| version 1.5, 2003/03/28 20:43:41 |
version 1.6, 2003/06/26 15:02:39 |
| |
| <figure></figure> | <figure></figure> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| <s>Ob&longs;eruandum autem occurrit in demon&longs;trationibus, ab <lb/>Archimede allatis; quòd in prima demon&longs;tratione &longs;upponit <lb/>Archimedes, HFGI e&longs;&longs;e parallelogrammum. quòd vt &longs;it pa­<lb/>rallelogrammum, nece&longs;&longs;e e&longs;t &longs;upponere centra grauitatis HI <lb/>&longs;ecare lineas KF LG in partes inuicem proportionales. quod <lb/>tamen &longs;upponi po&longs;&longs;e minimè videtur. Et &longs;i quis ex quinto <lb/>po&longs;tulato obijceret, centragrauitatis in æqualibus, &longs;imilibu&longs;­<lb/>què figuris e&longs;&longs;e æqualiter po&longs;ita; admitti quidem pote&longs;t; quo- | <s>Ob&longs;eruandum autem occurrit in demon&longs;trationibus, ab <lb/>Archimede allatis; quòd in prima demon&longs;tratione &longs;upponit <lb/>Archimedes, HFGI e&longs;&longs;e parallelogrammum. quòd vt &longs;it pa­<lb/>rallelogrammum, nece&longs;&longs;e e&longs;t &longs;upponere centra grauitatis HI <lb/>&longs;ecare lineas KF LG in partes inuicem proportionales. quod <lb/>tamen &longs;upponi po&longs;&longs;e minimè videtur. Et &longs;i quis ex quinto <lb/>po&longs;tulato obijceret, centragrauitatis in æqualibus, &longs;imilibu&longs;­<lb/>què figuris e&longs;&longs;e æqualiter po&longs;ita; admitti quidem pote&longs;t; quo- |
| <pb pagenum="161"/>niam figuræ, ipforum què centra inter&longs;e coaptari po&longs;&longs;unt. vt <lb/>omnibus figuris rectilineis &ecedil;qualibus, & &longs;imilib^{9} accidere po­<lb/>te&longs;t. Hoc tamé contingere po&longs;&longs;e in parabolis, vt AKB BLC, vi <lb/>detur in <expan abbr="cõueniés">conueniés</expan>. <expan abbr="Nã">Nam</expan> quamuis AKB BLC &longs;int æquales, & &longs;int <lb/><expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;imiles; non &longs;unt tamen &longs;imiles ea &longs;i militudine, vt &longs;untre <lb/>ctilineæ figuræ; vtantea diximus. Quod etiam <expan abbr="per&longs;picuũ">per&longs;picuum</expan> fit ex <lb/>hoc, quia non &longs;emper coaptari porei&longs;t portio AKB <expan abbr="cũ">cum</expan> portio­<lb/>ne BLC. <expan abbr="nõ">non</expan>. n.&longs;emper recta linea BC erit æqualisip&longs;i BA; <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; <lb/>&longs;ectionis linea BLC &longs;ectionis line&ecedil; BKA &ecedil;qualis exi&longs;tet. <expan abbr="Cũ">Cum</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;emper AC, & quæ &longs;untip&longs;i AC æquidi&longs;tates ad rectos &longs;int an <lb/>gulos diametro BD. &longs;i.n. &ecedil;quidi&longs;tantes line&ecedil; diametro fuerint <lb/>perpendiculares, tunc AB BC inter&longs;e &ecedil;quales e&longs;&longs;ent; <expan abbr="portio&qacute;">portioque</expan>; <lb/>AKB <expan abbr="cũ">cum</expan> portione BLC coaptari po&longs;&longs;et: &longs;ecùs autem minimè. <lb/>Quare centra grauiratis HI lineas KFLG in eadem proportio <lb/>ne &longs;ecare minimè&longs;upponi po&longs;&longs;e videtur; tùm exijs, quæ dicta <lb/>&longs;unt; tú quia hoc