Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to stevi_weegc_01_nl_1586.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/Attic/stevi_weegc_01_nl_1586.xml between version 1.72 and 1.78

version 1.72, 2003/09/09 17:57:33 version 1.78, 2003/09/09 20:28:51
Line 1415 
Line 1415 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VOORBEELT<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VOORBEELT<emph.end/>. </s></p>
  
 <p type="main"><s><emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een pilaer sijn hanghende ande oneuewydighe linien CD, EF, welcke voortghetrocken sijn tot G, H, sniende malcanderen in I. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dattet punt I, inde swaerheyts middellini is des pilaers AB. </s><s><emph type="other"/>TBEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons DG ende FH ansien voor stylen ofte stiue linien daer den pilaer op rust, welcke door de  begheerte niet en breken noch en buyghen; der seluer ghewelt is euen ande ghewelt der linien CD, EF, want ghelijck dese den pilaer in sijn ghegheuen standt houden alsoo oock die. </s><s>Ende wat punten wy inde linien DG, FH voor uytersten nemen, den pilaer <pb pagenum="58"/>houdt daer op sijn ghegheuen standt. </s><s> Laet ons nemen I, ghemeen uyterste punt van d'een en d'ander lini; den pilaer dan houdt daer op (Wisconstlick <arrow.to.target n="marg159"/> verstaende) sijn ghegheuen standt, maer rustende den pilaer op t'punt I, soo is de hanghende door I des pilaers swaerheydts middellini, inde welcke I is.</s></p> <p type="main"><s><emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een pilaer sijn hanghende ande oneuewydighe linien CD, EF, welcke voortghetrocken sijn tot G, H, sniende malcanderen in I. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dattet punt I, inde swaerheyts middellini is des pilaers AB. </s><s><emph type="other"/>TBEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons DG ende FH ansien voor stylen ofte stiue linien daer den pilaer op rust, welcke door de  begheerte niet en breken noch en buyghen; der seluer ghewelt is euen ande ghewelt der linien CD, EF, want ghelijck dese den pilaer in sijn ghegheuen standt houden alsoo oock die. </s><s>Ende wat punten wy inde linien DG, FH voor uytersten nemen, den pilaer <pb pagenum="58"/>houdt daer op sijn ghegheuen standt. </s><s> Laet ons nemen I, ghemeen uyterste punt van d'een en d'ander lini; den pilaer dan houdt daer op (Wisconstlick <arrow.to.target n="marg159"/> verstaende) sijn ghegheuen standt, maer rustende den pilaer op t'punt I, soo is de hanghende door I des pilaers swaerheydts middellini, inde welcke I is.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg159"/>Mathematic&egrave;. <margin.target id="marg159"/>Mathematic&egrave;.
 </s></p> </s></p>
Line 1454 
Line 1454 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>HANGHENDE<emph.end/> een pilaer euestaltwichtich teghen twee scheefhefwichten: Ghelijck scheefheflini tot rechtheflini, alsoo elck scheefhefwicht tot sijn rechthefwicht. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>HANGHENDE<emph.end/> een pilaer euestaltwichtich teghen twee scheefhefwichten: Ghelijck scheefheflini tot rechtheflini, alsoo elck scheefhefwicht tot sijn rechthefwicht. </s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een pilaer sijn wiens as CD, ende twee punten daer in E, F, welcker scheefhefwichten die hem in die standt houden sijn G, H, ende rechthefwichten I, K, ende scheefheflinien EL, FM, ende rechtheflinien EN, FO. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck LE tot EN, alsoo G tot I, ende ghelijck MF tot FO, alsoo H tot K. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een pilaer sijn wiens as CD, ende twee punten daer in E, F, welcker scheefhefwichten die hem in die standt houden sijn G, H, ende rechthefwichten I, K, ende scheefheflinien EL, FM, ende rechtheflinien EN, FO. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck LE tot EN, alsoo G tot I, ende ghelijck MF tot FO, alsoo H tot K. </s><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons F ansien voor vastpunt, ende E voor t'roerlick, daerom (door het  voorstel) ghelijck LE <pb pagenum="61"/>tot EN, alsoo G tot I. </s><s>Laet ons ten tweeden E ansien voor vastpunt, ende F voor t'roerlick; Daerom (door t'voornoemde 20 voorstel) ghelijck MF tot FO, alsoo H tot K. </s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons F ansien voor vastpunt, ende E voor t'roerlick, daerom (door het  voorstel) ghelijck LE <pb pagenum="61"/>tot EN, alsoo G tot I. </s><s>Laet ons ten tweeden E ansien voor vastpunt, ende F voor t'roerlick; Daerom (door t'voornoemde 20 voorstel) ghelijck MF tot FO, alsoo H tot K. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Hanghende dan een pilaer euestaltwichtich teghen twee scheefhefwichten: Ghelijc scheefheflini tot rechtheflini, alsoo elck scheefhefwicht tot sijn rechthefwicht, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Hanghende dan een pilaer euestaltwichtich teghen twee scheefhefwichten: Ghelijc scheefheflini tot rechtheflini, alsoo elck scheefhefwicht tot sijn rechthefwicht, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>VERVOLGH<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>VERVOLGH<emph.end/>.</s></p>
  
Line 1464 
Line 1464 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WY<emph.end/> <arrow.to.target n="marg161"/></s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WY<emph.end/> hebben tot veel voorbeelden der voorstellen deses boucx, ghenomen den pilaer, als bequaemste form tot de verclaring des voornemens oock vastpunt ende roerlickpunt ghestelt inden as. Wy sullen nu door dit laetste voorstel, bethoonen de reghelen van dien ghemeen te wesen ouer alle formen der lichamen hodanich sy siin met vastpunt ende roerlickpunt daert valt.
 <p type="margin"><s> 
 <margin.target id="marg161"/>hebben tot veel voorbeelden der voorstellen deses boucx, ghenomen den pilaer, als bequaemste form tot de verclaring des voornemens oock vastpunt ende roerlickpunt ghestelt inden as. Wy sullen nu door dit laetste voorstel, bethoonen de reghelen van dien ghemeen te wesen ouer alle formen der lichamen hodanich sy siin met vastpunt ende roerlickpunt daert valt. 
 </s></p> </s></p>
  
  
  
 <pb pagenum="62"/> <pb pagenum="62"/>
 <p type="head"><s><emph type="other"/>XIX. VERTOOCH. XXVIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>XIX. VERTOOCH<emph.end/>. <emph type="other"/>XXVIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>ALLE<emph.end/> de eueredenheden <arrow.to.target n="marg162"/> , welcke hier vooren beschreuen sijn vanden pilaer tot de ghewichten an hem hanghende, ende dier ghewichten linien: De selue te wesen van yder lichaem tot de ghewichten an hem alsoo hanghende, ende dier ghewichten linien. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>ALLE<emph.end/> de eueredenheden <arrow.to.target n="marg162"/> , welcke hier vooren beschreuen sijn vanden pilaer tot de ghewichten an hem hanghende, ende dier ghewichten linien: De selue te wesen van yder lichaem tot de ghewichten an hem alsoo hanghende, ende dier ghewichten linien. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg162"/>Proportiones. <margin.target id="marg162"/>Proportiones.
 </s></p> </s></p>
  
  <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ons t'voorbeelt nemen der eueredenheydt des  voorstels aldus: Het sy een pilaer AB, diens as CD, ende swaerheyts middelpunt E, ende vastpunt daer in F, ende roerlick punt G, an t'welc gheuoucht sy een scheefhefwicht H, dat den pilaer in die ghestalt houde, diens scheefheflini GI. </s><s>Daer naer trechthefwicht K, dat den pilaer oock in die ghestalt houde, diens rechtheflini GL, alwaer wy segghen, ghelijck IG tot GL, also H tot K. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat dese eueredenheydt niet alleenlick also en bestaet in t'lichaem AB een pilaer sijnde, maer van sulcke form alst valt.</s></p>
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ons t'voorbeelt nemen der eueredenheydt des  voorstels aldus: Het sy een pilaer AB, diens as CD, ende swaerheyts middelpunt E, ende vastpunt daer in F, ende roerlick punt G, an t'welc gheuoucht sy een scheefhefwicht H, dat den pilaer in die ghestalt houde, diens scheefheflini GI. </s><s>Daer naer trechthefwicht K, dat den pilaer oock in die ghestalt houde, diens rechtheflini GL, alwaer wy segghen, ghelijck IG tot GL, also H tot K. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat dese eueredenheydt niet alleenlick also en bestaet in t'lichaem AB een pilaer sijnde, maer van sulcke form alst valt.</s></p> 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>TBEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons den pilaer AB (blijuende de linien FG ende IL op haer plaetsen) neertrecken, alsoo dat hy bliue hanghende an sijn swaerheyts middelpunt <arrow.to.target n="marg163"/> E, wiens ghestalt dan sy als hier neuens. </s><s>Ende door de  begheerte den pilaer en veroirsaect op de punten F, G, gheen ander swaerheydt dan d'eerste; ende alles blijft noch euestaltwichtich, ende ghelijck IG tot GL, alsoo noch H tot K.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>TBEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons den pilaer AB (blijuende de linien FG ende IL op haer plaetsen) neertrecken, alsoo dat hy bliue hanghende an sijn swaerheyts middelpunt <arrow.to.target n="marg163"/> E, wiens ghestalt dan sy als hier neuens. </s><s>Ende door de  begheerte den pilaer en veroirsaect op de punten F, G, gheen ander swaerheydt dan d'eerste; ende alles blijft noch euestaltwichtich, ende ghelijck IG tot GL, alsoo noch H tot K.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 1492 
Line 1487 
  
  
 <pb pagenum="63"/> <pb pagenum="63"/>
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>LAET<emph.end/>  nu de form des pilaers (al de stoff bliuende) verandert worden in eenighe ander ongheschickte form, als AB hier neuens, diens swaerheydts middelpunt E sy, ende een rechte lini daer duer CD (welcke vinding des swaerheyts middelpunts ende rechter linien inde  verclaert sal worden, werckelick, niet Wisconstelick <arrow.to.target n="marg164"/>) ende alles blijft noch euestaltwichtich, ende ghelijck IG tot GL, also noch H tot K. </s><s><emph type="other"/>LAET<emph.end/> Laet nu t'lichaem AB opghetrocken worden, tot dat FG is inde lini CD, wiens ghestalt dan sy als hier neuens, ende alles blijft noch euestaltwichtich: want het lichaem AB hoogher ofte leegher hanghende, blijft van een selfde ghewicht door de 3 begheerte, ende veruolghens ghelijck IG tot GL, alsoo noch H tot K. </s><s>De eueredenheydt dan des 20 voorstels en is niet alleenelick alsoo met den pilaer, maer met yder lichaem: Ende der ghelijcke salmen oock alsoo bethoonen van al t'ghene hier vooren in alle d'ander voorstellen vanden pilaer gheseyt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Alle de eueredenheden dan, welcke hier vooren bescreuen sijn vanden pilaer tot de ghewichten an hem hanghende, ende dier ghewichten linien; de selue sijn van yder lichaem tot de ghewichten an hem alsoo hanghende, ende dier ghewichten linien, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>LAET<emph.end/>  nu de form des pilaers (al de stoff bliuende) verandert worden in eenighe ander ongheschickte form, als AB hier neuens, diens swaerheydts middelpunt E sy, ende een rechte lini daer duer CD (welcke vinding des swaerheyts middelpunts ende rechter linien inde  verclaert sal worden, werckelick, niet Wisconstelick <arrow.to.target n="marg164"/>) ende alles blijft noch euestaltwichtich, ende ghelijck IG tot GL, also noch H tot K. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg164"/>Mechanic&egrave; non Mathematic&egrave;. <margin.target id="marg164"/>Mechanic&egrave; non Mathematic&egrave;.
 </s></p> </s></p>
  
  <p type="main"><s><emph type="other"/>LAET<emph.end/> Laet nu t'lichaem AB opghetrocken worden, tot dat FG is inde lini CD, wiens ghestalt dan sy als hier neuens, ende alles blijft noch euestaltwichtich: want het lichaem AB hoogher ofte leegher hanghende, blijft van een selfde ghewicht door de 3 begheerte, ende veruolghens ghelijck IG tot GL, alsoo noch H tot K. </s><s>De eueredenheydt dan des 20 voorstels en is niet alleenelick alsoo met den pilaer, maer met yder lichaem: Ende der ghelijcke salmen oock alsoo bethoonen van al t'ghene hier vooren in alle d'ander voorstellen vanden pilaer gheseyt is. </s></p>
  
  <p type="main"><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Alle de eueredenheden dan, welcke hier vooren bescreuen sijn vanden pilaer tot de ghewichten an hem hanghende, ende dier ghewichten linien; de selue sijn van yder lichaem tot de ghewichten an hem alsoo hanghende, ende dier ghewichten linien, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
  
  
  
 <pb pagenum="64"/> <pb pagenum="64"/>
Line 1510 
Line 1509 
  
  
  
 <p type="head"><s> <emph type="other"/>EINDEDESEERSTENBOVCX<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s> <emph type="other"/>EINDE DES EERSTEN BOVCK<emph.end/>. </s></p>
  
  
 <pb pagenum="65"/> <pb pagenum="65"/>
 <p type="head"><s><emph type="other"/>HET<emph.end/>  <emph type="other"/>TWEEDE<emph.end/>  <emph type="other"/>BOVCK<emph.end/></s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>HET TWEEDE BOVCK <lb/>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>VANDEBEGHINSELEN<emph.end/> <arrow.to.target n="marg166"/></s></p> 
 <p type="margin"><s> 
 <margin.target id="marg166"/>Elementis. 
 </s></p> 
  
  
  
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>DERWEEGHCONST<emph.end/>, <emph type="other"/>DWELCKIS<emph.end/></s></p> 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>VANDEVINDINGDERSWAER<emph.end/>&shy;<lb/></s></p> VANDE BEGHINSELEN <arrow.to.target n="marg166"/><lb/>
  DER WEEGHCONST, DWELCK IS <lb/>
  VANDE VINDING DER SWAER&shy;<lb/>
  HEYDTS MIDDELPVNTEN, <lb/>
  Beschreuen door Simon Steuin.<emph.end/> </s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>HEYDTSMIDDELPVNTEN<emph.end/> ,</s></p> 
  
 <p type="main"><s> B<arrow.to.target n="marg167"/></s></p> 
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg167"/>eschreuen door Simon Steuin. <margin.target id="marg166"/>Elementis.
 </s></p> </s></p>
  
  
  
  <p type="main"><s> <emph type="other"/>WY<emph.end/> hebben in t'eerste bouck tot het beschriuen der wichtighe ghedaenten, ghenomen een pilaer (voldoende aldaer het voornemen) diens swaerheyts middelpunt door ghemeene wetenschap bekent is, maer in veel ander lichamen en ghebueret niet also; wel is waer dattet door een corte ghemeene reghel in allen werckelick te vinden is, so door t'eerste voorstel der  <arrow.to.target n="marg168"/> blijcken sal, maer met de Wisconstighe <arrow.to.target n="marg169"/> vinding ist anders ghestelt; Daer af heeft eerst gheschreuen Archimedes in platten, ende naer hem Frederic Commandin in lichamen: Wy sullen tottet een en t'ander (ouermits het een afcoemst <arrow.to.target n="marg170"/> van beghinselen is, byde voorgaende wel dienende, ende tottet volghende, so wel <emph type="other"/>WATERWICHT<emph.end/>, als <emph type="other"/>WEEGHDAET<emph.end/>, seer noodich) het onse voughen, ende alles naer onse oirden verspreyden, daer af beschrijuende der Beghinselen tweede bouck. </p>
 <p type="main"><s> Y hebben in t'eerste bouck tot het beschriuen der wichtighe ghedaenten, ghenomen een pilaer (voldoende aldaer het voornemen) diens swaerheyts middelpunt door ghemeene wetenschap bekent is, maer in veel ander lichamen en ghebueret niet also; wel is waer dattet door een corte ghemeene reghel in allen werckelick te vinden is, so door t'eerste voorstel der  <arrow.to.target n="marg168"/> blijcken sal, maer met de Wisconstighe <arrow.to.target n="marg169"/> vinding ist anders ghestelt; Daer af heeft eerst gheschreuen Archimedes in platten, ende naer hem Frederic Commandin in lichamen: Wy sullen tottet een en t'ander (ouermits het een afcoemst <arrow.to.target n="marg170"/> van beghinselen is, byde voorgaende wel dienende, ende tottet volghende, so wel WATERWICHT, als WEEGHDAET, seer noodich) het onse voughen, ende alles naer onse oirden verspreyden, daer af beschrijuende der Beghinselen tweede bouck. </s><s>Wat de bepalinghen <arrow.to.target n="marg171"/> belangt vande Meetconstighe formen, die bygheualle hier yemandt begheeren mocht, wy nemen die door t'ghestelde <arrow.to.target n="marg172"/> voor bekent uyt de Meetconst <arrow.to.target n="marg173"/>; Alleenelick dit daer af segghende, dat wy t'woort <arrow.to.target n="marg174"/>, ofte <arrow.to.target n="marg175"/>, beteeckenen met <arrow.to.target n="marg176"/>: Ende <arrow.to.target n="marg177"/>, met <arrow.to.target n="marg178"/>; Reden, dat dier formen daet <arrow.to.target n="marg179"/> voornamelicxt bestaet int ontsteken ofte branden.</s></p> 
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg168"/>Praxis. <margin.target id="marg168"/>Praxis.
 <margin.target id="marg169"/>Mathematica. <margin.target id="marg169"/>Mathematica.
 <margin.target id="marg170"/>Species. <margin.target id="marg170"/>Species.
  </s></p>
  
