Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to varro_demot_01_la_1584.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/Attic/varro_demot_01_la_1584.xml between version 1.13 and 1.14

version 1.13, 2002/08/15 09:43:27 version 1.14, 2002/08/22 15:44:07
Line 1 
Line 1 
 <?xml version="1.0"?> <?xml version="1.0"?>
 <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes>      <info> <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" >
  <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">      <info>
         <author>Varro, Michel</author>         <author>Varro, Michel</author>
         <title>De motu tractatus</title>         <title>De motu tractatus</title>
         <date>1584</date>         <date>1584</date>
         <place>Geneva</place>         <place>Geneva</place>
         <translator></translator>         <translator/>
         <lang>la</lang>         <lang>la</lang>
         <cvs_file>varro_demot_01_la_1584</cvs_file>         <cvs_file>varro_demot_01_la_1584</cvs_file>
         <cvs_version></cvs_version>         <cvs_version/>
         <locator>0000000044.xml</locator>         <locator>0000000044.xml</locator>
 </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb id="p.0001"/><p type="head"> </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb id="p.0001"/><p type="head">
  
Line 89 
Line 90 
  
 <s>Hoc igitur <expan abbr="munu&longs;cul&utilde;">munu&longs;culum</expan> vt &longs;erena <expan abbr="fr&otilde;-te">fron&shy;<lb/>te</expan> &longs;u&longs;cipias rogo. </s> <s>Hoc igitur <expan abbr="munu&longs;cul&utilde;">munu&longs;culum</expan> vt &longs;erena <expan abbr="fr&otilde;-te">fron&shy;<lb/>te</expan> &longs;u&longs;cipias rogo. </s>
  
 <s>Vale. </s> <s>Vale. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>V I. </s> <s>V I. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>K al. </s> <s>K al. </s>
  
 <s>Jun. </s> <s>Jun. </s>
  
 <s>Anno <lb/>Christi Domini<emph.end type="italics"/> M. D. LXXXIV. </s></p><pb pagenum="1"/><figure></figure><p type="head"> <s>Anno <lb/>Christi Domini<emph.end type="italics"/> M. D. LXXXIV. <!-- KEEP S--></s></p><pb pagenum="1"/><figure/><p type="head">
  
 <s>M. VARRONIS DE <lb/>MOTV TRACTATVS.</s></p><p type="head"> <s>M. VARRONIS DE <lb/>MOTV TRACTATVS.</s></p><p type="head">
  
Line 127 
Line 128 
  
 <s>Vt igitur ad rem aggredia&shy;<lb/>mur, prim&ugrave;m voces, quibus vtendum e&longs;t, definie&shy;<lb/>mus, vt intelligatur quo &longs;en&longs;u eas accipiamus. </s></p><p type="head"> <s>Vt igitur ad rem aggredia&shy;<lb/>mur, prim&ugrave;m voces, quibus vtendum e&longs;t, definie&shy;<lb/>mus, vt intelligatur quo &longs;en&longs;u eas accipiamus. </s></p><p type="head">
  
 <s>DEFINITIO I.</s></p><p type="main"> <s>DEFINITIO I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Vis dicitur agendi aut agenti re&longs;i&longs;tendi <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, <lb/>pr&aelig;&longs;ertim ver&ograve; mouendi &amp; mouenti re&longs;i&longs;tendi. </s></p><p type="head"> <s>Vis dicitur agendi aut agenti re&longs;i&longs;tendi <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan>, <lb/>pr&aelig;&longs;ertim ver&ograve; mouendi &amp; mouenti re&longs;i&longs;tendi. </s></p><p type="head">
  
 <s>II.</s></p><p type="main"> <s>II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Vis &longs;ubiectum dicitur id quod vis mouet, vel <pb pagenum="3"/>quod &agrave; vi mouetur. </s></p><p type="main"> <s>Vis &longs;ubiectum dicitur id quod vis mouet, vel <pb pagenum="3"/>quod &agrave; vi mouetur. </s></p><p type="main">
  
Line 141 
Line 142 
  
 <s>Et&longs;i autem plura &longs;int virium genera, tot &longs;cilicet, <lb/>quot &longs;unt in rerum natura contrariorum, actionem <lb/>&amp; pa&longs;&longs;ionem recipientium, vt leue graue, rarum <expan abbr="d&etilde;-&longs;um">den&shy;<lb/>&longs;um</expan>, plenum vacuum, durum molle, &amp; c&aelig;tera eiu&longs;&shy;<lb/>modi, quoniam tamen ea omnia h&icirc;c per&longs;equi no&longs;tri <lb/>non e&longs;t in&longs;tituti, c&ugrave;m de ea tant&ugrave;m qua motus fit a&shy;<lb/>gere &longs;tatuerimus. </s></p><p type="head"> <s>Et&longs;i autem plura &longs;int virium genera, tot &longs;cilicet, <lb/>quot &longs;unt in rerum natura contrariorum, actionem <lb/>&amp; pa&longs;&longs;ionem recipientium, vt leue graue, rarum <expan abbr="d&etilde;-&longs;um">den&shy;<lb/>&longs;um</expan>, plenum vacuum, durum molle, &amp; c&aelig;tera eiu&longs;&shy;<lb/>modi, quoniam tamen ea omnia h&icirc;c per&longs;equi no&longs;tri <lb/>non e&longs;t in&longs;tituti, c&ugrave;m de ea tant&ugrave;m qua motus fit a&shy;<lb/>gere &longs;tatuerimus. </s></p><p type="head">
  
 <s>III.</s></p><p type="main"> <s>III.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>C&ugrave;m de motu h&icirc;c agemus motum ad locum, <lb/>quem Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">fora\n</foreign> vocant, intelligi volumus. </s></p><p type="head"> <s>C&ugrave;m de motu h&icirc;c agemus motum ad locum, <lb/>quem Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">fora\n</foreign> vocant, intelligi volumus. </s></p><p type="head">
  
 <s>IIII.</s></p><p type="main"> <s>IIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Linea autem recta qu&aelig; e&longs;t ab eo loco &agrave; quo mo&shy;<lb/>tus fieri incipit ad illum ad quem tendit. </s> <s>Linea autem recta qu&aelig; e&longs;t ab eo loco &agrave; quo mo&shy;<lb/>tus fieri incipit ad illum ad quem tendit. </s>
  
