponunt: quibus & tegulæ carbo­<lb/>nes &longs;uperinij ciunt: ponticulo titiones ardentes, ut <expan abbr="argentũ">argentum</expan> collique&longs;cat. </s> |
| <s id="N1CE1E">For <lb/>naci e&longs;t foris ferrea luto, qua &longs;pectatigncm, obducta, ne ei noceat: ea clau&longs;a <lb/>ignis ardorem <expan abbr="cõtinet">continet</expan>: ueruntamen fene&longs;tellam habet, ut artifices in te&longs;tam <lb/>in&longs;picere, & interdum ignem flatu follis excitare po&longs;&longs;int: qui quanquam tar <lb/>dius quàm cæteri <expan abbr="argentũ">argentum</expan> perpurgant, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> utilius, quod minus detrimen­<lb/>ti accipiat. </s> | <s id="N1CE1E">For<lb/>naci e&longs;t foris ferrea luto, qua &longs;pectatignem, obducta, ne ei noceat: ea clau&longs;a <lb/>ignis ardorem <expan abbr="cõtinet">continet</expan>: ueruntamen fene&longs;tellam habet, ut artifices in te&longs;tam <lb/>in&longs;picere, & interdum ignem flatu follis excitare po&longs;&longs;int: qui quanquam tar<lb/>dius quàm cæteri <expan abbr="argentũ">argentum</expan> perpurgant, <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> utilius, quod minus detrimen­<lb/>ti accipiat. </s> |
| <s id="N1CE37">Lenis enim ignis particulam eius minorem, quam acris ille perpe <lb/>tuo follis flatu excitatus con&longs;umit: ijdem recte panem <expan abbr="arg&etilde;teum">argenteum</expan>, &longs;i propter <lb/>magnitudinem difficulter a&longs;portari pote&longs;t, cùm tegula fuerit &longs;ublata, ip&longs;e <lb/>adhuc caleat, cuneo uel &longs;ecuri, in eo impre&longs;&longs;a, &longs;ecant in duas uel tres partes: <lb/>nam qui refrigeratun: di&longs;&longs;ecant, non raro minutas aliquot particulas di&longs;&longs;i­<lb/>lientes perdunt.</s> | <s id="N1CE37">Lenis enim ignis particulam eius minorem, quam acris ille perpe <lb/>tuo follis flatu excitatus con&longs;umit: ijdem recte panem <expan abbr="arg&etilde;teum">argenteum</expan>, &longs;i propter <lb/>magnitudinem difficulter a&longs;portari pote&longs;t, cùm tegula fuerit &longs;ublata, ip&longs;e <lb/>adhuc caleat, cuneo uel &longs;ecuri, in eo impre&longs;&longs;a, &longs;ecant in duas uel tres partes: <lb/>nam qui refrigeratun: di&longs;&longs;ecant, non raro minutas aliquot particulas di&longs;&longs;i­<lb/>lientes perdunt.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1CE48" type="caption"> | <p id="N1CE48" type="caption"> |
| <s id="N1CE4A">T<emph type="italics"/>egula<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius fene&longs;tellæ<emph.end type="italics"/> B. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem ponticulus<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>a<lb/>teres<emph.end type="italics"/> D. F<emph type="italics"/>oris ferrea<emph.end type="italics"/> E. E<emph type="italics"/>ius &longs;ene&longs;tella<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>ollis<emph.end type="italics"/> G. <lb/>S<emph type="italics"/>ecuris<emph.end type="italics"/> H. A<emph type="italics"/>nnulus ferreus quo quidam pro te&longs;t a uiuntur<emph.end type="italics"/> I. <lb/>P<emph type="italics"/>i&longs;t illum quo cinis in annulum iniectus tunditur<emph.end type="italics"/> K.</s> | <s id="N1CE4A">T<emph type="italics"/>egula<emph.end type="italics"/> A. E<emph type="italics"/>ius fene&longs;tellæ<emph.end type="italics"/> B. E<emph type="italics"/>iu&longs;dem ponticulus<emph.end type="italics"/> C. L<emph type="italics"/>a<lb/>teres<emph.end type="italics"/> D. F<emph type="italics"/>oris ferrea<emph.end type="italics"/> E. E<emph type="italics"/>ius &longs;ene&longs;tella<emph.end type="italics"/> F. F<emph type="italics"/>ollis<emph.end type="italics"/> G. <lb/>S<emph type="italics"/>ecuris<emph.end type="italics"/> H. A<emph type="italics"/>nnulus ferreus quo quidam pro te&longs;ta utuntur<emph.end type="italics"/> I. <lb/>P<emph type="italics"/>i&longs;tillum quo cinis in annulum iniectus tunditur<emph.end type="italics"/> K.</s> |
| </p> | </p> |
| <figure id="id.001.01.402.1.jpg" xlink:href="001/01/402/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.402.1.jpg" xlink:href="001/01/402/1.jpg"/> |
| <p id="N1CE94" type="main"> | <p id="N1CE94" type="main"> |
| |
| <s id="N1CF04">Deinde muri tran&longs;uer&longs;i ducantur: quorum primus à capite primi <lb/>muri longi ad caput &longs;ecundi muri longi perducatur: &longs;ecundus uerò à capite <lb/>&longs;ecundi muri longi ad caput quarti: nam tertius murus longus eo non perti <lb/>net. </s> | <s id="N1CF04">Deinde muri tran&longs;uer&longs;i ducantur: quorum primus à capite primi <lb/>muri longi ad caput &longs;ecundi muri longi perducatur: &longs;ecundus uerò à capite <lb/>&longs;ecundi muri longi ad caput quarti: nam tertius murus longus eo non perti <lb/>net. </s> |
| <s id="N1CF0D">Tum ex capite tertij muri longi <expan abbr="ducãtur">ducantur</expan> duo muri: alter ad &longs;ecundi mu <lb/>ri longi pedem &longs;eptimum & &longs;exage&longs;imum: alter ad <expan abbr="eũdem">eundem</expan> numero pedem <lb/>quarti muri longi: &longs;ed à quarto muro tran&longs;uer&longs;o ad decem pedes uer&longs;us &longs;e­<lb/>cundum murum tran&longs;uer&longs;um, ex quarto muro longo ducatur quintus mu­<lb/>rus tran&longs;uer&longs;us longus pedes uiginti. </s> | <s id="N1CF0D">Tum ex capite tertij muri longi <expan abbr="ducãtur">ducantur</expan> duo muri: alter ad &longs;ecundi mu <lb/>ri longi pedem &longs;eptimum & &longs;exage&longs;imum: alter ad <expan abbr="eũdem">eundem</expan> numero pedem <lb/>quarti muri longi: &longs;ed à quarto muro tran&longs;uer&longs;o ad decem pedes uer&longs;us &longs;e­<lb/>cundum murum tran&longs;uer&longs;um, ex quarto muro longo ducatur quintus mu­<lb/>rus tran&longs;uer&longs;us longus pedes uiginti. </s> |
| <s id="N1CF20">Ac uerò etiam ex eodem quarto mu­<lb/>ro longo, qua di&longs;tat ab altera parte quarti muri tran&longs;uer&longs;i pedibus triginta <lb/>ducatur &longs;extus murus tran&longs;uer&longs;us u&longs;que ad tergum tertij muri longi. </s> | <s id="N1CF20">Ac uerò etiam ex eodem quarto mu­<lb/>ro longo, qua di&longs;tat ab altera parte quarti muri tran&longs;uer&longs;i pedibus triginta <lb/>ducatur &longs;extus murus tran&longs;uer&longs;us u&longs;que ad tergum tertij muri longi. </s> |
| <s id="N1CF27">Septi­<lb/>mus uerò murus tran&longs;uer&longs;us à &longs;ecundo capite &longs;ecundi muri longi, ubi pri­<lb/>mò de&longs;init, perducatur ad tertium murum <expan abbr="longũ">longum</expan>: & ab cius tergo octauus <lb/>ad inferius quarti muri longi caput: deinde à &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o, qua <lb/>di&longs;tat à &longs;ecundo muro longo pedibus decem & nouem perducatur quin­<lb/>tus murus longus: cuius longitudo &longs;it pedum centum & nouem: ex quo ad <lb/>pedes quatuor & uiginti ducatur nonus murus tran&longs;uer&longs;us ad tertium ca­<lb/>put &longs;ecundi muri longi: & ex ciu&longs;dem quinti muri longi capite inferiore du <lb/>catur decimus murus tran&longs;uer&longs;us ad po&longs;tremum caput &longs;ecundi muri longi: <pb pagenum="394" xlink:href="001/01/404.jpg"/>& ex eo undecimus ad inferius caput primi muri longi. </s> | <s id="N1CF27">Septi­<lb/>mus uerò murus tran&longs;uer&longs;us à &longs;ecundo capite &longs;ecundi muri longi, ubi pri­<lb/>mò de&longs;init, perducatur ad tertium murum <expan abbr="longũ">longum</expan>: & ab eius tergo octauus <lb/>ad inferius quarti muri longi caput: deinde à &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o, qua <lb/>di&longs;tat à &longs;ecundo muro longo pedibus decem & nouem perducatur quin­<lb/>tus murus longus: cuius longitudo &longs;it pedum centum & nouem: ex quo ad <lb/>pedes quatuor & uiginti ducatur nonus murus tran&longs;uer&longs;us ad tertium ca­<lb/>put &longs;ecundi muri longi: & ex eiu&longs;dem quinti muri longi capite inferiore du<lb/>catur decimus murus tran&longs;uer&longs;us ad po&longs;tremum caput &longs;ecundi muri longi: <pb pagenum="394" xlink:href="001/01/404.jpg"/>& ex eo undecimus ad inferius caput primi muri longi. </s> |
| <s id="N1CF43">Po&longs;tremò ab hoc <lb/>quinto muro longo uer&longs;us tertium murum longum ad pedes quinque, item <lb/>ex &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o ducatur &longs;extus murus longus: cuius longitudo <lb/>&longs;it quinque & triginta <expan abbr="pedũ">pedum</expan>: à cuius inferiore capite duodecimus murus <expan abbr="trãs­uer&longs;us">trans­<lb/>uer&longs;us</expan> perducatur ad tertium murum longum: et decimustertius ab eodem <lb/>ad quintum murum longum: at &longs;pacium, quod e&longs;t inter &longs;eptimum murum <lb/>tran&longs;uer&longs;um & duodecimum, diuidat in æquales partes decimus quartus <lb/>murus tran&longs;uer&longs;us.</s> | <s id="N1CF43">Po&longs;tremò ab hoc <lb/>quinto muro longo uer&longs;us tertium murum longum ad pedes quinque, item <lb/>ex &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o ducatur &longs;extus murus longus: cuius longitudo <lb/>&longs;it quinque & triginta <expan abbr="pedũ">pedum</expan>: à cuius inferiore capite duodecimus murus <expan abbr="trãs­uer&longs;us">trans­<lb/>uer&longs;us</expan> perducatur ad tertium murum longum: et decimustertius ab eodem <lb/>ad quintum murum longum: at &longs;pacium, quod e&longs;t inter &longs;eptimum murum <lb/>tran&longs;uer&longs;um & duodecimum, diuidat in æquales partes decimus quartus <lb/>murus tran&longs;uer&longs;us.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1CF5C" type="caption"> | <p id="N1CF5C" type="caption"> |