  <p type="main"></s><s>Wat de bepalinghen <arrow.to.target n="marg171"/> belangt vande Meetconstighe formen, die bygheualle hier yemandt begheeren mocht, wy nemen die door t'ghestelde <arrow.to.target n="marg172"/> voor bekent uyt de Meetconst <arrow.to.target n="marg173"/>; Alleenelick dit daer af segghende, dat wy t'woort <emph type="italics"/>Parabola<emph.end/>, ofte <emph type="italics"/>Rectanguli coni sectio<emph.end/>, beteeckenen met <emph type="italics"/>Brantsne<emph.end/>: Ende <emph type="italics"/>Conoidale Rectangulum<emph.end/>, met <emph type="italics"/>Brander<emph.end/>; Reden, dat dier formen daet <arrow.to.target n="marg179"/> voornamelicxt bestaet int ontsteken ofte branden.</s></p>
  <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg171"/>Definitiones. <margin.target id="marg171"/>Definitiones.
 <margin.target id="marg172"/>Per hypothesin. <margin.target id="marg172"/>Per hypothesin.
 <margin.target id="marg173"/>Geometria. <margin.target id="marg173"/>Geometria.
 <margin.target id="marg174"/>Parabola 
 <margin.target id="marg175"/>Rectanguli coni sectio 
 <margin.target id="marg176"/>Brantsne 
 <margin.target id="marg177"/>Conoidale Rectangulum 
 <margin.target id="marg178"/>Brander 
 <margin.target id="marg179"/>Effectus. <margin.target id="marg179"/>Effectus.
 </s></p> </s></p>
  
  
  <p type="head"><s><emph type="other"/>EERST VANDE VINDING DER <lb/>
  SWAERHEYTS MIDDELPVNTEN <lb/>
  VANDE PLATTEN.<emph.end/> </s><s><arrow.to.target n="marg180"/> </s></p>
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>EERSTVANDEVINDINGDER<emph.end/></s></p> 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>SWAERHEYTSMIDDELPVNTEN<emph.end/> </s></p> 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>VANDEPLATTEN<emph.end/>. </s><s><arrow.to.target n="marg180"/> </s></p> 
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg180"/>Planis. <margin.target id="marg180"/>Planis.
 </s></p> </s></p>
Line 1591 
Line 1553 
  
  
  
 <p type="main"><s> Y <arrow.to.target n="marg181"/></s></p> <p type="main"><s><emph type="other"/>BY<emph.end/> aldien de platten eenich ghewicht hadden, ende datmen toeliete die te wesen inde reden haerder grootheden, wy souden eyghentlick mueghen spreken van haer Swaerheydt, Swaerheyts middelpunt, Swaerheyts middellini, &amp;c. Maer <pb pagenum="66"/>anghesien in t'plat gheen ghewicht en is, soo en isser eyghentlick sprekende gheen Swaerheydt, Swaerheydts middelpunt, noch Swaerheyts middellini in; Daerom moetmen dit alles <arrow.to.target n="marg183"/>lijckspreucklick verstaen, ende nemen als door t'ghestelde, dat der platten ghewichten inde reden haerder grootheden sijn, want T'valsche wort toeghelaten, op datmen t'waerachtighe daer duer leere.
 <p type="margin"><s> 
 <margin.target id="marg181"/>aldien de platten eenich ghewicht hadden, ende datmen toeliete die te wesen inde reden haerder grootheden, wy souden eyghentlick mueghen spreken van haer Swaerheydt, Swaerheyts middelpunt, Swaerheyts middellini, &amp;c. 
 </s></p> </s></p>
  
  
  
  
 <p type="main"><s><arrow.to.target n="marg182"/>{Metaphoric&egrave;.}<arrow.to.target n="marg183"/> T'valsche wort toeghelaten, op datmen t'waerachtighe daer duer leere. </s></p> 
 <pb pagenum="66"/> 
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg182"/>Maer anghesien in t'plat gheen ghewicht en is, soo en isser eyghentlick sprekende gheen Swaerheydt, Swaerheydts middelpunt, noch Swaerheyts middellini in; Daerom moetmen dit alles lijckspreucklick  <margin.target id="marg183"/>Metaphoric&egrave;.
 <margin.target id="marg183"/> verstaen, ende nemen als door t'ghestelde, dat der platten ghewichten inde reden haerder grootheden sijn, want 
 </s></p> </s></p>
  
  
Line 1611 
Line 1565 
  
  
  
  
  
 <p type="head"><s>I. <emph type="other"/>VERTOOCH<emph.end/>. I. <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s>I. <emph type="other"/>VERTOOCH<emph.end/>. I. <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>. </s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> plats middelpunt der form, is oock sijn swaerheyts middelpunt. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> plats middelpunt der form, is oock sijn swaerheyts middelpunt. </s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een euesijdich driehouck wesen, diens formens middelpunt sy D. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat D oock het swaerheyts middelpunt is des driehoucx ABC. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden van A tot int middel van BC, de lini AE, sghelijcx van C tot int middel van AB, de lini CF. </s><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende de driehouck ABC opghehanghen byde lini AE, het deel AEC sal euewichtich hanghen teghen AEB, want sy sijn euen groot, ghelijck, ende van ghelijcker ghestalt; AE dan is swaerheyts middellini des driehoucx ABC, Ende om de selue reden sal FC oock des driehoucx swaerheyts middellini sijn, maer dese snien malcanderen in des formens middelpunt D, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan D.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een euesijdich driehouck wesen, diens formens middelpunt sy D. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat D oock het swaerheyts middelpunt is des driehoucx ABC. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden van A tot int middel van BC, de lini AE, sghelijcx van C tot int middel van AB, de lini CF. </s><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende de driehouck ABC opghehanghen byde lini AE, het deel AEC sal euewichtich hanghen teghen AEB, want sy sijn euen groot, ghelijck, ende van ghelijcker ghestalt; AE dan is swaerheyts middellini des driehoucx ABC, Ende om de selue reden sal FC oock des driehoucx swaerheyts middellini sijn, maer dese snien malcanderen in des formens middelpunt D, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan D.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een euewydich vierhouck sijn, diens formens middelpunt E. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat E oock het swaerheyts middelpunt is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een euewydich vierhouck sijn, diens formens middelpunt E. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat E oock het swaerheyts middelpunt is.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden FG, tusschen de middelpunten van AD ende BC, insghelijcx HI, tusschen de middelpunten van AB ende DC. </s><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende den vierhouck opghehanghen byde lini HI, Het deel HIDA sal euewichtich hanghen teghen HICB, want sy sijn euegroot ghelijck ende van ghelijcker ghestalt; HI dan is swaer&shy;<pb pagenum="67"/>heyts middellini des vierhoucx ABCD, Ende om de selue reden sal FG oock des vierhoucx swaerehyts middellini sijn, maer dese doorsnien malcanderen in E, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan E.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden FG, tusschen de middelpunten van AD ende BC, insghelijcx HI, tusschen de middelpunten van AB ende DC. </s><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende den vierhouck opghehanghen byde lini HI, Het deel HIDA sal euewichtich hanghen teghen HICB, want sy sijn euegroot ghelijck ende van ghelijcker ghestalt; HI dan is swaer&shy;<pb pagenum="67"/>heyts middellini des vierhoucx ABCD, Ende om de selue reden sal FG oock des vierhoucx swaerehyts middellini sijn, maer dese doorsnien malcanderen in E, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan E.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een gheschickt ofte inschriuelick vijfhouck wesen, diens formens middelpunt F sy. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat F oock het swaerheyts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden van A tot int middel van DC, de lini AG; sghelijcx van B tot int middel van ED, de lini BH. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende den vijfhouck opghehanghen byde lini AG, het deel AGDE sal euewichtich hanghen teghen het deel AGCB, want sy sijn euegroot, ghelijck, ende van ghelijcker ghestalt: AG dan is swaerheyts middellini des vijfhoucx, ende om de selue reden sal BH oock des selfden vijfhoucx swaerehyts middellini wesen; maer dese doorsnien malcanderen in des formens middelpunt F, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan F. </s><s> Sghelijcx sal oock t'bewys sijn in allen anderen hebbende een formens middelpunt als Seshoucken, Ronden, Scheefronden, &amp;c. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder plats middelpunt der form dan, is oock sijn swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een gheschickt ofte inschriuelick vijfhouck wesen, diens formens middelpunt F sy. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat F oock het swaerheyts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden van A tot int middel van DC, de lini AG; sghelijcx van B tot int middel van ED, de lini BH. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Wesende den vijfhouck opghehanghen byde lini AG, het deel AGDE sal euewichtich hanghen teghen het deel AGCB, want sy sijn euegroot, ghelijck, ende van ghelijcker ghestalt: AG dan is swaerheyts middellini des vijfhoucx, ende om de selue reden sal BH oock des selfden vijfhoucx swaerehyts middellini wesen; maer dese doorsnien malcanderen in des formens middelpunt F, ende elck dier linien heeft in haer het swaerheyts middelpunt, tis dan F. </s><s> Sghelijcx sal oock t'bewys sijn in allen anderen hebbende een formens middelpunt als Seshoucken, Ronden, Scheefronden, &amp;c. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder plats middelpunt der form dan, is oock sijn swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VERTOOCH. II. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VERTOOCH. II. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> driehoucx swaerheydts middelpunt, is inde lini ghetrocken vanden houck tot int middel der sijde. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> driehoucx swaerheydts middelpunt, is inde lini ghetrocken vanden houck tot int middel der sijde. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck sijn van form soot <pb pagenum="68"/>valt, waer in vanden houck A tot in D middel vande sijde BC, ghetrocken is de lini AD. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck sijn van form soot <pb pagenum="68"/>valt, waer in vanden houck A tot in D middel vande sijde BC, ghetrocken is de lini AD. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat des driehoucx swaerheyts middelpunt inde lini AD is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken EF, GH, IK, euewydighe van BC, sniende AD in L, M, N, daer naer EO, GP, IQ, KR, HS, FT, euewydighe met AD. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits EF euewydighe is van BC, ende EO, FT met LD, soo sal EFTO, euewydich vierhouck sijn, wiens EL euen is met LF, oock met OD ende DT, waer duer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx EFTO in DL is, duer het I voorstel deses boucx. </s><s>Ende om de selue reden sal het swaerheyts middelpunt des euewydichs vierhoucx GHSP wesen in LM, ende van IKRQ in MN, ende vervolghens het swaerheyts middelpunt der form IKRHSFTOEPGQ ghemaect vande voornoemde drie vierhoucken, sal wesen inde lini ND, ofte AD. </s><s> Nu ghelijck hier in beschreuen sijn drie vierhoucken, also canmender oneindelicke sulcke vierhoucken in beschrijuen, ende des binneschreuens formen swaerheyts middelpunt, sal altijt sijn (om de redenen als vooren) inde lini AD. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhoucken meer sijn, hoe dat den driehouck ABC min verschilt vande binneschreuen form der vierhoucken; want treckende linien euewydich van BC door de middelen van AN, NM, ML, LD, t'verschil des laetsten ghestalts, sal effen den helft sijn van t'verschil des voorgaenden ghestalts. </s><s>Wy connen dan door dat oneindelick naerderen sulck een form binnen den driehouck stellen, dattet verschil tusschen haer ende den driehouck, minder sal wesen dan eenich ghegheuen plat hoe cleen het sy: Waer uyt volght, dat stellende AD als swaerheydts middellini, so sal t'staltwicht des deels ADC, min verschillen van t'staltwicht des deels ADB, dan eenich plat datmen soude connen gheuen hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus . </s><s> Daerom AD is swaerheyts middellini, ende vervolghens t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC is in haer. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder driehoucx swaerheydts middelpunt dan is inde lini ghetrocken vanden houck tot int middel der sijde, t'welck wy bewysen moesten. </s><s> </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat des driehoucx swaerheyts middelpunt inde lini AD is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken EF, GH, IK, euewydighe van BC, sniende AD in L, M, N, daer naer EO, GP, IQ, KR, HS, FT, euewydighe met AD. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits EF euewydighe is van BC, ende EO, FT met LD, soo sal EFTO, euewydich vierhouck sijn, wiens EL euen is met LF, oock met OD ende DT, waer duer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx EFTO in DL is, duer het I voorstel deses boucx. </s><s>Ende om de selue reden sal het swaerheyts middelpunt des euewydichs vierhoucx GHSP wesen in LM, ende van IKRQ in MN, ende vervolghens het swaerheyts middelpunt der form IKRHSFTOEPGQ ghemaect vande voornoemde drie vierhoucken, sal wesen inde lini ND, ofte AD. </s><s> Nu ghelijck hier in beschreuen sijn drie vierhoucken, also canmender oneindelicke sulcke vierhoucken in beschrijuen, ende des binneschreuens formen swaerheyts middelpunt, sal altijt sijn (om de redenen als vooren) inde lini AD. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhoucken meer sijn, hoe dat den driehouck ABC min verschilt vande binneschreuen form der vierhoucken; want treckende linien euewydich van BC door de middelen van AN, NM, ML, LD, t'verschil des laetsten ghestalts, sal effen den helft sijn van t'verschil des voorgaenden ghestalts. </s><s>Wy connen dan door dat oneindelick naerderen sulck een form binnen den driehouck stellen, dattet verschil tusschen haer ende den driehouck, minder sal wesen dan eenich ghegheuen plat hoe cleen het sy: Waer uyt volght, dat stellende AD als swaerheydts middellini, so sal t'staltwicht des deels ADC, min verschillen van t'staltwicht des deels ADB, dan eenich plat datmen soude connen gheuen hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus . </s><s> Daerom AD is swaerheyts middellini, ende vervolghens t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC is in haer. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder driehoucx swaerheydts middelpunt dan is inde lini ghetrocken vanden houck tot int middel der sijde, t'welck wy bewysen moesten. </s><s> </s></p>
  