Line 219 
Line 220 
  
 <s>Quemadmodum <lb/>&amp; is quem habent vires ill&aelig;, quibus res &agrave; &longs;itu <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/>naturali remot&aelig; ad illum redeunt: prout enim ab <lb/>eo mot&aelig; &longs;unt, ita ad illum redeunt, prout etiam huc <lb/>aut illuc obuer&longs;&aelig; &longs;unt, vt vis arcus aut bali&longs;t&aelig;. </s></p><p type="head"> <s>Quemadmodum <lb/>&amp; is quem habent vires ill&aelig;, quibus res &agrave; &longs;itu <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> <lb/>naturali remot&aelig; ad illum redeunt: prout enim ab <lb/>eo mot&aelig; &longs;unt, ita ad illum redeunt, prout etiam huc <lb/>aut illuc obuer&longs;&aelig; &longs;unt, vt vis arcus aut bali&longs;t&aelig;. </s></p><p type="head">
  
 <s>DEFIN. V.</s></p><p type="main"> <s>DEFIN. V.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Vires autem contrari&aelig; dicuntur, qu&aelig; contrarios <lb/>motus ciere po&longs;&longs;unt, vt ea qu&ecedil; &longs;ur&longs;um mouet &amp; qu&ecedil;<lb/>deor&longs;um, &amp; &longs;ic de c&aelig;teris. </s></p><p type="main"> <s>Vires autem contrari&aelig; dicuntur, qu&aelig; contrarios <lb/>motus ciere po&longs;&longs;unt, vt ea qu&ecedil; &longs;ur&longs;um mouet &amp; qu&ecedil;<lb/>deor&longs;um, &amp; &longs;ic de c&aelig;teris. </s></p><p type="main">
  
Line 237 
Line 238 
  
 <s>Illud enim cum &longs;patio <lb/>vel linea, motus dici facit &aelig;quales aut in&aelig;quales. </s></p><p type="head"> <s>Illud enim cum &longs;patio <lb/>vel linea, motus dici facit &aelig;quales aut in&aelig;quales. </s></p><p type="head">
  
 <s>DEFIN. VI.</s></p><p type="main"> <s>DEFIN. VI.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>&AElig;quales igitur motus dicuntur, qui &aelig;qualibus <lb/>temporibus &aelig;qualia &longs;patia percurrunt. </s></p><p type="main"> <s>&AElig;quales igitur motus dicuntur, qui &aelig;qualibus <lb/>temporibus &aelig;qualia &longs;patia percurrunt. </s></p><p type="main">
  
Line 247 
Line 248 
  
 <s>Ille tribus ho&shy;<lb/>ris ea ab&longs;oluet, hic ver&ograve; duabus, &amp; &aelig;qu&egrave; celeriter <lb/>ferri dicentur, licet &longs;patia in&aelig;qualia <expan abbr="percurr&atilde;t">percurrant</expan>, quo&shy;<lb/>niam illa &longs;unt temporibus proportionalia. </s></p><pb pagenum="9"/><p type="head"> <s>Ille tribus ho&shy;<lb/>ris ea ab&longs;oluet, hic ver&ograve; duabus, &amp; &aelig;qu&egrave; celeriter <lb/>ferri dicentur, licet &longs;patia in&aelig;qualia <expan abbr="percurr&atilde;t">percurrant</expan>, quo&shy;<lb/>niam illa &longs;unt temporibus proportionalia. </s></p><pb pagenum="9"/><p type="head">
  
 <s>VII.</s></p><p type="main"> <s>VII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>In&aelig;quales autem motus dicuntur, quorum tem&shy;<lb/>pora non &longs;unt &longs;patiis proportionalia. </s> <s>In&aelig;quales autem motus dicuntur, quorum tem&shy;<lb/>pora non &longs;unt &longs;patiis proportionalia. </s>
  
Line 257 
Line 258 
  
 <s>Maior igitur dicetur qui celeri&ugrave;s feretur, minor, <lb/>qui tardi&ugrave;s. </s></p><p type="head"> <s>Maior igitur dicetur qui celeri&ugrave;s feretur, minor, <lb/>qui tardi&ugrave;s. </s></p><p type="head">
  
 <s>VIII.</s></p><p type="main"> <s>VIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>&AElig;quales igitur vires dicentur, qu&aelig; &aelig;qualibus <lb/>motibus &longs;ubiecta &longs;ua mouebunt. </s> <s>&AElig;quales igitur vires dicentur, qu&aelig; &aelig;qualibus <lb/>motibus &longs;ubiecta &longs;ua mouebunt. </s>
  
Line 323 
Line 324 
  
 <s>Et h&aelig;c e&longs;t cau&longs;a cur ictus, quo magis ab al&shy;<lb/>tero venit, eo vehementior &longs;it. </s> <s>Et h&aelig;c e&longs;t cau&longs;a cur ictus, quo magis ab al&shy;<lb/>tero venit, eo vehementior &longs;it. </s>
  
 <s>Motus autem huius <pb pagenum="13"/>&longs;patia hanc celeritatis proportionem &longs;eruant, vt qu&ecedil;<lb/>e&longs;t ratio totius &longs;patij, per quod fit ille motus ad par&shy;<lb/>tem ip&longs;ius (vtriu&longs;que initio inde &longs;umpto, vbi e&longs;t mo|| <lb/>tus initium) eadem &longs;it celeritatis ad celeritatem. <lb/><figure id="fig1"></figure><lb/>Exempli gratia, &longs;i vis aliqua per lineam ABC <lb/>mouerit, &longs;itque AB illius line&aelig; pars, qu&aelig; erit <lb/>ratio AC ad AB, eadem erit celeritatis motus <lb/>in puncto C ad <expan abbr="celeritat&etilde;">celeritatem</expan> motus in puncto B. <lb/></s> <s>Motus autem huius <pb pagenum="13"/>&longs;patia hanc celeritatis proportionem &longs;eruant, vt qu&ecedil;<lb/>e&longs;t ratio totius &longs;patij, per quod fit ille motus ad par&shy;<lb/>tem ip&longs;ius (vtriu&longs;que initio inde &longs;umpto, vbi e&longs;t mo|| <lb/>tus initium) eadem &longs;it celeritatis ad celeritatem. <lb/><figure id="fig1"/><lb/>Exempli gratia, &longs;i vis aliqua per lineam ABC <lb/>mouerit, &longs;itque AB illius line&aelig; pars, qu&aelig; erit <lb/>ratio AC ad AB, eadem erit celeritatis motus <lb/>in puncto C ad <expan abbr="celeritat&etilde;">celeritatem</expan> motus in puncto B. <lb/></s>
  
 <s>Cuiu&longs;modi proportio ob&longs;eruatur in paralle&shy;<lb/>lis triangulum &longs;ecantibus. </s> <s>Cuiu&longs;modi proportio ob&longs;eruatur in paralle&shy;<lb/>lis triangulum &longs;ecantibus. </s>
  
