Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to monte_aeque_01_la_1588.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/Attic/monte_aeque_01_la_1588.xml between version 1.10 and 1.11

version 1.10, 2003/06/26 18:35:51 version 1.11, 2003/06/26 18:37:09
Line 116 
Line 116 
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Noui&longs;&longs;e quoque oportet centrum grauitatis communius <lb/>e&longs;&longs;e, in pluribu&longs;qu&egrave; reperiri, qu&agrave;m centra magnitudinis, &amp; fi&shy;<lb/>gur&aelig;: centrum ver&ograve; figur&aelig; communius e&longs;&longs;e centro magnitu&shy;<lb/>dinis. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quodlibet corpus, &amp; qu&ecedil;libet figura nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ha <lb/><expan abbr="beatc&etilde;tr&utilde;">beatcentrum</expan> grauitatis in trin&longs;ec&ugrave;s, vel extrin&longs;ec&ugrave;s. </s><s>In trin&longs;ec&ugrave;s vt <lb/><expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> grauitatis alicuius corporis regularis, quod e&longs;t in medio <lb/>figur&aelig;, vel alicuius figur&aelig; vt A; cuius centrum grauitatis &longs;it <lb/>in ambitu figur&aelig;, vt in puncto B; extrin &longs;ec&ugrave;s ver&ograve; vt figura <lb/>C, cuius centrum grauitatis extrin&longs;ecus &longs;it, vt in D; quod <lb/>e&longs;t in telligendum, &longs;i graue C in centrum mundi ten deret,  <s>Noui&longs;&longs;e quoque oportet centrum grauitatis communius <lb/>e&longs;&longs;e, in pluribu&longs;qu&egrave; reperiri, qu&agrave;m centra magnitudinis, &amp; fi&shy;<lb/>gur&aelig;: centrum ver&ograve; figur&aelig; communius e&longs;&longs;e centro magnitu&shy;<lb/>dinis. <expan abbr="N&atilde;">Nam</expan> quodlibet corpus, &amp; qu&ecedil;libet figura nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt ha <lb/><expan abbr="beatc&etilde;tr&utilde;">beatcentrum</expan> grauitatis in trin&longs;ec&ugrave;s, vel extrin&longs;ec&ugrave;s. </s><s>In trin&longs;ec&ugrave;s vt <lb/><expan abbr="c&etilde;tr&utilde;">centrum</expan> grauitatis alicuius corporis regularis, quod e&longs;t in medio <lb/>figur&aelig;, vel alicuius figur&aelig; vt A; cuius centrum grauitatis &longs;it <lb/>in ambitu figur&aelig;, vt in puncto B; extrin &longs;ec&ugrave;s ver&ograve; vt figura <lb/>C, cuius centrum grauitatis extrin&longs;ecus &longs;it, vt in D; quod <lb/>e&longs;t in telligendum, &longs;i graue C in centrum mundi ten deret,
 <pb pagenum="13"/>tunc centrum D cum centro mundi <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan> <pb pagenum="13"/>tunc centrum D cum centro mundi <expan abbr="c&otilde;-">con&shy;<lb/></expan>
 <arrow.to.target n="fig4"></arrow.to.target><lb/>ueniret; figuraqu&egrave; C quie&longs;ceret circa cen<lb/>trum vniuer&longs;i, veluti &longs;e habetcirca <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> <lb/>D. partes enim figur&aelig; talem po&longs;&longs;unt ha&shy;<lb/>bere &longs;itum, vt inter &longs;e &ecedil;queponderare po&longs;&shy;<lb/>&longs;int. </s><s>vt ex &longs;ubiectis figuris per&longs;picuum e&longs;t. <lb/>&amp; ad huc clari&ugrave;s, &longs;i in telligatur figura, vt <lb/>E circulo tum exteriori, tum interiori ter <lb/>minata, cuius centrum grauitatis extra fi&shy;<lb/>guram erit in F. quod quidem cum cir&shy;<lb/>culorum centro conueniet. </s><s>circa quod <lb/>(exi&longs;tente centro F in centro mundi) <lb/>partes vndique &ecedil;queponderabunt: c&ugrave;m <lb/>omnes &ecedil;qualiter &agrave; centro grauitatis <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan>. <lb/>pr&aelig;terea in hac figura E centrum graui&shy;<lb/>tatis (quamuis &longs;it extra &longs;iguram) cum cen&shy;<lb/>tro figur&aelig;, <expan abbr="c&etilde;troqu&egrave;">centroqu&egrave;</expan> magnitudinis ip&longs;ius <lb/>figur&aelig; conuenire, forta&longs;&longs;e non erit incon&shy;<lb/>ueniens a&longs;&longs;erere. </s><s>At ver&ograve; figur&aelig; AC nul <lb/>lo pacto figur&aelig;, magnitudinisqu&egrave; <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>habebunt. </s><s>&amp; quamuis dictum &longs;it <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis corporum regularium e&longs;&longs;e me&shy;<lb/>dium ip&longs;orum, non tamen propterea dicen dum e&longs;t, idem e&longs;&longs;e <lb/>centrum magnitudinis, atque figur&aelig;, ni&longs;i impropri&egrave;; <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> <lb/>enim his