| version 1.3, 2002/06/24 19:33:15 |
version 1.34, 2003/03/28 20:55:54 |
| |
| <!DOCTYPE archimedes [ | <?xml version="1.0"?><!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" > |
| | |
| <!-- footnotes and margnotes get yanked out of their <p>s, repl. by <arrow>, --> | |
| <!-- and moved to own p. --> | |
| | |
| <!ELEMENT foot.target | |
| (#PCDATA) > | |
| <!-- e.g. number in front of a footnote --> | |
| | |
| <!ATTLIST foot.target | |
| id ID #REQUIRED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT margin.target | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST margin.target | |
| id ID #REQUIRED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT arrow.to.target | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| <!ATTLIST arrow.to.target | |
| symbol CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| <!-- reference to removed figure/note. contains mark in text. --> | |
| <!-- n attribute contains id of referent target --> | |
| <!-- Can marginalia ever have referring marks in text? --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT archimedes | |
| (info, text) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST archimedes | |
| id ID #IMPLIED | |
| xmlns:xlink CDATA #FIXED "http://www.w3.org/1999/xlink" | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT author | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST author | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT back | |
| ( section | pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST back | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT body | |
| (chap, pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST body | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT chap | |
| ( p | pb | figure)+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST chap | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT chunk | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST chunk | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| unit CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT date | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST date | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT editor | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST editor | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT emph | |
| EMPTY> | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST emph | |
| type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!ELEMENT emph.end | |
| EMPTY> | |
| | |
| <!-- the type attrib. here shld be entitized --> | |
| <!ATTLIST emph.end | |
| type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT expan | |
| (#PCDATA | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST expan | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| abbr CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT figure | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST figure | |
| id ID #IMPLIED | |
| place (margin|text) "text" | |
| xlink:type (simple) #FIXED "simple" | |
| xlink:href CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT foreign | |
| (#PCDATA | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST foreign | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| lang CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- <foreign> for text within sentences not in the main lang of the text --> | |
| <!-- or for text within non-default-lang higher elements --> | |
| <!ELEMENT front | |
| ( section | pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST front | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!ELEMENT gap | |
| EMPTY > | |
| | |
| <!ATTLIST gap | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| desc CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- gap is a catch-all tag employed at Perseus and in the TEI to isolate --> | |
| <!-- uncertain DE markup. It appears here for continuity's sake. --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT info | |
| (author, title, date, place, editor, publisher, translator, lang, chunk, locator) > | |
| <!-- how many of these should be required? --> | |
| <!-- what about bringing in line with dublin core? --> | |
| | |
| <!ATTLIST info | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT lang | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST lang | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT lb EMPTY > | |
| | |
| <!ATTLIST lb | |
| ed CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- <lb> occurs at | |
| <s> level and at <p> level --> | |
| <!-- <lb> at end of | |
| <s> must be placed after </s> | |
| --> | |
| | |
| <!-- unrecognized symbols will appear inline acc. to special conventions. --> | |
| <!-- (as in DE specs) --> | |
| | |
| <!-- emph and and emph.end are elements that are quer to the xml structure --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT locator (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST locator | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT p | |
| | |
| (s | pb|lb|emph|emph.end|gap )+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST p | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type (main|marked|foot|margin|table|list|head|caption) "main" > | |
| <!-- captions go in paragr's immediately after figure, with arrow.to.target --> | |
| | |
| <!-- pb can occur within p but NOT at the start or end --> | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT pb | |
| EMPTY > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST pb | |
| ed CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| xlink:type (simple) #FIXED "simple" | |
| xlink:href CDATA #IMPLIED | |
| pagenum CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- the "ed" attribute gives the edition in which the page break occurs. If no --> | |
| <!-- edition is given, it is assumed to be that given in info --> | |
| <!-- pagenum gives the page number actually printed on the page. --> | |
| <!-- n gives the page number numbered consecutively from page 1 of text. --> | |
| <!-- pb can occur inside | |
| <s> etc. and inside <p> and inside <chap> --> | |
| <!-- <pb> at end of <p> must be placed after </p> --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT place | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST place | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT publisher | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST publisher | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT s | |
| | |
| (#PCDATA| foreign | figure | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST s | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT section | |
| ( p | pb | figure)+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST section | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT text | |
| (pb?, front, pb?, body, pb?, back) > | |
| | |
| <!-- if front and back are going to be optional, then pb can be allowed to --> | |
| <!-- occur only within front body back. --> | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST text | |
| type CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT title | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST title | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT translator | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| <!ATTLIST translator | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ENTITY shy "[-]"> | |
| | |
| | |
| | |
| <!ENTITY aacute "[aacute]"> | |
| <!ENTITY aelig "[aelig]"> | |
| <!ENTITY agrave "[agrave]"> | |
| <!ENTITY amp "[amp]"> | |
| <!ENTITY atilde "[atilde]"> | |
| <!ENTITY ccedil "[ccedil]"> | |
| <!ENTITY eacute "[eacute]"> | |
| <!ENTITY egrave "[egrave]"> | |
| <!ENTITY etilde "[etilde]"> | |
| <!ENTITY gt "[gt]"> | |
| <!ENTITY iacute "[iacute]"> | |
| <!ENTITY igrave "[igrave]"> | |
| <!ENTITY ldquo "[ldquo]"> | |
| <!ENTITY longs "[longs]"> | |
| <!ENTITY lt "[lt]"> | |
| <!ENTITY oacute "[oacute]"> | |
| <!ENTITY oelig "[oelig]"> | |
| <!ENTITY ograve "[ograve]"> | |
| <!ENTITY otilde "[otilde]"> | |
| <!ENTITY para "[para]"> | |
| <!ENTITY qacute "[qacute]"> | |
| <!ENTITY rdquo "[rdquo]"> | |
| <!ENTITY shy "[shy]"> | |
| <!ENTITY uacute "[uacute]"> | |
| <!ENTITY ugrave "[ugrave]"> | |
| <!ENTITY umacr "[umacr]"> | |
| <!ENTITY utilde "[utilde]"> | |
| | |
| | |
| ]><?xml version="1.0"?> | |
| | |
| <archimedes> | <archimedes> |
| | |
| <info> | <info> |
| | <author>Monte, Guidobaldo del</author><title>Mechanicorum Liber</title> <date>1577</date><place>Pisauri</place><translator></translator><lang>LA</lang><cvs_file>monte_mecha_02_la_1577</cvs_file><cvs_version>2635.10</cvs_version><locator>036.xml</locator></info> |
| <author>Monte, Guidobaldo del</author> | |
| <title>Mechanicorum Liber</title> | |
| <date>1577</date> | |
| <place>Pisauri</place> | |
| <editor></editor> | |
| <publisher></publisher> | |
| <translator></translator> | |
| <lang>la</lang> | |
| | |
| <chunk unit="page*">page</chunk> | |
| <locator>000000072.xml</locator> | |
| </info> | |
| | |
| <text> | <text> |
| <front> | <front> |
| <section> | <section> |
| <pb id="p.0001" xlink:href="pagethumb-la/00000003.JPG"/> | <pb id="p.0001" xlink:href="036/01/001.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.1.1.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.1.0.0.0" type="head"> |
| | <s id="id.2.1.1.1.2.1.0">GVIDIVBALDI <lb/>E MARCHIONIBVS <lb/>MONTIS <lb/>MECHANICORVM <lb/>LIBER. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.1.2.1.0"> GVIDIV BALDI <lb/> | |
| E MARCHIONIBVS <lb/> | |
| MONTIS <lb/> | |
| MECHANICORVM <lb/> | |
| LIBER. </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.1.4.1.0" type="caption"> | <figure id="id.036.01.001.1.jpg" xlink:href="036/01/001/1.jpg"> |
| <s id="id.2.1.1.1.4.1.0.capt"> YYY </s> | </figure> |
| <lb/> | <p id="id.2.1.1.1.4.1.0" type="head"> |
| | <s id="id.2.1.1.1.6.1.0">PISAVRI <lb/>Apud Hieronymum Concordiam. </s> |
| <s id="id.2.1.1.1.6.1.0"> PISAVRI <lb/> | |
| Apud Hieronymum Concordiam. </s> | |
| <lb/> | <lb/> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.1.8.1.0"> M. D. LXXVII. </s> | <s id="id.2.1.1.1.8.1.0"> M. D. LXXVII. </s> |
| <lb/> | <lb/> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.1.10.1.0"> Cum Licentia Superiorum. </s> | <s id="id.2.1.1.1.10.1.0"> Cum Licentia Superiorum. </s> |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000004.JPG"/> | <pb xlink:href="036/01/002.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.1.3.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.3.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.3.1.1.0"> PRAESENTI OPERE <lb/> | <s id="id.2.1.1.3.1.1.0">PRAESENTI OPERE <lb/>CONTENTA. </s> |
| CONTENTA. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.4.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.4.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.4.1.1.0"> De Libra. </s> | <s id="id.2.1.1.4.1.1.0"> De Libra. </s> |
| |
| <p id="id.2.1.1.9.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.9.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.9.1.1.0"> De Cochlea. </s> | <s id="id.2.1.1.9.1.1.0"> De Cochlea. </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb xlink:href="036/01/003.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.1.10.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.10.0.0.0" type="head"> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000005.JPG"/> | <s id="id.2.1.1.11.1.1.0">AD FRANCISCVM <lb/>MARIAM II <lb/>VRBINATVM <lb/>AMPLISSIMVM DVCEM <lb/>GVIDIVBALDI <lb/>E MARCHIONIBVS <lb/>MONTIS </s> |
| | </p> |
| <s id="id.2.1.1.11.1.1.0"> AD FRANCISCVM <lb/> | <p type="head"> |
| MARIAM II <lb/> | |
| VRBINATVM <lb/> | |
| AMPLISSIMVM DVCEM <lb/> | |
| GVIDIVBALDI <lb/> | |
| E MARCHIONIBVS <lb/> | |
| MONTIS </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.11.3.1.0"> PRAEFATIO. </s> | <s id="id.2.1.1.11.3.1.0"> PRAEFATIO. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.12.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.12.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.12.1.1.0"> DVAE res (AMPLISSIME PRIN­<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.1.0">DVAE res (AMPLISSIME PRIN­<lb/>CEPS) quæ ad conciliandas homi<lb/>nibus facultates, vtilitas nempè, & <lb/>nobilitas, plurimùm valere con&longs;ue<lb/>uerunt. </s> |
| CEPS) quæ ad conciliandas homi<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.2.0">illæ ad exornandam mecha<lb/>nicam facultatem, & eam præ om­<lb/>nibus alijs appetibilem reddendam con&longs;pira&longs;&longs;e <lb/>mihi videntur: nam &longs;i nobilitatem (quod pleriq; <lb/>modò faciunt) ortu ip&longs;o metimur, occurret hinc <lb/>Geometria, illinc verò Phi&longs;ica; quorum gemina<lb/>to complexu nobili&longs;&longs;ima artium prodit mechani­<lb/>ca. </s> |
| nibus facultates, vtilitas <expan abbr="nempè">nempe</expan>, & <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.3.0">&longs;i enim nobilitatem magis, tùm &longs;tratæ materiæ, <lb/>tùm argumentorum nece&longs;&longs;itati (quod Ari&longs;tote­<lb/>les fatetur aliquandò) relatam volumus, omnium <lb/>procul dubiò nobili&longs;&longs;imam per&longs;piciemus. </s> |
| nobilitas, <expan abbr="plurimùm">plurimum</expan> valere con&longs;ue<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.4.0">quæ <pb xlink:href="036/01/004.jpg"/>quidem non &longs;olum geometriam (vt Pappus te&longs;ta<lb/>tur) ab&longs;oluit, & perficit; verùm etiam & phi&longs;ica­<lb/>rum rerum imperium habet: quandoquidem <lb/>quodcunq; Fabris, Architectis, Baiulis, Agricolis, <lb/>Nautis, & quàm plurimis alijs (repugnantibus na­<lb/>turæ legibus) opitulatur; id omne mechanicum <lb/>e&longs;t imperium. </s> |
| uerunt. </s> | <s id="id.2.1.1.12.1.5.0">quippè quod aduer&longs;us naturam <lb/>vel eiu&longs;dem emulata leges exercet; &longs;umma id <lb/>certè admiratione dignum; veri&longs;&longs;imum tamen, <lb/>& à quocunque liberaliter admi&longs;&longs;um, qui pri­<lb/>us ab Ari&longs;totele didicerit, omnia mechanica, <lb/>tùm problemata, tùm theoremata ad rotundam <lb/>machinam reduci, atq; ideo illo niti principio, <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> minus &longs;en&longs;ui, quàm rationi noto. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.12.1.6.0">Rotunda ma<lb/>china e&longs;t mouenti&longs;&longs;ima, & quò maior, eò mouen­<lb/>tior. </s> |
| <s id="id.2.1.1.12.1.2.0"> illæ ad exornandam mecha<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.7.0">Verùm huic nobilitati adnexa e&longs;t &longs;umma re <lb/>rum ad vitam pertinentium vtilitas, quæ propte­<lb/>rea omnes alias à diuer&longs;is artibus propagatas an­<lb/>tecellit; quòd aliæ facultates po&longs;t mundi gene&longs;im <lb/>longa temporis intercapedine &longs;uos explicarunt <lb/>v&longs;us; i&longs;ta verò & in ip&longs;is mundi primordijs ita fuit <lb/>hominibus nece&longs;&longs;aria, vt ea &longs;ublata Sol de mun­<lb/>do &longs;ublatus videretur. </s> |
| nicam facultatem, & eam præ om­<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.8.0">nam quacunq; nece&longs;&longs;ita­<lb/>te Adæ vita degeretur; & quamuis etiam ca&longs;is <lb/>contectis &longs;tramine, & angu&longs;tis tugurijs, ac gurgu­<lb/>&longs;tijs cœli de fenderet iniurias; &longs;ic & in corporis ve<lb/>&longs;titu, licet ip&longs;e nihil aliud &longs;pectaret, ni&longs;i vt imbres, <pb xlink:href="036/01/005.jpg"/>vt niues, vt ventos; vt Solem, vt frigus arceret; <lb/>quodcunque tamen id fuit, omne mechanicum <lb/>fuit. </s> |
| nibus alijs appetibilem reddendam con&longs;pira&longs;&longs;e <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.9.0">neq; tamen huic facultati contingit, quod <lb/>ventis &longs;olet, qui cùm vndè oriuntur, ibi vehe­<lb/>menti&longs;&longs;imi &longs;int, ad longinqua tamen fracti, <expan abbr="de­bilitatiquè">de­<lb/>bilitatique</expan> perueniunt: &longs;ed quod magnis flumini­<lb/>bus crebriu&longs; accidit, quæ cùm in ip&longs;o ortu parua <lb/>&longs;int, perpetuò tamen aucta, eò ampliori ferun<lb/>tur alueo, quò à fontibus &longs;uis longius rece&longs;&longs;e­<lb/>runt. </s> |
| mihi videntur: nam &longs;i nobilitatem (quod pleriq; <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.10.0">Nam & temporis progre&longs;&longs;u mechanica fa <lb/>cultas &longs;ub iugo æquum arationis laborem di­<lb/>&longs;pen&longs;are, atque aratrum agris circumagere cæ­<lb/>pit. </s> |
| <expan abbr="modò">modo</expan> faciunt) ortuip&longs;o metimur, occurret hinc <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.11.0">deinceps bigis, & quadrigis docuit comea<lb/>tus, merces, onera quælibet vehere, è finibus <lb/>no&longs;tri&longs; ad finitimos populos exportare, & ex il<lb/>lis contra importare ad nos. </s> |
| Geometria, illinc <expan abbr="verò">vero</expan> Phi&longs;ica; quorum gemina<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.12.0">præterea cùm iam <lb/>res non tantùm nece&longs;&longs;itate, verùm etiam orna­<lb/>tu, & commoditate metirentur, mechanicæ <lb/>fuit &longs;ubtilitatis, quòd nauigia remo impellere­<lb/>mus; quòd gubernaculo exiguo in extrema pup<lb/>pi collocato ingentes triremium moles inflecte­<lb/>remus; quòd vnius &longs;æpè manu pro multis fabro­<lb/>rum manibus modò pondera lapidum, & tra­<lb/>bium Fabris, & Architectis &longs;ubleuaremus; <expan abbr="mo­dò">mo­<lb/>do</expan> tollenonis &longs;pecie aquas è puteis olitoribus e­<lb/>xhauriremus. </s> |
| to complexu nobili&longs;&longs;ima artium prodit mechani­<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.13.0">hinc etiam è liquidorum prælis vi<lb/>na, olea, vnguenta expre&longs;&longs;a, & quicquid liquo­<pb xlink:href="036/01/006.jpg"/>ris habent, per&longs;oluere domino compul&longs;a. </s> |
| ca. </s> | <s id="id.2.1.1.12.1.14.0">hinc <lb/>magnas <expan abbr="arborũ">arborum</expan>, & marmorum moles duobus in <lb/>contrarias partes <expan abbr="di&longs;trah&etilde;tibus">di&longs;trahentibus</expan> vectibus diremp­<lb/>&longs;imus; hinc militiæ in aggeribus extruendis, in <lb/>con&longs;erenda manu, in opugnando, propugnan­<lb/>doq; loca infinitæ ferè redundarunt vtilitates; <lb/>hinc demum Lignatores, Lapicidæ, Marmorarij <lb/>Vinitores, Olearij, Vnguentarij, Ferrarij, Auri<lb/>fices, Metallici, Chirurgi, Ton&longs;ores, Pi&longs;tores, Sar<lb/>tores, omnes deniq; opifices beneficiarij, tot, tan<lb/>taq; vitæ humanæ &longs;uppeditarunt commoda. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.12.1.15.0">Eant <lb/>nunc noui logodedali quidam mechanicorum <lb/>contemptores, perfricent frontem, &longs;i quam ha­<lb/>bent, & ignobilitatem, atquè inutilitatem fal&longs;ò <lb/>criminari de&longs;inant: quòd &longs;i & adhuc id minimè <lb/>velint, eos quæ&longs;o in in&longs;citia &longs;ua relinquamus: <lb/>Ari&longs;totelemquè potius philo&longs;ophorum cory­<lb/>phæum imitemur, cuius mechanici amoris ardo<lb/>rem acuti&longs;&longs;imæ illæ mechanicæ quæ&longs;tiones po&longs;te <lb/>ris traditæ &longs;atis declarant: qua quidem laude <lb/>Platonem magnificè &longs;uperauit; qui (vt te&longs;tatur <lb/>Plutarcus) Architam, & Eudoxum mechanicæ <lb/>vtilitatem impen&longs;ius colentes ab in&longs;tituto deter<lb/>ruit; quòd nobili&longs;&longs;imam philo&longs;ophorum po&longs;&longs;e&longs;­<lb/>&longs;ionem in vulgus indicarent, ac publicarent; & <lb/>velut arcana philo&longs;ophiæ my&longs;teria proderent. </s> |
| <s id="id.2.1.1.12.1.3.0"> &longs;i enim nobilitatem magis, <expan abbr="tùm">tum</expan> &longs;tratæ materiæ, <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.16.0"><lb/>res &longs;anè meo quidem iudicio pro&longs;us vituperan­<pb xlink:href="036/01/007.jpg"/>da, ni&longs;i fortè velimus tam nobilis di&longs;ciplinæ con<lb/>templationem quidem ocio&longs;am laudare; fructum <lb/>verò, & v&longs;um, arti&longs;q; finem improbare. </s> |
| <expan abbr="tùm">tum</expan> argumentorum nece&longs;&longs;itati (quod Ari&longs;tote­<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.17.0">&longs;ed præ <lb/>omnibus mathematicis vnus Archimedes ore <lb/>laudandus e&longs;t pleniore, quem voluit Deus in me­<lb/>chanicis velut ideam &longs;ingularem e&longs;&longs;e, quam om­<lb/>nes earum &longs;tudio&longs;i ad imitandum &longs;ibi propone­<lb/>rent. </s> |
| les fatetur <expan abbr="aliquandò">aliquando</expan>) relatam volumus, omnium <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.18.0">is enim Cœle&longs;tem globum exiguo admo­<lb/>dum, fragili què vitreo orbe conclu&longs;um ita efin­<lb/>xit, &longs;imulatis a&longs;tris viuum naturæ opus, ac iura <lb/>poli motibus certis adeò præ &longs;e ferentibus; vt <lb/>æmula naturæ manus tale de &longs;e encomium &longs;it <lb/>promerita: &longs;ic manus naturam, vt natura ma­<lb/>num ip&longs;a immitata putetur. </s> |
| <expan abbr="proculdubiò">procul dubio</expan> nobili&longs;&longs;imam per&longs;piciemus. </s> | <s id="id.2.1.1.12.1.19.0">is poli&longs;pa&longs;tu manu <lb/>leua, & &longs;ola, quinquies millenum modiorum <lb/>pondus attraxit. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.12.1.20.0">nauem in &longs;iccum litus eductam, <lb/>ac grauius oneratam &longs;olus machinis &longs;uis ad &longs;e <lb/>perindè pertraxit, ac &longs;i in mari remis, veli&longs;uè <lb/>impul&longs;a moueretur, <expan abbr="quã">quam</expan> & po&longs;tea in litore (quod <lb/>omnes Siciliæ vires non potuerunt) in mare de­<lb/>duxit. </s> |
| <s id="id.2.1.1.12.1.4.0"> quæ | <s id="id.2.1.1.12.1.21.0">ab i&longs;to etiam ea extiterunt bellica tor­<lb/>menta, quibus Syracu&longs;æ aduer&longs;us Marcellum <lb/>ita defen&longs;æ &longs;unt, vt pa&longs;&longs;im eorum machinator <lb/>Briareus, & centimanus à Romanis appellare­<lb/>tur. </s> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000006.JPG"/> | <s id="id.2.1.1.12.1.22.0">demum hac arte confi&longs;us eò proce&longs;&longs;it au­<lb/>daciæ, vt eam vocem naturæ legibus adeò re­<lb/>pugnantem protulerit. </s> |
| quidem non &longs;olum geometriam (vt Pappus te&longs;ta<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.23.0">Da mihi, vbi &longs;i&longs;tam, ter<pb xlink:href="036/01/008.jpg"/>ramq; mouebo. </s> |
| tur) ab&longs;oluit, & perficit; <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam & phi&longs;ica­<lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.24.0">quod tamen non modò nos <lb/>vecte tantùm fieri potui&longs;&longs;e in præ&longs;enti libro doce<lb/>mus; verùm etiam, & omnis antiquitas (quod <lb/>multis forta&longs;&longs;è mirabile videbitur) id penitus <lb/>credidi&longs;&longs;e mihi videtur; quæ Neptuno tri­<lb/>dentem tanquam vectem attribuit; cuius ope <lb/>terræ concu&longs;&longs;or vbiq; nuncupatur à poetis. </s> |
| rum rerum imperium habet: quandoquidem <lb/> | <s id="id.2.1.1.12.1.25.0">ad <lb/>quod etiam a&longs;piciens celeberrimus no&longs;ter poeta <lb/>Neptunum inducit i&longs;ta machina &longs;yrtes, quò ma­<lb/>gis apparerent Troianis, &longs;ubleuantem. </s> |
| quodcunq; Fabris, Architectis, Baiulis, Agricolis, <lb/> | |
| Nautis, & <expan abbr="quàm">quam</expan> plurimis alijs (repugnantibus na­<lb/> | |
| turæ legibus) opitulatur; id omne mechanicum <lb/> | |
| e&longs;t imperium. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.5.0"> <expan abbr="quippè">quippe</expan> quod aduer&longs;us naturam <lb/> | |
| vel eiu&longs;dem emulata leges exercet; &longs;umma id <lb/> | |
| <expan abbr="certè">certe</expan> admiratione dignum; veri&longs;&longs;imum tamen, <lb/> | |
| & <expan abbr="à">a</expan> quocunque liberaliter admi&longs;&longs;um, qui pri­<lb/> | |
| us ab Ari&longs;totele didicerit, omnia mechanica, <lb/> | |
| <expan abbr="tùm">tum</expan> problemata, <expan abbr="tùm">tum</expan> theoremata ad rotundam <lb/> | |
| machinam reduci, atq; ideo illo niti principio, <lb/> | |
| <expan abbr="nõ">non</expan> minus &longs;en&longs;ui, <expan abbr="quàm">quam</expan> rationi noto. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.6.0"> Rotunda ma<lb/> | |
| china e&longs;t mouenti&longs;&longs;ima, & <expan abbr="quò">quo</expan> maior, <expan abbr="eò">eo</expan> mouen­<lb/> | |
| tior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.7.0"> <expan abbr="Verùm">Verum</expan> huic nobilitati adnexa e&longs;t &longs;umma re <lb/> | |
| rum ad vitam pertinentium vtilitas, quæ propte­<lb/> | |
| rea omnes alias <expan abbr="à">a</expan> diuer&longs;is artibus propagatas an­<lb/> | |
| tecellit; <expan abbr="quòd">quod</expan> aliæ facultates po&longs;t mundi gene&longs;im <lb/> | |
| longa temporis intercapedine &longs;uos explicarunt <lb/> | |
| v&longs;us; i&longs;ta <expan abbr="verò">vero</expan> & in ip&longs;is mundi primordijs ita fuit <lb/> | |
| hominibus nece&longs;&longs;aria, vt ea &longs;ublata Sol de mun­<lb/> | |
| do &longs;ublatus videretur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.8.0"> nam quacunq; nece&longs;&longs;ita­<lb/> | |
| te Adæ vita degeretur; & quamuis etiam ca&longs;is <lb/> | |
| contectis &longs;tramine, & angu&longs;tis tugurijs, ac gurgu­<lb/> | |
| &longs;tijs cœli de fenderet iniurias; &longs;ic & in corporis ve<lb/> | |
| &longs;titu, licet ip&longs;e nihil aliud &longs;pectaret, ni&longs;i vt imbres, | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000007.JPG"/> | |
| vt niues, vt ventos; vt Solem, vt frigus arceret; <lb/> | |
| quodcunque tamen id fuit, omne mechanicum <lb/> | |
| fuit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.9.0"> neq; tamen huic facultati contingit, quod <lb/> | |
| ventis &longs;olet, qui <expan abbr="cùm">cum</expan> <expan abbr="vndè">vnde</expan> oriuntur, ibi vehe­<lb/> | |
| menti&longs;&longs;imi &longs;int, ad longinqua tamen fracti, <expan abbr="de­bilitatiquè">de­<lb/> | |
| bilitatique</expan> perueniunt: &longs;ed quod magnis flumini­<lb/> | |
| bus crebriu&longs; accidit, quæ <expan abbr="cùm">cum</expan> in ip&longs;o ortu parua <lb/> | |
| &longs;int, <expan abbr="perpetuò">perpetuo</expan> tamen aucta, <expan abbr="eò">eo</expan> ampliori ferun<lb/> | |
| tur alueo, <expan abbr="quò">quo</expan> <expan abbr="à">a</expan> fontibus &longs;uis longius rece&longs;&longs;e­<lb/> | |
| runt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.10.0"> Nam & temporis progre&longs;&longs;u mechanica fa <lb/> | |
| cultas &longs;ub iugo æquum arationis laborem di­<lb/> | |
| &longs;pen&longs;are, atque aratrum agris circumagere cæ­<lb/> | |
| pit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.11.0"> deinceps bigis, & quadrigis docuit comea<lb/> | |
| tus, merces, onera quælibet vehere, <expan abbr="è">e</expan> finibus <lb/> | |
| no&longs;tri&longs; ad finitimos populos exportare, & ex il<lb/> | |
| lis contra importare ad nos. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.12.0"> præterea <expan abbr="cùm">cum</expan> iam <lb/> | |
| res non <expan abbr="tantùm">tantum</expan> nece&longs;&longs;itate, <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam orna­<lb/> | |
| tu, & commoditate metirentur, mechanicæ <lb/> | |
| fuit &longs;ubtilitatis, <expan abbr="quòd">quod</expan> nauigia remo impellere­<lb/> | |
| mus; <expan abbr="quòd">quod</expan> gubernaculo exiguo in extrema pup<lb/> | |
| pi collocato ingentes triremium moles inflecte­<lb/> | |
| remus; <expan abbr="quòd">quod</expan> vnius <expan abbr="&longs;æpè">&longs;æpe</expan> manu pro multis fabro­<lb/> | |
| rum manibus <expan abbr="modò">modo</expan> pondera lapidum, & tra­<lb/> | |
| bium Fabris, & Architectis &longs;ubleuaremus; <expan abbr="mo­dò">mo­<lb/> | |
| do</expan> tollenonis &longs;pecie aquas <expan abbr="è">e</expan> puteis olitoribus e­<lb/> | |
| xhauriremus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.13.0"> hinc etiam <expan abbr="è">e</expan> liquidorum prælis vi<lb/> | |
| na, olea, vnguenta expre&longs;&longs;a, & quicquid liquo­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000008.JPG"/> | |
| ris habent, per&longs;oluere domino compul&longs;a. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.14.0"> hinc <lb/> | |
| magnas <expan abbr="arborũ">arborum</expan>, & marmorum moles duobus in <lb/> | |
| contrarias partes <expan abbr="di&longs;trah&etilde;tibus">di&longs;trahentibus</expan> vectibus diremp­<lb/> | |
| &longs;imus; hinc militiæ in aggeribus extruendis, in <lb/> | |
| con&longs;erenda manu, in opugnando, propugnan­<lb/> | |
| doq; loca infinitæ <expan abbr="ferè">fere</expan> redundarunt vtilitates; <lb/> | |
| hinc demum Lignatores, Lapicidæ, Marmorarij <lb/> | |
| Vinitores, Olearij, Vnguentarij, Ferrarij, Auri<lb/> | |
| fices, Metallici, Chirurgi, Ton&longs;ores, Pi&longs;tores, Sar<lb/> | |
| tores, omnes deniq; opifices beneficiarij, tot, tan<lb/> | |
| taq; vitæ humanæ &longs;uppeditarunt commoda. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.15.0"> Eant <lb/> | |
| nunc noui logodedali quidam mechanicorum <lb/> | |
| contemptores, perfricent frontem, &longs;i quam ha­<lb/> | |
| bent, & ignobilitatem, <expan abbr="atquè">atque</expan> inutilitatem <expan abbr="fal&longs;ò">fal&longs;o</expan> <lb/> | |
| criminari de&longs;inant: <expan abbr="quòd">quod</expan> &longs;i & adhuc id <expan abbr="minimè">minime</expan> <lb/> | |
| velint, eos quæ&longs;o in in&longs;citia &longs;ua relinquamus: <lb/> | |
| <expan abbr="Ari&longs;totelemquè">Ari&longs;totelemque</expan> potius philo&longs;ophorum cory­<lb/> | |
| phæum imitemur, cuius mechanici amoris ardo <lb/> | |
| rem acuti&longs;&longs;imæ illæ mechanicæ quæ&longs;tiones po&longs;te <lb/> | |
| ris traditæ &longs;atis declarant: qua quidem laude <lb/> | |
| Platonem <expan abbr="magnificè">magnifice</expan> &longs;uperauit; qui (vt te&longs;tatur <lb/> | |
| Plutarcus) Architam, & Eudoxum mechanicæ <lb/> | |
| vtilitatem impen&longs;ius colentes ab in&longs;tituto deter<lb/> | |
| ruit; <expan abbr="quòd">quod</expan> nobili&longs;&longs;imam philo&longs;ophorum po&longs;&longs;e&longs;­<lb/> | |
| &longs;ionem in vulgus indicarent, ac publicarent; & <lb/> | |
| velut arcana philo&longs;ophiæ my&longs;teria proderent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.16.0"> <lb/> | |
| res <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> meo quidem iudicio pro&longs;us vituperan­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000009.JPG"/> | |
| da, ni&longs;i <expan abbr="fortè">forte</expan> velimus tam nobilis di&longs;ciplinæ con<lb/> | |
| templationem quidem ocio&longs;am laudare; fructum <lb/> | |
| <expan abbr="verò">vero</expan>, & v&longs;um, arti&longs;q; finem improbare. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.17.0"> &longs;ed præ <lb/> | |
| omnibus mathematicis vnus Archimedes ore <lb/> | |
| laudandus e&longs;t pleniore, quem voluit Deus in me­<lb/> | |
| chanicis velut ideam &longs;ingularem e&longs;&longs;e, quam om­<lb/> | |
| nes earum &longs;tudio&longs;i ad imitandum &longs;ibi propone­<lb/> | |
| rent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.18.0"> is enim Cœle&longs;tem globum exiguo admo­<lb/> | |
| dum, fragili <expan abbr="què">que</expan> vitreo orbe conclu&longs;um ita efin­<lb/> | |
| xit, &longs;imulatis a&longs;tris viuum naturæ opus, ac iura <lb/> | |
| poli motibus certis <expan abbr="adeò">adeo</expan> præ&longs;eferentibus; vt <lb/> | |
| æmula naturæ manus tale de &longs;e encomium &longs;it <lb/> | |
| promerita: &longs;ic manus naturam, vt natura ma­<lb/> | |
| num ip&longs;a immitata putetur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.19.0"> is poli&longs;pa&longs;tu manu <lb/> | |
| leua, & &longs;ola, quinquies millenum modiorum <lb/> | |
| pondus attraxit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.20.0"> nauem in &longs;iccum litus eductam, <lb/> | |
| ac grauius oneratam &longs;olus machinis &longs;uis ad &longs;e <lb/> | |
| <expan abbr="perindè">perinde</expan> pertraxit, ac &longs;i in mari remis, <expan abbr="veli&longs;uè">veli&longs;ue</expan> <lb/> | |
| impul&longs;a moueretur, <expan abbr="quã">quam</expan> & po&longs;tea in litore (quod <lb/> | |
| omnes Siciliæ vires non potuerunt) in mare de­<lb/> | |
| duxit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.21.0"> ab i&longs;to etiam ea extiterunt bellica tor­<lb/> | |
| menta, quibus Syracu&longs;æ aduer&longs;us Marcellum <lb/> | |
| ita defen&longs;æ &longs;unt, vt pa&longs;&longs;im eorum machinator <lb/> | |
| Briareus, & centimanus <expan abbr="à">a</expan> Romanis appellare­<lb/> | |
| tur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.22.0"> demum hac arte confi&longs;us <expan abbr="eò">eo</expan> proce&longs;&longs;it au­<lb/> | |
| daciæ, vt eam vocem naturæ legibus <expan abbr="adeò">adeo</expan> re­<lb/> | |
| pugnantem protulerit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.23.0"> Da mihi, vbi &longs;i&longs;tam, ter | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000010.JPG"/> | |
| ramq; mouebo. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.24.0"> quod tamen non <expan abbr="modò">modo</expan> nos <lb/> | |
| vecte <expan abbr="tantùm">tantum</expan> fieri potui&longs;&longs;e in præ&longs;enti libro doce<lb/> | |
| mus; <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam, & omnis antiquitas (quod <lb/> | |
| multis <expan abbr="forta&longs;&longs;è">forta&longs;&longs;e</expan> mirabile videbitur) id penitus <lb/> | |
| credidi&longs;&longs;e mihi videtur; quæ Neptuno tri­<lb/> | |
| dentem tanquam vectem attribuit; cuius ope <lb/> | |
| terræ concu&longs;&longs;or vbiq; nuncupatur <expan abbr="à">a</expan> poetis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.12.1.25.0"> ad <lb/> | |
| quod etiam a&longs;piciens celeberrimus no&longs;ter poeta <lb/> | |
| Neptunum inducit i&longs;ta machina &longs;yrtes, <expan abbr="quò">quo</expan> ma­<lb/> | |
| gis apparerent Troianis, &longs;ubleuantem. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.13.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.13.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.13.1.1.0"> “Leuat ip&longs;e tridenti <lb/> | <s id="id.2.1.1.13.1.1.0">“Leuat ip&longs;e tridenti <lb/>& va&longs;tas aperit &longs;yrtes.” </s> |
| & va&longs;tas aperit &longs;yrtes.” </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.14.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.14.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.14.1.1.0"> Mechanici præterea fuerunt Heron, Cte&longs;ibius, <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.1.0">Mechanici præterea fuerunt Heron, Cte&longs;ibius, <lb/>& Pappus, qui licet ad mechanicæ apicem, perin­<lb/>de atq; Archimedes, euecti forta&longs;&longs;è minimè &longs;int; <lb/>mechanicam tamen facultatem egregiè percal­<lb/>luerunt; tale&longs;q; fuerunt, & præ&longs;ertim Pappus, vt <lb/>eum me ducem &longs;equentem nemo (vt opinor) cul<lb/>pauerit. </s> |
| & Pappus, qui licet ad mechanicæ apicem, perin­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.2.0">quod & propterea libentius feci, quòd <lb/>nè latum quidem vnguem ab Archimedeis prin­<lb/>cipijs Pappus recedat. </s> |
| de atq; Archimedes, euecti <expan abbr="forta&longs;&longs;è">forta&longs;&longs;e</expan> <expan abbr="minimè">minime</expan> &longs;int; <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.3.0">ego enim in hac præ&longs;ertim <lb/>facultate Archimedis ve&longs;tigijs hærere &longs;emper vo <lb/>lui: & licet eius lucubrationes ad <expan abbr="mechanicã">mechanicam</expan> per­<pb xlink:href="036/01/009.jpg"/>tinentes multis ab hinc annis pa&longs;&longs;im &longs;oleant do­<lb/>ctis de&longs;iderari: eruditi&longs;&longs;imus tamen libellus de æ­<lb/>queponderantibus præ manibus <expan abbr="hominũ">hominum</expan> adhuc <lb/>ver&longs;atur, in quò tanquam in copio&longs;i&longs;&longs;ima pœnu <lb/>omnia ferè mechanica dogmata repo&longs;ita mihi vi­<lb/>dentur; quem &longs;anè libellum, &longs;i ætatis no&longs;træ mathe<lb/>matici &longs;ibi magis familiarem adhibui&longs;&longs;ent; reperi&longs;<lb/>&longs;ent &longs;anè <expan abbr="&longs;ent&etilde;tias">&longs;ententias</expan> multas, quas modó ip&longs;i firmas, <lb/>& ratas e&longs;&longs;e docent; &longs;ubtili&longs;&longs;imè, atquè <expan abbr="veri&longs;­&longs;imè">veri&longs;­<lb/>&longs;ime</expan> conuul&longs;as, & labefactatas. </s> |
| mechanicam tamen facultatem <expan abbr="egregiè">egregie</expan> percal­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.4.0">&longs;ed hoc vi­<lb/>derint ip&longs;i. </s> |
| luerunt; tale&longs;q; fuerunt, & præ&longs;ertim Pappus, vt <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.5.0">ego enim ad Pappum redeo, qui <lb/>ad v&longs;um mathematicarum vberiorem, <expan abbr="emulu­mentorumquè">emulu­<lb/>mentorumque</expan> acce&longs;&longs;iones amplificandas peni­<lb/>tus conuer&longs;us, de quinque principibus machi­<lb/>nis, Vecte nempè, Trochlea, Axe in peri­<lb/>trochio, Cuneo, & Cochlea, multa <expan abbr="egre­giè">egre­<lb/>gie</expan> philo&longs;ophatus e&longs;t; demon&longs;trauit què quicquid <lb/>in machinis, aut cogitari peritè, aut acutè <lb/>definiri, aut certò &longs;tatui pote&longs;t, id omne <expan abbr="quin­què">quin­<lb/>que</expan> illis infinita vi præditis machinis referen­<lb/>dum e&longs;&longs;e. </s> |
| eum me ducem &longs;equentem nemo (vt opinor) cul<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.6.0">atquè vtinam iniuria temporis ni­<lb/>hil è tanti viri &longs;criptis abra&longs;i&longs;&longs;et: nec enim tam <lb/>den&longs;a in&longs;citiæ caligo vniuer&longs;um propè terra­<lb/>rum orbem obtexi&longs;&longs;et, neque tanta mechani<lb/>cæ facultatis e&longs;&longs;et ignoratio con&longs;ecuta, vt ma­<lb/>thematicarum proceres exi&longs;timarentur illi, qui <lb/>modò inepti&longs;&longs;ima quadam di&longs;tinctione, diffi­<pb xlink:href="036/01/010.jpg"/>cultates nonnullas, nec illas tamen &longs;atis ar­<lb/>duas, & ob&longs;curas è medio tollunt. </s> |
| pauerit. </s> | <s id="id.2.1.1.14.1.7.0">reperiun­<lb/>tur enim aliqui, no&longs;traq; ætate emunctæ naris <lb/>mathematici, qui mechanicam, tùm <expan abbr="mathe­maticè">mathe­<lb/>matice</expan> &longs;eor&longs;um, tùm phi&longs;icè con&longs;iderari po&longs;­<lb/>&longs;e affirmant; ac &longs;i aliquando, vel &longs;ine demon<lb/>&longs;trationibus geometricis, vel &longs;ine vero motu <lb/>res mechanicæ con&longs;iderari po&longs;&longs;int: qua &longs;anè di­<lb/>&longs;tinctione (vt leuius cum illis agam) nihil aliud mi­<lb/>hi commini&longs;ci videntur, quàm vt dum &longs;e, tùm <lb/>phi&longs;icos, tùm mathematicos proferant, vtra­<lb/>que (quod aiunt) &longs;ella excludantur. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.14.1.8.0">nequè <lb/>enim amplius mechanica, &longs;i à machinis ab&longs;tra<lb/>hatur, & &longs;eiungatur, mechanica pote&longs;t appel<lb/>lari. </s> |
| <s id="id.2.1.1.14.1.2.0"> quod & propterea libentius feci, <expan abbr="quòd">quod</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.9.0">Emicuit tamen inter i&longs;tas tenebras (quam­<lb/>uis alij quoquè nonnulli fuerint præclari&longs;&longs;imi) <lb/>Solis in&longs;tar Federicus Commandinus, qui multis <lb/>docti&longs;&longs;imis elucubrationibus ami&longs;&longs;um mathema<lb/>ticarum patrimonium non modò re&longs;taurauit, <lb/>verùm etiam auctiùs, & locupletiùs effecit. </s> |
| <expan abbr="nè">ne</expan> latum quidem vnguem ab Archimedeis prin­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.10.0"><lb/>erat enim &longs;ummus i&longs;te vir omnibus adeò facul­<lb/>tatibus mathematicis ornatus, vt in eo Archi­<lb/>tas, Eudoxus, Heron, Euclides, Theon, Ari­<lb/>&longs;tarcus, Diophantus, Theodo&longs;ius, Ptolemæus <lb/>Apollonius, Serenus, Pappus, quin & ip­<lb/>&longs;emet Archimedes (&longs;iquidem ip&longs;ius in Archi­<lb/>medem &longs;cripta Archimedis olent lucernam) re <pb xlink:href="036/01/011.jpg"/>uixi&longs;&longs;e viderentur. </s> |
| cipijs Pappus recedat. </s> | <s id="id.2.1.1.14.1.11.0">& ecce repentè è tenebris (vt <lb/>confidimus) ac vinculis corporis in lucem, li­<lb/>bertatem què productus mathematicas alieni&longs;­<lb/>&longs;imo tempore optimo, & præ&longs;tanti&longs;&longs;imo patre <lb/>orbatas, nos verò ita con&longs;ternatos reliquit, vt e­<lb/>ius de&longs;iderium vix longo &longs;ermone mitigare <lb/>po&longs;&longs;e videamur. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.14.1.12.0">Ille tamen perpetuò in alia­<lb/>rum mathematicarum explicationem ver&longs;ans, <lb/>mechanicam facultatem, aut penitus præter­<lb/>mi&longs;it, aut modicè attigit. </s> |
| <s id="id.2.1.1.14.1.3.0"> ego enim in hac præ&longs;ertim <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.13.0">Quapropter in hoc <lb/>&longs;tudium ardentiùs ego incumbere cæpi, nec me <lb/>vnquam per omne mathematum genus vagan<lb/>tem ea &longs;olicitudo de&longs;eruit; ecquid ex vno <lb/>quoquè decerpi, ac delibari po&longs;&longs;it; quo ad me<lb/>chanicam expoliendam, & exornandam acco­<lb/>modatior e&longs;&longs;e po&longs;&longs;em. </s> |
| facultate Archimedis ve&longs;tigijs hærere &longs;emper vo <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.14.0">Nunc verò cùm mihi <lb/>videar, noni ea quidem omnia, quæ ad mecha<lb/>nicam pertinent, perfeci&longs;&longs;e; &longs;ed eò v&longs;q; tamen <lb/>progre&longs;&longs;us, vt ijs, qui ex Pappo, ex Vitruuio, <lb/>& ex alijs didicerint, quid &longs;it Vectis, quid Tro­<lb/>chlea, quid Axis in peritrochio, quid Cuneus, <lb/>quid Cochlea; quomodoq; vt pondera moueri <lb/>po&longs;&longs;int, aptari debeant; adhuc tamen acciden­<lb/>tia permulta, quæ inter potentiam, & pondus <lb/>vectis virtute illis in&longs;unt in&longs;trumentis, perdi&longs;ce­<lb/>re cupiunt, opis aliquid adferre po&longs;&longs;im; putaui <lb/>tempus iam po&longs;tulare, vt prodirem; & nauatæ <pb xlink:href="036/01/012.jpg"/>in hoc genere operæ &longs;pecimen aliquod darem. </s> |
| lui: & licet eius lucubrationes ad <expan abbr="mechanicã">mechanicam</expan> per­ | <s id="id.2.1.1.14.1.15.0"><lb/>Verùm quò facilius totius operis &longs;ub&longs;tructio <lb/>ad fa&longs;tigium &longs;uum per duceretur, nonnulla <expan abbr="quo­què">quo­<lb/>que</expan> de libra fuerunt pertractanda, & præ&longs;er­<lb/>tim dum vnico pondere alterum &longs;olum ip&longs;ius <lb/>brachium penitus deprimitur: que in re mi­<lb/>rum e&longs;t quantas fecerint ruinas Iordanus (qui <lb/>inter recentiores maximæ fuit auctoritatis) & <lb/>alij; qui hanc rem &longs;ibi di&longs;cutiendam propo&longs;ue<lb/>runt. </s> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000011.JPG"/> | <s id="id.2.1.1.14.1.16.0">opus &longs;anè arduum, & for&longs;an viribus no­<lb/>&longs;tris impar aggre&longs;si &longs;umus; in eo tamen digni, vt <lb/>no&longs;tros conatus, & indu&longs;triam ad præclara ten<lb/>dentem bonorum omnium perpetuus applau­<lb/>&longs;us, approbatioq; comitetur; quòd ad &longs;tudium <lb/>tàm illu&longs;tre, tam magnificum, tam laudabile <lb/>contulimus quicquid habuimus virium. </s> |
| tinentes multis ab hinc annis pa&longs;&longs;im &longs;oleant do­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.17.0">quod <lb/>&longs;anè qualecunq; &longs;it, tibi celeberrime PRINCEPS <lb/>nuncupandum cen&longs;uimus; cuius &longs;anè con&longs;ilij, <lb/>atq; in&longs;tituti no&longs;tri rationes multas reddere in <lb/>promptu e&longs;t: & primùm hæreditaria tibi in fa­<lb/>miliam no&longs;tram promerita, quibus nos ita de­<lb/>uictos habes; vt facilè intelligamus ad fortunas <lb/>non modò no&longs;tras, verùm & ad &longs;anguinem, & <lb/>vitam quoq; pro tua dignitate propendendam <lb/>parati&longs;&longs;imos e&longs;&longs;e debere. </s> |
| ctis de&longs;iderari: eruditi&longs;&longs;imus tamen libellus de æ­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.18.0">Præterea illud non <lb/>parui quoq; ponderis accedit, quòd à pueri­<lb/>tia literarum omnium, &longs;ed præcipuè mathe­<pb xlink:href="036/01/013.jpg"/>maticarum de&longs;iderio ita fueris incen&longs;us, vt ni­<lb/>&longs;i illis adeptis vitam tibi acerbam, atq; in&longs;ua­<lb/>uem &longs;tatueres. </s> |
| queponderantibus præ manibus <expan abbr="hominũ">hominum</expan> adhuc <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.19.0">proinde in earum &longs;tudio infi­<lb/>xus primam ætatis partem in illis percipiendis <lb/>exegi&longs;ti, eamquè &longs;æpius verè principe dignam <lb/>vocem protuli&longs;ti, te propterea mathematicis <lb/>præ&longs;ertim delectari, quòd i&longs;tæ maximè ex do­<lb/>me&longs;tico illo, & vmbratili vitæ genere in Solem <lb/>(quod dicitur) & puluerem prodire po&longs;sint: cu<lb/>ius &longs;anè rei tuum flagranti&longs;simum ab ineunte æta <lb/>te peritiæ militaris de&longs;iderium, exploratum in­<lb/>dicium poterat e&longs;&longs;e, ni&longs;i nimis emendicatæ men­<lb/>tis e&longs;&longs;et ea proponere, quæ à te &longs;perari po&longs;&longs;ent; <lb/>quando tu penitus adole&longs;cens, egregia multa fa<lb/>cinora proficere matura&longs;ti. </s> |
| ver&longs;atur, in <expan abbr="quò">quo</expan> tanquam in copio&longs;i&longs;&longs;ima pœnu <lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.20.0">Tu enim cùm iam <lb/>à &longs;ancti&longs;&longs;imo Pontifice Pio V &longs;aluberrimæ Prin­<lb/>cipum Chri&longs;tianorum coniunctionis fundamen­<lb/>ta iacta e&longs;&longs;ent, alacer admodum ad debellan­<lb/>dos Chri&longs;ti ho&longs;tes profectus, &longs;olidi&longs;&longs;imam, ac ve­<lb/>ri&longs;&longs;imam gloriam tibi compara&longs;ti. </s> |
| omnia <expan abbr="ferè">fere</expan> mechanica dogmata repo&longs;ita mihi vi­<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.21.0">Tu quoties de <lb/>&longs;umma rerum deliberatum e&longs;t, eas &longs;ententias <lb/>dixi&longs;ti, quæ &longs;ummam prudentiam cùm &longs;umma <lb/>animi excel&longs;itate coniunctam indicarent. </s> |
| dentur; quem <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> libellum, &longs;i ætatis no&longs;træ mathe<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.22.0">ommit­<lb/>tam interim pleraq; alia illis temporibus <expan abbr="egre­giè">egre­<lb/>gie</expan>, viriliter què à te ge&longs;ta, ne tibi ip&longs;i ea, quæ <lb/>omnibus &longs;unt manife&longs;ta, palàm facere videar: <pb xlink:href="036/01/014.jpg"/>quæ cùm omnia magna, & præclara &longs;int; <expan abbr="mul­tò">mul­<lb/>to</expan> tamen à te maiora, & præclara expectant <lb/>adhuc homines. </s> |
| matici &longs;ibi magis familiarem adhibui&longs;&longs;ent; reperi&longs;<lb/> | <s id="id.2.1.1.14.1.23.0">Vale interim præ&longs;tanti&longs;&longs;imum <lb/>orbis decus, & &longs;i quando aliquid otij nactus <lb/>fueris has meas vigiliolas a&longs;picere ne dedi­<lb/>gneris. </s> |