 <s>Vt enim &longs;e habet <lb/><figure id="fig2"></figure><lb/>AC ad AB, &longs;ic CG ad BF, &amp; vt AD ad <lb/>AC, &longs;ic DH ad CG. </s> <s>Vt enim &longs;e habet <lb/><figure id="fig2"/><lb/>AC ad AB, &longs;ic CG ad BF, &amp; vt AD ad <lb/>AC, &longs;ic DH ad CG. </s>
  
 <s>Itaque &longs;i in &longs;patia ali&shy;<lb/>quot &aelig;qualia diuidatur totius motus &longs;pa|| <lb/>tium, finis &longs;ecundi duplo citi&ugrave;s feretur, <lb/>qu&agrave;m finis primi: finis ver&ograve; tertijtriplo <lb/>citi&ugrave;s qu&agrave;m finis primi, &amp; &longs;ic deinceps. <lb/></s> <s>Itaque &longs;i in &longs;patia ali&shy;<lb/>quot &aelig;qualia diuidatur totius motus &longs;pa|| <lb/>tium, finis &longs;ecundi duplo citi&ugrave;s feretur, <lb/>qu&agrave;m finis primi: finis ver&ograve; tertijtriplo <lb/>citi&ugrave;s qu&agrave;m finis primi, &amp; &longs;ic deinceps. <lb/></s>
  
Line 357 
Line 358 
  
 <s>Viribus autem ita connexis, accidit vt altera in <lb/>alterius &longs;ubiectum agat, &amp; altera in &longs;ubiecto &longs;uo exi-<pb pagenum="15"/>&longs;tens, alteri in altero &longs;ubiecto exi&longs;tenti re&longs;i&longs;tat, ita vt <lb/>eorum &longs;ubiecta quodammodo reciproca fiant. </s></p><p type="head"> <s>Viribus autem ita connexis, accidit vt altera in <lb/>alterius &longs;ubiectum agat, &amp; altera in &longs;ubiecto &longs;uo exi-<pb pagenum="15"/>&longs;tens, alteri in altero &longs;ubiecto exi&longs;tenti re&longs;i&longs;tat, ita vt <lb/>eorum &longs;ubiecta quodammodo reciproca fiant. </s></p><p type="head">
  
 <s>CONCLVSIO I.</s></p><p type="main"> <s>CONCLVSIO I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Illam autem re&longs;i&longs;tentiam vi momenti in eodem <lb/>&longs;ubiecto &aelig;qualem, aut eandem cum ea e&longs;&longs;e, ex ip&longs;ius <lb/>definitione con&longs;tat. </s> <s>Illam autem re&longs;i&longs;tentiam vi momenti in eodem <lb/>&longs;ubiecto &aelig;qualem, aut eandem cum ea e&longs;&longs;e, ex ip&longs;ius <lb/>definitione con&longs;tat. </s>
  
Line 367 
Line 368 
  
 <s>Mouendi igitur &amp; <expan abbr="mou&etilde;ti">mouenti</expan> re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tendi potentia in eodem &longs;ubiecto &aelig;quales &longs;unt. </s></p><p type="head"> <s>Mouendi igitur &amp; <expan abbr="mou&etilde;ti">mouenti</expan> re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tendi potentia in eodem &longs;ubiecto &aelig;quales &longs;unt. </s></p><p type="head">
  
 <s>II.</s></p><p type="main"> <s>II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Quemadmodum autem in eodem &longs;ubiecto ma&shy;<lb/>ior vis ine&longs;&longs;e dicitur, in quo e&longs;t maioris motus po&shy;<lb/>tentia, &longs;ic maior re&longs;i&longs;tentia erit maioris motus con&shy;<lb/>trarij impatientia. </s> <s>Quemadmodum autem in eodem &longs;ubiecto ma&shy;<lb/>ior vis ine&longs;&longs;e dicitur, in quo e&longs;t maioris motus po&shy;<lb/>tentia, &longs;ic maior re&longs;i&longs;tentia erit maioris motus con&shy;<lb/>trarij impatientia. </s>
  
 <s>Eadem igitur vis magis mouere <lb/>nitenti <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ip&longs;ius nutum magis re&longs;i&longs;tet, minus ve&shy;<lb/>r&ograve; nitenti min&ugrave;s re&longs;i&longs;tet. </s></p><p type="head"> <s>Eadem igitur vis magis mouere <lb/>nitenti <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ip&longs;ius nutum magis re&longs;i&longs;tet, minus ve&shy;<lb/>r&ograve; nitenti min&ugrave;s re&longs;i&longs;tet. </s></p><p type="head">
  
 <s>III.</s></p><p type="main"> <s>III.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Et quo maior erit motus contrarius, eo magis re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tet: id e&longs;t, quo celerius vis qu&aelig;libet &agrave; nutu &longs;uo re&shy;<lb/>uelletur, eo magis re&longs;i&longs;tet. </s> <s>Et quo maior erit motus contrarius, eo magis re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tet: id e&longs;t, quo celerius vis qu&aelig;libet &agrave; nutu &longs;uo re&shy;<lb/>uelletur, eo magis re&longs;i&longs;tet. </s>
  
Line 383 
Line 384 
  
 <s>Si ver&ograve; plures vires comparentur. </s></p><pb pagenum="16"/><p type="head"> <s>Si ver&ograve; plures vires comparentur. </s></p><pb pagenum="16"/><p type="head">
  
 <s>IIII.</s></p><p type="main"> <s>IIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>&AElig;qualium quidem virium &aelig;qualibus motibus <lb/>&aelig;quales erunt re&longs;i&longs;tenti&aelig;. </s> <s>&AElig;qualium quidem virium &aelig;qualibus motibus <lb/>&aelig;quales erunt re&longs;i&longs;tenti&aelig;. </s>
  
 <s>Si enim &aelig;quales vires &aelig;&shy;<lb/>qualiter &agrave; &longs;uis nutibus reuellantur, &aelig;qualiter re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tent. </s></p><p type="head"> <s>Si enim &aelig;quales vires &aelig;&shy;<lb/>qualiter &agrave; &longs;uis nutibus reuellantur, &aelig;qualiter re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tent. </s></p><p type="head">
  
 <s>V.</s></p><p type="main"> <s>V.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>In&aelig;qualibus ver&ograve; motibus, earum re&longs;i&longs;tenti&ecedil; in&shy;<lb/>&aelig;quales erunt, &amp; motuum proportionem &longs;equen&shy;<lb/>tur. </s> <s>In&aelig;qualibus ver&ograve; motibus, earum re&longs;i&longs;tenti&ecedil; in&shy;<lb/>&aelig;quales erunt, &amp; motuum proportionem &longs;equen&shy;<lb/>tur. </s>
  