| <s id="N1CF5E">M<emph type="italics"/>uri longi &longs;ex:<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>rimus<emph.end type="italics"/> A. S<emph type="italics"/>ecundi prior pars<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>ecun/ <lb/>di po&longs;terior pars<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ertius<emph.end type="italics"/> D. Q<emph type="italics"/>uartus<emph.end type="italics"/> E. Q<emph type="italics"/>uintus<emph.end type="italics"/> F. <lb/>S<emph type="italics"/>extus<emph.end type="italics"/> G. M<emph type="italics"/>uri tran&longs;uer&longs;i quatuerdecim:<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>rimus<emph.end type="italics"/> H. S<emph type="italics"/>e­<lb/>cundus<emph.end type="italics"/> I. T<emph type="italics"/>ertius<emph.end type="italics"/> K. Q<emph type="italics"/>uartus<emph.end type="italics"/> L. Q<emph type="italics"/>uintus<emph.end type="italics"/> M. S<emph type="italics"/>extus<emph.end type="italics"/><lb/>N. S<emph type="italics"/>eptimus<emph.end type="italics"/> O. O<emph type="italics"/>ctauus<emph.end type="italics"/> P. N<emph type="italics"/>onus<emph.end type="italics"/> Q. D<emph type="italics"/>ecimus<emph.end type="italics"/> R. <lb/>V<emph type="italics"/>ndecimus<emph.end type="italics"/> S. D<emph type="italics"/>uodecimus<emph.end type="italics"/> T. D<emph type="italics"/>ecimustertius<emph.end type="italics"/> V. <lb/>D<emph type="italics"/>ecimus quartus<emph.end type="italics"/> X.</s> | <s id="N1CF5E">M<emph type="italics"/>uri longi &longs;ex:<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>rimus<emph.end type="italics"/> A. S<emph type="italics"/>ecundi prior pars<emph.end type="italics"/> B. S<emph type="italics"/>ecun/<lb/>di po&longs;terior pars<emph.end type="italics"/> C. T<emph type="italics"/>ertius<emph.end type="italics"/> D. Q<emph type="italics"/>uartus<emph.end type="italics"/> E. Q<emph type="italics"/>uintus<emph.end type="italics"/> F. <lb/>S<emph type="italics"/>extus<emph.end type="italics"/> G. M<emph type="italics"/>uri tran&longs;uer&longs;i quatuordecim:<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>rimus<emph.end type="italics"/> H. S<emph type="italics"/>e­<lb/>cundus<emph.end type="italics"/> I. T<emph type="italics"/>ertius<emph.end type="italics"/> K. Q<emph type="italics"/>uartus<emph.end type="italics"/> L. Q<emph type="italics"/>uintus<emph.end type="italics"/> M. S<emph type="italics"/>extus<emph.end type="italics"/><lb/>N. S<emph type="italics"/>eptimus<emph.end type="italics"/> O. O<emph type="italics"/>ctauus<emph.end type="italics"/> P. N<emph type="italics"/>onus<emph.end type="italics"/> Q. D<emph type="italics"/>ecimus<emph.end type="italics"/> R. <lb/>V<emph type="italics"/>ndecimus<emph.end type="italics"/> S. D<emph type="italics"/>uodecimus<emph.end type="italics"/> T. D<emph type="italics"/>ecimus tertius<emph.end type="italics"/> V. <lb/>D<emph type="italics"/>ecimus quartus<emph.end type="italics"/> X.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="395" xlink:href="001/01/405.jpg"/> | <pb pagenum="395" xlink:href="001/01/405.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.405.1.jpg" xlink:href="001/01/405/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.405.1.jpg" xlink:href="001/01/405/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1D056">In his <lb/>duabus trabibus & quarto muro longo locentur trabes numero decem & <lb/>&longs;eptem, longæ pedes tres & quadraginta, atque palmos tres, latæ pedem, cra&longs; <lb/>&longs;æ palmos tres: quarum prima &longs;uperponatur &longs;ecundo muro tran&longs;uer&longs;o, ulti <lb/>ma continenter ad tertium & quartum murum tran&longs;uer&longs;um, cæteræ in me­<lb/>dio eorum &longs;pacio. </s> | <s id="N1D056">In his <lb/>duabus trabibus & quarto muro longo locentur trabes numero decem & <lb/>&longs;eptem, longæ pedes tres & quadraginta, atque palmos tres, latæ pedem, cra&longs; <lb/>&longs;æ palmos tres: quarum prima &longs;uperponatur &longs;ecundo muro tran&longs;uer&longs;o, ulti <lb/>ma continenter ad tertium & quartum murum tran&longs;uer&longs;um, cæteræ in me­<lb/>dio eorum &longs;pacio. </s> |
| <s id="N1D063">Di&longs;tet autem una ab altera pedibus tribus. </s> | <s id="N1D063">Di&longs;tet autem una ab altera pedibus tribus. </s> |
| <s id="N1D066">In <expan abbr="ip&longs;arũ">ip&longs;arum</expan> for­<lb/>mis, quæ &longs;unt in capitibus, quæ &longs;pectant &longs;ecundum murum longum, inclu­<lb/>dantur capita totidem tignorum obliquè erectorum in aduer&longs;a illa, quæ re­<lb/>cta &longs;uper &longs;ecundum murum longum &longs;tatuta &longs;unt: fiatque hoc modo alter ca­<lb/>mini paries obliquus, a&longs;&longs;imilis ei, quem nono libro de&longs;crip&longs;i. </s> | <s id="N1D066">In <expan abbr="ip&longs;arũ">ip&longs;arum</expan> for­<lb/>mis, quæ &longs;unt in capitibus, quæ &longs;pectant &longs;ecundum murum longum, inclu­<lb/>dantur capita totidem tignorum obliquè erectorum in aduer&longs;a illa, quæ re­<lb/>cta &longs;uper &longs;ecundum murum longum &longs;tatuta &longs;unt: fiatque hoc modo alter ca­<lb/>mini paries obliquus, a&longs;&longs;imilis ei, quem nono libro de&longs;crip&longs;i. </s> |
| <s id="N1D075">Ne uerò hic in <lb/>cidar in parietem rectum, cauetur bacillis ferreis, &longs;ed raris: & <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> propte­<lb/>rea quod quatuor camini latericij, qui in hoc &longs;pacio con&longs;truentur, cum par­<lb/>um &longs;u&longs;tineant: retro ad pedes duodecim itenim in formis trabium, in dua­<lb/>bus illis & quarto muro longo collocatarum, includantur capita totidem ti <lb/>gnorum obliquè erectorum in alia totidem tigna item obliquè erecta, quo <lb/>rum capita inferiora quoque includantur in formis <expan abbr="trabiũ">trabium</expan>, qua in quarto mu <lb/>ro longo collocatæ &longs;unt. </s> | <s id="N1D075">Ne uerò hic i<lb/>cidar in parietem rectum, cauetur bacillis ferreis, &longs;ed raris: & <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> propte­<lb/>rea quod quatuor camini latericij, qui in hoc &longs;pacio con&longs;truentur, cum par­<lb/>um &longs;u&longs;tineant: retro ad pedes duodecim itenim in formis trabium, in dua­<lb/>bus illis & quarto muro longo collocatarum, includantur capita totidem ti<lb/>gnorum obliquè erectorum in alia totidem tigna item obliquè erecta, quo <lb/>rum capita inferiora quoque includantur in formis <expan abbr="trabiũ">trabium</expan>, qua in quarto mu <lb/>ro longo collocatæ &longs;unt. </s> |
| <s id="N1D08E">Illorum uerò rignorum obliquorum capita &longs;uperi <lb/>ora cum horum capitibus &longs;uperioribus coniungantur. </s> | <s id="N1D08E">Illorum uerò tignorum obliquorum capita &longs;uperi <lb/>ora cum horum capitibus &longs;uperioribus coniungantur. </s> |
| <s id="N1D093">Sed cùm tigna obli­<lb/>qua primi ordinis à tignis &longs;ecundi ordinis ab&longs;int pedes duodecim, ut cana­<lb/>lis in medio &longs;pacio bene locari po&longs;&longs;t, inter bina quæque denuo bina obliquè <lb/>erigantur: quorum capita inferiora etiam includantur in formis trabium, in <lb/>duabus illis trabibus et quarto muro longo collocatarum: di&longs;tentque inter &longs;e <lb/>cubito. </s> | <s id="N1D093">Sed cùm tigna obli­<lb/>qua primi ordinis à tignis &longs;ecundi ordinis ab&longs;int pedes duodecim, ut cana­<lb/>lis in medio &longs;pacio bene locari po&longs;&longs;it, inter bina quæque denuo bina obliquè <lb/>erigantur: quorum capita inferiora etiam includantur in formis trabium, in <lb/>duabus illis trabibus et quarto muro longo collocatarum: di&longs;tentque inter &longs;e <lb/>cubito. </s> |
| <s id="N1D0A0">Superius uerò caput alterius longi pedes quindecim <expan abbr="incũbat">incumbat</expan> in ter­<lb/>gum tigni primi ordinis alterius, longi pedes decem & octo, in <expan abbr="tergũ">tergum</expan> tigni <lb/>&longs;ecundi ordinis, quod abe&longs;t longius. </s> | <s id="N1D0A0">Superius uerò caput alterius longi pedes quindecim <expan abbr="incũbat">incumbat</expan> in ter­<lb/>gum tigni primi ordinis alterius, longi pedes decem & octo, in <expan abbr="tergũ">tergum</expan> tigni <lb/>&longs;ecundi ordinis, quod abe&longs;t longius. </s> |
| <s id="N1D0AF">Eiu&longs;modi <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> medijs tignis obliquis <lb/>tales &longs;int &longs;ub&longs;tructiones: &longs;uper <expan abbr="alterã">alteram</expan> <expan abbr="quãque">quanque</expan> trabem in duabus illis trabibus <lb/>& quarto muro longo collo catam &longs;tatuatur tignum rectum: quod ctiam i­<lb/>p&longs;um, ut &longs;atis habeat firmitatis, fulciatur obliquo tigno. </s> | <s id="N1D0AF">Eiu&longs;modi <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> medijs tignis obliquis <lb/>tales &longs;int &longs;ub&longs;tructiones: &longs;uper <expan abbr="alterã">alteram</expan> <expan abbr="quãque">quanque</expan> trabem in duabus illis trabibus <lb/>& quarto muro longo collo catam &longs;tatuatur tignum rectum: quod etiam i­<lb/>p&longs;um, ut &longs;atis habeat firmitatis, fulciatur obliquo tigno. </s> |
| <s id="N1D0C4">His rectis impona­<lb/>tur trabs longa, in quam in cumbant unius ordinis media tigna obliqua. </s> | <s id="N1D0C4">His rectis impona­<lb/>tur trabs longa, in quam in cumbant unius ordinis media tigna obliqua. </s> |
| <s id="N1D0C9">Si­<pb pagenum="397" xlink:href="001/01/407.jpg"/>mili modo alterius ordinis media tigna obliqua incumbant in trabem lon­<lb/>gam, quæ alijs rectis imponatur. </s> | <s id="N1D0C9">Si­<pb pagenum="397" xlink:href="001/01/407.jpg"/>mili modo alterius ordinis media tigna obliqua incumbant in trabem lon­<lb/>gam, quæ alijs rectis imponatur. </s> |
| <s id="N1D0D3">Ab unaquaque præterea trabe, in duabus il <lb/>lis & quarto muro longo collocata, &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad duos pedes ponatur <lb/>tignum tran&longs;uer&longs;um: quod ex medio tigno obliquo primi ordinis ad medi <lb/>um tlgnum obliquum &longs;ecundi ordinis pertineat: quibus tignis tran&longs;uer&longs;is <lb/>imponatur canalis ex una arbore cauatus: <expan abbr="tũ">tum</expan> à cuiu&longs;que tigni medij primi or­<lb/>dinis tergo tignum, <expan abbr="longũ">longum</expan> pedes &longs;ex, pertingat ferè ad canalem: cuius tigni <lb/>caput inferius &longs;u&longs;tineat tigillum longum duos pedes. </s> | <s id="N1D0D3">Ab unaquaque præterea trabe, in duabus il <lb/>lis & quarto muro longo collocata, &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad duos pedes ponatur <lb/>tignum tran&longs;uer&longs;um: quod ex medio tigno obliquo primi ordinis ad medi<lb/>um tignum obliquum &longs;ecundi ordinis pertineat: quibus tignis tran&longs;uer&longs;is <lb/>imponatur canalis ex una arbore cauatus: <expan abbr="tũ">tum</expan> à cuiu&longs;que tigni medij primi or­<lb/>dinis tergo tignum, <expan abbr="longũ">longum</expan> pedes &longs;ex, pertingat ferè ad canalem: cuius tigni <lb/>caput inferius &longs;u&longs;tineat tigillum longum duos pedes. </s> |