| &longs;ent <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> <expan abbr="&longs;ent&etilde;tias">&longs;ententias</expan> multas, quas <expan abbr="modó">modo</expan> ip&longs;i firmas, <lb/> | |
| & ratas e&longs;&longs;e docent; <expan abbr="&longs;ubtili&longs;&longs;imè">&longs;ubtili&longs;&longs;ime</expan>, <expan abbr="atquè">atque</expan> <expan abbr="veri&longs;­&longs;imè">veri&longs;­<lb/> | |
| &longs;ime</expan> conuul&longs;as, & labefactatas. &longs;ed hoc vi­<lb/> | |
| derint ip&longs;i. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.4.0"> [&longs;ed hoc vi­<lb/> | |
| derint ip&longs;i.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.5.0"> ego enim ad Pappum redeo, qui <lb/> | |
| ad v&longs;um mathematicarum vberiorem, <expan abbr="emulu­mentorumquè">emulu­<lb/> | |
| mentorumque</expan> acce&longs;&longs;iones amplificandas peni­<lb/> | |
| tus conuer&longs;us, de quinque principibus machi­<lb/> | |
| nis, Vecte <expan abbr="nempè">nempe</expan>, Trochlea, Axe in peri­<lb/> | |
| trochio, Cuneo, & Cochlea, multa <expan abbr="egre­giè">egre­<lb/> | |
| gie</expan> philo&longs;ophatus e&longs;t; demon&longs;trauit <expan abbr="què">que</expan> quicquid <lb/> | |
| in machinis, aut cogitari <expan abbr="peritè">perite</expan>, aut <expan abbr="acutè">acute</expan> <lb/> | |
| definiri, aut <expan abbr="certò">certo</expan> &longs;tatui pote&longs;t, id omne <expan abbr="quin­què">quin­<lb/> | |
| que</expan> illis infinita vi præditis machinis referen­<lb/> | |
| dum e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.6.0"> <expan abbr="atquè">atque</expan> vtinam iniuria temporis ni­<lb/> | |
| hil <expan abbr="è">e</expan> tanti viri &longs;criptis abra&longs;i&longs;&longs;et: nec enim tam <lb/> | |
| den&longs;a in&longs;citiæ caligo vniuer&longs;um <expan abbr="propè">prope</expan> terra­<lb/> | |
| rum orbem obtexi&longs;&longs;et, neque tanta mechani<lb/> | |
| cæfacultatis e&longs;&longs;et ignoratio con&longs;ecuta, vt ma­<lb/> | |
| thematicarum proceres exi&longs;timarentur illi, qui <lb/> | |
| <expan abbr="modò">modo</expan> inepti&longs;&longs;ima quadam di&longs;tinctione, <expan abbr="diffi­|cultate">diffi­cultate</expan> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000012.JPG"/> | |
| s nonnullas, nec illas tamen &longs;atis ar­<lb/> | |
| duas, & ob&longs;curas <expan abbr="è">e</expan> medio tollunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.7.0"> reperiun­<lb/> | |
| tur enim aliqui, no&longs;traq; ætate emunctæ naris <lb/> | |
| mathematici, qui mechanicam, <expan abbr="tùm">tum</expan> <expan abbr="mathe­maticè">mathe­<lb/> | |
| matice</expan> &longs;eor&longs;um, <expan abbr="tùm">tum</expan> <expan abbr="phi&longs;icè">phi&longs;ice</expan> con&longs;iderari po&longs;­<lb/> | |
| &longs;e affirmant; ac &longs;i aliquando, vel &longs;ine demon<lb/> | |
| &longs;trationibus geometricis, vel &longs;ine vero motu <lb/> | |
| res mechanicæ con&longs;iderari po&longs;&longs;int: qua <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> di­<lb/> | |
| &longs;tinctione (vt leuius cum illis agam) nihil aliud mi­<lb/> | |
| hi commini&longs;ci videntur, <expan abbr="quàm">quam</expan> vt dum &longs;e, <expan abbr="tùm">tum</expan> <lb/> | |
| phi&longs;icos, <expan abbr="tùm">tum</expan> mathematicos proferant, vtra­<lb/> | |
| que (quod aiunt) &longs;ella excludantur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.8.0"> <expan abbr="nequè">neque</expan> <lb/> | |
| enim amplius mechanica, &longs;i <expan abbr="à">a</expan> machinis ab&longs;tra<lb/> | |
| hatur, & &longs;eiungatur, mechanica pote&longs;t appel<lb/> | |
| lari. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.9.0"> Emicuit tamen inter i&longs;tas tenebras (quam­<lb/> | |
| uis alij <expan abbr="quoquè">quoque</expan> nonnulli fuerint præclari&longs;&longs;imi) <lb/> | |
| Solis in&longs;tar Federicus Commandinus, qui multis <lb/> | |
| docti&longs;&longs;imis elucubrationibus ami&longs;&longs;um mathema<lb/> | |
| ticarum patrimonium non <expan abbr="modò">modo</expan> re&longs;taurauit, <lb/> | |
| <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam <expan abbr="auctiùs">auctius</expan>, & <expan abbr="locupletiùs">locupletius</expan> effecit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.10.0"> <lb/> | |
| erat enim &longs;ummus i&longs;te vir omnibus <expan abbr="adeò">adeo</expan> facul­<lb/> | |
| tatibus mathematicis ornatus, vt in eo Archi­<lb/> | |
| tas, Eudoxus, Heron, Euclides, Theon, Ari­<lb/> | |
| &longs;tarcus, Diophantus, Theodo&longs;ius, Ptolemæus <lb/> | |
| Apollonius, Serenus, Pappus, quin & ip­<lb/> | |
| &longs;emet Archimedes (&longs;iquidem ip&longs;ius in Archi­<lb/> | |
| medem &longs;cripta Archimedis olent lucernam) re | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000013.JPG"/> | |
| uixi&longs;&longs;e viderentur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.11.0"> & ecce <expan abbr="repentè">repente</expan> <expan abbr="è">e</expan> tenebris (vt <lb/> | |
| confidimus) ac vinculis corporis in lucem, li­<lb/> | |
| bertatem <expan abbr="què">que</expan> productus mathematicas alieni&longs;­<lb/> | |
| &longs;imo tempore optimo, & præ&longs;tanti&longs;&longs;imo patre <lb/> | |
| orbatas, nos <expan abbr="verò">vero</expan> ita con&longs;ternatos reliquit, vt e­<lb/> | |
| ius de&longs;iderium vix longo &longs;ermone mitigare <lb/> | |
| po&longs;&longs;e videamur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.12.0"> Ille tamen <expan abbr="perpetuò">perpetuo</expan> in alia­<lb/> | |
| rum mathematicarum explicationem ver&longs;ans, <lb/> | |
| mechanicam facultatem, aut penitus præter­<lb/> | |
| mi&longs;it, aut <expan abbr="modicè">modice</expan> attigit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.13.0"> Quapropter in hoc <lb/> | |
| &longs;tudium <expan abbr="ardentiùs">ardentius</expan> ego incumbere cæpi, nec me <lb/> | |
| vnquam per omne mathematum genus vagan<lb/> | |
| tem ea &longs;olicitudo de&longs;eruit; ecquid ex vno <lb/> | |
| <expan abbr="quoquè">quoque</expan> decerpi, ac delibari po&longs;&longs;it; quo ad me<lb/> | |
| chanicam expoliendam, & exornandam acco­<lb/> | |
| modatior e&longs;&longs;e po&longs;&longs;em. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.14.0"> Nunc <expan abbr="verò">vero</expan> <expan abbr="cùm">cum</expan> mihi <lb/> | |
| videar, noni ea quidem omnia, quæ ad mecha<lb/> | |
| nicam pertinent, perfeci&longs;&longs;e; &longs;ed <expan abbr="eò">eo</expan> v&longs;q; tamen <lb/> | |
| progre&longs;&longs;us, vtijs, qui ex Pappo, ex Vitruuio, <lb/> | |
| & ex alijs didicerint, quid &longs;it Vectis, quid Tro­<lb/> | |
| chlea, quid Axis in peritrochio, quid Cuneus, <lb/> | |
| quid Cochlea; quomodoq; vt pondera moueri <lb/> | |
| po&longs;&longs;int, aptari debeant; adhuc tamen acciden­<lb/> | |
| tia permulta, quæ inter potentiam, & pondus <lb/> | |
| vectis virtute illis in&longs;unt in&longs;trumentis, perdi&longs;ce­<lb/> | |
| re cupiunt, opis aliquid adferre po&longs;&longs;im; putaui <lb/> | |
| tempus iam po&longs;tulare, vt prodirem; & nauatæ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000014.JPG"/> | |
| in hoc genere operæ &longs;pecimen aliquod darem. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.15.0"> <lb/> | |
| <expan abbr="Verùm">Verum</expan> <expan abbr="quò">quo</expan> facilius totius operis &longs;ub&longs;tructio <lb/> | |
| ad fa&longs;tigium &longs;uum per duceretur, nonnulla <expan abbr="quo­què">quo­<lb/> | |
| que</expan> de libra fuerunt pertractanda, & præ&longs;er­<lb/> | |
| tim dum vnico pondere alterum &longs;olum ip&longs;ius <lb/> | |
| brachium penitus deprimitur: que in re mi­<lb/> | |
| rum e&longs;t quantas fecerint ruinas Iordanus (qui <lb/> | |
| inter recentiores maximæ fuit auctoritatis) & <lb/> | |
| alij; qui hanc rem &longs;ibi di&longs;cutiendam propo&longs;ue<lb/> | |
| runt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.16.0"> opus <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> arduum, & for&longs;an viribus no­<lb/> | |
| &longs;tris impar aggre&longs;si &longs;umus; in eo tamen digni, vt <lb/> | |
| no&longs;tros conatus, & indu&longs;triam ad præclara ten<lb/> | |
| dentem bonorum omnium perpetuus applau­<lb/> | |
| &longs;us, approbatioq; comitetur; <expan abbr="quòd">quod</expan> ad &longs;tudium <lb/> | |
| <expan abbr="tàm">tam</expan> illu&longs;tre, tam magnificum, tam laudabile <lb/> | |
| contulimus quicquid habuimus virium. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.17.0"> quod <lb/> | |
| <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> qualecunq; &longs;it, tibi celeberrime PRINCEPS <lb/> | |
| nuncupandum cen&longs;uimus; cuius <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> con&longs;ilij, <lb/> | |
| atq; in&longs;tituti no&longs;tri rationes multas reddere in <lb/> | |
| promptu e&longs;t: & <expan abbr="primùm">primum</expan> hæreditaria tibi in fa­<lb/> | |
| miliam no&longs;tram promerita, quibus nos ita de­<lb/> | |
| uictos habes; vt <expan abbr="facilè">facile</expan> intelligamus ad fortunas <lb/> | |
| non <expan abbr="modò">modo</expan> no&longs;tras, <expan abbr="verùm">verum</expan> & ad &longs;anguinem, & <lb/> | |
| vitam quoq; pro tua dignitate propendendam <lb/> | |
| parati&longs;&longs;imos e&longs;&longs;e debere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.18.0"> Præterea illud non <lb/> | |
| parui quoq; ponderis accedit, <expan abbr="quòd">quod</expan> <expan abbr="à">a</expan> pueri­<lb/> | |
| tia literarum omnium, &longs;ed <expan abbr="præcipuè">præcipue</expan> mathe­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000015.JPG"/> | |
| maticarum de&longs;iderio ita fueris incen&longs;us, vt ni­<lb/> | |
| &longs;i illis adeptis vitam tibi acerbam, atq; in&longs;ua­<lb/> | |
| uem &longs;tatueres. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.19.0"> proinde in earum &longs;tudio infi­<lb/> | |
| xus primam ætatis partem in illis percipiendis <lb/> | |
| exegi&longs;ti, <expan abbr="eamquè">eamque</expan> &longs;æpius <expan abbr="verè">vere</expan> principe dignam <lb/> | |
| vocem protuli&longs;ti, te propterea mathematicis <lb/> | |
| præ&longs;ertim delectari, <expan abbr="quòd">quod</expan> i&longs;tæ <expan abbr="maximè">maxime</expan> ex do­<lb/> | |
| me&longs;tico illo, & vmbratili vitæ genere in Solem <lb/> | |
| (quod dicitur) & puluerem prodire po&longs;sint: cu<lb/> | |
| ius <expan abbr="&longs;anè">&longs;ane</expan> rei tuum flagranti&longs;simum ab ineunte æta <lb/> | |
| te peritiæ militaris de&longs;iderium, exploratum in­<lb/> | |
| dicium poterat e&longs;&longs;e, ni&longs;i nimis emendicatæ men­<lb/> | |
| tis e&longs;&longs;et ea proponere, quæ <expan abbr="à">a</expan> te &longs;perari po&longs;&longs;ent; <lb/> | |
| quando tu penitus adole&longs;cens, egregia multa fa<lb/> | |
| cinora proficere matura&longs;ti. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.20.0"> Tu enim <expan abbr="cùm">cum</expan> iam <lb/> | |
| <expan abbr="à">a</expan> &longs;ancti&longs;&longs;imo Pontifice Pio V &longs;aluberrimæ Prin­<lb/> | |
| cipum Chri&longs;tianorum coniunctionis fundamen­<lb/> | |
| ta iacta e&longs;&longs;ent, alacer admodum ad debellan­<lb/> | |
| dos Chri&longs;ti ho&longs;tes profectus, &longs;olidi&longs;&longs;imam, ac ve­<lb/> | |
| ri&longs;&longs;imam gloriam tibi compara&longs;ti. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.21.0"> Tu quoties de <lb/> | |
| &longs;umma rerum deliberatum e&longs;t, eas &longs;ententias <lb/> | |
| dixi&longs;ti, quæ &longs;ummam prudentiam <expan abbr="cùm">cum</expan> &longs;umma <lb/> | |
| animi excel&longs;itate coniunctam indicarent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.22.0"> ommit­<lb/> | |
| taminterim pleraq; alia illis temporibus <expan abbr="egre­giè">egre­<lb/> | |
| gie</expan>, viriliter <expan abbr="què">que</expan> <expan abbr="à">a</expan> te ge&longs;ta, ne tibi ip&longs;i ea, quæ <lb/> | |
| omnibus &longs;unt manife&longs;ta, <expan abbr="palàm">palam</expan> facere videar: | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000016.JPG"/> | |
| quæ <expan abbr="cùm">cum</expan> omnia magna, & præclara &longs;int; <expan abbr="mul­tò">mul­<lb/> | |
| to</expan> tamen <expan abbr="à">a</expan> te maiora, & præclara expectant <lb/> | |
| adhuc homines. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.14.1.23.0"> Vale interim præ&longs;tanti&longs;&longs;imum <lb/> | |
| orbis decus, & &longs;i quando aliquid otij nactus <lb/> | |
| fueris has meas vigiliolas a&longs;picere ne dedi­<lb/> | |
| gneris. </s> | |
| </p> | </p> |
| | <pb n="1" xlink:href="036/01/015.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.1.15.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.15.0.0.0" type="head"> |
| <pb n="1" xlink:href="pagethumb-la/00000019.JPG"/> | <s id="id.2.1.1.16.1.1.0">GVIDIVBALDI <lb/>E MARCHIONIBVS <lb/>MONTIS. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.16.1.1.0"> GVIDIVBALDI <lb/> | |
| E MARCHIONIBVS <lb/> | |
| MONTIS. </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.16.3.1.0"> MECHANICORVM <lb/> | |
| LIBER. </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.16.5.1.0" type="caption"> | <p type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.16.5.1.0.capt"> YYY </s> | <s id="id.2.1.1.16.3.1.0">MECHANICORVM <lb/>LIBER. </s> |
| | |
| </p> | </p> |
| </section> | </section> |
| </front> | </front> |
| |
| <chap> | <chap> |
| <p id="id.id.2.1.1.16.5.1.0.a"> | <p id="id.id.2.1.1.16.5.1.0.a"> |
| <s id="id.2.1.1.16.7.1.0"> DEFINITIONES. </s> | <s id="id.2.1.1.16.7.1.0"> DEFINITIONES. </s> |
| | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.17.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.17.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.17.1.1.0"> Centrvm grauitatis vniu&longs;cu­<lb/> | <s id="id.2.1.1.17.1.1.0">Centrvm grauitatis vniu&longs;cu­<lb/>iu&longs;q; corporis e&longs;t punctum quod­<lb/>dam intra po&longs;itum, à quo &longs;i gra­<lb/>ue appen&longs;um mente concipiatur, <lb/>dum fertur, quie&longs;cit; & &longs;eruat eam, <lb/>quam in principio habebat po&longs;i­<lb/>tionem: neq; in ip&longs;a latione circumuertitur. </s> |
| iu&longs;q; corporis e&longs;t punctum quod­<lb/> | |
| dam intra po&longs;itum, <expan abbr="à">a</expan> quo &longs;i gra­<lb/> | |
| ue appen&longs;um mente concipiatur, <lb/> | |
| dum fertur, quie&longs;cit; & &longs;eruat eam, <lb/> | |
| quam in principio habebat po&longs;i­<lb/> | |
| tionem: neq; in ip&longs;a latione circumuertitur. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.18.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.18.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.18.1.1.0"> Hanc centri grauitatis definitionem Pappus Alexandrinus in <lb/> | <s id="id.2.1.1.18.1.1.0">Hanc centri grauitatis definitionem Pappus Alexandrinus in <lb/>octauo Mathematicarum collectionum libro tradidit. </s> |
| octauo Mathematicarum collectionum libro tradidit. </s> | <s id="id.2.1.1.18.1.2.0">Federicus <lb/>verò Commandinus in libro de centro grauitatis &longs;olidorum idem <lb/>centrum de&longs;cribendo ita explicauit. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.18.1.2.0"> Federicus <lb/> | |
| <expan abbr="verò">vero</expan> Commandinus in libro de centro grauitatis &longs;olidorum idem <lb/> | |
| centrum de&longs;cribendo ita explicauit. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.19.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.19.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.19.1.1.0"> Centrum grauitatis vniu&longs;cuiu&longs;q; &longs;olidæ figu­<lb/> | <s id="id.2.1.1.19.1.1.0">Centrum grauitatis vniu&longs;cuiu&longs;q; &longs;olidæ figu­<lb/>ræ e&longs;t punctum illud intra po&longs;itum, circa quod <lb/>vndiq; partes æqualium momentorum con&longs;i­<lb/>&longs;tunt. </s> |
| ræ e&longs;t punctum illud intra po&longs;itum, circa quod <lb/> | <s id="id.2.1.1.19.1.2.0">&longs;i enim per tale centrum ducatur planum <lb/>figuram quomodocunq; &longs;ecans &longs;emper in par­<lb/>tes æqueponderantes ip&longs;am diuidet. </s> |
| vndiq; partes æqualium momentorum con&longs;i­<lb/> | |
| &longs;tunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.19.1.2.0"> &longs;i enim per tale centrum ducatur planum <lb/> | |
| figuram quomodocunq; &longs;ecans &longs;emper in par­<lb/> | |
| tes æqueponderantes ip&longs;am diuidet. </s> | |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000020.JPG"/> | <pb xlink:href="036/01/016.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.1.21.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.21.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.21.1.1.0"> COMMVNES NOTIONES. </s> | <s id="id.2.1.1.21.1.1.0"> COMMVNES NOTIONES. </s> |
| <lb/> | </p> |
| | <p type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.21.3.1.0"> I </s> | <s id="id.2.1.1.21.3.1.0"> I </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.22.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.22.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.22.1.1.0"> Si ab æqueponderantibus æqueponderantia au­<lb/> | <s id="id.2.1.1.22.1.1.0">Si ab æqueponderantibus æqueponderantia au­<lb/>ferantur, reliqua æqueponderabunt. </s> |
| ferantur, reliqua æqueponderabunt. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.23.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.23.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.23.1.1.0"> II </s> | <s id="id.2.1.1.23.1.1.0"> II </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.24.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.24.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.24.1.1.0"> Si æqueponderantibus æqueponderantia adii­<lb/> | <s id="id.2.1.1.24.1.1.0">Si æqueponderantibus æqueponderantia adii­<lb/>ciantur, tota &longs;imul æqueponderabunt. </s> |
| ciantur, tota &longs;imul æqueponderabunt. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.25.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.25.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.25.1.1.0"> III </s> | <s id="id.2.1.1.25.1.1.0"> III </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.26.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.26.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.26.1.1.0"> Quæ eidem æqueponderant, inter &longs;e <expan abbr="æquè">æque</expan> &longs;unt <lb/> | <s id="id.2.1.1.26.1.1.0">Quæ eidem æqueponderant, inter &longs;e æquè &longs;unt <lb/>grauia. </s> |
| grauia. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.27.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.27.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.27.1.1.0"> SVPPOSITIONES. </s> | <s id="id.2.1.1.27.1.1.0"> SVPPOSITIONES. </s> |
| <lb/> | </p> |
| | <p type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.27.3.1.0"> I </s> | <s id="id.2.1.1.27.3.1.0"> I </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.28.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.28.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.28.1.1.0"> Vnius corporis vnum <expan abbr="tantùm">tantum</expan> e&longs;t centrum gra­<lb/> | <s id="id.2.1.1.28.1.1.0">Vnius corporis vnum tantùm e&longs;t centrum gra­<lb/>uitatis. </s> |
| uitatis. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.29.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.29.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.29.1.1.0"> II </s> | <s id="id.2.1.1.29.1.1.0"> II </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.30.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.30.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.30.1.1.0"> Vnius corporis centrum grauitatis &longs;emper in <lb/> | <s id="id.2.1.1.30.1.1.0">Vnius corporis centrum grauitatis &longs;emper in <lb/>eodem e&longs;t &longs;itu re&longs;pectu &longs;ui corporis. </s> |
| eodem e&longs;t &longs;itu re&longs;pectu &longs;ui corporis. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.31.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.31.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.31.1.1.0"> III </s> | <s id="id.2.1.1.31.1.1.0"> III </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.32.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.32.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.32.1.1.0"> <expan abbr="Secundùm">Secundum</expan> grauitatis centrum pondera deor­<lb/> | <s id="id.2.1.1.32.1.1.0">Secundùm grauitatis centrum pondera deor­<lb/>&longs;um feruntur. </s> |
| &longs;um feruntur. </s> | |
| </p> | </p> |
| </chap> | </chap> |
| <pb n="2" xlink:href="pagethumb-la/00000021.JPG"/> | <pb n="2" xlink:href="036/01/017.jpg"/> |
| <chap> | <chap> |
| | |
| <p id="id.2.1.1.33.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.33.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.34.1.1.0"> DE LIBRA. </s> | <s id="id.2.1.1.34.1.1.0"> DE LIBRA. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.35.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.35.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.35.1.1.0"> Anteqvam de libra &longs;ermo ha<lb/> | <s id="id.2.1.1.35.1.1.0">Anteqvam de libra &longs;ermo ha<lb/>beatur, vtres clarior eluce&longs;cat, &longs;it <lb/>libra AB recta linea; CD verò <lb/>trutina, quæ &longs;ecundum commu­<lb/>nem con&longs;uetudinem horizonti <lb/>&longs;emper e&longs;t perpendicularis. </s> |
| beatur, vtres clarior eluce&longs;cat, &longs;it <lb/> | <s id="id.2.1.1.35.1.2.0">pun­<lb/>ctum autem C immobile, circa quod vertitur li­<lb/>bra, centrum libræ <lb/>vocetur. </s> |
| libra AB recta linea; CD <expan abbr="verò">vero</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.1.35.1.3.0">itidemque <lb/>(quamuis tamen im­<lb/>proprie) &longs;iue &longs;upra, <lb/>&longs;iue infra libram fue<lb/>rit con&longs;titutum. </s> |
| trutina, quæ &longs;ecundum commu­<lb/> | <s id="id.2.1.1.35.1.4.0">CA <lb/>verò, & CB, tum di<lb/>&longs;tantiæ, tum libræ <lb/>brachia nuncupen­<lb/>tur. </s> |
| nem con&longs;uetudinem horizonti <lb/> | <s id="id.2.1.1.35.1.5.0">& &longs;i à centro li­<lb/>bræ &longs;upra, vel infra <lb/><figure id="id.036.01.017.1.jpg" xlink:href="036/01/017/1.jpg"></figure><lb/>libram con&longs;tituto ip&longs;i AB perpendicularis duca­<lb/>tur, hæc perpendiculum vocetur, quæ libram AB <lb/>&longs;ub&longs;tinebit; & quocunque modo moueatur libra, <lb/>ip&longs;i &longs;emper perpendicularis exi&longs;tet. </s> |
| &longs;emper e&longs;t perpendicularis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.35.1.2.0"> pun­<lb/> | |
| ctum autem C immobile, circa quod vertitur li­<lb/> | |
| bra, centrum libræ <lb/> | |
| vocetur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.35.1.3.0"> itidemque <lb/> | |
| (quamuis tamen im­<lb/> | |
| proprie) &longs;iue &longs;upra, <lb/> | |
| &longs;iue infra libram fue<lb/> | |
| rit con&longs;titutum. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.35.1.4.0"> CA <lb/> | |
| <expan abbr="verò">vero</expan>, & CB, tum di<lb/> | |
| &longs;tantiæ, tum libræ <lb/> | |
| brachia nuncupen­<lb/> | |
| tur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.35.1.5.0"> & &longs;i <expan abbr="à">a</expan> centro li­<lb/> | |
| bræ &longs;upra, vel infra <lb/> | |
| <figure id="fig1" place="text"> </figure><lb/> | |
| libram con&longs;tituto ip&longs;i AB perpendicularis duca­<lb/> | |
| tur, hæc perpendiculum vocetur, quæ libram AB <lb/> | |
| &longs;ub&longs;tinebit; & quocunque modo moueatur libra, <lb/> | |
| ip&longs;i &longs;emper perpendicularis exi&longs;tet. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.35.2.1.0" type="caption"> | <pb xlink:href="036/01/018.jpg"/> |
| <s id="id.2.1.1.35.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000022.JPG"/> | |
| | |
| <p id="id.2.1.1.37.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.1.37.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.1.37.1.1.0"> LEMMA. </s> | <s id="id.2.1.1.37.1.1.0"> LEMMA. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.38.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.38.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.38.1.1.0"> Sit linea AB horizonti perpendicularis, & dia <lb/> | <s id="id.2.1.1.38.1.1.0">Sit linea AB horizonti perpendicularis, & dia <lb/>metro AB circulus de&longs;cribatur AEBD, cuius <lb/>centrum C. </s> |
| metro AB circulus de&longs;cribatur AEBD, cuius <lb/> | <s id="id.2.1.1.38.1.1.0.a">Dico punctum B infimum e&longs;&longs;e lo­<lb/>cum circumferentiæ circuli AEBD; punctum <lb/>verò A &longs;ublimiorem; & quælibet puncta, vt DE <lb/>æqualiter à puncto A di&longs;tantia æqualiter e&longs;&longs;e <lb/>deor&longs;um; quæ verò propius &longs;unt ip&longs;i A eis, quæ <lb/>magis di&longs;tant, &longs;ublimiora e&longs;&longs;e. </s> |
| centrum C. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.38.1.1.0.a"> Dico punctum B infimum e&longs;&longs;e lo­<lb/> | |
| cum circumferentiæ circuli AEBD; punctum <lb/> | |
| <expan abbr="verò">vero</expan> A &longs;ublimiorem; & quælibet puncta, vt DE <lb/> | |
| æqualiter <expan abbr="à">a</expan> puncto A di&longs;tantia æqualiter e&longs;&longs;e <lb/> | |
| deor&longs;um; quæ <expan abbr="verò">vero</expan> propius &longs;unt ip&longs;i A eis, quæ <lb/> | |
| magis di&longs;tant, &longs;ublimiora e&longs;&longs;e. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.1.39.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.1.39.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.1.39.1.1.0"> Producatur AB v&longs;q; ad mundi cen­<lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.1.0">Producatur AB v&longs;q; ad mundi cen­<lb/>trum, quod &longs;it F; deinde in circuli circum­<lb/><arrow.to.target n="note1"></arrow.to.target>ferentia quoduis accipiatur punctum G; <lb/>connectanturq; FG FD FE. </s> |
| trum, quod &longs;it F; deinde in circuli circum­<lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.2.0">Quoniam <lb/>n. BF minima e&longs;t omnium, quæ à puncto <lb/>F ad circumferentiam AEBD ducun­<lb/>tur; erit BF ip&longs;a FG minor. </s> |
| <arrow.to.target n="note1"></arrow.to.target> ferentia quoduis accipiatur punctum G; <lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.3.0">quare punctum <lb/>B propius erit puncto F, quàm G. </s> |
| connectanturq; FG FD FE. </s> | <s id="id.2.1.1.39.1.3.0.a">hacq; <lb/>ratione o&longs;tendetur punctum B quouis alio <lb/>puncto circumferentiæ circuli AEDB <lb/>mundi centro propius e&longs;&longs;e. </s> |
| | <s id="id.2.1.1.39.1.4.0">erit igitur pun­<lb/>ctum B circumferentiæ circuli AEBD <lb/>infimus locus. </s> |
| <s id="id.2.1.1.39.1.2.0"> Quoniam <lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.5.0">Deinde quoniam AF per <lb/>centrum ducta maior e&longs;t ip&longs;a GF; erit <lb/>punctum A non <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ip&longs;o G, verum etiam <lb/>quouis alio puncto circumferentiæ circuli <lb/>AEBD &longs;ublimius. </s> |
| n. BF minima e&longs;t omnium, quæ <expan abbr="à">a</expan> puncto <lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.6.0">Præterea quoniam DF <lb/>FE &longs;unt æquales; puncta DE æqualiter <lb/><figure id="id.036.01.018.1.jpg" xlink:href="036/01/018/1.jpg"></figure><lb/>mundi centro di&longs;tabunt. </s> |
| F ad circumferentiam AEBD ducun­<lb/> | <s id="id.2.1.1.39.1.7.0">& cum DF maior &longs;it FG; erit pun­<lb/>ctum D ip&longs;i A propius puncto G &longs;ublimius. </s> |
| tur; erit BF ip&longs;a FG minor. </s> | <s id="id.2.1.1.39.1.8.0">quæ omnia demon­<lb/>&longs;trare oportebat. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.3.0"> quare punctum <lb/> | |
| B propius erit puncto F, <expan abbr="quàm">quam</expan> G. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.3.0.a"> hacq; <lb/> | |
| ratione o&longs;tendetur punctum B quouis alio <lb/> | |
| puncto circumferentiæ circuli AEDB <lb/> | |
| mundi centro propius e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.4.0"> erit igitur pun­<lb/> | |
| ctum B circumferentiæ circuli AEBD <lb/> | |
| infimus locus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.5.0"> Deinde quoniam AF per <lb/> | |
| centrum ducta maior e&longs;t ip&longs;a GF; erit <lb/> | |
| punctum A non <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ip&longs;o G, verum etiam <lb/> | |
| quouis alio puncto circumferentiæ circuli <lb/> | |
| AEBD &longs;ublimius. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.6.0"> Præterea quoniam DF <lb/> | |
| FE &longs;unt æquales; puncta DE æqualiter <lb/> | |
| <figure id="fig2" place="text"> </figure><lb/> | |
| mundi centro di&longs;tabunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.7.0"> & cum DF maior &longs;it FG; erit pun­<lb/> | |
| ctum D ip&longs;i A propius puncto G &longs;ublimius. quæ omnia demon­<lb/> | |
| &longs;trare oportebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.1.39.1.8.0"> [quæ omnia demon­<lb/> | |
| &longs;trare oportebat.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.1.39.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.1.39.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.2.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.2.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.2.1.1.1.0"> <margin.target id="note1"></margin.target>8. <emph type="italics"/>Tertil.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.2.1.1.1.0"> <margin.target id="note1"></margin.target>8. <emph type="italics"/>Tertil.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="3" xlink:href="036/01/019.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.3.1.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.3.1.0.0.0" type="head"> |
| <pb n="3" xlink:href="pagethumb-la/00000023.JPG"/> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.1.2.1.0"> PROPOSITIO I. </s> | <s id="id.2.1.3.1.2.1.0"> PROPOSITIO I. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.3.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.3.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.3.2.1.1.0"> Si Pondus in eius centro grauitatis a recta &longs;u­<lb/> | <s id="id.2.1.3.2.1.1.0">Si Pondus in eius centro grauitatis a recta &longs;u­<lb/>&longs;tineatur linea, nunquam manebit, ni&longs;i eadem li­<lb/>nea horizonti fuerit perpendicularis. </s> |
| &longs;tineatur linea, nunquam manebit, ni&longs;i eadem li­<lb/> | |
| nea horizonti fuerit perpendicularis. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.3.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.3.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.3.3.1.1.0"> Sit pondus A, cuius centrum gra<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.1.0">Sit pondus A, cuius centrum gra<lb/>uitatis B, quod à linea CE &longs;u&longs;ti­<lb/>neatur. </s> |
| uitatis B, quod <expan abbr="à">a</expan> linea CE &longs;u&longs;ti­<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.2.0">Dico pondus nunquam <lb/>perman&longs;urum, ni&longs;i CB horizonti <lb/>perpendicularis exi&longs;tat. </s> |
| neatur. </s> | <s id="id.2.1.3.3.1.3.0">&longs;it pun­<lb/>ctum C immobile, quod vt pon<lb/>dus &longs;u&longs;tineatur, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| | <s id="id.2.1.3.3.1.4.0">& cum <lb/>punctum C &longs;it immobile, &longs;i pon­<lb/>dus A mouebitur, punctum B cir<lb/>culi circumferentiam de&longs;cribet, <lb/>cuius &longs;emidiameter erit CB. qua<lb/>re centro C, &longs;patio verò BC, cir­<lb/>culus de&longs;cribatur BFDE. </s> |
| <s id="id.2.1.3.3.1.2.0"> Dico pondus nunquam <lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.4.0.a">&longs;itq; <lb/><figure id="id.036.01.019.1.jpg" xlink:href="036/01/019/1.jpg"></figure><lb/>primum BC horizonti perpendicularís, quæ v&longs;q; ad D produca­<lb/>tur; atq; punctum C &longs;it infra punctum B. </s> |
| perman&longs;urum, ni&longs;i CB horizonti <lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.4.0.b">Quoniam enim pondus <arrow.to.target n="note2"></arrow.to.target><lb/>A &longs;ecundum grauitatis centrum B deor&longs;um mouetur; punctum <lb/>B deor&longs;um in centrum mundi, quò naturaliter tendit, per re­<lb/>ctam lineam BD mouebitur: totum ergo pondus A eius cen­<lb/>tro grauitatis B &longs;uper rectam lineam BC graue&longs;cet. </s> |
| perpendicularis exi&longs;tat. </s> | <s id="id.2.1.3.3.1.5.0">cum au­<lb/>tem pondus à linea CB &longs;u&longs;tineatur, linea CB totum &longs;u&longs;ti­<lb/>nebit pondus A; &longs;uper quam deor&longs;um moueri non pote&longs;t, cum <lb/>ab ip&longs;a prohibeatur: per definitionem igitur centri grauitatis pun<lb/>ctum B, pondu&longs;q; A in hoc &longs;itu manebunt. </s> |
| | <s id="id.2.1.3.3.1.6.0">& quamquam B quo­<lb/>cunq; alio puncto circuli &longs;it &longs;ublimius, ab hoc tamen &longs;itu deor&longs;um <lb/>per circuli circumferentiam nequaquam mouebitur non enim ver­<lb/>&longs;us F magis, quàm ver&longs;us E inclinabitur, cum ex vtraq; parte æqua­<lb/>lis &longs;it de&longs;cen&longs;us; neq; pondus A in vnam magis, quàm in alteram <lb/>partem propen&longs;ionem habeat: quod non accidit in quouis alio <lb/>puncto circumferentiæ circuli (præter D) &longs;it ponderis eiu&longs;dem <pb xlink:href="036/01/020.jpg"/>centrum grauitatis, vt in F; cum ex <lb/>puncto F ver&longs;us D &longs;it de&longs;cen&longs;us, at <lb/>verò ver&longs;us B a&longs;cen&longs;us. </s> |
| <s id="id.2.1.3.3.1.3.0"> &longs;it pun­<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.7.0">quare pun­<lb/>ctum F deor&longs;um mouebitur. </s> |
| ctum C immobile, quod vt pon<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.8.0">& quo<lb/>niam per rectam lineam in centrum <lb/>mundi moueri non pote&longs;t, cum à <lb/>puncto C immobili propter lineam <lb/>CF prohibeatur; deor&longs;um tamen <lb/>&longs;icuti eius natura po&longs;tulat, &longs;emper <lb/>mouebitur. </s> |
| dus &longs;u&longs;tineatur, nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s id="id.2.1.3.3.1.9.0">& cum infimus locus &longs;it <lb/>D, per <expan abbr="circumferentiã">circumferentiam</expan> FD mouebi<lb/>tur, donec in D perueniat, in quo <lb/>&longs;itu manebit, <expan abbr="põdu&longs;q">pondu&longs;q</expan>; immobile exi <lb/><figure id="id.036.01.020.1.jpg" xlink:href="036/01/020/1.jpg"></figure><lb/>&longs;tet. </s> |
| | <s id="id.2.1.3.3.1.10.0">tum quia deor&longs;um amplius moueri non pote&longs;t, cum ex pun­<lb/>cto C &longs;it appen&longs;um; tum etiam, quia in eius centro grauitatis &longs;u&longs;ti<lb/>netur. </s> |
| <s id="id.2.1.3.3.1.4.0"> & cum <lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.11.0">Quando autem F erit in D, erit quoq; linea FC in DC, <lb/>&longs;imulq; horizonti perpendicularis. </s> |
| punctum C &longs;it immobile, &longs;i pon­<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.12.0">pondus ergo nunquam mane<lb/>bit, donec linea CF horizonti perpendicularis non exi&longs;tat. quod <lb/>o&longs;tendere oportebat. </s> |
| dus A mouebitur, punctum B cir<lb/> | <s id="id.2.1.3.3.1.13.0">quod <lb/>o&longs;tendere oportebat. </s> |
| culi circumferentiam de&longs;cribet, <lb/> | |
| cuius &longs;emidiameter erit CB. qua<lb/> | |
| re centro C, &longs;patio <expan abbr="verò">vero</expan> BC, cir­<lb/> | |
| culus de&longs;cribatur BFDE. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.4.0.a"> &longs;itq; <lb/> | |
| <figure id="fig3" place="text"> </figure><lb/> | |
| primum BC horizonti <expan abbr="perpendicularís">perpendicularis</expan>, quæ v&longs;q; ad D produca­<lb/> | |
| tur; atq; punctum C &longs;it infra punctum B. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.4.0.b"> Quoniam enim pondus <arrow.to.target n="note2"></arrow.to.target><lb/> | |
| A &longs;ecundum grauitatis centrum B deor&longs;um mouetur; punctum <lb/> | |
| B deor&longs;um in centrum mundi, <expan abbr="quò">quo</expan> naturaliter tendit, per re­<lb/> | |
| ctam lineam BD mouebitur: totum ergo pondus A eius cen­<lb/> | |
| tro grauitatis B &longs;uper rectam lineam BC graue&longs;cet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.5.0"> cum au­<lb/> | |
| tem pondus <expan abbr="à">a</expan> linea CB &longs;u&longs;tineatur, linea CB totum &longs;u&longs;ti­<lb/> | |
| nebit pondus A; &longs;uper quam deor&longs;um moueri non pote&longs;t, cum <lb/> | |
| ab ip&longs;a prohibeatur: per definitionem igitur centri grauitatis pun<lb/> | |
| ctum B, pondu&longs;q; A in hoc &longs;itu manebunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.6.0"> & quamquam B quo­<lb/> | |
| cunq; alio puncto circuli &longs;it &longs;ublimius, ab hoc tamen &longs;itu deor&longs;um <lb/> | |
| per circuli circumferentiam nequaquam mouebitur non enim ver­<lb/> | |
| &longs;us F magis, <expan abbr="quàm">quam</expan> ver&longs;us E inclinabitur, cum ex vtraq; parte æqua­<lb/> | |
| lis &longs;it de&longs;cen&longs;us; neq; pondus A in vnam magis, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alteram <lb/> | |
| partem propen&longs;ionem habeat: quod non accidit in quouis alio <lb/> | |
| puncto circumferentiæ circuli (præter D) &longs;it ponderis eiu&longs;dem | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000024.JPG"/> | |
| centrum grauitatis, vt in F; cum ex <lb/> | |
| puncto F ver&longs;us D &longs;it de&longs;cen&longs;us, at <lb/> | |
| <expan abbr="verò">vero</expan> ver&longs;us B a&longs;cen&longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.7.0"> quare pun­<lb/> | |
| ctum F deor&longs;um mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.8.0"> & quo<lb/> | |
| niam per rectam lineam in centrum <lb/> | |
| mundi moueri non pote&longs;t, cum <expan abbr="à">a</expan> <lb/> | |
| puncto C immobili propter lineam <lb/> | |
| CF prohibeatur; deor&longs;um tamen <lb/> | |
| &longs;icuti eius natura po&longs;tulat, &longs;emper <lb/> | |
| mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.9.0"> & cum infimus locus &longs;it <lb/> | |
| D, per <expan abbr="circumferentiã">circumferentiam</expan> FD mouebi<lb/> | |
| tur, donec in D perueniat, in quo <lb/> | |
| &longs;itu manebit, <expan abbr="põdu&longs;q">pondu&longs;q</expan>; immobile exi <lb/> | |
| <figure id="fig4" place="text"> </figure><lb/> | |
| &longs;tet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.10.0"> tum quia deor&longs;um amplius moueri non pote&longs;t, cum ex pun­<lb/> | |
| cto C &longs;it appen&longs;um; tum etiam, quia in eius centro grauitatis &longs;u&longs;ti<lb/> | |
| netur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.11.0"> Quando autem F erit in D, erit quoq; linea FC in DC, <lb/> | |
| &longs;imulq; horizonti perpendicularis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.12.0"> pondus ergo nunquam mane<lb/> | |
| bit, donec linea CF horizonti perpendicularis non exi&longs;tat. quod <lb/> | |
| o&longs;tendere oportebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.3.3.1.13.0"> [quod <lb/> | |
| o&longs;tendere oportebat.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.3.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.3.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.3.3.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.3.3.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.4.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.4.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.4.1.1.1.0"> <margin.target id="note2"></margin.target><emph type="italics"/>Supp.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.4.1.1.1.0"> <margin.target id="note2"></margin.target><emph type="italics"/>Supp.<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.5.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.5.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.5.1.1.1.0"> Ex hoc elici pote&longs;t, pondus quocunq; modo <lb/> | <s id="id.2.1.5.1.1.1.0">Ex hoc elici pote&longs;t, pondus quocunq; modo <lb/>in dato puncto &longs;u&longs;tineatur, nunquam manere; ni <lb/>&longs;i quando a centro grauitatis ponderis ad id pun<lb/>ctum ducta linea horizonti &longs;it perpendicularis. </s> |
| in dato puncto &longs;u&longs;tineatur, nunquam manere; ni <lb/> | |
| &longs;i quando a centro grauitatis ponderis ad id pun<lb/> | |
| ctum ducta linea horizonti &longs;it perpendicularis. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.5.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.5.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.5.2.1.1.0"> Vt ii&longs;dem po&longs;itis, &longs;u&longs;tineatur <lb/> | <s id="id.2.1.5.2.1.1.0">Vt ii&longs;dem po&longs;itis, &longs;u&longs;tineatur <lb/>pondus à lineis CG CH. </s> |
| pondus <expan abbr="à">a</expan> lineis CG CH. </s> | <s id="id.2.1.5.2.1.1.0.a">Dico <lb/>&longs;i ducta BC horizonti &longs;it perpen­<lb/>dicularis, pondus A manere. </s> |
| | <s id="id.2.1.5.2.1.2.0">&longs;i verò <lb/>ducta CF non &longs;it horizonti per­<lb/>pendicularis, punctum F deor&longs;um <lb/>v&longs;q; ad D moueri; in quo &longs;itu pon­<lb/>dus manebit, ductaq; CD horizon<lb/>ti perpendicularis exi&longs;tet. </s> |
| <s id="id.2.1.5.2.1.1.0.a"> Dico <lb/> | <s id="id.2.1.5.2.1.3.0">quæ om­<lb/>nia eadem ratione o&longs;tendentur. <figure id="id.036.01.020.2.jpg" xlink:href="036/01/020/2.jpg"></figure></s> |
| &longs;i ducta BC horizonti &longs;it perpen­<lb/> | <pb n="4" xlink:href="036/01/021.jpg"/> |
| dicularis, pondus A manere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.2.1.2.0"> &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> <lb/> | |
| ducta CF non &longs;it horizonti per­<lb/> | |
| pendicularis, punctum F deor&longs;um <lb/> | |
| v&longs;q; ad D moueri; in quo &longs;itu pon­<lb/> | |
| dus manebit, ductaq; CD horizon<lb/> | |
| ti perpendicularis exi&longs;tet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.2.1.3.0"> quæ om­<lb/> | |
| nia eadem ratione o&longs;tendentur. <figure id="fig5" place="text"> </figure> </s> | |
| | |
| <pb n="4" xlink:href="pagethumb-la/00000025.JPG"/> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.2.3.1.0"> PROPOSITIO II. </s> | <s id="id.2.1.5.2.3.1.0"> PROPOSITIO II. </s> |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.5.2.4.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.5.2.4.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.5.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.5.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.5.3.1.1.0"> Libra horizonti æquidi&longs;tans, cuius centrum <lb/> | <s id="id.2.1.5.3.1.1.0">Libra horizonti æquidi&longs;tans, cuius centrum <lb/>&longs;it &longs;upra libram, æqualia in extremitatibus, æqua <lb/>literq; à perpendiculo di&longs;tantia habens pondera, <lb/>&longs;i ab eiu&longs;modi moueatur &longs;itu, in eundem rur&longs;us <lb/>relicta, redibit; ibíq; manebit. </s> |
| &longs;it &longs;upra libram, æqualia in extremitatibus, æqua <lb/> | |
| literq; <expan abbr="à">a</expan> perpendiculo di&longs;tantia habens pondera, <lb/> | |
| &longs;i ab eiu&longs;modi moueatur &longs;itu, in eundem rur&longs;us <lb/> | |
| relicta, redibit; <expan abbr="ibíq">ibiq</expan>; manebit. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.5.4.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.5.4.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.5.4.1.1.0"> Sit libra AB recta li­<lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.1.0">Sit libra AB recta li­<lb/>nea horizonti æquidi­<lb/>&longs;tans, cuius centrum C <lb/>&longs;it &longs;upra libram; &longs;itq; CD <lb/><expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan>, quod ho­<lb/>rizonti perpendiculare <lb/>erit: atq; di&longs;tantia DA &longs;it <lb/>di&longs;tantiæ DB æqualis; <lb/>&longs;intq; in AB pondera æ­<lb/>qualia, <expan abbr="quorũ">quorum</expan> grauitatis <lb/>centra &longs;int in AB <expan abbr="pũctis">punctis</expan>. </s> |
| nea horizonti æquidi­<lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.2.0"><lb/>Moueatur AB libra ab <lb/><figure id="id.036.01.021.1.jpg" xlink:href="036/01/021/1.jpg"></figure><lb/>hoc &longs;itu, putá in EF, deinde relinquatur. </s> |
| &longs;tans, cuius centrum C <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.3.0">dico libram EF in AB ho<lb/>rizonti æquidi&longs;tantem redire, ibíq; manere. </s> |
| &longs;it &longs;upral ibram; &longs;itq; CD <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.4.0">Quoniam autem pun<lb/>ctum C e&longs;t immobile, dum libra mouetur, punctum D circuli cir­<lb/>cumferentiam de&longs;cribet, cuius &longs;emidiameter erit CD. quare cen­<lb/>tro C, &longs;patio verò CD, circulus de&longs;cribatur DGH. </s> |
| <expan abbr="perpendiculũ">perpendiculum</expan>, quod ho­<lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.4.0.a">Quoniam <lb/>enim CD ip&longs;i libræ &longs;emper e&longs;t perpendicularis, dum libra erit in <lb/>EF, linea CD erit in CG, ita vt CG &longs;it ip&longs;i EF perpendicula­<lb/>ris. </s> |
| rizonti perpendiculare <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.5.0">Cùm autem AB bifariam à puncto D diuidatur, & pondera <lb/>in AB &longs;int æqualia; erit magnitudinis ex ip&longs;is AB compo&longs;itæ cen <arrow.to.target n="note3"></arrow.to.target><lb/>trum grauitatis in medio, hoc e&longs;t in D. & <expan abbr="quãdo">quando</expan> libra vná cum pon<lb/>deribus erit in EF; erit magnitudinis ex vtri&longs;q; EF compo&longs;itæ cen<lb/>trum grauitatis G. </s> |
| erit: atq; di&longs;tantia DA &longs;it <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.5.0.a">& quoniam CG horizonti non e&longs;t perpendi­<lb/>cularis; <arrow.to.target n="note4"></arrow.to.target>magnitudo ex ponderibus EF compo&longs;ita in hoc &longs;itu <expan abbr="mi­nimè">mi­<lb/>nime</expan> per&longs;i&longs;tet, &longs;ed deor&longs;um <expan abbr="&longs;ecũdùm">&longs;ecundum</expan> eius centrum grauitatis G per <lb/>circumferentiam GD mouebitur; donec CG horizonti fiat per­<pb xlink:href="036/01/022.jpg"/>pendicularis, &longs;cilicet do­<lb/>nec CG in CD redeat. </s> |
| di&longs;tantiæ DB æqualis; <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.6.0"><lb/>Quando autem CG erit <lb/>in CD, linea EF, cùm <lb/>ip&longs;i CG &longs;emper ad rectos <lb/>&longs;it angulos, erit in AB; in <lb/><arrow.to.target n="note5"></arrow.to.target>quo &longs;itu quoq; manebit. </s> |
| &longs;intq; in AB pondera æ­<lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.7.0">li<lb/>bra ergo EF in AB hori­<lb/>zonti <expan abbr="æquidi&longs;tãtem">æquidi&longs;tantem</expan> redi<lb/>bit, ibíq; manebit. </s> |
| qualia, <expan abbr="quorũ">quorum</expan> grauitatis <lb/> | <s id="id.2.1.5.4.1.8.0">quod <lb/>demon&longs;trare oportebat. </s> |
| centra &longs;int in AB <expan abbr="pũctis">punctis</expan>. </s> | </p> |