Line 399 
Line 400 
  
 <s>Sin ver&ograve; altera quidem quarta parte vnius milia&shy;<lb/>ris &agrave; nutu &longs;uo reuellatur, altera ver&ograve; eodem tempo&shy;<lb/>re integro miliari reuellatur: h&aelig;c re&longs;i&longs;tentia ad il&shy;<lb/>lam quadrupla erit, &amp; &longs;ic de c&aelig;teris motuum pro&shy;<lb/>portionibus. </s></p><p type="head"> <s>Sin ver&ograve; altera quidem quarta parte vnius milia&shy;<lb/>ris &agrave; nutu &longs;uo reuellatur, altera ver&ograve; eodem tempo&shy;<lb/>re integro miliari reuellatur: h&aelig;c re&longs;i&longs;tentia ad il&shy;<lb/>lam quadrupla erit, &amp; &longs;ic de c&aelig;teris motuum pro&shy;<lb/>portionibus. </s></p><p type="head">
  
 <s>VI.</s></p><p type="main"> <s>VI.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>In&aelig;qualium ver&ograve; virium re&longs;i&longs;tenti&aelig; &aelig;qualibus <lb/>motibus ip&longs;arum virium proportionem &longs;equentur. <lb/></s> <s>In&aelig;qualium ver&ograve; virium re&longs;i&longs;tenti&aelig; &aelig;qualibus <lb/>motibus ip&longs;arum virium proportionem &longs;equentur. <lb/></s>
  
Line 415 
Line 416 
  
 <s>Du&aelig; ergo re&longs;i&longs;tenti&aelig; ad ean&shy;<lb/>dem, eandem habebunt rationem, ergo &aelig;quales e&shy;<lb/>runt per <emph type="italics"/>9<emph.end type="italics"/> prop. <emph type="italics"/>5.<emph.end type="italics"/></s><s> Elem. Eucl. </s></p><p type="head"> <s>Du&aelig; ergo re&longs;i&longs;tenti&aelig; ad ean&shy;<lb/>dem, eandem habebunt rationem, ergo &aelig;quales e&shy;<lb/>runt per <emph type="italics"/>9<emph.end type="italics"/> prop. <emph type="italics"/>5.<emph.end type="italics"/></s><s> Elem. Eucl. </s></p><p type="head">
  
 <s>VIII.</s></p><p type="main"> <s>VIII.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Si ver&ograve; motuum virium in&aelig;qualium proportio <lb/>non &longs;it eadem qu&aelig; e&longs;t ip&longs;arum virium reciproc&egrave;, vis <lb/>illius qu&aelig; ad alteram maiorem habebit rationem, <lb/>qu&agrave;m motus alterius ad motum ip&longs;ius, re&longs;i&longs;tentia <lb/>maior erit, altera ver&ograve; minor. </s> <s>Si ver&ograve; motuum virium in&aelig;qualium proportio <lb/>non &longs;it eadem qu&aelig; e&longs;t ip&longs;arum virium reciproc&egrave;, vis <lb/>illius qu&aelig; ad alteram maiorem habebit rationem, <lb/>qu&agrave;m motus alterius ad motum ip&longs;ius, re&longs;i&longs;tentia <lb/>maior erit, altera ver&ograve; minor. </s>
  
Line 439 
Line 440 
  
 <s>His explicatis videamus <lb/>quis eorum &longs;it effectus, vbi vires committentur. </s></p><p type="head"> <s>His explicatis videamus <lb/>quis eorum &longs;it effectus, vbi vires committentur. </s></p><p type="head">
  
 <s>IX.</s></p><p type="main"> <s>IX.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Prim&ugrave;m ex prima conclu&longs;ione &longs;equitur qu&ecedil; erit <lb/>ratio re&longs;i&longs;tenti&aelig; ad re&longs;i&longs;tentiam, eandem fore re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tenti&aelig; ad vim cuius e&longs;t altera re&longs;i&longs;tentia: &longs;unt enim <lb/>vis &amp; <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto &aelig;quales. </s> <s>Prim&ugrave;m ex prima conclu&longs;ione &longs;equitur qu&ecedil; erit <lb/>ratio re&longs;i&longs;tenti&aelig; ad re&longs;i&longs;tentiam, eandem fore re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tenti&aelig; ad vim cuius e&longs;t altera re&longs;i&longs;tentia: &longs;unt enim <lb/>vis &amp; <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tia">re&longs;i&longs;tentia</expan> in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;ubiecto &aelig;quales. </s>
  
Line 457 
Line 458 
  
 <s>Hinc &longs;equuntur duo theoremata, circa <lb/>qu&aelig; totius huius con&longs;iderationis cardo vertitur. </s></p><p type="head"> <s>Hinc &longs;equuntur duo theoremata, circa <lb/>qu&aelig; totius huius con&longs;iderationis cardo vertitur. </s></p><p type="head">
  
 <s>THEOREMA I.</s></p><p type="main"> <s>THEOREMA I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Duarum virium connexarum, quarum (&longs;i mo&shy;<lb/>ueantur) motus erunt ip&longs;is <foreign lang="greek">a)ntipeponqw=s</foreign> proportiona&shy;<lb/>les neutra alteram mouebit, &longs;ed &aelig;quilibrium <expan abbr="faci&etilde;t">facient</expan>. </s></p><p type="main"> <s>Duarum virium connexarum, quarum (&longs;i mo&shy;<lb/>ueantur) motus erunt ip&longs;is <foreign lang="greek">a)ntipeponqw=s</foreign> proportiona&shy;<lb/>les neutra alteram mouebit, &longs;ed &aelig;quilibrium <expan abbr="faci&etilde;t">facient</expan>. </s></p><p type="main">
  
Line 473 
Line 474 
  
 <s>Quod demon&longs;trandum erat. </s></p><p type="head"> <s>Quod demon&longs;trandum erat. </s></p><p type="head">
  
 <s>THEOREMA II.</s></p><p type="main"> <s>THEOREMA II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Quarum ver&ograve; ita connexarum (&longs;i <expan abbr="moue&atilde;tur">moueantur</expan>) mo|| <lb/>tus, ip&longs;is proportionales non erunt: illa alteram mo&shy;<lb/>uebit, cuius ad alteram ratio maior erit, qu&agrave;m huius <lb/>motus ad illius motum. </s></p><p type="main"> <s>Quarum ver&ograve; ita connexarum (&longs;i <expan abbr="moue&atilde;tur">moueantur</expan>) mo|| <lb/>tus, ip&longs;is proportionales non erunt: illa alteram mo&shy;<lb/>uebit, cuius ad alteram ratio maior erit, qu&agrave;m huius <lb/>motus ad illius motum. </s></p><p type="main">
  