| <s id="N1D0EA">Id uerò in&longs;i&longs;tat in eo­<lb/>dem tigno medio primi ordinis: &longs;imiliter à cuiu&longs;que tigni medij &longs;ecundi ordi <lb/>nis tergo tignum ferè pertingat ad canalem, &longs;ed <expan abbr="longũ">longum</expan> pedes &longs;eptem: cuius <lb/>item caput inferius &longs;u&longs;tineat tigillum, quod in&longs;i&longs;tat in eodem tigno medio <lb/>&longs;ecundi ordinis: itaque &longs;uprema parte ad primi & &longs;ecundi ordinis principalia <lb/>tigna obliqua affigantur a&longs;&longs;erculi longi, ad quos appendantur tegulæ cocti <lb/>les: media, ad primi & &longs;ecundi ordinis media tigna: infima, ad tigna, quæ à <lb/>tergo cuiu&longs;que tigni medij primi & &longs;ecundi ordinis fere pertingunt ad cana­<lb/>lem: attamen ad a&longs;&longs;erculos, ad hæc tigna affixos, inferiores affigantur &longs;can­<lb/>dulæ abiegnæ in canalem penetrantes: minus cnim imber maximus, uel nix <lb/>liquefacta permanat in domicilium. </s> | <s id="N1D0EA">Id uerò in&longs;i&longs;tat in eo­<lb/>dem tigno medio primi ordinis: &longs;imiliter à cuiu&longs;que tigni medij &longs;ecundi ordi <lb/>nis tergo tignum ferè pertingat ad canalem, &longs;ed <expan abbr="longũ">longum</expan> pedes &longs;eptem: cuius <lb/>item caput inferius &longs;u&longs;tineat tigillum, quod in&longs;i&longs;tat in eodem tigno medio <lb/>&longs;ecundi ordinis: itaque &longs;uprema parte ad primi & &longs;ecundi ordinis principalia <lb/>tigna obliqua affigantur a&longs;&longs;erculi longi, ad quos appendantur tegulæ cocti<lb/>les: media, ad primi & &longs;ecundi ordinis media tigna: infima, ad tigna, quæ à <lb/>tergo cuiu&longs;que tigni medij primi & &longs;ecundi ordinis fere pertingunt ad cana­<lb/>lem: attamen ad a&longs;&longs;erculos, ad hæc tigna affixos, inferiores affigantur &longs;can­<lb/>dulæ abiegnæ in canalem penetrantes: minus enim imber maximus, uel nix <lb/>liquefacta permanat in domicilium. </s> |
| <s id="N1D105">At interiores &longs;ub&longs;tructiones, quæ &longs;u&longs;ti <lb/>neant obliqua tigna &longs;ecundi ordinis, & aduer&longs;a tertij, quod in&longs;olentes non <lb/>&longs;int, non nece&longs;&longs;e habeo explicare. </s> | <s id="N1D105">At interiores &longs;ub&longs;tructiones, quæ &longs;u&longs;ti <lb/>neant obliqua tigna &longs;ecundi ordinis, & aduer&longs;a tertij, quod in&longs;olentes non <lb/>&longs;int, non nece&longs;&longs;e habeo explicare. </s> |
| <s id="N1D10C">In hac autem domicilij parte ad <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> <lb/>murum longum &longs;int fornaces, in quibus panes ærei fathi&longs;centes iam torrefa <lb/>cti <expan abbr="coquũtur">coquuntur</expan>, ut denuo æris colorem & &longs;peciem habeant, &longs;icuti re uera &longs;unt <lb/>ærei: reliquum &longs;pacium occupent aliæ duæ fornaces: una, in qua <expan abbr="calefiũt">calefiunt</expan> æ­<lb/>rei panes integri: altera, in qua ignis calore <expan abbr="torr&etilde;tur">torrentur</expan> fathi&longs;centes: & uia, quæ <lb/>à ianua e&longs;t ad fornaces. </s> | <s id="N1D10C">In hac autem domicilij parte ad <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> <lb/>murum longum &longs;int fornaces, in quibus panes ærei fathi&longs;centes iam torrefa <lb/>cti <expan abbr="coquũtur">coquuntur</expan>, ut denuo æris colorem & &longs;peciem habeant, &longs;icuti re uera &longs;unt <lb/>ærei: reliquum &longs;pacium occupent aliæ duæ fornaces: una, in qua <expan abbr="calefiũt">calefiunt</expan> æ­<lb/>rei panes integri: altera, in qua ignis calore <expan abbr="torr&etilde;tur">torrentur</expan> fathi&longs;centes: & uia, quæ <lb/>à ianua e&longs;t ad fornaces. </s> |
| <s id="N1D129">Tum in medio tertij & quinti muri tran&longs;uer&longs;i &longs;pacio <lb/>&longs;imiliter duo tigna &longs;ub&longs;tratis &longs;axis erigantur: quorum utrunque &longs;it altum pe­<lb/>des octo, latum & cra&longs;&longs;um duos. </s> | <s id="N1D129">Tum in medio tertij & quinti muri tran&longs;uer&longs;i &longs;pacio <lb/>&longs;imiliter duo tigna &longs;ub&longs;tratis &longs;axis erigantur: quorum utrunque &longs;it altum pe­<lb/>des octo, latum & cra&longs;&longs;um duos. </s> |
| <s id="N1D130">Alterum à &longs;ecundo muro longo di&longs;tet pe­<lb/>dibus tredecim, alterum totidem à tertio muro longo. </s> | <s id="N1D130">Alterum à &longs;ecundo muro longo di&longs;tet pe­<lb/>dibus tredecim, alterum totidem à tertio muro longo. </s> |
| <s id="N1D135">Ip&longs;a uero inter &longs;e di­<lb/>&longs;tent pedibus item tredecim: his duobus tignis & tertio muro tran&longs;uer&longs;o &longs;u <lb/>perponantur duæ trabes longæ pedes unum & quadraginta ac palmum, la <lb/>tæ & cra&longs;&longs;æ pedes duos. </s> | <s id="N1D135">Ip&longs;a uero inter &longs;e di­<lb/>&longs;tent pedibus item tredecim: his duobus tignis & tertio muro tran&longs;uer&longs;o &longs;u <lb/>perponantur duæ trabes longæ pedes unum & quadraginta ac palmum, la <lb/>tæ & cra&longs;&longs;æ pedes duos. </s> |
| <s id="N1D13E">Aliæ item duæ trabes eiu&longs;dem longitudinis, latitu <lb/>dinis, cra&longs;&longs;itudinis <expan abbr="&longs;uperponãtur">&longs;uperponantur</expan> alijs duobus tignis &longs;tatutis, & &longs;eptimo mu <lb/>ro tran&longs;uer&longs;o: capita binarum trabium, qua coeunt, fibulis ferreis copulen­<lb/>tur. </s> | <s id="N1D13E">Aliæ item duæ trabes eiu&longs;dem longitudinis, latitu <lb/>dinis, cra&longs;&longs;itudinis <expan abbr="&longs;uperponãtur">&longs;uperponantur</expan> alijs duobus tignis &longs;tatutis, & &longs;eptimo mu <lb/>ro tran&longs;uer&longs;o: capita binarum trabium, qua coeunt, fibulis ferreis copulen­<lb/>tur. </s> |
| <s id="N1D14B">In eis autem trabibus rur&longs;us collocentur trabes una & uiginti, longæ pe <lb/>des tredecim, latæ pedem, cra&longs;&longs;æ palmos tres: quarum prima locetur in ter­<lb/>tio muro tran&longs;uer&longs;o, ultima in &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o, reliquæ in medio <lb/>corum &longs;pacio: di&longs;tetque una ab altera pedibus tribus. </s> | <s id="N1D14B">In eis autem trabibus rur&longs;us collocentur trabes una & uiginti, longæ pe<lb/>des tredecim, latæ pedem, cra&longs;&longs;æ palmos tres: quarum prima locetur in ter­<lb/>tio muro tran&longs;uer&longs;o, ultima in &longs;eptimo muro tran&longs;uer&longs;o, reliquæ in medio <lb/>eorum &longs;pacio: di&longs;tetque una ab altera pedibus tribus. </s> |
| <s id="N1D154">In <expan abbr="harũ">harum</expan> formis, qua &longs;pe­<lb/>ctant &longs;ecundum murum longum includantur capita totidem tignorum ob <lb/>liquè erectorum in aduer&longs;a, quæ recta &longs;uper &longs;ecundum murum <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;unt <lb/>&longs;tatuta: fiatque hoc modo alter camini paries obliquus. </s> | <s id="N1D154">In <expan abbr="harũ">harum</expan> formis, qua &longs;pe­<lb/>ctant &longs;ecundum murum longum includantur capita totidem tignorum ob <lb/>liquè erectorum in aduer&longs;a, quæ recta &longs;uper &longs;ecundum murum <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;unt <lb/>&longs;tatuta: fiatque hoc modo alter camini paries obliquus. </s> |
| <s id="N1D165">At qua &longs;pectant terti­<lb/>um murum longum in earundem trabium formis includantur capita toti­<lb/>dem tignorum obliquè erectorum, in aduer&longs;a tertij parietis obliqui tigna: <lb/>fiatque hoc modo alter alterius camini paries obliquus. </s> | <s id="N1D165">At qua &longs;pectant terti­<lb/>um murum longum in earundem trabium formis includantur capita toti­<lb/>dem tignorum obliquè erectorum, in aduer&longs;a tertij parietis obliqui tigna: <lb/>fiatque hoc modo alter alterius camini paries obliquus. </s> |
| <s id="N1D16E">Ne uerò hic incidat <lb/>in <expan abbr="cõtrarium">contrarium</expan> obliquum, ille in contrarium rectum, caueatur partim crebris <lb/>bacillis ferreis, ex nonnullis tignis ad eis oppo&longs;ita pertinentibus: partim ti­<pb pagenum="398" xlink:href="001/01/408.jpg"/>gnis raris, quæ è tergo tignorum obliquorum ad <expan abbr="tergũ">tergum</expan> obliquorum, quæ <lb/>retro &longs;unt, <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>: ea cra&longs;&longs;a & lata &longs;unt palmos duos, utrinque perforata. </s> | <s id="N1D16E">Ne uerò hic incidat <lb/>in <expan abbr="cõtrarium">contrarium</expan> obliquum, ille in contrarium rectum, caueatur partim crebris <lb/>bacillis ferreis, ex nonnullis tignis ad eis oppo&longs;ita pertinentibus: partim ti­<pb pagenum="398" xlink:href="001/01/408.jpg"/>gnis raris, quæ è tergo tignorum obliquorum ad <expan abbr="tergũ">tergum</expan> obliquorum, quæ <lb/>retro &longs;unt, <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>: ea cra&longs;&longs;a & lata &longs;unt palmos duos, utrinque perforata. </s> |
| |
| <s id="N1D227">In his trabibus & quinto muro longo col­<lb/>locentur trabes numero decem, longa pedes octo, et palmos tres: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> pri <lb/>ma locetur in nono muro tran&longs;uer&longs;o, ultima in decimo, reliquæ in medio e­<lb/>orum &longs;pacio. </s> | <s id="N1D227">In his trabibus & quinto muro longo col­<lb/>locentur trabes numero decem, longa pedes octo, et palmos tres: <expan abbr="quarũ">quarum</expan> pri <lb/>ma locetur in nono muro tran&longs;uer&longs;o, ultima in decimo, reliquæ in medio e­<lb/>orum &longs;pacio. </s> |
| <s id="N1D234">Alia ab alia ab&longs;it pedes tres: in ip&longs;arum formis, quà &longs;pectant &longs;e <lb/>cundum murum longum, etiam includantur capita totidem tignorum ob­<lb/>liquorum erectorum in aduer&longs;a, quæ &longs;uper &longs;ecundum murum longum re­<lb/>cta &longs;unt &longs;tatuta: fiatque rur&longs;us hoc modo camini paries obliquus, cæteris o­<lb/>mnino &longs;imilis: qui &longs;uprema parte, qua fumus eluctatur, à recto di&longs;tet pedi­<lb/>bus duobus. </s> | <s id="N1D234">Alia ab alia ab&longs;it pedes tres: in ip&longs;arum formis, quà &longs;pectant &longs;e <lb/>cundum murum longum, etiam includantur capita totidem tignorum ob­<lb/>liquorum erectorum in aduer&longs;a, quæ &longs;uper &longs;ecundum murum longum re­<lb/>cta &longs;unt &longs;tatuta: fiatque rur&longs;us hoc modo camini paries obliquus, cæteris o­<lb/>mnino &longs;imilis: qui &longs;uprema parte, qua fumus eluctatur, à recto di&longs;tet pedi­<lb/>bus duobus. </s> |