| | <p id="id.2.1.6.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.5.4.1.2.0"> <lb/> | <s id="id.2.1.6.1.1.1.0"><margin.target id="note3"></margin.target>4. <emph type="italics"/>primi Archi<lb/>medis de <lb/>æqueponde­<lb/>rantibus.<emph.end type="italics"/></s> |
| Moueatur AB libra ab <lb/> | <s id="id.2.1.6.1.1.2.0"><margin.target id="note4"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius<emph.end type="italics"/></s> |
| <figure id="fig6" place="text"> </figure><lb/> | <s id="id.2.1.6.1.1.3.0"><margin.target id="note5"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/></s> |
| hoc &longs;itu, <expan abbr="putá">puta</expan> in EF, deinde relinquatur. </s> | </p> |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.3.0"> dico libram EF in AB ho<lb/> | |
| rizonti æquidi&longs;tantem redire, <expan abbr="ibíq">ibiq</expan>; manere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.4.0"> Quoniam autem pun<lb/> | |
| ctum C e&longs;t immobile, dum libra mouetur, punctum D circuli cir­<lb/> | |
| cumferentiam de&longs;cribet, cuius &longs;emidiameter erit CD. quare cen­<lb/> | |
| tro C, &longs;patio <expan abbr="verò">vero</expan> CD, circulus de&longs;cribatur DGH. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.4.0.a"> Quoniam <lb/> | |
| enim CD ip&longs;i libræ &longs;emper e&longs;t perpendicularis, dum libra erit in <lb/> | |
| EF, linea CD erit in CG, ita vt CG &longs;it ip&longs;i EF perpendicula­<lb/> | |
| ris. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.5.0"> <expan abbr="Cùm">Cum</expan> autem AB bifariam <expan abbr="à">a</expan> puncto D diuidatur, & pondera <lb/> | |
| in AB &longs;int æqualia; erit magnitudinis ex ip&longs;is AB compo&longs;itæ cen <arrow.to.target n="note3"></arrow.to.target><lb/> | |
| trum grauitatis in medio, hoc e&longs;t in D. & <expan abbr="quãdo">quando</expan> libra <expan abbr="vná">vna</expan> cum pon<lb/> | |
| deribus erit in EF; erit magnitudinis ex vtri&longs;q; EF compo&longs;itæ cen<lb/> | |
| trum grauitatis G. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.5.0.a"> & quoniam CG horizonti non e&longs;t perpendi­<lb/> | |
| cularis; <arrow.to.target n="note4"></arrow.to.target> magnitudo ex ponderibus EF compo&longs;ita in hoc &longs;itu <expan abbr="mi­nimè">mi­<lb/> | |
| nime</expan> per&longs;i&longs;tet, &longs;ed deor&longs;um <expan abbr="&longs;ecũdùm">&longs;ecundum</expan> eius centrum grauitatis G per <lb/> | |
| circumferentiam GD mouebitur; donec CG horizonti fiat per­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000026.JPG"/> | |
| pendicularis, &longs;cilicet do­<lb/> | |
| nec CG in CD redeat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.6.0"> <lb/> | |
| Quando autem CG erit <lb/> | |
| in CD, linea EF, <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| ip&longs;i CG &longs;emper ad rectos <lb/> | |
| &longs;it angulos, erit in AB; in <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note5"></arrow.to.target> quo &longs;itu quoq; manebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.7.0"> li<lb/> | |
| bra ergo EF in AB hori­<lb/> | |
| zonti <expan abbr="æquidi&longs;tãtem">æquidi&longs;tantem</expan> redi<lb/> | |
| bit, <expan abbr="ibíq">ibiq</expan>; manebit. quod <lb/> | |
| demon&longs;trare oportebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.5.4.1.8.0"> [quod <lb/> | |
| demon&longs;trare oportebat.] </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.5.4.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.5.4.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.6.1.0.0.0" type="margin"> | |
| <s id="id.2.1.6.1.1.1.0"> <margin.target id="note3"></margin.target>4. <emph type="italics"/>primi Archimedis de æqueponderantibus.<emph.end type="italics"/> </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.6.1.1.2.0"> <margin.target id="note4"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius<emph.end type="italics"/> </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.6.1.1.3.0"> <margin.target id="note5"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.7.1.0.0.0" type="main"> | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.7.1.1.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.7.1.1.1.0.capt"> YYY </s> | |
| <lb/> | |
| | |
| | <figure id="id.036.01.022.1.jpg" xlink:href="036/01/022/1.jpg"> |
| | </figure> |
| | <p id="id.2.1.7.1.1.1.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.7.1.3.1.0"> PROPOSITIO III. </s> | <s id="id.2.1.7.1.3.1.0"> PROPOSITIO III. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.7.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.7.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.7.2.1.1.0"> Libra horizonti æquidi&longs;tans æqualia in extre­<lb/> | <s id="id.2.1.7.2.1.1.0">Libra horizonti æquidi&longs;tans æqualia in extre­<lb/>mitatibus, æqualiterq; à perpendiculo di&longs;tan­<lb/>tia habens pondera, centro infernè collocato, in <lb/>hoc &longs;itu manebit. </s> |
| mitatibus, æqualiterq; <expan abbr="à">a</expan> perpendiculo di&longs;tan­<lb/> | <s id="id.2.1.7.2.1.2.0">&longs;i verò inde moueatur, deor­<lb/>&longs;um relicta, &longs;ecundùm partem decliuiorem mo­<lb/>uebitur. <figure id="id.036.01.022.2.jpg" xlink:href="036/01/022/2.jpg"></figure></s> |
| tia habens pondera, centro <expan abbr="infernè">inferne</expan> collocato, in <lb/> | |
| hoc &longs;itu manebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.2.1.2.0"> &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> inde moueatur, deor­<lb/> | |
| &longs;um relicta, <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> partem decliuiorem mo­<lb/> | |
| uebitur. <figure id="fig7" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.7.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.7.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.7.3.1.1.0"> Sit libra AB <expan abbr="rectá">recta</expan> li­<lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.1.0">Sit libra AB rectá li­<lb/>nea horizonti æquidi­<lb/>&longs;tans, cuius centrum C <lb/>&longs;it infra libram; perpen­<lb/>diculumq; &longs;it CD, quod <lb/>horizonti perpendiculare <lb/>erit; & di&longs;tantia AD &longs;it <lb/>di&longs;tantiæ DB æqualis; <lb/>&longs;intq; in AB pondera <lb/>æqualia, quorum grauita­<lb/>tis centra &longs;int in punctis <lb/>AB. </s> |
| nea horizonti æquidi­<lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.1.0.a">Dico primùm libram AB in hoc &longs;itu manere. </s> |
| &longs;tans, cuius centrum C <lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.2.0">Quoniam <lb/>enim AB bifariam diuiditur à puncto D, & pondera in AB &longs;unt <lb/>æqualia; erit punctum D centrum grauitatis magnitudinis ex <pb n="5" xlink:href="036/01/023.jpg"/>vtri&longs;q; AB ponderibus compo&longs;itæ. </s> |
| &longs;it infra libram; perpen­<lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.3.0">& CD libram &longs;u&longs;tinens ho­<lb/>rizonti <arrow.to.target n="note6"></arrow.to.target>e&longs;t perpendicularis, libra ergo AB in hoc &longs;itu manebit. <arrow.to.target n="note7"></arrow.to.target><lb/>moueatur autem libra AB ab hoc &longs;itu, putà in EF, deinde relinqua<lb/>tur. </s> |
| diculumq; &longs;it CD, quod <lb/> | |
| horizonti perpendiculare <lb/> | |
| erit; & di&longs;tantia AD &longs;it <lb/> | |
| di&longs;tantiæ DB æqualis; <lb/> | |
| &longs;intq; in AB pondera <lb/> | |
| æqualia, quorum grauita­<lb/> | |
| tis centra &longs;int in punctis <lb/> | |
| AB. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.1.0.a"> Dico <expan abbr="primùm">primum</expan> libram AB in hoc &longs;itu manere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.2.0"> Quoniam <lb/> | |
| enim AB bifariam diuiditur <expan abbr="à">a</expan> puncto D, & pondera in AB &longs;unt <lb/> | |
| æqualia; erit punctum D centrum grauitatis magnitudinis ex | |
| <pb n="5" xlink:href="pagethumb-la/00000027.JPG"/> | |
| vtri&longs;q; AB ponderibus compo&longs;itæ. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.3.0"> & CD libram &longs;u&longs;tinens ho­<lb/> | |
| rizonti <arrow.to.target n="note6"></arrow.to.target> e&longs;t perpendicularis, libra ergo AB in hoc &longs;itu manebit. <arrow.to.target n="note7"></arrow.to.target><lb/> | |
| moueatur autem libra AB ab hoc &longs;itu, <expan abbr="putà">puta</expan> in EF, deinde relinqua<lb/> | |
| tur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.4.0"> dico libram EF ex parte F moueri. </s> | <s id="id.2.1.7.3.1.4.0"> dico libram EF ex parte F moueri. </s> |
| | <s id="id.2.1.7.3.1.5.0">Quoniam igitur CD <lb/>ip&longs;i libræ &longs;emper e&longs;t perpendicularis, dum libra erit in EF, erit <lb/>CD in CG ip&longs;i EF perpendicularis. </s> |
| <s id="id.2.1.7.3.1.5.0"> Quoniam igitur CD <lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.6.0">& punctum G magnitudi­<lb/>nis ex EF compo&longs;itæ centrum grauitatis erit; quod dum moue­<lb/>tur, circuli circumferentiam de&longs;cribet DGH, cuius &longs;emidiameter <lb/>CD, & centrum C. </s> |
| ip&longs;i libræ &longs;emper e&longs;t perpendicularis, dum libra erit in EF, erit <lb/> | <s id="id.2.1.7.3.1.6.0.a">Quoniam autem CG horizonti non e&longs;t per­<lb/>pendicularis, magnitudo ex EF ponderibus compo&longs;ita in hoc &longs;i­<lb/>tu minimè manebit; &longs;ed &longs;ecundùm eius grauitatis centrum G deor<lb/>&longs;um per circumferentiam GH mouebitur. </s> |
| CD in CG ip&longs;i EF perpendicularis. </s> | <s id="id.2.1.7.3.1.7.0">libra ergo EF ex par <lb/>te F deor&longs;um mouebitur, quod demon&longs;trare oportebat. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.6.0"> & punctum G magnitudi­<lb/> | |
| nis ex EF compo&longs;itæ centrum grauitatis erit; quod dum moue­<lb/> | |
| tur, circuli circumferentiam de&longs;cribet DGH, cuius &longs;emidiameter <lb/> | |
| CD, & centrum C. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.6.0.a"> Quoniam autem CG horizonti non e&longs;t per­<lb/> | |
| pendicularis, magnitudo ex EF ponderibus compo&longs;ita in hoc &longs;i­<lb/> | |
| tu <expan abbr="minimè">minime</expan> manebit; &longs;ed <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> eius grauitatis centrum G deor<lb/> | |
| &longs;um per circumferentiam GH mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.7.3.1.7.0"> libra ergo EF ex par <lb/> | |
| te F deor&longs;um mouebitur, quod demon&longs;trare oportebat. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.7.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.7.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.8.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.8.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.8.1.1.1.0"> <margin.target id="note6"></margin.target>4. <emph type="italics"/>Primi Archim. de æquep.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.8.1.1.1.0"> <margin.target id="note6"></margin.target>4. <emph type="italics"/>Primi Archim. de æquep.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.8.1.1.2.0"> [de æquep.<emph.end type="italics"/>] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.8.1.1.3.0"> <margin.target id="note7"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.8.1.1.3.0"> <margin.target id="note7"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.1.0.0.0" type="head"> | <p id="id.2.1.9.1.0.0.0" type="head"> |
| <s id="id.2.1.9.1.1.1.0"> PROPOSITIO IIII. </s> | <s id="id.2.1.9.1.1.1.0"> PROPOSITIO IIII. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.2.1.1.0"> Libra horizonti æquidi&longs;tans æqualia in ex­<lb/> | <s id="id.2.1.9.2.1.1.0">Libra horizonti æquidi&longs;tans æqualia in ex­<lb/>tremitatibus, æqualiterq; à centro in ip&longs;a libra <lb/>collocato, di&longs;tantia habens pondera; &longs;iue inde <lb/>moueatur, &longs;iue minus; vbicunq; relicta, manebit. <figure id="id.036.01.023.1.jpg" xlink:href="036/01/023/1.jpg"></figure></s> |
| tremitatibus, æqualiterq; <expan abbr="à">a</expan> centro in ip&longs;a libra <lb/> | |
| collocato, di&longs;tantia habens pondera; &longs;iue inde <lb/> | |
| moueatur, &longs;iue minus; vbicunq; relicta, manebit. <figure id="fig8" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.3.1.1.0"> Sit libra recta linea A <lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.1.0">Sit libra recta linea A <lb/>B horizonti æquidi&longs;tans, <lb/>cuius centrum C in ea­<lb/>dem &longs;it linea AB; di&longs;tan<lb/>tia verò CA &longs;it di&longs;tantiæ <lb/>CB æqualis: &longs;intq; pon­<lb/>dera in AB æqualia, quo­<lb/>rum centra grauitatis &longs;int <lb/>in <expan abbr="puntis">punctis</expan> AB. </s> |
| B horizonti æquidi&longs;tans, <lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.1.0.a">Moueatur <lb/>libra, vt in DE, ibiquè <lb/>relinquatur. </s> |
| cuius centrum C in ea­<lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.2.0">Dico primùm libram DE non moueri, in eoquè &longs;itu <lb/>manere. </s> |
| dem &longs;it linea AB; di&longs;tan<lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.3.0">Quoniam enim pondera AB &longs;unt æqualia; erit magni­<lb/>tudinis ex vtroq; pondere, videlicet A, & B compo&longs;itæ centrum <lb/>grauitatis C. quare idem punctum C, & centrum libræ, & <expan abbr="centrũ">centrum</expan><lb/> grauitatis totius ponderis erit. </s> |
| tia <expan abbr="verò">vero</expan> CA &longs;it di&longs;tantiæ <lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.4.0">Quoniam autem centrum libræ <pb xlink:href="036/01/024.jpg"/>C, dum libra AB vnà <lb/>cum ponderibus in DE <lb/>mouetur, immobile re­<lb/>manet, centrum quoq; <lb/>grauitatis, quod e&longs;t idem <lb/>C, non mouebitur. </s> |
| CB æqualis: &longs;intq; pon­<lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.5.0">nec <lb/>igitur libra DE mouebi<lb/>tur, per definitionem <lb/>centri grauitatis, cum in <lb/>ip&longs;o &longs;u&longs;pendatur. </s> |
| dera in AB æqualia, quo­<lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.6.0">Idip­<lb/><figure id="id.036.01.024.1.jpg" xlink:href="036/01/024/1.jpg"></figure><lb/>&longs;um quoq; contingit libra in AB horizonti æquidi&longs;tante, vel in <lb/>quocunq; alio &longs;itu exi&longs;tente. </s> |
| rum centra grauitatis &longs;int <lb/> | <s id="id.2.1.9.3.1.7.0">Manebit ergo libra, vbi relinque­<lb/>tur. </s> |
| in puntis AB. </s> | <s id="id.2.1.9.3.1.8.0">quod demon&longs;trare oportebat. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.1.0.a"> Moueatur <lb/> | |
| libra, vt in DE, <expan abbr="ibiquè">ibique</expan> <lb/> | |
| relinquatur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.2.0"> Dico <expan abbr="primùm">primum</expan> libram DE non moueri, in <expan abbr="eoquè">eoque</expan> &longs;itu <lb/> | |
| manere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.3.0"> Quoniam enim pondera AB &longs;unt æqualia; erit magni­<lb/> | |
| tudinis ex vtroq; pondere, videlicet A, & B compo&longs;itæ centrum <lb/> | |
| grauitatis C. quare idem punctum C, & centrum libræ, & <expan abbr="centrũ">centrum</expan> <lb/> | |
| grauitatis totius ponderis erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.4.0"> Quoniam autem centrum libræ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000028.JPG"/> | |
| C, dum libra AB <expan abbr="vnà">vna</expan> <lb/> | |
| cum ponderibus in DE <lb/> | |
| mouetur, immobile re­<lb/> | |
| manet, centrum quoq; <lb/> | |
| grauitatis, quod e&longs;t idem <lb/> | |
| C, non mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.5.0"> nec <lb/> | |
| igitur libra DE mouebi<lb/> | |
| tur, per definitionem <lb/> | |
| centri grauitatis, cum in <lb/> | |
| ip&longs;o &longs;u&longs;pendatur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.6.0"> Idip­<lb/> | |
| <figure id="fig9" place="text"> </figure><lb/> | |
| &longs;um quoq; contingit libra in AB horizonti æquidi&longs;tante, vel in <lb/> | |
| quocunq; alio &longs;itu exi&longs;tente. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.7.0"> Manebit ergo libra, vbi relinque­<lb/> | |
| tur. quod demon&longs;trare oportebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.3.1.8.0"> [quod demon&longs;trare oportebat.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.9.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.9.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.9.3.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.9.3.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.4.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.4.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.4.1.1.0"> Cum <expan abbr="verò">vero</expan> in iis, quæ dicta &longs;unt, grauitatis <expan abbr="tantùm">tantum</expan> magnitudi<lb/> | <s id="id.2.1.9.4.1.1.0">Cum verò in iis, quæ dicta &longs;unt, grauitatis tantùm magnitudi<lb/>num, quæ in extremitatibus libræ po&longs;itæ &longs;unt æquales, ab&longs;q; <expan abbr="lí­bræ">li­<lb/>bræ</expan> grauitate con&longs;iderauerimus; quoniam tamen adhuc libræ bra­<lb/>chia &longs;unt æqualia, idcirco idem libræ, eius grauitate con&longs;iderata, <lb/>vnà cum ponderibus, vel &longs;ine ponderibus eueniet. </s> |
| num, quæ in extremitatibus libræ po&longs;itæ &longs;unt æquales, ab&longs;q; <expan abbr="lí­bræ">li­<lb/> | <s id="id.2.1.9.4.1.2.0">idem enim cen<lb/>trum grauitatis fine ponderibus libræ tantùm grauitatis centrum <lb/>erit. </s> |
| bræ</expan> grauitate con&longs;iderauerimus; quoniam tamen adhuc libræ bra­<lb/> | <s id="id.2.1.9.4.1.3.0">Similiter &longs;i pondera in libræ extremitatibus appendantur, vt <lb/>fieri &longs;olet, idem eueniet; dummodo ex &longs;u&longs;pen&longs;ionum punctis ad <lb/>centra grauitatum ponderum ductæ lineæ (quocunq; modo mo­<lb/>ueatur libra) &longs;i protrahantur, in centrum mundi concurrant. </s> |
| chia &longs;unt æqualia, idcirco idem libræ, eius grauitate con&longs;iderata, <lb/> | <s id="id.2.1.9.4.1.4.0">vbi <lb/>enim pondera hoc modo &longs;unt appen&longs;a, ibi graue&longs;cunt, ac &longs;i in ii&longs;­<lb/>dem punctis centra grauitatum haberent. </s> |
| <expan abbr="vnà">vna</expan> cum ponderibus, vel &longs;ine ponderibus eueniet. </s> | <s id="id.2.1.9.4.1.5.0">præterea, quæ &longs;equun­<lb/>tur, eodem pror&longs;us modo con&longs;iderare poterimus. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.9.4.1.2.0"> idem enim cen<lb/> | |
| trum grauitatis fine ponderibus libræ <expan abbr="tantùm">tantum</expan> grauitatis centrum <lb/> | |
| erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.4.1.3.0"> Similiter &longs;i pondera in libræ extremitatibus appendantur, vt <lb/> | |
| fieri &longs;olet, idem cueniet; dummodo ex &longs;u&longs;pen&longs;ionum punctis ad <lb/> | |
| centra grauitatum ponderum ductæ lineæ (quocunq; modo mo­<lb/> | |
| ueatur libra) &longs;i protrahantur, in centrum mundi concurrant. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.4.1.4.0"> vbi <lb/> | |
| enim pondera hoc modo &longs;unt appen&longs;a, ibi graue&longs;cunt, ac&longs;i in ii&longs;­<lb/> | |
| dem punctis centra grauitatum haberent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.4.1.5.0"> præterea, quæ &longs;equun­<lb/> | |
| tur, eodem pror&longs;us modo con&longs;iderare poterimus. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.5.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.5.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.5.1.1.0"> <arrow.to.target n="note8"></arrow.to.target>Quoniam autem huic determinationi vltimæ multa <expan abbr="à">a</expan> nonnullis <lb/> | <s id="id.2.1.9.5.1.1.0"><arrow.to.target n="note8"></arrow.to.target>Quoniam autem huic determinationi vltimæ multa à nonnullis <lb/>aliter &longs;entientibus dicta officere videntur; idcirco in hac parte ali­<lb/><arrow.to.target n="note9"></arrow.to.target>quantulum immorari oportebit; & pro viribus, non &longs;olum pro­<lb/>priam &longs;ententiam, &longs;ed Archimedem ip&longs;um, qui in hac eadem e&longs;&longs;e <lb/><arrow.to.target n="note10"></arrow.to.target>&longs;ententia videtur, defendere conabor. <pb n="6" xlink:href="036/01/025.jpg"/><figure id="id.036.01.025.1.jpg" xlink:href="036/01/025/1.jpg"></figure></s> |
| aliter &longs;entientibus dicta officere videntur; idcirco in hac parte ali­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note9"></arrow.to.target> quantulum immorari oportebit; & pro viribus, non &longs;olum pro­<lb/> | |
| priam &longs;ententiam, &longs;ed Archimedem ip&longs;um, qui in hac eadem e&longs;&longs;e <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note10"></arrow.to.target> &longs;ententia videtur, defendere conabor. | |
| <pb n="6" xlink:href="pagethumb-la/00000029.JPG"/> | |
| <figure id="fig10" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.6.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.6.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.6.1.1.0"> Ii&longs;dem po&longs;itis, duca­<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.1.0">Ii&longs;dem po&longs;itis, duca­<lb/>tur FCG ip&longs;i AB, & <lb/>horizonti perpendicula­<lb/>ris; & centro C, <expan abbr="&longs;patio­què">&longs;patio­<lb/>que</expan> CA, circulus de&longs;cri<lb/>batur ADFBEG. erunt <lb/>puncta ADBE in circu<lb/>li circumferentia; cum li­<lb/>bræ brachia &longs;int æqualia. </s> |
| tur FCG ip&longs;i AB, & <lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.2.0"><lb/>& quoniam in vnam con<lb/>ueniunt &longs;ententiam, a&longs;&longs;e­<lb/>rentes &longs;cilicet libram DE <lb/>neq; in FG moueri, ne­<lb/>que in DE manere, &longs;ed in AB horizonti æquidi&longs;tantem rediré. </s> |
| horizonti perpendicula­<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.3.0"><lb/>hanc eorum &longs;ententiam nullo modo con&longs;i&longs;tere po&longs;&longs;e o&longs;tendam. </s> |
| ris; & centro C, <expan abbr="&longs;patio­què">&longs;patio­<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.4.0"><lb/>Non enim, &longs;ed &longs;i quod aiunt, euenerit, vel ideo erit, quia pondus <lb/>D pondere E grauius fuerit, vel &longs;i pondera &longs;unt æqualia, di&longs;tantiæ, <lb/>quibus &longs;unt po&longs;ita, non erunt æquales, hoc e&longs;t CD ip&longs;i CE non erit <lb/>æqualis, &longs;ed maior. </s> |
| que</expan> CA, circulus de&longs;cri<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.5.0">Quòd autem pondera in DE &longs;int æqualia, & <lb/>di&longs;tantia CD &longs;it æqualis di&longs;tantiæ CE: hæc ex &longs;uppo&longs;itione pa­<lb/>tent. </s> |
| batur ADFBEG. erunt <lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.6.0">Sed quoniam dicunt pondus in D in eo &longs;itu pondere in E <lb/>grauius e&longs;&longs;e in altero &longs;itu deor&longs;um: dum pondera &longs;unt in DE, pun­<lb/>ctum C non erit amplius centrum grauitatis, nam non manent, &longs;i <lb/>ex C &longs;u&longs;pendantur; &longs;ed erit in linea CD, ex tertia primi Archi­<lb/>medis de æqueponderantibus. </s> |
| puncta ADBE in circu<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.7.0">non autem erit in linea CE, cum pon<lb/>dus D grauius &longs;it pondere E. &longs;it igitur in H, in quo &longs;i &longs;u&longs;pendan­<lb/>tur, manebunt. </s> |
| li circumferentia; cum li­<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.8.0">Quoniam autem centrum grauitatis ponderum <lb/>in AB connexorum e&longs;t punctum C; ponderum verò in DE e&longs;t <lb/>punctum H: dum igitur pondera AB mouentur in DE, centrum <lb/>grauitatis C ver&longs;us D mouebitur, & ad D propius accedet; quod <lb/>e&longs;t impo&longs;sibile: cum pondera eandem inter &longs;e &longs;e &longs;eruent di&longs;tantiam. </s> |
| bræ brachia &longs;int æqualia. </s> | <s id="id.2.1.9.6.1.9.0"><lb/>Vniu&longs;cuiu&longs;q; enim corporis centrum grauitatis in eodem &longs;emper <arrow.to.target n="note11"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t &longs;itu re&longs;pectu &longs;ui corporis. </s> |
| | <s id="id.2.1.9.6.1.10.0">& quamquam punctum C &longs;it duo­<lb/>rum corporum AB centrum grauitatis, quia tamen inter &longs;e &longs;e ita à <lb/>libra connexa &longs;unt, vt &longs;emper eodem modo &longs;e &longs;e habeant; Ideo <lb/>punctum C ita eorum erit centrum grauitatis, ac &longs;i vna tantum <pb xlink:href="036/01/026.jpg"/><arrow.to.target n="note12"></arrow.to.target>e&longs;&longs;et magnitudo. </s> |
| <s id="id.2.1.9.6.1.2.0"> <lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.11.0">libra <lb/>enim vna cum ponderi­<lb/>bus vnum tantum conti<lb/>nuum efficit, cuius cen­<lb/>trum grauitatis erit &longs;em­<lb/>per in medio. </s> |
| & quoniam in vnam con<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.12.0">non igitur <lb/>pondus in D pondere in <lb/>E e&longs;t grauius. </s> |
| ueniunt &longs;ententiam, a&longs;&longs;e­<lb/> | <s id="id.2.1.9.6.1.13.0">Si autem <lb/>dicerent centrum graui­<lb/>tatis non in linea CD, <lb/>&longs;ed in CE e&longs;&longs;e debere; <lb/>idem eueniet ab&longs;urdum. <figure id="id.036.01.026.1.jpg" xlink:href="036/01/026/1.jpg"></figure></s> |
| rentes &longs;cilicet libram DE <lb/> | |
| neq; in FG moueri, ne­<lb/> | |
| que in DE manere, &longs;ed in AB horizonti æquidi&longs;tantem <expan abbr="rediré">redire</expan>. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.3.0"> <lb/> | |
| hanc eorum &longs;ententiam nullo modo con&longs;i&longs;tere po&longs;&longs;e o&longs;tendam. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.4.0"> <lb/> | |
| Non enim, &longs;ed &longs;i quod aiunt, euenerit, vel ideo erit, quia pondus <lb/> | |
| D pondere E grauius fuerit, vel &longs;i pondera &longs;unt æqualia, di&longs;tantiæ, <lb/> | |
| quibus &longs;unt po&longs;ita, non erunt æquales, hoc e&longs;t CD ip&longs;i CE non erit <lb/> | |
| æqualis, &longs;ed maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.5.0"> <expan abbr="Quòd">Quod</expan> autem pondera in DE &longs;int æqualia, & <lb/> | |
| di&longs;tantia CD &longs;it æqualis di&longs;tantiæ CE: hæc ex &longs;uppo&longs;itione pa­<lb/> | |
| tent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.6.0"> Sed quoniam dicunt pondus in D in eo &longs;itu pondere in E <lb/> | |
| grauius e&longs;&longs;e in altero &longs;itu deor&longs;um: dum pondera &longs;unt in DE, pun­<lb/> | |
| ctum C non erit amplius centrum grauitatis, nam non manent, &longs;i <lb/> | |
| ex C &longs;u&longs;pendantur; &longs;ed erit in linea CD, ex tertia primi Archi­<lb/> | |
| medis de æqueponderantibus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.7.0"> non autem erit in linea CE, cum pon<lb/> | |
| dus D grauius &longs;it pondere E. &longs;it igitur in H, in quo &longs;i &longs;u&longs;pendan­<lb/> | |
| tur, manebunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.8.0"> Quoniam autem centrum grauitatis ponderum <lb/> | |
| in AB connexorum e&longs;t punctum C; ponderum <expan abbr="verò">vero</expan> in DE e&longs;t <lb/> | |
| punctum H: dum igitur pondera AB mouentur in DE, centrum <lb/> | |
| grauitatis C ver&longs;us D mouebitur, & ad D propius accedet; quod <lb/> | |
| e&longs;t impo&longs;sibile: cum pondera eandem inter &longs;e &longs;e &longs;eruent di&longs;tantiam. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.9.0"> <lb/> | |
| Vniu&longs;cuiu&longs;q; enim corporis centrum grauitatis in eodem &longs;emper <arrow.to.target n="note11"></arrow.to.target><lb/> | |
| e&longs;t &longs;itu re&longs;pectu &longs;ui corporis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.10.0"> & quamquam punctum C &longs;it duo­<lb/> | |
| rum corporum AB centrum grauitatis, quia tamen inter &longs;e &longs;e ita <expan abbr="à">a</expan> <lb/> | |
| libra connexa &longs;unt, vt &longs;emper eodem modo &longs;e &longs;e habeant; Ideo <lb/> | |
| punctum C ita eorum erit centrum grauitatis, ac &longs;i vna tantum | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000030.JPG"/> | |
| <arrow.to.target n="note12"></arrow.to.target> e&longs;&longs;et magnitudo. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.11.0"> libra <lb/> | |
| enim vna cum ponderi­<lb/> | |
| bus vnum tantum conti<lb/> | |
| nuum efficit, cuius cen­<lb/> | |
| trum grauitatis erit &longs;em­<lb/> | |
| per in medio. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.12.0"> non igitur <lb/> | |
| pondus in D pondere in <lb/> | |
| E e&longs;t grauius. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.6.1.13.0"> Si autem <lb/> | |
| dicerent centrum graui­<lb/> | |
| tatis non in linea CD, <lb/> | |
| &longs;ed in CE e&longs;&longs;e debere; <lb/> | |
| idem eueniet ab&longs;urdum. <figure id="fig11" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.9.7.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.9.7.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.9.7.1.1.0"> Amplius &longs;i pondus D <lb/> | <s id="id.2.1.9.7.1.1.0">Amplius &longs;i pondus D <lb/>deor&longs;um mouebitur, pondus E &longs;ur&longs;um mouebit. </s> |
| deor&longs;um mouebitur, pondus E &longs;ur&longs;um mouebit. </s> | <s id="id.2.1.9.7.1.2.0">pondus igitur gra­<lb/>uius, quàm &longs;it E, in eodemmet &longs;itu ponderi D æqueponderabit, & <lb/>grauia inæqualia æquali di&longs;tantia po&longs;ita æqueponderabunt. </s> |
| | <s id="id.2.1.9.7.1.3.0">Adii­<lb/>ciatur ergo ponderi E aliquod graue, ita vt ip&longs;i D contraponde­<lb/>ret, &longs;i ex C &longs;u&longs;pendantur. </s> |
| <s id="id.2.1.9.7.1.2.0"> pondus igitur gra­<lb/> | <s id="id.2.1.9.7.1.4.0">&longs;ed cum &longs;upra o&longs;ten&longs;um &longs;it punctum C <lb/>centrum e&longs;&longs;e grauitatis æqualium ponderum in DE; &longs;i igitur pon­<lb/><arrow.to.target n="note13"></arrow.to.target>dus E grauius fuerit pondere D, erit centrum grauitatis in linea <lb/>CE. &longs;itq; hoc centrum K. at per definitionem centri grauitatis, &longs;i <lb/>pondera &longs;u&longs;pendantur ex K, manebunt. </s> |
| uius, <expan abbr="quàm">quam</expan> &longs;it E, in eodemmet &longs;itu ponderi D æqueponderabit, & <lb/> | <s id="id.2.1.9.7.1.5.0">ergo &longs;i &longs;u&longs;pendantur ex <lb/>C, non manebunt, quod e&longs;t contra hypote&longs;im: &longs;ed pondus E deor<lb/>&longs;um mouebitur. </s> |
| grauia inæqualia æquali di&longs;tantia po&longs;ita æqueponderabunt. </s> | <s id="id.2.1.9.7.1.6.0">quòd &longs;i ex C quoque &longs;u&longs;pen&longs;a æqueponderarent; <lb/><arrow.to.target n="note14"></arrow.to.target>vnius magnitudinis duo e&longs;&longs;ent centra grauitatis; quod e&longs;t impo&longs;si<lb/>bile. </s> |
| | <s id="id.2.1.9.7.1.7.0">Non igitur pondus in E grauius eo, quod e&longs;t in D, ip&longs;i D æque­<lb/>ponderabit, cum ex puncto C fiat &longs;u&longs;pen&longs;io. </s> |
| <s id="id.2.1.9.7.1.3.0"> Adii­<lb/> | <s id="id.2.1.9.7.1.8.0">Pondera ergo in DE <lb/>æqualia ex eorum grauitatis centro C &longs;u&longs;pen&longs;a, æqueponderabunt, <lb/>manebuntquè. </s> |
| ciatur ergo ponderi E aliquod graue, ita vt ip&longs;i D contraponde­<lb/> | <s id="id.2.1.9.7.1.9.0">quod demon&longs;trare fuerat propo&longs;itum. </s> |
| ret, &longs;i ex C &longs;u&longs;pendantur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.4.0"> &longs;ed cum &longs;upra o&longs;ten&longs;um &longs;it punctum C <lb/> | |
| centrum e&longs;&longs;e grauitatis æqualium ponderum in DE; &longs;i igitur pon­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note13"></arrow.to.target> dus E grauius fuerit pondere D, erit centrum grauitatis in linea <lb/> | |
| CE. &longs;itq; hoc centrum K. at per definitionem centri grauitatis, &longs;i <lb/> | |
| pondera &longs;u&longs;pendantur ex K, manebunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.5.0"> ergo &longs;i &longs;u&longs;pendantur ex <lb/> | |
| C, non manebunt, quod e&longs;t contra hypote&longs;im: &longs;ed pondus E deor<lb/> | |
| &longs;um mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.6.0"> <expan abbr="quòd">quod</expan> &longs;i ex C quoque &longs;u&longs;pen&longs;a æqueponderarent; <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note14"></arrow.to.target> vnius magnitudinis duo e&longs;&longs;ent centra grauitatis; quod e&longs;t impo&longs;si<lb/> | |
| bile. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.7.0"> Non igitur pondus in E grauius eo, quod e&longs;t in D, ip&longs;i D æque­<lb/> | |
| ponderabit, cum ex puncto C fiat &longs;u&longs;pen&longs;io. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.8.0"> Pondera ergo in DE <lb/> | |
| æqualia ex eorum grauitatis centro C &longs;u&longs;pen&longs;a, æqueponderabunt, <lb/> | |
| <expan abbr="manebuntquè">manebuntque</expan>. quod demon&longs;trare fuerat propo&longs;itum. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.9.7.1.9.0"> [quod demon&longs;trare fuerat propo&longs;itum.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.9.7.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.9.7.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.9.7.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.9.7.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.10.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.10.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.10.1.1.1.0"> <margin.target id="note8"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus de Ponderibus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.1.0"> <margin.target id="note8"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus de Ponderibus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.2.0"> <margin.target id="note9"></margin.target><emph type="italics"/>Hyerommus Carda nus de &longs;ubtilitate.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.2.0"> <margin.target id="note9"></margin.target><emph type="italics"/>Hyerommus Carda nus de &longs;ubtilitate.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.3.0"> <margin.target id="note10"></margin.target><emph type="italics"/>Nicolaus Tartalea de quæ&longs;itis, ac inuentionibus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.3.0"> <margin.target id="note10"></margin.target><emph type="italics"/>Nicolaus Tartalea de quæ&longs;itis, ac inuentionibus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.4.0"> <margin.target id="note11"></margin.target>2. <emph type="italics"/>Sup. huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.4.0"> <margin.target id="note11"></margin.target>2. <emph type="italics"/>Sup. huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.5.0"> [huius.<emph.end type="italics"/>] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.6.0"> <margin.target id="note12"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>primi Archim de Aequep.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.6.0"> <margin.target id="note12"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 4. <emph type="italics"/>primi Archim de Aequep.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.7.0"> <margin.target id="note13"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>primi Archim de Aequep.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.7.0"> <margin.target id="note13"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>primi Archim de Aequep.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.8.0"> <margin.target id="note14"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Suppo&longs;. huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.10.1.1.8.0"> <margin.target id="note14"></margin.target>1. <emph type="italics"/>Suppo&longs;. huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.10.1.1.9.0"> [huius.<emph.end type="italics"/>] </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.11.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.11.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.11.1.1.1.0"> <arrow.to.target n="note15"></arrow.to.target> Huic autem po&longs;tremo inconuenienti occurrunt dicentes, im­<lb/> | <s id="id.2.1.11.1.1.1.0"><arrow.to.target n="note15"></arrow.to.target>Huic autem po&longs;tremo inconuenienti occurrunt dicentes, im­<lb/>po&longs;sibile e&longs;&longs;e addere ip&longs;i E pondus adeo minimum, quin adhuc &longs;i <lb/>ex C &longs;u&longs;pendantur, pondus E &longs;emper deor&longs;um ver&longs;us G moueatur. </s> |
| po&longs;sibile e&longs;&longs;e addere ip&longs;i E pondus adeo minimum, quin adhuc &longs;i <lb/> | <s id="id.2.1.11.1.1.2.0"><lb/>quod nos fieri po&longs;&longs;e &longs;uppo&longs;uimus, atque fieri po&longs;&longs;e credebamus. </s> |
| ex C &longs;u&longs;pendantur, pondus E &longs;emper deor&longs;um ver&longs;us G moueatur. </s> | <s id="id.2.1.11.1.1.3.0">ex­<lb/>ce&longs;&longs;um enim ponderis D &longs;upra pondus E, cum quantitatis ratio­<lb/>nem habeat, non &longs;olum minimum e&longs;&longs;e, verum in infinitum diuidi <lb/>po&longs;&longs;e immaginabamur, quod quidem ip&longs;i, non &longs;olum minimum, <pb n="7" xlink:href="036/01/027.jpg"/>&longs;ed ne minimum quidem e&longs;&longs;e, cum reperiri non po&longs;sit, hoc mo­<lb/>do demon&longs;trare nituntur. <figure id="id.036.01.027.1.jpg" xlink:href="036/01/027/1.jpg"></figure></s> |
| | |
| <s id="id.2.1.11.1.1.2.0"> <lb/> | |
| quod nos fieri po&longs;&longs;e &longs;uppo&longs;uimus, at que fieri po&longs;&longs;e credebamus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.1.1.3.0"> ex­<lb/> | |
| ce&longs;&longs;um enim ponderis D &longs;upra pondus E, cum quantitatis ratio­<lb/> | |
| nem habeat, non &longs;olum minimum e&longs;&longs;e, verum in infinitum diuidi <lb/> | |
| po&longs;&longs;e immaginabamur, quod quidem ip&longs;i, non &longs;olum minimum, | |
| <pb n="7" xlink:href="pagethumb-la/00000031.JPG"/> | |
| &longs;ed ne minimum quidem e&longs;&longs;e, cum reperiri non po&longs;sit, hoc mo­<lb/> | |
| do demon&longs;trare nituntur. <figure id="fig12" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.11.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.11.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.11.2.1.1.0"> Exponantur eadem. </s> | <s id="id.2.1.11.2.1.1.0"> Exponantur eadem. </s> |
| | <s id="id.2.1.11.2.1.2.0"><lb/>à puncti&longs;què DE hori­<lb/>zonti <expan abbr="perp&etilde;diculares">perpendiculares</expan> du<lb/><expan abbr="cãtur">cantur</expan> DHEK, atq; alius <lb/>&longs;it circulus LDM, cu­<lb/>ius <expan abbr="centrũ">centrum</expan> N, qui FDG <lb/>in puncto D contingat, <lb/>ip&longs;iq; FDG &longs;it æqualis: <lb/>erit NC recta linea. </s> |
| <s id="id.2.1.11.2.1.2.0"> <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.3.0">& <arrow.to.target n="note16"></arrow.to.target><lb/>quoniam angulus KEC <lb/>angulo HDN e&longs;t æqua <arrow.to.target n="note17"></arrow.to.target><lb/>lis, angulusq; CEG an­<lb/>gulo NDM e&longs;t etiam <lb/>æqualis; cum à &longs;emidiametris, æqualibusq; circumferentiis conti­<lb/>neatur; erit reliquus mixtu&longs;què angulus KEG reliquo mixtoquè <lb/>HDM æqualis. </s> |
| <expan abbr="à">a</expan> <expan abbr="puncti&longs;què">puncti&longs;que</expan> DE hori­<lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.4.0">& quia &longs;upponunt, quò minor e&longs;t angulus linea <lb/>horizonti perpendiculari, & circumferentia contentus, eò pondus <lb/>in eo &longs;itu grauius e&longs;&longs;e. </s> |
| zonti <expan abbr="perp&etilde;diculares">perpendiculares</expan> du <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.5.0">vt quò minor e&longs;t angulus HD, & circumfe<lb/>rentia DG contentus angulo KEG, hoc e&longs;t angulo HDM; ita &longs;e<lb/>cundum hanc proportionem pondus in D grauius e&longs;&longs;e pondere in <lb/>E. </s> |
| <expan abbr="cãtur">cantur</expan> DHEK, atq; alius <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.5.0.a">Proportio autem anguli MDH ad angulum HDG minor e&longs;t <lb/>qualibet proportione, quæ &longs;it inter maiorem, & minorem quanti<lb/>tatem: ergo proportio ponderum DE omnium proportionum mi<lb/>nima erit. </s> |
| &longs;it circulus LDM, cu­<lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.6.0">immo neq; erit ferè proportio, cum &longs;it omnium pro <lb/>portionum minima. </s> |
| ius <expan abbr="centrũ">centrum</expan> N, qui FDG <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.7.0">quòd autem proportio MDH ad HDG &longs;it <lb/>omnium minima, ex hac nece&longs;sitate o&longs;tendunt; quia MDH exce<lb/>dit HDG angulo curuilineo MDG, qui quidem angulus omnium <lb/>angulorum rectilineorum minimus exi&longs;tit: ergo cum non po&longs;sit da <lb/>ri angulus minor MDG, erit proportio MDH ad HDG <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/>proportionum minima. </s> |
| in puncto D contingat, <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.8.0">quæ ratio inutilis valde videtur e&longs;&longs;e; quia <lb/>quamquam angulus MDG &longs;it omnibus rectilineis angulis minor, <lb/>non idcirco &longs;equitur, ab&longs;olutè, &longs;impliciterq; omnium e&longs;&longs;e <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> <lb/>minimum: nam ducatur à puncto D linea DO ip&longs;i NC perpendicu<lb/>laris, hæc vtra&longs;q; tanget circumferentias LDM FDG in puncto <arrow.to.target n="note18"></arrow.to.target><pb xlink:href="036/01/028.jpg"/>D. quia verò circumfe<lb/>rentiæ &longs;unt æquales, erit <lb/>angulus MDO mixtus <lb/>angulo ODG mixto <lb/>æqualis; alter ergo an<lb/>gulus, vt ODG minor <lb/>erit MDG, hoc e&longs;t mi <lb/>nor minimo. </s> |
| ip&longs;iq; FDG &longs;it æqualis: <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.9.0">angulus <lb/>deinde OGH minor <lb/>erit angulo MDH; qua <lb/>re ODH ad angulum <lb/><arrow.to.target n="note19"></arrow.to.target>HDG minorem habe<lb/>bit <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan>, quàm <lb/><figure id="id.036.01.028.1.jpg" xlink:href="036/01/028/1.jpg"></figure><lb/>MDH ad eundem HDG. dabitur ergo quoquè proportio mi­<lb/>nor minima, quam in infinitum adhuc minorem ita o&longs;tende­<lb/>mus. </s> |
| erit NC recta linea. </s> | <s id="id.2.1.11.2.1.10.0">De&longs;cribatur circulus DR, cuius centrum E, & &longs;emidiame­<lb/><arrow.to.target n="note20"></arrow.to.target>ter ED. continget circumferentia DR circumferentiam DG in <lb/><arrow.to.target n="note21"></arrow.to.target>puncto D, lineamquè DO in puncto D; quare minor erit angu­<lb/>lus RDG angulo ODG. &longs;imiliter & angulus RDH angulo <lb/>ODH. </s> |
| | <s id="id.2.1.11.2.1.10.0.a">minorem igitur proportionem habebit RDH ad HDG, <lb/>quàm ODH ad HDG. </s> |
| <s id="id.2.1.11.2.1.3.0"> & <arrow.to.target n="note16"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.10.0.b">Accipiatur deinde inter EC vtcun­<lb/>que punctum P, ex quo in di&longs;tantia PD alia de&longs;cribatur circum­<lb/>ferentia DQ, quæ circumferentiam DR, circumferentiamquè <lb/>DG in puncto D continget; & angulus QDH minor erit <lb/>angulo RDH: ergo QDH ad HDG minorem habebit propor<lb/>tionem, quàm RDH ad HDG. eodemquè pror&longs;us modo, &longs;i <lb/>inter PC aliud accipiatur punctum, & inter hoc &C aliud, & &longs;ic <lb/>deinceps, infinitæ de&longs;cribentur circumferentiæ inter DO, & cir<lb/>cumferentiam DG; ex quibus proportionem in infinitum &longs;emper <lb/>minorem inueniemus. </s> |
| quoniam angulus KEC <lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.11.0">atque ideo proportionem ponderis in D <lb/>ad pondus in E non adeo minorem e&longs;&longs;e &longs;equitur, quin ad infini <lb/>tum ip&longs;a &longs;emper minorem reperiri po&longs;sit. </s> |
| angulo HDN e&longs;t æqua <arrow.to.target n="note17"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.11.2.1.12.0">& quia angulus MDG <lb/>in infinitum diuidi pote&longs;t; exce&longs;&longs;us quoque grauitatis D &longs;upra E <lb/>diuidi ad infinitum poterit. </s> |
| lis, angulusq; CEG an­<lb/> | |
| gulo NDM e&longs;t etiam <lb/> | |
| æqualis; cum <expan abbr="à">a</expan> &longs;emidiametris, æqualibusq; circumferentiis conti­<lb/> | |
| neatur; erit reliquus <expan abbr="mixtu&longs;què">mixtu&longs;que</expan> angulus KEG reliquo <expan abbr="mixtoquè">mixtoque</expan> <lb/> | |
| HDM æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.4.0"> & quia &longs;upponunt, <expan abbr="quò">quo</expan> minor e&longs;t angulus linea <lb/> | |
| horizonti perpendiculari, & circumferentia contentus, <expan abbr="eò">eo</expan> pondus <lb/> | |
| in eo &longs;itu grauius e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.5.0"> vt <expan abbr="quò">quo</expan> minor e&longs;t angulus HD, & circumfe<lb/> | |
| rentia DG contentus angulo KEG, hoc e&longs;t angulo HDM; ita &longs;e<lb/> | |
| cundum hanc proportionem pondus in D grauius e&longs;&longs;e pondere in <lb/> | |
| E. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.5.0.a"> Proportio autem anguli MDH ad angulum HDG minor e&longs;t <lb/> | |
| qualibet proportione, quæ &longs;it inter maiorem, & minorem quanti<lb/> | |
| tatem: ergo proportio ponderum DE omnium proportionum mi<lb/> | |
| nima erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.6.0"> immo neq; erit <expan abbr="ferè">fere</expan> proportio, cum &longs;it omnium pro <lb/> | |
| portionum minima. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.7.0"> <expan abbr="quòd">quod</expan> autem proportio MDH ad HDG &longs;it <lb/> | |
| omnium minima, ex hac nece&longs;sitate o&longs;tendunt; quia MDH exce<lb/> | |
| dit HDG angulo curuilineo MDG, qui quidem angulus omnium <lb/> | |
| angulorum rectilineorum minimus exi&longs;tit: ergo cum non po&longs;sit da <lb/> | |
| ri angulus minor MDG, erit proportio MDH ad HDG <expan abbr="omniũ">omnium</expan> <lb/> | |
| proportionum minima. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.8.0"> quæ ratio inutilis valde videtur e&longs;&longs;e; quia <lb/> | |
| quamquam angulus MDG &longs;it omnibus rectilineis angulis minor, <lb/> | |
| non idcirco &longs;equitur, <expan abbr="ab&longs;olutè">ab&longs;olute</expan>, &longs;impliciterq; omnium e&longs;&longs;e <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> <lb/> | |
| minimum: nam ducatur <expan abbr="à">a</expan> puncto D linea DO ip&longs;i NC perpendicu<lb/> | |
| laris, hæc vtra&longs;q; tanget circumferentias LDM FDG in puncto <arrow.to.target n="note18"></arrow.to.target> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000032.JPG"/> | |
| D. quia <expan abbr="verò">vero</expan> circumfe<lb/> | |
| rentiæ &longs;unt æquales, erit <lb/> | |
| angulus MDO mixtus <lb/> | |
| angulo ODG mixto <lb/> | |
| æqualis; alter ergo an<lb/> | |
| gulus, vt ODG minor <lb/> | |
| erit MDG, hoc e&longs;t mi <lb/> | |
| nor minimo. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.9.0"> angulus <lb/> | |
| deinde OGH minor <lb/> | |
| erit angulo MDH; qua <lb/> | |
| re ODH ad angulum <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note19"></arrow.to.target> HDG minorem habe<lb/> | |
| bit <expan abbr="proportion&etilde;">proportionem</expan>, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| <figure id="fig13" place="text"> </figure><lb/> | |