Line 561 
Line 562 
  
 <s>Quod erat propo&longs;itum. </s></p><p type="head"> <s>Quod erat propo&longs;itum. </s></p><p type="head">
  
 <s>LEMMA I.</s></p><p type="main"> <s>LEMMA I.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Duas vires ita connectere, vt &longs;i moueantur, <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> <lb/>motus, in data ratione alter ad alterum &longs;e habeant <lb/>vires contrari&aelig;, aut medio aliquo, aut per &longs;e ab&longs;que <lb/>vllo medio committuntur. </s> <s>Duas vires ita connectere, vt &longs;i moueantur, <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan> <lb/>motus, in data ratione alter ad alterum &longs;e habeant <lb/>vires contrari&aelig;, aut medio aliquo, aut per &longs;e ab&longs;que <lb/>vllo medio committuntur. </s>
  
Line 591 
Line 592 
  
 <s>Sit <expan abbr="ex&etilde;pli">exempli</expan> gratia <lb/>linea AB, qu&aelig; in puncto C in datam rationem &longs;ecta <lb/>&longs;it, puta vt pars AC quadrupla &longs;it ad partem CB, mo&shy;<lb/>ueat&uacute;rque circa centrum C, punctum A de&longs;cribet cir|| <lb/>culum <expan abbr="quadrupl&utilde;">quadruplum</expan> ad illum quem B <lb/>de&longs;cribet. </s> <s>Sit <expan abbr="ex&etilde;pli">exempli</expan> gratia <lb/>linea AB, qu&aelig; in puncto C in datam rationem &longs;ecta <lb/>&longs;it, puta vt pars AC quadrupla &longs;it ad partem CB, mo&shy;<lb/>ueat&uacute;rque circa centrum C, punctum A de&longs;cribet cir|| <lb/>culum <expan abbr="quadrupl&utilde;">quadruplum</expan> ad illum quem B <lb/>de&longs;cribet. </s>
  
 <s>E&longs;t enim <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ratio in cir&shy;<lb/>culo diametri ad <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, qu&aelig; e&longs;t <lb/>circunferenti&aelig; ad <expan abbr="circunferenti&atilde;">circunferentiam</expan> (vt <lb/>alibi demon&longs;trauimus.) Hac igitur <lb/>ratione A puncti motus quadruplus <lb/><figure id="fig3"></figure><lb/>erit ad puncti B <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s> <s>E&longs;t enim <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ratio in cir&shy;<lb/>culo diametri ad <expan abbr="diametr&utilde;">diametrum</expan>, qu&aelig; e&longs;t <lb/>circunferenti&aelig; ad <expan abbr="circunferenti&atilde;">circunferentiam</expan> (vt <lb/>alibi demon&longs;trauimus.) Hac igitur <lb/>ratione A puncti motus quadruplus <lb/><figure id="fig3"/><lb/>erit ad puncti B <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan>. </s>
  
 <s>Si ver&ograve; ponamus AD <expan abbr="perpen-dicular&etilde;">perpen&shy;<lb/>dicularem</expan> e&longs;&longs;e, &amp; linea AB illi prim&ugrave;m <expan abbr="coincid&etilde;s">coincidens</expan> circa <lb/>punctum C, moueatur donec A ad D perueniat: tum <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> momento B perueniet ad E: motum igitur erit <lb/>A in linea <expan abbr="perp&etilde;diculari">perpendiculari</expan> tota circuli maioris diame&shy;<lb/>tro, qu&aelig; e&longs;t AD:B ver&ograve; in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> linea, minoris <expan abbr="t&atilde;t&ugrave;m">tant&ugrave;m</expan> <lb/>circuli diametro <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> erit, qu&ecedil; e&longs;t BE. </s> <s>Si ver&ograve; ponamus AD <expan abbr="perpen-dicular&etilde;">perpen&shy;<lb/>dicularem</expan> e&longs;&longs;e, &amp; linea AB illi prim&ugrave;m <expan abbr="coincid&etilde;s">coincidens</expan> circa <lb/>punctum C, moueatur donec A ad D perueniat: tum <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> momento B perueniet ad E: motum igitur erit <lb/>A in linea <expan abbr="perp&etilde;diculari">perpendiculari</expan> tota circuli maioris diame&shy;<lb/>tro, qu&aelig; e&longs;t AD:B ver&ograve; in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> linea, minoris <expan abbr="t&atilde;t&ugrave;m">tant&ugrave;m</expan> <lb/>circuli diametro <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> erit, qu&ecedil; e&longs;t BE. </s>
  
Line 605 
Line 606 
  
 <s>Ante igitur &longs;ecundum lemma de&shy;<lb/>mon&longs;trabimus. </s></p><p type="head"> <s>Ante igitur &longs;ecundum lemma de&shy;<lb/>mon&longs;trabimus. </s></p><p type="head">
  
 <s>LEMMA II.</s></p><p type="main"> <s>LEMMA II.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Proportionem proxim&egrave; maiorem vel minorem, <lb/>qu&agrave;m &longs;it dat&aelig; vis ad datum pondus proportio, de&shy;<lb/>terminare vis cuiuslibet quantitas ex motu ciere po|| <lb/>te&longs;t, metienda e&longs;t. </s> <s>Proportionem proxim&egrave; maiorem vel minorem, <lb/>qu&agrave;m &longs;it dat&aelig; vis ad datum pondus proportio, de&shy;<lb/>terminare vis cuiuslibet quantitas ex motu ciere po|| <lb/>te&longs;t, metienda e&longs;t. </s>
  
Line 653 
Line 654 
  
 <s>His igitur modis virium duarum datarum pro&shy;<lb/>portio proxim&egrave; maior nota fiet, quod in &longs;ecundo <lb/>lemmate demon&longs;trandum &longs;ump&longs;eramus. </s></p><p type="main"> <s>His igitur modis virium duarum datarum pro&shy;<lb/>portio proxim&egrave; maior nota fiet, quod in &longs;ecundo <lb/>lemmate demon&longs;trandum &longs;ump&longs;eramus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Iam redeamus ad mediorum, quibus vi&shy;<lb/>res annectuntur, con&longs;ide&shy;<lb/>rationem. </s></p><pb pagenum="32"/><figure></figure><p type="main"> <s>Iam redeamus ad mediorum, quibus vi&shy;<lb/>res annectuntur, con&longs;ide&shy;<lb/>rationem. </s></p><pb pagenum="32"/><figure/><p type="main">
  