o&longs;tendet Archimedes in &longs;eptima propo&longs;itio <lb/>ne. quòd &longs;i adhuc non e&longs;t <expan abbr="demõ&longs;tratú">demon&longs;tratú</expan>, <expan abbr="nõ">non</expan> pote&longs;t <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;uppo <lb/>ni; præ&longs;ertim cùm &longs;it demon&longs;trabile. ac propterea <expan abbr="demõ&longs;tra-tio">demon&longs;tra­<lb/>tio</expan> nullam videturvim haberead <expan abbr="o&longs;tendendũ">o&longs;tendendum</expan>, quod propo&longs;i­<lb/>tú fuit. Huic <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> occurri po&longs;&longs;evidetur <expan abbr="cũ">cum</expan> Eutocio in exphca <lb/>tione huiusloci dicendo, hoc &longs;upponere Archimedé, quia por <lb/>tiones AKBBLC &longs;unt&ecedil;quales, quarú diametri KFLG &longs;unt &ecedil;­<lb/>quales, & <expan abbr="&ecedil;quidi&longs;tãtes">&ecedil;quidi&longs;tantes</expan>, quæ &longs;imiliter diuiduntur à punctis HI; <lb/>vnde erit kG ad HF, vt LI ad IG. ex quibus colligit HF ip&longs;i IG <lb/><expan abbr="æqual&etilde;">æqualem</expan> e&longs;&longs;e; ac propterea HG <expan abbr="parallelogrãmũ">parallelogrammum</expan> exiltere. Quæ <expan abbr="tñ">tnm</expan> <lb/>re&longs;pon&longs;io <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t Eutocio digna. cùm ex dictis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;it omninò <lb/>demon&longs;tratiua, vtres mathematic&ecedil; <expan abbr="requirũt">requirunt</expan>; quapropter omit <lb/>tenda e&longs;t.hac.n.ratione&longs;upponitur centra HI lineas KFLG in <lb/>eadem proportione &longs;ecare.quod nullo modo &longs;upponi pote&longs;t. <lb/>Quare dici poterit, & forta&longs;le rectiùs, quòd vis demon&longs;tratio­<lb/>nis vidctur in hoc e&longs;&longs;e con&longs;tituta, vt &longs;upponatur puncta HI <expan abbr="v-bicun&qacute;">v­<lb/>bicunque</expan>; e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e in lineis KFLG; ita vt &longs;iue ducta HI fuerit, <lb/>&longs;iue etiam non fuerit ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, demon&longs;tratio <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>&longs;uam &longs;emper habebit vim, <expan abbr="id&etilde;&qacute;">idenque</expan>; concludet. Nam ex <expan abbr="præced&etilde;">præcedem</expan>. <lb/>ti patet centra grauitatis portionum AKB BLC e&longs;&longs;e in lineis <lb/>KF LG; hoce&longs;t inter puncta KF, & LG. <expan abbr="&longs;upponãturita&qacute;">&longs;upponanturitaque</expan>; <expan abbr="c&etilde;-tra">cen­<lb/>tra</expan> grauitatis <expan abbr="portionũ">portionum</expan> AKB BLC e&longs;&longs;e puncta HI <expan abbr="vbicũ&qacute;">vbicunque</expan>; po­ | <pb pagenum="161"/>niam figuræ, ipforum què centra inter&longs;e coaptari po&longs;&longs;unt. vt <lb/>omnibus figuris rectilineis &ecedil;qualibus, & &longs;imilib^{9} accidere po­<lb/>te&longs;t. Hoc tamé contingere po&longs;&longs;e in parabolis, vt AKB BLC, vi <lb/>detur in <expan abbr="cõueniés">conueniés</expan>. <expan abbr="Nã">Nam</expan> quamuis AKB BLC &longs;int æquales, & &longs;int <lb/><expan abbr="etiã">etiam</expan> &longs;imiles; non &longs;unt tamen &longs;imiles ea &longs;i militudine, vt &longs;untre <lb/>ctilineæ figuræ; vtantea diximus. Quod etiam <expan abbr="per&longs;picuũ">per&longs;picuum</expan> fit ex <lb/>hoc, quia non &longs;emper coaptari porei&longs;t portio AKB <expan abbr="cũ">cum</expan> portio­<lb/>ne BLC. <expan abbr="nõ">non</expan>. n.