| MDH ad eundem HDG. dabitur ergo <expan abbr="quoquè">quoque</expan> proportio mi­<lb/> | |
| nor minima, quam in infinitum adhuc minorem ita o&longs;tende­<lb/> | |
| mus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.10.0"> De&longs;cribatur circulus DR, cuius centrum E, & &longs;emidiame­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note20"></arrow.to.target> ter ED. continget circumferentia DR circumferentiam DG in <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note21"></arrow.to.target> puncto D, <expan abbr="lineamquè">lineamque</expan> DO in puncto D; quare minor erit angu­<lb/> | |
| lus RDG angulo ODG. &longs;imiliter & angulus RDH angulo <lb/> | |
| ODH. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.10.0.a"> minorem igitur proportionem habebit RDH ad HDG, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> ODH ad HDG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.10.0.b"> Accipiatur deinde inter EC vtcun­<lb/> | |
| que punctum P, ex quo in di&longs;tantia PD alia de&longs;cribatur circum­<lb/> | |
| ferentia DQ, quæ circumferentiam DR, <expan abbr="circumferentiamquè">circumferentiamque</expan> <lb/> | |
| DG in puncto D continget; & angulus QDH minor erit <lb/> | |
| angulo RDH: ergo QDH ad HDG minorem habebit propor<lb/> | |
| tionem, <expan abbr="quàm">quam</expan> RDH ad HDG. <expan abbr="eodemquè">eodemque</expan> pror&longs;us modo, &longs;i <lb/> | |
| inter PC aliud accipiatur punctum, & inter hoc &C aliud, & &longs;ic <lb/> | |
| deinceps, infinitæ de&longs;cribentur circumferentiæ inter DO, & cir<lb/> | |
| cumferentiam DG; ex quibus proportionem in infinitum &longs;emper <lb/> | |
| minorem inueniemus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.11.0"> atque ideo proportionem ponderis in D <lb/> | |
| ad pondus in E non adeo minorem e&longs;&longs;e &longs;equitur, quin ad infini <lb/> | |
| tum ip&longs;a &longs;emper minorem reperiri po&longs;sit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.11.2.1.12.0"> & quia angulus MDG <lb/> | |
| in infinitum diuidi pote&longs;t; exce&longs;&longs;us quoque grauitatis D &longs;upra E <lb/> | |
| diuidi ad infinitum poterit. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.11.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.11.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.11.2.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.11.2.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.12.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.12.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.12.1.1.1.0"> <margin.target id="note15"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea &longs;exta propo&longs;itione octaui libri.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.1.0"> <margin.target id="note15"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea &longs;exta propo&longs;itione octaui libri.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.2.0"> <margin.target id="note16"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 12. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.2.0"> <margin.target id="note16"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 12. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.3.0"> <margin.target id="note17"></margin.target>29. <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.3.0"> <margin.target id="note17"></margin.target>29. <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.4.0"> <margin.target id="note18"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.4.0"> <margin.target id="note18"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.5.0"> <margin.target id="note19"></margin.target>8. <emph type="italics"/>Quinti.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.5.0"> <margin.target id="note19"></margin.target>8. <emph type="italics"/>Quinti.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.6.0"> <margin.target id="note20"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 11. <emph type="italics"/>tertit.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.6.0"> <margin.target id="note20"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 11. <emph type="italics"/>tertit.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.12.1.1.7.0"> <margin.target id="note21"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.12.1.1.7.0"> <margin.target id="note21"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="8" xlink:href="036/01/029.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.13.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.13.1.0.0.0" type="main"> |
| <pb n="8" xlink:href="pagethumb-la/00000033.JPG"/> | <s id="id.2.1.13.1.2.1.0">Sed neque prætereundum <lb/>e&longs;t, ip&longs;os in demon&longs;tratio­<lb/>ne angulum KEG maiorem <lb/>e&longs;&longs;e angulo HDG, tanquam <lb/>notum accepi&longs;&longs;e. </s> |
| | <s id="id.2.1.13.1.2.2.0">quod e&longs;t <lb/>quidem verum, &longs;i DHEK <lb/>inter &longs;e &longs;e &longs;int æquidi&longs;tan­<lb/>tes. </s> |
| <s id="id.2.1.13.1.2.1.0"> Sed neque prætereundum <lb/> | <s id="id.2.1.13.1.2.3.0">Quoniam autem (vt <lb/>ip&longs;i quoque &longs;upponunt) li­<lb/>neæ DHEK in centrum <lb/>mundi conueniunt; lineæ <lb/>DHEK æquidi&longs;tantes nun<lb/>quam erunt, & angulus KEG <lb/>angulo HDG non &longs;olum <lb/>maior erit, &longs;ed minor. </s> |
| e&longs;t, ip&longs;os in demon&longs;tratio­<lb/> | <s id="id.2.1.13.1.2.4.0">vt <lb/>exempli gratia, producatur <lb/>FG v&longs;que ad centrum mun<lb/>di, quod &longs;it S; <expan abbr="connectan­turqué">connectan­<lb/>turque</expan> DSES. o&longs;tenden­<lb/>dum e&longs;t angulum SEG mi<lb/>norem e&longs;&longs;e angulo SDG. </s> |
| ne angulum KEG maiorem <lb/> | <s id="id.2.1.13.1.2.4.0.a">du<lb/><figure id="id.036.01.029.1.jpg" xlink:href="036/01/029/1.jpg"></figure><lb/>catur à puncto E linea ET circulum DGEF contingens, ab eo <lb/>demqué puncto ip&longs;i DS æquidi&longs;tans ducatur EV. </s> |
| e&longs;&longs;e angulo HDG, tanquam <lb/> | <s id="id.2.1.13.1.2.4.0.b">Quoniam igi<lb/>tur EVDS inter &longs;e &longs;e &longs;unt æquidi&longs;tantes: &longs;imiliter ETDO æqui <lb/>di&longs;tantes: erit angulus VET angulo SDO æqualis. </s> |
| notum accepi&longs;&longs;e. </s> | <s id="id.2.1.13.1.2.5.0">& angulus <lb/>TEG angulo ODM e&longs;t æqualis; cum à lineis contingentibus, <lb/>circumferentii&longs;qué æqualibus contineatur: totus ergo angulus <lb/>VEG angulo SDM æqualis erit. </s> |
| | <s id="id.2.1.13.1.2.6.0">Auferatur ab angulo SDM <lb/>angulus curuilineus MDG; ab angulo autem VEG angulus au­<lb/>feratur VES; & angulus VES rectilineus maior e&longs;t curuilineo <lb/>MDG; erit reliquus angulus SEG minor angulo SDG. </s> |
| <s id="id.2.1.13.1.2.2.0"> quod e&longs;t <lb/> | <s id="id.2.1.13.1.2.6.0.a"><lb/>Quare ex ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itionibus non &longs;olum pondus in D gra­<lb/>uius erit pondere in E; verùm è conuer&longs;o, pondus in E ip&longs;o D <lb/>grauius exi&longs;tet. </s> |
| quidem verum, &longs;i DHEK <lb/> | |
| inter &longs;e &longs;e &longs;int æquidi&longs;tan­<lb/> | |
| tes. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.3.0"> Quoniam autem (vt <lb/> | |
| ip&longs;i quoque &longs;upponunt) li­<lb/> | |
| neæ DHEK in centrum <lb/> | |
| mundi conueniunt; lineæ <lb/> | |
| DHEK æquidi&longs;tantes nun<lb/> | |
| quam erunt, & angulus KEG <lb/> | |
| angulo HDG non &longs;olum <lb/> | |
| maior erit, &longs;ed minor. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.4.0"> vt <lb/> | |
| exempli gratia, producatur <lb/> | |
| FG v&longs;que ad centrum mun<lb/> | |
| di, quod &longs;it S; <expan abbr="connectan­turqué">connectan­<lb/> | |
| turque</expan> DSES. o&longs;tenden­<lb/> | |
| dum e&longs;t angulum SEG mi<lb/> | |
| norem e&longs;&longs;e angulo SDG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.4.0.a"> du<lb/> | |
| <figure id="fig14" place="text"> </figure><lb/> | |
| catur <expan abbr="à">a</expan> puncto E linea ET circulum DGEF contingens, ab eo <lb/> | |
| <expan abbr="demqué">demque</expan> puncto ip&longs;i DS æquidi&longs;tans ducatur EV. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.4.0.b"> Quoniam igi<lb/> | |
| tur EVDS inter &longs;e &longs;e &longs;unt æquidi&longs;tantes: &longs;imiliter ETDO æqui <lb/> | |
| di&longs;tantes: erit angulus VET angulo SDO æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.5.0"> & angulus <lb/> | |
| TEG angulo ODM e&longs;t æqualis; cum <expan abbr="à">a</expan> lineis contingentibus, <lb/> | |
| <expan abbr="circumferentii&longs;qué">circumferentii&longs;que</expan> æqualibus contineatur: totus ergo angulus <lb/> | |
| VEG angulo SDM æqualis erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.6.0"> Auferatur ab angulo SDM <lb/> | |
| angulus curuilineus MDG; ab angulo autem VEG angulus au­<lb/> | |
| feratur VES; & angulus VES rectilineus maior e&longs;t curuilineo <lb/> | |
| MDG; erit reliquus angulus SEG minor angulo SDG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.1.2.6.0.a"> <lb/> | |
| Quare ex ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itionibus non &longs;olum pondus in D gra­<lb/> | |
| uius erit pondere in E; <expan abbr="verùm">verum</expan> <expan abbr="è">e</expan> conuer&longs;o, pondus in E ip&longs;o D <lb/> | |
| grauius exi&longs;tet. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.13.1.3.1.0" type="caption"> | <pb xlink:href="036/01/030.jpg"/> |
| <s id="id.2.1.13.1.3.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000034.JPG"/> | |
| | |
| <p id="id.2.1.13.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.13.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.13.3.1.1.0"> Rationes tamen af<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.1.0">Rationes tamen af<lb/>ferunt, quibus demon<lb/>&longs;trare nituntur, libram <lb/>DE in AB horizon­<lb/>ti æquidi&longs;tantem ex <lb/>nece&longs;sitate redire. </s> |
| ferunt, quibus demon<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.2.0"><expan abbr="Pri­mùm">Pri­<lb/>mum</expan> quidem o&longs;ten­<lb/>dunt, idem pondus <lb/>grauius e&longs;&longs;e in A, <lb/>quàm in alio &longs;itu, quem <lb/>æqualitatis &longs;itum no­<lb/>minant, cum linea <lb/>AB &longs;it horizonti æ­<lb/><figure id="id.036.01.030.1.jpg" xlink:href="036/01/030/1.jpg"></figure><lb/>quidi&longs;tans. </s> |
| &longs;trare nituntur, libram <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.3.0">deinde quò propius e&longs;t ip&longs;i A, quouis alio remotiori <lb/>grauius e&longs;&longs;e. </s> |
| DE in AB horizon­<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.4.0">Vt pondus in A grauius e&longs;&longs;e, quàm in D; & in D, <lb/>quàm in L. &longs;imiliter in A grauius, quam in N; & in N grauius, <lb/>quàm in M. </s> |
| ti æquidi&longs;tantem ex <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.4.0.a">Vnum tantùm con&longs;iderando pondus in altero libræ <lb/><arrow.to.target n="note22"></arrow.to.target>brachio &longs;ur&longs;um deor&longs;umq; moto. </s> |
| nece&longs;sitate redire. </s> | <s id="id.2.1.13.3.1.5.0">Quia (inquiunt) po&longs;ita trutina <lb/>in CF, pondus in A longius e&longs;t à trutina, quàm in D: & in D <lb/>longius, quàm in L. ductis enim DO LP ip&longs;i CF perpendicula­<lb/><arrow.to.target n="note23"></arrow.to.target>ribus, linea AC maior e&longs;t, quàm DO, & DO ip&longs;a LP. quod <lb/><arrow.to.target n="note24"></arrow.to.target>idem euenit in punctis NM. </s> |
| | <s id="id.2.1.13.3.1.5.0.a">deinde ex quo loco (aiunt) pon<lb/>dus velocius mouetur, ibi grauius e&longs;t; velocius autem ex A, quàm <lb/>ab alio &longs;itu mouetur; ergo in A grauius e&longs;t. </s> |
| <s id="id.2.1.13.3.1.2.0"> <expan abbr="Pri­mùm">Pri­<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.6.0">&longs;imili modo, quò <lb/>propius e&longs;t ip&longs;i A, velocius quoque mouetur; ergo in D gra­<lb/><arrow.to.target n="note25"></arrow.to.target>uius erit, quàm in L. </s> |
| mum</expan> quidem o&longs;ten­<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.6.0.a">Altera deinde cau&longs;a, quam ex rectiori, & obli<lb/><arrow.to.target n="note26"></arrow.to.target>quiori motu deducunt, e&longs;t; quò pondus in arcubus æqualibus re­<lb/>ctius de&longs;cendit, grauius e&longs;&longs;e videtur; cum pondus liberum, atq; <lb/><arrow.to.target n="note27"></arrow.to.target>&longs;olutum &longs;uaptè natura rectè moueatur; &longs;ed in A rectius de&longs;cen<lb/>dit; ergo in A grauius erit. </s> |
| dunt, idem pondus <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.7.0">hocq; o&longs;tendunt accipiendo arcum <lb/>AN arcui LD æqualem; à puncti&longs;q; NL lineæ FG (quam <lb/>etiam directionis vocant) æquidi&longs;tantes ducantur NRLQ, quæ <lb/>lineas AB DO &longs;ecent in QR; & à puncto N ip&longs;i FG perpen<lb/>dicularis ducatur NT. rectèq; demon&longs;trant LQ ip&longs;i PO æqua<lb/>lem e&longs;&longs;e, & NR ip&longs;i CT; lineamq; NR ip&longs;a LQ maiorem e&longs;&longs;e. </s> |
| grauius e&longs;&longs;e in A, <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.8.0"><lb/>Quoniam autem de&longs;cen&longs;u; ponderis ex A v&longs;q; ad N per circum­<pb n="9" xlink:href="036/01/031.jpg"/>ferentiam AN maiorem portionem lineæ FG pertran&longs;it (quod <lb/>ip&longs;i vocant capere de directo) quàm de&longs;cen&longs;us ex L in D per cir<lb/>cumferentiam LD; cùm de&longs;cen&longs;us AN lineam CT pertran&longs;eat, <lb/>de&longs;cen&longs;us verò LD lineam PO; & CT maior e&longs;t PO; rectior erit <lb/>de&longs;cen&longs;us AN, quám de&longs;cen&longs;us LD. </s> |
| <expan abbr="quàmin">quamin</expan> alio &longs;itu, quem <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.8.0.a">grauius ergo erit pondus <lb/>in A, quàm in L, & in quouis alio &longs;itu. </s> |
| æqualitatis &longs;itum no­<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.9.0">eodemq; pror&longs;us <lb/>modo o&longs;tendunt, quò propius e&longs;t ip&longs;i A, grauius e&longs;&longs;e. </s> |
| minant, cum linea <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.10.0"><lb/>Vt &longs;int circumferentiæ LD DA inter &longs;e &longs;e æquales, & à puncto <lb/>D ip&longs;i AB perpendicularis ducatur DR; erit DR ip&longs;i CO æqua <arrow.to.target n="note28"></arrow.to.target><lb/>lis. </s> |
| AB &longs;it horizonti æ­<lb/> | |
| <figure id="fig15" place="text"> </figure><lb/> | |
| quidi&longs;tans. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.3.0"> deinde <expan abbr="quò">quo</expan> propius e&longs;t ip&longs;i A, quouis alio remotiori <lb/> | |
| grauius e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.4.0"> Vt pondus in A grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D; & in D, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. &longs;imiliter in A grauius, quam in N; & in N grauius, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in M. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.4.0.a"> Vnum <expan abbr="tantùm">tantum</expan> con&longs;iderando pondus in altero libræ <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note22"></arrow.to.target> brachio &longs;ur&longs;um deor&longs;umq; moto. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.5.0"> Quia (inquiunt) po&longs;itat rutina <lb/> | |
| in CF, pondus in A longius e&longs;t <expan abbr="à">a</expan> trutina, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D: & in D <lb/> | |
| longius, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. ductis enim DO LP ip&longs;i CF perpendicula­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note23"></arrow.to.target> ribus, li<*>ea AC maior e&longs;t, <expan abbr="quàm">quam</expan> DO, & DO ip&longs;a LP. quod <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note24"></arrow.to.target> idem euenit in punctis NM. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.5.0.a"> deinde ex quo loco (aiunt) pon<lb/> | |
| dus velocius mouetur, ibi grauius e&longs;t; velocius autem ex A, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| ab alio &longs;itu mouetur; ergo in A grauius e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.6.0"> &longs;imili modo, <expan abbr="quò">quo</expan> <lb/> | |
| propius e&longs;t ip&longs;i A, velocius quoque mouetur; ergo in D gra­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note25"></arrow.to.target> uius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.6.0.a"> Altera deinde cau&longs;a, quam ex rectiori, & obli <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note26"></arrow.to.target> quiori motu deducunt, e&longs;t; <expan abbr="quò">quo</expan> pondus in arcubus æqualibus re­<lb/> | |
| ctius de&longs;cendit, grauius e&longs;&longs;e videtur; cum pondus liberum, atq; <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note27"></arrow.to.target> &longs;olutum <expan abbr="&longs;uaptè">&longs;uapte</expan> natura <expan abbr="rectè">recte</expan> moueatur; &longs;ed in A rectius de&longs;cen<lb/> | |
| dit; ergo in A grauius erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.7.0"> hocq; o&longs;tendunt accipiendo arcum <lb/> | |
| AN arcui LD æqualem; <expan abbr="à">a</expan> puncti&longs;q; NL lineæ FG (quam <lb/> | |
| etiam directionis vocant) æquidi&longs;tantes ducantur NRLQ, quæ <lb/> | |
| lineas AB DO &longs;ecent in QR; & <expan abbr="à">a</expan> puncto N ip&longs;i FG perpen<lb/> | |
| dicularis ducatur NT. <expan abbr="rectèq">recteq</expan>; demon&longs;trant LQ ip&longs;i PO æqua<lb/> | |
| lem e&longs;&longs;e, & NR ip&longs;i CT; lineamq; NR ip&longs;a LQ maiorem e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.8.0"> <lb/> | |
| Quoniam autem de&longs;cen&longs;u; ponderis ex A v&longs;q; ad N per circum­ | |
| <pb n="9" xlink:href="pagethumb-la/00000035.JPG"/> | |
| ferentiam AN maiorem portionem lineæ FG pertran&longs;it (quod <lb/> | |
| ip&longs;i vocant capere de directo) <expan abbr="quàm">quam</expan> de&longs;cen&longs;us ex L in D per cir<lb/> | |
| cumferentiam LD; <expan abbr="cùm">cum</expan> de&longs;cen&longs;us AN lineam CT pertran&longs;eat, <lb/> | |
| de&longs;cen&longs;us <expan abbr="verò">vero</expan> LD lineam PO; & CT maior e&longs;t PO; rectior erit <lb/> | |
| de&longs;cen&longs;us AN, <expan abbr="quám">quam</expan> de&longs;cen&longs;us LD. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.8.0.a"> grauius ergo erit pondus <lb/> | |
| in A, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L, & in quouis alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.9.0"> eodemq; pror&longs;us <lb/> | |
| modo o&longs;tendunt, <expan abbr="quò">quo</expan> propius e&longs;t ip&longs;i A, grauius e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.10.0"> <lb/> | |
| Vt &longs;int circumferentiæ LD DA inter &longs;e &longs;e æquales, & <expan abbr="à">a</expan> puncto <lb/> | |
| D ip&longs;i AB perpendicularis ducatur DR; erit DR ip&longs;i CO æqua <arrow.to.target n="note28"></arrow.to.target><lb/> | |
| lis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.11.0"> lineam deinde DR ip&longs;a LQ maiorem e&longs;&longs;e demon&longs;trant. </s> | <s id="id.2.1.13.3.1.11.0"> lineam deinde DR ip&longs;a LQ maiorem e&longs;&longs;e demon&longs;trant. </s> |
| | <s id="id.2.1.13.3.1.12.0">di­<lb/>cuntq; de&longs;cen&longs;um DA magis capere de directo de&longs;cen&longs;u LD, ma<lb/>ior enim e&longs;t linea CO, quàm OP; quare pondus grauius erit <lb/>in D, quàm in L. quod ip&longs;um euenit in punctis NM. </s> |
| <s id="id.2.1.13.3.1.12.0"> di­<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.12.0.a">Suppo­<lb/>&longs;itionem itaq;, qua libram DE in AB redire demon&longs;trant, vt <arrow.to.target n="note29"></arrow.to.target><lb/>notam, manife&longs;tamq; proferunt. </s> |
| cuntq; de&longs;cen&longs;um DA magis capere de directo de&longs;cen&longs;u LD, ma<lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.13.0">Nempè Secundùm &longs;itum pon<lb/>dus grauius e&longs;&longs;e, quanto in eodem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen<lb/>&longs;us. </s> |
| ior enim e&longs;t linea CO, <expan abbr="quàm">quam</expan> OP; quare pondus grauius erit <lb/> | <s id="id.2.1.13.3.1.14.0">huiu&longs;q; reditus cau&longs;am eam e&longs;&longs;e dicunt; Quoniam &longs;cilicet <arrow.to.target n="note30"></arrow.to.target><lb/>de&longs;cen&longs;us ponderis in D rectior e&longs;t de&longs;cen&longs;u ponderis in E, cùm <lb/>minus capiat de directo pondus in E de&longs;cendendo, quàm pon<arrow.to.target n="note31"></arrow.to.target><lb/>dus in D &longs;im liter de&longs;cendendo. </s> |
| in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. quod ip&longs;um euenit in punctis NM. </s> | <s id="id.2.1.13.3.1.15.0">Vt &longs;i arcus EV &longs;it ip&longs;i DA <lb/>æqualis, ducanturq; VH ET ip&longs;i FG perpendiculares; maior <lb/>erit DR, quàm TH. quare per &longs;uppo&longs;itionem pondus in D ra<lb/>tione &longs;itus grauius erit pondere in E. </s> |
| | <s id="id.2.1.13.3.1.15.0.a">pondus ergo in D, cùm &longs;it <lb/>grauius, deor&longs;um mouebitur; pondus verò in E &longs;ur&longs;um, donec li<lb/>bra DE in AB redeat. </s> |
| <s id="id.2.1.13.3.1.12.0.a"> Suppo­<lb/> | |
| &longs;itionem itaq;, qua libram DE in AB redire demon&longs;trant, vt <arrow.to.target n="note29"></arrow.to.target><lb/> | |
| notam, manife&longs;tamq; proferunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.13.0"> <expan abbr="Nempè">Nempe</expan> <expan abbr="Secundùm">Secundum</expan> &longs;itum pon<lb/> | |
| dus grauius e&longs;&longs;e, quanto in eodem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen<lb/> | |
| &longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.14.0"> huiu&longs;q; reditus cau&longs;am eam e&longs;&longs;e dicunt; Quoniam &longs;cilicet <arrow.to.target n="note30"></arrow.to.target><lb/> | |
| de&longs;cen&longs;us ponderis in D rectior e&longs;t de&longs;cen&longs;u ponderis in E, <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| minus capiat de directo pondus in E de&longs;cendendo, <expan abbr="quàm">quam</expan> pon<arrow.to.target n="note31"></arrow.to.target><lb/> | |
| dus in D &longs;im liter de&longs;cendendo. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.15.0"> Vt &longs;i arcus EV &longs;it ip&longs;i DA <lb/> | |
| æqualis, ducanturq; VH ET ip&longs;i FG perpendiculares; maior <lb/> | |
| erit DR, <expan abbr="quàm">quam</expan> TH. quare per &longs;uppo&longs;itionem pondus in D ra<lb/> | |
| tione &longs;itus grauius erit pondere in E. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.13.3.1.15.0.a"> pondus ergo in D, <expan abbr="cùm">cum</expan> &longs;it <lb/> | |
| grauius, deor&longs;um mouebitur; pondus <expan abbr="verò">vero</expan> in E &longs;ur&longs;um, donec li <lb/> | |
| bra DE in AB redeat. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.13.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.13.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.14.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.14.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.14.1.1.1.0"> <margin.target id="note22"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus primo de &longs;ubtilitate.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.1.0"> <margin.target id="note22"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus primo de &longs;ubtilitate.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.2.0"> <margin.target id="note23"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 15. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.2.0"> <margin.target id="note23"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 15. <emph type="italics"/>tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.3.0"> <margin.target id="note24"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.3.0"> <margin.target id="note24"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.4.0"> <margin.target id="note25"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.4.0"> <margin.target id="note25"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.5.0"> <margin.target id="note26"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 4. </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.5.0"> <margin.target id="note26"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 4. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.6.0"> <margin.target id="note27"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea propo&longs;itione<emph.end type="italics"/> 5. </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.6.0"> <margin.target id="note27"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea propo&longs;itione<emph.end type="italics"/> 5. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.7.0"> <margin.target id="note28"></margin.target>34 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.7.0"> <margin.target id="note28"></margin.target>34 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.8.0"> <margin.target id="note29"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus &longs;uppo&longs;itione<emph.end type="italics"/> 4. </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.8.0"> <margin.target id="note29"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus &longs;uppo&longs;itione<emph.end type="italics"/> 4. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.9.0"> <margin.target id="note30"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 3. </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.9.0"> <margin.target id="note30"></margin.target><emph type="italics"/>Iordanus propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 3. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.14.1.1.10.0"> <margin.target id="note31"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 5. </s> | <s id="id.2.1.14.1.1.10.0"> <margin.target id="note31"></margin.target><emph type="italics"/>Tartalea propo&longs;itio ne<emph.end type="italics"/> 5. </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.15.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.15.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.15.1.1.1.0"> Altera huius quoq; reditus ratio e&longs;t, <expan abbr="cùm">cum</expan> trutina &longs;upra libram <arrow.to.target n="note32"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.15.1.1.1.0">Altera huius quoq; reditus ratio e&longs;t, cùm trutina &longs;upra libram <arrow.to.target n="note32"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t in CF; linea CG e&longs;t meta. </s> |
| e&longs;t in CF; linea CG e&longs;t meta. </s> | <s id="id.2.1.15.1.1.2.0">& quoniam angulus GCD ma<lb/>ior e&longs;t angulo GCE, & maior à meta angulus grauius reddit <lb/>pondus; trutina igitur &longs;uperius exi&longs;tente, grauius erit pondus in <lb/>D, quàm in E. idcirco D in A, & E in B redibit. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.15.1.1.2.0"> & quoniam angulus GCD ma<lb/> | |
| ior e&longs;t angulo GCE, & maior <expan abbr="à">a</expan> meta angulus grauius reddit <lb/> | |
| pondus; trutina igitur &longs;uperius exi&longs;tente, grauius erit pondus in <lb/> | |
| D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in E. idcirco D in A, & E in B redibit. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.16.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.16.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.16.1.1.1.0"> <margin.target id="note32"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.16.1.1.1.0"> <margin.target id="note32"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.17.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.17.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.17.1.1.1.0"> His itaq; rationibus conantur o&longs;tendere libram DE in AB re<lb/> | <s id="id.2.1.17.1.1.1.0">His itaq; rationibus conantur o&longs;tendere libram DE in AB re<lb/>dire; quæ meo quidem iuditio facile &longs;olui po&longs;&longs;unt. </s> |
| dire; quæ meo quidem iuditio facile &longs;olui po&longs;&longs;unt. </s> | |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000036.JPG"/> | <pb xlink:href="036/01/032.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.17.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.17.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.17.3.1.1.0"> <expan abbr="Primùm">Primum</expan> itaq; quan<lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.1.0">Primùm itaq; quan<lb/>tum attinet ad ratio­<lb/>nes pondus in A gra<lb/>uius e&longs;&longs;e, quàm in a­<lb/>lio &longs;itu o&longs;tendentes, <lb/>quas ex longiori, & <lb/>propinquiori <expan abbr="di&longs;tãtia">di&longs;tantia</expan> à <lb/>linea FG, & ex velo­<lb/>ciori, & rectiori mo <lb/>tu à puncto A dedu­<lb/>cunt; primùm quidem <lb/>non demon&longs;trant, cur <lb/>pondus ex A velocius <lb/><figure id="id.036.01.032.1.jpg" xlink:href="036/01/032/1.jpg"></figure><lb/>moueatur, quàm ex alio &longs;itu. </s> |
| tum attinet ad ratio­<lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.2.0">nec quia CA e&longs;t DO maior, <lb/>& DO ip&longs;a LP, propterea &longs;equitur tanquam ex vera cau&longs;a, pon<lb/>dus in A grauius e&longs;&longs;e, quàm in D; & in D, quàm in L. </s> |
| nes pondus in A gra<lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.2.0.a">neq; <lb/>enim intellectus quie&longs;cit, ni&longs;i alia huius o&longs;tendatur cau&longs;a; cùm po<lb/>tius &longs;ignum, quàm vera cau&longs;a e&longs;&longs;e videatur. </s> |
| uius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in a­<lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.3.0">id ip&longs;um quoq; al­<lb/>teri rationi contintingit, quam ex rectiori & obliquiori motu de­<lb/>ducunt. </s> |
| lio &longs;itu o&longs;tendentes, <lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.4.0">Præterea quæcunq; ex velociori, & rectiori motu per­<lb/>&longs;uadent pondus in A grauius e&longs;&longs;e, quàm in D; non ideo de­<lb/>mon&longs;trant pondus in A, quatenus e&longs;t in A, grauius e&longs;&longs;e pon<lb/>dere in D, quatenus e&longs;t in D; &longs;ed quatenus à punctis DA rece<lb/>dit. </s> |
| quas ex longiori, & <lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.5.0">Idcirco antequàm vlterius progrediar, o&longs;tendam primùm <lb/>pondus, quò propius e&longs;t ip&longs;is FG, minus grauitare; tum qua­<lb/>tenus in eo &longs;itu, in quo reperitur, manet: tum quatenus ab eo <lb/>recedit. </s> |
| propinquiori <expan abbr="di&longs;tãtia">di&longs;tantia</expan> <expan abbr="à">a</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.17.3.1.6.0">&longs;imulq; fal&longs;um e&longs;&longs;e, pondus in A grauius e&longs;&longs;e, quàm in <lb/>alio &longs;itu. </s> |
| linea FG, & ex velo­<lb/> | |
| ciori, & rectiori mo <lb/> | |
| tu <expan abbr="à">a</expan> puncto A dedu­<lb/> | |
| cunt; <expan abbr="primùm">primum</expan> quidem <lb/> | |
| non demon&longs;trant, cur <lb/> | |
| pondus ex A velocius <lb/> | |
| <figure id="fig16" place="text"> </figure><lb/> | |
| moueatur, <expan abbr="quàm">quam</expan> ex alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.2.0"> nec quia CA e&longs;t DO maior, <lb/> | |
| & DO ip&longs;a LP, propterea &longs;equitur tanquam ex vera cau&longs;a, pon<lb/> | |
| dus in A grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D; & in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.2.0.a"> neq; <lb/> | |
| enim intellectus quie&longs;cit, ni&longs;i alia huius o&longs;tendatur cau&longs;a; <expan abbr="cùm">cum</expan> po<lb/> | |
| tius &longs;ignum, <expan abbr="quàm">quam</expan> vera cau&longs;a e&longs;&longs;e videatur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.3.0"> id ip&longs;um quoq; al­<lb/> | |
| teri rationi contintingit, quam ex rectiori & obliquiori motu de­<lb/> | |
| ducunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.4.0"> Præterea quæcunq; ex velociori, & rectiori motu per­<lb/> | |
| &longs;uadent pondus in A grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D; non ideo de­<lb/> | |
| mon&longs;trant pondus in A, quatenus e&longs;t in A, grauius e&longs;&longs;e pon<lb/> | |
| dere in D, quatenus e&longs;t in D; &longs;ed quatenus <expan abbr="à">a</expan> punctis DA rece<lb/> | |
| dit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.5.0"> Idcirco <expan abbr="antequàm">antequam</expan> vlterius progrediar, o&longs;tendam <expan abbr="primùm">primum</expan> <lb/> | |
| pondus, <expan abbr="quò">quo</expan> propius e&longs;t ip&longs;is FG, minus grauitare; tum qua­<lb/> | |
| tenus in eo &longs;itu, in quo reperitur, manet: tum quatenus ab eo <lb/> | |
| recedit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.3.1.6.0"> &longs;imulq; fal&longs;um e&longs;&longs;e, pondus in A grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in <lb/> | |
| alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.17.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.17.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <pb n="10" xlink:href="pagethumb-la/00000037.JPG"/> | <pb n="10" xlink:href="036/01/033.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.17.5.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.17.5.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.1.0"> Producatur FG v&longs;q; ad mundi cen<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.1.0">Producatur FG v&longs;q; ad mundi cen<lb/>trum, quod &longs;it S. & à puncto S circu<lb/>lum AFBG contingens ducatur. </s> |
| trum, quod &longs;it S. & <expan abbr="à">a</expan> puncto S circu<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.2.0">neq; <lb/>enim linea à puncto S circulum con­<lb/>tingere pote&longs;t in A; nam ducta AS <lb/>triangulum ACS duos haberet angu<lb/>los rectos, nempè SAC ACS, quod <arrow.to.target n="note33"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t impo&longs;sibile. </s> |
| lum AFBG contingens ducatur. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.3.0">neq; &longs;upra punctum A <lb/>in circumferentia AF continget; cir<lb/>culum enim &longs;ecaret. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.4.0">tanget igitur in­<lb/>fra, &longs;itq; SO. connectantur deinde SD <lb/>SL, quæ circumferentiam AOG in <lb/>punctis KH &longs;ecent. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.2.0"> neq; <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.5.0">& Ck CH con<lb/>iungantur. </s> |
| enim linea <expan abbr="à">a</expan> puncto S circulum con­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.6.0">Et quoniam pondus, quanto <lb/>propius e&longs;t ip&longs;i F, magis quoque inni­<lb/>titur centro; vt pondus in D magis ver­<lb/>&longs;ionis puncto C innititur tanquam <lb/>centro; hoc e&longs;t in D magis &longs;upra li­<lb/>neam CD grauitat, quàm &longs;i e&longs;&longs;et in A <lb/>&longs;upra lineam CA; & adhuc magis in <lb/>L &longs;upra lineam CL; Nam cùm tres <lb/>anguli cuiu&longs;cunq; trianguli duobus re­<lb/><figure id="id.036.01.033.1.jpg" xlink:href="036/01/033/1.jpg"></figure><lb/>ctis &longs;int æquales, & trianguli DCk æquicruris angulus DCk <lb/>minor &longs;it angulo LCH æquicruris trianguli LCH: erunt reli­<lb/>qui ad ba&longs;im &longs;cilicet CDk CkD &longs;imul &longs;umpti reliquis CLH <lb/>CHL maiores. </s> |
| tingere pote&longs;t in A; nam ducta AS <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.7.0">& horum dimidii; hoc e&longs;t angulus CDS angu<lb/>lo CLS maior erit. </s> |
| triangulum ACS duos haberet angu<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.8.0">cùm itaq; CLS &longs;it minor, linea CL ma<lb/>gis adhærebit motui naturali ponderis in L pror&longs;us &longs;oluti. </s> |
| los rectos, <expan abbr="nempè">nempe</expan> SAC ACS, quod <arrow.to.target n="note33"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.9.0">hoc <lb/>e&longs;t lineæ LS, quàm CD motui DS. </s> |
| e&longs;t impo&longs;sibile. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.a">pondus enim in L <expan abbr="libe">li</expan>­<lb/>berum, atq; &longs;olutum in centrum mundi per LS moueretur, pon­<lb/>dusq; in D per DS. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.b">quoniam verò pondus in L totum &longs;uper LS <lb/>grauitat, in D verò &longs;uper DS: pondus in L magis &longs;upra lineam <lb/>CL grauitabit, quàm exi&longs;tens in D &longs;upra lineam DC. ergo <lb/>linea CL pondus magis &longs;u&longs;tentabit, quàm linea CD. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.3.0"> neq; &longs;upra punctum A <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.c"><expan abbr="Eodem­qué">Eodem­<lb/>que</expan> modo, quò pondus propius fuerit ip&longs;i F, magis ob hanc cau­<lb/>&longs;am à linea CL &longs;u&longs;tineri o&longs;tendetur; &longs;emper enim angulus CLS <pb xlink:href="036/01/034.jpg"/>minor e&longs;&longs;et. </s> |
| in circumferentia AF continget; cir<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.10.0">quod etiam patet; quia &longs;i <lb/>lineæ CL, & LS in vnam coinciderent <lb/>lineam, quod euenit in FCS; tunc linea <lb/>CF totum &longs;u&longs;tineret pondus in F, im­<lb/>mobilemq; redderet: neq; vllam pror­<lb/>&longs;us grauitatem in circumferentia circu­<lb/>li haberet. </s> |
| culum enim &longs;ecatet. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.11.0">Idem ergo pondus propter <lb/>&longs;ituum diuer&longs;itatem grauius, leuiu&longs;q; erit. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.12.0"><lb/>non autem quia ratione &longs;itus interdum <lb/>maiorem re vera acquirat grauitatem, <lb/>interdum verò amittat, cùm eiu&longs;dem &longs;it <lb/>&longs;emper grauitatis, vbicunque reperiatur; <lb/>&longs;ed quia magis, minu&longs;uè in circumferen­<lb/>tia grauitat, vt in D magis &longs;upra circum<lb/>ferentiam DA grauitat, quàm in L &longs;upra <lb/>circumferentiam LD. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.4.0"> tanget igitur in­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.12.0.a">hoc e&longs;t, &longs;i pon<lb/>dus à circumferentiis, recti&longs;q; lineis &longs;u<lb/>&longs;tineatur; circumferentia AD magis &longs;u<lb/>&longs;tinebit pondus in D, quàm circumfe<lb/>rentia DL pondere exi&longs;tente in <emph type="italics"/>L.<emph.end type="italics"/> mi<lb/>nus enim coadiuuat CD, quàm CL. </s> |
| fra, &longs;itq; SO. connectantur deinde SD <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.12.0.b"><lb/>Præterea quando pondus e&longs;t in L, &longs;i e&longs;­<lb/><figure id="id.036.01.034.1.jpg" xlink:href="036/01/034/1.jpg"></figure><lb/>&longs;et omnino liberum, penitu&longs;q; &longs;olutum, deor&longs;um per LS moueretur; <lb/>ni&longs;i à linea CL prohiberetur, quæ pondus in L vltra lineam LS per <lb/><expan abbr="circumferentiã">circumferentiam</expan> LD moueri cogit; ip&longs;umq; quodammodo impellit, <lb/>impellendoq; pondus partim &longs;u&longs;tentabit. </s> |
| SL, quæ circumferentiam AOG in <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.13.0">ni&longs;i enim &longs;u&longs;tineret, ip&longs;iq; <lb/>reniteretur, deor&longs;um per lineam LS moueretur, non autem per <lb/>circumferentiam LD. &longs;imiliter CD ponderi in D renititur, cùm <lb/>illud per circumferentiam DA moueri cogat. </s> |
| punctis KH &longs;ecent. & Ck CH con <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.14.0">eodemq; modo <lb/>exi&longs;tente pondere in A, linea CA pondus vltra lineam AS per <lb/>circumferentiam AO moueri compellet. </s> |
| iungantur. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.15.0">e&longs;t enim angulus CAS <lb/>acutus; cùm angulus ACS &longs;it rectus. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.16.0">lineæ igitur CA CD ali<lb/>qua ex parte, non tamen ex æquo ponderi renituntur. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.5.0"> [& Ck CH con<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.17.0">& quotie&longs; <lb/>cunque angulus in circumferentia circuli à lineis à centro <lb/>mundi S, & centro C prodeuntibus, fuerit acutus; idem eue­<lb/>nire &longs;imiliter o&longs;tendemus. </s> |
| iungantur.] </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.18.0">Quoniam autem mixtus angulus CLD <pb n="11" xlink:href="036/01/035.jpg"/>æqualis e&longs;t angulo CDA, cùm à &longs;emidiametris, eademq; circumfe<lb/>rentia contineantur; & angulus C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/>S angulo CDS e&longs;t minor; <lb/>erit reliquus <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>LD reliquo SDA maior. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.19.0">quare circumferentia <lb/>DA, hoc e&longs;t de&longs;cen&longs;us ponderis in D propior erit motui natu­<lb/>rali ponderis in D &longs;oluti, lineæ &longs;cilicet DS, quàm circumferen<lb/>tia LD lineæ LS. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.6.0"> Et quoniam pondus, quanto <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.19.0.a">minus igitur linea CD ponderi in D reniti­<lb/>tur, quàm linea CL ponderi in L. </s> |
| propius e&longs;t ip&longs;i F, magis quoque inni­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.19.0.b">linea ideo CD minus &longs;u&longs;tinet, <lb/>quàm CL; pondu&longs;q; magis liberum erit in D, quàm in L: <lb/>cùm pondus naturaliter magis per DA moueatur, quàm per LD. <lb/>quare grauius erit in D, quàm in L. &longs;imiliter o&longs;tendemus CA <lb/>minus &longs;u&longs;tinere, quàm CD: pondu&longs;q; magis in A, quàm in D li­<lb/>berum, grauiu&longs;q, e&longs;&longs;e. </s> |
| titur centro; vt pondus in D magis ver­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.20.0">Ex parte deinde inferiori ob ea&longs;dem cau&longs;as, <lb/>quò pondus propius fuerit ip&longs;i G, magis detinebitur, vt in H ma<lb/>gis à linea CH, quàm in K à linea CK. nam cùm angulus CHS <lb/>maior &longs;it angulo CkS, ad rectitudinem magis appropinquabunt <arrow.to.target n="note34"></arrow.to.target><lb/>&longs;e &longs;e lineæ CH HS, quàm Ck kS; atq; ob id pondus magis deti­<lb/>nebitur à CH, quàm à Ck &longs;i enim CH HS in vnam conuenirent <lb/>lineam vt euenit pondere exi&longs;tente in G; tunc linea CG totum &longs;u<lb/>&longs;tineret' pondus in G, ita vt immobilis per&longs;i&longs;teret. </s> |
| &longs;ionis puncto C innititur tanquam <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.21.0">quò igitur <lb/>minor erit angulus linea CH, & de&longs;cen&longs;u ponderis &longs;oluti, &longs;cilicet <lb/>HS contentus, eò minus quoq; eiu&longs;modi linea pondus detinebit. </s> |
| centro; hoc e&longs;t in D magis &longs;upra li­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.22.0"><lb/>& vbiminus detinebitur, ibi magis liberum, grauiu&longs;q; exi&longs;tet. </s> |
| neam CD grauitat, <expan abbr="quàm">quam</expan> &longs;i e&longs;&longs;et in A <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.23.0"><lb/>Præterea &longs;i pondus in k liberum e&longs;&longs;et, atq; &longs;olutum, per lineam <lb/>k S moueretur; à linea verò Ck prohibetur, quæ cogit pondus <lb/>citrà lineam k S per circumferentiam k H moueri. </s> |
| &longs;upra lineam CA; & adhuc magis in <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.24.0">ip&longs;um enim <lb/>quodammodo retrahit, retrahendoq; &longs;u&longs;tinet. </s> |
| L &longs;upra lineam CL; Nam <expan abbr="cùm">cum</expan> tres <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.25.0">ni&longs;i enim &longs;u&longs;tineret. </s> |
| anguli cuiu&longs;cunq; trianguli duobus re­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.26.0"><lb/>pondus deor&longs;um per rectam k S moueretur, non autem per cir<lb/>cumferentiam k H. &longs;imiliter CH pondus retinet, cùm per circum<lb/><expan abbr="ferentiã">ferentiam</expan> HG moueri compellat. </s> |
| <figure id="fig17" place="text"> </figure><lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.27.0"><expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> autem angulus CHS ma­<lb/>ior e&longs;t angulo CKS, <expan abbr="d&etilde;ptis">demptis</expan> æqualibus angulis CHG CkH; erit <lb/>reliquus SHG reliquo SKH maior. </s> |
| ctis &longs;int æquales, & trianguli DCk æquicruris angulus DCk <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.28.0">circumferentia igitur k H, hoc <lb/>e&longs;t de&longs;cen&longs;us ponderis in k, propior erit motui naturali ponderis in <lb/>k &longs;oluti, hoc e&longs;t lineæ k S, quàm circumferentia HG lineæ HS. mi <lb/>nus idcirco detinet linea Ck, quàm CH: cùm pondus naturali­<lb/>ter magis moueatur per k H, quàm per HG. </s> |
| minor &longs;it angulo LCH æquicruris trianguli LCH: erunt reli­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.28.0.a">&longs;imili ratione o&longs;ten­<lb/>detur, quò minor erit angulus SkH, lineam Ck minus &longs;u&longs;tinere. </s> |
| qui ad ba&longs;im &longs;cilicet CDk CkD &longs;imul &longs;umpti reliquis CLH <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.29.0"><pb xlink:href="036/01/036.jpg"/>exi&longs;tente igitur pondere in O, quia angu<lb/>lus SOC non &longs;olum minor e&longs;t angulo <lb/>CKS, verùm etiam omnium angulorum <lb/>à punctis CS prodeuntium, verticemq; <lb/>in circumferuntia OkG habentium mi­<lb/>nimus; erit <expan abbr="anglus">angulus</expan> SOK, & angulo SkH, <lb/>& eiu&longs;modi omnium minimus. </s> |
| CHL maiores. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.30.0">ergo de­<lb/>&longs;cen&longs;us ponderis in O propior erit motui <lb/>naturali ip&longs;ius in O &longs;oluti, quàm in alio <lb/>&longs;itu circumferentiæ OkG. </s> |
| | <s>lineaq; CO <lb/>minus pondus &longs;u&longs;tinebit, quàm &longs;i pon­<lb/>dus in quouis alio fuerit &longs;itu eiu&longs;dem cir<lb/>cumferentiæ OG. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.7.0"> & horum dimidii; hoc e&longs;t angulus CDS angu<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.30.0.a">&longs;imiliter quoniam con<lb/>tingentiæ angulus SOk, & angulo SDA, <lb/>& SAO, ac quibu&longs;cunq; &longs;imilibus e&longs;t mi <lb/>nor; erit de&longs;cen&longs;us ponderis in O motui <lb/>naturali ip&longs;ius ponderis in O &longs;oluti pro­<lb/>pior, quàm in alio &longs;itu circumferentiæ <lb/>ODF. </s> |
| lo CLS maior erit. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.30.0.b">Præterea quoniam linea GO pon<lb/>dus in O dum deor&longs;um mouetur, impelle­<lb/>re non pote&longs;t, ita vt vltra lineam OS mo<lb/>ueatur; cùm linea OS circulum non &longs;ecet, <lb/><figure id="id.036.01.036.1.jpg" xlink:href="036/01/036/1.jpg"></figure><lb/>&longs;ed contingat; angulu&longs;q; SOC &longs;it rectus, & non acutus; pondus <lb/>in O nihil &longs;upra lineam CO grauitabit. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.31.0">neq; centro innitetur. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.8.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> itaq; CLS &longs;it minor, linea CL ma<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.32.0">quem <lb/>admodum in quouis alio puncto &longs;upra O accideret. </s> |