 <s>Docuimus quis &longs;it &longs;implicis ve&shy;<lb/>ctis effectus, &longs;implex autem ve&shy;<lb/>ctis &longs;emicirculi conuer&longs;ione &longs;uam <lb/>operationem ab&longs;ouit, ita vt &longs;i <lb/>vlteri&ugrave;s F moueatur in in alio &longs;e&shy;<lb/>micirculo motus prioribus contra&shy;<lb/>rios cieat: vt exempli gratia, &longs;it <lb/>vectis AB, cuius hypomochium <lb/>&longs;it C, dum A punctum de&longs;cribet &longs;emicirculum AFD, <lb/>motus ille deor&longs;um erit: interea ver&ograve; B punctum <lb/>de&longs;cribet &longs;emicirculum BGE a&longs;cendendo: &longs;i ver&ograve; A <lb/>tran&longs;cendat, D incipiet a&longs;cendere: B ver&ograve; tran&longs;cen&shy;<lb/>dens, E <expan abbr="de&longs;c&etilde;det">de&longs;cendet</expan>: ideo excogitata e&longs;t vectis ratio per&shy;<lb/>petua ex plurium vectium &longs;ucce&longs;&longs;ione circa idem <lb/>hypomochlium: e&longs;t autem illa tum in ergatis aut &longs;u&shy;<lb/>culis, tum in duorum tympanorum homocentrico&shy;<lb/>rum, &longs;eu eadem axe transfixorum in planis parallelis <lb/>aptatione, quorum &longs;emidiametri &longs;int in eadem pro&shy;<lb/>portione qu&aelig; in vecte ad propo&longs;itum motum cien&shy;<lb/>dum nece&longs;&longs;aria e&longs;t: centrum ver&ograve; eorum &longs;eu axis fi&shy;<lb/>xa &longs;it, ac ita vires aptentur, vt maior minorem, mi&shy;<lb/>nor ver&ograve; maiorem tympanum impellat. </s> <s>Docuimus quis &longs;it &longs;implicis ve&shy;<lb/>ctis effectus, &longs;implex autem ve&shy;<lb/>ctis &longs;emicirculi conuer&longs;ione &longs;uam <lb/>operationem ab&longs;ouit, ita vt &longs;i <lb/>vlteri&ugrave;s F moueatur in in alio &longs;e&shy;<lb/>micirculo motus prioribus contra&shy;<lb/>rios cieat: vt exempli gratia, &longs;it <lb/>vectis AB, cuius hypomochium <lb/>&longs;it C, dum A punctum de&longs;cribet &longs;emicirculum AFD, <lb/>motus ille deor&longs;um erit: interea ver&ograve; B punctum <lb/>de&longs;cribet &longs;emicirculum BGE a&longs;cendendo: &longs;i ver&ograve; A <lb/>tran&longs;cendat, D incipiet a&longs;cendere: B ver&ograve; tran&longs;cen&shy;<lb/>dens, E <expan abbr="de&longs;c&etilde;det">de&longs;cendet</expan>: ideo excogitata e&longs;t vectis ratio per&shy;<lb/>petua ex plurium vectium &longs;ucce&longs;&longs;ione circa idem <lb/>hypomochlium: e&longs;t autem illa tum in ergatis aut &longs;u&shy;<lb/>culis, tum in duorum tympanorum homocentrico&shy;<lb/>rum, &longs;eu eadem axe transfixorum in planis parallelis <lb/>aptatione, quorum &longs;emidiametri &longs;int in eadem pro&shy;<lb/>portione qu&aelig; in vecte ad propo&longs;itum motum cien&shy;<lb/>dum nece&longs;&longs;aria e&longs;t: centrum ver&ograve; eorum &longs;eu axis fi&shy;<lb/>xa &longs;it, ac ita vires aptentur, vt maior minorem, mi&shy;<lb/>nor ver&ograve; maiorem tympanum impellat. </s>
  
Line 681 
Line 682 
  
 <s>Quod ver&ograve; per lineam &agrave; loco naturali &aelig;qu&egrave; <lb/>di&longs;tantem (id e&longs;t, per eam qu&aelig; nutus lineas &longs;ecat ad <lb/>angulos rectos) mouetur, illud mouenti non re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tit, omnium autem linearum inter illas intercepta-<pb pagenum="35"/>rum, ac cum illis in earum inter&longs;ectionis puncto <expan abbr="c&otilde;-currentium">con&shy;<lb/>currentium</expan>, qu&aelig; obliqu&egrave; nutum ver&longs;us, aut contra <lb/>nutum ferri dicuntur, quo propi&ugrave;s qu&aelig;libet ad nu&shy;<lb/>tus lineam accedit, per illam rei mot&aelig; vis aut <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;-tia">re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tia</expan> maior e&longs;t: qu&ograve; ver&ograve; propi&ugrave;s ad lineam &agrave; loco na&shy;<lb/>turali &aelig;qui di&longs;tantem accedit, e&ograve; minor e&longs;t. </s> <s>Quod ver&ograve; per lineam &agrave; loco naturali &aelig;qu&egrave; <lb/>di&longs;tantem (id e&longs;t, per eam qu&aelig; nutus lineas &longs;ecat ad <lb/>angulos rectos) mouetur, illud mouenti non re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tit, omnium autem linearum inter illas intercepta-<pb pagenum="35"/>rum, ac cum illis in earum inter&longs;ectionis puncto <expan abbr="c&otilde;-currentium">con&shy;<lb/>currentium</expan>, qu&aelig; obliqu&egrave; nutum ver&longs;us, aut contra <lb/>nutum ferri dicuntur, quo propi&ugrave;s qu&aelig;libet ad nu&shy;<lb/>tus lineam accedit, per illam rei mot&aelig; vis aut <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;-tia">re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tia</expan> maior e&longs;t: qu&ograve; ver&ograve; propi&ugrave;s ad lineam &agrave; loco na&shy;<lb/>turali &aelig;qui di&longs;tantem accedit, e&ograve; minor e&longs;t. </s>
  
 <s><expan abbr="Omni&utilde;">Omnium</expan> <lb/>autem maxima e&longs;t in nutus linea, &aelig;quidi&longs;tans ver&ograve; <lb/>&agrave; loco naturali motui per lineam nutus omnino op|| <lb/>po&longs;ita e&longs;t, obliqu&aelig; ver&ograve; non ita quia &longs;ecundum illas <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;patio delata vis propi&ugrave;s ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> acce&shy;<lb/>dit, aut ab eo recedit, qu&agrave;m e&longs;&longs;et, c&ugrave;m moueri c&oelig;pit. </s></p><figure></figure><p type="main"> <s><expan abbr="Omni&utilde;">Omnium</expan> <lb/>autem maxima e&longs;t in nutus linea, &aelig;quidi&longs;tans ver&ograve; <lb/>&agrave; loco naturali motui per lineam nutus omnino op|| <lb/>po&longs;ita e&longs;t, obliqu&aelig; ver&ograve; non ita quia &longs;ecundum illas <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;patio delata vis propi&ugrave;s ad <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan> <expan abbr="natural&etilde;">naturalem</expan> acce&shy;<lb/>dit, aut ab eo recedit, qu&agrave;m e&longs;&longs;et, c&ugrave;m moueri c&oelig;pit. </s></p><figure/><p type="main">
  