| <s id="N1D241">Totidem quoque tignorum capita includantur in earum trabi­<lb/>um formis, qua collocatæ &longs;unt in quinto muro longo: quæ etiam oblique <pb pagenum="399" xlink:href="001/01/409.jpg"/>erecta in terga proximorum in cumbant, &longs;u&longs;tineantque <expan abbr="tectũ">tectum</expan> è tegulis coctili <lb/>bus <expan abbr="factũ">factum</expan>. </s> | <s id="N1D241">Totidem quoque tignorum capita includantur in earum trabi­<lb/>um formis, qua collocatæ &longs;unt in quinto muro longo: quæ etiam oblique <pb pagenum="399" xlink:href="001/01/409.jpg"/>erecta in terga proximorum in cumbant, &longs;u&longs;tineantque <expan abbr="tectũ">tectum</expan> è tegulis coctili <lb/>bus <expan abbr="factũ">factum</expan>. </s> |
| <s id="N1D255">In hac domicilij parte ad <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="murũ">murum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;int quatuor forna <lb/>ces, in quibus plumbum ab argento &longs;eparatur: atque machinæ, quibus <expan abbr="earũ">earum</expan> <lb/>opercula de catinis leuantur: quinetiam domicilij pars, quæ e&longs;t inter <expan abbr="primũ">primum</expan> <lb/><expan abbr="murũ">murum</expan> longum, & <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &longs;ecundi muri longi interci&longs;am, in qua e&longs;t pilum, quo <lb/>panes ærei &longs;ranguntur: & quatuor pila, quibus cadmiæ, quæ decutiuntur è <lb/>parietibus fornacum, &longs;ubiectæ franguntur & <expan abbr="cõminuuntur">comminuuntur</expan>: atque lateres, &longs;u­<lb/>per quos panes ærei fathi&longs;centes &longs;tatuti torrefiunt, <expan abbr="tectũ">tectum</expan> habeat u&longs;itatum: ut <lb/>etiam ea quæ e&longs;t inter <expan abbr="&longs;eptimũ">&longs;eptimum</expan> murum tran&longs;uer&longs;um, & duo <expan abbr="decimũ">decimum</expan> atque <expan abbr="de­cimumtertiũ">de­<lb/>cimumtertium</expan>: ac cui à lateribus &longs;unt quintus murus longus, & &longs;extus & terti <lb/>us. </s> | <s id="N1D255">In hac domicilij parte ad <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="murũ">murum</expan> <expan abbr="longũ">longum</expan> &longs;int quatuor forna<lb/>ces, in quibus plumbum ab argento &longs;eparatur: atque machinæ, quibus <expan abbr="earũ">earum</expan> <lb/>opercula de catinis leuantur: quinetiam domicilij pars, quæ e&longs;t inter <expan abbr="primũ">primum</expan> <lb/><expan abbr="murũ">murum</expan> longum, & <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> &longs;ecundi muri longi interci&longs;am, in qua e&longs;t pilum, quo <lb/>panes ærei franguntur: & quatuor pila, quibus cadmiæ, quæ decutiuntur è <lb/>parietibus fornacum, &longs;ubiectæ franguntur & <expan abbr="cõminuuntur">comminuuntur</expan>: atque lateres, &longs;u­<lb/>per quos panes ærei fathi&longs;centes &longs;tatuti torre fiunt, <expan abbr="tectũ">tectum</expan> habeat u&longs;itatum: ut <lb/>etiam ea quæ e&longs;t inter <expan abbr="&longs;eptimũ">&longs;eptimum</expan> murum tran&longs;uer&longs;um, & duo <expan abbr="decimũ">decimum</expan> atque <expan abbr="de­cimumtertiũ">de­<lb/>cimum tertium</expan>: ac cui à lateribus &longs;unt quintus murus longus, & &longs;extus & terti<lb/>us. </s> |
| <s id="N1D299">Quæ domicilij pars di&longs;tribuatur in duas partes: in quarum priore &longs;tatua <lb/>tur fornacula, in qua artifex experiatur metalla, & <expan abbr="puluer&etilde;">puluerem</expan> o&longs;&longs;ium <expan abbr="cõminu­torum">comminu­<lb/>torum</expan> unà cum alijs con&longs;eruet: in altera conficiatur puluis, ex quo foci & ca <lb/>tini <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> fiunt. </s> | <s id="N1D299">Quæ domicilij pars di&longs;tribuatur in duas partes: in quarum priore &longs;tatua <lb/>tur fornacula, in qua artifex experiatur metalla, & <expan abbr="puluer&etilde;">puluerem</expan> o&longs;&longs;ium <expan abbr="cõminu­torum">comminu­<lb/>torum</expan> unà cum alijs con&longs;eruet: in altera conficiatur puluis, ex quo foci & ca <lb/>tini <expan abbr="fornacũ">fornacum</expan> fiunt. </s> |
| <s id="N1D2AE">Sed extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> ad <expan abbr="tergũ">tergum</expan> quarti muri longi prope <expan abbr="o­&longs;tiũ">o­<lb/>&longs;tium</expan> officinæ ad ingredientis <expan abbr="læuã">læuam</expan> &longs;it focus, in quo ex magnis plumbi ma&longs;&longs;is <lb/>liquefactis fiant minores, ut facilius appendi po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N1D2AE">Sed extra <expan abbr="domiciliũ">domicilium</expan> ad <expan abbr="tergũ">tergum</expan> quarti muri longi prope <expan abbr="o­&longs;tiũ">o­<lb/>&longs;tium</expan> officinæ ad ingredientis <expan abbr="læuã">læuam</expan> &longs;it focus, in quo ex magnis plumbi ma&longs;&longs;is <lb/>liquefactis fiant minores, ut facilius appendi po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N1D2C5">Tam enim plumbeæ <lb/>ma&longs;&longs;æ quàm ærei panes debent primò præparari, ut appendi, & certo pon­<lb/>dere in fornacibus coqui & commi&longs;ceri po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N1D2C5">Tam enim plumbeæ <lb/>ma&longs;&longs;æ quàm ærei panes debent primò præparari, ut appendi, & certo pon­<lb/>dere in fornacibus coqui & commi&longs;ceri po&longs;&longs;int. </s> |
| |
| <s id="N1D2EB">Etenim pau­<lb/>latim fiat angu&longs;tior: cui parti &longs;uperiori &longs;eptem lateres imponantur: quorum <lb/>medij recta <expan abbr="erigãtur">erigantur</expan>, extremi oblique: toti lutum cra&longs;&longs;um illinatur. </s> | <s id="N1D2EB">Etenim pau­<lb/>latim fiat angu&longs;tior: cui parti &longs;uperiori &longs;eptem lateres imponantur: quorum <lb/>medij recta <expan abbr="erigãtur">erigantur</expan>, extremi oblique: toti lutum cra&longs;&longs;um illinatur. </s> |
| <s id="N1D2F6">Ante fo­<lb/>cum &longs;it catinus: cuius fouea lata pedem & palmos tres, alta pedem, &longs;en&longs;im fi­<lb/>at angu&longs;tior. </s> | <s id="N1D2F6">Ante fo­<lb/>cum &longs;it catinus: cuius fouea lata pedem & palmos tres, alta pedem, &longs;en&longs;im fi­<lb/>at angu&longs;tior. </s> |
| <s id="N1D2FD">Itaque cùm ma&longs;&longs;æ plumbeæ &longs;unt liquandæ, tunc operarius pri­<lb/>mò ligna &longs;ic imponat in focum, ut eorum caput alterum &longs;pectet murum, alte <lb/>rum catinum. </s> | <s id="N1D2FD">Itaque cùm ma&longs;&longs;æ plumbeæ &longs;unt liquandæ, tunc operarius pri­<lb/>mò ligna &longs;ic imponat in focum, ut eorum caput alterum &longs;pectet murum, alte <lb/>rum catinum. </s> |
| <s id="N1D304">Deinde, ab alijs operarijs adiutus, ma&longs;&longs;am trudibus in uchicu <lb/>lum promoueat, & ad gruem trahat. </s> | <s id="N1D304">Deinde, ab alijs operarijs adiutus, ma&longs;&longs;am trudibus in uehicu<lb/>lum promoueat, & ad gruem trahat. </s> |
| <s id="N1D309">Vehiculum <expan abbr="aũt">aunt</expan> con&longs;tet ex a&longs;&longs;eribus, <lb/>qui coagmentati &longs;unt lati pedes duos & dimidium, longi quinque: id habeat <lb/>duos axiculos ferreos: <expan abbr="circũ">circum</expan> quos utrinque uoluantur orbiculi ferrei, lati pal­<lb/>mos duos, cra&longs;&longs;i totidem digitos. </s> | <s id="N1D309">Vehiculum <expan abbr="aũt">aut</expan> con&longs;tet ex a&longs;&longs;eribus, <lb/>qui coagmentati &longs;unt lati pedes duos & dimidium, longi quinque: id habeat <lb/>duos axiculos ferreos: <expan abbr="circũ">circum</expan> quos utrinque uoluantur orbiculi ferrei, lati pal­<lb/>mos duos, cra&longs;&longs;i totidem digitos. </s> |
| <s id="N1D31A">Habeat temonem, & in eo inclu&longs;um <expan abbr="fun&etilde;">funem</expan>, <lb/>quo pertrahatur ad gruem: qui pror&longs;us &longs;imilis e&longs;t eis, qui in <expan abbr="&longs;ecũda">&longs;ecunda</expan> officinæ <lb/>parte &longs;unt, ni&longs;i quod ro&longs;trum tam longum <expan abbr="nõ">non</expan> habeat. </s> | <s id="N1D31A">Habeat temonem, & in eo inclu&longs;um <expan abbr="fun&etilde;">funem</expan>, <lb/>quo pertrahatur ad gruem: qui pror&longs;us &longs;imilis e&longs;t eis, qui in <expan abbr="&longs;ecũda">&longs;ecunda</expan> officinæ <lb/>parte &longs;unt, ni&longs;i quod ro&longs;trum tam longum <expan abbr="nõ">non</expan> habeat. </s> |
| <s id="N1D32D">Forceps, cuius chelæ <lb/><expan abbr="prehend&etilde;t">prehendent</expan> ma&longs;&longs;am plumbeam, longa &longs;it pedes duos, & palmum ac digitos <lb/>duos. </s> | <s id="N1D32D">Forceps, cuius chelæ <lb/><expan abbr="prehend&etilde;t">prehendent</expan> ma&longs;&longs;am plumbeam, longa &longs;it pedes duos, & palmum ac digitos <lb/>duos. </s> |
| <s id="N1D337">Eius utraque chela uncinata malleo percu&longs;&longs;a, ma&longs;&longs;æ impingatur & infi <lb/>gatur: utrunque manubrium &longs;uperiore parte &longs;it recuruum, alterum dextram <lb/>uer&longs;us, alterum &longs;ini&longs;tram: in quorum utroque infimi duarum <expan abbr="catellarũ">catellarum</expan> annu­<lb/>li, tres uerò eis &longs;int, includantur, &longs;upremi autem in magno annulo rotundo: <lb/>in quo etiam includatur uncus catenæ, à ro&longs;tri orbiculo demi&longs;&longs;æ: grus uecti <lb/>uer&longs;atus ma&longs;&longs;am &longs;ubleuat: ro&longs;tro ductus ad focum eam lignis imponit: dein <lb/>de aliam atque aliam ma&longs;&longs;am operarij aduchant, & &longs;imili modo in lignis &longs;oci <pb pagenum="400" xlink:href="001/01/410.jpg"/>collocent. </s> | <s id="N1D337">Eius utraque chela uncinata malleo percu&longs;&longs;a, ma&longs;&longs;æ impingatur & infi<lb/>gatur: utrunque manubrium &longs;uperiore parte &longs;it recuruum, alterum dextram <lb/>uer&longs;us, alterum &longs;ini&longs;tram: in quorum utroque infimi duarum <expan abbr="catellarũ">catellarum</expan> annu­<lb/>li, tres uerò eis &longs;int, includantur, &longs;upremi autem in magno annulo rotundo: <lb/>in quo etiam includatur uncus catenæ, à ro&longs;tri orbiculo demi&longs;&longs;æ: grus uecti <lb/>uer&longs;atus ma&longs;&longs;am &longs;ubleuat: ro&longs;tro ductus ad focum eam lignis imponit: dein <lb/>de aliam atque aliam ma&longs;&longs;am operarij aduehant, & &longs;imili modo in lignis &longs;oci <pb pagenum="400" xlink:href="001/01/410.jpg"/>collocent. </s> |