impropri&egrave; attribuitur, &longs;icuti etiam centrum figur&aelig;; <lb/>c&ugrave;m line&aelig; ex ip&longs;o prodeuntes non &longs;int ip&longs;orum corporum <lb/>(quatenus regularia &longs;unt) &longs;emidiametri. </s><s>quare centrum gra&shy;<lb/>uitatis reperiri pote&longs;t ab&longs;que alijs centris; at non &egrave; conuer&longs;o. <lb/>Rur&longs;us commune magis e&longs;t <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> figur&aelig; centro magnitu&shy;<lb/>dinis; quia pr&aelig;ter circulum, &amp; &longs;ph&aelig;ram, qu&aelig; tam figur&aelig;, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>magnitudinis centrum habent, nonnull&aelig; figur&aelig; &longs;uum ha&shy;<lb/>bent figur&aelig; centrum in ip&longs;is, &amp; extra ip&longs;as; in ip&longs;is, vt ellip&longs;is, <lb/>cuius centrum in t&ugrave;s habetur; &longs;emicirculus etiam, dimidia qu&egrave; <lb/>&longs;ph&aelig;ra centrum habent in limbo. </s><s>extra figuram ver&ograve; veluti <lb/>hyperbol&aelig; centrum, quod extra figuram exi&longs;tit; vbi nemp&egrave; <lb/>diametri concurrunt. </s><s>Qu&aelig; quidem omnia &longs;unt figur&aelig; cen&shy;<lb/>tra; magnitudinis ver&ograve; minim&egrave;. </s><s>ver&ugrave;m obijciet hoc loco for  <arrow.to.target n="fig4"></arrow.to.target><lb/>ueniret; figuraqu&egrave; C quie&longs;ceret circa cen<lb/>trum vniuer&longs;i, veluti &longs;e habetcirca <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> <lb/>D. partes enim figur&aelig; talem po&longs;&longs;unt ha&shy;<lb/>bere &longs;itum, vt inter &longs;e &ecedil;queponderare po&longs;&shy;<lb/>&longs;int. </s><s>vt ex &longs;ubiectis figuris per&longs;picuum e&longs;t. <lb/>&amp; ad huc clari&ugrave;s, &longs;i in telligatur figura, vt <lb/>E circulo tum exteriori, tum interiori ter <lb/>minata, cuius centrum grauitatis extra fi&shy;<lb/>guram erit in F. quod quidem cum cir&shy;<lb/>culorum centro conueniet. </s><s>circa quod <lb/>(exi&longs;tente centro F in centro mundi) <lb/>partes vndique &ecedil;queponderabunt: c&ugrave;m <lb/>omnes &ecedil;qualiter &agrave; centro grauitatis <expan abbr="di&longs;t&etilde;t">di&longs;tent</expan>. <lb/>pr&aelig;terea in hac figura E centrum graui&shy;<lb/>tatis (quamuis &longs;it extra figuram) cum cen&shy;<lb/>tro figur&aelig;, <expan abbr="c&etilde;troqu&egrave;">centroqu&egrave;</expan> magnitudinis ip&longs;ius <lb/>figur&aelig; conuenire, forta&longs;&longs;e non erit incon&shy;<lb/>ueniens a&longs;&longs;erere. </s><s>At ver&ograve; figur&aelig; AC nul <lb/>lo pacto figur&aelig;, magnitudinisqu&egrave; <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>habebunt. </s><s>&amp; quamuis dictum &longs;it <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis corporum regularium e&longs;&longs;e me&shy;<lb/>dium ip&longs;orum, non tamen propterea dicen dum e&longs;t, idem e&longs;&longs;e <lb/>centrum magnitudinis, atque figur&aelig;, ni&longs;i impropri&egrave;; <expan abbr="medi&utilde;">medium</expan> <lb/>enim his impropri&egrave; attribuitur, &longs;icuti etiam centrum figur&aelig;; <lb/>c&ugrave;m line&aelig; ex ip&longs;o prodeuntes non &longs;int ip&longs;orum corporum <lb/>(quatenus regularia &longs;unt) &longs;emidiametri. </s><s>quare centrum gra&shy;<lb/>uitatis reperiri pote&longs;t ab&longs;que alijs centris; at non &egrave; conuer&longs;o. <lb/>Rur&longs;us commune magis e&longs;t <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> figur&aelig; centro magnitu&shy;<lb/>dinis; quia pr&aelig;ter circulum, &amp; &longs;ph&aelig;ram, qu&aelig; tam figur&aelig;, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>magnitudinis centrum habent, nonnull&aelig; figur&aelig; &longs;uum ha&shy;<lb/>bent figur&aelig; centrum in ip&longs;is, &amp; extra ip&longs;as; in ip&longs;is, vt ellip&longs;is, <lb/>cuius centrum in t&ugrave;s habetur; &longs;emicirculus etiam, dimidia qu&egrave; <lb/>&longs;ph&aelig;ra centrum habent in limbo. </s><s>extra figuram ver&ograve; veluti <lb/>hyperbol&aelig; centrum, quod extra figuram exi&longs;tit; vbi nemp&egrave; <lb/>diametri concurrunt. </s><s>Qu&aelig; quidem omnia &longs;unt figur&aelig; cen&shy;<lb/>tra; magnitudinis ver&ograve; minim&egrave;. </s><s>ver&ugrave;m obijciet hoc loco for