| gis adhærebit motui naturali ponderis in L pror&longs;us &longs;oluti. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.33.0">erit igitur pon<lb/>dus in O magis ob has cau&longs;as liberum, atq; &longs;olutum in hoc &longs;itu, <lb/>quàm in quouis alio circumferentiæ FOG. </s> |
| | <s>ac idcirco in hoc <lb/>grauius erit, hoc e&longs;t magis grauitabit, quàm in alio &longs;itu. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.9.0"> hoc <lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.34.0">& quò <lb/>propius fuerit ip&longs;i O remotiori grauius erit. </s> |
| e&longs;t lineæ LS, <expan abbr="quàm">quam</expan> CD motui DS. </s> | <s id="id.2.1.17.5.1.35.0">lineaq; CO horizonti <lb/>æquidi&longs;tans erit. </s> |
| | <s id="id.2.1.17.5.1.36.0">non tamen puncti C horizonti (vt ip&longs;i exi&longs;ti­<lb/>mant) &longs;ed ponderis in O con&longs;tituti, cùm ex centro grauitatis <lb/>ponderis &longs;ummendus &longs;it horizon. </s> |
| <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.a"> pondus enim in L libe­<lb/> | <s id="id.2.1.17.5.1.37.0">quæ omnia demon&longs;trare opor­<lb/>tebat. </s> |
| berum, atq; &longs;olutum in centrum mundi per LS moueretur, pon­<lb/> | |
| dusq; in D per DS. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.b"> quoniam <expan abbr="verò">vero</expan> pondus in L totum &longs;uper LS <lb/> | |
| grauitat, in D <expan abbr="verò">vero</expan> &longs;uper DS: pondus in L magis &longs;upra lineam <lb/> | |
| CL grauitabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> exi&longs;tens in D &longs;upra lineam DC. ergo <lb/> | |
| linea CL pondus magis &longs;u&longs;tentabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> linea CD. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.9.0.c"> <expan abbr="Eodem­qué">Eodem­<lb/> | |
| que</expan> modo, <expan abbr="quò">quo</expan> pondus propius fuerit ip&longs;i F, magis ob hanc cau­<lb/> | |
| &longs;am <expan abbr="à">a</expan> linea CL &longs;u&longs;tineri o&longs;tendetur-&longs;emper enim angulus CLS | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000038.JPG"/> | |
| minor e&longs;&longs;et. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.10.0"> quod etiam patet; quia &longs;i <lb/> | |
| lineæ CL, & LS in vnam coinciderent <lb/> | |
| lineam, quod euenit in FCS; tunc linea <lb/> | |
| CF totum &longs;u&longs;tineret pondus in F, im­<lb/> | |
| mobilemq; redderet: neq; vllam pror­<lb/> | |
| &longs;us grauitatem in circumferentia circu­<lb/> | |
| li haberet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.11.0"> Idem ergo pondus propter <lb/> | |
| &longs;ituum diuer&longs;itatem grauius, leuiu&longs;q; erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.12.0"> <lb/> | |
| non autem quia ratione &longs;itus interdum <lb/> | |
| maiorem re vera acquirat grauitatem, <lb/> | |
| interdum <expan abbr="verò">vero</expan> amittat, <expan abbr="cùm">cum</expan> eiu&longs;dem &longs;it <lb/> | |
| &longs;emper grauitatis, vbicunque reperiatur; <lb/> | |
| &longs;ed quia magis, <expan abbr="minu&longs;uè">minu&longs;ue</expan> in circumferen­<lb/> | |
| tia grauitat, vt in D magis &longs;upra circum<lb/> | |
| ferentiam DA grauitat, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L &longs;upra <lb/> | |
| circumferentiam LD. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.12.0.a"> hoc e&longs;t, &longs;i pon<lb/> | |
| dus <expan abbr="à">a</expan> circumferentiis, recti&longs;q; lineis &longs;u<lb/> | |
| &longs;tineatur; circumferentia AD magis &longs;u<lb/> | |
| &longs;tinebit pondus in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> circumfe<lb/> | |
| rentia DL pondere exi&longs;tente in <emph type="italics"/>L.<emph.end type="italics"/> mi <lb/> | |
| nus enim coadiuuat CD, <expan abbr="quàm">quam</expan> CL. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.12.0.b"> <lb/> | |
| Præterea quando pondus e&longs;t in L, &longs;i e&longs;­<lb/> | |
| <figure id="fig18" place="text"> </figure><lb/> | |
| &longs;et omnino liberum, penitu&longs;q; &longs;olutum, deor&longs;um per LS moueretur; <lb/> | |
| ni&longs;i <expan abbr="à">a</expan> linea CL prohiberetur, quæ pondus in L vltra lineam LS per <lb/> | |
| <expan abbr="circumferentiã">circumferentiam</expan> LD moueri cogit; ip&longs;umq; quodammodo impellit, <lb/> | |
| impellendoq; pondus partim &longs;u&longs;tentabit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.13.0"> ni&longs;i enim &longs;u&longs;tineret, ip&longs;iq; <lb/> | |
| reniteretur, deor&longs;um per lineam LS moueretur, non autem per <lb/> | |
| circumferentiam LD. &longs;imiliter CD ponderi in D renititur, <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| illud per circumferentiam DA moueri cogat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.14.0"> eodemq; modo <lb/> | |
| exi&longs;tente pondere in A, linea CA pondus vltra lineam AS per <lb/> | |
| circumferentiam AO moueri compellet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.15.0"> e&longs;t enim angulus CAS <lb/> | |
| acutus; <expan abbr="cùm">cum</expan> angulus ACS &longs;it rectus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.16.0"> lineæ igitur CA CD ali <lb/> | |
| qua ex parte, non tamen ex æquo ponderi renituntur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.17.0"> & quotie&longs; <lb/> | |
| cunque angulus in circumferentia circuli <expan abbr="à">a</expan> lineis <expan abbr="à">a</expan> centro <lb/> | |
| mundi S, & centro C prodeuntibus, fuerit acutus; idem eue­<lb/> | |
| nire &longs;imiliter o&longs;tendemus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.18.0"> Quoniam autem mixtus angulus CLD | |
| <pb n="11" xlink:href="pagethumb-la/00000039.JPG"/> | |
| æqualis e&longs;t angulo CDA, <expan abbr="cùm">cum</expan> <expan abbr="à">a</expan> &longs;emidiametris, eademq; circumfe<lb/> | |
| rentia contineantur; & angulus C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/>S angulo CDS e&longs;t minor; <lb/> | |
| erit reliquus <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>LD reliquo SDA maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.19.0"> quare circumferentia <lb/> | |
| DA, hoc e&longs;t de&longs;cen&longs;us ponderis in D propior erit motui natu­<lb/> | |
| rali ponderis in D &longs;oluti, lineæ &longs;cilicet DS, <expan abbr="quàm">quam</expan> circumferen<lb/> | |
| tia LD lineæ LS. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.19.0.a"> minus igitur linea CD ponderi in D reniti­<lb/> | |
| tur, <expan abbr="quàm">quam</expan> linea CL ponderi in L. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.19.0.b"> linea ideo CD minus &longs;u&longs;tinet, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> CL; pondu&longs;q; magis liberum erit in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L: <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> pondus naturaliter magis per DA moueatur, <expan abbr="quàm">quam</expan> per LD. <lb/> | |
| quare grauius erit in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. &longs;imiliter o&longs;tendemus CA <lb/> | |
| minus &longs;u&longs;tinere, <expan abbr="quàm">quam</expan> CD: pondu&longs;q; magis in A, <expan abbr="quàm">quam</expan> in Dli <lb/> | |
| berum, grauiu&longs;q, e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.20.0"> Ex parte deinde inferiori ob ea&longs;dem cau&longs;as, <lb/> | |
| <expan abbr="quò">quo</expan> pondus propius fuerit ip&longs;i G, magis detinebitur, vt in H ma<lb/> | |
| gis <expan abbr="à">a</expan> linea CH, <expan abbr="quàm">quam</expan> in K <expan abbr="à">a</expan> linea CK. nam <expan abbr="cùm">cum</expan> angulus CHS <lb/> | |
| maior &longs;it angulo CkS, ad rectitudinem magis appropinquabunt <arrow.to.target n="note34"></arrow.to.target><lb/> | |
| &longs;e &longs;e lineæ CHHS, <expan abbr="quàm">quam</expan> Ck kS; atq; ob id pondus magis deti­<lb/> | |
| nebitur <expan abbr="à">a</expan> CH, <expan abbr="quàm">quam</expan> <expan abbr="à">a</expan> Ck &longs;i enim CH HS in vnam conuenirent <lb/> | |
| lineam vt euenit pondere exi&longs;tente in G; tunc linea CG totum &longs;u<lb/> | |
| &longs;tineret' pondus in G, ita vt immobilis per&longs;i&longs;teret. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.21.0"> <expan abbr="quò">quo</expan> igitur <lb/> | |
| minor erit angulus linea CH, & de&longs;cen&longs;u ponderis &longs;oluti, &longs;cilicet <lb/> | |
| HS contentus, <expan abbr="eò">eo</expan> minus quoq; eiu&longs;modi linea pondus detinebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.22.0"> <lb/> | |
| & vbiminus detinebitur, ibi magis liberum, grauiu&longs;q; exi&longs;tet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.23.0"> <lb/> | |
| Præterea &longs;i pondus in k liberum e&longs;&longs;et, atq; &longs;olutum, per lineam <lb/> | |
| k S moueretur; <expan abbr="à">a</expan> linea <expan abbr="verò">vero</expan> Ck prohibetur, quæ cogit pondus <lb/> | |
| <expan abbr="citrà">citra</expan> lineam k S per circumferentiam k H moueri. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.24.0"> ip&longs;um enim <lb/> | |
| quodammodo retrahit, retrahendoq; &longs;u&longs;tinet. ni&longs;i enim &longs;u&longs;tineret. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.25.0"> [ni&longs;i enim &longs;u&longs;tineret.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.26.0"> <lb/> | |
| pondus deor&longs;um per rectam k S moueretur, non autem per cir<lb/> | |
| cumferentiam k H. &longs;imiliter CH pondus retinet, <expan abbr="cùm">cum</expan> per circum<lb/> | |
| <expan abbr="ferentiã">ferentiam</expan> HG moueri compellat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.27.0"> <expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> autem angulus CHS ma­<lb/> | |
| ior e&longs;t angulo CKS, <expan abbr="d&etilde;ptis">demptis</expan> æqualibus angulis CHG CkH; erit <lb/> | |
| reliquus SHG reliquo SKH maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.28.0"> circumferentia igitur k H, hoc <lb/> | |
| e&longs;t de&longs;cen&longs;us ponderis in k, propior erit motui naturali ponderis in <lb/> | |
| k &longs;oluti, hoc e&longs;t lineæ k S, <expan abbr="quàm">quam</expan> circumferentia HG lineæ HS. mi <lb/> | |
| nus idcirco detinet linea Ck, <expan abbr="quàm">quam</expan> CH: <expan abbr="cùm">cum</expan> pondus naturali­<lb/> | |
| ter magis moueatur per k H, <expan abbr="quàm">quam</expan> per HG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.28.0.a"> &longs;imili ratione o&longs;ten­<lb/> | |
| detur, <expan abbr="quò">quo</expan> minor erit angulus SkH, lineam Ck minus &longs;u&longs;tinere. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.29.0"> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000040.JPG"/> | |
| exi&longs;tente igitur pondere in O, quia angu<lb/> | |
| lus SOC non &longs;olum minor e&longs;t angulo <lb/> | |
| CKS, <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam omnium angulorum <lb/> | |
| <expan abbr="à">a</expan> punctis CS prodeuntium, verticemq; <lb/> | |
| in circumferuntia OkG habentium mi­<lb/> | |
| nimus; erit anglus SOK, & angulo SkH, <lb/> | |
| & eiu&longs;modi omnium minimus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.30.0"> ergo de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;us ponderis in O propior erit motui <lb/> | |
| naturali ip&longs;ius in O &longs;oluti, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio <lb/> | |
| &longs;itu circumferentiæ OkG. lineaq; CO <lb/> | |
| minus pondus &longs;u&longs;tinebit, <expan abbr="quàm">quam</expan> &longs;i pon­<lb/> | |
| dusin quouis alio fuerit &longs;itu eiu&longs;dem cir<lb/> | |
| cumferentiæ OG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.30.0.a"> &longs;imiliter quoniam con<lb/> | |
| tingentiæ angulus SOk, & angulo SDA, <lb/> | |
| & SAO, ac quibu&longs;cunq; &longs;imilibus e&longs;t mi <lb/> | |
| nor; erit de&longs;cen&longs;us ponderis in O motui <lb/> | |
| naturali ip&longs;ius ponderis in O &longs;oluti pro­<lb/> | |
| pior, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu circumferentiæ <lb/> | |
| ODF. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.30.0.b"> Præte reaquoniam linea GO pon<lb/> | |
| dus in O dum deor&longs;um mouetur, impelle­<lb/> | |
| re nonpote&longs;t, ita vt vltra lineam OS mo<lb/> | |
| ueatur; <expan abbr="cùm">cum</expan> linea OS circulum non &longs;ecet, <lb/> | |
| <figure id="fig19" place="text"> </figure><lb/> | |
| &longs;ed contingat; angulu&longs;q; SOC &longs;it rectus, & non acutus; pondus <lb/> | |
| in O nihil &longs;upra lineam CO grauitabit. neq; centro innitetur. quem <lb/> | |
| admodum in quouis alio puncto &longs;upra O accideret. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.31.0"> [neq; centro innitetur.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.32.0"> [quem <lb/> | |
| admodum in quouis alio puncto &longs;upra O accideret.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.33.0"> erit igitur pon<lb/> | |
| dus in O magis ob has cau&longs;as liberum, atq; &longs;olutum in hoc &longs;itu, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in quouis alio circumferentiæ FOG. acidcirco in hoc <lb/> | |
| grauius erit, hoc e&longs;t magis grauitabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.34.0"> & <expan abbr="quò">quo</expan> <lb/> | |
| propius fuerit ip&longs;i O remotiori grauius erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.35.0"> lineaq; CO horizonti <lb/> | |
| æquidi&longs;tans erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.36.0"> non tamen puncti C horizonti (vt ip&longs;i exi&longs;ti­<lb/> | |
| mant) &longs;ed ponderis in O con&longs;tituti, <expan abbr="cùm">cum</expan> ex centro grauitatis <lb/> | |
| ponderis &longs;ummendus &longs;it horizon. quæ omnia demon&longs;trare opor­<lb/> | |
| tebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.17.5.1.37.0"> [quæ omnia demon&longs;trare opor­<lb/> | |
| tebat.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.17.5.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.17.5.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.17.5.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.17.5.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.17.5.2.5.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.17.5.2.5.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.18.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.18.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.18.1.1.1.0"> <margin.target id="note33"></margin.target>18 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.18.1.1.1.0"> <margin.target id="note33"></margin.target>18 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.18.1.1.2.0"> <margin.target id="note34"></margin.target>21 <emph type="italics"/>primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.18.1.1.2.0"> <margin.target id="note34"></margin.target>21 <emph type="italics"/>primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="12" xlink:href="036/01/037.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.19.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.19.1.0.0.0" type="main"> |
| <pb n="12" xlink:href="pagethumb-la/00000041.JPG"/> | <s id="id.2.1.19.1.2.1.0">Si autem libræ brachium ip&longs;o CO <lb/>fuerit maius, putá quantitate CD; erit <lb/>quoq; pondus in O grauius. </s> |
| | <s id="id.2.1.19.1.2.2.0">circulus de­<lb/>&longs;cribatur OH, cuius centrum &longs;it D, &longs;e<arrow.to.target n="note35"></arrow.to.target><lb/>midiameterq; DO. </s> |
| <s id="id.2.1.19.1.2.1.0"> Si autem libræ brachium ip&longs;o CO <lb/> | <s>tanget circulus OH <lb/>circulum FOG in puncto O, lineamq; <arrow.to.target n="note36"></arrow.to.target><lb/>OS, quæ ponderis in O rectus, natura­<lb/>li&longs;q; e&longs;t de&longs;cen&longs;us, in eodem puncto con<lb/>tinget. </s> |
| fuerit maius, <expan abbr="putá">puta</expan> quantitate CD; erit <lb/> | <s id="id.2.1.19.1.2.3.0">& quoniam angulus SOH mi­<lb/>nor e&longs;t angulo SOG, erit de&longs;cen&longs;us <lb/>ponderis in O per circumferentiam OH <lb/>motui naturali OS propior, quàm per <lb/>circumferentiam OG. </s> |
| quoq; pondus in O grauius. </s> | <s id="id.2.1.19.1.2.3.0.a">magis ergo li­<lb/>berum, atq; &longs;olutum, ac per con&longs;equens <lb/>grauius erit in O, centro libræ exi&longs;ten<lb/>te in D, quàm in C. &longs;imiliter o&longs;ten­<lb/>detur, quò maius fuerit brachium DO, <lb/>pondus in O adhuc grauius e&longs;&longs;e. <figure id="id.036.01.037.1.jpg" xlink:href="036/01/037/1.jpg"></figure></s> |
| | |
| <s id="id.2.1.19.1.2.2.0"> circulus de­<lb/> | |
| &longs;cribatur OH, cuius centrum &longs;it D, &longs;e <arrow.to.target n="note35"></arrow.to.target><lb/> | |
| midiameterq; DO. tanget circulus OH <lb/> | |
| circulum FOG in puncto O, lineamq; <arrow.to.target n="note36"></arrow.to.target><lb/> | |
| OS, quæ ponderis in O rectus, natura­<lb/> | |
| li&longs;q; e&longs;t de&longs;cen&longs;us, in eodem puncto con <lb/> | |
| tinget. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.1.2.3.0"> & quoniam angulus SOH mi­<lb/> | |
| nor e&longs;t angulo SOG, erit de&longs;cen&longs;us <lb/> | |
| ponderis in O per circumferentiam OH <lb/> | |
| motui naturali OS propior, <expan abbr="quàm">quam</expan> per <lb/> | |
| circumferentiam OG. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.1.2.3.0.a"> magis ergo li­<lb/> | |
| berum, atq; &longs;olutum, ac per con&longs;equens <lb/> | |
| grauius erit in O, centro libræ exi&longs;ten<lb/> | |
| te in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in C. &longs;imiliter o&longs;ten­<lb/> | |
| detur, <expan abbr="quò">quo</expan> maius fuerit brachium DO, <lb/> | |
| pondus in O adhuc grauius e&longs;&longs;e. <figure id="fig20" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000042.JPG"/> | <pb xlink:href="036/01/038.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.19.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.19.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.19.3.1.1.0"> <expan abbr="Siverò">Sivero</expan> idem circulus AFBG, <lb/> | <s id="id.2.1.19.3.1.1.0">Si verò idem circulus AFBG, <lb/>cuius centrum &longs;it R, propius fuerit <lb/>mundi centro S; circulumqué à pun­<lb/>cto S ducatur contingens ST; punctum <lb/>T (vbi grauius e&longs;t pondus) magis <lb/>à puncto A di&longs;tabit, quàm punctum <lb/>O. ducantur enim à punctis OT ip&longs;i <lb/>CS perpendiculares OMTN; conne<lb/>ctanturq; RT; &longs;itq; centrum R in li­<lb/>nea CS; lineaq; ARB ip&longs;i ACB æqui <lb/><arrow.to.target n="note37"></arrow.to.target>di&longs;tans. </s> |
| cuius centrum &longs;it R, propius fuerit <lb/> | <s id="id.2.1.19.3.1.2.0">Quoniam igitur triangula COS <lb/>RTS &longs;unt rectangula; erit SC ad CO, <lb/>vt CO ad CM. </s> |
| mundi centro S; <expan abbr="circulumqué">circulumque</expan> <expan abbr="à">a</expan> pun­<lb/> | <s>&longs;imiliter SR ad RT, <lb/>vt RT ad RN. </s> |
| cto S ducatur contingens ST; punctum <lb/> | <s>cùm itaq; &longs;it RT ip­<lb/><arrow.to.target n="note38"></arrow.to.target>&longs;i CO æqualis, & SC ip&longs;a SR maior: <lb/>maiorem habebit proportionem SC <lb/>ad CO, quàm SR ad RT. </s> |
| T (vbi grauius e&longs;t pondus) magis <lb/> | <s>quare ma<lb/>iorem quoq; proportionem habebit <lb/>CO ad CM, quàm RT ad RN. </s> |
| <expan abbr="à">a</expan> puncto A di&longs;tabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> punctum <lb/> | <s id="id.2.1.19.3.1.2.0.a">mi<lb/><arrow.to.target n="note39"></arrow.to.target>nor ergo erit CM, quàm RN. </s> |
| O. ducantur enim <expan abbr="à">a</expan> punctis OT ip&longs;i <lb/> | <s>&longs;ecetur <lb/>igitur RN in P, ita vt RP &longs;it ip&longs;i <lb/><figure id="id.036.01.038.1.jpg" xlink:href="036/01/038/1.jpg"></figure><lb/>CM æqualis; & à puncto P ip&longs;is MONT æquidi&longs;tans ducatur <lb/>PQ, quæ circumferentiam AT &longs;ecet in Q: deniq; connectatur <lb/>RQ. </s> |
| CS perpendiculares OMTN; conne<lb/> | <s>quoniam enim duæ CO CM duabus RQRP &longs;unt æqua<lb/><arrow.to.target n="note40"></arrow.to.target>les, & angulus CMO angulo RPQ e&longs;t æqualis; erit & angu­<lb/>lus MCO angulo PRQ æqualis. </s> |
| ctanturq; RT; &longs;itq; centrum R in li­<lb/> | <s id="id.2.1.19.3.1.3.0">angulus autem MCA rectus <lb/><arrow.to.target n="note41"></arrow.to.target>recto PRA e&longs;t æqualis; ergo reliquus OCA reliquo QRA <lb/>æqualis, & circumferentia OA circumferentiæ QA æqualis quo­<lb/>que erit. </s> |
| nea CS; lineaq; ARB ip&longs;i ACB æqui <lb/> | <s id="id.2.1.19.3.1.4.0">punctum idcirco T, quia magis à puncto A di&longs;tat, <lb/>quàm Q; magis quoq; à puncto A di&longs;tabit, quàm punctum O. <lb/></s> |
| <arrow.to.target n="note37"></arrow.to.target> di&longs;tans. </s> | <s>&longs;imiliter o&longs;tendetur, quò propius fuerit circulus mundi centro, eun­<lb/>dem magis di&longs;tare. </s> |
| | <s id="id.2.1.19.3.1.5.0">atq; ita vt prius demon&longs;trabitur pondus in cir<lb/>cumferentia TAF centro R inniti, in circumferentia verò TG <lb/>à linea detineri; atq; in puncto T grauius e&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="id.2.1.19.3.1.2.0"> Quoniam igitur triangula COS <lb/> | |
| RTS &longs;unt rectangula; erit SC ad CO, <lb/> | |
| vt CO ad CM. &longs;imiliter SR ad RT, <lb/> | |
| vt RT ad RN. <expan abbr="cùm">cum</expan> itaq; &longs;it RT ip­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note38"></arrow.to.target> &longs;i CO æqualis, & SC ip&longs;a SR maior: <lb/> | |
| maiorem habebit proportionem SC <lb/> | |
| ad CO, <expan abbr="quàm">quam</expan> SR ad RT. quare ma <lb/> | |
| iorem quoq; proportionem habebit <lb/> | |
| CO ad CM, <expan abbr="quàm">quam</expan> RT ad RN. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.3.1.2.0.a"> mi <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note39"></arrow.to.target> nor ergo erit CM, <expan abbr="quàm">quam</expan> RN. &longs;ecetur <lb/> | |
| igitur RN in P, ita vt RP &longs;it ip&longs;i <lb/> | |
| <figure id="fig21" place="text"> </figure><lb/> | |
| CM æqualis; & <expan abbr="à">a</expan> puncto P ip&longs;is MONT æquidi&longs;tans ducatur <lb/> | |
| PQ, quæ circumferentiam AT &longs;ecet in Q: deniq; connectatur <lb/> | |
| <expan abbr="Rq.">Rque</expan> quoniam enim duæ CO CM duabus RQRP &longs;unt æqua <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note40"></arrow.to.target> les, & angulus CMO angulo RPQ e&longs;t æqualis; erit & angu­<lb/> | |
| lus MCO angulo PRQ æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.3.1.3.0"> angulus autem MCA rectus <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note41"></arrow.to.target> recto PRA e&longs;t æqualis; ergo reliquus OCA reliquo QRA <lb/> | |
| æqualis, & circumferentia OA circumferentiæ QA æqualis quo­<lb/> | |
| que erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.3.1.4.0"> punctum idcirco T, quia magis <expan abbr="à">a</expan> puncto A di&longs;tat, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> Q; magis quoq; <expan abbr="à">a</expan> puncto A di&longs;tabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> punctum O. <lb/> | |
| &longs;imiliter o&longs;tendetur, <expan abbr="quò">quo</expan> propius fuerit circulus mundi centro, eun­<lb/> | |
| dem magis di&longs;tare. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.19.3.1.5.0"> atq; ita vt prius demon&longs;trabitur pondus in cir<lb/> | |
| cumferentia TAF centro R inniti, in circumferentia <expan abbr="verò">vero</expan> TG <lb/> | |
| <expan abbr="à">a</expan> linea detineri; atq; in puncto T grauius e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.19.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.19.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.19.3.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.19.3.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.20.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.20.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.20.1.1.1.0"> <margin.target id="note35"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 11 <emph type="italics"/>Ter tit.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.1.0"> <margin.target id="note35"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 11 <emph type="italics"/>Ter tit.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.2.0"> <margin.target id="note36"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.2.0"> <margin.target id="note36"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 18 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.3.0"> <margin.target id="note37"></margin.target><emph type="italics"/>Cor.<emph.end type="italics"/> 8 <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.3.0"> <margin.target id="note37"></margin.target><emph type="italics"/>Cor.<emph.end type="italics"/> 8 <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.4.0"> <margin.target id="note38"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 8 <emph type="italics"/>quinti<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.4.0"> <margin.target id="note38"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 8 <emph type="italics"/>quinti<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.5.0"> <margin.target id="note39"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 10 <emph type="italics"/>quinti.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.5.0"> <margin.target id="note39"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 10 <emph type="italics"/>quinti.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.6.0"> <margin.target id="note40"></margin.target>7 <emph type="italics"/>Sexti.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.6.0"> <margin.target id="note40"></margin.target>7 <emph type="italics"/>Sexti.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.20.1.1.7.0"> <margin.target id="note41"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.20.1.1.7.0"> <margin.target id="note41"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="13" xlink:href="036/01/039.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.21.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.21.1.0.0.0" type="main"> |
| <pb n="13" xlink:href="pagethumb-la/00000043.JPG"/> | <s id="id.2.1.21.1.2.1.0">Si autem punctum G e&longs;&longs;et <lb/>in centro mundi; tunc quò <lb/>pondus propius fuerit ip&longs;i G, <lb/>grauius erit: & vbicunq; po<lb/>natur pondus præterquàm in <lb/>ip&longs;o G, &longs;emper centro C inni<lb/>tetur, vt in K. </s> |
| | <s>nam ducta <lb/>G k, efficiet hæc (&longs;ecun­<lb/>dùm quam fit ponderis natu<lb/>ralis motus) vná cum libræ <lb/>brachio k C angulum acu­<lb/>tum. </s> |
| <s id="id.2.1.21.1.2.1.0"> Si autem punctum G e&longs;&longs;et <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.2.0">æquicruris enim trian­<lb/>guli CkG ad ba&longs;im anguli <lb/>ad k, & G &longs;unt &longs;emper acuti. </s> |
| in centro mundi; tunc <expan abbr="quò">quo</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.3.0"><lb/><figure id="id.036.01.039.1.jpg" xlink:href="036/01/039/1.jpg"></figure><lb/>Conferantur autem inuicem hæc duo, pondus videlicet in k, & <lb/>pondus in D: erit pondus in k grauius, quàm in D. nam iuncta <lb/>DG, cùm tres anguli cuiu&longs;cunque trianguli duobus &longs;int rectis <lb/>æquales, & trianguli CDG æquicruris angulus DCG maior &longs;it <lb/>angulo kCG æquicruris trianguli CkG: erunt reliqui ad ba&longs;im an<lb/>guli DGC GDC &longs;imul &longs;umpti reliquis KGCGkC &longs;imul &longs;umptis <lb/>minores. </s> |
| pondus propius fuerit ip&longs;i G, <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.4.0">horumq; dimidii; angulus &longs;cilicet CDG angulo CKG <lb/>minor erit. </s> |
| grauius erit: & vbicunq; po<lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.5.0">quare cùm pondus in k &longs;olutum naturaliter per <lb/>KG moueatur, pondusq; in D per DG, tanquam per &longs;patia, <lb/>quibus in centrum mundi feruntur; linea CD, hoc e&longs;t libræ <lb/>brachium magis adhærebit motui naturali ponderis in D pror­<lb/>&longs;us &longs;oluti, lineæ &longs;cilicet DG; quàm Ck motui &longs;ecundùm kG <lb/>effecto. </s> |
| natur pondus <expan abbr="præterquàm">præterquam</expan> in <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.6.0">magis igitur &longs;u&longs;tinebit linea CD, quàm Ck. </s> |
| ip&longs;o G, &longs;emper centro C inni<lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.7.0">ac pro­<lb/>pterea pondus in k ex &longs;uperius dictis grauius erit, quàm in D. </s> |
| tetur, vt in K. nam ducta <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.7.0.a"><lb/>Præterea quoniam pondus in K &longs;i e&longs;&longs;et omnino liberum, pror&longs;u&longs;q; <lb/>&longs;olutum, deor&longs;um per k G moueretur; ni&longs;i à linea C k prohibere<lb/>tur, quæ pondus vltra lineam KG per circumferentiam KH mo­<lb/>ueri cogit; linea C k pondus partim &longs;u&longs;tinebit, ip&longs;iq; renitetur; <lb/>cùm illud per circumferentiam k H moueri compellat. </s> |
| G k, efficiet hæc (&longs;ecun­<lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.8.0">& <lb/>quoniam angulus CDG minor e&longs;t angulo CkG, & angulus CDk <lb/>angulo CkH e&longs;t æqualis; erit reliquus GDk reliquo G k H maior. </s> |
| dùm quam fit ponderis natu<lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.9.0"><lb/>circumferentia igitur k H motui naturali ponderis in k &longs;oluti, li­<pb xlink:href="036/01/040.jpg"/>neæ &longs;cilicet KG propior erit, <lb/>quàm circumferentia Dk li­<lb/>neæ DG. quare linea CD <lb/>ponderi in D magis renititur, <lb/>quàm linea C k ip&longs;i ponde­<lb/>ri in K. </s> |
| ralis motus) <expan abbr="vná">vna</expan> cum libræ <lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.9.0.a">ergo pondus in k <lb/>grauius erit, quàm in D. </s> |
| brachio k C angulum acu­<lb/> | <s id="id.2.1.21.1.2.9.0.b"><lb/>Similiter o&longs;tendetur pondus, <lb/>quò fuerit ip&longs;i F propius, vt <lb/>in L, minus grauitare: pro­<lb/>pius verò ip&longs;i G, vt in H, <lb/>grauius e&longs;&longs;e. <figure id="id.036.01.040.1.jpg" xlink:href="036/01/040/1.jpg"></figure></s> |
| tum. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.2.0"> æquicruris enim trian­<lb/> | |
| guli CkG ad ba&longs;im anguli <lb/> | |
| ad k, & G &longs;unt &longs;emper acuti. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.3.0"> <lb/> | |
| <figure id="fig22" place="text"> </figure><lb/> | |
| Conferantur autem inuicem hæc duo, pondus videlicet in k, & <lb/> | |
| pondus in D: erit pondus in k grauius, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D. nam iuncta <lb/> | |
| DG, <expan abbr="cùm">cum</expan> tres anguli cuiu&longs;cunque trianguli duobus &longs;int rectis <lb/> | |
| æquales, & trianguli CDG æquicruris angulus DCG maior &longs;it <lb/> | |
| angulo kCG æquicruris trianguli CkG: erunt reliqui ad ba&longs;im an<lb/> | |
| guli DGC GDC &longs;imul &longs;umpti reliquis KGCGkC &longs;imul &longs;umptis <lb/> | |
| minores. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.4.0"> horumq; dimidii; angulus &longs;cilicet CDG angulo CKG <lb/> | |
| minor erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.5.0"> quare <expan abbr="cùm">cum</expan> pondus in k &longs;olutum naturaliter per <lb/> | |
| KG moueatur, pondusq; in D per DG, tanquam per &longs;patia, <lb/> | |
| quibus in centrum mundi feruntur; linea CD, hoc e&longs;t libræ <lb/> | |
| brachium magis adhærebit motui naturali ponderis in D pror­<lb/> | |
| &longs;us &longs;oluti, lineæ &longs;cilicet DG; <expan abbr="quàm">quam</expan> Ck motui <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> kG <lb/> | |
| effecto. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.6.0"> magis igitur &longs;u&longs;tinebit linea CD, <expan abbr="quàm">quam</expan> Ck. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.7.0"> ac pro­<lb/> | |
| pterea pondus in k ex &longs;uperius dictis grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.7.0.a"> <lb/> | |
| Præterea quoniam pondus in K &longs;i e&longs;&longs;et omnino liberum, pror&longs;u&longs;q; <lb/> | |
| &longs;olutum, deor&longs;um per k G moueretur; ni&longs;i <expan abbr="à">a</expan> linea C k prohibere<lb/> | |
| tur, quæ pondus vltra lineam KG per circumferentiam KH mo­<lb/> | |
| ueri cogit; linea C k pondus partim &longs;u&longs;tinebit, ip&longs;iq; renitetur; <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> illud per circumferentiam k H moueri compellat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.8.0"> & <lb/> | |
| quoniam angulus CDG minor e&longs;t angulo CkG, & angulus CDk <lb/> | |
| angulo CkH e&longs;t æqualis; erit reliquus GDk reliquo G k H maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.9.0"> <lb/> | |
| circumferentia igitur k H motui naturali ponderis in k &longs;oluti, li­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000044.JPG"/> | |
| neæ &longs;cilicet KG propior erit, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> circumferentia Dk li­<lb/> | |
| neæ DG. quare linea CD <lb/> | |
| ponderi in D magis renititur, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> linea C k ip&longs;i ponde­<lb/> | |
| ri in K. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.9.0.a"> ergo pondus in k <lb/> | |
| grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.1.2.9.0.b"> <lb/> | |
| Similiter o&longs;tendetur pondus, <lb/> | |
| <expan abbr="quò">quo</expan> fuerit ip&longs;i F propius, vt <lb/> | |
| in L, minus grauitare: pro­<lb/> | |
| pius <expan abbr="verò">vero</expan> ip&longs;i G, vt in H, <lb/> | |
| grauius e&longs;&longs;e. <figure id="fig23" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.21.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.21.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.21.2.1.1.0"> Si <expan abbr="verò">vero</expan> centrum mundi <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.1.0">Si verò centrum mundi <lb/>S e&longs;&longs;et inter puncta CG; <lb/>primùm quidem &longs;imili­<lb/>ter o&longs;tendetur pondus vbi <lb/>cunq; po&longs;itum centro C <lb/>initi, vt in H. </s> |
| S e&longs;&longs;et inter puncta CG; <lb/> | <s>ductis enim <lb/>HG HS, angulus ad <lb/>ba&longs;im GHC æquicruris tri <lb/>anguli CHG e&longs;t &longs;emper <lb/>acutus: quare & SHC ip<lb/>&longs;o minor erit quoq; &longs;em<lb/>per acutus. </s> |
| <expan abbr="primùm">primum</expan> quidem &longs;imili­<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.2.0">ducatur au­<lb/>tem à puncto S ip&longs;i CS <lb/>perpendicularis Sk. </s> |
| ter o&longs;tendetur pondus vbi <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.3.0">di­<lb/><figure id="id.036.01.040.2.jpg" xlink:href="036/01/040/2.jpg"></figure><lb/>co pondus grauius e&longs;&longs;e in k, quàm in alio &longs;itu circumferentiæ FKG. <lb/>& quò propius fuerit ip&longs;i F, vel G, minus grauitare. </s> |
| cunq; po&longs;itum centro C <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.4.0">Accipiantur <lb/>ver&longs;us F puncta DL, connectanturq; LC LS DC DS, produ­<lb/>canturq; LS DS k SHS v&longs;q; ad circuli circumferentiam in EM <lb/>NO; connectanturq; CE, CM, CN, CO. </s> |
| initi, vt in H. ductis enim <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.4.0.a">Quoniam enim <lb/><arrow.to.target n="note42"></arrow.to.target>LE DM &longs;e inuicem &longs;ecant in S; erit rectangulum LSE rectan­<lb/><arrow.to.target n="note43"></arrow.to.target>gulo DSM æquale. </s> |
| HG HS, angulus ad <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.5.0">quare vt LS ad DS ita erit SM <lb/><arrow.to.target n="note44"></arrow.to.target>ad SE. </s> |
| ba&longs;im GHC æquicruris tri <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.5.0.a">maior autem e&longs;t LS, quàm DS; & SM ip&longs;a SE. </s> |
| anguli CHG e&longs;t &longs;emper <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.5.0.b"><pb n="14" xlink:href="036/01/041.jpg"/>ergo LS SE &longs;imul &longs;umptæ ip&longs;is DS SM maiores erunt. </s> |
| acutus: quare & SHC ip<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.6.0">eademq; <arrow.to.target n="note45"></arrow.to.target><lb/>ratione kN minorem e&longs;&longs;e DM o&longs;tendetur. </s> |
| &longs;o minor erit quoq; &longs;em<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.7.0">rur&longs;us quoniam re<lb/>ctangulum OSH æquale e&longs;t rectangulo kSN; ob eandem cau&longs;am <lb/>HO maior erit kN. </s> |
| per acutus. </s> | <s>eodemq; pror&longs;us modo kN omnibus a­<lb/>liis per punctum S tran&longs;euntibus minorem e&longs;&longs;e demon&longs;trabitur. </s> |
| | <s id="id.2.1.21.2.1.8.0"><lb/>& quoniam æquicrurium triangulorum CLE DCM latera LC <lb/>CE lateribus DC CM &longs;unt æqualia; ba&longs;is verò LE maior e&longs;t <lb/>DM: erit angulus LCE angulo DCM maior. </s> |
| <s id="id.2.1.21.2.1.2.0"> ducatur au­<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.9.0">quare ad ba&longs;im <arrow.to.target n="note46"></arrow.to.target><lb/>anguli C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/>E CEL &longs;imul &longs;umpti angulis CDM CMD mi­<lb/>nores erunt. </s> |
| tem <expan abbr="à">a</expan> puncto S ip&longs;i CS <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.10.0">& horum dimidii, angulus &longs;cilicet CLS angulo CDS <lb/>minor erit. </s> |
| perpendicularis Sk. </s> | <s id="id.2.1.21.2.1.11.0">ergo pondus in <emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/> magis &longs;upra lineam LC, quàm <lb/>in D &longs;upra DC grauitabit. </s> |
| | <s id="id.2.1.21.2.1.11.0.a">magisqué centro innitetur in L, quàm <lb/>in D. </s> |
| <s id="id.2.1.21.2.1.3.0"> di­<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.11.0.b">&longs;imiliter o&longs;tendetur in D magis <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> C inniti, quàm in k. </s> |
| <figure id="fig24" place="text"> </figure><lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.12.0">ergo <lb/><expan abbr="ponds">pondus</expan> in k grauius erit, quàm in D; & in D, quàm in L. eademq; pror<lb/>&longs;us ratione quoniam kN minor e&longs;t HO, erit angulus CKS an­<lb/>gulo CHS maior. </s> |
| co pondus grauius e&longs;&longs;e in k, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu circumferentiæ FKG. <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.13.0">quare pondus in H magis centro C innite­<lb/>tur, quàm in k. </s> |
| & <expan abbr="quò">quo</expan> propius fuerit ip&longs;i F, vel G, minus grauitare. </s> | <s id="id.2.1.21.2.1.14.0">& hoc modo o&longs;tendetur, vbicunq; in circum­<lb/>ferentia FDG fuerit pondus, minus in K centro C inniti, quàm <lb/>in alio &longs;itu: & quò propius fuerit ip&longs;i F, vel G, magis inniti. </s> |
| | <s id="id.2.1.21.2.1.15.0">dein­<lb/>de quoniam angulus CkS maior e&longs;t CDS, & CDk æqualis <lb/>e&longs;t CkH: erit reliquus SkH reliquo SDk minor. </s> |
| <s id="id.2.1.21.2.1.4.0"> Accipiantur <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.16.0">quare cir­<lb/>cumferentia k H propior erit motui naturali recto ponderis in K <lb/>&longs;oluti, lineæ &longs;cilicet k S, quàm circumferentia D k motui DS. </s> |
| ver&longs;us F puncta DL, connectanturq; LC LS DC DS, produ­<lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.16.0.a">& <lb/>ideo linea CD magis ip&longs;i ponderi in D renititur, quàm CK <lb/>ponderi in k con&longs;tituto. </s> |
| canturq; LS DS k SHS v&longs;q; ad circuli circumferentiam in EM <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.17.0">hacq; ratione o&longs;tendetur angulum <lb/>SHG maiorem e&longs;&longs;e SkH: & per con&longs;equens lineam CH magis <lb/>ponderi in H reniti, quàm CK ponderi in K. </s> |
| NO; connectanturq; CE, CM, CN, CO. </s> | <s>&longs;imiliter demon­<lb/>&longs;trabitur lineam C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/> magis pondus &longs;u&longs;tinere, quàm CD: ob <lb/>ea&longs;demq; cau&longs;as o&longs;tendetur pondus in K minus &longs;upra lineam Ck <lb/>grauitare, quàm in quouis alio &longs;itu fuerit circumferentiæ FDG. <lb/></s> |
| | <s>& quò propius fuerit ip&longs;i F, vel G, minus grauitare. </s> |
| <s id="id.2.1.21.2.1.4.0.a"> Quoniam enim <lb/> | <s id="id.2.1.21.2.1.18.0">grauius ergo <lb/>erit in k, quàm in alio &longs;itu: minu&longs;q; graue erit, quò propius fue­<lb/>rit ip&longs;i F, vel G. <pb xlink:href="036/01/042.jpg"/></s> |
| <arrow.to.target n="note42"></arrow.to.target> LE DM &longs;e inuicem &longs;ecant in S; erit rectangulum LSE rectan­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note43"></arrow.to.target> gulo DSM æquale. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.5.0"> quare vt LS ad DS ita erit SM <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note44"></arrow.to.target> ad SE. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.5.0.a"> maior autem e&longs;t LS, <expan abbr="quàm">quam</expan> DS; & SM ip&longs;a SE. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.5.0.b"> | |
| <pb n="14" xlink:href="pagethumb-la/00000045.JPG"/> | |
| ergo LS SE &longs;imul &longs;umptæ ip&longs;is DS SM maiores erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.6.0"> eademq; <arrow.to.target n="note45"></arrow.to.target><lb/> | |
| ratione kN minorem e&longs;&longs;e DM o&longs;tendetur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.7.0"> rur&longs;us quoniam re<lb/> | |
| ctangulum OSH æquale e&longs;t rectangulo kSN; ob eandem cau&longs;am <lb/> | |
| HO maior erit kN. eodemq; pror&longs;us modo kN omnibus a­<lb/> | |
| liis per punctum S tran&longs;euntibus minorem e&longs;&longs;e demon&longs;trabitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.8.0"> <lb/> | |
| & quoniam æquicrurium triangulorum CLE DCM latera LC <lb/> | |
| CE lateribus DC CM &longs;unt æqualia; ba&longs;is <expan abbr="verò">vero</expan> LE maior e&longs;t <lb/> | |
| DM: erit angulus LCE angulo DCM maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.9.0"> quare ad ba&longs;im <arrow.to.target n="note46"></arrow.to.target><lb/> | |
| anguli C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/>E CEL &longs;imul &longs;umpti angulis CDM CMD mi­<lb/> | |
| nores erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.10.0"> & horum dimidii, angulus &longs;cilicet CLS angulo CDS <lb/> | |
| minor erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.11.0"> ergo pondus in <emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/> magis &longs;upra lineam LC, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| in D &longs;upra DC grauitabit, <expan abbr="magisqué">magisque</expan> centro innitetur in L, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| in D. &longs;imiliter o&longs;tendetur in D magis <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> C inniti, <expan abbr="quàm">quam</expan> in k. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.12.0"> ergo <lb/> | |
| ponds in k grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in D; & in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. eademq; pror <lb/> | |
| &longs;us ratione quoniam kN minor e&longs;t HO, erit angulus CKS an­<lb/> | |
| gulo CHS maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.13.0"> quare pondus in H magis centro C innite­<lb/> | |
| tur, <expan abbr="quàm">quam</expan> in k. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.14.0"> & hoc modo o&longs;tendetur, vbicunq; in circum­<lb/> | |
| ferentia FDG fuerit pondus, minus in K centro C inniti, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| in alio &longs;itu: & <expan abbr="quò">quo</expan> propius fuerit ip&longs;i F, vel G, magis inniti. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.15.0"> dein­<lb/> | |
| de quoniam angulus CkS maior e&longs;t CDS, & CDk æqualis <lb/> | |
| e&longs;t CkH: erit reliquus SkH reliquo SDk minor. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.16.0"> quare cir­<lb/> | |
| cumferentia k H propior erit motui naturali recto ponderis in K <lb/> | |
| &longs;oluti, lineæ &longs;cilicet k S, <expan abbr="quàm">quam</expan> circumferentia D k motui DS. & <lb/> | |
| ideo linea CD magis ip&longs;i ponderi in D renititur, <expan abbr="quàm">quam</expan> CK <lb/> | |
| ponderi in k con&longs;tituto. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.17.0"> hacq; ratione o&longs;tendetur angulum <lb/> | |
| SHG maiorem e&longs;&longs;e SkH: & per con&longs;equens lineam CH magis <lb/> | |
| ponderi in H reniti, <expan abbr="quàm">quam</expan> CK ponderi in K. &longs;imiliter demon­<lb/> | |
| &longs;trabitur lineam C<emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/> magis pondus &longs;u&longs;tinere, <expan abbr="quàm">quam</expan> CD: ob <lb/> | |
| ea&longs;demq; cau&longs;as o&longs;tendetur pondus in K minus &longs;upra lineam Ck <lb/> | |
| grauitare, <expan abbr="quàm">quam</expan> in quouis alio &longs;itu fuerit circumferentiæ FDG. <lb/> | |
| & <expan abbr="quò">quo</expan> propius fuerit ip&longs;i F, vel G, minus grauitare. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.21.2.1.18.0"> grauius ergo <lb/> | |
| erit in k, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu: minu&longs;q; graue erit, <expan abbr="quò">quo</expan> propius fue­<lb/> | |
| rit ip&longs;i F. vel G. | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000046.JPG"/> | |
| </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.21.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.21.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.21.2.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.21.2.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.21.2.2.5.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.21.2.2.5.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.22.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.22.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.22.1.1.1.0"> <margin.target id="note42"></margin.target>35 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.22.1.1.1.0"> <margin.target id="note42"></margin.target>35 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.22.1.1.2.0"> <margin.target id="note43"></margin.target>16 <emph type="italics"/>Sexti.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.22.1.1.2.0"> <margin.target id="note43"></margin.target>16 <emph type="italics"/>Sexti.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.22.1.1.3.0"> <margin.target id="note44"></margin.target>7 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.22.1.1.3.0"> <margin.target id="note44"></margin.target>7 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.22.1.1.4.0"> <margin.target id="note45"></margin.target>25 <emph type="italics"/>Quinti.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.22.1.1.4.0"> <margin.target id="note45"></margin.target>25 <emph type="italics"/>Quinti.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.22.1.1.5.0"> <margin.target id="note46"></margin.target>25 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.22.1.1.5.0"> <margin.target id="note46"></margin.target>25 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.23.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.23.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.23.1.1.1.0"> Si deniq; centrum C <lb/> | <s id="id.2.1.23.1.1.1.0">Si deniq; centrum C <lb/>e&longs;&longs;et in centro mundi, <lb/>pondus vbicunque con­<lb/>&longs;titutum manere mani­<lb/>fe&longs;tum e&longs;t. </s> |