 <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg184"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg185"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg186"/>. </s></p> <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg184"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg185"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg186"/>. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 1655 
Line 1611 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een driehouck: Sijn swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een driehouck: Sijn swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck wesen. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheytds middelpunt vinden. </s><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal van A tot int middel van BC, trecken de lini AD, sghelijcx van C tot int middel van AB, de lini CE, sniende AD in F: Ick seg dat F t'begheerde swaerheydts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>T'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC, is inde lini AD, ende oock in CE, duer het 2 voorstel, tis dan F, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een driehouck: Wy hebben sijn swaerheydts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck wesen. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheytds middelpunt vinden. </s><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal van A tot int middel van BC, trecken de lini AD, sghelijcx van C tot int middel van AB, de lini CE, sniende AD in F: Ick seg dat F t'begheerde swaerheydts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>T'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC, is inde lini AD, ende oock in CE, duer het 2 voorstel, tis dan F, t'welck wy bewysen moesten. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een driehouck: Wy hebben sijn swaerheydts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>III. VERTOOCH. IIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>III. VERTOOCH. IIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheydts middelpunt eens driehoucx deelt de lini vanden houck tot int middel der sijde alsoo, dattet stick naer den houck, dobbel is an t'ander. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheydts middelpunt eens driehoucx deelt de lini vanden houck tot int middel der sijde alsoo, dattet stick naer den houck, dobbel is an t'ander. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck sijn, ende vanden houck B een lini ghetrocken worden tot D int middel van AC, sghelicx van C tot E int middel van AB, sniende BD in F voor swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat CF dobbel is an FE. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghetrocken de reden E<emph type="other"/>BI<emph.end/> tot BA 2, vande reden C<emph type="other"/>DI<emph.end/> tot D<emph type="other"/>AI<emph.end/> (dat is <arrow.to.target n="marg187"/> I/2 van <arrow.to.target n="marg188"/> I/I) <arrow.to.target n="marg189"/> daer rest de reden van CF tot FE, maer treckende <arrow.to.target n="marg190"/> I/2 van <arrow.to.target n="marg191"/> I/I daer blijft <arrow.to.target n="marg192"/> 2/I. </s><s>CF dan is tot FE, als van 2 tot I. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan eens driehoucx deelt de lini vande houck tot int middel der sijde alsoo, dattet stick naer den houck dobbel is an t'ander. </s><s>t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck sijn, ende vanden houck B een lini ghetrocken worden tot D int middel van AC, sghelicx van C tot E int middel van AB, sniende BD in F voor swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat CF dobbel is an FE. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghetrocken de reden E<emph type="other"/>BI<emph.end/> tot BA 2, vande reden C<emph type="other"/>DI<emph.end/> tot D<emph type="other"/>AI<emph.end/> (dat is <arrow.to.target n="marg187"/> I/2 van <arrow.to.target n="marg188"/> I/I) <arrow.to.target n="marg189"/> daer rest de reden van CF tot FE, maer treckende <arrow.to.target n="marg190"/> I/2 van <arrow.to.target n="marg191"/> I/I daer blijft <arrow.to.target n="marg192"/> 2/I. </s><s>CF dan is tot FE, als van 2 tot I. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan eens driehoucx deelt de lini vande houck tot int middel der sijde alsoo, dattet stick naer den houck dobbel is an t'ander. </s><s>t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg187"/>Reden <margin.target id="marg187"/>Reden
 <margin.target id="marg188"/>Reden <margin.target id="marg188"/>Reden
Line 1688 
Line 1644 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> twee sijden eens driehoucx elck ghedeelt in drie euen deelen: De lini tusschen de twee punten der deeling naest de derde sijde, streckt door des driehoucx swaerheyts middelpunt. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> twee sijden eens driehoucx elck ghedeelt in drie euen deelen: De lini tusschen de twee punten der deeling naest de derde sijde, streckt door des driehoucx swaerheyts middelpunt. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck wesen, van t'welck yder sijde AB ende BC ghedeelt sy in drie euen deelen, met de punten D, E, F, G, ende tusschen de punten E, G, naest de derde sijde BC, sy ghetrocken de lini EG. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat EG duer des driehoucx ABC swaerheyts middelpunt streckt T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van A tot int middel van BC, de lini AH, sniende EG in I. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits <arrow.to.target n="marg193"/> AE sulcken reden heeft tot EB, als AG tot GC, soo is EG euewydighe met BC, ende veruolghens EI is euewydighe met BH, daerom ghelijck AE tot EB, alsoo AI tot IH, maer AE is dobbel tot EB door t'ghegheuen, daerom AI is dobbel tot IH, maer wesende AI dobbel tot IH, soo is I t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC door het 4 voorstel, daerom EG streckt door des ghegheuen driehoucx swaerheyts middelpunt. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan twee sijden eens driehoucx elck ghedeelt in drie euen deelen, de lini tusschen de twee punten der deeling naest de derde sijde, streckt door des driehoucx swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een driehouck wesen, van t'welck yder sijde AB ende BC ghedeelt sy in drie euen deelen, met de punten D, E, F, G, ende tusschen de punten E, G, naest de derde sijde BC, sy ghetrocken de lini EG. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat EG duer des driehoucx ABC swaerheyts middelpunt streckt <emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van A tot int middel van BC, de lini AH, sniende EG in I. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits <arrow.to.target n="marg193"/> AE sulcken reden heeft tot EB, als AG tot GC, soo is EG euewydighe met BC, ende veruolghens EI is euewydighe met BH, daerom ghelijck AE tot EB, alsoo AI tot IH, maer AE is dobbel tot EB door t'ghegheuen, daerom AI is dobbel tot IH, maer wesende AI dobbel tot IH, soo is I t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC door het 4 voorstel, daerom EG streckt door des ghegheuen driehoucx swaerheyts middelpunt. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan twee sijden eens driehoucx elck ghedeelt in drie euen deelen, de lini tusschen de twee punten der deeling naest de derde sijde, streckt door des driehoucx swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg193"/>2. v. 6. B. E. <margin.target id="marg193"/>2. v. 6. B. E.
 </s></p> </s></p>
Line 1708 
Line 1664 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ongheschict vierhouck wesen. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ongheschict vierhouck wesen. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vierhouck deelen in twee driehoucken met de lini AC, ende vinden het swaerheyts middelpunt van elck driehouck, duer het 3 voorstel, dat van ACB sy E, ende van ACD sy F, <pb pagenum="71"/>ende de lini EF sal balck wesen. </s><s>Daer naer salmen maken <arrow.to.target n="marg195"/> twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoogde, als GHIK, euen anden driehouck ACD, ende GHLM, euen anden driehouck ACB, daer naer deelende den balck <arrow.to.target n="marg196"/> FE in N, alsoo dat den erm NE, sulcken reden hebbe tot den erm NF, als HI tot HL; Ick seg dat N t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vierhouck deelen in twee driehoucken met de lini AC, ende vinden het swaerheyts middelpunt van elck driehouck, duer het 3 voorstel, dat van ACB sy E, ende van ACD sy F, <pb pagenum="71"/>ende de lini EF sal balck wesen. </s><s>Daer naer salmen maken <arrow.to.target n="marg195"/> twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoogde, als GHIK, euen anden driehouck ACD, ende GHLM, euen anden driehouck ACB, daer naer deelende den balck <arrow.to.target n="marg196"/> FE in N, alsoo dat den erm NE, sulcken reden hebbe tot den erm NF, als HI tot HL; Ick seg dat N t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg195"/>Doorhe45.v.I.B.E. <margin.target id="marg195"/>Doorhe45.v.I.B.E.
 <margin.target id="marg196"/>Door het I0.v.6.B.E. <margin.target id="marg196"/>Door het I0.v.6.B.E.
Line 1723 
Line 1679 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDE een ongheschickt vijfhouck sijn. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken AC, ende vinden t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ACB door het 3 voorstel, t'welck F sy, ende vanden vierhouck ACDE duer t'voorgaende I voorbeelt, t'welck G sy, ende de lini FG sal balck wesen, daer naer salmen maken twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoochde, als HIKL euen anden vierhouck ACDE, ende HIMN euen anden driehouck ACB, deelende den balck GF in O, alsoo dat den erm OF, sulcken reden hebbe tot den erm OG, als IK tot IM; Ick seg dat O t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDE een ongheschickt vijfhouck sijn. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken AC, ende vinden t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ACB door het 3 voorstel, t'welck F sy, ende vanden vierhouck ACDE duer t'voorgaende I voorbeelt, t'welck G sy, ende de lini FG sal balck wesen, daer naer salmen maken twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoochde, als HIKL euen anden vierhouck ACDE, ende HIMN euen anden driehouck ACB, deelende den balck GF in O, alsoo dat den erm OF, sulcken reden hebbe tot den erm OG, als IK tot IM; Ick seg dat O t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken AC, ende vinden t'swaerheydts middelpunt des driehoucx ACB duer het 3 voorstel, t'welck G sy, ende vanden vijfhouck ACDEF, duer het voorgaende 2 voorbeelt, t'welck H sy, ende de lini GH sal balck wesen. </s><s>Daer naer salmen maken twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoochde, als IKLM, euen anden vijfhouck ACDEF, ende IKNO <pb pagenum="72"/>euen anden driehouck ACB, deelende den balck HG in P, alsoo dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, als de lini KM tot KN; Ick seg dat P t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>Welcke maniere van wercking in allen anderen veelsijdeghe platten ghelijck sal sijn ande voorgaende.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken AC, ende vinden t'swaerheydts middelpunt des driehoucx ACB duer het 3 voorstel, t'welck G sy, ende vanden vijfhouck ACDEF, duer het voorgaende 2 voorbeelt, t'welck H sy, ende de lini GH sal balck wesen. </s><s>Daer naer salmen maken twee euewydighe vierhoucken van een selfde hoochde, als IKLM, euen anden vijfhouck ACDEF, ende IKNO <pb pagenum="72"/>euen anden driehouck ACB, deelende den balck HG in P, alsoo dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, als de lini KM tot KN; Ick seg dat P t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>Welcke maniere van wercking in allen anderen veelsijdeghe platten ghelijck sal sijn ande voorgaende.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p>
  
Line 1735 
Line 1691 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIIIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ongheschickt vierhouck wesen. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vierhouck deelen in twee driehoucken, met de lini AC, ende vinden t'swaerheydts middelpunt van elcken driehouck door het 3 voorstel, dat van ACB sy E, ende vanden driehouck ACD sy F, de lini dan EF is balck. </s><s>Daer naer salmen trecken DG ende BH, beyde rechthouckich op AC, deylende den balck FE en I, alsoo dat den erm IE, sulcken reden hebbe tot den erm IF, als DG tot BH; Ick seg dat I t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ongheschickt vierhouck wesen. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vierhouck deelen in twee driehoucken, met de lini AC, ende vinden t'swaerheydts middelpunt van elcken driehouck door het 3 voorstel, dat van ACB sy E, ende vanden driehouck ACD sy F, de lini dan EF is balck. </s><s>Daer naer salmen trecken DG ende BH, beyde rechthouckich op AC, deylende den balck FE en I, alsoo dat den erm IE, sulcken reden hebbe tot den erm IF, als DG tot BH; Ick seg dat I t'begheerde swaerheyts middelpunt is.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>VVOORBEELT<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>VVOORBEELT<emph.end/>. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDE een ongheschickt vijfhouck sijn. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vijfhouck deelen in drie driehoucken, met eenighe linien als AD, AC, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ACDE duer het 4 voorbeelt, t'welck F sy, ende des driehoucx ACB duer het 3 voorstel, t'welck G sy, ende de lini FG, is balck, Daer naer ghetrocken BH rechthouckich op AC; Ende CI met EK rechthouckich op AD, men sal der drie linien AD, AC, HB, vinden de vierde euerednighe <arrow.to.target n="marg197"/>, welcke sy LM, deelende den balck <arrow.to.target n="marg198"/> FG in N, alsoo dat den erm NG sulcken reden hebbe tot den erm NF, ghelijck CI met EK, tot LM; Ick seg dat N het begheerde swaerheydts middelpunt is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDE een ongheschickt vijfhouck sijn. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den vijfhouck deelen in drie driehoucken, met eenighe linien als AD, AC, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ACDE duer het 4 voorbeelt, t'welck F sy, ende des driehoucx ACB duer het 3 voorstel, t'welck G sy, ende de lini FG, is balck, Daer naer ghetrocken BH rechthouckich op AC; Ende CI met EK rechthouckich op AD, men sal der drie linien AD, AC, HB, vinden de vierde euerednighe <arrow.to.target n="marg197"/>, welcke sy LM, deelende den balck <arrow.to.target n="marg198"/> FG in N, alsoo dat den erm NG sulcken reden hebbe tot den erm NF, ghelijck CI met EK, tot LM; Ick seg dat N het begheerde swaerheydts middelpunt is.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg197"/>Proportionalis. <margin.target id="marg197"/>Proportionalis.
 <margin.target id="marg198"/>Door het I2. v. 6. B. E. <margin.target id="marg198"/>Door het I2. v. 6. B. E.
Line 1748 
Line 1704 
  
 <p type="head"><s>VI. <emph type="other"/>VOORBEELT<emph.end/></s></p> <p type="head"><s>VI. <emph type="other"/>VOORBEELT<emph.end/></s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>.  Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>.  Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden.</s> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>.  Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. <emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>.  Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden.</s>
  
 <figure xlink:href="fig6/73-1.gif"/> <figure xlink:href="fig6/73-1.gif"/>
  
 <s>  T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>.</s><s>  Men sal den seshouck deelen in vier driehoucken, met eenighe linien als AC, AD, FD, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ADCB door het 4. voorbeelt, t'welck G sy, ende des vierhoucx ADEF, t'welck H sy, ende de lini HG is balck. </s><s>Daernaer ghetrocken BI ende DK rechthouckich op AC, insghelijcx AL ende EM beyde rechthouckich op FD, men sal der drie linien welcker eerste FD, de tweede AC, de derde BI met KD, vinden de vierde euerednighe, welcke NO sy, deelende den balck HG in P, also dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, ghelijck AL met EM, tot NO; Ick seg dat P het begheerde swaerheyts middelpunt is. <s>  <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>.</s><s>  Men sal den seshouck deelen in vier driehoucken, met eenighe linien als AC, AD, FD, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ADCB door het 4. voorbeelt, t'welck G sy, ende des vierhoucx ADEF, t'welck H sy, ende de lini HG is balck. </s><s>Daernaer ghetrocken BI ende DK rechthouckich op AC, insghelijcx AL ende EM beyde rechthouckich op FD, men sal der drie linien welcker eerste FD, de tweede AC, de derde BI met KD, vinden de vierde euerednighe, welcke NO sy, deelende den balck HG in P, also dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, ghelijck AL met EM, tot NO; Ick seg dat P het begheerde swaerheyts middelpunt is.
 </s><s>Ende soo salmen voort mueghen varen met ander veelhouckeghe platten. </s><s>Ende soo salmen voort mueghen varen met ander veelhouckeghe platten.
 </s></p> </s></p>
 <pb pagenum="73"/> <pb pagenum="73"/>
Line 1761 
Line 1717 
 <!-- paragraph missing: check in html --> <!-- paragraph missing: check in html -->
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghelijck int eerste voorbeelt HI tot HL, alsoo den erm NE tot den erm NF, maer <arrow.to.target n="marg199"/> ghelijck HI tot HL, alsoo den vierhouck GHIK, tot den vierhouck GHLM, ghelijck dan GHIK tot GHLM, also NE tot NF, maer GHIK is euen an den driehouck ACD, ende GHLM anden driehouck ACB door t'werck, ghelijck dan den driehouck ACD tot ACB, alsoo den erm NE tot NF. </s><s> Het punt dan N is (door het  voorstel des I boucx) des vierhoucx swaerheyts middelpunt. </s><s>Sghelijcx sal oock bewijs sijn des 2 ende 3 voorbeelts. </s><s> T'vierde voorbeelt is openbaer als wy bewesen hebben dat ghelijck DG, tot HB, alsoo den driehouck ACD, tot ACB in deser voughen:  Nemende AC voor hoochde, ende DG ende HB voor gronden, soo heeft den rechthouck begrepen onder AC ende DG, sulcken reden tot den rechthouck onder AC ende HB, ghelijck DG tot HB <arrow.to.target n="marg200"/>; Maer ghelijck dien rechthouck tot desen, alsoo den driehouck ACD tot ACB, want elck driehouck is sijn rechthoucx helft <arrow.to.target n="marg201"/>, ghelijck dan DG tot HB, alsoo den driehouck ACD tot ACB. </s><s>Des 5 voorbeelts bewys sal oock claer sijn als wy bewesen hebben, dat ghelijck EK met IC tot LM, alsoo den vierhouck ACDE tot den driehouck ACB, aldus:  Anghesien LM vierde euerednighe is der drie AD, AC, HB, de rechthouck begrepen onder AD ende LM, sal euen sijn <arrow.to.target n="marg202"/> an den rechthouck begrepen onder AC ende HB, Laet ons nu EK, IC, LM, ansien voor gronden, wiens ghemeene hoochde AD; </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghelijck int eerste voorbeelt HI tot HL, alsoo den erm NE tot den erm NF, maer <arrow.to.target n="marg199"/> ghelijck HI tot HL, alsoo den vierhouck GHIK, tot den vierhouck GHLM, ghelijck dan GHIK tot GHLM, also NE tot NF, maer GHIK is euen an den driehouck ACD, ende GHLM anden driehouck ACB door t'werck, ghelijck dan den driehouck ACD tot ACB, alsoo den erm NE tot NF. </s><s> Het punt dan N is (door het  voorstel des I boucx) des vierhoucx swaerheyts middelpunt. </s><s>Sghelijcx sal oock bewijs sijn des 2 ende 3 voorbeelts. </s><s> T'vierde voorbeelt is openbaer als wy bewesen hebben dat ghelijck DG, tot HB, alsoo den driehouck ACD, tot ACB in deser voughen:  Nemende AC voor hoochde, ende DG ende HB voor gronden, soo heeft den rechthouck begrepen onder AC ende DG, sulcken reden tot den rechthouck onder AC ende HB, ghelijck DG tot HB <arrow.to.target n="marg200"/>; Maer ghelijck dien rechthouck tot desen, alsoo den driehouck ACD tot ACB, want elck driehouck is sijn rechthoucx helft <arrow.to.target n="marg201"/>, ghelijck dan DG tot HB, alsoo den driehouck ACD tot ACB. </s><s>Des 5 voorbeelts bewys sal oock claer sijn als wy bewesen hebben, dat ghelijck EK met IC tot LM, alsoo den vierhouck ACDE tot den driehouck ACB, aldus:  Anghesien LM vierde euerednighe is der drie AD, AC, HB, de rechthouck begrepen onder AD ende LM, sal euen sijn <arrow.to.target n="marg202"/> an den rechthouck begrepen onder AC ende HB, Laet ons nu EK, IC, LM, ansien voor gronden, wiens ghemeene hoochde AD; </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg199"/>I. v. 6. B. E. <margin.target id="marg199"/>I. v. 6. B. E.
 <margin.target id="marg200"/>I. v. 6. B. E. <margin.target id="marg200"/>I. v. 6. B. E.
Line 1772 
Line 1728 
  