 <pb pagenum="14"/>ta&longs;&longs;e qui&longs;piam, vel ambas, inquiens, centri grauitatis defini&shy;<lb/>tiones allatas, diminutas e&longs;&longs;e; vel ijs, qu&aelig; mod&ograve; &agrave; nobis de <expan abbr="c&etilde;">cem</expan> <lb/>tro grauitatis dicta &longs;unt, repugnare; c&ugrave;m o&longs;tenderimus cen&shy;<lb/>trum grauitatis aliquando e&longs;&longs;e, vel in ambitu figur&aelig;, vel extra <lb/>figuram; definitiones ver&ograve; allat&ecedil; &longs;emper &longs;upponunt illud e&longs;&longs;e <lb/>in ip&longs;is intra po&longs;it <expan abbr="&utilde;">um</expan>. <expan abbr="C&otilde;firmaturqu&egrave;">Confirmaturqu&egrave;</expan> difficultas, quandoqui&shy;<lb/>dem, neque huiu&longs;modi centrum extra figuram con&longs;titutum, <lb/>fui&longs;&longs;e Archimedi pror&longs;usignotum, exi&longs;timare debemus; vt <lb/>colligere licet ex nono po&longs;tulato huius libri; c&ugrave;m inquit. <lb/><emph type="italics"/>Omnis figur&aelig;, cuius perimeter &longs;it ad eandem partem concauus, centrum <lb/>grauitatis intra ip&longs;am e&longs;&longs;e oportet.<emph.end type="italics"/> qua&longs;i non repugnet figur&ecedil; peri <lb/>metrum non ad eandem partem concauum habenti, extra <lb/>ip&longs;am grauitatis centrum obtinere. </s><s>Cui obiectioni in hunc <lb/>modum occurri poterit, &longs;i dixerimus, qu&ograve;d quamuis exempli <lb/>gratia in figura C dictum &longs;it centrum grauitatis D extra fi <lb/>guram exi&longs;tere, id ip&longs;um etiam intra figuram e&longs;&longs;e affirmati <lb/>poterit. </s><s>&longs;iquidem ambitus figur&ecedil; C centrum D intra &longs;e <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>tinct; ita vt re&longs;pectu t&ouml;tius &longs;it intra. </s><s>idemqu&egrave; dicen dum e&longs;t de <lb/>altera figura A. hoc autem euidenti&longs;&longs;imum e&longs;t in figura E. <lb/>&amp; hic e&longs;t &longs;en&longs;us definitionum centri grauitatis. </s><s>His itaque pri <lb/>m&ugrave;m cognitis con&longs;ideranda e&longs;t intentio Archimedis in his li <lb/>bris, qu&ccedil; quidem vt plurimum &agrave; librorum in&longs;criptionibus e&shy;<lb/>luce&longs;cere &longs;olet. </s></p> <pb pagenum="14"/>ta&longs;&longs;e qui&longs;piam, vel ambas, inquiens, centri grauitatis defini&shy;<lb/>tiones allatas, diminutas e&longs;&longs;e; vel ijs, qu&aelig; mod&ograve; &agrave; nobis de <expan abbr="c&etilde;">cem</expan> <lb/>tro grauitatis dicta &longs;unt, repugnare; c&ugrave;m o&longs;tenderimus cen&shy;<lb/>trum grauitatis aliquando e&longs;&longs;e, vel in ambitu figur&aelig;, vel extra <lb/>figuram; definitiones ver&ograve; allat&ecedil; &longs;emper &longs;upponunt illud e&longs;&longs;e <lb/>in ip&longs;is intra po&longs;it <expan abbr="&utilde;">um</expan>. <expan abbr="C&otilde;firmaturqu&egrave;">Confirmaturqu&egrave;</expan> difficultas, quandoqui&shy;<lb/>dem, neque huiu&longs;modi centrum extra figuram con&longs;titutum, <lb/>fui&longs;&longs;e Archimedi pror&longs;usignotum, exi&longs;timare debemus; vt <lb/>colligere licet ex nono po&longs;tulato huius libri; c&ugrave;m inquit. <lb/><emph type="italics"/>Omnis figur&aelig;, cuius perimeter &longs;it ad eandem partem concauus, centrum <lb/>grauitatis intra ip&longs;am e&longs;&longs;e oportet.<emph.end type="italics"/> qua&longs;i non repugnet figur&ecedil; peri <lb/>metrum non ad eandem partem concauum habenti, extra <lb/>ip&longs;am grauitatis centrum obtinere. </s><s>Cui obiectioni in hunc <lb/>modum occurri poterit, &longs;i dixerimus, qu&ograve;d quamuis exempli <lb/>gratia in figura C dictum &longs;it centrum grauitatis D extra fi <lb/>guram exi&longs;tere, id ip&longs;um etiam intra figuram e&longs;&longs;e affirmati <lb/>poterit. </s><s>&longs;iquidem ambitus figur&ecedil; C centrum D intra &longs;e <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>tinct; ita vt re&longs;pectu t&ouml;tius &longs;it intra. </s><s>idemqu&egrave; dicen dum e&longs;t de <lb/>altera figura A. hoc autem euidenti&longs;&longs;imum e&longs;t in figura E. <lb/>&amp; hic e&longs;t &longs;en&longs;us definitionum centri grauitatis. </s><s>His itaque pri <lb/>m&ugrave;m cognitis con&longs;ideranda e&longs;t intentio Archimedis in his li <lb/>bris, qu&ccedil; quidem vt plurimum &agrave; librorum in&longs;criptionibus e&shy;<lb/>luce&longs;cere &longs;olet. </s></p>
 <figure id="fig4"></figure> <figure id="fig4"></figure>
 <p type="head"> <p type="head">
Line 261 
Line 261 