&longs;emper recta linea BC erit æqualisip&longs;i BA; <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; <lb/>&longs;ectionis linea BLC &longs;ectionis line&ecedil; BKA &ecedil;qualis exi&longs;tet. <expan abbr="Cũ">Cum</expan> <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>&longs;emper AC, & quæ &longs;untip&longs;i AC æquidi&longs;tates ad rectos &longs;int an <lb/>gulos diametro BD. &longs;i.n. &ecedil;quidi&longs;tantes line&ecedil; diametro fuerint <lb/>perpendiculares, tunc AB BC inter&longs;e &ecedil;quales e&longs;&longs;ent; <expan abbr="portio&qacute;">portioque</expan>; <lb/>AKB <expan abbr="cũ">cum</expan> portione BLC coaptari po&longs;&longs;et: &longs;ecùs autem minimè. <lb/>Quare centra grauiratis HI lineas KFLG in eadem proportio <lb/>ne &longs;ecare minimè&longs;upponi po&longs;&longs;e videtur; tùm exijs, quæ dicta <lb/>&longs;unt; tú quia hoc o&longs;tendet Archimedes in &longs;eptima propo&longs;itio <lb/>ne. quòd &longs;i adhuc non e&longs;t <expan abbr="demõ&longs;tratú">demon&longs;tratú</expan>, <expan abbr="nõ">non</expan> pote&longs;t <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;uppo <lb/>ni; præ&longs;ertim cùm &longs;it demon&longs;trabile. ac propterea <expan abbr="demõ&longs;tra-tio">demon&longs;tra­<lb/>tio</expan> nullam videturvim haberead <expan abbr="o&longs;tendendũ">o&longs;tendendum</expan>, quod propo&longs;i­<lb/>tú fuit. Huic <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> occurri po&longs;&longs;evidetur <expan abbr="cũ">cum</expan> Eutocio in exphca <lb/>tione huiusloci dicendo, hoc &longs;upponere Archimedé, quia por <lb/>tiones AKBBLC &longs;unt&ecedil;quales, quarú diametri KFLG &longs;unt &ecedil;­<lb/>quales, & <expan abbr="&ecedil;quidi&longs;tãtes">&ecedil;quidi&longs;tantes</expan>, quæ &longs;imiliter diuiduntur à punctis HI; <lb/>vnde erit kG ad HF, vt LI ad IG. ex quibus colligit HF ip&longs;i IG <lb/><expan abbr="æqual&etilde;">æqualem</expan> e&longs;&longs;e; ac propterea HG <expan abbr="parallelogrãmũ">parallelogrammum</expan> exiltere. Quæ <expan abbr="tñ">tnm</expan> <lb/>re&longs;pon&longs;io <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t Eutocio digna. cùm ex dictis <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;it omninò <lb/>demon&longs;tratiua, vtres mathematic&ecedil; <expan abbr="requirũt">requirunt</expan>; quapropter omit <lb/>tenda e&longs;t.hac.n.ratione&longs;upponitur centra HI lineas KFLG in <lb/>eadem proportione &longs;ecare.quod nullo modo &longs;upponi pote&longs;t. <lb/>Quare dici poterit, & forta&longs;le rectiùs, quòd vis demon&longs;tratio­<lb/>nis videtur in hoc e&longs;&longs;e con&longs;tituta, vt &longs;upponatur puncta HI <expan abbr="v-bicun&qacute;">v­<lb/>bicunque</expan>; e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e in