 <p type="head"><s>V<emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s>V<emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den seshouck deelen in vier driehoucken, met eenighe linien als AC, AD, FD, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ADCB door het 4 voorbeelt, t'welck G sy, ende des vierhoucx ADEF, t'welck H sy, ende de lini HG is balck. </s><s>Daernaer ghetrocken BI ende DK rechthouckich op AC, insghelijcx AL ende EM beyde rechthouckich op FD, men sal der drie linien welcker eerste FD, de tweede AC, de derde BI met KD, vinden de vierde euerednighe, welcke NO sy, deelende den balck HG in P, also dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, ghelijck AL met EM, tot NO; Ick seg dat P het begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s> Ende soo salmen voort mueghen varen met ander veelhouckeghe platten. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ongheschickt seshouck sijn. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheydts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den seshouck deelen in vier driehoucken, met eenighe linien als AC, AD, FD, vindende daer naer het swaerheyts middelpunt des vierhoucx ADCB door het 4 voorbeelt, t'welck G sy, ende des vierhoucx ADEF, t'welck H sy, ende de lini HG is balck. </s><s>Daernaer ghetrocken BI ende DK rechthouckich op AC, insghelijcx AL ende EM beyde rechthouckich op FD, men sal der drie linien welcker eerste FD, de tweede AC, de derde BI met KD, vinden de vierde euerednighe, welcke NO sy, deelende den balck HG in P, also dat den erm PG, sulcken reden hebbe tot den erm PH, ghelijck AL met EM, tot NO; Ick seg dat P het begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s> Ende soo salmen voort mueghen varen met ander veelhouckeghe platten. </s></p>
  
 <p type="main"><s>[ Figuren ingevoegd: ]</s></p> <p type="main"><s>[ Figuren ingevoegd: ]</s></p>
  
Line 1784 
Line 1740 
  
  
  
 <p type="main"><s> Maer <arrow.to.target n="marg203"/> ghelijck die gronden <pb pagenum="74"/>tot malcanderen, alsoo de rechthoucken begrepen onder haer ende hare ghemeene hoochde, daerom oock ghelijck de twee gronden EK, IC, tot den grondt LM, alsoo dier gronden rechthoucken tot deses grondts rechthouck; maer die twee rechthoucken sijn elck het dobbel haers driehoucx; Ghelijck dan EK met IC tot LM, also het dobbel vanden vierhouck ACDE tot den rechthouck begrepen onder AD ende LM: Maer desen is euen an den rechthouck begrepen onder AC ende HB als vooren betoocht is, ende de selue rechthouck begrepen onder AC ende HB is het dobbel des driehoucx ACB, daerom ghelijck EK met IC tot LM, alsoo het dobbel des vierhoucx ACDE tot het dobbel des driehoucx ACB, ende veruolghens ghelijck EK met IC tot LM, alsoo den vierhouck ACDE tot den driehouck ACB, waer uyt de reste openbaer is. </s><s>T'bewys van het 6 voorbeelt is duer dit oock kennelick ghenouch. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een rechthouckich plat: Wy hebben sijn swaerheydts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> Maer <arrow.to.target n="marg203"/> ghelijck die gronden <pb pagenum="74"/>tot malcanderen, alsoo de rechthoucken begrepen onder haer ende hare ghemeene hoochde, daerom oock ghelijck de twee gronden EK, IC, tot den grondt LM, alsoo dier gronden rechthoucken tot deses grondts rechthouck; maer die twee rechthoucken sijn elck het dobbel haers driehoucx; Ghelijck dan EK met IC tot LM, also het dobbel vanden vierhouck ACDE tot den rechthouck begrepen onder AD ende LM: Maer desen is euen an den rechthouck begrepen onder AC ende HB als vooren betoocht is, ende de selue rechthouck begrepen onder AC ende HB is het dobbel des driehoucx ACB, daerom ghelijck EK met IC tot LM, alsoo het dobbel des vierhoucx ACDE tot het dobbel des driehoucx ACB, ende veruolghens ghelijck EK met IC tot LM, alsoo den vierhouck ACDE tot den driehouck ACB, waer uyt de reste openbaer is. </s><s>T'bewys van het 6 voorbeelt is duer dit oock kennelick ghenouch. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een rechthouckich plat: Wy hebben sijn swaerheydts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg203"/>I. v. 6. B. E. <margin.target id="marg203"/>I. v. 6. B. E.
 </s></p> </s></p>
Line 1817 
Line 1773 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een vierhouck sijn, diens twee euewydighe sijden AB ende DC, ende de lini uyt E middel van AB, tot F middel van DC, sy EF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat t'swaerheyts middelpunt des vierhoucx ABCD inde lini EF is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet de drie linien DA, FE, CB, voortghetrocken worden, welcke om de eueredenheyt <arrow.to.target n="marg207"/> der linien AE, EB, DF, FC, vergaren sullen in een selfde punt t'welck G sy. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons den driehouck GDC ophanghen byde lini GF, ende het deel GFC sal euestaltwichtich sijn, teghen GFD door het  voorstel, waer deur oock t'swaerheyts mid&shy;<pb pagenum="75"/>delpunt des driehoucx GDC inde lini GF is.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een vierhouck sijn, diens twee euewydighe sijden AB ende DC, ende de lini uyt E middel van AB, tot F middel van DC, sy EF. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat t'swaerheyts middelpunt des vierhoucx ABCD inde lini EF is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet de drie linien DA, FE, CB, voortghetrocken worden, welcke om de eueredenheyt <arrow.to.target n="marg207"/> der linien AE, EB, DF, FC, vergaren sullen in een selfde punt t'welck G sy. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons den driehouck GDC ophanghen byde lini GF, ende het deel GFC sal euestaltwichtich sijn, teghen GFD door het  voorstel, waer deur oock t'swaerheyts mid&shy;<pb pagenum="75"/>delpunt des driehoucx GDC inde lini GF is.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg207"/>Proportionem. <margin.target id="marg207"/>Proportionem.
 </s></p> </s></p>
Line 1825 
Line 1781 
  
  
  
 <p type="main"><s> Maer den driehouck GEB, is oock euestaltwichtich teghen den driehouck GEA, daerom van euestaltwychtighe ghetrocken euestaltwichtighe, de resten als de vierhoucken EFDA, EFCB, sullen noch euestaltwichtich blijuen, ende haer swaerheyts middelpunt noch inde lini GF, maer niet uyt de form in EG; Nootsaecklick dan in EF. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheydts middelpunt dan des vierhoucx met twee euewydighe sijden, is inde lini tusschen dier sijden middelpunten, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> Maer den driehouck GEB, is oock euestaltwichtich teghen den driehouck GEA, daerom van euestaltwychtighe ghetrocken euestaltwichtighe, de resten als de vierhoucken EFDA, EFCB, sullen noch euestaltwichtich blijuen, ende haer swaerheyts middelpunt noch inde lini GF, maer niet uyt de form in EG; Nootsaecklick dan in EF. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheydts middelpunt dan des vierhoucx met twee euewydighe sijden, is inde lini tusschen dier sijden middelpunten, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>VI. VERTOOCH. VIII. VOORSTEL<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>VI. VERTOOCH. VIII. VOORSTEL<emph.end/>. </s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheyts middelpunt des vierhoucx met twee euewydighe sijden, deelt de lini tusschen dier euewydighens middelpunten also, dat het stick naer de minste sijde, tot het ander, sulcken reden heeft, als tweemaal de meeste sijde met eenmael de minste, tot tweemael de minste met eenmael de meeste. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheyts middelpunt des vierhoucx met twee euewydighe sijden, deelt de lini tusschen dier euewydighens middelpunten also, dat het stick naer de minste sijde, tot het ander, sulcken reden heeft, als tweemaal de meeste sijde met eenmael de minste, tot tweemael de minste met eenmael de meeste. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een vierhouck wesen met twee euewydighe sijden AB, DC, ende de lini tusschen haer middelpunten sy EF, ende t'swaerheydts middelpunt sy G. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC. </s><s>also GE tot GF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden DB, ende ghedeelt in drie euen deelen met de punten H, I, ende door de selue ghetrocken worden KL, ende MN, euewydich van DC, sniende EF in O en P. </s><s>Daer naer de lini DE, sniende MI in Q, Ende BF sniende KL in R, Ende ten laetsten RQ. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien het swaerheydts middelpunt des driehoucx BDC, is in BF, duer het  voorstel, ende oock in HL duer het  voorstel, soo is R, sijn swaerheyts middelpunt, ende om de selue reden is Q swaerheyts middelpunt des driehoucx ABD, ende QR is dier driehoucken balck, inden welcken haer beyder, dat is des vierhoucx ABCD, swaerheyts <pb pagenum="76"/>middelpunt is, t'selue is oock in EF duer het  voorstel, daerom G is t'swaerheyts middelpunt des vierhoucx ABCD. </s><s>Maer want de twee driehoucken CDB ende ABD sijn tusschen twee euewydighe AB ende DC, so sijn sy inde reden van haer gronden <arrow.to.target n="marg208"/>, dat is ghelijck den driehouck CDB tot ABD, alsoo DC tot AB:  Maer ghelijck den driehouck CDB tot ADB, also den erm GQ tot GR duer het  voorstel des I boucx, ghelijck dan DC tot AB, alsoo GQ tot GR; maer ghelijck GQ tot GR, alsoo PG tot GO (want sy tusschen de euewydeghe MN, KL sijn) ghelijck dan DC tot AB, alsoo GP tot PO [GO], daerom oock ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC, also tweemael GP met eenmael GO, tot tweemael GO met eenmael GP. </s><s> Maer GE is euen an tweemael GP met eenmael GO, ende GF is euen an tweemael GO met eenmael GP, daerom ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC, alsoo GE tot GF. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan des vierhoucx met twee, &amp;c.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een vierhouck wesen met twee euewydighe sijden AB, DC, ende de lini tusschen haer middelpunten sy EF, ende t'swaerheydts middelpunt sy G. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC. </s><s>also GE tot GF. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden DB, ende ghedeelt in drie euen deelen met de punten H, I, ende door de selue ghetrocken worden KL, ende MN, euewydich van DC, sniende EF in O en P. </s><s>Daer naer de lini DE, sniende MI in Q, Ende BF sniende KL in R, Ende ten laetsten RQ. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien het swaerheydts middelpunt des driehoucx BDC, is in BF, duer het  voorstel, ende oock in HL duer het  voorstel, soo is R, sijn swaerheyts middelpunt, ende om de selue reden is Q swaerheyts middelpunt des driehoucx ABD, ende QR is dier driehoucken balck, inden welcken haer beyder, dat is des vierhoucx ABCD, swaerheyts <pb pagenum="76"/>middelpunt is, t'selue is oock in EF duer het  voorstel, daerom G is t'swaerheyts middelpunt des vierhoucx ABCD. </s><s>Maer want de twee driehoucken CDB ende ABD sijn tusschen twee euewydighe AB ende DC, so sijn sy inde reden van haer gronden <arrow.to.target n="marg208"/>, dat is ghelijck den driehouck CDB tot ABD, alsoo DC tot AB:  Maer ghelijck den driehouck CDB tot ADB, also den erm GQ tot GR duer het  voorstel des I boucx, ghelijck dan DC tot AB, alsoo GQ tot GR; maer ghelijck GQ tot GR, alsoo PG tot GO (want sy tusschen de euewydeghe MN, KL sijn) ghelijck dan DC tot AB, alsoo GP tot PO [GO], daerom oock ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC, also tweemael GP met eenmael GO, tot tweemael GO met eenmael GP. </s><s> Maer GE is euen an tweemael GP met eenmael GO, ende GF is euen an tweemael GO met eenmael GP, daerom ghelijck tweemael DC met eenmael AB, tot tweemael AB met eenmael DC, alsoo GE tot GF. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan des vierhoucx met twee, &amp;c.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg208"/>I. v. 6. B. E. <margin.target id="marg208"/>I. v. 6. B. E.
 </s></p> </s></p>
Line 1845 
Line 1801 
  
 <p type="head"><s>I. <emph type="other"/>VOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s>I. <emph type="other"/>VOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een rechtlinich plat wesen, diens swaerheyts middelpunt E, ende BDA deel des plats, wiens swaerheyts middelpunt F. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten t'swaerheyts middelpunt vinden des ander deels BDC. </s><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken FE tot in G, alsoo dat FE sulcken reden hebbe tot EG, als t'stick BDC tottet stick BDA: Ick seg dat G t'begheerde swaerheyts middelpunt is des ander deels BDC. </s><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien t'swaerheyts middelpunt van BDA is F, ende des heels ABCD is E, soo moet t'swaerheyts middelpunt des ander deels BDC sijn in de rechte FE oneindelick voortghetrocken. </s><s>Want soot mueghelick waer, latet daer buyten wesen als H, ende laet ons trecken FH, het swaerheyts middelpunt dan des heels sal in FH sijn, maer dat is teghen t'ghestelde <arrow.to.target n="marg209"/>, wantet E is;  Ten is dan niet buyten FE oneindelick voortghetrocken maer daer in. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een rechtlinich plat wesen, diens swaerheyts middelpunt E, ende BDA deel des plats, wiens swaerheyts middelpunt F. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten t'swaerheyts middelpunt vinden des ander deels BDC. </s><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken FE tot in G, alsoo dat FE sulcken reden hebbe tot EG, als t'stick BDC tottet stick BDA: Ick seg dat G t'begheerde swaerheyts middelpunt is des ander deels BDC. </s><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien t'swaerheyts middelpunt van BDA is F, ende des heels ABCD is E, soo moet t'swaerheyts middelpunt des ander deels BDC sijn in de rechte FE oneindelick voortghetrocken. </s><s>Want soot mueghelick waer, latet daer buyten wesen als H, ende laet ons trecken FH, het swaerheyts middelpunt dan des heels sal in FH sijn, maer dat is teghen t'ghestelde <arrow.to.target n="marg209"/>, wantet E is;  Ten is dan niet buyten FE oneindelick voortghetrocken maer daer in. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg209"/>Hypothesin. <margin.target id="marg209"/>Hypothesin.
 </s></p> </s></p>
Line 1857 
Line 1813 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>II. VOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een rondt wesen, diens halfmiddellini <arrow.to.target n="marg210"/> EA, ende swaerheyts middelpunt E sy, ende trondt AFGH, deel des rondts ABCD, ende sijn swaerheyts middelpunt I, ende middellini <arrow.to.target n="marg211"/> AG. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten het swaerheyts middelpunt vinden des ander deels, dat is der maen ABCDHGF. </s><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal IE voorttrecken tot in K, also dat IE sulcken reden hebbe tot EK, als de maen ABCDHGF tot het rondt AFGH, ende K sal t'begheerde swaerheydts middelpunt wesen. </s><s>Daer af t'bewys ghelijck sal sijn an tvoorgaende. </s><s>Maer om de reden dier maen tot dat rondt te vinden, men sal trecken CL euen met AG, daernaer AL, vindende <arrow.to.target n="marg212"/> de derde everednighe welcker eerste AL, de tweede LC, ende de derde sy M, Ende AL tot M, sal de reden sijn der maen tot het rondt AFGH. </s><s> Want ouermits ALC rechthouck is (reden dat sy int half rondt staet <arrow.to.target n="marg213"/>) het ront diens middellini AL, sal euen sijn ande maen, ende AL tot M is de ghedobbelde reden <arrow.to.target n="marg214"/> van AL tot LC, dat is van AL tot AG, daerom &amp;c.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een rondt wesen, diens halfmiddellini <arrow.to.target n="marg210"/> EA, ende swaerheyts middelpunt E sy, ende trondt AFGH, deel des rondts ABCD, ende sijn swaerheyts middelpunt I, ende middellini <arrow.to.target n="marg211"/> AG. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten het swaerheyts middelpunt vinden des ander deels, dat is der maen ABCDHGF. </s><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal IE voorttrecken tot in K, also dat IE sulcken reden hebbe tot EK, als de maen ABCDHGF tot het rondt AFGH, ende K sal t'begheerde swaerheydts middelpunt wesen. </s><s>Daer af t'bewys ghelijck sal sijn an tvoorgaende. </s><s>Maer om de reden dier maen tot dat rondt te vinden, men sal trecken CL euen met AG, daernaer AL, vindende <arrow.to.target n="marg212"/> de derde everednighe welcker eerste AL, de tweede LC, ende de derde sy M, Ende AL tot M, sal de reden sijn der maen tot het rondt AFGH. </s><s> Want ouermits ALC rechthouck is (reden dat sy int half rondt staet <arrow.to.target n="marg213"/>) het ront diens middellini AL, sal euen sijn ande maen, ende AL tot M is de ghedobbelde reden <arrow.to.target n="marg214"/> van AL tot LC, dat is van AL tot AG, daerom &amp;c.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg210"/>Semidiameter. <margin.target id="marg210"/>Semidiameter.
 <margin.target id="marg211"/>Diameter. <margin.target id="marg211"/>Diameter.
Line 1877 
Line 1833 
  
  
  
 <p type="main"><s> Sghelijcx soudemen voortvaren dat int rondt ABCD meer ronden ghebraken; by voorbeelt het rondt NO, wiens middelpunt P. </s><s>Want <pb pagenum="78"/>PK voortghetrocken tot in Q, alsoo dat PK sulcken reden hadde tot KQ, als het restende tot het rondt NO, so soude Q t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn. </s><s>Ende alsoo met allen anderen formen welcker deelen reden kennelick is. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen de swaerheyts middelpunten eens plats ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel kennelick is: wy hebben het swaerheyts middelpunt gheuonden des ander deels naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> Sghelijcx soudemen voortvaren dat int rondt ABCD meer ronden ghebraken; by voorbeelt het rondt NO, wiens middelpunt P. </s><s>Want <pb pagenum="78"/>PK voortghetrocken tot in Q, alsoo dat PK sulcken reden hadde tot KQ, als het restende tot het rondt NO, so soude Q t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn. </s><s>Ende alsoo met allen anderen formen welcker deelen reden kennelick is. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen de swaerheyts middelpunten eens plats ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel kennelick is: wy hebben het swaerheyts middelpunt gheuonden des ander deels naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>VII. VERTOOCH<emph.end/>. X. <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>VII. VERTOOCH<emph.end/>. X. <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>. </s></p>
  