 <s>Sit exempli gratia AB linea <lb/>nutus, vis alicuius, puta ponde&shy;<lb/>ris, &longs;itque A &longs;ur&longs;um &amp; contra nu|| <lb/>tum: B ver&ograve; deor&longs;um &amp; nutum <lb/>ver&longs;us, de&longs;cribat&uacute;rque circulus, <lb/>cuius AB &longs;it diameter, qu&agrave;m CD, <lb/>alia diameter &longs;ecet ad angulos <lb/>rectos in centro E: omnes igitur <lb/>line&aelig; &agrave; centro E ad circunferentiam circuli duct&aelig;, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="cad&etilde;t">cadent</expan> intra <expan abbr="&longs;emicircul&utilde;">&longs;emicirculum</expan> CAD, contra <expan abbr="nut&utilde;">nutum</expan> <expan abbr="a&longs;c&etilde;-dere">a&longs;cen&shy;<lb/>dere</expan> dicentur, quatenus circunferentiam &longs;pectant: <lb/>quatenus ver&ograve; centrum &longs;pectant, de&longs;cendere dicen&shy;<lb/>tur: <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ver&ograve; omnes in &longs;emicirculo CBD &agrave; centro <lb/>ad circunferentiam duct&aelig; de&longs;cendere circunferen&shy;<lb/>tiam ver&longs;us, &amp; centrum ver&longs;us a&longs;cendere dicentur: <pb pagenum="36"/>ill&aelig; igitur erunt, qu&aelig; obliqu&egrave; nutum ver&longs;us aut con|| <lb/>tra nutum ferri <expan abbr="dic&utilde;tur">dicuntur</expan>: linea ver&ograve; CED, neque <expan abbr="a&longs;c&etilde;-det">a&longs;cen&shy;<lb/>det</expan>, neque de&longs;cendet: line&aelig; ver&ograve; in ip&longs;am ad angu&shy;<lb/>los rectos incidentes nutus line&aelig; erunt, quoniam li&shy;<lb/>ne&aelig; AB parallel&aelig; erunt: &longs;i igitur &agrave; centro E <expan abbr="duc&atilde;tur">ducantur</expan> <lb/>line&aelig; ad circunferentiam inter A &amp; D, puta EF, EG, <lb/>EH, quarum EF &longs;it proxima line&aelig; AB:EH ver&ograve; pro&shy;<lb/>xima line&aelig; CD, ac per illas moueantur contra <expan abbr="nut&utilde;">nutum</expan> <lb/>tres vires &aelig;quales eodem tempore, ita vt prima per <lb/>lineam EF perueniat ad punctum F: &longs;ecunda ver&ograve; <lb/>per EG perueniat ad G, tertia per EH perueniat ad H, <lb/>dico vis mot&aelig; per EF maiorem fore re&longs;i&longs;tentiam, <lb/>qu&agrave;m illius qu&aelig; per EG aut EH, mouebitur &amp; illius <lb/>qu&aelig; per EG mouebitur, maiorem qu&agrave;m eius qu&aelig; <lb/>per EH mouebitur. </s> <s>Sit exempli gratia AB linea <lb/>nutus, vis alicuius, puta ponde&shy;<lb/>ris, &longs;itque A &longs;ur&longs;um &amp; contra nu|| <lb/>tum: B ver&ograve; deor&longs;um &amp; nutum <lb/>ver&longs;us, de&longs;cribat&uacute;rque circulus, <lb/>cuius AB &longs;it diameter, qu&agrave;m CD, <lb/>alia diameter &longs;ecet ad angulos <lb/>rectos in centro E: omnes igitur <lb/>line&aelig; &agrave; centro E ad circunferentiam circuli duct&aelig;, <lb/>qu&aelig; <expan abbr="cad&etilde;t">cadent</expan> intra <expan abbr="&longs;emicircul&utilde;">&longs;emicirculum</expan> CAD, contra <expan abbr="nut&utilde;">nutum</expan> <expan abbr="a&longs;c&etilde;-dere">a&longs;cen&shy;<lb/>dere</expan> dicentur, quatenus circunferentiam &longs;pectant: <lb/>quatenus ver&ograve; centrum &longs;pectant, de&longs;cendere dicen&shy;<lb/>tur: <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> ver&ograve; omnes in &longs;emicirculo CBD &agrave; centro <lb/>ad circunferentiam duct&aelig; de&longs;cendere circunferen&shy;<lb/>tiam ver&longs;us, &amp; centrum ver&longs;us a&longs;cendere dicentur: <pb pagenum="36"/>ill&aelig; igitur erunt, qu&aelig; obliqu&egrave; nutum ver&longs;us aut con|| <lb/>tra nutum ferri <expan abbr="dic&utilde;tur">dicuntur</expan>: linea ver&ograve; CED, neque <expan abbr="a&longs;c&etilde;-det">a&longs;cen&shy;<lb/>det</expan>, neque de&longs;cendet: line&aelig; ver&ograve; in ip&longs;am ad angu&shy;<lb/>los rectos incidentes nutus line&aelig; erunt, quoniam li&shy;<lb/>ne&aelig; AB parallel&aelig; erunt: &longs;i igitur &agrave; centro E <expan abbr="duc&atilde;tur">ducantur</expan> <lb/>line&aelig; ad circunferentiam inter A &amp; D, puta EF, EG, <lb/>EH, quarum EF &longs;it proxima line&aelig; AB:EH ver&ograve; pro&shy;<lb/>xima line&aelig; CD, ac per illas moueantur contra <expan abbr="nut&utilde;">nutum</expan> <lb/>tres vires &aelig;quales eodem tempore, ita vt prima per <lb/>lineam EF perueniat ad punctum F: &longs;ecunda ver&ograve; <lb/>per EG perueniat ad G, tertia per EH perueniat ad H, <lb/>dico vis mot&aelig; per EF maiorem fore re&longs;i&longs;tentiam, <lb/>qu&agrave;m illius qu&aelig; per EG aut EH, mouebitur &amp; illius <lb/>qu&aelig; per EG mouebitur, maiorem qu&agrave;m eius qu&aelig; <lb/>per EH mouebitur. </s>
  