| <s id="N1D34F">Etenim ma&longs;&longs;æ quæ pendunt circiter <expan abbr="centũ">centum</expan> & &longs;exaginta centum­<lb/>pondia &longs;imul in ea imponi & liquari &longs;olent. </s> | <s id="N1D34F">Etenim ma&longs;&longs;æ quæ pendunt circiter <expan abbr="centũ">centum</expan> & &longs;exaginta centum­<lb/>pondia &longs;imul in ea imponi & liquari &longs;olent. </s> |
| <s id="N1D358"><expan abbr="Tũ">Tum</expan> operarius carbones in ma&longs;­<lb/>&longs;as conijciat: quæ omnia ue&longs;peri parentur: quare, &longs;i metuerit pluuias, ea te­<lb/>cto, quod huc atque illuc portari pote&longs;t, operiat. </s> | <s id="N1D358"><expan abbr="Tũ">Tum</expan> operarius carbones in ma&longs;­<lb/>&longs;as conijciat: quæ omnia ue&longs;peri parentur: quare, &longs;i metuerit pluuias, ea te­<lb/>cto, quod huc atque illuc portari pote&longs;t, operiat. </s> |
| <s id="N1D362">Id po&longs;teriore parte duos ha­<lb/>beat pedes, ut pluuiæ, quas excepit, è decliui defluant in aream: &longs;equenti die <lb/>mane prunas batillo in carbones conijciat: quo modo ma&longs;&longs;æ plumbeæ car­<lb/>bonibus &longs;ubinde adiectis lique&longs;cunt. </s> | <s id="N1D362">Id po&longs;teriore parte duos ha­<lb/>beat pedes, ut pluuiæ, quas excepit, è decliui defluant in aream: &longs;equenti die <lb/>mane prunas batillo in carbones conijciat: quo modo ma&longs;&longs;æ plumbeæ car­<lb/>bonibus &longs;ubinde adiectis lique&longs;cunt. </s> |
| <s id="N1D36B">Plumbum, quàm <expan abbr="primũ">primum</expan> id ip&longs;um con <lb/>ceperit catinus, cochleari ferreo effundat in catillos æreos, qualibus &longs;ecretor <lb/>uti &longs;olet. </s> | <s id="N1D36B">Plumbum, quàm <expan abbr="primũ">primum</expan> id ip&longs;um con <lb/>ceperit catinus, cochleari ferreo effundat in catillos æreos, qualibus &longs;ecretor <lb/>uti &longs;olet. </s> |
| <s id="N1D376">Quod &longs;i &longs;tatim refrigeratum non fuerit, tum <expan abbr="aquã">aquam</expan> affundat & mal­<lb/>leo cu&longs;pidato, in ip&longs;um infixo, extrahat: cuius mallei pars cu&longs;pidata &longs;it, lon­<lb/>ga palmos tres: teres, digitos duos. </s> | <s id="N1D376">Quod &longs;i &longs;tatim refrigeratum non fuerit, tum <expan abbr="aquã">aquam</expan> affundat & mal­<lb/>leo cu&longs;pidato, in ip&longs;um infixo, extrahat: cuius mallei pars cu&longs;pidata &longs;it, lon­<lb/>ga palmos tres: teres, digitos duos. </s> |
| <s id="N1D381">Sed catillis aquam luto&longs;am illinire opor<lb/>tet, ut ex eis inuer&longs;is, & mallei parte terete, quæ lata e&longs;t, percu&longs;&longs;is panes <expan abbr="plũ­bei">plun­<lb/>bei</expan> facile excidant: qualis aqua ni catillis illinatur, periculum e&longs;t, ne <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <lb/>per colliquefactos penetret. </s> | <s id="N1D381">Sed catillis aquam luto&longs;am illinire opor<lb/>tet, ut ex eis inuer&longs;is, & mallei parte terete, quæ lata e&longs;t, percu&longs;&longs;is panes <expan abbr="plũ­bei">plum­<lb/>bei</expan> facile excidant: qualis aqua ni catillis illinatur, periculum e&longs;t, ne <expan abbr="plumbũ">plumbum</expan> <lb/>per colliquefactos penetret. </s> |
| <s id="N1D392">Alij in &longs;ini&longs;tram &longs;umunt lignum inferiore par­<lb/>te graue, coque catillum percutiunt: dextra uerò mallei aciem in panem plum <lb/>beum infigunt, atque &longs;ic ip&longs;um extrahunt. </s> | <s id="N1D392">Alij in &longs;ini&longs;tram &longs;umunt lignum inferiore par­<lb/>te graue, coque catillum percutiunt: dextra uerò mallei aciem in panem plum <lb/>beum infigunt, atque &longs;ic ip&longs;um extrahunt. </s> |
| <s id="N1D399">Mox operarius aliud plumbum in <lb/>catillos uacuos infundat: idque faciat, donec munus plumbi liquandi perfe­<lb/>cerit. </s> | <s id="N1D399">Mox operarius aliud plumbum in <lb/>catillos uacuos infundat: idque faciat, donec munus plumbi liquandi perfe­<lb/>cerit. </s> |
| <s id="N1D3A0">Cùm autem plumbum liquatur, quiddam &longs;pumæ argenti &longs;imile na&longs;ci­<lb/>tur: nec mirum, cùm ea quondam Puteolis ex &longs;olo plumbo, in &longs;ecundis for <lb/>nacibus acri igni cocto, facta &longs;it, & nunc fieri po&longs;&longs;it. </s> | <s id="N1D3A0">Cùm autem plumbum liquatur, quiddam &longs;pumæ argenti &longs;imile na&longs;ci­<lb/>tur: nec mirum, cùm ea quondam Puteolis ex &longs;olo plumbo, in &longs;ecundis for <lb/>nacibus acri igni cocto, facta &longs;it, & nunc fieri po&longs;&longs;it. </s> |
| |
| <pb pagenum="401" xlink:href="001/01/411.jpg"/> | <pb pagenum="401" xlink:href="001/01/411.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.411.1.jpg" xlink:href="001/01/411/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.411.1.jpg" xlink:href="001/01/411/1.jpg"/> |
| <p id="N1D416" type="main"> | <p id="N1D416" type="main"> |
| <s id="N1D418">At panes ærei ci&longs;ijs iniecti inuehantur in tertiam officinæ partem, ibique<lb/>&longs;inguli ma&longs;&longs;is &longs;uperpo&longs;iti, & crebris pili præ ferrati ictibus &longs;ellæ impacti <expan abbr="frã">fram</expan><pb pagenum="402" xlink:href="001/01/412.jpg"/><expan abbr="gãtur">gantur</expan>: qualis machina &longs;ic&longs;e habeat. </s> | <s id="N1D418">At panes ærei ci&longs;ijs iniecti inuehantur in tertiam officinæ partem, ibique <lb/>&longs;inguli ma&longs;&longs;is &longs;uperpo&longs;iti, & crebris pili præ ferrati ictibus &longs;ellæ impacti <expan abbr="frã">fran</expan><pb pagenum="402" xlink:href="001/01/412.jpg"/><expan abbr="gãtur">gantur</expan>: qualis machina &longs;ic &longs;e habeat. </s> |
| <s id="N1D428">Truncus quernus humi locetur longus <lb/>pedes quinque, latus et cra&longs;&longs;us tres: cuius cap&longs;a, in media eius parte priore pa <lb/>tens, longa &longs;it pedes duos & totidem palmos, lata pedes duos, alta palmos <lb/>tres & digitos duos: cuius pars extuberans &longs;upina exi&longs;tat, lata iaceat in trun <lb/>co. </s> | <s id="N1D428">Truncus quernus humi locetur longus <lb/>pedes quinque, latus et cra&longs;&longs;us tres: cuius cap&longs;a, in media eius parte priore pa <lb/>tens, longa &longs;it pedes duos & totidem palmos, lata pedes duos, alta palmos <lb/>tres & digitos duos: cuius pars extuberans &longs;upina exi&longs;tat, lata iaceat in trun <lb/>co. </s> |
| <s id="N1D433">In eorum medio locetur &longs;ella ænea: cuius pars &longs;en&longs;im depre&longs;&longs;a & lata pal <lb/>mum, ac digitos duos interiecta &longs;it inter duas ma&longs;&longs;as <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan>, altior utrinque<lb/>lata palmum, eiu&longs;dem &longs;ubiecta. </s> | <s id="N1D433">In eorum medio locetur &longs;ella ænea: cuius pars &longs;en&longs;im depre&longs;&longs;a & lata pal <lb/>mum, ac digitos duos interiecta &longs;it inter duas ma&longs;&longs;as <expan abbr="plũbeas">plumbeas</expan>, altior utrinque<lb/>lata palmum, eiu&longs;dem &longs;ubiecta. </s> |
| <s id="N1D43E">Itaque tota &longs;ella &longs;it lata palmos tres & digitos <lb/>duos, longa pedem, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> | <s id="N1D43E">Itaque tota &longs;ella &longs;it lata palmos tres & digitos <lb/>duos, longa pedem, cra&longs;&longs;a palmos duos. </s> |
| |
| <s id="N1D492">Superiore parte includatur in pilo perforata, ut paxillus ferreus infigi <lb/>po&longs;&longs;it: tribus laminis ferreis quadrangulis uinciatur: quarum infima latum <lb/>palmum &longs;it inter caput ferri et caput pili: media lata digitos tres deinceps ca <lb/>put pili cingat: à quo &longs;uprema <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos lata ab&longs;it digitos duos. </s> | <s id="N1D492">Superiore parte includatur in pilo perforata, ut paxillus ferreus infigi <lb/>po&longs;&longs;it: tribus laminis ferreis quadrangulis uinciatur: quarum infima latum <lb/>palmum &longs;it inter caput ferri et caput pili: media lata digitos tres deinceps ca <lb/>put pili cingat: à quo &longs;uprema <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos lata ab&longs;it digitos duos. </s> |
| <s id="N1D49F">Ab in­<lb/>fima ferri parte &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad pedes duos, & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos &longs;it dens qua­<lb/>drangulus, è pilo pedem & palmum extans, cra&longs;&longs;us palmos duos: attamen, <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> à pilo di&longs;ce&longs;&longs;erit &longs;ex digitos, inferius ad duos digitos fiat tenuior: à den­<lb/>te &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad palmos tres, pilum in medio habeat foramen <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan>: <lb/>in quod infigatur clauus ferreus, teres, longus pedes duos, latus &longs;e&longs;quidigi­<lb/>tum: in cuius po&longs;teriore parte caua in clu&longs;um &longs;it manubrium ligneum <expan abbr="longũ">longum</expan> <lb/>palmos duos & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos. </s> | <s id="N1D49F">Ab in­<lb/>fima ferri parte &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad pedes duos, & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos &longs;it dens qua­<lb/>drangulus, è pilo pedem & palmum extans, cra&longs;&longs;us palmos duos: attamen, <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> à pilo di&longs;ce&longs;&longs;erit &longs;ex digitos, inferius ad duos digitos fiat tenuior: à den­<lb/>te &longs;ur&longs;um uer&longs;us ad palmos tres, pilum in medio habeat foramen <expan abbr="rotundũ">rotundum</expan>: <lb/>in quod infigatur clauus ferreus, teres, longus pedes duos, latus &longs;e&longs;quidigi­<lb/>tum: in cuius po&longs;teriore parte caua in clu&longs;um &longs;it manubrium ligneum <expan abbr="longũ">longum</expan> <lb/>palmos duos & <expan abbr="totid&etilde;">totidem</expan> digitos. </s> |