| e&longs;&longs;et in centro mundi, <lb/> | <s id="id.2.1.23.1.1.2.0">vt po&longs;ito pon<lb/>dere in D, linea CD to­<lb/>tum &longs;u&longs;tinebit pondus; <lb/>cùm ip&longs;ius ponderis in D <lb/>horizonti &longs;it perpendicu<lb/><arrow.to.target n="note47"></arrow.to.target>laris. </s> |
| pondus vbicunque con­<lb/> | <s id="id.2.1.23.1.1.3.0">pondus ergo ma <lb/>nebit. <figure id="id.036.01.042.1.jpg" xlink:href="036/01/042/1.jpg"></figure></s> |
| &longs;titutum manere mani­<lb/> | |
| fe&longs;tum e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.23.1.1.2.0"> vt po&longs;ito pon<lb/> | |
| dere in D, linea CD to­<lb/> | |
| tum &longs;u&longs;tinebit pondus; <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> ip&longs;ius ponderis in D <lb/> | |
| horizonti &longs;it perpendicu <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note47"></arrow.to.target> laris. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.23.1.1.3.0"> pondus ergo ma <lb/> | |
| nebit. <figure id="fig25" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.23.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.23.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.23.2.1.1.0"> Quoniam autem in his hactenus demon&longs;tratis, nullam de gra<lb/> | <s id="id.2.1.23.2.1.1.0">Quoniam autem in his hactenus demon&longs;tratis, nullam de gra<lb/>uitate brachii libræ mentionem fecimus, idcirco &longs;i brachii quoq; <lb/>grauitatem con&longs;iderare voluerimus, centrum grauitatis magnitu<lb/>dinis ex pondere, brachioq; compo&longs;itæ inueniri poterit, circulo<lb/>rumq; circumferentiæ &longs;ecundum di&longs;tantiam à centro libræ ad <lb/>hoc ip&longs;um grauitatis centrum de&longs;cribentur, ac &longs;i in ip&longs;o (vt re ue<lb/>ra e&longs;t) pondus con&longs;titutum fuerit; omnia, &longs;icuti ab&longs;q; libræ bra<lb/>chii grauitate con&longs;iderata inuenimus; hoc quoq; modo eius con&longs;i<lb/>derata grauitate reperiemus. </s> |
| uitate brachii libræ mentionem fecimus, idcirco &longs;i brach&longs;i quoq; <lb/> | |
| grauitatem con&longs;iderare voluerimus, centrum grauitatis magnitu<lb/> | |
| dinis ex pondere, brachioq; compo&longs;itæ inueniri poterit, circulo<lb/> | |
| rumq; circumferentiæ &longs;ecundum di&longs;tantiam <expan abbr="à">a</expan> centro libræ ad <lb/> | |
| hoc ip&longs;um grauitatis centrum de&longs;cribentur, ac &longs;i in ip&longs;o (vt re ue<lb/> | |
| ra e&longs;t) pondus con&longs;titutum fuerit; omnia, &longs;icuti ab&longs;q; libræ bra<lb/> | |
| chii grauitate con&longs;iderata inuenimus; hoc quoq; modo eius con&longs;i<lb/> | |
| derata grauitate reperiemus. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.23.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.23.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.24.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.24.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.24.1.1.1.0"> <margin.target id="note47"></margin.target>1 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.24.1.1.1.0"> <margin.target id="note47"></margin.target>1 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="15" xlink:href="036/01/043.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.25.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.25.1.0.0.0" type="main"> |
| <pb n="15" xlink:href="pagethumb-la/00000047.JPG"/> | <s id="id.2.1.25.1.2.1.0">Ex dictis igitur, con&longs;iderando li­<lb/>bram, vt longè à mundi centro a­<lb/>be&longs;t, quemadmodum ip&longs;i fecere, &longs;i­<lb/>cuti etiam actu e&longs;t, apparet fal&longs;itas <lb/>dicentium pondus in A grauius e&longs;&longs;e, <lb/>quàm in alio &longs;itu. </s> |
| | <s id="id.2.1.25.1.2.2.0">&longs;imulq; fal&longs;um e&longs;&longs;e, <lb/>quò pondus à linea FG magis di&longs;tat <lb/><expan abbr="grauiuis">grauius</expan> e&longs;&longs;e. </s> |
| <s id="id.2.1.25.1.2.1.0"> Ex dictis igitur, con&longs;iderando li­<lb/> | <s id="id.2.1.25.1.2.3.0">nam punctum O pro­<lb/>pius e&longs;t ip&longs;i FG, quàm punctum A. <lb/>e&longs;t enim linea à puncto O ip&longs;i FG <arrow.to.target n="note48"></arrow.to.target><lb/>perpendicularis ip&longs;a CA minor. </s> |
| bram, vt <expan abbr="longè">longe</expan> <expan abbr="à">a</expan> mundi centro a­<lb/> | <s id="id.2.1.25.1.2.4.0">de­<lb/>inde ex puncto A pondus velocius mo <lb/>ueri, quàm ab alio &longs;itu, e&longs;t quoque <lb/>fal&longs;um. </s> |
| be&longs;t, quemadmodum ip&longs;i fecere, &longs;i­<lb/> | <s id="id.2.1.25.1.2.5.0">ex puncto enim O pondus ve­<lb/>locius mouebitur, quàm ex puncto <lb/>A; cùm in O &longs;it magis liberum, atq; <lb/>&longs;olutum, quàm in alio &longs;itu: de&longs;cen&longs;us <lb/>qué ex puncto O propior &longs;it motui na­<lb/>turali recto, quàm quilibet alius de­<lb/>&longs;cen&longs;us. <figure id="id.036.01.043.1.jpg" xlink:href="036/01/043/1.jpg"></figure></s> |
| cuti etiam actu e&longs;t, apparet fal&longs;itas <lb/> | |
| dicentium pondus in A grauius e&longs;&longs;e, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.1.2.2.0"> &longs;imulq; fal&longs;um e&longs;&longs;e, <lb/> | |
| <expan abbr="quò">quo</expan> pondus <expan abbr="à">a</expan> linea FG magis di&longs;tat <lb/> | |
| grauiuis e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.1.2.3.0"> nam punctum O pro­<lb/> | |
| pius e&longs;t ip&longs;i FG, <expan abbr="quàm">quam</expan> punctum A. <lb/> | |
| e&longs;t enim linea <expan abbr="à">a</expan> puncto O ip&longs;i FG <arrow.to.target n="note48"></arrow.to.target><lb/> | |
| perpendicularis ip&longs;a CA minor. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.1.2.4.0"> de­<lb/> | |
| inde ex puncto A pondus velocius mo <lb/> | |
| ueri, <expan abbr="quàm">quam</expan> ab alio &longs;itu, e&longs;t quoque <lb/> | |
| fal&longs;um. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.1.2.5.0"> ex puncto enim O pondus ve­<lb/> | |
| locius mouebitur, <expan abbr="quàm">quam</expan> ex puncto <lb/> | |
| A; <expan abbr="cùm">cum</expan> in O &longs;it magis liberum, atq; <lb/> | |
| &longs;olutum, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu: de&longs;cen&longs;us <lb/> | |
| <expan abbr="qué">que</expan> ex puncto O propior &longs;it motui na­<lb/> | |
| turali recto, <expan abbr="quàm">quam</expan> quilibet alius de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;us. <figure id="fig26" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.25.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.25.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.25.2.1.1.0"> Præterea <expan abbr="cùm">cum</expan> ex re­<lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.1.0">Præterea cùm ex re­<lb/>ctiori, & obliquiori <expan abbr="de&longs;c&etilde;­&longs;u">de&longs;cen<lb/>&longs;u</expan> o&longs;tendunt, pondus in <lb/>A <expan abbr="grauiur">grauior</expan> e&longs;&longs;e, quàm in <lb/>D; & in D, quàm in <lb/>L; primùm quidem fal<lb/>&longs;um exi&longs;timant, &longs;i pon<lb/>dus aliquod collocatum <lb/>fuerit in quocunq; &longs;itu <lb/>circunferentiæ, vt in D, <lb/>rectum eius de&longs;cen&longs;um <lb/>per rectam lineam DR <lb/>ip&longs;i FG parallelam, tam <lb/>quàm &longs;ecundùm mo­<figure id="id.036.01.043.2.jpg" xlink:href="036/01/043/2.jpg"></figure><pb xlink:href="036/01/044.jpg"/>tum naturalem fieri de­<lb/>bere; &longs;icuti prius dictum <lb/>e&longs;t. </s> |
| ctiori, & obliquiori <expan abbr="defc&etilde;">defcem</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.2.0">In quocunq; enim <lb/>&longs;itu pondus aliquod con<lb/>&longs;tituatur, &longs;i naturalem <lb/>eius ad propium locum <lb/>motionem &longs;pectemus, <lb/>cùm rectá ad eum &longs;ua­<lb/>ptè natura moueatur, &longs;up<lb/>po&longs;ita totius vniuer&longs;i figu<lb/>ra, eiu&longs;modi erit; vt <lb/>&longs;emper <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>, per quod <lb/>naturaliter mouetur, ra­<lb/>tionem habere videatur <lb/><figure id="id.036.01.044.1.jpg" xlink:href="036/01/044/1.jpg"></figure><lb/>lineæ à circumferentia ad centrum productæ. </s> |
| &longs;u o&longs;tendunt, pondus in <lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.3.0">non igitur natura<lb/>les de&longs;cen&longs;us recti cuiuslibet &longs;oluti ponderis per lineas fieri po&longs;<lb/>&longs;unt inter &longs;e &longs;e parallelas; cùm omnes in centrum mundi conue­<lb/>niant. </s> |
| A grauiur e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in <lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.4.0">&longs;upponunt deinde ponderis ex D in A per rectam lineam <lb/>ver&longs;us centrum mundi motum eiu&longs;dem e&longs;&longs;e quantitatis, ac &longs;i fui&longs;<lb/>&longs;et ex O in C: ita vt punctum A æqualiter à centro mundi &longs;it <lb/>di&longs;tans, vt C. </s> |
| D; & in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> in <lb/> | <s>quod e&longs;t etiam fal&longs;um; nam punctum A magis <lb/>à centro mundi di&longs;tat, quàm C: maior enim e&longs;t linea à cen­<lb/><arrow.to.target n="note49"></arrow.to.target>tro mundi v&longs;q; ad A, quàm à centro mundi v&longs;q; ad C: cùm li­<lb/>nea à centro mundi v&longs;q; ad A rectum &longs;ubtendat angulum à li­<lb/>neis AC, & à puncto C ad centrum mundi contentum. </s> |
| L; <expan abbr="primùm">primum</expan> quidem fal<lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.5.0">ex qui­<lb/>bus non &longs;olum &longs;uppo&longs;itio illa, qua libram DE in AB redire demon<lb/>&longs;trant, verùm etiam omnes ferè ip&longs;orum demon&longs;trationes ruunt. </s> |
| &longs;um exi&longs;timant, &longs;i pon<lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.6.0"><lb/>ni&longs;i forta&longs;&longs;e dixerint, hæc omnia propter maximam à centro mun<lb/>di v&longs;q; ad nos di&longs;tantiam adeo in&longs;en&longs;ibilia e&longs;&longs;e, vt propter in&longs;en<lb/>&longs;ibilitatem tanquam vera &longs;upponi po&longs;sint: cùm omnes <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> alii, qui <lb/>hæc tractauerunt, tanquam nota &longs;uppo&longs;uerint. </s> |
| dus aliquod collocatum <lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.7.0">præ&longs;ertim quia <lb/>&longs;en&longs;ibilitas illa non efficit, quin de&longs;cen&longs;us ponderis ex L in D <lb/>(vt eorum verbis vtar) minus capiat de directo, quàm de&longs;cen­<lb/>&longs;us DA. </s> |
| fuerit in quocunq; &longs;itu <lb/> | <s>&longs;imiliter arcus DA magis de directo capiet, quàm cir<lb/>cumferentia EV. </s> |
| circunferentiæ, vt in D, <lb/> | <s>quocirca vera erit &longs;uppo&longs;itio; aliæq; demon­<lb/>&longs;trationes in &longs;uo robore permanebunt. </s> |
| rectum eius de&longs;cen&longs;um <lb/> | <s id="id.2.1.25.2.1.8.0">Concedamus etiam pon<pb n="16" xlink:href="036/01/045.jpg"/>dus in A grauius e&longs;&longs;e, quàm in alio &longs;itu; rectumq; ponderis de­<lb/>&longs;cen&longs;um per rectam lineam ip&longs;i FG parallelam fieri debere; & <lb/>quælibet puncta in lineis horizonti æquidi&longs;tantibus accepta æ­<lb/>qualiter à centro mundi di&longs;tare: non tamen propterea &longs;equetur, <lb/>veram e&longs;&longs;e demon&longs;trationem, qua inferunt pondus in A grauius <lb/>e&longs;&longs;e, quàm in alio &longs;itu, vt in L. </s> |
| per rectam lineam DR <lb/> | <s>&longs;i enim verum e&longs;&longs;et, quò pon<lb/>dus hoc modo rectius de&longs;cendit, ibi grauius e&longs;&longs;e; &longs;equeretur etiam, <lb/>quò idem pondus in æqualibus arcubus æqualiter rectè de&longs;cende<lb/>ret, vt in ii&longs;dem locis æqualem haberet grauitatem, quod fal<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e ita demon&longs;tratur. </s> |
| ip&longs;i FG parallelam, tam <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="mo­|tum">mo­tum</expan><figure id="fig27" place="text"> </figure> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000048.JPG"/> | |
| naturalem fieri de­<lb/> | |
| bere; &longs;icuti prius dictum <lb/> | |
| e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.2.0"> In quocunq; enim <lb/> | |
| &longs;itu pondus aliquod con<lb/> | |
| &longs;tituatur, &longs;i naturalem <lb/> | |
| eius ad propium locum <lb/> | |
| motionem &longs;pectemus, <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> <expan abbr="rectá">recta</expan> ad eum <expan abbr="&longs;ua­ptè">&longs;ua­<lb/> | |
| pte</expan> natura moueatur, &longs;up<lb/> | |
| po&longs;ita totius vniuer&longs;i figu<lb/> | |
| ra, eiu&longs;modi erit; vt <lb/> | |
| &longs;emper <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>, per quod <lb/> | |
| naturaliter mouetur, ra­<lb/> | |
| tionem habere videatur <lb/> | |
| <figure id="fig28" place="text"> </figure><lb/> | |
| lineæ <expan abbr="à">a</expan> circumferentia ad centrum productæ. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.3.0"> non igitur natura<lb/> | |
| les de&longs;cen&longs;us recti cuiuslibet &longs;oluti ponderis per lineas fieri po&longs;<lb/> | |
| &longs;unt inter &longs;e &longs;e parallelas; <expan abbr="cùm">cum</expan> omnes in centrum mundi conue­<lb/> | |
| niant. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.4.0"> &longs;upponunt deinde ponderis ex D in A per rectam lineam <lb/> | |
| ver&longs;us centrum mundi motum eiu&longs;dem e&longs;&longs;e quantitatis, ac &longs;i fui&longs;<lb/> | |
| &longs;et ex O in C: ita vt punctum A æqualiter <expan abbr="à">a</expan> centro mundi &longs;it <lb/> | |
| di&longs;tans, vt C. quod e&longs;t etiam fal&longs;um; nam punctum A magis <lb/> | |
| <expan abbr="à">a</expan> centro mundi di&longs;tat, <expan abbr="quàm">quam</expan> C: maior enim e&longs;t linea <expan abbr="à">a</expan> cen­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note49"></arrow.to.target> tro mundi v&longs;q; ad A, <expan abbr="quàm">quam</expan> <expan abbr="à">a</expan> centro mundi v&longs;q; ad C: <expan abbr="cùm">cum</expan> li­<lb/> | |
| nea <expan abbr="à">a</expan> centro mundi v&longs;q; ad A rectum &longs;ubtendat angulum <expan abbr="à">a</expan> li­<lb/> | |
| neis AC, & <expan abbr="à">a</expan> puncto C ad centrum mundi contentum. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.5.0"> ex qui­<lb/> | |
| bus non &longs;olum &longs;uppo&longs;itio illa, qua libram DE in AB redire demon<lb/> | |
| &longs;trant, <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam omnes <expan abbr="ferè">fere</expan> ip&longs;orum demon&longs;trationes ruunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.6.0"> <lb/> | |
| ni&longs;i forta&longs;&longs;e dixerint, hæc omnia propter maximam <expan abbr="à">a</expan> centro mun<lb/> | |
| di v&longs;q; ad nos di&longs;tantiam adeo in&longs;en&longs;ibilia e&longs;&longs;e, vt propter in&longs;en<lb/> | |
| &longs;ibilitatem tanquam vera &longs;upponi po&longs;sint: <expan abbr="cùm">cum</expan> omnes <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> alii, qui <lb/> | |
| hæc tractauerunt, tanquam nota &longs;uppo&longs;uerint. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.7.0"> præ&longs;ertim quia <lb/> | |
| &longs;en&longs;ibilitas illa non efficit, quin de&longs;cen&longs;us ponderis ex L in D <lb/> | |
| (vt eorum verbis vtar) minus capiat de directo, <expan abbr="quàm">quam</expan> de&longs;cen­<lb/> | |
| &longs;us DA. &longs;imiliter arcus DA magis de directo capiet, <expan abbr="quàm">quam</expan> cir<lb/> | |
| cumferentia EV. quocirca vera erit &longs;uppo&longs;itio; aliæq; demon­<lb/> | |
| &longs;trationes in &longs;uo robore permanebunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.25.2.1.8.0"> Concedamus etiam pon | |
| <pb n="16" xlink:href="pagethumb-la/00000049.JPG"/> | |
| dus in A grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu; rectumq; ponderis de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;um per rectam lineam ip&longs;i FG parallelam fieri debere; & <lb/> | |
| quælibet puncta in lineis horizonti æquidi&longs;tantibus accepta æ­<lb/> | |
| qualiter <expan abbr="à">a</expan> centro mundi di&longs;tare: non tamen propterea &longs;equetur, <lb/> | |
| veram e&longs;&longs;e demon&longs;trationem, qua inferunt pondus in A grauius <lb/> | |
| e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu, vt in L. &longs;i enim verum e&longs;&longs;et, <expan abbr="quò">quo</expan> pon<lb/> | |
| dus hoc modo rectius de&longs;cendit, ibi grauius e&longs;&longs;e; &longs;equeretur etiam, <lb/> | |
| <expan abbr="quò">quo</expan> idem pondus in æqualibus arcubus æqualiter <expan abbr="rectè">recte</expan> de&longs;cende <lb/> | |
| ret, vt in ii&longs;dem locis æqualem haberet grauitatem, quod fal<lb/> | |
| &longs;um e&longs;&longs;e ita demon&longs;tratur. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.25.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.25.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.25.2.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.25.2.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.25.2.2.5.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.25.2.2.5.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.26.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.26.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.26.1.1.1.0"> <margin.target id="note48"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 15 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.26.1.1.1.0"> <margin.target id="note48"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 15 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.26.1.1.2.0"> <margin.target id="note49"></margin.target>18 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.26.1.1.2.0"> <margin.target id="note49"></margin.target>18 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.27.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.27.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.27.1.1.1.0"> Sint circumferentiæ AL AM inter &longs;e &longs;e æquales; & conne<lb/> | <s id="id.2.1.27.1.1.1.0">Sint circumferentiæ AL AM inter &longs;e &longs;e æquales; & conne<lb/>ctatur LM, quæ AB &longs;ecet in X: erit LM ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, <lb/>ip&longs;iq; AB perpendicularis. </s> |
| ctatur LM, quæ AB &longs;ecet in X: erit LM ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, <lb/> | |
| ip&longs;iq; AB perpendicularis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.27.1.1.2.0"> & XM ip&longs;i XL æqualis erit. </s> | <s id="id.2.1.27.1.1.2.0"> & XM ip&longs;i XL æqualis erit. </s> |
| | <s id="id.2.1.27.1.1.3.0">&longs;i igi<arrow.to.target n="note50"></arrow.to.target><lb/>tur pondus ex L moueatur in A per circumferentiam LA, rectus <lb/>eius motus erit &longs;ecundùm lineam LX. </s> |
| <s id="id.2.1.27.1.1.3.0"> &longs;i igi<arrow.to.target n="note50"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.27.1.1.3.0.a">&longs;i verò moueatur ex A <lb/>in M per circumferentiam AM, &longs;ecundùm rectam eius motus <lb/>erit XM. </s> |
| tur pondus ex L moueatur in A per circumferentiam LA, rectus <lb/> | <s id="id.2.1.27.1.1.3.0.b">quare de&longs;cen&longs;us ex L in A æqualis erit de&longs;cen&longs;ui ex A <lb/>in M; tum ob circumferentias æquales, tum propter rectas li <lb/>neas ip&longs;i AB perpendiculares æquales. </s> |
| eius motus erit <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> lineam LX. &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> moueatur ex A <lb/> | <s id="id.2.1.27.1.1.4.0">ergo idem pondus in L <lb/>æquè graue erit, vt in A, quod e&longs;t fal&longs;um. </s> |
| in M per circum&longs;erentiam AM, <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> rectam eius motus <lb/> | <s id="id.2.1.27.1.1.5.0">cum longé grauius &longs;it <lb/>in A, quàm in L. </s> |
| erit XM. quare de&longs;cen&longs;us ex L in A æqualis erit de&longs;cen&longs;ui ex A <lb/> | |
| in M; tum ob circumferentias æquales, tum propter rectas li <lb/> | |
| neas ip&longs;i AB perpendiculares æquales. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.27.1.1.4.0"> ergo idem pondus in L <lb/> | |
| <expan abbr="æquè">æque</expan> graue erit, vt in A, quod e&longs;t fal&longs;um. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.27.1.1.5.0"> cum <expan abbr="longé">longe</expan> grauius &longs;it <lb/> | |
| in A, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.28.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.28.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.28.1.1.1.0"> <margin.target id="note50"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 3 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.28.1.1.1.0"> <margin.target id="note50"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 3 <emph type="italics"/>Tertii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.29.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.29.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.29.1.1.1.0"> Quamuis autem AMLA æqualiter <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> ip&longs;os de directo <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.1.0">Quamuis autem AMLA æqualiter &longs;ecundùm ip&longs;os de directo <lb/>capiant; dicent forta&longs;&longs;e, quia tamen principium de&longs;cen&longs;us ex L <lb/>&longs;cilicet LD minus de directo capit, quàm principium de&longs;cen&longs;us <lb/>ex A, &longs;cilicet AN; pondus in A grauius erit, quàm in L. </s> |
| capiant; dicent forta&longs;&longs;e, quia tamen principium de&longs;cen&longs;us ex L <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.1.0.a">nam <lb/>cùm circumferentia AN &longs;it ip&longs;i LD (vt &longs;upra po&longs;itum e&longs;t) <lb/>æqualis, quæ &longs;ecundùm ip&longs;os de directo capit CT; LD verò <lb/>de directo capit PO. </s> |
| &longs;cilicet LD minus de directo capit, <expan abbr="quàm">quam</expan> principium de&longs;cen&longs;us <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.1.0.b">ideo pondus grauius erit in A, quàm in L. <lb/></s> |
| ex A, &longs;cilicet AN; pondus in A grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. nam <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.1.0.c">quod &longs;i verum e&longs;&longs;et, &longs;equeretur idem pondus in eodem &longs;itu diuer<lb/>&longs;o duntaxat modo con&longs;ideratum in habitudine ad eundem &longs;itum, <lb/>tum grauius, tum leuius e&longs;&longs;e. </s> |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> circumferentia AN &longs;it ip&longs;i LD (vt &longs;upra po&longs;itum e&longs;t) <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.2.0">quod e&longs;t impo&longs;sibile. </s> |
| æqualis, quæ <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> ip&longs;os de directo capit CT; LD <expan abbr="verò">vero</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.3.0">hoc e&longs;t, &longs;i <lb/>de&longs;cen&longs;um con&longs;ideremus ponderis in L, quatenus ex L in A de­<lb/>&longs;cendit, grauius erit, quàm &longs;i eiu&longs;dem ponderis de&longs;cen&longs;um con­<lb/>&longs;ideremus ex L in D tantùm. </s> |
| de directo capit PO. ideo pondus grauius erit in A, <expan abbr="quàm">quam</expan> in L. <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.4.0">neq; enim negare po&longs;&longs;unt ex ei&longs;­<lb/>demmet dictis, quin de&longs;cen&longs;us ponderis ex L in A de directo ca<lb/>piat LX, &longs;iue PC. </s> |
| quod &longs;i verum e&longs;&longs;et, &longs;equeretur idem pondus in eodem &longs;itu diuer<lb/> | <s>de&longs;cen&longs;us verò AM, quin &longs;imiliter de directo <pb xlink:href="036/01/046.jpg"/>capiat XM: cùm ip&longs;i <lb/>quoq; hoc modo acci­<lb/>piant, atq; ita accipe­<lb/>re &longs;it nece&longs;&longs;e. </s> |
| &longs;o duntaxat modo con&longs;ideratum in habitudine ad eundem &longs;itum, <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.5.0">&longs;i enim li­<lb/>bram DE in AB redire <lb/>demon&longs;trare volunt, com<lb/>parando de&longs;cen&longs;us pon­<lb/>deris in D cum de&longs;cen­<lb/>&longs;u ponderis in E, nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t, vt o&longs;tendant rectum <lb/>de&longs;cen&longs;um OC corre­<lb/>&longs;pondentem circumferen<lb/>tiæ DA maiorem e&longs;&longs;e re<lb/>cto de&longs;cen&longs;u TH circum<lb/><figure id="id.036.01.046.1.jpg" xlink:href="036/01/046/1.jpg"></figure><lb/>ferentiæ EV corre&longs;pondente. </s> |
| tum grauius, tum leuius e&longs;&longs;e. quod e&longs;t impo&longs;sibile. </s> | <s id="id.2.1.29.1.1.6.0">&longs;i enim partem tantùm totius de­<lb/>&longs;cen&longs;us ex D in A acciperent, vt D k; o&longs;tenderentq; magis cape­<lb/>re de directo de&longs;cen&longs;um Dk, quàm æqualis portio de&longs;cen&longs;us ex <lb/>puncto E. </s> |
| | <s>&longs;equetur pondus in D &longs;ecundùm ip&longs;os grauius e&longs;&longs;e pon<lb/>dere in E; & v&longs;q; ad k tantùm deor&longs;um moueri: ita vt libra mo<lb/>ta &longs;it in kI. </s> |
| <s id="id.2.1.29.1.1.2.0"> [quod e&longs;t impo&longs;sibile.] </s> | <s>&longs;imiliter &longs;i libram KI in AB redire demon&longs;trare vo<lb/>lunt accipiendo portionem de&longs;cen&longs;us ex k in A; hoc e&longs;t k S; <lb/>o&longs;tenderentq; k S magis de directo capere, quàm ex aduer&longs;o æ­<lb/>qualis de&longs;cen&longs;us ex puncto I: &longs;imili modo &longs;equetur pondus in k <lb/>grauius e&longs;&longs;e, quàm in I; & v&longs;q; ad S tantùm moueri. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.1.1.7.0">& &longs;i rur&longs;us <lb/>o&longs;tenderent portionem de&longs;cen&longs;us ex S in A, atq; ita deinceps, re<lb/>ctiorem e&longs;&longs;e æquali de&longs;cen&longs;u ponderis oppo&longs;iti; &longs;emper &longs;equetur <lb/>libram SI ad AB propius accedere, nunquam tamen in AB per­<lb/>uenire demon&longs;trabunt. </s> |
| <s id="id.2.1.29.1.1.3.0"> hoc e&longs;t, &longs;i <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.8.0">&longs;i igitur libram DE in AB redire demon<lb/>&longs;trare volunt, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt de&longs;cen&longs;um ponderis ex D in A de di<lb/>recro capere quantitatem lineæ ex puncto D ip&longs;i AB ad rectos <lb/>angulos ductæ accipiant. </s> |
| de&longs;cen&longs;um con&longs;ideremus ponderis in L, quatenus ex L in A de­<lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.9.0">atq; ita, &longs;i æquales de&longs;cen&longs;us DA AN <lb/>inuicem comparemus, qui æqualiter de directo capient OC CT, <lb/>eueniet idem pondus in D æquè graue e&longs;&longs;e, vt in A. </s> |
| &longs;cendit, grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> &longs;i eiu&longs;dem ponderis de&longs;cen&longs;um con­<lb/> | <s>&longs;i verò por<lb/>tiones tantum ex D A accipiamus; grauius erit in A, quàm <lb/>in D. </s> |
| &longs;ideremus ex L in D <expan abbr="tantùm">tantum</expan>. </s> | <s>ergo ex diuer&longs;itate tantùm modi con&longs;iderandi, idem pon<lb/>dus, & grauius, & leuius e&longs;&longs;e continget. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.1.1.10.0">non autem ex ip&longs;a na­<pb n="17" xlink:href="036/01/047.jpg"/>tura rei. </s> |
| <s id="id.2.1.29.1.1.4.0"> neq; enim negare po&longs;&longs;unt ex ei&longs;­<lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.11.0">In&longs;uper ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itio non a&longs;&longs;erit, pondus &longs;ecun<lb/>dùm &longs;itum grauius e&longs;&longs;e, quantò in eodem &longs;itu minus obliquum <lb/>e&longs;t principium ip&longs;ius de&longs;cen&longs;us. </s> |
| demmet dictis, quin de&longs;cen&longs;us ponderis ex L in A de directo ca <lb/> | <s id="id.2.1.29.1.1.12.0">Suppo&longs;itio igitur &longs;uperius alla<lb/>ta, hoc e&longs;t, &longs;ecundùm &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, quantò in eo <lb/>dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us; non &longs;olum ex his, quæ <lb/>diximus, vllo modo concedi pote&longs;t; &longs;ed quoniam huius oppo&longs;i<lb/>tum o&longs;tendere quoq; non e&longs;t difficile: &longs;cilicet idem pondus in <lb/>æqualibus circumferentiis, quò minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us, ibi <lb/>minus grauitare. </s> |
| piat LX, &longs;iue PC. de&longs;cen&longs;us <expan abbr="verò">vero</expan> AM, quin &longs;imiliter de directo | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000050.JPG"/> | |
| capiat XM: <expan abbr="cùm">cum</expan> ip&longs;i <lb/> | |
| quoq; hoc modo acci­<lb/> | |
| piant, atq; ita accipe­<lb/> | |
| re &longs;it nece&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.5.0"> &longs;i enim li­<lb/> | |
| bram DE in AB redire <lb/> | |
| demon&longs;trare volunt, com<lb/> | |
| parando de&longs;cen&longs;us pon­<lb/> | |
| deris in D cum de&longs;cen­<lb/> | |
| &longs;u ponderis in E, nece&longs;&longs;e <lb/> | |
| e&longs;t, vt o&longs;tendant rectum <lb/> | |
| de&longs;cen&longs;um OC corre­<lb/> | |
| &longs;pondentem circumferen<lb/> | |
| tiæ DA maiorem e&longs;&longs;e re<lb/> | |
| cto de&longs;cen&longs;u TH circum<lb/> | |
| <figure id="fig29" place="text"> </figure><lb/> | |
| ferentiæ EV corre&longs;pondente. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.6.0"> &longs;i enim partem <expan abbr="tantùm">tantum</expan> totius de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;us ex D in A acciperent, vt D k; o&longs;tenderentq; magis cape­<lb/> | |
| re de directo de&longs;cen&longs;um Dk, <expan abbr="quàm">quam</expan> æqualis portio de&longs;cen&longs;us ex <lb/> | |
| puncto E. &longs;equetur pondus in D <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> ip&longs;os grauius e&longs;&longs;e pon<lb/> | |
| dere in E; & v&longs;q; ad k <expan abbr="tantùm">tantum</expan> deor&longs;um moueri: ita vt libra mo<lb/> | |
| ta &longs;it in kI. &longs;imiliter &longs;i libram KI in AB redire demon&longs;trare vo<lb/> | |
| lunt accipiendo portionem de&longs;cen&longs;us ex k in A; hoc e&longs;t k S; <lb/> | |
| o&longs;tenderentq; k S magis de directo capere, <expan abbr="quàm">quam</expan> ex aduer&longs;o æ­<lb/> | |
| qualis de&longs;cen&longs;us ex puncto I: &longs;imili modo &longs;equetur pondus in k <lb/> | |
| grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quàm">quam</expan> in I; & v&longs;q; ad S <expan abbr="tantùm">tantum</expan> moueri. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.7.0"> & &longs;i rur&longs;us <lb/> | |
| o&longs;tenderent portionem de&longs;cen&longs;us ex S in A, atq; ita deinceps, re<lb/> | |
| ctiorem e&longs;&longs;e æquali de&longs;cen&longs;u ponderis oppo&longs;iti; &longs;emper &longs;equetur <lb/> | |
| libram SI ad AB propius accedere, nunquam tamen in AB per­<lb/> | |
| uenire demon&longs;trabunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.8.0"> &longs;i igitur libram DE in AB redire demon<lb/> | |
| &longs;trare volunt, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt de&longs;cen&longs;um ponderis ex D in A de di <lb/> | |
| recro capere quantitatem lineæ ex puncto D ip&longs;i AB ad rectos <lb/> | |
| angulos ductæ accipiant. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.9.0"> atq; ita, &longs;i æquales de&longs;cen&longs;us DA AN <lb/> | |
| inuicem comparemus, qui æqualiter de directo capient OC CT, <lb/> | |
| cueniet idem pondus in D <expan abbr="æquè">æque</expan> graue e&longs;&longs;e, vt in A. &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> por<lb/> | |
| tiones tantum ex D A accipiamus; grauius erit in A, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| in D. ergo ex diuer&longs;itate <expan abbr="tantùm">tantum</expan> modi con&longs;iderandi, idem pon<lb/> | |
| dus, & grauius, & leuius e&longs;&longs;e continget. non autem exip&longs;a na­ | |
| <pb n="17" xlink:href="pagethumb-la/00000051.JPG"/> | |
| tura rei. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.10.0"> [non autem exip&longs;a na­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000052.JPG"/> | |
| tura rei.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.11.0"> In&longs;uper ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itio non a&longs;&longs;erit, pondus &longs;ecun<lb/> | |
| <expan abbr="dùm">dum</expan> &longs;itum grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quantò">quanto</expan> in eodem &longs;itu minus obliquum <lb/> | |
| e&longs;t principium ip&longs;ius de&longs;cen&longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.1.1.12.0"> Suppo&longs;itio igitur &longs;uperius alla<lb/> | |
| ta, hoc e&longs;t, <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quantò">quanto</expan> in eo <lb/> | |
| dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us; non &longs;olum ex his, quæ <lb/> | |
| diximus, vllo modo concedi pote&longs;t; &longs;ed quoniam huius oppo&longs;i<lb/> | |
| tum o&longs;tendere quoq; non e&longs;t difficile: &longs;cilicet idem pondus in <lb/> | |
| æqualibus circumferentiis, <expan abbr="quò">quo</expan> minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us, ibi <lb/> | |
| minus grauitare. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.29.1.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.29.1.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.29.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.29.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.1.0"> Sint enim vt prius cir <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.1.0">Sint enim vt prius cir<lb/><expan abbr="cumferentræ">cumferentiae</expan> AL AM <lb/>inter &longs;e &longs;e æquales; &longs;itq; <lb/>punctum L propè F. </s> |
| cumferentræ AL AM <lb/> | <s>& <lb/>connectatur LM, quæ <lb/>ip&longs;i AB perpendicularis <lb/>erit. </s> |
| inter &longs;e &longs;e æquales; &longs;itq; <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.2.0">& LX ip&longs;i XM <lb/>æqualis. </s> |
| punctum L <expan abbr="propè">prope</expan> F. & <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.3.0">deinde propè <lb/>M inter MG quoduis <lb/>accipiatur punctum P. <lb/>fiatq; circumferentia PO <lb/>circumferentiæ AM æ­<lb/>qualis. </s> |
| connectatur LM, quæ <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.4.0">erit punctum O <lb/><figure id="id.036.01.047.1.jpg" xlink:href="036/01/047/1.jpg"></figure><expan abbr="propè"><lb/>prope</expan> A. </s> |
| ip&longs;i AB perpendicularis <lb/> | <s>connectanturq; CL, CO, CM, CP, OP. </s> |
| erit. & LX ip&longs;i XM <lb/> | <s>& à <lb/>puncto P ip&longs;i OC perpendicularis ducatur PN. </s> |
| æqualis. </s> | <s id="id.2.1.29.2.1.4.0.a">& quoniam cir<lb/>cumferentia AM circumferentiæ OP e&longs;t æqualis: erit angu­<lb/>lus <arrow.to.target n="note51"></arrow.to.target>ACM æqualis angulo OCP; & angulus CXM rectus re­<lb/>cto CNP e&longs;t æqualis: erit quoq; reliquus XMC trianguli MCX <arrow.to.target n="note52"></arrow.to.target><lb/>reliquo NPC trianguli PCN æqualis. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.2.1.5.0">&longs;ed & latus CM lateri <arrow.to.target n="note53"></arrow.to.target><lb/>CP e&longs;t æquale: ergo triangulum MCX triangulo PCN æquale <lb/>erit. </s> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.2.0"> [& LX ip&longs;i XM <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.6.0">latu&longs;q; MX lateri NP æquale. </s> |
| æqualis.] </s> | <s id="id.2.1.29.2.1.7.0">quare linea PN ip&longs;i LX æqua<lb/>lis erit. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.2.1.8.0">ducatur præterea à puncto O linea OT ip&longs;i AC æqui<lb/>di&longs;tans, quæ NP &longs;ecet in V. </s> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.3.0"> deinde <expan abbr="propè">prope</expan> <lb/> | <s>atq; ip&longs;i OT à puncto P perpendi<lb/>cularis ducatur, quæ quidem inter OV cadere non pote&longs;t; nam <lb/>cùm angulus ONV &longs;it rectus; erit OVN acutus. </s> |
| M inter MG quoduis <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.9.0">quare OVP <arrow.to.target n="note54"></arrow.to.target><lb/>obtu&longs;us erit. </s> |
| accipiatur punctum P. <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.10.0">non igitur linea à puncto P ip&longs;i OT intra OV <pb xlink:href="036/01/048.jpg"/>perpendicularis cadet. </s> |
| fiatq; circumferentia PO <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.11.0"><lb/>duo enim anguli vnius <lb/>trianguli, vnus quidem <lb/>rectus, alter verò ob­<lb/>tu&longs;us e&longs;&longs;et. </s> |
| circumferentiæ AM æ­<lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.12.0">quod e&longs;t im<lb/>po&longs;sibile. </s> |
| qualis. </s> | <s id="id.2.1.29.2.1.13.0">cadet ergo in <lb/>linea OT in parte VT. <lb/></s> |
| | <s>&longs;itq; PT. erit PT &longs;ecun<lb/>dùm ip&longs;os rectus circum<lb/>ferentiæ OP de&longs;cen&longs;us. </s> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.4.0"> erit punctum O <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.14.0"><lb/>Quoniam igitur angulus <lb/>ONV e&longs;t rectus; erit <lb/><arrow.to.target n="note55"></arrow.to.target>linea OV ip&longs;a ON ma<lb/>ior. </s> |
| <figure id="fig30" place="text"> </figure><expan abbr="propè"><lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.15.0">quare OT ip&longs;a <lb/><figure id="id.036.01.048.1.jpg" xlink:href="036/01/048/1.jpg"></figure><lb/>quoq; ON maior exi&longs;tet. </s> |
| prope</expan> A. connectanturq; CL, CO, CM, CP, OP. & <expan abbr="à">a</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.16.0">Cùm itaq; linèa OP angulos &longs;ubten­<lb/>dat rectos ONP OTP; erit quadratum ex OP quadratis ex <lb/><arrow.to.target n="note56"></arrow.to.target>ON NP &longs;imul &longs;umptis æquale. </s> |
| puncto P ip&longs;i OC perpendicularis ducatur PN. </s> | <s id="id.2.1.29.2.1.17.0">&longs;imiliter quadratis ex OT TP <lb/>&longs;imul æquale. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.2.1.18.0">quare quadrata &longs;imul ex ON NP quadratis ex <lb/>OT TP &longs;imul æqualia erunt. </s> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.4.0.a"> & quoniam cir<lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.19.0">quadratum autem ex OT maius <lb/>e&longs;t quadrato ex ON; cum linea OT &longs;it ip&longs;a ON maior. </s> |
| cumferentia AM circumferentiæ OP e&longs;t æqualis: erit angu­<lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.20.0">ergo qua<lb/>dratum ex NP maius erit quadrato ex TP. </s> |
| lus <arrow.to.target n="note51"></arrow.to.target> ACM æqualis angulo OCP; & angulus CXM rectus re­<lb/> | <s>ac propterea linea <lb/>TP minor erit linea PN, & linea LX. </s> |
| cto CNP e&longs;t æqualis: erit quoq; reliquus XMC trianguli MCX <arrow.to.target n="note52"></arrow.to.target><lb/> | <s>minus obliquus igitur e&longs;t <lb/>de&longs;cen&longs;us arcus LA, quàm arcus OP. </s> |
| reliquo NPC trianguli PCN æqualis. </s> | <s id="id.2.1.29.2.1.20.0.a">ergo pondus in L, ex ip<lb/>&longs;orum dictis, grauius erit, quàm in O. quod ex iis, quæ &longs;upra di<lb/>ximus e&longs;t manife&longs;tè fal&longs;um, cùm pondus in O grauius &longs;it, quàm <lb/>in L. </s> |
| | <s id="id.2.1.29.2.1.20.0.b">non igitur ex rectiori, & obliquiori motu ita accepto col­<lb/>ligi pote&longs;t, &longs;ecundùm &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, quantò in eo<lb/>dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us. </s> |
| <s id="id.2.1.29.2.1.5.0"> &longs;ed & latus CM lateri <arrow.to.target n="note53"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.21.0">Atq; hinc oritur omnis <lb/>fermé ip&longs;orum error in hac re, atq; deceptio: nam quamuis per <lb/>accidens interdum ex fal&longs;is &longs;equatur verum, per &longs;e tamen ex fal<lb/>&longs;is fal&longs;um &longs;equitur, quemadmodum ex veris &longs;emper verum, nil <lb/>idcirco mirum, &longs;i dum fal&longs;a accipiunt; illi&longs;q; tanquam veri&longs;si­<lb/>mis innituntur; fal&longs;i&longs;sima omninò colligunt, atq; concludunt. </s> |
| CP e&longs;t æquale: ergo triangulum MCX triangulo PCN æquale <lb/> | <s id="id.2.1.29.2.1.22.0"><lb/>decipiuntur quinetiam, dùm libræ contemplationem mathemati<lb/>cè &longs;impliciter a&longs;&longs;ummunt; cùm eius con&longs;ideratio &longs;it pror&longs;us me­<lb/>chanica: nec vllo modo ab&longs;q; vero motu, ac ponderibus (en­<pb n="18" xlink:href="036/01/049.jpg"/>tibus omninò naturalibus) de ip&longs;a &longs;ermo haberi po&longs;sit: &longs;ine qui­<lb/>bus eorum, quæ libræ accidunt, veræ caulæ reperiri nullo mo <lb/>do po&longs;sint. </s> |
| erit. latu&longs;q; MX lateri NP æquale. quare linea PN ip&longs;i LX æqua <lb/> | |
| lis erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.6.0"> [latu&longs;q; MX lateri NP æquale.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.7.0"> [quare linea PN ip&longs;i LX æqua <lb/> | |
| lis erit.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.8.0"> ducatur præterea <expan abbr="à">a</expan> puncto O linea OT ip&longs;i AC æqui <lb/> | |
| di&longs;tans, quæ NP &longs;ecet in V. atq; ip&longs;i OT <expan abbr="à">a</expan> puncto P perpendi<lb/> | |
| cularis ducatur, quæ quidem inter OV cadere non pote&longs;t; nam <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> angulus ONV &longs;it rectus; erit OVN acutus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.9.0"> quare OVP <arrow.to.target n="note54"></arrow.to.target><lb/> | |
| obtu&longs;us erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.10.0"> non igitur linea <expan abbr="à">a</expan> puncto P ip&longs;i OT intra OV | |
| <pb n="18" xlink:href="pagethumb-la/00000053.JPG"/> | |
| perpendicularis cadet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.11.0"> <lb/> | |
| duo enim anguli vnius <lb/> | |
| trianguli, vnus quidem <lb/> | |
| rectus, alter <expan abbr="verò">vero</expan> ob­<lb/> | |
| tu&longs;us e&longs;&longs;et. quod e&longs;t im <lb/> | |
| po&longs;sibile. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.12.0"> [quod e&longs;t im<lb/> | |
| po&longs;sibile.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.13.0"> cadet ergo in <lb/> | |
| linea OT in parte VT. <lb/> | |
| &longs;itq; PT. erit PT &longs;ecun<lb/> | |
| <expan abbr="dùm">dum</expan> ip&longs;os rectus circum<lb/> | |
| ferentiæ OP de&longs;cen&longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.14.0"> <lb/> | |
| Quoniam igitur angulus <lb/> | |
| ONV e&longs;t rectus; erit <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note55"></arrow.to.target> linea OV ip&longs;a ON ma<lb/> | |
| ior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.15.0"> quare OT ip&longs;a <lb/> | |
| <figure id="fig31" place="text"> </figure><lb/> | |
| quoq; ON maior exi&longs;tet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.16.0"> <expan abbr="Cùm">Cum</expan> itaq; <expan abbr="linèa">linea</expan> OP angulos &longs;ubten­<lb/> | |
| dat rectos ONP OTP; erit quadratum ex OP quadratis ex <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note56"></arrow.to.target> ON NP &longs;imul &longs;umptis æquale. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.17.0"> &longs;imiliter quadratis ex OT TP <lb/> | |
| &longs;imul æquale. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.18.0"> quare quadrata &longs;imul ex ON NP quadratis ex <lb/> | |
| OT TP &longs;imul æqualia erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.19.0"> quadratum autem ex OT maius <lb/> | |
| e&longs;t quadrato ex ON; cum linea OT &longs;it ip&longs;a ON maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.20.0"> ergo qua<lb/> | |
| dratum ex NP maius erit quadrato ex TP. ac propterea linea <lb/> | |
| TP minor erit linea PN, & linea LX. minus obliquus igitur e&longs;t <lb/> | |
| de&longs;cen&longs;us arcus LA, <expan abbr="quàm">quam</expan> arcus OP. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.20.0.a"> ergo pondus in L, ex ip<lb/> | |
| &longs;orum dictis, grauius erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in O. quod ex iis, quæ &longs;upra di<lb/> | |
| ximus e&longs;t <expan abbr="manife&longs;tè">manife&longs;te</expan> fal&longs;um, <expan abbr="cùm">cum</expan> pondus in O grauius &longs;it, <expan abbr="quàm">quam</expan> <lb/> | |
| in L. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.20.0.b"> non igitur ex rectiori, & obliquiori motu ita accepto col­<lb/> | |
| ligi pote&longs;t, <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quantò">quanto</expan> in eo <lb/> | |
| dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.21.0"> Atq; hinc oritur omnis <lb/> | |
| <expan abbr="fermé">ferme</expan> ip&longs;orum error in hacre, atq; deceptio: nam quamuis per <lb/> | |
| accidens interdum ex fal&longs;is &longs;equatur verum, per &longs;e tamen ex fal<lb/> | |
| &longs;is fal&longs;um &longs;equitur, quemadmodum ex veris &longs;emper verum, nil <lb/> | |
| idcirco mirum, &longs;i dum fal&longs;a accipiunt; illi&longs;q; tanquam veri&longs;si­<lb/> | |
| mis innituntur; fal&longs;i&longs;sima <expan abbr="omninò">omnino</expan> colligunt, atq; concludunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.29.2.1.22.0"> <lb/> | |
| decipiuntur quinetiam, <expan abbr="dùm">dum</expan> libræ contemplationem mathemati<lb/> | |
| <expan abbr="cè">ce</expan> &longs;impliciter a&longs;&longs;ummunt; <expan abbr="cùm">cum</expan> eius con&longs;ideratio &longs;it pror&longs;us me­<lb/> | |
| chanica: nec vllo modo ab&longs;q; vero motu, ac ponderibus (en­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000054.JPG"/> | |
| tibus <expan abbr="omninò">omnino</expan> naturalibus) de ip&longs;a &longs;ermo haberi po&longs;sit: &longs;ine qui­<lb/> | |
| bus eorum, quæ libræ accidunt, veræ caulæ reperiri nullo mo <lb/> | |