Line 703 
Line 704 
  
 <s>Illa enim tant&ugrave;m mouebitur, <lb/>quantum latus cui altera incumbit. </s> <s>Illa enim tant&ugrave;m mouebitur, <lb/>quantum latus cui altera incumbit. </s>
  
 <s>Sit exempli gra&shy;<pb pagenum="38"/><figure id="fig4"></figure><lb/>tia triangulus ABC, cuius angulus B <lb/>rectus &longs;it, latus ver&ograve; illum &longs;ubtendens <lb/>&longs;it AC, incumb&aacute;tque vis D lateri AB, <lb/>vis ver&ograve; E lateri AC, &longs;itque vis D nutus <lb/>linea BC, vis ver&ograve; E nutus &longs;it linea AB, erigat&uacute;rque &agrave; <lb/>puncto C linea CF <expan abbr="perp&etilde;dicularis">perpendicularis</expan> ad BC &aelig;qualis AB, <lb/>&agrave; qua vis E <expan abbr="n&otilde;">non</expan> di&longs;cedat. </s> <s>Sit exempli gra&shy;<pb pagenum="38"/><figure id="fig4"/><lb/>tia triangulus ABC, cuius angulus B <lb/>rectus &longs;it, latus ver&ograve; illum &longs;ubtendens <lb/>&longs;it AC, incumb&aacute;tque vis D lateri AB, <lb/>vis ver&ograve; E lateri AC, &longs;itque vis D nutus <lb/>linea BC, vis ver&ograve; E nutus &longs;it linea AB, erigat&uacute;rque &agrave; <lb/>puncto C linea CF <expan abbr="perp&etilde;dicularis">perpendicularis</expan> ad BC &aelig;qualis AB, <lb/>&agrave; qua vis E <expan abbr="n&otilde;">non</expan> di&longs;cedat. </s>
  
 <s>Si triangulum illud in plano <lb/>fixo moueatur, donec AB perueniat ad CF, mota e&shy;<lb/>rit vis D nutu &longs;uo tant&ugrave;m, quanta e&longs;t linea BC, vis ve&shy;<lb/>r&ograve; E tantum, quanta e&longs;t linea AB. </s> <s>Si triangulum illud in plano <lb/>fixo moueatur, donec AB perueniat ad CF, mota e&shy;<lb/>rit vis D nutu &longs;uo tant&ugrave;m, quanta e&longs;t linea BC, vis ve&shy;<lb/>r&ograve; E tantum, quanta e&longs;t linea AB. </s>
  
Line 791 
Line 792 
  
 <s>Si quod igitur <lb/>eorum potentia proxima &longs;it rari&longs;&longs;imum, ita vt nullo <lb/>negotio actus ille raritatis induci po&longs;&longs;it, <expan abbr="concluda-t&uacute;rq;">concluda&shy;<lb/>t&uacute;rque</expan> loco aliquo angu&longs;to, po&longs;tea inducatur ille a&shy;<lb/>ctus, c&ugrave;m rara <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> locum occupent, quum den&shy;<lb/>&longs;a, fiet vt locus in omnem partem di&longs;tendatur, illius <lb/>autem partes min&ugrave;s coh&aelig;rentes, tantum impellen&shy;<pb pagenum="46"/>tur, quanta e&longs;t proportio molis rei rarefact&aelig; ad mo&shy;<lb/>lem illius c&ugrave;m den&longs;a e&longs;&longs;et: illa autem raritatis po&shy;<lb/>tentia proxima e&longs;t in compo&longs;itione &longs;ulphuris <lb/>&amp; nitri: ea igitur &amp; &longs;imilibus &longs;ubiectis, <lb/>in data vi datus motus <lb/>cieri pote&longs;t. </s></p><p type="head"> <s>Si quod igitur <lb/>eorum potentia proxima &longs;it rari&longs;&longs;imum, ita vt nullo <lb/>negotio actus ille raritatis induci po&longs;&longs;it, <expan abbr="concluda-t&uacute;rq;">concluda&shy;<lb/>t&uacute;rque</expan> loco aliquo angu&longs;to, po&longs;tea inducatur ille a&shy;<lb/>ctus, c&ugrave;m rara <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> locum occupent, quum den&shy;<lb/>&longs;a, fiet vt locus in omnem partem di&longs;tendatur, illius <lb/>autem partes min&ugrave;s coh&aelig;rentes, tantum impellen&shy;<pb pagenum="46"/>tur, quanta e&longs;t proportio molis rei rarefact&aelig; ad mo&shy;<lb/>lem illius c&ugrave;m den&longs;a e&longs;&longs;et: illa autem raritatis po&shy;<lb/>tentia proxima e&longs;t in compo&longs;itione &longs;ulphuris <lb/>&amp; nitri: ea igitur &amp; &longs;imilibus &longs;ubiectis, <lb/>in data vi datus motus <lb/>cieri pote&longs;t. </s></p><p type="head">
  
 <s>FINIS.</s></p><figure></figure><p type="head"> <s>FINIS.<!-- KEEP S--></s></p><figure/><p type="head">
  
 <s>Errata qu&aelig; inter imprimendum irrep&longs;erunt, <lb/>&longs;ic corrigito.</s></p><p type="main"> <s>Errata qu&aelig; inter imprimendum irrep&longs;erunt, <lb/>&longs;ic corrigito.</s></p><p type="main">
  
Line 849 
Line 850 
  
 <s>pag.<emph.end type="italics"/> 40. <emph type="italics"/>linea<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>&longs;uppo&longs;it&aelig;, lege <lb/>&longs;uperpo&longs;it&aelig; li.<emph.end type="italics"/> 7. <emph type="italics"/>connex&aelig;, lege conuex&aelig;. </s> <s>pag.<emph.end type="italics"/> 40. <emph type="italics"/>linea<emph.end type="italics"/> 5. <emph type="italics"/>&longs;uppo&longs;it&aelig;, lege <lb/>&longs;uperpo&longs;it&aelig; li.<emph.end type="italics"/> 7. <emph type="italics"/>connex&aelig;, lege conuex&aelig;. </s>
  
 <s>lin.<emph.end type="italics"/> 13. <emph type="italics"/>affectus, lege effectus.<emph.end type="italics"/></s></p>                  </chap>                </body>                <back></back>        </text></archimedes> 
  
  <s>lin.<emph.end type="italics"/> 13. <emph type="italics"/>affectus, lege effectus.<emph.end type="italics"/></s></p>                  </chap>                </body>                <back/>        </text></archimedes>


Legend:
Removed from v.1.13 
changed lines
 Added in v.1.14