| <s id="N1D4C3">Is clauus in inferiora tigna tran&longs;uer&longs;a in cum <lb/>bens ob&longs;tat, ne ip&longs;um, cùm res hoc non po&longs;tulat, decidat. </s> | <s id="N1D4C3">Is clauus in inferiora tigna tran&longs;uer&longs;a in cum <lb/>bens ob&longs;tat, ne ip&longs;um, cùm res hoc non po&longs;tulat, decidat. </s> |
| <s id="N1D4C8">Axis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, qui pi­<lb/>lum attollit, utrinque habeat binos dentes: qui inter &longs;e di&longs;tent palmis duobus <lb/>& digitis tribus: qui ex eo extent pedem & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, ac digitos duos: qui per <lb/>eum penetrantes paxillis adactis firmentur: qui lati & cra&longs;&longs;i &longs;int palmum ac <lb/>digitos duos: quorum capita <expan abbr="rotũdata">rotundata</expan> tegantur lamina ferrea æque ac ip&longs;a <lb/>lata, utrinque pedem demi&longs;&longs;a, clauis ferreis ad ea affixa: quæ capita habeant &longs;o <lb/>ramina rotunda: in quæ in cludatur axiculus ferrcus per axiculum <expan abbr="æneũ">æneum</expan> pe­<lb/>hetrans. </s> | <s id="N1D4C8">Axis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, qui pi­<lb/>lum attollit, utrinque habeat binos dentes: qui inter &longs;e di&longs;tent palmis duobus <lb/>& digitis tribus: qui ex eo extent pedem & <expan abbr="palmũ">palmum</expan>, ac digitos duos: qui per <lb/>eum penetrantes paxillis adactis firmentur: qui lati & cra&longs;&longs;i &longs;int palmum ac <lb/>digitos duos: quorum capita <expan abbr="rotũdata">rotundata</expan> tegantur lamina ferrea æque ac ip&longs;a <lb/>lata, utrinque pedem demi&longs;&longs;a, clauis ferreis ad ea affixa: quæ capita habeant fo<lb/>ramina rotunda: in quæ includatur axiculus ferreus per axiculum <expan abbr="æneũ">æneum</expan> pe­<lb/>netrans. </s> |
| <s id="N1D4E9">Illi ab altera parte caput &longs;it latum, ab altera foramen, in quod infiga <pb pagenum="403" xlink:href="001/01/413.jpg"/>tur clauus ferreus, ne ip&longs;e axiculus è dentibus excidat. </s> | <s id="N1D4E9">Illi ab altera parte caput &longs;it latum, ab altera foramen, in quod infiga <pb pagenum="403" xlink:href="001/01/413.jpg"/>tur clauus ferreus, ne ip&longs;e axiculus è dentibus excidat. </s> |
| <s id="N1D4F1">Ænea præterea fi­<lb/>&longs;tula &longs;it longa palmos duos, lata unum: per cuius foramen rotundum latum <lb/>digitos duos, ferreus axiculus penetret in ea inclu&longs;us. </s> | <s id="N1D4F1">Ænea præterea fi­<lb/>&longs;tula &longs;it longa palmos duos, lata unum: per cuius foramen rotundum latum <lb/>digitos duos, ferreus axiculus penetret in ea inclu&longs;us. </s> |
| <s id="N1D4F8">Nec æneus &longs;olum uol <lb/>uatur circa ferreum, &longs;ed ip&longs;e quoque ferreus uer&longs;etur. </s> | <s id="N1D4F8">Nec æneus &longs;olum uol <lb/>uatur circa ferreum, &longs;ed ip&longs;e quoque ferreus uer&longs;etur. </s> |
| |
| <p id="N1D652" type="main"> | <p id="N1D652" type="main"> |
| <s id="N1D654">At præ&longs;es o&longs;&longs;icinæ æs &longs;ecundum diuer&longs;as argenti portiones, quæ in eius <lb/>centumpondio in&longs;unt, cum plumbo temperet, &longs;ine quo argentum ab ære &longs;e <lb/>parari non pote&longs;t. </s> | <s id="N1D654">At præ&longs;es o&longs;&longs;icinæ æs &longs;ecundum diuer&longs;as argenti portiones, quæ in eius <lb/>centumpondio in&longs;unt, cum plumbo temperet, &longs;ine quo argentum ab ære &longs;e <lb/>parari non pote&longs;t. </s> |
| <s id="N1D65B">Si medio cris argenti portio inerit in ære, id quadrifariam <lb/>temperet. </s> | <s id="N1D65B">Si medio cris argenti portio inerit in ære, id quadrifariam <lb/>temperet. </s> |
| <s id="N1D660">Etenim &longs;i in tribus quartis <expan abbr="centũpondij">centumpondij</expan> æris partibus argneti &longs;e­<lb/>libra, uel &longs;elibra & &longs;icilicus, uel &longs;elibra & &longs;emuncia, uel &longs;elibra & &longs;emuncia et <lb/>&longs;icilicus non fuerint, tum diuitis plumbi, hoc e&longs;t eius, à quo <expan abbr="nondũ">nondum</expan> argen­<lb/>tum &longs;eparatum &longs;it, dimidium centumpondium, uel totum, uel <expan abbr="totũ">totum</expan> & <expan abbr="dimi­diũ">dimi­<lb/>dium</expan> addat, ut in æris & <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> mi&longs;tura in&longs;it <expan abbr="unũ">unum</expan> aliquod ex iam dictis argenti <lb/>ponderibus: quæ prima <expan abbr="t&etilde;peratura">temperatura</expan> e&longs;t: ad <expan abbr="quã">quam</expan> adijciat <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> depaupe <lb/>rati, uel &longs;pumæ <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> pondus, <expan abbr="quantũ">quantum</expan> ad hanc <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> &longs;atis &longs;it, ut ex his omnibus <lb/>panis <expan abbr="cõfletur">confletur</expan>, qui in &longs;e <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> fere duo <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> <expan abbr="centũpondia">centumpondia</expan>. </s> | <s id="N1D660">Etenim &longs;i in tribus quartis <expan abbr="centũpondij">centumpondij</expan> æris partibus argenti &longs;e­<lb/>libra, uel &longs;elibra & &longs;icilicus, uel &longs;elibra & &longs;emuncia, uel &longs;elibra & &longs;emuncia et <lb/>&longs;icilicus non fuerint, tum diuitis plumbi, hoc e&longs;t eius, à quo <expan abbr="nondũ">nondum</expan> argen­<lb/>tum &longs;eparatum &longs;it, dimidium centumpondium, uel totum, uel <expan abbr="totũ">totum</expan> & <expan abbr="dimi­diũ">dimi­<lb/>dium</expan> addat, ut in æris & <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> mi&longs;tura in&longs;it <expan abbr="unũ">unum</expan> aliquod ex iam dictis argenti <lb/>ponderibus: quæ prima <expan abbr="t&etilde;peratura">temperatura</expan> e&longs;t: ad <expan abbr="quã">quam</expan> adijciat <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> depaupe<lb/>rati, uel &longs;pumæ <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> pondus, <expan abbr="quantũ">quantum</expan> ad hanc <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> &longs;atis &longs;it, ut ex his omnibus <lb/>panis <expan abbr="cõfletur">confletur</expan>, qui in &longs;e <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> fere duo <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> <expan abbr="centũpondia">centumpondia</expan>. </s> |
| <s id="N1D6B5"><expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> uerò <lb/>ex &longs;pumæ argenti libris <expan abbr="centũ">centum</expan> & triginta <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> <expan abbr="cõficiuntur">conficiuntur</expan> <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> tantum <lb/>modo <expan abbr="centũ">centum</expan> libræ, pro <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> &longs;pumæ argenti plus quam plumbi de­<lb/>pauperati adijciat. </s> | <s id="N1D6B5"><expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> uerò <lb/>ex &longs;pumæ argenti libris <expan abbr="centũ">centum</expan> & triginta <expan abbr="plerũque">plerunque</expan> <expan abbr="cõficiuntur">conficiuntur</expan> <expan abbr="plũbi">plumbi</expan> tantum <lb/>modo <expan abbr="centũ">centum</expan> libræ, pro <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> &longs;pumæ argenti plus quam plumbi de­<lb/>pauperati adijciat. </s> |
| <s id="N1D6D9">Sed quia quatuor i&longs;tiu&longs;modi panes &longs;imul collo cantur in <lb/>fornace, in qua argentum cum plumbo <expan abbr="mi&longs;tũ">mi&longs;tum</expan> ab ære &longs;ecernitur, in tot pani­<lb/>bus erunt æris tria, plumbi octo centumpondia. </s> | <s id="N1D6D9">Sed quia quatuor i&longs;tiu&longs;modi panes &longs;imul collo cantur in <lb/>fornace, in qua argentum cum plumbo <expan abbr="mi&longs;tũ">mi&longs;tum</expan> ab ære &longs;ecernitur, in tot pani­<lb/>bus erunt æris tria, plumbi octo centumpondia. </s> |
| <s id="N1D6E4">Sed plumbum cùm fuerit <lb/>ab ære &longs;ecretum, pendat &longs;ex centumpondia: in quorum &longs;ingulis argenti qua <lb/>drans & &longs;ere &longs;icilicus in&longs;it. </s> | <s id="N1D6E4">Sed plumbum cùm fuerit <lb/>ab ære &longs;ecretum, pendat &longs;ex centumpondia: in quorum &longs;ingulis argenti qua <lb/>drans & &longs;ere &longs;icilicus in&longs;it. </s> |
| <s id="N1D6EB">Eiu&longs;dem uerò argenti &longs;eptunx, remaneat in æreis <lb/>panibus fathi&longs;centibus, & in ea æris ac plumbi mi&longs;tura, quam no&longs;tri &longs;pi­<lb/>nas, non tam quod non careat aculeis, quam quod uilis, nominant. </s> | <s id="N1D6EB">Eiu&longs;dem uerò argenti &longs;eptunx, remaneat in æreis <lb/>panibus fathi&longs;centibus, & in ea æris ac plumbi mi&longs;tura, quam no&longs;tri &longs;pi­<lb/>nas, non tam quod non careat aculeis, quam quod uilis, nominant. </s> |
| <s id="N1D6F2">Sin au­<pb pagenum="406" xlink:href="001/01/416.jpg"/>tem in tribus quartis <expan abbr="centũpondij">centumpondij</expan> æris partibus non fuerit <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> &longs;eptunx, <lb/>& &longs;emuncia, uel bes, tum plumbum diues tantum addat, ut æris & plumbi <lb/>mi&longs;turæ alterum ex iam dictis argenti ponderibus in&longs;it: quæ &longs;ecunda tem­<lb/>peratura e&longs;t: ad quam rur&longs;us adijciat <expan abbr="tantũ">tantum</expan> plumbi depauperati, uel &longs;pumæ <lb/>argenti pondus, ut ex mi&longs;tura <expan abbr="cõflari">conflari</expan> po&longs;&longs;it panis, qui plumbi duo centum­<lb/>pondia, & quartam centumpondij <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> in &longs;e contineat: quo modo in qua­<lb/>tuor i&longs;tius generis panibus inerunt æris tria, plumbi <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan> centumpondia. </s> | <s id="N1D6F2">Sin au­<pb pagenum="406" xlink:href="001/01/416.jpg"/>tem in tribus quartis <expan abbr="centũpondij">centumpondij</expan> æris partibus non fuerit <expan abbr="arg&etilde;ti">argenti</expan> &longs;eptunx, <lb/>& &longs;emuncia, uel bes, tum plumbum diues tantum addat, ut æris & plumbi <lb/>mi&longs;turæ alterum ex iam dictis argenti ponderibus in&longs;it: quæ &longs;ecunda tem­<lb/>peratura e&longs;t: ad quam rur&longs;us adijciat <expan abbr="tantũ">tantum</expan> plumbi depauperati, uel &longs;pumæ <lb/>argenti pondus, ut ex mi&longs;tura <expan abbr="cõflari">conflari</expan> po&longs;&longs;it panis, qui plumbi duo centum­<lb/>pondia, & quartam centumpondij <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> in &longs;e contineat: quo modo in qua­<lb/>tuor i&longs;tius generis panibus inerunt æris tria, plumbi <expan abbr="nou&etilde;">nouem</expan> centumpondia. </s> |