 <s><margin.target id="marg17"></margin.target>4 <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>16 <emph type="italics"/>quinti<emph.end type="italics"/></s></p> <s><margin.target id="marg17"></margin.target>4 <emph type="italics"/>&longs;exti<emph.end type="italics"/><lb/>16 <emph type="italics"/>quinti<emph.end type="italics"/></s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s><expan abbr="Duc&atilde;tur">Ducantur</expan> pr&ecedil;terea &agrave; punctis KL ad latera perpendiculares <lb/>KM KN KO KP, LQ LR LS LT. &amp; quoniam anguli <lb/>KMA LQE &longs;unt recti, ac propterea &aelig;quales, &amp; KAM LEQ <lb/>&longs;unt &aelig;quales, ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t; erit reliquus MKA reliquo <lb/>QLE &ecedil;qualis, triangulumqu&egrave; AKM triangulo ELQ &longs;imile. <lb/>vtigitur AK ad KM; &longs;ic EL ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> &amp; permutando AK <s><expan abbr="Duc&atilde;tur">Ducantur</expan> pr&ecedil;terea &agrave; punctis KL ad latera perpendiculares <lb/>KM KN KO KP, LQ LR LS LT. &amp; quoniam anguli <lb/>KMA LQE &longs;unt recti, ac propterea &aelig;quales, &amp; KAM LEQ <lb/>&longs;unt &aelig;quales, ut o&longs;ten&longs;um e&longs;t; erit reliquus MKA reliquo <lb/>QLE &ecedil;qualis, triangulumqu&egrave; AKM triangulo ELQ &longs;imile. <lb/>vtigitur AK ad KM; &longs;ic EL ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> &amp; permutando AK
 <arrow.to.target n="marg18"></arrow.to.target><lb/>ad EL, vt KM ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> pariqu&egrave; ratione o&longs;tendetur triangu<lb/>lum BKM triangulo FLQ &longs;imile exi&longs;tere; e&longs;&longs;equ&egrave; BK ad <lb/>FL, vt KM ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> &longs;imiliterqu&egrave; in alijs triangulis o&longs;ten&shy;<lb/>detur, ita e&longs;&longs;e Bk ad FL, vt KN ad LR; &amp; Ck ad GL e&longs;&longs;e, vt <lb/>kO ad LS; atque kD ad LH, vt kP ad LT. quia ver&ograve; AK <lb/>EL, Bk FL, Ck GL, Dk HL in eadem &longs;untproportione, vt <lb/>proxim&egrave; demon&longs;tratum fuit; in eadem quoque proportione <lb/>erit kM ad LQ, &amp; KN ad LR; &amp; KO ad LS, atque kP ad <lb/>LT. ex quibus &longs;equitur centra grauitatis KL, non &longs;ol&ugrave;m ab <lb/>angulis in cadem proportione di&longs;tare; ver&ugrave;m etiam &agrave; lateri&shy;<lb/>ribus in eadem quoque proportione di&longs;tare. </s><s>Itaque cognito, <lb/>quomodo intelligar Archimedes centra grauitatis in &longs;imili&shy;<lb/>bus figuris e&longs;&longs;e &longs;imiliter po&longs;ita; nunc con&longs;iderandum e&longs;t pr&aelig; <lb/>cedens po&longs;tulatum, quatenus nimirum oporteat grauitatis <expan abbr="c&etilde;">cem</expan> <lb/>tra in &longs;imilibus figuris &longs;imiliter e&longs;&longs;e con&longs;tituta. </s><s>Nam inti&shy;<lb/>mi&ugrave;s con&longs;iderando hanc &longs;imilem horum grauitatis <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> <lb/>po&longs;itionem, congruum, &amp; nece&longs;&longs;arium videtur, &longs;imiles &longs;igu&shy;<lb/>ras &longs;ecund&ugrave;m eandem proportionem e&longs;&longs;e &aelig;quepon <expan abbr="der&atilde;tes">derantes</expan>; <lb/>eademqu&egrave; ratione (ob earum &longs;imilitudinem) circa grauita&shy;<lb/>tis centra &aelig;queponderare, veluti &longs;i figur&aelig;: AC EG (quarum <lb/>centra grauitatis &longs;int KL) &agrave; rectis lineis PN TR vrcumqu&egrave; <lb/>diuidantur, qu&aelig; percentra KL tran&longs;eant; dummodo in figu<lb/>ris &longs;int &longs;imiliter duct&aelig;; hoc e&longs;t, vellatera, vel angulos in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>proportione di&longs;pe&longs;cant: vt &longs;it AP ad PD, vt ET ad TH. &aelig;&shy;<lb/>queponderabunt vtique partes PABN PNCD, veluti partes <lb/>TEFR TRGH. &amp; h&aelig;c non e&longs;t &longs;implex &aelig;queponderatio; ve&shy;<lb/>r&ugrave;m etiam (vtita dicam) &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis &aelig;queponderatio. <lb/>c&ugrave;m &longs;it &longs;ecund&ugrave;m eandem proportionem, quandoquidem <lb/>e&longs;t PB ip&longs;i TF &longs;imilis, c&ugrave;m triangula AKB ELF, AKP ELT, <lb/>BKN FLR, &longs;int inter &longs;e &longs;imilia, qu&aelig; quidem efficiunt, figuras  <arrow.to.target n="marg18"></arrow.to.target><lb/>ad EL, vt KM ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> pariqu&egrave; ratione o&longs;tendetur triangu<lb/>lum BKM triangulo FLQ &longs;imile exi&longs;tere; e&longs;&longs;equ&egrave; BK ad <lb/>FL, vt KM ad <expan abbr="Lq.">Lque</expan> &longs;imiliterqu&egrave; in alijs