Line 1889 
Line 1845 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een brantsne sijn diens middellini AD. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat t'swaerheyts middelpunt inde lini AD is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken de linien EF, GH, IK, euewydighe van BC, ende sniende AD in L, M, N, daer naer EO, GP, IQ, KR, HS, FT, euewydighe van AD. </s><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermidts EF euewydighe is van BC, ende EO, FT, van LD, soo sal EFTO euewydich vierhouck sijn, wiens EL euen is met LF, oock met OD ende DT, waer duer t'swaerheyts middelpunt van EFTO, in DL is duer het  voorstel, Ende om de selue reden sal t'swaerheyts middelpunt des euewydich vierhoucx GHSP in LM wesen, ende van IKRQ in MN, ende veruolghens t'swaerheyts middelpunt der form IKRHSFTOEPGQ, ghemaeckt vande voornoemde drie vierhoucken sal inde lini ND oft AD sijn. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhoucken meer gheschreuen worden, hoe dattet verschil des brandtsnees ABC, ende der binnenschreuen form van die vierhoucken vergaert, minder is, wy connen dan door dat oneindelick naerderen sulck een form binnen de brandtsne stellen, dattet verschil tusschen haer ende de brantsne, minder sy dan eenich ghegheuen plat hoe cleen het sy, waer uyt volght, dat stellende AD als swaerheyts middellini, so sal t'staltwicht des deels ADC, min verschillen van t'staltwicht des deels ADB, </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een brantsne sijn diens middellini AD. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat t'swaerheyts middelpunt inde lini AD is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken de linien EF, GH, IK, euewydighe van BC, ende sniende AD in L, M, N, daer naer EO, GP, IQ, KR, HS, FT, euewydighe van AD. </s><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermidts EF euewydighe is van BC, ende EO, FT, van LD, soo sal EFTO euewydich vierhouck sijn, wiens EL euen is met LF, oock met OD ende DT, waer duer t'swaerheyts middelpunt van EFTO, in DL is duer het  voorstel, Ende om de selue reden sal t'swaerheyts middelpunt des euewydich vierhoucx GHSP in LM wesen, ende van IKRQ in MN, ende veruolghens t'swaerheyts middelpunt der form IKRHSFTOEPGQ, ghemaeckt vande voornoemde drie vierhoucken sal inde lini ND oft AD sijn. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhoucken meer gheschreuen worden, hoe dattet verschil des brandtsnees ABC, ende der binnenschreuen form van die vierhoucken vergaert, minder is, wy connen dan door dat oneindelick naerderen sulck een form binnen de brandtsne stellen, dattet verschil tusschen haer ende de brantsne, minder sy dan eenich ghegheuen plat hoe cleen het sy, waer uyt volght, dat stellende AD als swaerheyts middellini, so sal t'staltwicht des deels ADC, min verschillen van t'staltwicht des deels ADB, </s></p>
  
 <p type="main"><s> dan eenich plat <pb pagenum="79"/>datmen soude connen gheuen, hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus :  Daerom AD is swaerheyts middellini, ende veruolghens het swaerheyts middelpunt des branders ABC is in haer. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder brandtsnees swaerheyts middelpunt dan, is in haer middellini, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> dan eenich plat <pb pagenum="79"/>datmen soude connen gheuen, hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus :  Daerom AD is swaerheyts middellini, ende veruolghens het swaerheyts middelpunt des branders ABC is in haer. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder brandtsnees swaerheyts middelpunt dan, is in haer middellini, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
  
 <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg216"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg217"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg218"/>. </s></p> <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg216"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg217"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg218"/>. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 1917 
Line 1873 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD ende <arrow.to.target n="marg220"/> twee onghelijcke brantsneen sijn, diens middellinien AD, ende <arrow.to.target n="marg221"/>, ende swaerheyts middelpunten E, ende <arrow.to.target n="marg222"/>. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck AE tot ED, also <arrow.to.target n="marg223"/> tot <arrow.to.target n="marg224"/>. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken de linien AB, AC, die deelende in haer middelen F, G, ende trecken FG sniende AD in H, daer naer FI ende GK euewydighe van AD, ende daer naer IA, IB, KA, KC, ende laet ons stellen L in IF, alsoo dat IL dobbel sy an LF, sghelijcx M, alsoo dat KM dobbel sy an MG, ende laet ons trecken LM, sniende AD in N, ende IK, sniende AD in O, ende laet ons stellen P, alsoo dat AP dobbel sy an PD, ende laet ons IF voorttrecken tot Q inden grondt BC. </s><s> Nu anghesien AP dobbel is an PD, so is P t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC, ende omme de selue reden L, M, <pb pagenum="80"/>swaerheyts middelpunten der twee driehoucken ABI, ende ACK, ende veruolghens, want sy euen sijn, soo is N haer beyde swaerheyts middelpunt. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD ende <arrow.to.target n="marg220"/> twee onghelijcke brantsneen sijn, diens middellinien AD, ende <arrow.to.target n="marg221"/>, ende swaerheyts middelpunten E, ende <arrow.to.target n="marg222"/>. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat ghelijck AE tot ED, also <arrow.to.target n="marg223"/> tot <arrow.to.target n="marg224"/>. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken de linien AB, AC, die deelende in haer middelen F, G, ende trecken FG sniende AD in H, daer naer FI ende GK euewydighe van AD, ende daer naer IA, IB, KA, KC, ende laet ons stellen L in IF, alsoo dat IL dobbel sy an LF, sghelijcx M, alsoo dat KM dobbel sy an MG, ende laet ons trecken LM, sniende AD in N, ende IK, sniende AD in O, ende laet ons stellen P, alsoo dat AP dobbel sy an PD, ende laet ons IF voorttrecken tot Q inden grondt BC. </s><s> Nu anghesien AP dobbel is an PD, so is P t'swaerheyts middelpunt des driehoucx ABC, ende omme de selue reden L, M, <pb pagenum="80"/>swaerheyts middelpunten der twee driehoucken ABI, ende ACK, ende veruolghens, want sy euen sijn, soo is N haer beyde swaerheyts middelpunt. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg220"/>abcd <margin.target id="marg220"/>abcd
 <margin.target id="marg221"/>ad <margin.target id="marg221"/>ad
Line 1937 
Line 1893 
  
  
  
 <p type="main"><s> NP dan is balck, de selue ghedeelt in R, alsoo dat den erm NR sy tot RP, als den driehouck ABC tot de twee driehoucken ABI, ACK, dat is, als 4 tot I (want alle brantsne is tot den driehouck als ABC ghelijck 4 tot 3, duer het 24 voorstel der viercanting des brantsnees van Archim. </s><s>daerom, &amp;c.) Laet ons nu derghelijcke linien ende punten oock beschrijuen inde brantsne <arrow.to.target n="marg225"/>. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghelijck AD tot AO, also het viercant van DB tottet viercant van OI <arrow.to.target n="marg226"/>; Maer DQ is euen an OI, ende DQ is den helft van DB (want F is t'middel van AB, ende FQ is euewydich van AD) daerom het viercant van DB, is viervoudich an t'viercant van DQ, ofte van OI, ende veruolghens AD is viervoudich tot AO, daerom AO is I/4 van AD, ende OH oock I/4 (want AH is den helft van AD, ouermits FG ghetrocken is uyt de middelen van AB, AC) daerom doet N<emph type="other"/>HI<emph.end/>/I2 van AD, daer toe ghedaen H<emph type="other"/>DI<emph.end/>/2, comt voor ND 7/I2, daer af ghetrocken P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, rest voor P<emph type="other"/>NI<emph.end/>/4: Maer NR is viervoudich tot RP, daerom RP doet I/20, daer toe P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, doet voor RD 23/60, daerom RA de reste der lini, doet 37/60, Ghelijck dan 37 tot 23, also AR tot RD, ende met de selue reden is bethoont dat <arrow.to.target n="marg227"/> tot <arrow.to.target n="marg228"/>, oock is als 37 tot 23. </s><s>Dese twee rechtsideghe formen dan ghelijckelick beschreuen in verscheyden brandtsneen, hebben het swaerheyts middelpunt in haer middellinien, also dat de deelen onder malcanderen euerednich <arrow.to.target n="marg229"/> sijn. </s><s>Ende so wy inde brandtsnekens BI, IA, AK, KC, driehoucken beschreuen, soo ghedaen is inde brantsneen ABI, ACK, vindende daer naer t'swaerheyts middelpunt des heels binnescreuen rechtlinich plats, t'welck ick neem dat hier S soude wesen, ende daer <arrow.to.target n="marg230"/>, wy souden inder seluer voughen als vooren bethoonen, dat ghelijck AS tot SR, also <arrow.to.target n="marg231"/> tot <arrow.to.target n="marg232"/>. </s><s>Maer wy connen duer sulck oneindelick inschriuen der rechtlinighe formen oneindelick naerderen nae E, ende <arrow.to.target n="marg233"/>, ende ghelijcksideghe platten sullen altijt der middelliniens AD twee sticken euerednich ghedeelt hebben duer haer swaerheyts middelpunt, ende veruolghens de heele brantsneen ABC, <arrow.to.target n="marg234"/>, sullen die deelen euerednich hebben. </s><s>Want laet (soot mueghelick waer) T t'swaerheyts middelpunt sijn des brantsnees ABC, ende <arrow.to.target n="marg235"/> van <arrow.to.target n="marg236"/>, ende laet ons teeckenen <arrow.to.target n="marg237"/>, dat ghelijck ET tot TS, alsoo <arrow.to.target n="marg238"/> tot <arrow.to.target n="marg239"/>. </s><s>Nu alsmen duer t'inschrijuen veelsidegher formen in <arrow.to.target n="marg240"/>, sal ghecommen sijn tot <arrow.to.target n="marg241"/>, men sal met ghelijcke veelsideghe formen in ABC, ghecomen sijn tot T, daerom T sal t'swaerheyts middelpunt sijn der binneschreuen form, ende oock des heelen brantsneens ABC, t'welck ongheschickt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Aller brantsneens middellinien dan, worden van het swaerheyts middelpunt eueredelick ghedeelt, t'welck wy bewysen moesten. </s></p> <p type="main"><s> NP dan is balck, de selue ghedeelt in R, alsoo dat den erm NR sy tot RP, als den driehouck ABC tot de twee driehoucken ABI, ACK, dat is, als 4 tot I (want alle brantsne is tot den driehouck als ABC ghelijck 4 tot 3, duer het 24 voorstel der viercanting des brantsnees van Archim. </s><s>daerom, &amp;c.) Laet ons nu derghelijcke linien ende punten oock beschrijuen inde brantsne <arrow.to.target n="marg225"/>. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ghelijck AD tot AO, also het viercant van DB tottet viercant van OI <arrow.to.target n="marg226"/>; Maer DQ is euen an OI, ende DQ is den helft van DB (want F is t'middel van AB, ende FQ is euewydich van AD) daerom het viercant van DB, is viervoudich an t'viercant van DQ, ofte van OI, ende veruolghens AD is viervoudich tot AO, daerom AO is I/4 van AD, ende OH oock I/4 (want AH is den helft van AD, ouermits FG ghetrocken is uyt de middelen van AB, AC) daerom doet N<emph type="other"/>HI<emph.end/>/I2 van AD, daer toe ghedaen H<emph type="other"/>DI<emph.end/>/2, comt voor ND 7/I2, daer af ghetrocken P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, rest voor P<emph type="other"/>NI<emph.end/>/4: Maer NR is viervoudich tot RP, daerom RP doet I/20, daer toe P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, doet voor RD 23/60, daerom RA de reste der lini, doet 37/60, Ghelijck dan 37 tot 23, also AR tot RD, ende met de selue reden is bethoont dat <arrow.to.target n="marg227"/> tot <arrow.to.target n="marg228"/>, oock is als 37 tot 23. </s><s>Dese twee rechtsideghe formen dan ghelijckelick beschreuen in verscheyden brandtsneen, hebben het swaerheyts middelpunt in haer middellinien, also dat de deelen onder malcanderen euerednich <arrow.to.target n="marg229"/> sijn. </s><s>Ende so wy inde brandtsnekens BI, IA, AK, KC, driehoucken beschreuen, soo ghedaen is inde brantsneen ABI, ACK, vindende daer naer t'swaerheyts middelpunt des heels binnescreuen rechtlinich plats, t'welck ick neem dat hier S soude wesen, ende daer <arrow.to.target n="marg230"/>, wy souden inder seluer voughen als vooren bethoonen, dat ghelijck AS tot SR, also <arrow.to.target n="marg231"/> tot <arrow.to.target n="marg232"/>. </s><s>Maer wy connen duer sulck oneindelick inschriuen der rechtlinighe formen oneindelick naerderen nae E, ende <arrow.to.target n="marg233"/>, ende ghelijcksideghe platten sullen altijt der middelliniens AD twee sticken euerednich ghedeelt hebben duer haer swaerheyts middelpunt, ende veruolghens de heele brantsneen ABC, <arrow.to.target n="marg234"/>, sullen die deelen euerednich hebben. </s><s>Want laet (soot mueghelick waer) T t'swaerheyts middelpunt sijn des brantsnees ABC, ende <arrow.to.target n="marg235"/> van <arrow.to.target n="marg236"/>, ende laet ons teeckenen <arrow.to.target n="marg237"/>, dat ghelijck ET tot TS, alsoo <arrow.to.target n="marg238"/> tot <arrow.to.target n="marg239"/>. </s><s>Nu alsmen duer t'inschrijuen veelsidegher formen in <arrow.to.target n="marg240"/>, sal ghecommen sijn tot <arrow.to.target n="marg241"/>, men sal met ghelijcke veelsideghe formen in ABC, ghecomen sijn tot T, daerom T sal t'swaerheyts middelpunt sijn der binneschreuen form, ende oock des heelen brantsneens ABC, t'welck ongheschickt is. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Aller brantsneens middellinien dan, worden van het swaerheyts middelpunt eueredelick ghedeelt, t'welck wy bewysen moesten. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg225"/>abc <margin.target id="marg225"/>abc
 <margin.target id="marg226"/>20. v. I. B. Appol. <margin.target id="marg226"/>20. v. I. B. Appol.
Line 1969 
Line 1925 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brantsne sijn, diens middellini AD. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de middellini AD, deelen in E, alsoo dat AE tot ED de reden hebbe van 3 tot 2: Ick seg dat E t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden de rechte linien AB, ende AC, ende de selue ghedeelt in haer middelen, F, G, ende ghetrocken worden FG sniende AD in H, daer naer FI ende GK euewydighe van AD, ende laet ghestelt worden t'punt L in IF, inder voughen dat IL sy tot LF, als AE tot ED: Laet oock ghestelt worden t'punt M in KG, alsoo dat MG euen sy an LF, ende laet ghetrocken worden LM sniende AD in N, ende IK sniende AD in O, ende laet IF voortghetrocken worden tot Q, inden grondt BC, ende laet ghestelt worden t'punt P, alsoo dat AP dobbel sy an PD, ende P sal swaerheyts middelpunt sijn des driehoucx ABC, ende want L, M, als swaerheyts middelpunten ghestelt sijn der brantsnekens ABI, ende ACK, soo sal N swaerheyts middelpunt sijn dier twee brandtsnekens,  daerom ghedeelt den balck PN, also dat d'een erm sulcken reden hebbe tot d'ander, als den driehouck ABC tot die twee brantsnekens, wy sullen t'begheerde hebben; maar de heel brantsne heeft sulcken reden tot den driehouck ABC als 4 tot 3 (duer het 24 voorstel vande viercanting der brantsne van Archimed.) daerom den driehouck ABC heeft sulcken reden tot de twee brantsnekens, als 3 tot I; Ghedeelt dan PN alsoo dat het opperste stick, drievoudich sy tot het onderste, wy sullen t'swaerheyts middelpunt des heels hebben. </s><s>Ist dan dat wy bethoonen t'selue, te vallen in E (welcke E duer t'werck soo staet dat AE is tot ED inde reden van 3 tot 2) so is E het ware swaerheyts middelpunt. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>AO ende OH soo wy verclaert hebben int II voorstel, sijn elck I/4 van AD, Maer ghelijck 3 tot 2, alsoo AE tot ED, ende IL tot LF, ende ON tot NH, daerom ghedeelt O<emph type="other"/>HI<emph.end/>/4, in sulcken reden <pb pagenum="82"/>als 3 tot 2, so sal t'stick NH doen I/I0 van AD,</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brantsne sijn, diens middellini AD. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de middellini AD, deelen in E, alsoo dat AE tot ED de reden hebbe van 3 tot 2: Ick seg dat E t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ghetrocken worden de rechte linien AB, ende AC, ende de selue ghedeelt in haer middelen, F, G, ende ghetrocken worden FG sniende AD in H, daer naer FI ende GK euewydighe van AD, ende laet ghestelt worden t'punt L in IF, inder voughen dat IL sy tot LF, als AE tot ED: Laet oock ghestelt worden t'punt M in KG, alsoo dat MG euen sy an LF, ende laet ghetrocken worden LM sniende AD in N, ende IK sniende AD in O, ende laet IF voortghetrocken worden tot Q, inden grondt BC, ende laet ghestelt worden t'punt P, alsoo dat AP dobbel sy an PD, ende P sal swaerheyts middelpunt sijn des driehoucx ABC, ende want L, M, als swaerheyts middelpunten ghestelt sijn der brantsnekens ABI, ende ACK, soo sal N swaerheyts middelpunt sijn dier twee brandtsnekens,  daerom ghedeelt den balck PN, also dat d'een erm sulcken reden hebbe tot d'ander, als den driehouck ABC tot die twee brantsnekens, wy sullen t'begheerde hebben; maar de heel brantsne heeft sulcken reden tot den driehouck ABC als 4 tot 3 (duer het 24 voorstel vande viercanting der brantsne van Archimed.) daerom den driehouck ABC heeft sulcken reden tot de twee brantsnekens, als 3 tot I; Ghedeelt dan PN alsoo dat het opperste stick, drievoudich sy tot het onderste, wy sullen t'swaerheyts middelpunt des heels hebben. </s><s>Ist dan dat wy bethoonen t'selue, te vallen in E (welcke E duer t'werck soo staet dat AE is tot ED inde reden van 3 tot 2) so is E het ware swaerheyts middelpunt. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>AO ende OH soo wy verclaert hebben int II voorstel, sijn elck I/4 van AD, Maer ghelijck 3 tot 2, alsoo AE tot ED, ende IL tot LF, ende ON tot NH, daerom ghedeelt O<emph type="other"/>HI<emph.end/>/4, in sulcken reden <pb pagenum="82"/>als 3 tot 2, so sal t'stick NH doen I/I0 van AD,</s></p>
  