lineis KFLG; ita vt &longs;iue ducta HI fuerit, <lb/>&longs;iue etiam non fuerit ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, demon&longs;tratio <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> <lb/>&longs;uam &longs;emper habebit vim, <expan abbr="id&etilde;&qacute;">idenque</expan>; concludet. Nam ex <expan abbr="præced&etilde;">præcedem</expan>. <lb/>ti patet centra grauitatis portionum AKB BLC e&longs;&longs;e in lineis <lb/>KF LG; hoce&longs;t inter puncta KF, & LG. <expan abbr="&longs;upponãturita&qacute;">&longs;upponanturitaque</expan>; <expan abbr="c&etilde;-tra">cen­<lb/>tra</expan> grauitatis <expan abbr="portionũ">portionum</expan> AKB BLC e&longs;&longs;e puncta HI <expan abbr="vbicũ&qacute;">vbicunque</expan>; po­ |
| <pb pagenum="162"/>&longs;ita, <expan abbr="dũmodo">dummodo</expan> &longs;int in lineis KF LG, veluti Archimedes ip&longs;e in <lb/>d mon&longs;tratione &longs;upponit. <expan abbr="Ducatur&qacute;">Ducaturque</expan>; HI; quæ vel ip&longs;i FG æ­<lb/>quidi&longs;tans erit, vel minùs: &longs;i e&longs;t æquidi&longs;tans, <expan abbr="parallelogrãmũ">parallelogrammum</expan> <lb/>e&longs;t HFGI, & vera e&longs;t demon&longs;tratio Archimedis. &longs;i verò <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="æquidi&longs;tãs">æquidi&longs;tans</expan>, nihilominus veri&longs;&longs;ima e&longs;t eadem <expan abbr="demõ&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan>. <expan abbr="Nã">Nam</expan> <lb/>&longs;i HI ip&longs;i FG <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&ecedil;quidi&longs;tãs">&ecedil;quidi&longs;tans</expan>, patet in primis <expan abbr="pũctũ">punctum</expan> Qpropin <lb/>quius e&longs;&longs;e vertici B portionis ABC, <expan abbr="quã">quam</expan> <expan abbr="punctũ">punctum</expan> N, ac per con­<lb/>&longs;equens, <expan abbr="quã">quam</expan> punctum E centrum grauitatis trianguli ABC. <lb/>Etquoniam lineæ HI FG à lineis diuiduntur KF BN LG &ecedil; <lb/> | <pb pagenum="162"/>&longs;ita, <expan abbr="dũmodo">dummodo</expan> &longs;int in lineis KF LG, veluti Archimedes ip&longs;e in <lb/>d mon&longs;tratione &longs;upponit. <expan abbr="Ducatur&qacute;">Ducaturque</expan>; HI; quæ vel ip&longs;i FG æ­<lb/>quidi&longs;tans erit, vel minùs: &longs;i e&longs;t æquidi&longs;tans, <expan abbr="parallelogrãmũ">parallelogrammum</expan> <lb/>e&longs;t HFGI, & vera e&longs;t demon&longs;tratio Archimedis. &longs;i verò <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t <lb/><expan abbr="æquidi&longs;tãs">æquidi&longs;tans</expan>, nihilominus veri&longs;&longs;ima e&longs;t eadem <expan abbr="demõ&longs;tratio">demon&longs;tratio</expan>. <expan abbr="Nã">Nam</expan> <lb/>&longs;i HI ip&longs;i FG <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t <expan abbr="&ecedil;quidi&longs;tãs">&ecedil;quidi&longs;tans</expan>, patet in primis <expan abbr="pũctũ">punctum</expan> Qpropin <lb/>quius e&longs;&longs;e vertici B portionis ABC, <expan abbr="quã">quam</expan> <expan abbr="punctũ">punctum</expan> N, ac per con­<lb/>&longs;equens, <expan abbr="quã">quam</expan> punctum E centrum grauitatis trianguli ABC. <lb/>Etquoniam lineæ HI FG à lineis diuiduntur KF BN LG &ecedil; <lb/> |