triangulis o&longs;ten&shy;<lb/>detur, ita e&longs;&longs;e Bk ad FL, vt KN ad LR; &amp; Ck ad GL e&longs;&longs;e, vt <lb/>kO ad LS; atque kD ad LH, vt kP ad LT. quia ver&ograve; AK <lb/>EL, Bk FL, Ck GL, Dk HL in eadem &longs;untproportione, vt <lb/>proxim&egrave; demon&longs;tratum fuit; in eadem quoque proportione <lb/>erit kM ad LQ, &amp; KN ad LR; &amp; KO ad LS, atque kP ad <lb/>LT. ex quibus &longs;equitur centra grauitatis KL, non &longs;ol&ugrave;m ab <lb/>angulis in cadem proportione di&longs;tare; ver&ugrave;m etiam &agrave; lateri&shy;<lb/>ribus in eadem quoque proportione di&longs;tare. </s><s>Itaque cognito, <lb/>quomodo intelligar Archimedes centra grauitatis in &longs;imili&shy;<lb/>bus figuris e&longs;&longs;e &longs;imiliter po&longs;ita; nunc con&longs;iderandum e&longs;t pr&aelig; <lb/>cedens po&longs;tulatum, quatenus nimirum oporteat grauitatis <expan abbr="c&etilde;">cem</expan> <lb/>tra in &longs;imilibus figuris &longs;imiliter e&longs;&longs;e con&longs;tituta. </s><s>Nam inti&shy;<lb/>mi&ugrave;s con&longs;iderando hanc &longs;imilem horum grauitatis <expan abbr="centror&utilde;">centrorum</expan> <lb/>po&longs;itionem, congruum, &amp; nece&longs;&longs;arium videtur, &longs;imiles figu&shy;<lb/>ras &longs;ecund&ugrave;m eandem proportionem e&longs;&longs;e &aelig;quepon <expan abbr="der&atilde;tes">derantes</expan>; <lb/>eademqu&egrave; ratione (ob earum &longs;imilitudinem) circa grauita&shy;<lb/>tis centra &aelig;queponderare, veluti &longs;i figur&aelig;: AC EG (quarum <lb/>centra grauitatis &longs;int KL) &agrave; rectis lineis PN TR vrcumqu&egrave; <lb/>diuidantur, qu&aelig; percentra KL tran&longs;eant; dummodo in figu<lb/>ris &longs;int &longs;imiliter duct&aelig;; hoc e&longs;t, vellatera, vel angulos in <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> <lb/>proportione di&longs;pe&longs;cant: vt &longs;it AP ad PD, vt ET ad TH. &aelig;&shy;<lb/>queponderabunt vtique partes PABN PNCD, veluti partes <lb/>TEFR TRGH. &amp; h&aelig;c non e&longs;t &longs;implex &aelig;queponderatio; ve&shy;<lb/>r&ugrave;m etiam (vtita dicam) &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis &aelig;queponderatio. <lb/>c&ugrave;m &longs;it &longs;ecund&ugrave;m eandem proportionem, quandoquidem <lb/>e&longs;t PB ip&longs;i TF &longs;imilis, c&ugrave;m triangula AKB ELF, AKP ELT, <lb/>BKN FLR, &longs;int inter &longs;e &longs;imilia, qu&aelig; quidem efficiunt, figuras
 <pb pagenum="32"/>PB TF inter &longs;e &longs;imiles e&longs;&longs;e. </s><s>ob eademqu&egrave; cau&longs;am e&longs;t PC &longs;i&shy;<lb/>milis TG. quod quidem ex dem on&longs;tratis etiam facil&egrave; con&shy;<lb/>&longs;tat. </s><s>c&ugrave;m anguli &longs;int &ecedil;quales, &amp; latera proportionalia. </s><s>Vtau&shy;<lb/>tem clari&ugrave;s intelligatur h&aelig;c &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis &aelig;quepondera <lb/>rio, adducerelibuit nonnulla ex ijs, qu&aelig; po&longs;teri&ugrave;s tractanda <lb/>&longs;umentur. </s><s>Itaque intelligatur punctum V centrum e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/> <pb pagenum="32"/>PB TF inter &longs;e &longs;imiles e&longs;&longs;e. </s><s>ob eademqu&egrave; cau&longs;am e&longs;t PC &longs;i&shy;<lb/>milis TG. quod quidem ex dem on&longs;tratis etiam facil&egrave; con&shy;<lb/>&longs;tat. </s><s>c&ugrave;m anguli &longs;int &ecedil;quales, &amp; latera proportionalia. </s><s>Vtau&shy;<lb/>tem clari&ugrave;s intelligatur h&aelig;c &longs;imilis, &amp; &aelig;qualis &aelig;quepondera <lb/>rio, adducerelibuit nonnulla ex ijs, qu&aelig; po&longs;teri&ugrave;s tractanda <lb/>&longs;umentur. </s><s>Itaque intelligatur punctum V centrum e&longs;&longs;e gra&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="fig14"></arrow.to.target><lb/>uitatis figur&aelig; PB, X ver&ograve; centrum grauitatis figure TF. &longs;i <lb/>militer punctum Y centrum e&longs;&longs;e grauitatis figur&aelig; PC, Z <lb/>ver&ograve; figur&ecedil; TG. Iunganturqu&egrave; VY XZ. qu&aelig; quidem per <lb/>centra grauitatis KL tran&longs;ibunt. </s><s>qu&ograve;d ex ijs, qu&ecedil; dicenda <lb/>&longs;unt, manife&longs;tum erit, percipu&egrave;que ex octaua proportione <lb/>primi huius. </s><s>quod tamen interim &longs;upponatur. </s><s>At ver&ograve; quo&shy;<lb/>niam PB PC &ecedil;queponderant &longs;ecund&ugrave;m proportionem, <lb/>quam habet YK ad KV; TF ver&ograve; &amp; TG &ecedil;queponderant <lb/>&longs;ecund&ugrave;m proportionem, quam habet ZL ad LX. e&longs;t. <expan abbr="n.">enim</expan> <lb/>ac &longs;i AN e&longs;&longs;et appen&longs;a in V, &amp; PC in Y; ER in X, &amp; <lb/>TG in Z. vt in &longs;equentibus manife&longs;ta erunt. </s><s>Atver&ograve; quo&shy;<lb/> <arrow.to.target n="fig14"></arrow.to.target><lb/>uitatis figur&aelig; PB, X ver&ograve; centrum grauitatis figure TF. &longs;i <lb/>militer punctum Y centrum e&longs;&longs;e grauitatis figur&aelig; PC, Z <lb/>ver&ograve; figur&ecedil; TG. Iunganturqu&egrave; VY XZ. qu&aelig; quidem per <lb/>centra grauitatis KL tran&longs;ibunt. </s><s>qu&ograve;d ex ijs, qu&ecedil; dicenda <lb/>&longs;unt, manife&longs;tum erit, percipu&egrave;que ex octaua proportione <lb/>primi huius. </s><s>quod tamen interim &longs;upponatur. </s><s>At ver&ograve; quo&shy;<lb/>niam PB PC &ecedil;queponderant &longs;ecund&ugrave;m proportionem, <lb/>quam habet YK ad KV; TF ver&ograve; &amp; TG &ecedil;queponderant <lb/>&longs;ecund&ugrave;m proportionem, quam habet ZL ad LX. e&longs;t. <expan abbr="n.">enim</expan> <lb/>ac &longs;i AN e&longs;&longs;et appen&longs;a in V, &amp; PC in Y; ER in X, &amp; <lb/>TG in Z. vt in &longs;equentibus manife&longs;ta erunt. </s><s>Atver&ograve; quo&shy;<lb/>
 <arrow.to.target n="marg19"></arrow.to.target> niam AN &longs;imilis e&longs;t ip&longs;i ER, habebit AN ad ER <expan abbr="dupl&atilde;">duplam</expan> <lb/>proportionem eius, quam habet latus PN ad TR. pariqu&egrave; <lb/>ratione quoniam PC &longs;imilis e&longs;t TG, habebit PC ad TG <lb/>duplam proportionem eius, quam habet idem latus PN ad <lb/> <arrow.to.target n="marg19"></arrow.to.target> niam AN &longs;imilis e&longs;t ip&longs;i ER, habebit AN ad ER <expan abbr="dupl&atilde;">duplam</expan> <lb/>proportionem eius, quam habet latus PN ad TR. pariqu&egrave; <lb/>ratione quoniam PC &longs;imilis e&longs;t TG, habebit PC ad TG <lb/>duplam proportionem eius, quam habet idem latus PN ad <lb/>
Line 299 
Line 299 
 <s>Quid intelligat Ar&shy;<lb/>chimedes per has figu&shy;<lb/>ras ad eandem partem <lb/>concauas, aperti&ugrave;s &longs;i&shy;<lb/>gnificauit initio libro&shy;<lb/>rum de&longs;ph&ecedil;ra, &amp; cylin&shy;<lb/>dro. </s><s>vbi prim&ugrave;m vult <lb/>has figuras e&longs;&longs;e termina <lb/>tas; quod non &longs;ol&ugrave;m in <lb/>telligendum e&longs;t decur&shy;<lb/>uilineis, ver&ugrave;m etiam <lb/>de rectilineis, &amp; de mi&shy;<lb/>xtis. </s><s>rectiline&ecedil; quidem <lb/>erunt trium, quattuor, <lb/>quinque &amp; plurium la&shy;<lb/>terum; quamuis latera <lb/>non &longs;int &aelig;qualia, ne&shy;<lb/>que anguli &ecedil;quales, vt  <s>Quid intelligat Ar&shy;<lb/>chimedes per has figu&shy;<lb/>ras ad eandem partem <lb/>concauas, aperti&ugrave;s &longs;i&shy;<lb/>gnificauit initio libro&shy;<lb/>rum de&longs;ph&ecedil;ra, &amp; cylin&shy;<lb/>dro. </s><s>vbi prim&ugrave;m vult <lb/>has figuras e&longs;&longs;e termina <lb/>tas; quod non &longs;ol&ugrave;m in <lb/>telligendum e&longs;t decur&shy;<lb/>uilineis, ver&ugrave;m etiam <lb/>de rectilineis, &amp; de mi&shy;<lb/>xtis. </s><s>rectiline&ecedil; quidem <lb/>erunt trium, quattuor, <lb/>quinque &amp; plurium la&shy;<lb/>terum; quamuis latera <lb/>non &longs;int &aelig;qualia, ne&shy;<lb/>que anguli &ecedil;quales, vt
 <pb pagenum="35"/>ABCDE, cuiusom nes ang uli&longs;unt flexi ad interiorem figur&aelig; <lb/>partem. </s><s>&amp; hocmodo perimeter huius figur&aelig; erit ad eandom <lb/>partem con cauus. </s><s>vnde excludun tur figur&aelig;, exempli gratia <lb/>FGHKL; c&ugrave;m angulus K non &longs;it &longs;inuo&longs;us, &amp; con oauus ad <lb/>eandem partem, vt reliquidnguli; qui &longs;unt &longs;in uo&longs;<gap/> ver&longs;us lifte <lb/>riorem pamem figur&ecedil; K vero bd exterioitem. </s><s>&longs;imili modo <lb/>intelligen dum e&longs;t ded<gap/>lineis, vt dir<gap/>lis ellip&longs;es, vel alteri us <lb/>generis&longs;igr&aelig;, vt &longs;unt MN, qu&aelig; &longs;uam habent conqau tatem <lb/>adiean dem partem: &longs;ed curuline&cedil; OP ilnon &longs;unt ad ea n dem <lb/>partem concau&ecedil;. </s><s>Mixt&aelig; quoque figur&aelig;, ut&longs;unt portiones eil <lb/>culi, hyperbab&ecedil; ac para bod&ecedil; rectis linen <gap/>eminat&ecedil;; vel <gap/><lb/>rius gen erisfigur&ecedil;, vt &longs;pnt QR. h&ecedil; quidemom nes&longs;unt ad ea&shy;<lb/>dem partem concau&ccedil; Mixc&aelig; ver&ograve; ST minim&egrave; Regulgm