 <p type="main"><s> daer toeghedaen I/2 voor HD, doet voor ND 3/5, daer af ghetrocken P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3 rest voor NP 4/I5, de selue is duer t'bereytsel ghedeelt in E, alsoo dat NE is tot EP, als 3 tot I, daerom EP doet I/I5, daer toe ghedaen P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, comt voor ED 2/5 van AD: Maer wesende ED 2/5, so sal EA doen 3/5, daerom AE heeft sulcken reden tot ED, als 3 tot 2, ende veruolghens E is t'swaerheyts middelpunt des brantsnees ABC, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een brantsne: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> daer toeghedaen I/2 voor HD, doet voor ND 3/5, daer af ghetrocken P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3 rest voor NP 4/I5, de selue is duer t'bereytsel ghedeelt in E, alsoo dat NE is tot EP, als 3 tot I, daerom EP doet I/I5, daer toe ghedaen P<emph type="other"/>DI<emph.end/>/3, comt voor ED 2/5 van AD: Maer wesende ED 2/5, so sal EA doen 3/5, daerom AE heeft sulcken reden tot ED, als 3 tot 2, ende veruolghens E is t'swaerheyts middelpunt des brantsnees ABC, t'welck wy bewysen moesten. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een brantsne: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p>
  
Line 1993 
Line 1949 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een ghecorte brantsne: Huer swaerheyts middelpunt te vinden </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een ghecorte brantsne: Huer swaerheyts middelpunt te vinden </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ghecorte brantsne sijn (welverstaende dat AB euewydighe sy met DC) wiens middellini EF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ghecorte brantsne sijn (welverstaende dat AB euewydighe sy met DC) wiens middellini EF. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s></p>
 <pb pagenum="83"/> <pb pagenum="83"/>
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de ghecorte brantsne volmaken, daer an stellende t'ghebrekende ABG, daer naer salmen teekenen H, alsoo dat GH sy tot HE, als 3 tot 2: Insghelijcx I, alsoo dat GI sy tot IF, als 3 tot 2, daer naer K, alsoo dat IH sulcken reden hebbe tot IK, ghelijck de ghecorte brandtsne ABCD, tot de brantsne ABG; Ick seg dat K t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>I is swaerheyts middelpunt des heels, ende H des deels, ende ghelijck t'ander deel tot dit, alsoo HI tot IK, daerom K, duer het  voorstel, is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorte brantsne, wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de ghecorte brantsne volmaken, daer an stellende t'ghebrekende ABG, daer naer salmen teekenen H, alsoo dat GH sy tot HE, als 3 tot 2: Insghelijcx I, alsoo dat GI sy tot IF, als 3 tot 2, daer naer K, alsoo dat IH sulcken reden hebbe tot IK, ghelijck de ghecorte brandtsne ABCD, tot de brantsne ABG; Ick seg dat K t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>I is swaerheyts middelpunt des heels, ende H des deels, ende ghelijck t'ander deel tot dit, alsoo HI tot IK, daerom K, duer het  voorstel, is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorte brantsne, wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
  
  
 <p type="head"><s> <emph type="other"/>NVVANDEVINDINGDER<emph.end/> </s></p> <p type="head"><s> <emph type="other"/>NVVANDEVINDINGDER<emph.end/> </s></p>
Line 2008 
Line 1964 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> lichaems formens middelpunt, is oock sijn swaerheyts middelpunt. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>YDER<emph.end/> lichaems formens middelpunt, is oock sijn swaerheyts middelpunt. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een viergrondich <arrow.to.target n="marg246"/> wesen, diens formens middelpunt E sy, ende den as van A duer E, tot in F, middelpunt des driehoucx BCD, sy AF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat E oock is sijn swaerheyts middelpunt. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons t'lichaem ophanghen byde lini AF, maer het viergrondich bestaet uyt vier euen ende ghelijcke naelden een selfder ghestalt, wiens ghemeene sop E, daerom AF is des lichaems swaerheyts middellini, ende om de selue reden sal de lini CE oock des swaerheyts middellini sijn: E dan is oock het swaerheyts <pb pagenum="84"/>middelpunt.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een viergrondich <arrow.to.target n="marg246"/> wesen, diens formens middelpunt E sy, ende den as van A duer E, tot in F, middelpunt des driehoucx BCD, sy AF. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat E oock is sijn swaerheyts middelpunt. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet ons t'lichaem ophanghen byde lini AF, maer het viergrondich bestaet uyt vier euen ende ghelijcke naelden een selfder ghestalt, wiens ghemeene sop E, daerom AF is des lichaems swaerheyts middellini, ende om de selue reden sal de lini CE oock des swaerheyts middellini sijn: E dan is oock het swaerheyts <pb pagenum="84"/>middelpunt.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg246"/>Tetraedron. <margin.target id="marg246"/>Tetraedron.
 </s></p> </s></p>
  
  
 <p type="main"><s> Sghelijcx sal oock t'bewys sijn van allen lichamen hebbende middelpunten der form, soo wel vermeerde ende ghecorte gheschicte lichamen, als gheschicte, want soomense ophangt byde middellinien deur eenighen lichamelicken houck, ofte duer het middelpunt haerder gronden ende des formens middelpunt, soo hebben al de naelden (wiens ghemeene sop het formens middelpunt, ende gronden de platten des lichaems sijn) tot allen sijden ghelijcke ghestalt, daerom oock duer ghemeene wetenschap, ende duer de  begheerte des I boucx, alles hangt an die lini euewichtich, ende veruolghens de sne sulcker twee swaerheyts middellinien malcander sniende in des formens middelpunt, is ock het sawerheyts middelpunt. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder lichaems formens middelpunt dan, is oock sijn swaerheyts middelpunt.</s></p> <p type="main"><s> Sghelijcx sal oock t'bewys sijn van allen lichamen hebbende middelpunten der form, soo wel vermeerde ende ghecorte gheschicte lichamen, als gheschicte, want soomense ophangt byde middellinien deur eenighen lichamelicken houck, ofte duer het middelpunt haerder gronden ende des formens middelpunt, soo hebben al de naelden (wiens ghemeene sop het formens middelpunt, ende gronden de platten des lichaems sijn) tot allen sijden ghelijcke ghestalt, daerom oock duer ghemeene wetenschap, ende duer de  begheerte des I boucx, alles hangt an die lini euewichtich, ende veruolghens de sne sulcker twee swaerheyts middellinien malcander sniende in des formens middelpunt, is ock het sawerheyts middelpunt. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder lichaems formens middelpunt dan, is oock sijn swaerheyts middelpunt.</s></p>
  
 <p type="head"><s>X. <emph type="other"/>VERTOOCH. XV. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s>X. <emph type="other"/>VERTOOCH. XV. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
Line 2022 
Line 1978 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHE<emph.end/>. </s><s>Laet AB een driehouckich pilaer sijn diens grondt ACD. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat sijn swaerheyts middelpunt int middel vanden as is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van D tot E int middel van AC de lini DE: Daer naer FG ende HI euewydighe van AC, sniende DE inde punten K, L, daer naer de linien FM, HN, IO, GP, euewydighe met DE, daer naer van A tot Q int middel der sijde DC, de lini AQ:  Laet sghelijcx oock beschreuen worden het decsel, ende laet ons den pilaer doorsnien met een plat <arrow.to.target n="marg247"/> RS euewidich met den grondt ADC, ende S sy int middel van CB. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>T'plat ghetrocken duer DE, ende duer haer lijckstandighe <arrow.to.target n="marg248"/> int decksel, deelt den binneschreuen pilaer uyt die twee vierhouckighe pilaren vergaert, in twee euen ende ghelijcke deelen, ende van ghelijcke ghestalt; het doorsnijt dan dier binneschreuen pilaers swaerheydts middelpunt. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhouckighe pilaren meer beschreuen sijn inde ghegheuen driehouckighen, hoe dat dese min verschilt van die; wy connen dan duer dat oneindelick <pb pagenum="85"/>naerderen  sulck een form binnen de ghegheuen pilaer beschrijuen, dat haer verschil vande binnescreuen minder sal wesen dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy, waer uyt volght dat het staltwicht des deels DECB ouer d'een sijde des plats, min verschillen sal van t'staltwicht des deels ouer d'ander sijde des plats, dan eenich lichaem datmen soude connen gheuen hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus :  Daerom t'plat duer DE ende haer lickstandighe <arrow.to.target n="marg249"/> int decksel, lijt duer t'swaerheyts middelpunt des ghegheuen pilaers, ofte het swaerheyts middelpunt is in dat plat. </s><s>Ende om de selue reden ist oock int plat duer AQ, ende haer lijckstandighe int decksel. </s><s>Maer deser twee platten ghemeene sne is de rechte lini tusschen de swaerheyts middelpunten des grondts ende decsels, welcke lini den as is des ghegheuen pilaers, tswaerheyts middelpunt dan is inden as, het is oock int plat duer RS, want t'selue deelt den pilaer in twee euen, ghelijcke, ende lijckstandighe deelen; Maer dat plat doorsnijt den as in sijn middel, het swaerheyts middelpunt dan is in des as middel.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHE<emph.end/>. </s><s>Laet AB een driehouckich pilaer sijn diens grondt ACD. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat sijn swaerheyts middelpunt int middel vanden as is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van D tot E int middel van AC de lini DE: Daer naer FG ende HI euewydighe van AC, sniende DE inde punten K, L, daer naer de linien FM, HN, IO, GP, euewydighe met DE, daer naer van A tot Q int middel der sijde DC, de lini AQ:  Laet sghelijcx oock beschreuen worden het decsel, ende laet ons den pilaer doorsnien met een plat <arrow.to.target n="marg247"/> RS euewidich met den grondt ADC, ende S sy int middel van CB. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>T'plat ghetrocken duer DE, ende duer haer lijckstandighe <arrow.to.target n="marg248"/> int decksel, deelt den binneschreuen pilaer uyt die twee vierhouckighe pilaren vergaert, in twee euen ende ghelijcke deelen, ende van ghelijcke ghestalt; het doorsnijt dan dier binneschreuen pilaers swaerheydts middelpunt. </s><s>Maer hoe datter sulcke vierhouckighe pilaren meer beschreuen sijn inde ghegheuen driehouckighen, hoe dat dese min verschilt van die; wy connen dan duer dat oneindelick <pb pagenum="85"/>naerderen  sulck een form binnen de ghegheuen pilaer beschrijuen, dat haer verschil vande binnescreuen minder sal wesen dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy, waer uyt volght dat het staltwicht des deels DECB ouer d'een sijde des plats, min verschillen sal van t'staltwicht des deels ouer d'ander sijde des plats, dan eenich lichaem datmen soude connen gheuen hoe cleen het sy, waer uyt ick aldus :  Daerom t'plat duer DE ende haer lickstandighe <arrow.to.target n="marg249"/> int decksel, lijt duer t'swaerheyts middelpunt des ghegheuen pilaers, ofte het swaerheyts middelpunt is in dat plat. </s><s>Ende om de selue reden ist oock int plat duer AQ, ende haer lijckstandighe int decksel. </s><s>Maer deser twee platten ghemeene sne is de rechte lini tusschen de swaerheyts middelpunten des grondts ende decsels, welcke lini den as is des ghegheuen pilaers, tswaerheyts middelpunt dan is inden as, het is oock int plat duer RS, want t'selue deelt den pilaer in twee euen, ghelijcke, ende lijckstandighe deelen; Maer dat plat doorsnijt den as in sijn middel, het swaerheyts middelpunt dan is in des as middel.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg247"/>Plano. <margin.target id="marg247"/>Plano.
 <margin.target id="marg248"/>Homologam. <margin.target id="marg248"/>Homologam.
Line 2048 
Line 2004 
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IIVOORBEELT<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een vierhouckich pilaer wesen, diens grondt ACDE. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat sijn swaerheyts middelpunt int middel vanden as is. </s><s>T' <emph type="other"/>BERYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken een plat duer AD, ende haer lijckstandighe int decksel, deelende also den ghegheuen pilaer in twee driehouckighe pilaren, welcker yder het swaerheyts middelpunt int middel vanden as heeft duer het I voorbeelt, daerom ghetrocken den balck tusschen die twee punten, ende den seluen ghedeelt in sijn ermen, het onderscheydt der ermen sal het swaerheyts middelpunt sijn des ghegheuen pilaers, welck punt valt in t'swaerheyts middelpunt des plats euewydich vanden grondt den pilaer in twee euen stucken deelende, ende t'selue int middel der lini tusschen de swaerheyts middelpunten des gronts ende decksels, dat is int middel vanden as; T'selue salmen oock alsoo bethoonen in yder pilaer. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder pilaers swaerheyts middelpunt dan, is int middel vanden as, t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet AB een vierhouckich pilaer wesen, diens grondt ACDE. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat sijn swaerheyts middelpunt int middel vanden as is. </s><s><emph type="other"/>T'BERYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken een plat duer AD, ende haer lijckstandighe int decksel, deelende also den ghegheuen pilaer in twee driehouckighe pilaren, welcker yder het swaerheyts middelpunt int middel vanden as heeft duer het I voorbeelt, daerom ghetrocken den balck tusschen die twee punten, ende den seluen ghedeelt in sijn ermen, het onderscheydt der ermen sal het swaerheyts middelpunt sijn des ghegheuen pilaers, welck punt valt in t'swaerheyts middelpunt des plats euewydich vanden grondt den pilaer in twee euen stucken deelende, ende t'selue int middel der lini tusschen de swaerheyts middelpunten des gronts ende decksels, dat is int middel vanden as; T'selue salmen oock alsoo bethoonen in yder pilaer. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder pilaers swaerheyts middelpunt dan, is int middel vanden as, t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
 <pb pagenum="86"/> <pb pagenum="86"/>
 <p type="head"><s><emph type="other"/>XI. VERTOOCH. XVI. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>XI. VERTOOCH. XVI. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
Line 2060 
Line 2016 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een naelde sijn, diens grondt den driehouck BCD, wiens swaerheyts middelpunt E, ende den as AE. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat des naeldens swaerheyts middelpunt inden as AE is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons de naelde snien met een plat FGH euewydich met BCD, ende sniende den as AE in I: Laet oock ghetrocken worden FK, GL, HM, euewydich vanden as AE, alsoo dat de punten K, L, M, int plat sijn des driehoucks BCD, inder voughen dat FGHKLM een pilaer is, wiens grondt IKL euen ende ghelijck is an het decksel FGH, ende ghelijck anden grondt BCD;  Daer naer ghelijck de naelde doorsneen was met FGH, laetse noch eenmal alsoo doorsneen sijn met het plat NOP, sniende den as in Q, ende daer uyt oock alsoo ghemaect den pilaer NOPRST, te weten NR, OS, PT, euewydich vanden as AE, ende de punten R, S, T, int plat FGH. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien de driehoucken NOP, RST, FGH, KLM, alle ghelijck sijn anden driehouck BCD, ende dat haer punten Q, I, E, in haer sulcken stant hebben als E inden driehouck BCD, ende dat E des driehoucx BCD swaerheyts middelpunt is, soo sijn oock die Q, I, E, haer driehouckens swaerheyts middelpunten, waer duer IE as is des pilaers FGHKLM, in wiens middel huer swaerheyts middelpunt is duer het  voorstel. </s><s>Sghelijcx is QI oock as des pilaers NOPRST, in wiens middel huer swaerheyts middelpunt is, ende vervolgens het swaerheyts middelpunt des lichaems uyt die twee pilaren vergaert is in QE, daerom oock in AE;  Maer hoe datter inde naelde sulcke pilaren meer beschreuen worden, hoe dattet verschil der naelde ende der <pb pagenum="87"/>binneschreuen form van sulcke pilaren vergaert, minder is, </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een naelde sijn, diens grondt den driehouck BCD, wiens swaerheyts middelpunt E, ende den as AE. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat des naeldens swaerheyts middelpunt inden as AE is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons de naelde snien met een plat FGH euewydich met BCD, ende sniende den as AE in I: Laet oock ghetrocken worden FK, GL, HM, euewydich vanden as AE, alsoo dat de punten K, L, M, int plat sijn des driehoucks BCD, inder voughen dat FGHKLM een pilaer is, wiens grondt IKL euen ende ghelijck is an het decksel FGH, ende ghelijck anden grondt BCD;  Daer naer ghelijck de naelde doorsneen was met FGH, laetse noch eenmal alsoo doorsneen sijn met het plat NOP, sniende den as in Q, ende daer uyt oock alsoo ghemaect den pilaer NOPRST, te weten NR, OS, PT, euewydich vanden as AE, ende de punten R, S, T, int plat FGH. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Anghesien de driehoucken NOP, RST, FGH, KLM, alle ghelijck sijn anden driehouck BCD, ende dat haer punten Q, I, E, in haer sulcken stant hebben als E inden driehouck BCD, ende dat E des driehoucx BCD swaerheyts middelpunt is, soo sijn oock die Q, I, E, haer driehouckens swaerheyts middelpunten, waer duer IE as is des pilaers FGHKLM, in wiens middel huer swaerheyts middelpunt is duer het  voorstel. </s><s>Sghelijcx is QI oock as des pilaers NOPRST, in wiens middel huer swaerheyts middelpunt is, ende vervolgens het swaerheyts middelpunt des lichaems uyt die twee pilaren vergaert is in QE, daerom oock in AE;  Maer hoe datter inde naelde sulcke pilaren meer beschreuen worden, hoe dattet verschil der naelde ende der <pb pagenum="87"/>binneschreuen form van sulcke pilaren vergaert, minder is, </s></p>
  