| do po&longs;sint. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.29.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.29.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.29.2.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.29.2.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.30.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.30.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.30.1.1.1.0"> <margin.target id="note51"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 27 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.1.0"> <margin.target id="note51"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 27 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.30.1.1.2.0"> <margin.target id="note52"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 32 <emph type="italics"/>primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.2.0"> <margin.target id="note52"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 32 <emph type="italics"/>primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.30.1.1.3.0"> <margin.target id="note53"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.3.0"> <margin.target id="note53"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.30.1.1.4.0"> <margin.target id="note54"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 13 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.4.0"> <margin.target id="note54"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 13 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.30.1.1.5.0"> <margin.target id="note55"></margin.target>19 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.5.0"> <margin.target id="note55"></margin.target>19 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.30.1.1.6.0"> <margin.target id="note56"></margin.target>47 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.30.1.1.6.0"> <margin.target id="note56"></margin.target>47 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.31.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.31.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.31.1.1.1.0"> Præterea &longs;i adhuc &longs;up<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.1.0">Præterea &longs;i adhuc &longs;up<lb/>po&longs;itionem conceda­<lb/>mus; à con&longs;ideratione <lb/>libræ longè recedunt; <lb/>dum eo pacto, vt libra <lb/>DE in AB redire de­<lb/>beat, di&longs;currunt. </s> |
| po&longs;itionem conceda­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.2.0">&longs;emper <lb/>enim alterum pondus <lb/>&longs;eor&longs;um accipiunt, putá <lb/>D, vel E; ac &longs;i modò <expan abbr="vnũ">vnum</expan> <lb/>modò alterum in libra <lb/>con&longs;titutum e&longs;&longs;et, nec <lb/>vllo modo ambo con­<lb/><figure id="id.036.01.049.1.jpg" xlink:href="036/01/049/1.jpg"></figure><lb/>nexa; cuius tamen oppo&longs;itum omninò fieri oportet; neq; alterum <lb/>&longs;ine altero rectè con&longs;iderari pote&longs;t; cùm de ip&longs;is in libra con&longs;ti­<lb/>tutis &longs;ermo habeatur. </s> |
| mus; <expan abbr="à">a</expan> con&longs;ideratione <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.3.0">cùm enim dicunt, de&longs;cen&longs;um ponderis in <lb/>D minus obliquum e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;u ponderis in E; erit pondus in <lb/>D per &longs;uppo&longs;itionem grauius pondere in E: quare cùm &longs;it graui­<lb/>us, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um moueri, libramq; DE in AB redire: di<lb/>&longs;cur&longs;us i&longs;te nullius pror&longs;us momenti e&longs;t. </s> |
| libræ <expan abbr="longè">longe</expan> recedunt; <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.4.0">Primùm quidem &longs;em­<lb/>per argumentantur, ac &longs;i pondera in DE de&longs;cendere debeant, <lb/>vnius tantùm &longs;ine alterius connexione con&longs;iderando de&longs;cen&longs;um. </s> |
| dum eo pacto, vt libra <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.5.0"><lb/>po&longs;tremò tamen ob ponderum de&longs;cen&longs;uum comparationem colli­<lb/>gentes inferunt, pondus in D deor&longs;um moueri, & pondus in E <lb/>&longs;ur&longs;um, vtraq; &longs;imul in libra inuicem connexa accipientes. </s> |
| DE in AB redire de­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.6.0"><expan abbr="ve­rùm">ve­<lb/>rum</expan> ex ii&longs;demmet, quibus vtuntur, principiis, ac demon&longs;tratio<lb/>nibus, oppo&longs;itum eius, quod defendere conantur, facillimè col­<lb/>ligi pote&longs;t. </s> |
| beat, di&longs;currunt. </s> | <s id="id.2.1.31.1.1.7.0">Nam &longs;i comparetur de&longs;cen&longs;us ponderis in D cum a­<lb/>&longs;cen&longs;u ponderis in E, vt ductis EK DH ip&longs;i AB perpendicula­<lb/>ribus; cùm angulus DCH &longs;it æqualis angulo ECk; & angulus <arrow.to.target n="note57"></arrow.to.target><lb/>DHC rectus æqualis e&longs;t recto E k C; & latus DC lateri CE æqua <lb/>le: erit triangulum CDH triangulo CEk æquale, & latus DH la-<arrow.to.target n="note58"></arrow.to.target><pb xlink:href="036/01/050.jpg"/>teri Ek æquale. </s> |
| | <s id="id.2.1.31.1.1.8.0">cùm <lb/>autem angulus DCA <lb/>&longs;it angulo ECB æqua­<lb/>lis: erit quoq; circum­<lb/>ferentia DA <expan abbr="cirferen">circumferen</expan>­<lb/>tiæ BE æqualis. </s> |
| <s id="id.2.1.31.1.1.2.0"> &longs;emper <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.9.0">dum <lb/>itaq; pondus in D de­<lb/>&longs;cendit per circumfe­<lb/>rentiam DA, pondus <lb/>in E per circumferen­<lb/>tiam EB ip&longs;i DA æ­<lb/>qualem a&longs;cendit. </s> |
| enim alterum pondus <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.10.0">& de­<lb/>&longs;cen&longs;us <expan abbr="põderis">ponderis</expan> in D de <lb/>directo (more <expan abbr="ip&longs;orũ">ip&longs;orum</expan>) <lb/><figure id="id.036.01.050.1.jpg" xlink:href="036/01/050/1.jpg"></figure><lb/>capiet DH; a&longs;cen&longs;us verò ponderis in E de directo capiet Ek ip<lb/>&longs;i DH æqualem: erit itaq; de&longs;cen&longs;us ponderis in D a&longs;cen&longs;ui pon<lb/>deris in E æqualis, & qualis erit propen&longs;io vnius ad motum deor<lb/>sum, talis etiam erit re&longs;i&longs;tentia alterius ad motum &longs;ur&longs;um. </s> |
| &longs;eor&longs;um accipiunt, <expan abbr="putá">puta</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.11.0">re­<lb/>&longs;i&longs;tentia &longs;cilicet violentiæ ponderis in E in a&longs;cen&longs;u naturali po­<lb/>tentiæ ponderis in D in de&longs;cen&longs;u contrà nitendo apponitur; cùm <lb/>&longs;it ip&longs;i æqualis. </s> |
| D, vel E; ac &longs;i <expan abbr="modò">modo</expan> <expan abbr="vnũ">vnum</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.12.0">quò enim pondus in D naturali potentia deor<lb/>&longs;um velocius de&longs;cendit, eò tardius pondus in E violenter a&longs;cendit. </s> |
| <expan abbr="modò">modo</expan> alterum in libra <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.13.0"><lb/>quare neutrum ip&longs;orum alteri præponderabit, cùm ab æquali non <lb/>proueniat actio. </s> |
| con&longs;titutum e&longs;&longs;et, nec <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.14.0">Non igitur pondus in D pondus in E &longs;ur&longs;um <lb/>mouebit. </s> |
| vllo modo ambo con­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.15.0">&longs;i enim moueret; nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, pondus in D maiorem <lb/>habere virtutem de&longs;cendendo, quàm pondus in E a&longs;cendendo; <lb/>&longs;ed hæc &longs;unt æqualia: ergo pondera manebunt. </s> |
| <figure id="fig32" place="text"> </figure><lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.16.0">& grauitas pon­<lb/>deris in D grauitati ponderis in E æqualis erit. </s> |
| nexa; cuius tamen oppo&longs;itum <expan abbr="omninò">omnino</expan> fieri oportet; neq; alterum <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.17.0">Præterea quoniam <lb/>&longs;upponunt, quò pondus à linea directionis FG magis di&longs;tat, eò <lb/>grauius e&longs;&longs;e: Idcirco ductis quoq; à punctis DE ip&longs;i FG perpen<lb/>dicularibus DO EI; &longs;imili modo demon&longs;trabitur, triangulum <lb/>CDO triangulo CEI æqualem e&longs;&longs;e: & lineam DO ip&longs;i EI æqua<lb/>lem. </s> |
| &longs;ine altero <expan abbr="rectè">recte</expan> con&longs;iderari pote&longs;t; <expan abbr="cùm">cum</expan> de ip&longs;is in libra con&longs;ti­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.18.0">tam igitur di&longs;tat à linea FG pondus in D, quàm pondus in <lb/>E. </s> |
| tutis &longs;ermo habeatur. </s> | <s>ex ip&longs;orum igitur rationibus, atq; &longs;uppo&longs;itionibus, pondera <lb/>in DE æquè grauia erunt. </s> |
| | <s id="id.2.1.31.1.1.19.0">Amplius quid prohibet, quin libram <lb/>DE ex nece&longs;sitate in FG moueri &longs;imili ratione o&longs;tendatur? </s> |
| <s id="id.2.1.31.1.1.3.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> enim dicunt, de&longs;cen&longs;um ponderis in <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.20.0">Pri­<pb n="19" xlink:href="036/01/051.jpg"/>mùm quidem ex eorummet demon&longs;trationibus colligi pote&longs;t, a­<lb/>&longs;cen&longs;um ponderis in E ver&longs;us B rectiorem e&longs;&longs;e a&longs;cen&longs;u ponderis <lb/>in D ver&longs;us F; hoc e&longs;t minus capere de directo a&longs;cen&longs;um pon­<lb/>deris in D in arcubus æqualibus a&longs;cen&longs;u ponderis in E. </s> |
| D minus obliquum e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;u ponderis in E; erit pondus in <lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.20.0.a">&longs;uppona<lb/>tur ergo &longs;ecundùm &longs;itum pondus leuius e&longs;&longs;e, quantò in eodem &longs;i­<lb/>tu minus rectus e&longs;t a&longs;cen&longs;us: quæ quidem &longs;uppo&longs;itio, adeò ma­<lb/>nife&longs;ta e&longs;&longs;e videtur, veluti ip&longs;orum altera. </s> |
| D per &longs;uppo&longs;itionem grauius pondere in E: quare <expan abbr="cùm">cum</expan> &longs;it graui­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.21.0">Quoniam igitur a&longs;cen­<lb/>&longs;us ponderis in E rectior e&longs;t a&longs;cen&longs;u ponderis in D; per &longs;uppo&longs;i­<lb/>tionem pondus in D leuius erit pondere in E. ergo pondus in <lb/>D &longs;ur&longs;um à pondere in E mouebitur, ita vt libra in FG perue<lb/>niat. </s> |
| us, nece&longs;&longs;e e&longs;t deor&longs;um moueri, libramq; DE in AB redire: di<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.22.0">atq; ita demon&longs;trari poterit, libram DE in FG moueri.<lb/></s> |
| &longs;cur&longs;us i&longs;te nullius pror&longs;us momenti e&longs;t. </s> | <s id="id.2.1.31.1.1.23.0">quæ quidem demon&longs;tratio inutilis e&longs;t pror&longs;us, ea&longs;demq; patitur <lb/>difficultates. </s> |
| | <s id="id.2.1.31.1.1.24.0">licet enim tanquàm verum admittatur pondus in E <lb/>a&longs;cendendo grauius e&longs;&longs;e pondere in D &longs;imiliter a&longs;cendendo, <lb/>non tamen ex hoc &longs;equitur, pondus in E de&longs;cendendo grauius <lb/>e&longs;&longs;e pondere in D a&longs;cendendo. </s> |
| <s id="id.2.1.31.1.1.4.0"> <expan abbr="Primùm">Primum</expan> quidem &longs;em­<lb/> | <s id="id.2.1.31.1.1.25.0">Neutra igitur harum demon­<lb/>&longs;trationum libram DE, vel in AB redire, vel in FG moue­<lb/>ri, o&longs;tendentium, vera e&longs;t. </s> |
| per argumentantur, ac &longs;i pondera in DE de&longs;cendere debeant, <lb/> | |
| vnius <expan abbr="tantùm">tantum</expan> &longs;ine alterius connexione con&longs;iderando de&longs;cen&longs;um. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.5.0"> <lb/> | |
| <expan abbr="po&longs;tremò">po&longs;tremo</expan> tamen ob ponderum de&longs;cen&longs;uum comparationem colli­<lb/> | |
| gentes inferunt, pondus in D deor&longs;um moueri, & pondus in E <lb/> | |
| &longs;ur&longs;um, vtraq; &longs;imul in libra inuicem connexa accipientes. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.6.0"> <expan abbr="ve­rùm">ve­<lb/> | |
| rum</expan> ex ii&longs;demmet, quibus vtuntur, principiis, ac demon&longs;tratio<lb/> | |
| nibus, oppo&longs;itum eius, quod defendere conantur, <expan abbr="facillimè">facillime</expan> col­<lb/> | |
| ligi pote&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.7.0"> Nam &longs;i comparetur de&longs;cen&longs;us ponderis in D cum a­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;u ponderis in E, vt ductis EK DH ip&longs;i AB perpendicula­<lb/> | |
| ribus; <expan abbr="cùm">cum</expan> angulus DCH &longs;it æqualis angulo ECk; & angulus <arrow.to.target n="note57"></arrow.to.target><lb/> | |
| DHC rectus æqualis e&longs;t recto E k C; & latus DC lateri CE æqua <lb/> | |
| le: erit triangulum CDH triangulo CEk æquale, & latus DH la-<arrow.to.target n="note58"></arrow.to.target> | |
| <pb n="19" xlink:href="pagethumb-la/00000055.JPG"/> | |
| teri Ek æquale. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.8.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| autem angulus DCA <lb/> | |
| &longs;it angulo ECB æqua­<lb/> | |
| lis: erit quoq; circum­<lb/> | |
| ferentia DA cirferen­<lb/> | |
| tiæ BE æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.9.0"> dum <lb/> | |
| itaq; pondus in D de­<lb/> | |
| &longs;cendit per circumfe­<lb/> | |
| rentiam DA, pondus <lb/> | |
| in E per circumferen­<lb/> | |
| tiam EB ip&longs;i DA æ­<lb/> | |
| qualem a&longs;cendit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.10.0"> & de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;us <expan abbr="põderis">ponderis</expan> in D de <lb/> | |
| directo (more <expan abbr="ip&longs;orũ">ip&longs;orum</expan>) <lb/> | |
| <figure id="fig33" place="text"> </figure><lb/> | |
| capiet DH; a&longs;cen&longs;us <expan abbr="verò">vero</expan> ponderis in E de directo capiet Ek ip<lb/> | |
| &longs;i DH æqualem: erit itaq; de&longs;cen&longs;us ponderis in D a&longs;cen&longs;ui pon<lb/> | |
| deris in E æqualis, & qualis erit propen&longs;io vnius ad motum deor<lb/> | |
| sum, talis etiam erit re&longs;i&longs;tentia alterius ad motum &longs;ur&longs;um. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.11.0"> re­<lb/> | |
| &longs;i&longs;tentia &longs;cilicet violentiæ ponderis in E in a&longs;cen&longs;u naturali po­<lb/> | |
| tentiæ ponderis in D in de&longs;cen&longs;u <expan abbr="contrà">contra</expan> nitendo apponitur; <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| &longs;it ip&longs;i æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.12.0"> <expan abbr="quò">quo</expan> enim pondus in D naturali potentia deor<lb/> | |
| &longs;um velocius de&longs;cendit, <expan abbr="eò">eo</expan> tardius pondus in E violenter a&longs;cendit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.13.0"> <lb/> | |
| quare neutrum ip&longs;orum alteri præponderabit, <expan abbr="cùm">cum</expan> ab æquali non <lb/> | |
| proueniat actio. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.14.0"> Non igitur pondus in D pondus in E &longs;ur&longs;um <lb/> | |
| mouebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.15.0"> &longs;i enim moueret; nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et, pondus in D maiorem <lb/> | |
| habere virtutem de&longs;cendendo, <expan abbr="quàm">quam</expan> pondus in E a&longs;cendendo; <lb/> | |
| &longs;ed hæc &longs;unt æqualia: ergo pondera manebunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.16.0"> & grauitas pon­<lb/> | |
| deris in D grauitati ponderis in E æqualis erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.17.0"> Præterea quoniam <lb/> | |
| &longs;upponunt, <expan abbr="quò">quo</expan> pondus <expan abbr="à">a</expan> linea directionis FG magis di&longs;tat, <expan abbr="eò">eo</expan> <lb/> | |
| grauius e&longs;&longs;e: Idcirco ductis quoq; <expan abbr="à">a</expan> punctis DE ip&longs;i FG perpen<lb/> | |
| dicularibus DO EI; &longs;imili modo demon&longs;trabitur, triangulum <lb/> | |
| CDO triangulo CEI æqualem e&longs;&longs;e: & lineam DO ip&longs;i EI æqua<lb/> | |
| lem. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.18.0"> tam igitur di&longs;tat <expan abbr="à">a</expan> linea FG pondus in D, <expan abbr="quàm">quam</expan> pondus in <lb/> | |
| E. ex ip&longs;orum igitur rationibus, atq; &longs;uppo&longs;itionibus, pondera <lb/> | |
| in DE <expan abbr="æquè">æque</expan> grauia erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.19.0"> Amplius quid prohibet, quin libram <lb/> | |
| DE ex nece&longs;sitate in FG moueri &longs;imili ratione o&longs;tendatur? </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.20.0"> Pri­ | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000056.JPG"/> | |
| <expan abbr="mùm">mum</expan> quidem ex eorummet demon&longs;trationibus colligi pote&longs;t, a­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;um ponderis in E ver&longs;us B rectiorem e&longs;&longs;e a&longs;cen&longs;u ponderis <lb/> | |
| in D ver&longs;us F; hoc e&longs;t minus capere de directo a&longs;cen&longs;um pon­<lb/> | |
| deris in D in arcubus æqualibus a&longs;cen&longs;u ponderis in E. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.20.0.a"> &longs;uppona<lb/> | |
| tur ergo <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> &longs;itum pondus leuius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quantò">quanto</expan> in eodem &longs;i­<lb/> | |
| tu minus rectus e&longs;t a&longs;cen&longs;us: quæ quidem &longs;uppo&longs;itio, <expan abbr="adeò">adeo</expan> ma­<lb/> | |
| nife&longs;ta e&longs;&longs;e videtur, veluti ip&longs;orum altera. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.21.0"> Quoniam igitur a&longs;cen­<lb/> | |
| &longs;us ponderis in E rectior e&longs;t a&longs;cen&longs;u ponderis in D; per &longs;uppo&longs;i­<lb/> | |
| tionem pondus in D leuius erit pondere in E. ergo pondus in <lb/> | |
| D &longs;ur&longs;um <expan abbr="à">a</expan> pondere in E mouebitur, ita vt libra in FG perue<lb/> | |
| niat. atq; ita demon&longs;trari poterit, libram DE in FG moueri. <lb/> | |
| quæ quidem demon&longs;tratio inutilis e&longs;t pror&longs;us, ea&longs;demq; patitur <lb/> | |
| difficultates. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.22.0"> [atq; ita demon&longs;trari poterit, libram DE in FG moueri.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.23.0"> [<lb/> | |
| quæ quidem demon&longs;tratio inutilis e&longs;t pror&longs;us, ea&longs;demq; patitur <lb/> | |
| difficultates.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.24.0"> licet enim <expan abbr="tanquàm">tanquam</expan> verum admittatur pondus in E <lb/> | |
| a&longs;cendendo grauius e&longs;&longs;e pondere in D &longs;imiliter a&longs;cendendo, <lb/> | |
| non tamen ex hoc &longs;equitur, pondus in E de&longs;cendendo grauius <lb/> | |
| e&longs;&longs;e pondere in D a&longs;cendendo. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.31.1.1.25.0"> Neutra igitur harum demon­<lb/> | |
| &longs;trationum libram DE, vel in AB redire, vel in FG moue­<lb/> | |
| ri, o&longs;tendentium, vera e&longs;t. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.31.1.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.31.1.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.31.1.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.31.1.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.32.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.32.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.32.1.1.1.0"> <margin.target id="note57"></margin.target>15 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.32.1.1.1.0"> <margin.target id="note57"></margin.target>15 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.32.1.1.2.0"> <margin.target id="note58"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.32.1.1.2.0"> <margin.target id="note58"></margin.target>26 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.33.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.33.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.33.1.1.1.0"> Præterea &longs;i ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itionem, eorumq; verborum vim <lb/> | <s id="id.2.1.33.1.1.1.0">Præterea &longs;i ip&longs;orum &longs;uppo&longs;itionem, eorumq; verborum vim <lb/>rectè perpendamus; alium certè habere &longs;en&longs;um con&longs;piciemus. </s> |
| <expan abbr="rectè">recte</expan> perpendamus; alium <expan abbr="certè">certe</expan> habere &longs;en&longs;um con&longs;piciemus. </s> | <s id="id.2.1.33.1.1.2.0">nam <lb/>cùm &longs;emper &longs;patium, per quod naturaliter pondus mouetur, à cen<lb/>tro grauitatis ip&longs;ius ponderis ad centrum mundi, in&longs;tar rectæ li­<lb/>neæ à centro grauitatis ad centrum mundi productæ, &longs;it &longs;umendum; <lb/>tantò huiusmodi ponderis de&longs;cen&longs;us, magis, minusuè obliquus <lb/>dicetur; quantò &longs;ecundùm &longs;patium in&longs;tar prædictæ lineæ de&longs;igna <lb/>tum, magis, aut minus (naturalem tamen locum petens, &longs;emperq; <lb/>magis ip&longs;i appropinquans) mouebitur; ita vt tantò obliquior de­<lb/>&longs;cen&longs;us dicatur, quantò recedit ab eiu&longs;modi &longs;patio: rectior verò, <lb/>quantò ad idem accedit. </s> |
| | <s id="id.2.1.33.1.1.3.0">& in hoc &longs;en&longs;u &longs;uppo&longs;itio illa nemini <lb/>difficultatem parere debet, adeò enim veritas eius con&longs;picua e&longs;t; <lb/>rationiq; con&longs;entanea: vt nulla pro&longs;us manife&longs;tatione egere vi­<lb/>deatur. </s> |
| <s id="id.2.1.33.1.1.2.0"> nam <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> &longs;emper &longs;patium, per quod naturaliter pondus mouetur, <expan abbr="à">a</expan> cen<lb/> | |
| tro grauitatis ip&longs;ius ponderis ad centrum mundi, in&longs;tar rectæ li­<lb/> | |
| neæ <expan abbr="à">a</expan> centro grauitatis ad centrum mundi productæ, &longs;it &longs;umendum; <lb/> | |
| <expan abbr="tantò">tanto</expan> huiusmodi ponderis de&longs;cen&longs;us, magis, <expan abbr="minusuè">minusue</expan> obliquus <lb/> | |
| dicetur; <expan abbr="quantò">quanto</expan> <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> &longs;patium in&longs;tar prædictæ lineæ de&longs;igna <lb/> | |
| tum, magis, aut minus (naturalem tamen locum petens, &longs;emperq; <lb/> | |
| magis ip&longs;i appropinquans) mouebitur; ita vt <expan abbr="tantò">tanto</expan> obliquior de­<lb/> | |
| &longs;cen&longs;us dicatur, <expan abbr="quantò">quanto</expan> recedit ab eiu&longs;modi &longs;patio: rectior <expan abbr="verò">vero</expan>, <lb/> | |
| <expan abbr="quantò">quanto</expan> ad idem accedit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.1.1.3.0"> & in hoc &longs;en&longs;u &longs;uppo&longs;itio illa nemini <lb/> | |
| difficultatem parere debet, <expan abbr="adeò">adeo</expan> enim veritas eius con&longs;picua e&longs;t; <lb/> | |
| rationiq; con&longs;entanea: vt nulla pro&longs;us manife&longs;tatione egere vi­<lb/> | |
| deatur. </s> | |
| </p> | </p> |
| <pb n="20" xlink:href="pagethumb-la/00000057.JPG"/> | <pb xlink:href="036/01/052.jpg"/> |
| | |
| <p id="id.2.1.33.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.33.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.33.3.1.1.0"> Si itaq; pondus &longs;olutum in &longs;itu D <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.1.0">Si itaq; pondus &longs;olutum in &longs;itu D <lb/>collocatum ad propium locum mo­<lb/>ueri debeat; proculdubio po&longs;ito cen­<lb/>tro mundi S, per lineam DS moue­<lb/>bitur. </s> |
| collocatum ad propium locum mo­<lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.2.0">&longs;imiliter pondus in E &longs;olutum <lb/>per lineam ES mouebitur. </s> |
| ueri debeat; proculdubio po&longs;ito cen­<lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.3.0">quare &longs;i <lb/>(vt rei veritas e&longs;t) ponderis de&longs;cen­<lb/>&longs;us magis, minu&longs;uè obliquus dicetur <lb/>&longs;ecundùm rece&longs;&longs;um, & acce&longs;&longs;um ad <lb/>&longs;patia per lineas DSES de&longs;ignata, <lb/>iuxta naturales ip&longs;orum ad propria lo <lb/>ca lationes; con&longs;picuum e&longs;t, minus <lb/>obliquum e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;um ip&longs;ius E <lb/>per EG, quàm ip&longs;ius D per DA: <lb/>cùm angulum SEG angulo SDA <lb/>minorem e&longs;&longs;e &longs;upra o&longs;ten&longs;um &longs;it. </s> |
| tro mundi S, per lineam DS moue­<lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.4.0">qua <lb/>re in E pondus magis grauitabit, <lb/>quàm in D. quod e&longs;t penitus oppo­<lb/>&longs;itum eius, quod ip&longs;i o&longs;tendere cona<lb/>ti &longs;unt. </s> |
| bitur. </s> | <s id="id.2.1.33.3.1.5.0">In&longs;urgent autem forta&longs;&longs;e <lb/>contrarios, &longs;i igitur (dicent) pondus <lb/>in E grauius e&longs;t pondere in D, libra <lb/><figure id="id.036.01.052.1.jpg" xlink:href="036/01/052/1.jpg"></figure><lb/>DE in hoc &longs;itu minimè per&longs;i&longs;tet, quod <expan abbr="equid&etilde;">equidem</expan> tueri propo&longs;uimus: <lb/>&longs;ed in FG mouebitur. </s> |
| | <s id="id.2.1.33.3.1.6.0">quibus re&longs;pondemus, plurimum referre, &longs;iue <lb/>con&longs;ideremus pondera, quatenus &longs;unt inuicem di&longs;iuncta, &longs;iue quate <lb/>nus &longs;unt &longs;ibi inuicem connexa. </s> |
| <s id="id.2.1.33.3.1.2.0"> &longs;imiliter pondus in E &longs;olutum <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.7.0">alia e&longs;t enim ratio ponderis in E &longs;ine <lb/>connexione ponderis in D, alia verò eiu&longs;dem alteri ponderi con<lb/>nexi; ita vt alterum &longs;ine altero moueri non po&longs;sit. </s> |
| per lineam ES mouebitur. </s> | <s id="id.2.1.33.3.1.8.0">nam ponde<lb/>ris in E, quatenus e&longs;t &longs;ine alterius ponderis connexione, rectus <lb/>naturalis de&longs;cen&longs;us e&longs;t per lineam ES; quatenus verò connexum <lb/>e&longs;t ponderi in D, eius naturalis de&longs;cen&longs;us non erit amplius per <lb/>lineam ES, &longs;ed per lineam ip&longs;i CS parallelam. </s> |
| | <s id="id.2.1.33.3.1.9.0">magnitudo enim <lb/>ex ponderibus ED, & libra DE compo&longs;ita, cuius grauitatis cen­<lb/>trum e&longs;t C, &longs;i nullibi &longs;u&longs;tineatur, deor&longs;um eo modo, quo reperi<lb/>tur, &longs;ecundùm grauitatis centrum per rectam à centro grauita<lb/>tis C ad centrum mundi S ductam naturaliter mouebitur, donec <pb n="20" xlink:href="036/01/053.jpg"/>centrum C in centrum S perueniat. </s> |
| <s id="id.2.1.33.3.1.3.0"> quare &longs;i <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.10.0">libra igitur DE vná cum pon<lb/>deribus eo modo, quo reperitur, deor&longs;um mouebitur, ita vt pun­<lb/>ctum C per lineam CS moueatur, donec C in S, libraq; DE in <lb/>Hk perueniat; habeatq; libra in Hk eandem, quam prius habe­<lb/>bat po&longs;itionem; hoc e&longs;t Hk &longs;it ip&longs;i DE æquidi&longs;tans. </s> |
| (vt rei veritas e&longs;t) ponderis de&longs;cen­<lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.11.0">connectantur <lb/>igitur DH Ek. </s> |
| &longs;us magis, <expan abbr="minu&longs;uè">minu&longs;ue</expan> obliquus dicetur <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.12.0">manife&longs;tum e&longs;t, dum libra DE in Hk mouetur pun<lb/>cta DE per lineas DH Ek moueri, quippe exi&longs;tentibus inter &longs;e <arrow.to.target n="note59"></arrow.to.target><lb/>&longs;e, ip&longs;iq; CS æqualibus, & æquidi&longs;tantibus. </s> |
| <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> rece&longs;&longs;um, & acce&longs;&longs;um ad <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.13.0">Quare pondera in <lb/>DE, quatenus &longs;unt &longs;ibi inuicem connexa, &longs;i ip&longs;orum naturalem mo <lb/>tum &longs;pectemus, non &longs;ecundùm lineas DS ES, &longs;ed &longs;ecundùm <lb/>LDH MEk ip&longs;i CS æquidi&longs;tantes mouebuntur. </s> |
| &longs;patia per lineas DSES de&longs;ignata, <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.14.0">ponderis <expan abbr="ve­rò">ve­<lb/>ro</expan> in E liberi, ac &longs;oluti, naturalis propen&longs;io erit per ES: ponderis <lb/>autem in D &longs;imiliter &longs;oluti erit per DS. ac propterea non e&longs;t incon­<lb/>ueniens idem pondus modò in E, modò in D, grauius e&longs;&longs;e in E, <lb/>quàm in D. </s> |
| iuxta naturales ip&longs;orum ad propria lo <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.14.0.a">&longs;i verò pondera in ED &longs;ibi inuicem connexa, quate­<lb/>nusq; &longs;unt connexa con&longs;iderauerimus; erit ponderis in E natura­<lb/>lis propen&longs;io per lineam MEK: grauitas enim alterius ponde­<lb/>ris in D efficit, nè pondus in E per lineam ES grauitet, &longs;ed per <lb/>Ek. </s> |
| ca lationes; con&longs;picuum e&longs;t, minus <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.15.0">quod ip&longs;um quoq; grauitas ponderis in E efficit, nè &longs;cilicet <lb/>pondus in D per rectam DS degrauet; &longs;ed &longs;ecundùm DH: vtra­<lb/>que enim &longs;e impediunt, nè ad propria loca <expan abbr="permeent">permeant</expan>. </s> |
| obliquum e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;um ip&longs;ius E <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.16.0">Cùm igi<lb/>tur naturalis de&longs;cen&longs;us rectus ponderum in DE &longs;it &longs;ecundùm <lb/>LDH MEK: erit <expan abbr="&longs;imliter">similiter</expan> rectus eorum a&longs;cen&longs;us &longs;ecundùm ea&longs;<lb/>dem lineas HDL KEM. atq; a&longs;cen&longs;us ponderis in E magis, mi<lb/>nu&longs;uè obliquus dicetur; quantò &longs;ecundùm &longs;patium magis, mi­<lb/>nu&longs;uè iuxta lineam Mk mouebitur. </s> |
| per EG, <expan abbr="quàm">quam</expan> ip&longs;ius D per DA: <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.17.0">hocq; pror&longs;us modo iuxta li<lb/>neam LH &longs;ummendus e&longs;t, tùm de&longs;cen&longs;us, tùm a&longs;cen&longs;us ponde­<lb/>ris in D. </s> |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> angulum SEG angulo SDA <lb/> | <s>&longs;i itaq; pondus in E deor&longs;um per EG moueretur; pon<lb/>dus in D &longs;ur&longs;um per DF moueret. </s> |
| minorem e&longs;&longs;e &longs;upra o&longs;ten&longs;um &longs;it. </s> | <s id="id.2.1.33.3.1.18.0">& quoniam angulus CEK <arrow.to.target n="note60"></arrow.to.target><lb/>æqualis e&longs;t angulo CDL, & angulus CEG angulo CDF æqua­<lb/>lis; erit reliquus GEK reliquo LDF æqualis. </s> |
| | <s id="id.2.1.33.3.1.19.0">cùm autem &longs;up­<lb/>po&longs;itio illa, quæ ait, &longs;ecundúm &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quan­tò">quan­<lb/>to</expan> in eodem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us; tanquam clara, <lb/>atq; con&longs;picua admittatur; proculdubio hæc quoq; accipienda <lb/>erit; nempè, &longs;ecundúm &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, quantò in eo­<lb/>dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t a&longs;cen&longs;us. </s> |
| <s id="id.2.1.33.3.1.4.0"> qua <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.20.0">cùm non minus manife&longs;ta, <pb xlink:href="036/01/054.jpg"/>rationiq; &longs;it con&longs;entanea. </s> |
| re in E pondus magis grauitabit, <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.21.0">æqualis <lb/>igitur erit de&longs;cen&longs;us ponderis in E <lb/>a&longs;cen&longs;ui ponderis in D. </s> |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in D. quod e&longs;t penitus oppo­<lb/> | <s>eandem <lb/>enim obliquitatem habet de&longs;cen&longs;us <lb/>ponderis in E, quam habet a&longs;cen­<lb/>&longs;us ponderis in D; & qualis erit <lb/>propen&longs;io vnius ad motum deor&longs;um, <lb/>talis quoq; erit re&longs;i&longs;tentia alterius ad <lb/>motum &longs;ur&longs;um. </s> |
| &longs;itum eius, quod ip&longs;i o&longs;tendere cona<lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.22.0"><expan abbr="nõ">non</expan> ergo pondus in E <lb/>pondus in D &longs;ur&longs;um mouebit. </s> |
| ti &longs;unt. </s> | <s id="id.2.1.33.3.1.23.0">neq; <lb/>pondus in D deor&longs;um mouebitur, ita <lb/>vt &longs;ur&longs;um moueat pondus in E. nam <lb/><expan abbr="cũ">cum</expan> angulus CEB &longs;it ip&longs;i CDA æqua­<lb/><arrow.to.target n="note61"></arrow.to.target>lis, & Angulus CEM &longs;it angulo <lb/>CDH æqualis; erit reliquus MEB <lb/>reliquo HDA æqualis. </s> |
| | <s id="id.2.1.33.3.1.24.0">de&longs;cen&longs;us <lb/>igitur ponderis in D a&longs;cen&longs;ui ponde<lb/>ris in E æqualis erit. </s> |
| <s id="id.2.1.33.3.1.5.0"> In&longs;urgent autem forta&longs;&longs;e <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.25.0">non ergo pon<lb/>dus in D pondus in E &longs;ur&longs;um moue<lb/>bit. </s> |
| contranos, &longs;i igitur (dicent) pondus <lb/> | <s id="id.2.1.33.3.1.26.0">ex quibus &longs;equitur pondera in <lb/>DE, quatenus &longs;unt &longs;ibi inuicem con<lb/>nexa, æquè grauia e&longs;&longs;e. <figure id="id.036.01.054.1.jpg" xlink:href="036/01/054/1.jpg"></figure></s> |
| in E grauius e&longs;t pondere in D, libra <lb/> | |
| <figure id="fig34" place="text"> </figure><lb/> | |
| DE in hoc &longs;itu <expan abbr="minimè">minime</expan> per&longs;i&longs;tet, quod <expan abbr="equid&etilde;">equidem</expan> tueri propo&longs;uimus: <lb/> | |
| &longs;ed in FG mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.6.0"> quibus re&longs;pondemus, plurimum referre, &longs;iue <lb/> | |
| con&longs;ideremus pondera, quatenus &longs;unt inuicem di&longs;iuncta, &longs;iue quate <lb/> | |
| nus &longs;unt &longs;ibi inuicem connexa. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.7.0"> alia e&longs;t enim ratio ponderis in E &longs;ine <lb/> | |
| connexione ponderis in D, alia <expan abbr="verò">vero</expan> eiu&longs;dem alteri ponderi con<lb/> | |
| nexi; ita vt alterum &longs;ine altero moueri non po&longs;sit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.8.0"> nam ponde<lb/> | |
| ris in E, quatenus e&longs;t &longs;ine alterius ponderis connexione, rectus <lb/> | |
| naturalis de&longs;cen&longs;us e&longs;t per lineam ES; quatenus <expan abbr="verò">vero</expan> connexum <lb/> | |
| e&longs;t ponderi in D, eius naturalis de&longs;cen&longs;us non erit amplius per <lb/> | |
| lineam ES, &longs;ed per lineam ip&longs;i CS parallelam. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.9.0"> magnitudo enim <lb/> | |
| ex ponderibus ED, & libra DE compo&longs;ita, cuius grauitatis cen­<lb/> | |
| trum e&longs;t C, &longs;i nullibi &longs;u&longs;tineatur, deor&longs;um eo modo, quo reperi<lb/> | |
| tur, <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> grauitatis centrum per rectam <expan abbr="à">a</expan> centro grauita<lb/> | |
| tis C ad centrum mundi S ductam naturaliter mouebitur, donec | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000058.JPG"/> | |
| centrum C in centrum S perueniat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.10.0"> libra igitur DE <expan abbr="vná">vna</expan> cum pon<lb/> | |
| deribus eo modo, quo reperitur, deor&longs;um mouebitur, ita vt pun­<lb/> | |
| ctum C per lineam CS moueatur, donec C in S, libraq; DE in <lb/> | |
| Hk perueniat; habeatq; libra in Hk eandem, quam prius habe­<lb/> | |
| bat po&longs;itionem; hoc e&longs;t Hk &longs;it ip&longs;i DE æquidi&longs;tans. connect antur <lb/> | |
| igitur DH Ek. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.11.0"> [connectantur <lb/> | |
| igitur DH Ek.] </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.12.0"> manife&longs;tum e&longs;t, dum libra DE in Hk mouetur pun<lb/> | |
| cta DE per lineas DH Ek moueri, quippe exi&longs;tentibus inter &longs;e <arrow.to.target n="note59"></arrow.to.target><lb/> | |
| &longs;e, ip&longs;iq; CS æqualibus, & æquidi&longs;tantibus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.13.0"> Quare pondera in <lb/> | |
| DE, quatenus &longs;unt &longs;ibi inuicem connexa, &longs;i ip&longs;orum naturalem mo <lb/> | |
| tum &longs;pectemus, non <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> lineas DS ES, &longs;ed <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> <lb/> | |
| LDH MEk ip&longs;i CS æquidi&longs;tantes mouebuntur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.14.0"> ponderis <expan abbr="ve­rò">ve­<lb/> | |
| ro</expan> in E liberi, ac &longs;oluti, naturalis propen&longs;io erit per ES: ponderis <lb/> | |
| autem in D &longs;imiliter &longs;oluti erit per DS. ac propterea non e&longs;t incon­<lb/> | |
| ueniens idem pondus <expan abbr="modò">modo</expan> in E, <expan abbr="modò">modo</expan> in D, grauius e&longs;&longs;e in E, <lb/> | |
| <expan abbr="quàm">quam</expan> in D. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.14.0.a"> &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> pondera in ED &longs;ibi inuicem connexa, quate­<lb/> | |
| nusq; &longs;unt connexa con&longs;iderauerimus; erit ponderis in E natura­<lb/> | |
| lis propen&longs;io per lineam MEK: grauitas enim alterius ponde­<lb/> | |
| ris in D efficit, <expan abbr="nè">ne</expan> pondus in E per lineam ES grauitet, &longs;ed per <lb/> | |
| Ek. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.15.0"> quod ip&longs;um quoq; grauitas ponderis in E efficit, <expan abbr="nè">ne</expan> &longs;cilicet <lb/> | |
| pondus in D per rectam DS degrauet; &longs;ed <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> DH: vtra­<lb/> | |
| que enim &longs;e impediunt, <expan abbr="nè">ne</expan> ad propria loca permeent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.16.0"> <expan abbr="Cùm">Cum</expan> igi<lb/> | |
| tur naturalis de&longs;cen&longs;us rectus ponderum in DE &longs;it <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> <lb/> | |
| LDH MEK: erit &longs;imliter rectus eorum a&longs;cen&longs;us <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> ea&longs; <lb/> | |
| dem lineas HDL KEM. atq; a&longs;cen&longs;us ponderis in E magis, mi<lb/> | |
| <expan abbr="nu&longs;uè">nu&longs;ue</expan> obliquus dicetur; <expan abbr="quantò">quanto</expan> <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> &longs;patium magis, <expan abbr="mi­nu&longs;uè">mi­<lb/> | |
| nu&longs;ue</expan> iuxta lineam Mk mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.17.0"> hocq; pror&longs;us modo iuxta li<lb/> | |
| neam LH &longs;ummendus e&longs;t, <expan abbr="tùm">tum</expan> de&longs;cen&longs;us, <expan abbr="tùm">tum</expan> a&longs;cen&longs;us ponde­<lb/> | |
| ris in D. &longs;i itaq; pondus in E deor&longs;um per EG moueretur; pon<lb/> | |
| dus in D &longs;ur&longs;um per DF moueret. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.18.0"> & quoniam angulus CEK <arrow.to.target n="note60"></arrow.to.target><lb/> | |
| æqualis e&longs;t angulo CDL, & angulus CEG angulo CDF æqua­<lb/> | |
| lis; erit reliquus GEK reliquo LDF æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.19.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> autem &longs;up­<lb/> | |
| po&longs;itio illa, quæ ait, <expan abbr="&longs;ecundúm">&longs;ecundum</expan> &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quan­tò">quan­<lb/> | |
| to</expan> in eodem &longs;itu minus obliquus e&longs;t de&longs;cen&longs;us; tanquam clara, <lb/> | |
| atq; con&longs;picua admittatur; proculdubio hæc quoq; accipienda <lb/> | |
| erit; <expan abbr="nempè">nempe</expan>, <expan abbr="&longs;ecundúm">&longs;ecundum</expan> &longs;itum pondus grauius e&longs;&longs;e, <expan abbr="quantò">quanto</expan> in eo­<lb/> | |
| dem &longs;itu minus obliquus e&longs;t a&longs;cen&longs;us. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.20.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> non minus manife&longs;ta, | |
| <pb n="21" xlink:href="pagethumb-la/00000059.JPG"/> | |
| rationiq; &longs;it con&longs;entanea. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.21.0"> æqualis <lb/> | |
| igitur erit de&longs;cen&longs;us ponderis in E <lb/> | |
| a&longs;cen&longs;ui ponderis in D. eandem <lb/> | |
| enim obliquitatem habet de&longs;cen&longs;us <lb/> | |
| ponderis in E, quam habet a&longs;cen­<lb/> | |
| &longs;us ponderis in D; & qualis erit <lb/> | |
| propen&longs;io vnius ad motum deor&longs;um, <lb/> | |
| talis quoq; erit re&longs;i&longs;tentia alterius ad <lb/> | |
| motum &longs;ur&longs;um. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.22.0"> <expan abbr="nõ">non</expan> ergo pondus in E <lb/> | |
| pondus in D &longs;ur&longs;um mouebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.23.0"> neq; <lb/> | |
| pondus in D deor&longs;um mouebitur, ita <lb/> | |
| vt &longs;ur&longs;um moueat pondus in E. nam <lb/> | |
| <expan abbr="cũ">cum</expan> angulus CEB &longs;it ip&longs;i CDA æqua­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note61"></arrow.to.target> lis, & Angulus CEM &longs;it angulo <lb/> | |
| CDH æqualis; erit reliquus MEB <lb/> | |
| reliquo HDA æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.24.0"> de&longs;cen&longs;us <lb/> | |
| igitur ponderis in D a&longs;cen&longs;ui ponde<lb/> | |
| ris in E æqualis erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.25.0"> non ergo pon<lb/> | |
| dus in D pondus in E &longs;ur&longs;um moue<lb/> | |
| bit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.3.1.26.0"> ex quibus &longs;equitur pondera in <lb/> | |
| DE, quatenus &longs;unt &longs;ibi inuicem con<lb/> | |
| nexa, <expan abbr="æquè">æque</expan> grauia e&longs;&longs;e. <figure id="fig35" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.33.4.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.33.4.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.33.4.1.1.0"> Alia deinde ratio, li­<lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.1.0">Alia deinde ratio, li­<lb/>bram &longs;imiliter DE in AB <lb/>redire o&longs;tendens, cùm in­<lb/>quiunt, exi&longs;tente trutina in <lb/>CF meta e&longs;t CG. </s> |
| bram &longs;imiliter DE in AB <lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.1.0.a">& quo­<lb/>niam angulus DCG maior <lb/>e&longs;t angulo ECG; pondus <lb/>in D grauius erit pondere <lb/>in E; ergo libra DE in AB <lb/>redibit: nihil meo iudicio <lb/>concludit. </s> |
| redire o&longs;tendens, <expan abbr="cùm">cum</expan> in­<lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.2.0">figmentumq; <lb/>hoc de trutina, & meta po­<lb/>tius omittendum, ac &longs;ilen­<figure id="id.036.01.054.2.jpg" xlink:href="036/01/054/2.jpg"></figure><pb n="21" xlink:href="036/01/055.jpg"/>tio <expan abbr="prætereundũ">prætereundum</expan> e&longs;&longs;et, quàm <expan abbr="verbũ">verbum</expan> <expan abbr="vllũ">vllum</expan> in eius confutatione &longs;umen<lb/>dum; cùm &longs;it pror&longs;us voluntarium. </s> |
| quiunt, exi&longs;tente trutina in <lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.3.0">nece&longs;sitas enim cur pondus <lb/>in D ex maiore angulo &longs;it grauius; curq; maior angulus maioris <lb/>&longs;it cau&longs;a grauitatis; nu&longs;quam apparet. </s> |
| CF meta e&longs;t CG. </s> | <s id="id.2.1.33.4.1.4.0">&longs;i autem comparentur in­<lb/>uicem anguli, cùm angulus GCD &longs;it æqualis angulo FCE; &longs;i angu<lb/>lus GCD e&longs;t cau&longs;a grauitatis; quare angulus FCE &longs;imiliter gra­<lb/>uitatis non e&longs;t cau&longs;a? </s> |
| | <s id="id.2.1.33.4.1.5.0">Huius autem rei eam in medium rationem <lb/>afferre videntur, quoniam CG e&longs;t meta, & CF trutina. </s> |
| <s id="id.2.1.33.4.1.1.0.a"> & quo­<lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.6.0">&longs;i (inquiunt) <lb/>CG e&longs;&longs;et trutina, & CF meta, tunc angulus FCE grauitatis e&longs;&longs;et <lb/>cau&longs;a; non autem DCG ip&longs;i æqualis. </s> |
| niam angulus DCG maior <lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.7.0">quæ quidem ratio imma­<lb/>ginaria pror&longs;us, ac voluntaria e&longs;&longs;e videtur. </s> |
| e&longs;t angulo ECG; pondus <lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.8.0">quid enim refert, &longs;iue tru<lb/>tina &longs;it in CF, &longs;iue in CG, cùm libra DE in eodem &longs;emper pun­<lb/>cto C &longs;u&longs;tineatur? </s> |
| in D grauius erit pondere <lb/> | <s id="id.2.1.33.4.1.9.0">Vt autem eorum deceptio clarius appa­<lb/>reat. </s> |
| in E; ergo libra DE in AB <lb/> | |
| redibit: nihil meo iudicio <lb/> | |
| concludit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.2.0"> figmentumq; <lb/> | |
| hoc de trutina, & meta po­<lb/> | |
| tius omittendum, ac <expan abbr="&longs;ilen­|tio">&longs;ilen­tio</expan><figure id="fig36" place="text"> </figure> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000060.JPG"/> | |
| <expan abbr="prætereundũ">prætereundum</expan> e&longs;&longs;et, <expan abbr="quàm">quam</expan> <expan abbr="verbũ">verbum</expan> <expan abbr="vllũ">vllum</expan> in eius confutatione &longs;umen<lb/> | |
| dum; <expan abbr="cùm">cum</expan> &longs;it pror&longs;us voluntarium. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.3.0"> nece&longs;sitas enim cur pondus <lb/> | |
| in D ex maiore angulo &longs;it grauius; curq; maior angulus maioris <lb/> | |
| &longs;it cau&longs;a grauitatis; nu&longs;quam apparet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.4.0"> &longs;i autem comparentur in­<lb/> | |
| uicem anguli, <expan abbr="cùm">cum</expan> angulus GCD &longs;it æqualis angulo FCE; &longs;i angu<lb/> | |
| lus GCD e&longs;t cau&longs;a grauitatis; quare angulus FCE &longs;imiliter gra­<lb/> | |
| uitatis non e&longs;t cau&longs;a? </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.5.0"> Huius autem rei eam in medium rationem <lb/> | |
| afferre videntur, quoniam CG e&longs;t meta, & CF trutina. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.6.0"> &longs;i (inquiunt) <lb/> | |
| CG e&longs;&longs;et trutina, & CF meta, tunc angulus FCE grauitatis e&longs;&longs;et <lb/> | |
| cau&longs;a; non autem DCG ip&longs;i æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.7.0"> quæ quidem ratio imma­<lb/> | |
| ginaria pror&longs;us, ac voluntaria e&longs;&longs;e videtur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.8.0"> quid enim refert, &longs;iue tru<lb/> | |
| tina &longs;it in CF, &longs;iue in CG, <expan abbr="cùm">cum</expan> libra DE in eodem &longs;emper pun­<lb/> | |
| cto C &longs;u&longs;tineatur? </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.33.4.1.9.0"> Vt autem eorum deceptio clarius appa­<lb/> | |