au&shy;<lb/>tem qua<gap/> vniuer&longs;alemper verbis Archimedislodo qitato <lb/>elicere po&longs;&longs;unus, vtoog nofcere valeam us, an figu<gap/> &longs;int ad <lb/>eandem partem concau&aelig;, vel min&ugrave;s vt fcilicet inboblata figu<lb/>ra vbicum que duo &longs;umi po&longs;&longs;int puncta, qu&aelig; &longs;i rectal<gap/><lb/>nectantur, tota recta li <lb/> <pb pagenum="35"/>ABCDE, cuiusom nes ang uli&longs;unt flexi ad interiorem figur&aelig; <lb/>partem. </s><s>&amp; hocmodo perimeter huius figur&aelig; erit ad eandom <lb/>partem con cauus. </s><s>vnde excludun tur figur&aelig;, exempli gratia <lb/>FGHKL; c&ugrave;m angulus K non &longs;it &longs;inuo&longs;us, &amp; con oauus ad <lb/>eandem partem, vt reliquidnguli; qui &longs;unt &longs;in uo&longs;<gap/> ver&longs;us lifte <lb/>riorem pamem figur&ecedil; K vero bd exterioitem. </s><s>&longs;imili modo <lb/>intelligen dum e&longs;t ded<gap/>lineis, vt dir<gap/>lis ellip&longs;es, vel alteri us <lb/>generis&longs;igr&aelig;, vt &longs;unt MN, qu&aelig; &longs;uam habent conqau tatem <lb/>adiean dem partem: &longs;ed curuline&cedil; OP ilnon &longs;unt ad ea n dem <lb/>partem concau&ecedil;. </s><s>Mixt&aelig; quoque figur&aelig;, ut&longs;unt portiones eil <lb/>culi, hyperbab&ecedil; ac para bod&ecedil; rectis linen <gap/>eminat&ecedil;; vel <gap/><lb/>rius gen erisfigur&ecedil;, vt &longs;pnt QR. h&ecedil; quidemom nes&longs;unt ad ea&shy;<lb/>dem partem concau&ccedil; Mixc&aelig; ver&ograve; ST minim&egrave; Regulgm au&shy;<lb/>tem qua<gap/> vniuer&longs;alemper verbis Archimedislodo qitato <lb/>elicere po&longs;&longs;unus, vtoog nofcere valeam us, an figu<gap/> &longs;int ad <lb/>eandem partem concau&aelig;, vel min&ugrave;s vt fcilicet inboblata figu<lb/>ra vbicum que duo &longs;umi po&longs;&longs;int puncta, qu&aelig; &longs;i rectal<gap/><lb/>nectantur, tota recta li <lb/>
 <arrow.to.target n="fig16"></arrow.to.target><lb/>nea, velip&longs;ius pars ali&shy;<lb/>qua extra figuram non <lb/>cadat. </s><s>vt in figuris A, <lb/>qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> par <lb/>tem concau&aelig;, vtcum&shy;<lb/>que duo &longs;umantur <expan abbr="p&utilde;-cta">pun&shy;<lb/>cta</expan> BC, qu&aelig; conne&shy;<lb/>ctantur, tota utique re&shy;<lb/>cta linea inter puncta <lb/>BC exi&longs;tens, extra figu<lb/>ram non cadet. </s><s>Qu&ograve;d <lb/>&longs;i h&aelig;clinea cum termino, hoc e&longs;t eum latere figur&ecedil; conueni&shy;<lb/>ret, vt &longs;i figur&aelig; latus fueritrectum, in quo duo &longs;umantur pun <lb/>cta, nihilominus recta linea inter h&aelig;c puncta extra figuram <lb/>non cadei: quandoquidem figur&aelig; terminus extra figuram mi <lb/>nim&egrave; roperitur atque hac ratione quomodocunque, &amp; vbic&uacute; <lb/>que in his figuris duo &longs;um a ntur puncta, idem &longs;emper contin<lb/>get. </s><s>Quod tamen figuris D &longs;emper euenite non pote&longs;t in qui <lb/>bus (c&ugrave;m non &longs;int ad eandem partem concau&ecedil;) duo &longs;umero  <arrow.to.target n="fig16"></arrow.to.target><lb/>nea, velip&longs;ius pars ali&shy;<lb/>qua extra figuram non <lb/>cadat. </s><s>vt in figuris A, <lb/>qu&aelig; &longs;unt ad <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> par <lb/>tem concau&aelig;, vtcum&shy;<lb/>que duo &longs;umantur <expan abbr="p&utilde;-cta">pun&shy;<lb/>cta</expan> BC, qu&aelig; conne&shy;<lb/>ctantur, tota utique re&shy;<lb/>cta linea inter puncta <lb/>BC exi&longs;tens, extra figu<lb/>ram non cadet. </s><s>Qu&ograve;d <lb/>&longs;i h&aelig;clinea cum termino, hoc e&longs;t eum latere figur&ecedil; conueni&shy;<lb/>ret, vt &longs;i figur&aelig; latus fueritrectum, in quo duo &longs;umantur pun <lb/>cta, nihilominus recta linea inter h&aelig;c puncta extra figuram <lb/>non cadei: quandoquidem figur&aelig; terminus extra figuram mi <lb/>nim&egrave; roperitur atque hac ratione quomodocunque, &amp; vbic&uacute; <lb/>que in his figuris duo &longs;um a ntur puncta, idem &longs;emper contin<lb/>get. </s><s>Quod tamen figuris D &longs;emper euenite non pote&longs;t in qui <lb/>bus (c&ugrave;m non &longs;int ad eandem partem concau&ecedil;) duo &longs;umero