| <arrow.to.target n="fig73"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="fig73"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg290"></arrow.to.target> quidi&longs;tantibus, erit HQ ad QI, vt FN ad NG. e&longs;t autem FN i­<lb/>pGNG &ecedil;qualis, ergo HQ ip&longs;i QI &ecedil;qualis quoque erit. itaque <lb/>quoniam portiones AKBBLC &longs;unt æquales, erit magnitudi­<lb/>nis ex vtri&longs;que AKB BLC portionibus compo&longs;it&ecedil; <expan abbr="centrũ">centrum</expan> gra­<lb/>uitatis in medio line&ecedil; HI. ergo eritpunctum <expan abbr="q.">que</expan> quo cognito <lb/>eadem demon&longs;tratio Archimedis o&longs;tendet centrum grauita­<lb/>tis portionis ABC e&longs;&longs;e inter puncta <expan abbr="Eq.">Eque</expan> Nam ex verbis ip&longs;ius, <lb/>cùm ait, <emph type="italics"/>Quoniam autem trianguli ABC centrum grauitatis est <lb/>punctum E magnitudinis verò ex vtri&longs;que AkB BLC compo&longs;icæ <lb/>est punctum <expan abbr="q;">que</expan> constat totius portionis ABC centrum grauitatis <lb/>e&longs;&longs;e in in linea QE. hoc est inter puncta QE. Quare totius portionis <lb/>centrum grauitatis propinquius e&longs;t vertici portionis, quàm trian­<lb/>guli planè in&longs;cripti.<emph.end type="italics"/> <expan abbr="manife&longs;tũ">manife&longs;tum</expan> e&longs;t igitur centrum grauitatis por <lb/>tionis ABC, &longs;iuè &longs;it HI ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, &longs;iue non æ. <lb/>quidi&longs;tans, propinquius e&longs;&longs;e vertici B portionis, quàm <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> | <arrow.to.target n="marg290"></arrow.to.target> quidi&longs;tantibus, erit HQ ad QI, vt FN ad NG. e&longs;t autem FN i­<lb/>pGNG &ecedil;qualis, ergo HQ ip&longs;i QI &ecedil;qualis quoque erit. itaque <lb/>quoniam portiones AKBBLC &longs;unt æquales, erit magnitudi­<lb/>nis ex vtri&longs;que AKB BLC portionibus compo&longs;it&ecedil; <expan abbr="centrũ">centrum</expan> gra­<lb/>uitatis in medio line&ecedil; HI. ergo eritpunctum <expan abbr="q.">que</expan> quo cognito <lb/>eadem demon&longs;tratio Archimedis o&longs;tendet centrum grauita­<lb/>tis portionis ABC e&longs;&longs;e inter puncta <expan abbr="Eq.">Eque</expan> Nam ex verbis ip&longs;ius, <lb/>cùm ait, <emph type="italics"/>Quoniam autem trianguli ABC centrum grauitatis est <lb/>punctum E magnitudinis verò ex vtri&longs;que AkB BLC compo&longs;icæ <lb/>est punctum <expan abbr="q;">que</expan> constat totius portionis ABC centrum grauitatis <lb/>e&longs;&longs;e in in linea QE. hoc est inter puncta QE. Quare totius portionis <lb/>centrum grauitatis propinquius e&longs;t vertici portionis, quàm trian­<lb/>guli planè in&longs;cripti.<emph.end type="italics"/> <expan abbr="manife&longs;tũ">manife&longs;tum</expan> e&longs;t igitur centrum grauitatis por <lb/>tionis ABC, &longs;iuè &longs;it HI ip&longs;i FG æquidi&longs;tans, &longs;iue non æ. <lb/>quidi&longs;tans, propinquius e&longs;&longs;e vertici B portionis, quàm <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> |