 <p type="main"><s> blijuende nochtan het swaerheyts middelpunt der binneschreuen form altijt inden as AE; Wy connen dan duer dat oneindelick naerderen sulcken form binnen de naelde stellen, dattet verschil tusschen haer ende de naelde, minder sal wesen dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy, waer uyt volght dat stellende AE voor swaerheyts middellini, der naelde, soo sal het staltwicht van d'een sijde tot d'ander, min verschillen dan eenighe swaerheyt diemen soude connen gheuen, waer uyt ick aldus :  Sghelijcx sal oock t'bewys sijn val naelden wiens gronden sijn Vierhoucken, Veelhoucken, Ronden &amp;c. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder naeldens swaerheyts middelpunt dan is inden as.</s></p> <p type="main"><s> blijuende nochtan het swaerheyts middelpunt der binneschreuen form altijt inden as AE; Wy connen dan duer dat oneindelick naerderen sulcken form binnen de naelde stellen, dattet verschil tusschen haer ende de naelde, minder sal wesen dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy, waer uyt volght dat stellende AE voor swaerheyts middellini, der naelde, soo sal het staltwicht van d'een sijde tot d'ander, min verschillen dan eenighe swaerheyt diemen soude connen gheuen, waer uyt ick aldus :  Sghelijcx sal oock t'bewys sijn val naelden wiens gronden sijn Vierhoucken, Veelhoucken, Ronden &amp;c. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yder naeldens swaerheyts middelpunt dan is inden as.</s></p>
  
 <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg254"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg255"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg256"/>. </s></p> <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg254"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg255"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg256"/>. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 2082 
Line 2038 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een naelde: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een naelde: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een naelde wesen, diens grondt sy den driehouck BCD. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de swaerheyts middelpunten vinden van eenighe twee driehoucken, als E van BCD, ende F van ADC, treckende de linien AE, BF; welcker sne G, ick seg te wesen het begheerde swaerheyts middelpunt. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Des naldens ABCD swaerheyts middelpunt is in AE, ende oock in BF, duer het I6 voorstel, het is dan nootsaeclick G. </s><s> T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een naelde: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een naelde wesen, diens grondt sy den driehouck BCD. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten haer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de swaerheyts middelpunten vinden van eenighe twee driehoucken, als E van BCD, ende F van ADC, treckende de linien AE, BF; welcker sne G, ick seg te wesen het begheerde swaerheyts middelpunt. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Des naldens ABCD swaerheyts middelpunt is in AE, ende oock in BF, duer het I6 voorstel, het is dan nootsaeclick G. </s><s> <emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een naelde: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>XII. VERTOOCH. XVIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>XII. VERTOOCH. XVIII. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheyts middelpunt van yder naelde deelt den as alsoo, dat het stick naer den houck drievoudich is an t'ander. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>HET<emph.end/> swaerheyts middelpunt van yder naelde deelt den as alsoo, dat het stick naer den houck drievoudich is an t'ander. </s></p>
 <pb pagenum="88"/> <pb pagenum="88"/>
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een driehouckighe naelde wesen, diens sop A, ende grondt BCD, ende den as van B tot int swaerheyts middelpunt E des driehoucx ADC, sy BE, ende van A tot int swaerheyts middelpunt F des driehoucx BCD sy AF, sniende BE in G, voor t'swaerheyts middelpunt der ghegheuen naelde. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat BG drievoudich is an GE. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van H middel van CD, de linien HA, HB. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits HA ghetrocken is uyt het middel van DC tot inden houck A, ende dat E t'swaerheyts middelpunt is des driehoucx ACD, soo sal AE dobbel sijn an EH duer het  voorstel, ende om de selue reden sal BF dobbel wesen an FH. </s><s>Dit soo sijnde, ghetrocken de reden EA 2, tot AH 3, vande reden BF 2, tot F<emph type="other"/>HI<emph.end/> (dat is <arrow.to.target n="marg257"/> 3/2 van <arrow.to.target n="marg258"/> 2/I) daer rest <arrow.to.target n="marg259"/> de reden van BG tot GE: Maer treckende <arrow.to.target n="marg260"/> 2/3 van <arrow.to.target n="marg261"/> 2/I daer blijft <arrow.to.target n="marg262"/> 3/I. </s><s>BG dan is tot GE, als 3 tot I.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een driehouckighe naelde wesen, diens sop A, ende grondt BCD, ende den as van B tot int swaerheyts middelpunt E des driehoucx ADC, sy BE, ende van A tot int swaerheyts middelpunt F des driehoucx BCD sy AF, sniende BE in G, voor t'swaerheyts middelpunt der ghegheuen naelde. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dat BG drievoudich is an GE. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons trecken van H middel van CD, de linien HA, HB. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Ouermits HA ghetrocken is uyt het middel van DC tot inden houck A, ende dat E t'swaerheyts middelpunt is des driehoucx ACD, soo sal AE dobbel sijn an EH duer het  voorstel, ende om de selue reden sal BF dobbel wesen an FH. </s><s>Dit soo sijnde, ghetrocken de reden EA 2, tot AH 3, vande reden BF 2, tot F<emph type="other"/>HI<emph.end/> (dat is <arrow.to.target n="marg257"/> 3/2 van <arrow.to.target n="marg258"/> 2/I) daer rest <arrow.to.target n="marg259"/> de reden van BG tot GE: Maer treckende <arrow.to.target n="marg260"/> 2/3 van <arrow.to.target n="marg261"/> 2/I daer blijft <arrow.to.target n="marg262"/> 3/I. </s><s>BG dan is tot GE, als 3 tot I.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg257"/>Reden <margin.target id="marg257"/>Reden
 <margin.target id="marg258"/>Reden <margin.target id="marg258"/>Reden
Line 2119 
Line 2075 
  
  
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>AER<emph.end/> de naelde een keghel sijnde, te weten dat den grondt waer een rondt ofte lanckrondt, t'selfde sal daerin oock alsoo bewesen <pb pagenum="89"/>worden, want het is duer t'voorgaende kennelick, dat alle veelhouckighe naelde in haer beschreuen, t'swaerheyts middelpunt alsoo sal hebben, dattet opperste deel drievoudich is teghen het onderste. </s><s>Maer hoe de naelde daer in beschreuen van meer houcken is, hoe die binneschreuen naeldens grootheyt vande ronde naelde min verschilt, daerom oock connen wy om het oneindelick naerderen, een binneschreuen setten, min verschillende vande veruatende, dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy; Daerom oock de langde der plaets van diens swaerheyts middelpunt tot deses, corter soude moeten wesen dan eenighe langde die mueghelick is ghegheuen te worden, waer uyt ick aldus :  T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan van yder naelde, deelt den as alsoo, dat het stuck naer den houck drieuoudich is an t'ander.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>AER<emph.end/> de naelde een keghel sijnde, te weten dat den grondt waer een rondt ofte lanckrondt, t'selfde sal daerin oock alsoo bewesen <pb pagenum="89"/>worden, want het is duer t'voorgaende kennelick, dat alle veelhouckighe naelde in haer beschreuen, t'swaerheyts middelpunt alsoo sal hebben, dattet opperste deel drievoudich is teghen het onderste. </s><s>Maer hoe de naelde daer in beschreuen van meer houcken is, hoe die binneschreuen naeldens grootheyt vande ronde naelde min verschilt, daerom oock connen wy om het oneindelick naerderen, een binneschreuen setten, min verschillende vande veruatende, dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy; Daerom oock de langde der plaets van diens swaerheyts middelpunt tot deses, corter soude moeten wesen dan eenighe langde die mueghelick is ghegheuen te worden, waer uyt ick aldus :  <emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Het swaerheyts middelpunt dan van yder naelde, deelt den as alsoo, dat het stuck naer den houck drieuoudich is an t'ander.</s></p>
  
 <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg264"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg265"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg266"/>. </s></p> <p type="main"><s> A. </s><s><arrow.to.target n="marg264"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg265"/>; O. </s><s><arrow.to.target n="marg266"/>. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 2139 
Line 2095 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen t'swaerheyts middelpunt eens lichaems ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel kennelick is: Het swaerheyts middelpunt des ander deels te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen t'swaerheyts middelpunt eens lichaems ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel kennelick is: Het swaerheyts middelpunt des ander deels te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een lichaem sijn, diens swaerheyts middelpunt E, ende BDA deel des lichaems, wiens swaerheyts middelpunt F. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten t'swaerheyts middelpunt vinden des ander deels BCD. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken FE tot in G, alsoo dat FE sulcken reden hebbe tot EG, als tstick BDC tottet stick BDA: Ick seg dat G t'begheerde swaerheyts middelpunt is, des ander sticx BDC; waer af t'bewys ghelijck sal sijn an t'bewys des  voorstels. </s><s>Wy souden oock moghen voorbeelt setten van een heele cloot, wiens ander deel oock een cloot sy, maer sulcx is openbaer ghenouch duer het tweede voorbeelt des boueschreuen 9 voorstels in ronden. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen t'swaerheydts middelpunt eens lichaems ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel <pb pagenum="90"/>kennelick is, wy hebben t'swaerheyts middelpunt des ander deels gheuonden, naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een lichaem sijn, diens swaerheyts middelpunt E, ende BDA deel des lichaems, wiens swaerheyts middelpunt F. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten t'swaerheyts middelpunt vinden des ander deels BCD. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal trecken FE tot in G, alsoo dat FE sulcken reden hebbe tot EG, als tstick BDC tottet stick BDA: Ick seg dat G t'begheerde swaerheyts middelpunt is, des ander sticx BDC; waer af t'bewys ghelijck sal sijn an t'bewys des  voorstels. </s><s>Wy souden oock moghen voorbeelt setten van een heele cloot, wiens ander deel oock een cloot sy, maer sulcx is openbaer ghenouch duer het tweede voorbeelt des boueschreuen 9 voorstels in ronden. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen t'swaerheydts middelpunt eens lichaems ende sijns deels, wiens reden an t'ander deel <pb pagenum="90"/>kennelick is, wy hebben t'swaerheyts middelpunt des ander deels gheuonden, naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>VIII<emph.end/>  <emph type="other"/>EYSCH<emph.end/>.  <emph type="other"/>XX<emph.end/>  <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>VIII<emph.end/>  <emph type="other"/>EYSCH<emph.end/>.  <emph type="other"/>XX<emph.end/>  <emph type="other"/>VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
Line 2151 
Line 2107 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ghecorte naelde sijn, diens decksel ABC, ende grondt DEF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten huer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de ghecorte naelde volmaken, daer an stellende het ghebrekende ABCG, vindende H swaerheyts middelpunt des driehoucx DEF, treckende den as GH, wiens punt inden driehouck ABC, sy I, daernaer salmen teeckenen K, alsoo dat GK drievoudich sy an KI: Insghelijcx L, also dat GL drievoudich sy an LH, teeckenende M, alsoo dat KL sulcken reden hebbe tot LM, ghelijck de ghecorte naelde ABCDEF, tot de naelde ABCG, Ick seg dat M t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>L is swaerheyts middelpunt des heels, ende K des deels, ende ghelijck t'onderste deel tottet bouenste, also KL tot LM, Daerom M, door het  voorstel des I boucx is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>Sghelijcx sal oock den voortganck sijn in allen anderen ghecorte naelden. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorte naelde: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCDEF een ghecorte naelde sijn, diens decksel ABC, ende grondt DEF. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten huer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal de ghecorte naelde volmaken, daer an stellende het ghebrekende ABCG, vindende H swaerheyts middelpunt des driehoucx DEF, treckende den as GH, wiens punt inden driehouck ABC, sy I, daernaer salmen teeckenen K, alsoo dat GK drievoudich sy an KI: Insghelijcx L, also dat GL drievoudich sy an LH, teeckenende M, alsoo dat KL sulcken reden hebbe tot LM, ghelijck de ghecorte naelde ABCDEF, tot de naelde ABCG, Ick seg dat M t'begheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>L is swaerheyts middelpunt des heels, ende K des deels, ende ghelijck t'onderste deel tottet bouenste, also KL tot LM, Daerom M, door het  voorstel des I boucx is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>Sghelijcx sal oock den voortganck sijn in allen anderen ghecorte naelden. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorte naelde: Wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>IX. EYSCH. XXI. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>IX. EYSCH. XXI. VOORSTEL<emph.end/>.</s></p>
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een platgrondich lichaem soodanigher form alst valt: Sijn swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een platgrondich lichaem soodanigher form alst valt: Sijn swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet A een ongheschickt platgrondich lichaem sijn, dat is omvanghen in platten so veel alst sy. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet A een ongheschickt platgrondich lichaem sijn, dat is omvanghen in platten so veel alst sy. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal <pb pagenum="91"/>t'lichaem deelen inde nalden <arrow.to.target n="marg268"/> dieder ten weynichsten ende bequamelicxt uyt vallen willen. </s><s>Ten quaetsten commende men can als duer ghemeene reghel, alle platgrondich lichaem in soo veel naelden deelen alst platten heeft, stellende eenich punt int lichaem voor haer ghemeene sop. </s><s> Dit soo sijnde, men sal yder naeldens swaerheyts middelpunt vinden duer het  voorstel. </s><s>Daer naer om te vinden t'ghemeene swaerheydts middelpunt van twee naelden, men sal tusschen haer swaerheyts middelpunten een balck trecken, die deelende in sulcken reden als haer twee naelden tot malcanderen sijn, weluerstaende t'cortste deel naer de swaerste naelde. </s><s>Ende inder selue voughen salmen daertoe vergaderen de derde naelde, ende alle d'ander, ende t'punt den balck alsoo ten laetsten deelende, sal t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn, waer af t'bewys openbaer is. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een platgrondich lichaem soodanigher form alst valt, Wy hebben sijn swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den heysch.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal <pb pagenum="91"/>t'lichaem deelen inde nalden <arrow.to.target n="marg268"/> dieder ten weynichsten ende bequamelicxt uyt vallen willen. </s><s>Ten quaetsten commende men can als duer ghemeene reghel, alle platgrondich lichaem in soo veel naelden deelen alst platten heeft, stellende eenich punt int lichaem voor haer ghemeene sop. </s><s> Dit soo sijnde, men sal yder naeldens swaerheyts middelpunt vinden duer het  voorstel. </s><s>Daer naer om te vinden t'ghemeene swaerheydts middelpunt van twee naelden, men sal tusschen haer swaerheyts middelpunten een balck trecken, die deelende in sulcken reden als haer twee naelden tot malcanderen sijn, weluerstaende t'cortste deel naer de swaerste naelde. </s><s>Ende inder selue voughen salmen daertoe vergaderen de derde naelde, ende alle d'ander, ende t'punt den balck alsoo ten laetsten deelende, sal t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn, waer af t'bewys openbaer is. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een platgrondich lichaem soodanigher form alst valt, Wy hebben sijn swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den heysch.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg268"/>Pyramids. <margin.target id="marg268"/>Pyramids.
 </s></p> </s></p>
Line 2179 
Line 2135 
  