| reat. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.33.4.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.33.4.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.33.4.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.33.4.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.33.4.2.5.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.33.4.2.5.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.34.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.34.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.34.1.1.1.0"> <margin.target id="note59"></margin.target>33 <emph type="italics"/>Prmi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.34.1.1.1.0"> <margin.target id="note59"></margin.target>33 <emph type="italics"/>Prmi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.34.1.1.2.0"> <margin.target id="note60"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.34.1.1.2.0"> <margin.target id="note60"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.34.1.1.3.0"> <margin.target id="note61"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.34.1.1.3.0"> <margin.target id="note61"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.35.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.35.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.35.1.1.1.0"> Sit eadem libra AB, cu­<lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.1.0">Sit eadem libra AB, cu­<lb/>ius medium C. &longs;it deinde <lb/>tota FG trutina. </s> |
| ius medium C. &longs;it deinde <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.2.0">eaq; im<lb/>mobilis exi&longs;tat; quæ libram <lb/>AB in puncto C &longs;u&longs;tineat. </s> |
| tota FG trutina. </s> | <s id="id.2.1.35.1.1.3.0"><lb/>moueaturq; libra in DE. </s> |
| | <s>& <lb/>quoniam trutina e&longs;t, & &longs;u­<lb/>pra, & infra libram, quis <lb/>nam angulus erit cau&longs;a gra­<lb/>uitatis, cùm libra DE in <lb/><figure id="id.036.01.055.1.jpg" xlink:href="036/01/055/1.jpg"></figure><expan abbr="eod&etilde;"><lb/>eodem</expan> &longs;emper puncto &longs;u&longs;tineatur? </s> |
| <s id="id.2.1.35.1.1.2.0"> eaq; im<lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.4.0">dicent for&longs;an, &longs;i trutina à potentia <lb/>in F &longs;u&longs;titencatur, tunc CG erit tanquam meta, & angulus <lb/>DCG grauitatis erit cau&longs;a. </s> |
| mobilis exi&longs;tat; quæ libram <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.5.0">&longs;i verò &longs;u&longs;tineatur in G, tunc FCE <lb/>erit cau&longs;a grauitatis, CF verò tanquam meta erit. </s> |
| AB in puncto C &longs;u&longs;tineat. </s> | <s id="id.2.1.35.1.1.6.0">cuius quidem <lb/>rei nulla videtur e&longs;&longs;e cau&longs;a, ni&longs;i immaginaria. </s> |
| | <s id="id.2.1.35.1.1.7.0">meta enim (quod <lb/>aiunt) nullam pror&longs;us vim attractiuam, quandoq; ex maioris an­<lb/>guli parte, quandoq; ex parte minoris habere videtur. </s> |
| <s id="id.2.1.35.1.1.3.0"> <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.8.0">Verùm à dua<lb/>bus potentiis &longs;u&longs;tineatur trutina, in F &longs;cilicet, & in G, quod præ ne<lb/>ce&longs;sitate fieri pote&longs;t, veluti &longs;i potentia in F &longs;it adeò debilis, vt ex &longs;e <lb/>ip&longs;a medietatem tantùm ponderis &longs;u&longs;tinere quæat: &longs;itq; potentia in <lb/>G ip&longs;i potentiæ in F æqualis, vtræq; <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;imul libram vná cum pon<lb/>deribus &longs;u&longs;tineant. </s> |
| moueaturq; libra in DE. & <lb/> | |
| quoniam trutina e&longs;t, & &longs;u­<lb/> | |
| pra, & infra libram, quis <lb/> | |
| nam angulus erit cau&longs;a gra­<lb/> | |
| uitatis, <expan abbr="cùm">cum</expan> libra DE in <lb/> | |
| <figure id="fig37" place="text"> </figure><expan abbr="eod&etilde;"><lb/> | |
| eodem</expan> &longs;emper puncto &longs;u&longs;tineatur? </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.4.0"> dicent for&longs;an, &longs;i trutina <expan abbr="à">a</expan> potentia <lb/> | |
| in F &longs;u&longs;titencatur, tunc CG erit tanquam meta, & angulus <lb/> | |
| DCG grauitatis erit cau&longs;a. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.5.0"> &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> &longs;u&longs;tineatur in G, tunc FCE <lb/> | |
| erit cau&longs;a grauitatis, CF <expan abbr="verò">vero</expan> tanquam meta erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.6.0"> cuius quidem <lb/> | |
| rei nulla videtur e&longs;&longs;e cau&longs;a, ni&longs;i immaginaria. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.7.0"> meta enim (quod <lb/> | |
| aiunt) nullam pror&longs;us vim attractiuam, quandoq; ex maioris an­<lb/> | |
| guli parte, quandoq; ex parte minoris habere videtur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.8.0"> <expan abbr="Verùm">Verum</expan> <expan abbr="à">a</expan> dua<lb/> | |
| bus potentiis &longs;u&longs;tineatur trutina, in F &longs;cilicet, & in G, quod præ ne<lb/> | |
| ce&longs;sitate fieri pote&longs;t, veluti &longs;i potentia in F &longs;it <expan abbr="adeò">adeo</expan> debilis, vt ex &longs;e <lb/> | |
| ip&longs;a medietatem <expan abbr="tantùm">tantum</expan> ponderis &longs;u&longs;tinere quæat: &longs;itq; potentia in <lb/> | |
| Gip&longs;i potentiæ in F æqualis, vtræq; <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;imul libram <expan abbr="vná">vna</expan> cum pon<lb/> | |
| deribus &longs;u&longs;tineant. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.9.0"> tunc quis nam angulus erit cau&longs;a grauitatis? </s> | <s id="id.2.1.35.1.1.9.0"> tunc quis nam angulus erit cau&longs;a grauitatis? </s> |
| | <s id="id.2.1.35.1.1.10.0">non <pb xlink:href="036/01/056.jpg"/>FCE, quia trutina e&longs;t in <lb/>CF, & in F &longs;u&longs;tinetur. </s> |
| <s id="id.2.1.35.1.1.10.0"> non | <s id="id.2.1.35.1.1.11.0">neq; <lb/>DCG, cùm trutina &longs;it in <lb/>CG, & in G quoq; &longs;u&longs;ti<lb/>neatur; non igitur anguli <lb/>grauitatis cau&longs;a erunt. </s> |
| <pb n="22" xlink:href="pagethumb-la/00000061.JPG"/> | <s id="id.2.1.35.1.1.12.0">ergo <lb/>neq; libra DE ab hoc &longs;itu <lb/>ob hanc cau&longs;am mo uebi­<lb/><arrow.to.target n="note62"></arrow.to.target>tur. </s> |
| FCE, quia trutina e&longs;t in <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.13.0">Hanc autem eorum <lb/>&longs;ententiam dupliciter con­<lb/><figure id="id.036.01.056.1.jpg" xlink:href="036/01/056/1.jpg"></figure><lb/>firmare videntur. </s> |
| CF, & in F &longs;u&longs;tinetur. </s> | <s id="id.2.1.35.1.1.14.0">primùm quidem a&longs;&longs;erunt Ari&longs;totelem in quæ&longs;tio<lb/>nibus mechanicis has duas tantùm quæ&longs;tiones propo&longs;ui&longs;&longs;e; eiu&longs;q; <lb/>demon&longs;trationes, tum maiori, & minori angulo, tùm trutinæ po&longs;i<lb/>tioni inniti. </s> |
| | <s id="id.2.1.35.1.1.15.0">Affirmant deinde experientiam hoc idem docere; <lb/>hoc e&longs;t libram DE trutina exi&longs;tente in CF, in AB horizonti <lb/>æquidi&longs;tantem redire. </s> |
| <s id="id.2.1.35.1.1.11.0"> neq; <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.16.0">quando autem trutina e&longs;t in CG, in FG <lb/>moueri. </s> |
| DCG, <expan abbr="cùm">cum</expan> trutina &longs;it in <lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.17.0">Verùm neq; Ari&longs;toteles, neq; experientia huic eorum <lb/>opinioni fauent, quin potius aduer&longs;antur. </s> |
| CG, & in G quoq; &longs;u&longs;ti<lb/> | <s id="id.2.1.35.1.1.18.0">quantùm enim atti­<lb/>net ad experientiam decipiuntur, ip&longs;a quidem experientia ma­<lb/>nife&longs;tum e&longs;t hoc accidere, quando libræ quoq; centrum, vel &longs;u­<lb/>pra, vel infra libram fuerit collocatum: non autem trutina dun<lb/>taxat &longs;upra, vel infra exi&longs;tente, id contingere. </s> |
| neatur; non igitur anguli <lb/> | |
| grauitatis cau&longs;a erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.12.0"> ergo <lb/> | |
| neq; libra DE ab hoc &longs;itu <lb/> | |
| ob hanc cau&longs;am mo uebi­<lb/> | |
| <arrow.to.target n="note62"></arrow.to.target> tur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.13.0"> Hanc autem eorum <lb/> | |
| &longs;ententiam dupliciter con­<lb/> | |
| <figure id="fig38" place="text"> </figure><lb/> | |
| firmare videntur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.14.0"> <expan abbr="primùm">primum</expan> quidem a&longs;&longs;erunt Ari&longs;totelem in quæ&longs;tio<lb/> | |
| nibus mechanicis has duas <expan abbr="tantùm">tantum</expan> quæ&longs;tiones propo&longs;ui&longs;&longs;e; eiu&longs;q; <lb/> | |
| demon&longs;trationes, tum maiori, & minori angulo, <expan abbr="tùm">tum</expan> trutinæ po&longs;i<lb/> | |
| tioni inniti. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.15.0"> Affirmant deinde experientiam hoc idem docere; <lb/> | |
| hoc e&longs;t libram DE trutina exi&longs;tente in CF, in AB horizonti <lb/> | |
| æquidi&longs;tantem redire. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.16.0"> quando autem trutina e&longs;t in CG, in FG <lb/> | |
| moueri. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.17.0"> <expan abbr="Verùm">Verum</expan> neq; Ari&longs;toteles, neq; experientia huic eorum <lb/> | |
| opinioni fauent, quin potius aduer&longs;antur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.35.1.1.18.0"> <expan abbr="quantùm">quantum</expan> enim atti­<lb/> | |
| net ad experientiam decipiuntur, ip&longs;a quidem experientia ma­<lb/> | |
| nife&longs;tum e&longs;t hoc accidere, quando libræ quoq; centrum, vel &longs;u­<lb/> | |
| pra, vel infra libram fuerit collocatum: non autem trutina dun<lb/> | |
| taxat &longs;upra, vel infra exi&longs;tente, id contingere. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.35.1.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.35.1.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.35.1.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.35.1.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.36.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.36.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.36.1.1.1.0"> <margin.target id="note62"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.36.1.1.1.0"> <margin.target id="note62"></margin.target><emph type="italics"/>Cardanus.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| | <pb n="22" xlink:href="036/01/057.jpg"/> |
| <p id="id.2.1.37.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.37.1.0.0.0" type="main"> |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000062.JPG"/> | <s id="id.2.1.37.1.2.1.0">Nam &longs;i libra AB habeat <lb/>centrum C &longs;upra libram; <lb/>&longs;itq; trutina CD infra li­<lb/>bram; moueaturq; libra in <lb/>EF; tunc EF rur&longs;us in AB <lb/>horizonti æquidi&longs;tantem <arrow.to.target n="note63"></arrow.to.target><lb/>redibit. </s> |
| | <s id="id.2.1.37.1.2.2.0">&longs;imiliter &longs;i libra <lb/>centrum C habeat infra li<lb/>bram, &longs;itq; trutina CD &longs;u<lb/>pra libram, & moueatur <lb/>libra in EF; patet libram <arrow.to.target n="note64"></arrow.to.target><lb/>ex parte F deor&longs;um moue <lb/>ri, trutina &longs;upra libram e­<lb/>xi&longs;tente. </s> |
| <s id="id.2.1.37.1.2.1.0"> Nam &longs;i libra AB habeat <lb/> | <s id="id.2.1.37.1.2.3.0">& in quocunq; a­<lb/>lio &longs;itu fuerit trutina, idem <lb/>&longs;emper eueniet. </s> |
| centrum C &longs;upra libram; <lb/> | <s id="id.2.1.37.1.2.4.0">non igitur <lb/>trutina, &longs;ed centrum libræ <lb/>harum diuer&longs;itatum cau­<lb/>&longs;a erit. <figure id="id.036.01.057.1.jpg" xlink:href="036/01/057/1.jpg"></figure></s> |
| &longs;itq; trutina CD infra li­<lb/> | |
| bram; moueaturq; libra in <lb/> | |
| EF; tunc EF rur&longs;us in AB <lb/> | |
| horizonti æquidi&longs;tantem <arrow.to.target n="note63"></arrow.to.target><lb/> | |
| redibit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.1.2.2.0"> &longs;imiliter &longs;i libra <lb/> | |
| centrum C habeat infra li<lb/> | |
| bram, &longs;itq; trutina CD &longs;u<lb/> | |
| pra libram, & moueatur <lb/> | |
| libra in EF; patet libram <arrow.to.target n="note64"></arrow.to.target><lb/> | |
| ex parte F deor&longs;um moue <lb/> | |
| ri, trutina &longs;upra libram e­<lb/> | |
| xi&longs;tente. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.1.2.3.0"> & in quocunq; a­<lb/> | |
| lio &longs;itu fuerit trutina, idem <lb/> | |
| &longs;emper eueniet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.1.2.4.0"> non igitur <lb/> | |
| trutina, &longs;ed centrum libræ <lb/> | |
| harum diuer&longs;itatum cau­<lb/> | |
| &longs;a erit. <figure id="fig39" place="text"> </figure> </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.37.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.37.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.37.2.1.1.0"> Animaduertendum e&longs;t <lb/> | <s id="id.2.1.37.2.1.1.0">Animaduertendum e&longs;t <lb/>itaq; in hac parte difficulter materialem libram con&longs;titui po&longs;&longs;e, <lb/>quæ in vno tantùm puncto &longs;u&longs;tineatur; quemadmodum mente <lb/>concipimus. </s> |
| itaq; in hac parte difficulter materialem libram con&longs;titui po&longs;&longs;e, <lb/> | <s id="id.2.1.37.2.1.2.0">brachiaq; ab eiu&longs;modi centro adeò æqualia habeat, <lb/>non &longs;olum in longitudine, verùm etiam in latitudine, & profun<lb/>ditate, vt omnes partes hinc indé ad vnguem æqueponderent. </s> |
| quæ in vno <expan abbr="tantùm">tantum</expan> puncto &longs;u&longs;tineatur; quemadmodum mente <lb/> | <s id="id.2.1.37.2.1.3.0"><lb/>hoc enim materia difficilimè patitur. </s> |
| concipimus. </s> | <s id="id.2.1.37.2.1.4.0">quocirca &longs;i centrum in ip&longs;a <lb/>libra e&longs;&longs;e con&longs;iderauerimus, ad &longs;en&longs;um confugiendum non e&longs;t: <lb/>cùm artificilia ad &longs;ummum illud perfectionis gradum ab artifice <lb/>deduci minimè po&longs;sint. </s> |
| | <s id="id.2.1.37.2.1.5.0">In aliis verò experientia quidem appa­<lb/>rentia docere poterit; propterea quod, quamquam centrum libræ <lb/>&longs;it &longs;emper punctum, quando tamen &longs;upra libram fuerit, parùm re­<lb/>fert, &longs;i libra in eo puncto adamu&longs;&longs;im minimè &longs;u&longs;tineatur; quia cùm <lb/>&longs;it &longs;emper &longs;upra libram, idem &longs;emper eueniet. </s> |
| <s id="id.2.1.37.2.1.2.0"> brachiaq; ab eiu&longs;modi centro <expan abbr="adeò">adeo</expan> æqualia habeat, <lb/> | <s id="id.2.1.37.2.1.6.0">&longs;imili quoq; modo <lb/>quando e&longs;t infra libram: quod tamen non accidit centro in ip&longs;a li­<lb/>bra exi&longs;tente. </s> |
| non &longs;olum in longitudine, <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam in latitudine, & profun<lb/> | <s id="id.2.1.37.2.1.7.0">&longs;i enim ad vnguem &longs;emper in illo medio non &longs;u­<lb/>&longs;tineatur, diuer&longs;itatem efficiet; cùm facillimum &longs;it, centrum il­<pb xlink:href="036/01/058.jpg"/>lud, dùm libra mouetur, proprium mutare &longs;itum. </s> |
| ditate, vt omnes partes hinc <expan abbr="indé">inde</expan> ad vnguem æqueponderent. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.2.1.3.0"> <lb/> | |
| hoc enim materia <expan abbr="difficilimè">difficilime</expan> patitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.2.1.4.0"> quocirca &longs;i centrum in ip&longs;a <lb/> | |
| libra e&longs;&longs;e con&longs;iderauerimus, ad &longs;en&longs;um confugiendum non e&longs;t: <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> artificilia ad &longs;ummum illud perfectionis gradum ab artifice <lb/> | |
| deduci <expan abbr="minimè">minime</expan> po&longs;sint. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.2.1.5.0"> In aliis <expan abbr="verò">vero</expan> experientia quidem appa­<lb/> | |
| rentia docere poterit; proptereaquod, quamquam centrum libræ <lb/> | |
| &longs;it &longs;emper punctum, quando tamen &longs;upra libram fuerit, <expan abbr="parùm">parum</expan> re­<lb/> | |
| fert, &longs;i libra in eo puncto adamu&longs;&longs;im <expan abbr="minimè">minime</expan> &longs;u&longs;tineatur; quia <expan abbr="cùm">cum</expan> <lb/> | |
| &longs;it &longs;emper &longs;upra libram, idem &longs;emper eueniet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.2.1.6.0"> &longs;imili quoq; modo <lb/> | |
| quando e&longs;t infra libram: quod tamen non accidit centro in ip&longs;a li­<lb/> | |
| bra exi&longs;tente. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.37.2.1.7.0"> &longs;i enim ad vnguem &longs;emper in illo medio non &longs;u­<lb/> | |
| &longs;tineatur, diuer&longs;itatem efficiet; <expan abbr="cùm">cum</expan> facillimum &longs;it, centrum il­ | |
| <pb n="23" xlink:href="pagethumb-la/00000063.JPG"/> | |
| lud, <expan abbr="dùm">dum</expan> libra mouetur, proprium mutare &longs;itum. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.37.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.37.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.38.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.38.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.38.1.1.1.0"> <margin.target id="note63"></margin.target>2 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.38.1.1.1.0"> <margin.target id="note63"></margin.target>2 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.38.1.1.2.0"> <margin.target id="note64"></margin.target>3 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.38.1.1.2.0"> <margin.target id="note64"></margin.target>3 <emph type="italics"/>Huius.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.39.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.39.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.39.1.1.1.0"> <expan abbr="Quòd">Quod</expan> autem Ari&longs;toteles duas <expan abbr="tantùm">tantum</expan> quæ&longs;tiones propo­<lb/> | <s id="id.2.1.39.1.1.1.0">Quòd autem Ari&longs;toteles duas tantùm quæ&longs;tiones propo­<lb/>&longs;uerit, cur &longs;cilicet trutina &longs;uperius exi&longs;tente, &longs;i libra non &longs;it <lb/>horizonti æquidi&longs;tans in æquilibrium, hoc e&longs;t horizonti æqui <lb/>di&longs;tans redit: &longs;i autem trutina deor&longs;um fuerit con&longs;tituta, non <lb/>redit; &longs;ed adhuc &longs;ecundùm partem depre&longs;&longs;am mouetur: verum <lb/>quidem e&longs;t. </s> |
| &longs;uerit, cur &longs;cilicet trutina &longs;uperius exi&longs;tente, &longs;i libra non &longs;it <lb/> | <s id="id.2.1.39.1.1.2.0">non tamen eius demon&longs;trationes maiori, & mino <lb/>ri angulo, po&longs;itioniqué trutinæ (vt ip&longs;i dicunt) innituntur. </s> |
| horizonti æquidi&longs;tans in æquilibrium, hoc e&longs;t horizonti æqui <lb/> | <s id="id.2.1.39.1.1.3.0">In <lb/>hoc enim mentem philo&longs;ophi a&longs;ignantis rationem diuer&longs;itatis <lb/>motuum libræ minimè attingunt. </s> |
| di&longs;tans redit: &longs;i autem trutina deor&longs;um fuerit con&longs;tituta, non <lb/> | <s id="id.2.1.39.1.1.4.0">tantùm enim abe&longs;t philo&longs;o­<lb/>phum has diuer&longs;itates in angulos referre, vt potius in cau&longs;a e&longs;&longs;e <lb/>dicat magnitudinis alterius brachii libræ exce&longs;&longs;um à perpendiculo, <lb/>modò ex vna, modò ex altera parte contingentem. </s> |
| redit; &longs;ed adhuc <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> partem depre&longs;&longs;am mouetur: verum <lb/> | |
| quidem e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.1.1.2.0"> non tamen eius demon&longs;trationes maiori, & mino <lb/> | |
| ri angulo, <expan abbr="po&longs;itioniqué">po&longs;itionique</expan> trutinæ (vt ip&longs;i dicunt) innituntur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.1.1.3.0"> In <lb/> | |
| hoc enim mentem philo&longs;ophi a&longs;ignantis rationem diuer&longs;itatis <lb/> | |
| motuum libræ <expan abbr="minimè">minime</expan> attingunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.1.1.4.0"> <expan abbr="tantùm">tantum</expan> enim abe&longs;t philo&longs;o­<lb/> | |
| phum has diuer&longs;itates in angulos referre, vt potius in cau&longs;a e&longs;&longs;e <lb/> | |
| dicat magnitudinis alterius brachii libræ exce&longs;&longs;um <expan abbr="à">a</expan> perpendiculo, <lb/> | |
| <expan abbr="modò">modo</expan> ex vna, <expan abbr="modò">modo</expan> ex altera parte contingentem. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.39.2.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.39.2.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.39.2.1.1.0"> Vt trutina &longs;uperius in <lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.1.0">Vt trutina &longs;uperius in <lb/>CF exi&longs;tente, perpendicu<lb/>lum erit FCG, quod <expan abbr="&longs;e­cundùm">&longs;e­<lb/>cundum</expan> ip&longs;um in centrum <lb/>mundi &longs;emper vergit; <lb/>quod quidem libram mo­<lb/>tam in DE in partes di­<lb/>uidit inæquales; & maior <lb/>pars e&longs;t ver&longs;us D: id au­<lb/>tem, quod plus e&longs;t, deor<lb/>&longs;um fertur; ergo ex par­<lb/>te D deor&longs;um libra moue<lb/>bitur, donec in AB re­<lb/>deat. </s> |
| CF exi&longs;tente, perpendicu<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.2.0">&longs;i verò trutina &longs;it <lb/><figure id="id.036.01.058.1.jpg" xlink:href="036/01/058/1.jpg"></figure><lb/>in CG deor&longs;um, erit GCF perpendiculum, quod libram DE <lb/>in partes inæquales &longs;imiliter diuidit: maior autem pars erit ver&longs;us <lb/>E; quare ex parte E deor&longs;um libra mouebitur. </s> |
| lum erit FCG, quod <expan abbr="&longs;e­cundùm">&longs;e­<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.3.0">quod vt rectè in­<lb/>telligatur, cùm trutina e&longs;t &longs;upra libram, libræ quoq; centrum &longs;u­<lb/>pra libram e&longs;&longs;e intelligendum e&longs;t; & &longs;i deor&longs;um, centrum quoque <lb/>deor&longs;um: vt infra patebit. </s> |
| cundum</expan> ip&longs;um in centrum <lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.4.0">Aliter ip&longs;a Ari&longs;totelis demon&longs;tratio <lb/>nihil concluderet. </s> |
| mundi &longs;emper vergit; <lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.5.0">exi&longs;tente enim centro in ip&longs;a libra, vt in C; quo­<lb/>cunq; modo moueatur libra, nunquam perpendiculum FG libram, <pb n="23" xlink:href="036/01/059.jpg"/>ni&longs;i in puncto C, & in partes diuidet æquales. </s> |
| quod quidem libram mo­<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.6.0">quare Ari&longs;totelis <lb/>&longs;ententia ip&longs;is non &longs;olum non fauet, verùm etiam maximè aduer­<lb/>&longs;atur. </s> |
| tam in DE in partes di­<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.7.0">quòd non &longs;olum ex &longs;ecunda, & tertia huius liquet; verùm <lb/>quia exi&longs;tente centro &longs;upra libram pondus eleuatum maiorem <lb/>propter &longs;itum acquirit grauitatem. </s> |
| uidit inæquales; & maior <lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.8.0">ex quò contingit redditus li­<lb/>bræ ad æqualem horizonti di&longs;tantiam. </s> |
| pars e&longs;t ver&longs;us D: id au­<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.9.0">è contra verò, quando <lb/>centrum e&longs;t infra libram. </s> |
| tem, quod plus e&longs;t, deor<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.10.0">Quæ omnia hoc modo o&longs;tendentur; <lb/>&longs;upponendo ea, quæ &longs;upra declarata &longs;unt. </s> |
| &longs;um fertur; ergo ex par­<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.11.0">&longs;cilicet pondus ex quò <lb/>loco rectius de&longs;cendit, grauius fieri. </s> |
| te D deor&longs;um libra moue<lb/> | <s id="id.2.1.39.2.1.12.0">& ex quo rectius a&longs;cendit, gra<lb/>uius quoq; reddi. </s> |
| bitur, donec in AB re­<lb/> | |
| deat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.2.0"> &longs;i <expan abbr="verò">vero</expan> trutina &longs;it <lb/> | |
| <figure id="fig40" place="text"> </figure><lb/> | |
| in CG deor&longs;um, erit GCF perpendiculum, quod libram DE <lb/> | |
| in partes inæquales &longs;imiliter diuidit: maior autem pars erit ver&longs;us <lb/> | |
| E; quare ex parte E deor&longs;um libra mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.3.0"> quod vt <expan abbr="rectè">recte</expan> in­<lb/> | |
| telligatur, <expan abbr="cùm">cum</expan> trutina e&longs;t &longs;upra libram, libræ quoq; centrum &longs;u­<lb/> | |
| pra libram e&longs;&longs;e intelligendum e&longs;t; & &longs;i deor&longs;um, centrum quoque <lb/> | |
| deor&longs;um: vt infra patebit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.4.0"> Aliter ip&longs;a Ari&longs;totelis demon&longs;tratio <lb/> | |
| nihil concluderet. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.5.0"> exi&longs;tente enim centro in ip&longs;a libra, vt in C; quo­<lb/> | |
| cunq; modo moueatur libra, nunquam perpendiculum FG libram, | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000064.JPG"/> | |
| ni&longs;i in puncto C, & in partes diuidet æquales. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.6.0"> quare Ari&longs;totelis <lb/> | |
| &longs;ententia ip&longs;is non &longs;olum non fauet, <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam <expan abbr="maximè">maxime</expan> aduer­<lb/> | |
| &longs;atur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.7.0"> <expan abbr="quòd">quod</expan> non &longs;olum ex &longs;ecunda, & tertia huius liquet; <expan abbr="verùm">verum</expan> <lb/> | |
| quia exi&longs;tente centro &longs;upra libram pondus eleuatum maiorem <lb/> | |
| propter &longs;itum acquirit grauitatem. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.8.0"> ex <expan abbr="quò">quo</expan> contingit redditus li­<lb/> | |
| bræ ad æqualem horizonti di&longs;tantiam. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.9.0"> <expan abbr="è">e</expan> contra <expan abbr="verò">vero</expan>, quando <lb/> | |
| centrum e&longs;t infra libram. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.10.0"> Quæ omnia hoc modo o&longs;tendentur; <lb/> | |
| &longs;upponendo ea, quæ &longs;upra declarata &longs;unt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.11.0"> &longs;cilicet pondus ex <expan abbr="quò">quo</expan> <lb/> | |
| loco rectius de&longs;cendit, grauius fieri. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.2.1.12.0"> & ex quo rectius a&longs;cendit, gra<lb/> | |
| uius quoq; reddi. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.39.2.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.39.2.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.39.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.39.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.39.3.1.1.0"> Sit libra AB horizonti <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.1.0">Sit libra AB horizonti <lb/>æquidi&longs;tans, cuius centrum <lb/>C &longs;it &longs;upra libram, perpen­<lb/>diculumq; &longs;it CD. &longs;intq; in <lb/>AB ponderum æqualium <lb/>centra grauitatis po&longs;ita: mo<lb/>taq; &longs;it libra in EF. </s> |
| æquidi&longs;tans, cuius centrum <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.1.0.a">Dico <lb/>pondus in E maiorem ha­<lb/>bere grauitatem, quàm pon<lb/>dus in F. </s> |
| C &longs;it &longs;upra libram, perpen­<lb/> | <s>& ob id libram <lb/>EF in AB redire. </s> |
| diculumq; &longs;it CD. &longs;intq; in <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.2.0">Produ<lb/>catur primùm CD v&longs;q; ad <lb/>mundi <expan abbr="centrũ">centrum</expan>, quod &longs;it S. de <lb/>inde AC CB EC CF HS <lb/><expan abbr="cõnectantur">connectantur</expan>, à puncti&longs;q; EF <lb/>ip&longs;i HS æquidi&longs;tantes du<lb/>cantur Ek GFL. </s> |
| AB ponderum æqualium <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.2.0.a">Quoniam <lb/>igitur naturalis de&longs;cen&longs;us re<lb/>ctus totius magnitudinis, <lb/>libræ &longs;cilicet EF &longs;ic con&longs;ti­<lb/>tutæ vná cum ponderibus, <lb/>e&longs;t <expan abbr="&longs;cundùm">secundum</expan> grauitatis cen<lb/>trum H per rectam HS; erit <lb/><figure id="id.036.01.059.1.jpg" xlink:href="036/01/059/1.jpg"></figure><lb/>quoq; ponderum in EF ita po&longs;sitorum de&longs;cen&longs;us &longs;ecundùm re­<lb/>ctas Ek FL ip&longs;i HS parallelas; &longs;icuti &longs;upra demon&longs;trauimus. </s> |
| centra grauitatis po&longs;ita: mo<lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.3.0"><pb xlink:href="036/01/060.jpg"/>De&longs;cen&longs;us igitur, & a&longs;cen­<lb/>&longs;us ponderum in EF ma­<lb/>gis, minu&longs;uè obliquus di­<lb/>cetur &longs;ecundùm acce&longs;&longs;um, <lb/>& rece&longs;&longs;um iuxta lineas Ek <lb/>FL de&longs;ignatum. </s> |
| taq; &longs;it libra in EF. </s> | <s id="id.2.1.39.3.1.4.0"><expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> <expan abbr="au­t&etilde;">au­<lb/>tem</expan> duo latera AD DC duo<lb/>bus lateribus BD DE &longs;unt <lb/>æqualia; anguliq; ad D &longs;unt <lb/><arrow.to.target n="note65"></arrow.to.target>recti; erit latus AC lateri <lb/>CB æquale. </s> |
| | <s id="id.2.1.39.3.1.5.0">& cùm pun­<lb/>ctum C &longs;it immobile; dum <lb/>puncta AB mouentur, cir<lb/>culi circumferentiam de&longs;cri<lb/>bent, cuius &longs;emidiameter <lb/>erit AC. quare centro C, <lb/>circulus de&longs;cribatur AEBF. <lb/>puncta AB EF in circuli <lb/>circumferentia erunt. </s> |
| <s id="id.2.1.39.3.1.1.0.a"> Dico <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.6.0">&longs;ed <lb/>cùm EF &longs;it ip&longs;i AB æqua <lb/><arrow.to.target n="note66"></arrow.to.target>lis; erit circumferentia <lb/>EAF circumferentiæ AFB <lb/>æqualis. </s> |
| pondus in E maiorem ha­<lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.7.0">quare dempta <lb/><figure id="id.036.01.060.1.jpg" xlink:href="036/01/060/1.jpg"></figure><lb/>communi AF, erit circumferentia EA circumferentiæ FB æqua<lb/>lis. </s> |
| bere grauitatem, <expan abbr="quàm">quam</expan> pon<lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.8.0">Quoniam autem mixtus angulus CEA e&longs;t æqualis mixto <lb/>CFB; & HFB ip&longs;o CFB e&longs;t maior; angulus verò HEA ip&longs;o <lb/>CEA minor; erit angulus HFB angulo HEA maior. </s> |
| dus in F. & ob id libram <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.9.0">à quibus <lb/><arrow.to.target n="note67"></arrow.to.target>&longs;i auferantur anguli HFG HEk æquales; erit angulus GFB an <lb/>gulo kEA maior. </s> |
| EF in AB redire. </s> | <s id="id.2.1.39.3.1.10.0">ergo de&longs;cen&longs;us ponderis in E minus obliquus <lb/>erit a&longs;cen&longs;u ponderis in F. </s> |
| | <s>& quamquam pondus in E de&longs;cen<lb/>dendo, & pondus in F a&longs;cendendo per circumferentias mouean<lb/>tur æquales; quia tamen pondus in E ex hoc loco rectius de&longs;cen<lb/>dit, quàm pondus in F a&longs;cendit: idcirco naturalis potentia pon<lb/>deris in E re&longs;i&longs;tentiam violentiæ ponderis F &longs;uperabit. </s> |
| <s id="id.2.1.39.3.1.2.0"> Produ<lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.11.0">quare <lb/>maiorem grauitatem habebit pondus in E, quàm pondus in F. </s> |
| catur <expan abbr="primùm">primum</expan> CD v&longs;q; ad <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.11.0.a"><lb/>ergo pondus in E deor&longs;um, pondus verò in F &longs;ur&longs;um mouebitur: <pb n="24" xlink:href="036/01/061.jpg"/>donec libra EF in AB redeat. </s> |
| mundi <expan abbr="centrũ">centrum</expan>, quod &longs;it S. de <lb/> | <s id="id.2.1.39.3.1.12.0">quod demon&longs;trare oportebat. </s> |
| inde AC CB EC CF HS <lb/> | |
| <expan abbr="cõnectantur">connectantur</expan>, <expan abbr="à">a</expan> puncti&longs;q; EF <lb/> | |
| ip&longs;i HS æquidi&longs;tantes du<lb/> | |
| cantur Ek GFL. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.2.0.a"> Quoniam <lb/> | |
| igitur naturalis de&longs;cen&longs;us re<lb/> | |
| ctus totius magnitudinis, <lb/> | |
| libræ &longs;cilicet EF &longs;ic con&longs;ti­<lb/> | |
| tutæ <expan abbr="vná">vna</expan> cum ponderibus, <lb/> | |
| e&longs;t <expan abbr="&longs;cundùm">&longs;cundum</expan> grauitatis cen<lb/> | |
| trum H per rectam HS; erit <lb/> | |
| <figure id="fig41" place="text"> </figure><lb/> | |
| quoq; ponderum in EF ita po&longs;sitorum de&longs;cen&longs;us <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> re­<lb/> | |
| ctas Ek FL ip&longs;i HS parallelas; &longs;icuti &longs;upra demon&longs;trauimus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.3.0"> | |
| <pb n="24" xlink:href="pagethumb-la/00000065.JPG"/> | |
| De&longs;cen&longs;us igitur, & a&longs;cen­<lb/> | |
| &longs;us ponderum in EF ma­<lb/> | |
| gis, <expan abbr="minu&longs;uè">minu&longs;ue</expan> obliquus di­<lb/> | |
| cetur <expan abbr="&longs;ecundùm">&longs;ecundum</expan> acce&longs;&longs;um, <lb/> | |
| & rece&longs;&longs;um iuxta lineas Ek <lb/> | |
| FL de&longs;ignatum. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.4.0"> <expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> au<lb/> | |
| <expan abbr="t&etilde;">tem</expan> duo latera AD DC duo<lb/> | |
| bus lateribus BD DE &longs;unt <lb/> | |
| æqualia; anguliq; ad D &longs;unt <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note65"></arrow.to.target> recti; erit latus AC lateri <lb/> | |
| CB æquale. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.5.0"> & <expan abbr="cùm">cum</expan> pun­<lb/> | |
| ctum C &longs;it immobile; dum <lb/> | |
| puncta AB mouentur, cir<lb/> | |
| culi circumferentiam de&longs;cri<lb/> | |
| bent, cuius &longs;emidiameter <lb/> | |
| erit AC. quare centro C, <lb/> | |
| circulus de&longs;cribatur AEBF. <lb/> | |
| puncta AB EF in circuli <lb/> | |
| circumferentia erunt. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.6.0"> &longs;ed <lb/> | |
| <expan abbr="cùm">cum</expan> EF &longs;it ip&longs;i AB æqua <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note66"></arrow.to.target> lis; erit circumferentia <lb/> | |
| EAF circumferentiæ AFB <lb/> | |
| æqualis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.7.0"> quare dempta <lb/> | |
| <figure id="fig42" place="text"> </figure><lb/> | |
| communi AF, erit circumferentia EA circumferentiæ FB æqua <lb/> | |
| lis. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.8.0"> Quoniam autem mixtus angulus CEA e&longs;t æqualis mixto <lb/> | |
| CFB; & HFB ip&longs;o CFB e&longs;t maior; angulus <expan abbr="verò">vero</expan> HEA ip&longs;o <lb/> | |
| CEA minor; erit angulus HFB angulo HEA maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.9.0"> <expan abbr="à">a</expan> quibus <lb/> | |
| <arrow.to.target n="note67"></arrow.to.target> &longs;i auferantur anguli HFG HEk æquales; erit angulus GFB an <lb/> | |
| gulo kEA maior. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.10.0"> ergo de&longs;cen&longs;us ponderis in E minus obliquus <lb/> | |
| erit a&longs;cen&longs;u ponderis in F. & quamquam pondus in E de&longs;cen<lb/> | |
| dendo, & pondus in F a&longs;cendendo per circumferentias mouean<lb/> | |
| tur æquales; quia tamen pondus in E ex hoc loco rectius de&longs;cen<lb/> | |
| dit, <expan abbr="quàm">quam</expan> pondus in F a&longs;cendit: idcirco naturalis potentia pon<lb/> | |
| deris in E re&longs;i&longs;tentiam violentiæ ponderis F &longs;uperabit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.11.0"> quare <lb/> | |
| maiorem grauitatem habebit pondus in E, <expan abbr="quàm">quam</expan> pondus in F. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.11.0.a"> <lb/> | |
| ergo pondus in E deor&longs;um, pondus <expan abbr="verò">vero</expan> in F &longs;ur&longs;um mouebitur: | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000066.JPG"/> | |
| donec libra EF in AB redeat. quod demon&longs;trare oportebat. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.39.3.1.12.0"> [quod demon&longs;trare oportebat.] </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.39.3.2.1.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.39.3.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.39.3.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.39.3.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.40.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.40.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.40.1.1.1.0"> <margin.target id="note65"></margin.target>4 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.40.1.1.1.0"> <margin.target id="note65"></margin.target>4 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.40.1.1.2.0"> <margin.target id="note66"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 28 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.40.1.1.2.0"> <margin.target id="note66"></margin.target><emph type="italics"/>Ex<emph.end type="italics"/> 28 <emph type="italics"/>Ter tii.<emph.end type="italics"/> </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.40.1.1.3.0"> <margin.target id="note67"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.40.1.1.3.0"> <margin.target id="note67"></margin.target>29 <emph type="italics"/>Primi.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.41.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.41.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.41.1.1.1.0"> Huius autem effectus ratio ab Ari&longs;totele po&longs;ita, hic manife&longs;ta in <arrow.to.target n="note68"></arrow.to.target><lb/> | <s id="id.2.1.41.1.1.1.0">Huius autem effectus ratio ab Ari&longs;totele po&longs;ita, hic manife&longs;ta in <arrow.to.target n="note68"></arrow.to.target><lb/>tueri pote&longs;t. </s> |
| tueri pote&longs;t. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.41.1.1.2.0"> &longs;it enim punctum N vbi CS EF &longs;e inuicem &longs;ecant. </s> | <s id="id.2.1.41.1.1.2.0"> &longs;it enim punctum N vbi CS EF &longs;e inuicem &longs;ecant. </s> |
| | <s id="id.2.1.41.1.1.3.0"><lb/>& quoniam HE e&longs;t ip&longs;i HF æqualis; erit NE maior NF. </s> |
| <s id="id.2.1.41.1.1.3.0"> <lb/> | <s>li­<lb/>nea ergo CS, quam perpendiculum vocat, libram EF in partes di<lb/>uidet inæquales. </s> |
| & quoniam HE e&longs;t ip&longs;i HF æqualis; erit NE maior NF. li­<lb/> | <s id="id.2.1.41.1.1.4.0">cùm itaq; pars libræ NE &longs;it maior NF; atq; id, <lb/>quod plus e&longs;t, nece&longs;&longs;e e&longs;t, deor&longs;um ferri: libra ergo EF ex parte E <lb/>deor&longs;um mouebitur, donec in AB redeat. </s> |
| nea ergo CS, quam perpendiculum vocat, libram EF in partes di <lb/> | |
| uidet inæquales. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.41.1.1.4.0"> <expan abbr="cùm">cum</expan> itaq; pars libræ NE &longs;it maior NF; atq; id, <lb/> | |
| quod plus e&longs;t, nece&longs;&longs;e e&longs;t, deor&longs;um ferri: libra ergo EF ex parte E <lb/> | |
| deor&longs;um mouebitur, donec in AB redeat. </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.42.1.0.0.0" type="margin"> | <p id="id.2.1.42.1.0.0.0" type="margin"> |
| <s id="id.2.1.42.1.1.1.0"> <margin.target id="note68"></margin.target><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis ratio.<emph.end type="italics"/> </s> | <s id="id.2.1.42.1.1.1.0"> <margin.target id="note68"></margin.target><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis ratio.<emph.end type="italics"/> </s> |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.43.1.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.43.1.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.43.1.1.1.0"> Ex iis præterea, quæ ha<lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.1.0">Ex iis præterea, quæ ha<lb/>ctenus dicta &longs;unt inferre li<lb/>cet, libram EF velocius ab <lb/>eo &longs;itu in AB moueri; vndè <lb/>linea EF in directum pro­<lb/>tracta in centrum mundi <lb/>perueniat. </s> |
| ctenus dicta &longs;unt inferre li<lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.2.0">vt &longs;it EFS recta <lb/>linea. </s> |
| cet, libram EF velocius ab <lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.3.0">& quoniam CD <lb/>CH, &longs;unt inter &longs;e &longs;e æqua<lb/>les. </s> |
| eo &longs;itu in AB moueri; <expan abbr="vndè">vnde</expan> <lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.4.0">&longs;i igitur centro C, &longs;pa<lb/>tioq; CD, circulus de&longs;cri­<lb/>batur DHM; erunt pun­<lb/>cta DH in circuli circum­<lb/>ferentia. </s> |
| linea EF in directum pro­<lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.5.0">Quoniam au­<lb/>tem CH ip&longs;i EF e&longs;t per­<lb/>pendicularis; continget li­<lb/>nea EHS circulum DHM <lb/>in puncto H. </s> |
| tracta in centrum mundi <lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.5.0.a">pondus igi­<lb/>tur in H (&longs;icuti &longs;upra de­<lb/>mon&longs;trauimus) grauius <lb/><figure id="id.036.01.061.1.jpg" xlink:href="036/01/061/1.jpg"></figure><lb/>erit, quàm in alio &longs;itu circuli DHM. </s> |
| perueniat. </s> | <s id="id.2.1.43.1.1.5.0.b">ergo magnitudo ex EF <lb/>ponderibus, & libra EF compo&longs;ita, cuius centrum grauitatis e&longs;t <lb/>in H, in hoc &longs;itu magis grauitabit, quàm in quocunq; alio &longs;itu <pb xlink:href="036/01/062.jpg"/>circuli fuerit punctum H. <lb/></s> |
| | <s>ab hoc igitur &longs;itu velo­<lb/>cius, quàm à quocunq; <lb/>alio mouebitur. </s> |
| <s id="id.2.1.43.1.1.2.0"> vt &longs;it EFS recta <lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.6.0">& &longs;i H <lb/>propius fuerit ip&longs;i D mi <lb/>nus grauitabit, minu&longs;q; <lb/>ab eo &longs;itu mouebitur. </s> |
| linea. </s> | <s id="id.2.1.43.1.1.7.0"><lb/>&longs;emper enim de&longs;cen&longs;us <lb/>obliquior e&longs;t, & minus re<lb/>ctus. </s> |
| | <s id="id.2.1.43.1.1.8.0">libra ergo EF velo<lb/>cius ab hoc &longs;itu mouebi­<lb/>tur, quàm ab alio &longs;itu. </s> |
| <s id="id.2.1.43.1.1.3.0"> & quoniam CD <lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.9.0">& <lb/>&longs;i propius ad AB acce­<lb/>det, inde minus mouebi<lb/>tur. </s> |
| CH, &longs;unt inter &longs;e &longs;e æqua<lb/> | <s id="id.2.1.43.1.1.10.0">Deinde quò longius <lb/>punctum H à puncto C <lb/>di&longs;tabit, velocius moue­<lb/>bitur; quod <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ex Ari<lb/>&longs;totele in principio quæ&longs;t­<lb/>io num mechanicarum, & <lb/><figure id="id.036.01.062.1.jpg" xlink:href="036/01/062/1.jpg"></figure><lb/>ex &longs;uperius dictis patet; verùm etiam ex iis, quæ infra in &longs;exta <lb/>propo&longs;itione dicemus, manife&longs;tum erit. </s> |
| les. </s> | <s id="id.2.1.43.1.1.11.0">libra igitur EF, quò ma<lb/>gis ab eius centro di&longs;tabit, adhuc velocius mouebitur. </s> |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.4.0"> &longs;i igitur centro C, &longs;pa<lb/> | |
| tioq; CD, circulus de&longs;cri­<lb/> | |
| batur DHM; erunt pun­<lb/> | |
| cta DH in circuli circum­<lb/> | |
| ferentia. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.5.0"> Quoniam au­<lb/> | |
| tem CH ip&longs;i EF e&longs;t per­<lb/> | |
| pendicularis; continget li­<lb/> | |
| nea EHS circulum DHM <lb/> | |
| in puncto H. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.5.0.a"> pondus igi­<lb/> | |
| tur in H (&longs;icuti &longs;upra de­<lb/> | |
| mon&longs;trauimus) grauius <lb/> | |
| <figure id="fig43" place="text"> </figure><lb/> | |
| erit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in alio &longs;itu circuli DHM. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.5.0.b"> ergo magnitudo ex EF <lb/> | |
| ponderibus, & libra EF compo&longs;ita, cuius centrum grauitatis e&longs;t <lb/> | |
| in H, in hoc &longs;itu magis grauitabit, <expan abbr="quàm">quam</expan> in quocunq; alio &longs;itu | |
| <pb n="25" xlink:href="pagethumb-la/00000067.JPG"/> | |
| circuli fuerit punctum H. <lb/> | |
| ab hoc igitur &longs;itu velo­<lb/> | |
| cius, <expan abbr="quàm">quam</expan> <expan abbr="à">a</expan> quocunq; <lb/> | |
| alio mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.6.0"> & &longs;i H <lb/> | |
| propius fuerit ip&longs;i D mi <lb/> | |
| nus grauitabit, minu&longs;q; <lb/> | |
| ab eo &longs;itu mouebitur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.7.0"> <lb/> | |
| &longs;emper enim de&longs;cen&longs;us <lb/> | |
| obliquior e&longs;t, & minus re<lb/> | |
| ctus. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.8.0"> libra ergo EF velo<lb/> | |
| cius ab hoc &longs;itu mouebi­<lb/> | |
| tur, <expan abbr="quàm">quam</expan> ab alio &longs;itu. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.9.0"> & <lb/> | |
| &longs;i propius ad AB acce­<lb/> | |
| det, inde minus mouebi<lb/> | |
| tur. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.10.0"> Deinde <expan abbr="quò">quo</expan> longius <lb/> | |
| punctum H <expan abbr="à">a</expan> puncto C <lb/> | |
| di&longs;tabit, velocius moue­<lb/> | |
| bitur; quod <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ex Ari<lb/> | |
| &longs;totele in principio quæ&longs;t­<lb/> | |
| io num mechanicarum, & <lb/> | |
| <figure id="fig44" place="text"> </figure><lb/> | |
| ex &longs;uperius dictis patet; <expan abbr="verùm">verum</expan> etiam ex iis, quæ infra in &longs;exta <lb/> | |
| propo&longs;itione dicemus, manife&longs;tum erit. </s> | |
| | |
| <s id="id.2.1.43.1.1.11.0"> libra igitur EF, <expan abbr="quò">quo</expan> ma<lb/> | |
| gis ab eius centro di&longs;tabit, adhuc velocius mouebitur. </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | </p> |
| <p id="id.2.1.43.1.2.1.0" type="caption"> | <pb n="25" xlink:href="036/01/063.jpg"/> |
| <s id="id.2.1.43.1.2.1.0.capt"> YYY </s> | |
| | |
| | |
| <s> ZZZ head of figure ZZZ </s> | |
| </p> | |
| <p id="id.2.1.43.1.2.3.0" type="caption"> | |
| <s id="id.2.1.43.1.2.3.0.capt"> YYY </s> | |
| </p> | |
| <pb xlink:href="pagethumb-la/00000068.JPG"/> | |
| | |
| <p id="id.2.1.43.3.0.0.0" type="main"> | <p id="id.2.1.43.3.0.0.0" type="main"> |
| <s id="id.2.1.43.3.1.1.0"> Sit deinde libra AB, <lb/> | <s id="id.2.1.43.3.1.1.0">Sit deinde libra AB, <lb/>cuius centrum C &longs;it infra li<lb/>bram; &longs;intq; in AB pon<lb/>dera æqualia; libraq; &longs;it <lb/>mota in EF. </s> |
| cuius centrum C &longs;it infra li<lb/> | <s id="id.2.1.43.3.1.1.0.a">Dico maio­<lb/>rem habere grauitatem <lb/>pondus in F, quàm pondus <lb/>in E. atq; ideo libram EF <lb/>deor&longs;um ex parte F moue­<lb/>ri. </s> |
| bram; &longs;intq; in AB pon<lb/> | <s id="id.2.1.43.3.1.2.0">Producatur DC ex <lb/>vtraq; parte v&longs;q; ad mun­<lb/>di centrum S, & v&longs;q; ad <lb/>O, lineaq; HS ducatur, <lb/>cui à punctis EF æquidi­<lb/>&longs;tantes ducantur GEk FL; <lb/>connectanturq; CE CF: <lb/>atq; centro C, &longs;patioq; CE <lb/>circulus de&longs;cribatur AEO <lb/>BF. </s> |
| dera æqualia; libraq; &longs;it <lb/> | <s id="id.2.1.43.3.1.2.0.a">&longs;imiliter demon&longs;tra­<lb/>bitur puncta ABEF in <lb/>circuli circumferentia e&longs;&longs;e; <lb/>de&longs;cen&longs;umq; libræ EF vná <lb/>cum ponderibus rectum &longs;e<lb/>cundùm lineam HS fieri; <lb/>ponderumq; in EF &longs;ecun<lb/><figure id="id.036.01.063.1.jpg" xlink:href="036/01/063/1.jpg"></figure><expan abbr="dùm"><lb/>dum</expan> lineas GK FL ip&longs;i HS æquidi&longs;tantes. </s> |
| mota in EF. </s> | <s id="id.2.1.43.3.1.3.0">Quoniam autem an<lb/>gulus CFP æqualis e&longs;t angulo CEO: erit angulus HFP angulo <lb/>HEO maior. </s> |
| | <s id="id.2.1.43.3.1.4.0">angulus verò HFL æqualis e&longs;t angulo HEG. à <arrow.to.target n="note69"></arrow.to.target><lb/>quibus igitur &longs;i demantur anguli HFP HEO, erit angulus <lb/>LFP angulo GEO minor. </s> |