| <s id="N1D71E"><lb/>Plum um, quod ex illis panibus de&longs;tillat, centumpondia &longs;eptem pendat: in <lb/>quorum &longs;ingulis argenti quadrans, & paulo plus quam &longs;icilicus in&longs;int: fere <lb/>&longs;eptunx, remaneat in panibus fathi&longs;centibus & &longs;pinis: liceat nobis uetus no <lb/>men, nouæ rei impo&longs;itum, terere. </s> | <s id="N1D71E"><lb/>Plumbum, quod ex illis panibus de&longs;tillat, centumpondia &longs;eptem pendat: in <lb/>quorum &longs;ingulis argenti quadrans, & paulo plus quam &longs;icilicus in&longs;int: fere <lb/>&longs;eptunx, remaneat in panibus fathi&longs;centibus & &longs;pinis: liceat nobis uetus no <lb/>men, nouæ rei impo&longs;itum, terere. </s> |
| <s id="N1D728">Si uerò in tribus quartis centumpondij <lb/>æris partibus argenti dodrans, aut dodrans & &longs;emuncia <expan abbr="nõ">non</expan> in&longs;unt, <expan abbr="tũ">tum</expan> plum <lb/>bum diues tam graue addat, ut æris & plumbi mi&longs;tura <expan abbr="alterũ">alterum</expan> ex iam dictis <lb/>argenti ponderibus in &longs;e contineat: quæ tertia temperatura e&longs;t: ad quam ad <lb/>ijciat tantum plumbi depauperati, uel &longs;pumæ argenti pondus, ut panis, ex <lb/>his omnibus conflatus, duo plumbi centumpondia, & tres quartas centum <lb/>pondij partes in &longs;e contincat: quo modo in quatuor id genus panibus æris <lb/>tria, plumbi undecim centumpondia inerunt. </s> | <s id="N1D728">Si uerò in tribus quartis centumpondij <lb/>æris partibus argenti dodrans, aut dodrans & &longs;emuncia <expan abbr="nõ">non</expan> in&longs;unt, <expan abbr="tũ">tum</expan> plum<lb/>bum diues tam graue addat, ut æris & plumbi mi&longs;tura <expan abbr="alterũ">alterum</expan> ex iam dictis <lb/>argenti ponderibus in &longs;e contineat: quæ tertia temperatura e&longs;t: ad quam ad<lb/>ijciat tantum plumbi depauperati, uel &longs;pumæ argenti pondus, ut panis, ex <lb/>his omnibus conflatus, duo plumbi centumpondia, & tres quartas centum<lb/>pondij partes in &longs;e contineat: quo modo in quatuor id genus panibus æris <lb/>tria, plumbi undecim centumpondia inerunt. </s> |
| <s id="N1D745"><expan abbr="Plumbũ">Plumbum</expan>, quo hi panes in for­<lb/>nace recocti &longs;tillant, centumpondia ferme nouem pendat: in quorum &longs;ingu <lb/>lis argenti quadrans & plus quàm &longs;icilicus in&longs;int: &longs;eptunx in panibus fathi­<lb/>&longs;centibus & &longs;pinis reliquus &longs;it. </s> | <s id="N1D745"><expan abbr="Plumbũ">Plumbum</expan>, quo hi panes in for­<lb/>nace recocti &longs;tillant, centumpondia ferme nouem pendat: in quorum &longs;ingu <lb/>lis argenti quadrans & plus quàm &longs;icilicus in&longs;int: &longs;eptunx in panibus fathi­<lb/>&longs;centibus & &longs;pinis reliquus &longs;it. </s> |
| <s id="N1D751">Si denique in tribus quartis centumpondij <lb/>æris partibus argenti dextans, aut dextans & &longs;emuncia non in&longs;unt, tum tan <lb/>tam diuitis plumbi portionem addat, ut æris & plumbi mi&longs;tura alterum ex <lb/>iam dictis argenti ponderibus in &longs;e contineat: quæ quarta temperatura e&longs;t: <lb/>ad quam adijciat tantum plumbi depauperati uel &longs;pumæ argenti pondus, <lb/>ut panis inde factus tria plumbi centumpondia in &longs;e contineat: quo modo <lb/>in quatuor i&longs;tius generis panibus æris tria, plumbi duodecim centumpon­<lb/>dia inerunt. </s> | <s id="N1D751">Si denique in tribus quartis centumpondij <lb/>æris partibus argenti dextans, aut dextans & &longs;emuncia non in&longs;unt, tum tan <lb/>tam diuitis plumbi portionem addat, ut æris & plumbi mi&longs;tura alterum ex <lb/>iam dictis argenti ponderibus in &longs;e contineat: quæ quarta temperatura e&longs;t: <lb/>ad quam adijciat tantum plumbi depauperati uel &longs;pumæ argenti pondus, <lb/>ut panis inde factus tria plumbi centumpondia in &longs;e contineat: quo modo <lb/>in quatuor i&longs;tius generis panibus æris tria, plumbi duodecim centumpon­<lb/>dia inerunt. </s> |
| <s id="N1D762">Plumbum, quod inde manat, centumpondia ferè <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> pendat: <lb/>in quorum &longs;ingulis argenti quadrans, & plus quàm &longs;emuncia in&longs;unt, aut &longs;e­<lb/>ptunx: in panibus fathi&longs;centibus, & &longs;pinis, bes, uel &longs;eptunx & &longs;emuncia re&longs;i­<lb/>deant. </s> | <s id="N1D762">Plumbum, quod inde manat, centumpondia ferè <expan abbr="dec&etilde;">decem</expan> pendat: <lb/>in quorum &longs;ingulis argenti quadrans, & plus quàm &longs;emuncia in&longs;unt, aut &longs;e­<lb/>ptunx: in panibus fathi&longs;centibus, & &longs;pinis, bes, uel &longs;eptunx & &longs;emuncia re&longs;i­<lb/>deant. </s> |
| <s id="N1D76F">In &longs;ecunda <expan abbr="aũt">aunt</expan> domicilij parte, cuius &longs;pacium e&longs;t longum pedes octo <lb/>ginta, latum nouem & triginta, ad &longs;ecundum murum longum &longs;int fornaces <lb/>quatuor, in quibus æs cum plumbo coctum permi&longs;cebitur: et &longs;ex, in quibus <lb/>recrementa recoquentur: harum pars caua lata &longs;it pedem & palmos tres, lon <lb/>ga pedes duos & digitos tres: illarum lata pedem & palmum, longa pedem <lb/>& palmos tres ac digitum. </s> | <s id="N1D76F">In &longs;ecunda <expan abbr="aũt">aut</expan> domicilij parte, cuius &longs;pacium e&longs;t longum pedes octo<lb/>ginta, latum nouem & triginta, ad &longs;ecundum murum longum &longs;int fornaces <lb/>quatuor, in quibus æs cum plumbo coctum permi&longs;cebitur: et &longs;ex, in quibus <lb/>recrementa recoquentur: harum pars caua lata &longs;it pedem & palmos tres, lon<lb/>ga pedes duos & digitos tres: illarum lata pedem & palmum, longa pedem <lb/>& palmos tres ac digitum. </s> |
| <s id="N1D780">Parietibus &longs;it altitudo fornacum, in quibus auri <lb/>uel argenti uenæ excoquuntur. </s> | <s id="N1D780">Parietibus &longs;it altitudo fornacum, in quibus auri <lb/>uel argenti uenæ excoquuntur. </s> |
| <s id="N1D785">Cùm <expan abbr="aũt">aunt</expan> &longs;pacium definitum in duas partes <lb/>tignis &longs;tatutis diuidatur, prior habeat primo loco duas fornaces, in quibus <lb/>recrementa recoquentur: &longs;ecundo duas, in quibus æs cum plumbo mi&longs;cebi<lb/>tur, tertio unam, in qua recrementa recoquentur. </s> | <s id="N1D785">Cùm <expan abbr="aũt">aut</expan> &longs;pacium definitum in duas partes <lb/>tignis &longs;tatutis diuidatur, prior habeat primo loco duas fornaces, in quibus <lb/>recrementa recoquentur: &longs;ecundo duas, in quibus æs cum plumbo mi&longs;cebi<lb/>tur, tertio unam, in qua recrementa recoquentur. </s> |
| <s id="N1D792">Po&longs;terior uerò primò lo­<lb/>co unam, in qua recrementa recoquentur: &longs;ecundo duas, in quibus æs cum <lb/>plumbo <expan abbr="cõmi&longs;cebitur">commi&longs;cebitur</expan>: tertio duas, in quibus recrementa recoquentur: una­<lb/>quæque ab alia di&longs;tet pedibus &longs;ex. </s> | <s id="N1D792">Po&longs;terior uerò primò lo­<lb/>co unam, in qua recrementa recoquentur: &longs;ecundo duas, in quibus æs cum <lb/>plumbo <expan abbr="cõmi&longs;cebitur">commi&longs;cebitur</expan>: tertio duas, in quibus recrementa recoquentur: una­<lb/>quæque ab alia di&longs;tet pedibus &longs;ex. </s> |
| <s id="N1D79F">Primæ dextrum latus occupet pedes tres, <lb/>& palinos duos: ultimæ &longs;ini&longs;trum pedes &longs;eptem. </s> | <s id="N1D79F">Primæ dextrum latus occupet pedes tres, <lb/>& palinos duos: ultimæ &longs;ini&longs;trum pedes &longs;eptem. </s> |
| <s id="N1D7A4">Binæ fornaces habeant <expan abbr="cõmune">com<lb/>mune</expan> o&longs;tium <expan abbr="altũ">altum</expan> pedes &longs;ex, latum cubitum: attamen prima habeat propri­<lb/>um, itemque decima: cuique fornacum &longs;it &longs;uus fornix in muri tergo: &longs;ua à &longs;ron­<pb pagenum="407" xlink:href="001/01/417.jpg"/>re fouea, quæ repleta puluere <expan abbr="cõpo&longs;ito">compo&longs;ito</expan> fi&longs;tucatione &longs;pi&longs;&longs;etur, ut catinus fiat: <lb/>& &longs;ub eo latens humoris receptaculum: ex quo canalis &longs;tructilis per muri, <lb/>ad quem e&longs;t fornax, tergum dextror&longs;um penetrans halitus expiret, &longs;uus de­<lb/>nique catinus æreus ad dextrum frontis latus, in quem ex altero catino æs <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>plumbo mi&longs;tum fundatur, ut panes æque graues confici po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N1D7A4">Binæ fornaces habeant <expan abbr="cõmune">com<lb/>mune</expan> o&longs;tium <expan abbr="altũ">altum</expan> pedes &longs;ex, latum cubitum: attamen prima habeat propri­<lb/>um, itemque decima: cuique fornacum &longs;it &longs;uus fornix in muri tergo: &longs;ua à fron­<pb pagenum="407" xlink:href="001/01/417.jpg"/>te fouea, quæ repleta puluere <expan abbr="cõpo&longs;ito">compo&longs;ito</expan> fi&longs;tucatione &longs;pi&longs;&longs;etur, ut catinus fiat: <lb/>& &longs;ub eo latens humoris receptaculum: ex quo canalis &longs;tructilis per muri, <lb/>ad quem e&longs;t fornax, tergum dextror&longs;um penetrans halitus expiret, &longs;uus de­<lb/>nique catinus æreus ad dextrum frontis latus, in quem ex altero catino æs <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>plumbo mi&longs;tum fundatur, ut panes æque graues confici po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N1D7C8">Hic cati­<lb/>nus æreus &longs;it cra&longs;&longs;us <expan abbr="digitũ">digitum</expan>, eius caua pars lata pedes duos, alta digitos &longs;ex. </s> | <s id="N1D7C8">Hic cati­<lb/>nus æreus &longs;it cra&longs;&longs;us <expan abbr="digitũ">digitum</expan>, eius caua pars lata pedes duos, alta digitos &longs;ex. </s> |