 <p type="main"><s> Het swaerheyts middelpunt des rechten branders inden as te wesen is duer ghemeene wetenschap openbaer, wy sullen dan alleenelick t'voorbeelt stellen des gheens diens as opden grondt cromhouckich is.</s></p> <p type="main"><s> Het swaerheyts middelpunt des rechten branders inden as te wesen is duer ghemeene wetenschap openbaer, wy sullen dan alleenelick t'voorbeelt stellen des gheens diens as opden grondt cromhouckich is.</s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brander wesen diens grondt BC sy, ende den as AD daerop cromhouckich. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dattet swaerheyts middelpunt in AD is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons den brander snien met twee platten EF, GH euewydich vanden grondt BC, welcker ghemeene sneen met den as AD, sijn I, K; Ende laet ons trecken de linien EL, FM, GN, HO: <pb pagenum="92"/>ende LM, NO, GH, sullen lancronden <arrow.to.target n="marg270"/> wesen ghelijck an t'lanckront BC; ende laet EM met GO pilaren sijn uyt de selue beschreuen.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brander wesen diens grondt BC sy, ende den as AD daerop cromhouckich. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten bewysen dattet swaerheyts middelpunt in AD is. </s><s><emph type="other"/>T'BEREYTSEL<emph.end/>. </s><s>Laet ons den brander snien met twee platten EF, GH euewydich vanden grondt BC, welcker ghemeene sneen met den as AD, sijn I, K; Ende laet ons trecken de linien EL, FM, GN, HO: <pb pagenum="92"/>ende LM, NO, GH, sullen lancronden <arrow.to.target n="marg270"/> wesen ghelijck an t'lanckront BC; ende laet EM met GO pilaren sijn uyt de selue beschreuen.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg270"/>Ellipses. <margin.target id="marg270"/>Ellipses.
 </s></p> </s></p>
Line 2187 
Line 2143 
  
  
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Want LD halfmiddellini <arrow.to.target n="marg271"/> des lancrondts LM euen is an DM, oock an NI, ende IO, soo sal ID as sijn des pilaers EM, inde welcke diens pilaers swaerheyts middelpunt is: ende om de selue reden sal t'swaerheyts middelpunt des pilaers GO oock wesen in KI, ende veruolghens t'swaerheyts middelpunt des lichaems uyt die twee pilaren vergaert is in KD, daerom oock in AD. </s><s>Maer hoe datter sulcke pilaren inden brander meer beschreuen worden, hoe dattet verschil des branders ende der binneschreuen form van sulcke pilaren vergaert, minder is. </s><s>Wy connen dan duer dat oneindelick naerderen sulcken form binnen den brander stellen, dat huer verschil minder sal wesen, dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy; Waer uyt volght dat stellende AD voor swaerheyts middellini des branders, soo sal t'staltwicht van d'een sijde tot d'ander, min verschillen dan eenighe swaerheyt diemen soude connen gheuen, waer uyt ick aldus :  Daerom AD is haer swaerheyts middellini. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yders branders swaerheyts middelpunt dan, is inden as; t'welck wy bewysen moesten.</s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Want LD halfmiddellini <arrow.to.target n="marg271"/> des lancrondts LM euen is an DM, oock an NI, ende IO, soo sal ID as sijn des pilaers EM, inde welcke diens pilaers swaerheyts middelpunt is: ende om de selue reden sal t'swaerheyts middelpunt des pilaers GO oock wesen in KI, ende veruolghens t'swaerheyts middelpunt des lichaems uyt die twee pilaren vergaert is in KD, daerom oock in AD. </s><s>Maer hoe datter sulcke pilaren inden brander meer beschreuen worden, hoe dattet verschil des branders ende der binneschreuen form van sulcke pilaren vergaert, minder is. </s><s>Wy connen dan duer dat oneindelick naerderen sulcken form binnen den brander stellen, dat huer verschil minder sal wesen, dan eenich ghegheuen lichaem hoe cleen het sy; Waer uyt volght dat stellende AD voor swaerheyts middellini des branders, soo sal t'staltwicht van d'een sijde tot d'ander, min verschillen dan eenighe swaerheyt diemen soude connen gheuen, waer uyt ick aldus :  Daerom AD is haer swaerheyts middellini. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Yders branders swaerheyts middelpunt dan, is inden as; t'welck wy bewysen moesten.</s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
 <margin.target id="marg271"/>Semidiameter. <margin.target id="marg271"/>Semidiameter.
 </s></p> </s></p>
Line 2213 
Line 2169 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een brander: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een brander: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brander wesen diens sop A, ende as AD sy. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den as AD in E deelen, alsoo dat AE dobbel sy an ED, ende E sal t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn; T'welck bewesen is duer Frederick Commandin int 29 voorstel, waer af den sin verclaert naer onse manier soodanich is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet den brander doorsneen worden met een plat FG, euewydich vanden grondt BC, ende duer t'middel des as H, ende sniende de uytersten des branders in I, K, ende laet BCGF ende IKLM twee pilaren sijn, beschreuen omme den brander, wiens middelpunten N, O, ende IKPQ een pilaer binnen den brander, wiens swaerheyts middelpunt oock O sijn sal. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABC een brander wesen diens sop A, ende as AD sy. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten sijn swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den as AD in E deelen, alsoo dat AE dobbel sy an ED, ende E sal t'begheerde swaerheyts middelpunt sijn; T'welck bewesen is duer Frederick Commandin int 29 voorstel, waer af den sin verclaert naer onse manier soodanich is. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>Laet den brander doorsneen worden met een plat FG, euewydich vanden grondt BC, ende duer t'middel des as H, ende sniende de uytersten des branders in I, K, ende laet BCGF ende IKLM twee pilaren sijn, beschreuen omme den brander, wiens middelpunten N, O, ende IKPQ een pilaer binnen den brander, wiens swaerheyts middelpunt oock O sijn sal. </s></p>
  
 <p type="main"><s> Nu want ghelijck AD tot AH, t'welck is als 2 tot I, alsoo <pb pagenum="93"/>t'rondt BC tottet rondt IK <arrow.to.target n="marg275"/>, soo sal den pilaer BG sulcken reden hebben tot den pilaer IL <arrow.to.target n="marg276"/>, als 2 tot I, daerom laet BG weghen 2 lb, ende I<emph type="other"/>LI<emph.end/> lb: Maer huer swaerheyts middelpunten sijn N, O, de lini dan NO sal balck sijn de selue ghedeelt in huer ermen, dat is in R, alsoo dat NR dobbel sy an RO, soo sal R swaerheyts middelpunt sijn der twee ommeschreuen pilaren, ende O ist vande binneschreuen, ende R sal soo verre van E vallen, als O van E, te weten elck I/I2 van AD: Ende sulcx sal in alle anderen der ghelijcke voorbeelden oock alsoo gheschien. </s><s>Maer op dattet claerder sy, Wy sullender noch een besonder voorbeelt af beschrijuen aldus: Laet ons den brander ABC noch eenmael snien duer de middelen van AH, ende HD, daer uyt teeckenende vier omschreuen, ende drie binneschreuen pilaren, als hier onder, alwaer AD des branders as is, ende der pilaren middelpunten sijn I, K, L, M, ende AE sy noch dobbel an ED als vooren. </s><s>Nu want ghelijck AD tot AN (t'welck is als 4 tot 3 <arrow.to.target n="marg277"/>) alsoo het rondt BC tottet rondt OP, soo sal den pilaer BF sulcken reden hebben tot den pilaer OQ, als 4 tot 3, ende om de selue oirsaeck sal BF sulcken reden hebben tot de derde diens middelpunt K, als 4 tot 2, ende tot den omschreuen pilaer wiens middelpunt I, als 4 tot I: Daerom laet d'onderste der omschreuen pilaren weghen 4 lb, d'ander 3 lb, de volghende 2 lb, de hoochste I lb: Laet oock om de selue reden de leegste der binneschreuen pilaren weghen 3 lb, d'ander 2 lb, de laetste I lb. </s><s>T'welck soo sijnde, ende anghesien alle de swaerheyts middelpunten ende der pilaren swaerheden bekent sijn, soo ist openbaer duer het  voorstel des I boucx, dattet swaerheyts middelpunt der vier omschreuen pilaren sal vallen in L, also dat LE sal doen I/24 van AD, ende der drie binneschreuen pilaren sal vallen in S, also <pb pagenum="94"/>dat SE oock sal doen I/24 van AD. </s><s>Dees twee punten dan L ende S vallen wederom euen verre van E. </s></p> <p type="main"><s> Nu want ghelijck AD tot AH, t'welck is als 2 tot I, alsoo <pb pagenum="93"/>t'rondt BC tottet rondt IK <arrow.to.target n="marg275"/>, soo sal den pilaer BG sulcken reden hebben tot den pilaer IL <arrow.to.target n="marg276"/>, als 2 tot I, daerom laet BG weghen 2 lb, ende I<emph type="other"/>LI<emph.end/> lb: Maer huer swaerheyts middelpunten sijn N, O, de lini dan NO sal balck sijn de selue ghedeelt in huer ermen, dat is in R, alsoo dat NR dobbel sy an RO, soo sal R swaerheyts middelpunt sijn der twee ommeschreuen pilaren, ende O ist vande binneschreuen, ende R sal soo verre van E vallen, als O van E, te weten elck I/I2 van AD: Ende sulcx sal in alle anderen der ghelijcke voorbeelden oock alsoo gheschien. </s><s>Maer op dattet claerder sy, Wy sullender noch een besonder voorbeelt af beschrijuen aldus: Laet ons den brander ABC noch eenmael snien duer de middelen van AH, ende HD, daer uyt teeckenende vier omschreuen, ende drie binneschreuen pilaren, als hier onder, alwaer AD des branders as is, ende der pilaren middelpunten sijn I, K, L, M, ende AE sy noch dobbel an ED als vooren. </s><s>Nu want ghelijck AD tot AN (t'welck is als 4 tot 3 <arrow.to.target n="marg277"/>) alsoo het rondt BC tottet rondt OP, soo sal den pilaer BF sulcken reden hebben tot den pilaer OQ, als 4 tot 3, ende om de selue oirsaeck sal BF sulcken reden hebben tot de derde diens middelpunt K, als 4 tot 2, ende tot den omschreuen pilaer wiens middelpunt I, als 4 tot I: Daerom laet d'onderste der omschreuen pilaren weghen 4 lb, d'ander 3 lb, de volghende 2 lb, de hoochste I lb: Laet oock om de selue reden de leegste der binneschreuen pilaren weghen 3 lb, d'ander 2 lb, de laetste I lb. </s><s>T'welck soo sijnde, ende anghesien alle de swaerheyts middelpunten ende der pilaren swaerheden bekent sijn, soo ist openbaer duer het  voorstel des I boucx, dattet swaerheyts middelpunt der vier omschreuen pilaren sal vallen in L, also dat LE sal doen I/24 van AD, ende der drie binneschreuen pilaren sal vallen in S, also <pb pagenum="94"/>dat SE oock sal doen I/24 van AD. </s><s>Dees twee punten dan L ende S vallen wederom euen verre van E. </s></p>
 <p type="margin"><s> <p type="margin"><s>
Line 2229 
Line 2185 
  
  
  
 <p type="main"><s> Maer soomen om den brander schreue sulcke acht pilaren, ende seuen daer binnen, men sal sulcke punten noch euewydich vinden van E; te weten elck I/48 van AD. </s><s>Maer soomen om den brander schreue soodanighe sesthien pilaren, ende vijfthien daer binnen, men sal sulcke punten noch euewydich vinden van E, te weten elck I/96 van AD: Inder voughen dat het verschil der volghende inschrijuing, altijt den helft is der voorgaende, daer af wy naer t'nootsaecklick veruolg in allen souden trachten, ten waer wy dat lieten om de cortheyt. </s><s>Dit soo sijnde E is t'swaerheyts middelpunt des ghegheuen branders: want latet (soot mueghelick waer) daer buyten sijn tusschen <emph type="other"/>EL<emph.end/> ofte <emph type="other"/>ES<emph.end/>, men sal dan duer de oneindelicke omschrijuing ende binneschrijuing veler pilaren, daer toe commen, dattet swaerheyts middelpunt des omschreuen forms, leegher sal commen dan des branders: ofte der binneschreuen form, hoogher dan des branders, t'welck ommueghelick is. </s><s>Ten is dan gheen ander punt dan E, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een brander, wy hebben sijn swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> Maer soomen om den brander schreue sulcke acht pilaren, ende seuen daer binnen, men sal sulcke punten noch euewydich vinden van E; te weten elck I/48 van AD. </s><s>Maer soomen om den brander schreue soodanighe sesthien pilaren, ende vijfthien daer binnen, men sal sulcke punten noch euewydich vinden van E, te weten elck I/96 van AD: Inder voughen dat het verschil der volghende inschrijuing, altijt den helft is der voorgaende, daer af wy naer t'nootsaecklick veruolg in allen souden trachten, ten waer wy dat lieten om de cortheyt. </s><s>Dit soo sijnde E is t'swaerheyts middelpunt des ghegheuen branders: want latet (soot mueghelick waer) daer buyten sijn tusschen <emph type="other"/>EL<emph.end/> ofte <emph type="other"/>ES<emph.end/>, men sal dan duer de oneindelicke omschrijuing ende binneschrijuing veler pilaren, daer toe commen, dattet swaerheyts middelpunt des omschreuen forms, leegher sal commen dan des branders: ofte der binneschreuen form, hoogher dan des branders, t'welck ommueghelick is. </s><s>Ten is dan gheen ander punt dan E, t'welck wy bewysen moesten. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een brander, wy hebben sijn swaerheyts middelpunt gheuonden, naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p> <p type="head"><s><emph type="other"/>MERCKT<emph.end/>.</s></p>
  
Line 2239 
Line 2195 
  
 <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een ghecorten brander: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>WESENDE<emph.end/> ghegheuen een ghecorten brander: Huer swaerheyts middelpunt te vinden. </s></p>
  
 <p type="main"><s> T' <emph type="other"/>GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ghecorten brander sijn, diens decsel AB, ende grondt DC, ende as EF. </s><s>T' <emph type="other"/>BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten huer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s>T' <emph type="other"/>WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den ghecorten brander volmaken, daer an stellende t'ghebrekende ABG, Daernaer salmen teeckenen H, alsoo dat GH dobble sy an HE, sghelijcx, I also dat GI dobbel sy an IF, daernaer K, alsoo dat IH sulcken reden hebbe tot IK, als den ghecorten brander ABCD, tottet branderken ABG: </s></p> <p type="main"><s> <emph type="other"/>T'GHEGHEVEN<emph.end/>. </s><s>Laet ABCD een ghecorten brander sijn, diens decsel AB, ende grondt DC, ende as EF. </s><s><emph type="other"/>T'BEGHEERDE<emph.end/>. </s><s>Wy moeten huer swaerheyts middelpunt vinden. </s><s><emph type="other"/>T'WERCK<emph.end/>. </s><s>Men sal den ghecorten brander volmaken, daer an stellende t'ghebrekende ABG, Daernaer salmen teeckenen H, alsoo dat GH dobble sy an HE, sghelijcx, I also dat GI dobbel sy an IF, daernaer K, alsoo dat IH sulcken reden hebbe tot IK, als den ghecorten brander ABCD, tottet branderken ABG: </s></p>
  
 <p type="main"><s> Ick seg dat K t'be&shy;<pb pagenum="95"/>gheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s>T' <emph type="other"/>BEWYS<emph.end/>. </s><s>I is swaerheyts middelpunt des heels DCG, ende H des deels ABG, ende ghelijck t'ander deel ABCD, tot dit deel ABG, alsoo HI tot IK duer t'werck, daerom K, duer het  voorstel, is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s>T' <emph type="other"/>BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorten brander, wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p> <p type="main"><s> Ick seg dat K t'be&shy;<pb pagenum="95"/>gheerde swaerheyts middelpunt is. </s><s><emph type="other"/>T'BEWYS<emph.end/>. </s><s>I is swaerheyts middelpunt des heels DCG, ende H des deels ABG, ende ghelijck t'ander deel ABCD, tot dit deel ABG, alsoo HI tot IK duer t'werck, daerom K, duer het  voorstel, is t'begheerde swaerheyts middelpunt, t'welck wy bewysen moesten. </s><s><emph type="other"/>T'BESLVYT<emph.end/>. </s><s>Wesende dan ghegheuen een ghecorten brander, wy hebben huer swaerheyts middelpunt gheuonden naer den eysch.</s></p>
  
 <p type="head"><s> <emph type="other"/>EINDEDESTWEEDENBOVCX<emph.end/>. </s></p> <p type="head"><s> <emph type="other"/>EINDEDESTWEEDENBOVCX<emph.end/>. </s></p>
  


Legend:
Removed from v.1.72 
changed lines
 Added in v.1.78