| <s id="N1D7D1"><lb/>Po&longs;t uerò &longs;ecundum murum longum &longs;int follium paria decem, duæ machi­<lb/>næ eos <expan abbr="cõprimentes">comprimentes</expan>, uiginti organa eo&longs;dem diducentia: quæ omnia cuiu&longs;­<lb/>modi e&longs;&longs;e debeant, ex nono libro pote&longs;tintelligi. </s> | <s id="N1D7D1"><lb/>Po&longs;t uerò &longs;ecundum murum longum &longs;int follium paria decem, duæ machi­<lb/>næ eos <expan abbr="cõprimentes">comprimentes</expan>, uiginti organa eo&longs;dem diducentia: quæ omnia cuiu&longs;­<lb/>modi e&longs;&longs;e debeant, ex nono libro pote&longs;tintelligi. </s> |
| <s id="N1D7DD">Excoctor <expan abbr="aũt">aunt</expan> mi&longs;turus <lb/>æs cum plumbo in fornacem, excalfactam primò maiora æris fragmenta, in <lb/>manus &longs;umpta, inijciat: deinde <expan abbr="alueũ">alueum</expan> carbonum: tum minora æris fragmen­<lb/>ta. </s> | <s id="N1D7DD">Excoctor <expan abbr="aũt">aut</expan> mi&longs;turus <lb/>æs cum plumbo in fornacem, excalfactam primò maiora æris fragmenta, in <lb/>manus &longs;umpta, inijciat: deinde <expan abbr="alueũ">alueum</expan> carbonum: tum minora æris fragmen­<lb/>ta. </s> |
| <s id="N1D7EE">Cùm uerò æs liquatum cœperit ex ore fornacis defluere in catinum, <expan abbr="tũc">tunc</expan> <lb/>in eandem inijciat &longs;pumam argenti, ac, ne ex fornace pars eius euolet, carbo <lb/>nes &longs;uperinijciat: po&longs;tremò plumbum. </s> | <s id="N1D7EE">Cùm uerò æs liquatum cœperit ex ore fornacis defluere in catinum, <expan abbr="tũc">tunc</expan> <lb/>in eandem inijciat &longs;pumam argenti, ac, ne ex fornace pars eius euolet, carbo <lb/>nes &longs;uperinijciat: po&longs;tremò plumbum. </s> |
| <s id="N1D7F9">Sed quamprimum æs & plumbum, <lb/>ex quibus mi&longs;tis panis pote&longs;t confici, in fornacem coniecerit, rur&longs;us inijciat <lb/>alueum carbonum, & mox æris fragmenta, ex quibus &longs;ecundus panis con­<lb/>flari poterit, cis &longs;uperinijciat: mox æs & plumbum, quæ influxerunt in cati­<lb/>num, rutro purget à recremento. </s> | <s id="N1D7F9">Sed quamprimum æs & plumbum, <lb/>ex quibus mi&longs;tis panis pote&longs;t confici, in fornacem coniecerit, rur&longs;us inijciat <lb/>alueum carbonum, & mox æris fragmenta, ex quibus &longs;ecundus panis con­<lb/>flari poterit, cis &longs;uperinijciat: mox æs & plumbum, quæ influxerunt in cati­<lb/>num, rutro purget à recremento. </s> |
| <s id="N1D804">Rutrum autem tale e&longs;t a&longs;&longs;erculus, in quo <lb/>contus ferreus e&longs;t infixus: a&longs;&longs;erculus ex alno uel &longs;alice factus, longus e&longs;t di­<lb/>gitos decem, latus &longs;ex, cra&longs;&longs;us <expan abbr="&longs;e&longs;quidigitũ">&longs;e&longs;quidigitum</expan>. </s> | <s id="N1D804">Rutrum autem tale e&longs;t a&longs;&longs;erculus, in quo <lb/>contus ferreus e&longs;t infixus: a&longs;&longs;erculus ex alno uel &longs;alice factus, longus e&longs;t di­<lb/>gitos decem, latus &longs;ex, cra&longs;&longs;us <expan abbr="&longs;e&longs;quidigitũ">&longs;e&longs;quidigitum</expan>. </s> |
| |
| <s id="N1D867">Ad murum & parietem <lb/>ei &longs;uperpo&longs;itum pompholyx in candido cinerea adhære&longs;cit, ad latera for­<lb/>nacum &longs;podos.</s> | <s id="N1D867">Ad murum & parietem <lb/>ei &longs;uperpo&longs;itum pompholyx in candido cinerea adhære&longs;cit, ad latera for­<lb/>nacum &longs;podos.</s> |
| </p> | </p> |
| <p id="N1D86E" type="caption"> | <p id="N1D86E" type="caption"> |
| <s id="N1D870">F<emph type="italics"/>ornax in qua recrementa recoquuntur<emph.end type="italics"/> A. F<emph type="italics"/>ornax in qua as <lb/>cum plumbo mi&longs;cetur<emph.end type="italics"/> B. O<emph type="italics"/>&longs;tium<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>atinus qui est in terra<emph.end type="italics"/><lb/>D. C<emph type="italics"/>atinus æreus<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> F. V<emph type="italics"/>ncus<emph.end type="italics"/> G. L<emph type="italics"/>ignum fi&longs;/ <lb/>&longs;um<emph.end type="italics"/> H. C<emph type="italics"/>oruis ro&longs;trum<emph.end type="italics"/> I. V<emph type="italics"/>ncus eius catenæ<emph.end type="italics"/> K.</s> | <s id="N1D870">F<emph type="italics"/>ornax in qua recrementa recoquuntur<emph.end type="italics"/> A. F<emph type="italics"/>ornax in qua aes <lb/>cum plumbo mi&longs;cetur<emph.end type="italics"/> B. O<emph type="italics"/>&longs;tium<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>atinus qui est in terra <emph.end type="italics"/><lb/>D. C<emph type="italics"/>atinus æreus<emph.end type="italics"/> E. R<emph type="italics"/>utrum<emph.end type="italics"/> F. V<emph type="italics"/>ncus<emph.end type="italics"/> G. L<emph type="italics"/>ignum fi&longs;/ <lb/>&longs;um<emph.end type="italics"/> H. C<emph type="italics"/>oruis ro&longs;trum<emph.end type="italics"/> I. V<emph type="italics"/>ncus eius catenæ<emph.end type="italics"/> K.</s> |
| </p> | </p> |
| <pb pagenum="408" xlink:href="001/01/418.jpg"/> | <pb pagenum="408" xlink:href="001/01/418.jpg"/> |
| <figure id="id.001.01.418.1.jpg" xlink:href="001/01/418/1.jpg"/> | <figure id="id.001.01.418.1.jpg" xlink:href="001/01/418/1.jpg"/> |
| |
| <s id="N1D8BF">Atque hoc &longs;ane modo plumbum mi&longs;ceatur cum ære, in quo mediocris ar­<lb/>genti portio fuerit. </s> | <s id="N1D8BF">Atque hoc &longs;ane modo plumbum mi&longs;ceatur cum ære, in quo mediocris ar­<lb/>genti portio fuerit. </s> |
| <s id="N1D8C4">Si uerò magna in eo inerit, utpote libræ duæ, uel duæ & <lb/>bes in centumpondio, quod pendat libras centum triginta tres et trientem, <lb/>aut centum quadraginta &longs;ex & be&longs;&longs;em, <expan abbr="tũc">tunc</expan> præ&longs;es officinæ ad talis æris cen <lb/>tumpondium addat plumbi tria centumpondia: in quorum &longs;ingulis &longs;it ar­<lb/>genti triens, uel triens et &longs;emuncia: quo modo tres fiant panes: in quibus æ­<lb/>ris tria, plumbi nouem centumpondia inerunt. </s> | <s id="N1D8C4">Si uerò magna in eo inerit, utpote libræ duæ, uel duæ & <lb/>bes in centumpondio, quod pendat libras centum triginta tres et trientem, <lb/>aut centum quadraginta &longs;ex & be&longs;&longs;em, <expan abbr="tũc">tunc</expan> præ&longs;es officinæ ad talis æris cen <lb/>tumpondium addat plumbi tria centumpondia: in quorum &longs;ingulis &longs;it ar­<lb/>genti triens, uel triens et &longs;emuncia: quo modo tres fiant panes: in quibus æ­<lb/>ris tria, plumbi nouem centumpondia inerunt. </s> |
| <s id="N1D8D5">Plumbum, cùm fuerit ab æ­<lb/>re &longs;ecretum, centumpondia &longs;eptem pendat: in quorum &longs;ingulis, &longs;i æris cen­<lb/>tumpondium duas argenti libras, plumbi trientem in &longs;e continebat, argen­<lb/>ti libra & &longs;extans, ac plus quàm &longs;emuncia inerunt: in panibus uerò fathi&longs;cen <lb/>tibus & &longs;pinis remanebit triens. </s> | <s id="N1D8D5">Plumbum, cùm fuerit ab æ­<lb/>re &longs;ecretum, centumpondia &longs;eptem pendat: in quorum &longs;ingulis, &longs;i æris cen­<lb/>tumpondium duas argenti libras, plumbi trientem in &longs;e continebat, argen­<lb/>ti libra & &longs;extans, ac plus quàm &longs;emuncia inerunt: in panibus uerò fathi&longs;cen <lb/>tibus & &longs;pinis remanebit triens. </s> |
| <s id="N1D8E0">Sin autem æris <expan abbr="centumpondiũ">centumpondium</expan> duas argen <lb/>ti libras & be&longs;&longs;em, plumbi trientem & &longs;emunciam in &longs;e continebat, in &longs;ingu <lb/>lis panibus argenti &longs;e&longs;quilibra & &longs;emuncia, atque plus quam &longs;icilicus inerut: <lb/>in panibus uerò fathi&longs;centibus triens & &longs;emuncia remanebunt. </s> | <s id="N1D8E0">Sin autem æris <expan abbr="centumpondiũ">centumpondium</expan> duas argen<lb/>ti libras & be&longs;&longs;em, plumbi trientem & &longs;emunciam in &longs;e continebat, in &longs;ingu<lb/>lis panibus argenti &longs;e&longs;quilibra & &longs;emuncia, atque plus quam &longs;icilicus inerunt: <lb/>in panibus uerò fathi&longs;centibus triens & &longs;emuncia remanebunt. </s> |
| <s id="N1D8ED">At &longs;i exi­<lb/>gua argenti portio in ære fuerit, ea ab ip&longs;o &longs;ecerni utiliter non pote&longs;t, priu&longs;­<lb/>quam in alia fornaceita &longs;it recoctum, ut in eius parte inferiore plus argenti, <lb/>minus in &longs;uperiore remaneat. </s> | <s id="N1D8ED">At &longs;i exi­<lb/>gua argenti portio in ære fuerit, ea ab ip&longs;o &longs;ecerni utiliter non pote&longs;t, priu&longs;­<lb/>quam in alia fornaceita &longs;it recoctum, ut in eius parte inferiore plus argenti, <lb/>minus in &longs;uperiore remaneat. </s> |
| <s id="N1D8F6">Ea fornax crudis lateribus concamerata &longs;imi­<lb/>lis e&longs;t furno æque ac altera, in qua plumbum ab argento &longs;eparatur, à nobis <lb/>proximo libro de&longs;cripta. </s> | <s id="N1D8F6">Ea fornax crudis lateribus concamerata &longs;imi­<lb/>lis e&longs;t furno æque ac altera, in qua plumbum ab argento &longs;eparatur, à nobis <lb/>proximo libro de&longs;cripta. </s> |
| <s id="N1D8FD">Eius catinus codem modo, quo illius ex cinere <expan abbr="cõficitur">con<lb/>ficitur</expan> à &longs;ronte fornacis e&longs;t os, ex quo æs <expan abbr="recoctũ">recoctum</expan> in duos catinos, qui tribus <pb pagenum="409" xlink:href="001/01/419.jpg"/>pedibus alte &longs;unt à &longs;olo officinæ, deriuatur: à &longs;ini&longs;tro uerò latere iccirco fo­<lb/>ramen, ut ligna fagina, quibus ignis alitur, in eam imponi po&longs;&longs;int. </s> | <s id="N1D8FD">Eius catinus codem modo, quo illius ex cinere <expan abbr="cõficitur">con<lb/>ficitur</expan> à fronte fornacis e&longs;t os, ex quo æs <expan abbr="recoctũ">recoctum</expan> in duos catinos, qui tribus <pb pagenum="409" xlink:href="001/01/419.jpg"/>pedibus alte &longs;unt à &longs;olo officinæ, deriuatur: à &longs;ini&longs;tro uerò latere iccirco fo­<lb/>ramen, ut ligna fagina, quibus ignis alitur, in eam imponi po&longs;&longs;int. </s> |
| <s id="N1D911">Itaque &longs;iue <lb/>in æris centumpondio argenti &longs;extans & &longs;emuncia fuerint, &longs;iue quadrans, &longs;i <lb/>ue quadrans & &longs;emuncia, eius octo & triginta centumpondia &longs;i nul in hac <lb/>fornace <expan abbr="recoquũtur">recoquuntur</expan>, u&longs;que dum in unoquoque æris re&longs;idui centumpondio re­<l |