 <pb pagenum="36"/>po&longs;&longs;umus puncta EG, inter qu&ccedil; tota recta linea EG extra <lb/>&longs;iguram cadet. </s><s>vel fumerepo&longs;&longs;umus puncta FG, ita vt rect&ecedil; <lb/>line&ecedil; FG pars EG extra figuram cadat. </s><s>figur&ecedil; igitur, qu&aelig; <lb/>ad ean dem partem &longs;unt concau&aelig;, ill&ecedil; &longs;unt, qu&ecedil; &longs;inuo&longs;itatem, <lb/>concauitatemqu&egrave; &longs;uam habent &longs;emper interiorem ip&longs;ius fi&shy;<lb/>gur&ecedil; partem re&longs;picientem. </s><s>Harum qu&egrave; rect&egrave; &longs;upponit Archi&shy;<lb/>medes centrum grauitatis &longs;emperle&longs;&longs;e intra ip&longs;am figuram. <lb/>ita vt neque centrum e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it in ambitu ip&longs;ius figur&ecedil; ete&shy;<lb/>nim &longs;i extra figuram, &longs;iue in ambitu ip&longs;ius e&longs;&longs;e po&longs;&longs;et, num&shy;<lb/>quam circa centrum grauitatis partes figur&ecedil; vndiqu&egrave; <expan abbr="&ecedil;quep&otilde;">&ecedil;quepom</expan> <lb/> <pb pagenum="36"/>po&longs;&longs;umus puncta EG, inter qu&ccedil; tota recta linea EG extra <lb/>figuram cadet. </s><s>vel fumerepo&longs;&longs;umus puncta FG, ita vt rect&ecedil; <lb/>line&ecedil; FG pars EG extra figuram cadat. </s><s>figur&ecedil; igitur, qu&aelig; <lb/>ad ean dem partem &longs;unt concau&aelig;, ill&ecedil; &longs;unt, qu&ecedil; &longs;inuo&longs;itatem, <lb/>concauitatemqu&egrave; &longs;uam habent &longs;emper interiorem ip&longs;ius fi&shy;<lb/>gur&ecedil; partem re&longs;picientem. </s><s>Harum qu&egrave; rect&egrave; &longs;upponit Archi&shy;<lb/>medes centrum grauitatis &longs;emperle&longs;&longs;e intra ip&longs;am figuram. <lb/>ita vt neque centrum e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it in ambitu ip&longs;ius figur&ecedil; ete&shy;<lb/>nim &longs;i extra figuram, &longs;iue in ambitu ip&longs;ius e&longs;&longs;e po&longs;&longs;et, num&shy;<lb/>quam circa centrum grauitatis partes figur&ecedil; vndiqu&egrave; <expan abbr="&ecedil;quep&otilde;">&ecedil;quepom</expan> <lb/>
 <arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target> derarent: neque facta ex grauitatis centro &longs;u&longs;pen&longs;ione figura <lb/>vbicumque, &amp; in omni &longs;itu maneret. </s><s>quod ramen ex ratione <lb/>centri grauitatis efficere deberet. </s><s>to ta nimirum figura ex vna <lb/>e&longs;&longs;et parte, &amp; ex altera nihil e&longs;&longs;et, quod ip&longs;i figur&ecedil; &ecedil;queponde <lb/>rare po&longs;&longs;et. </s><s>Nece&longs;&longs;e e&longs;t igitur centrum grauitatis cuiu&longs;libet fi&shy;<lb/>gur&ecedil; ad ean dem partem concau&ecedil; e&longs;&longs;e in &longs;pacio &agrave; figur&ecedil; ambi <lb/>tu contento. </s><s>vt figur&ecedil; AB <lb/> <arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target> derarent: neque facta ex grauitatis centro &longs;u&longs;pen&longs;ione figura <lb/>vbicumque, &amp; in omni &longs;itu maneret. </s><s>quod ramen ex ratione <lb/>centri grauitatis efficere deberet. </s><s>to ta nimirum figura ex vna <lb/>e&longs;&longs;et parte, &amp; ex altera nihil e&longs;&longs;et, quod ip&longs;i figur&ecedil; &ecedil;queponde <lb/>rare po&longs;&longs;et. </s><s>Nece&longs;&longs;e e&longs;t igitur centrum grauitatis cuiu&longs;libet fi&shy;<lb/>gur&ecedil; ad ean dem partem concau&ecedil; e&longs;&longs;e in &longs;pacio &agrave; figur&ecedil; ambi <lb/>tu contento. </s><s>vt figur&ecedil; AB <lb/>
 <arrow.to.target n="fig17"></arrow.to.target><lb/>centrum grauitatis erit in&shy;<lb/>tra ip&longs;am, put&agrave; in C. quod <lb/>quidem non euenit &longs;emper <lb/>in alijs figuris, qu&ecedil; &longs;uum <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>cauitatis ambitum interio&shy;<lb/>rem figur&ecedil; partem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;pi&shy;<lb/>cientem habent. </s><s>c&ugrave;m varijs <lb/>modis po&longs;&longs;itcentrum graui<lb/>tatis in figuris e&longs;&longs;e <expan abbr="collocat&utilde;">collocatum</expan>. <lb/>vt &longs;uperius quoque diximus. <lb/>Nam figur&ecedil; D <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> gra&shy;<lb/>uitatis erit extra ambitum fi <lb/>gur&ecedil;, vt in E. figura ver&ograve; F <lb/>ita &longs;e habere poterit, vt cen&shy;<lb/>trum grauitatis &longs;it in perime <lb/>tro, vt in G. euenit<expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> aliquando vt in figura HK <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis L intra ip&longs;am figuram reperiatur; quamuis conca&shy;<lb/>uitates la torum interiorem partem minim&egrave; <expan abbr="re&longs;pici&atilde;t">re&longs;piciant</expan>. Sed h&ecedil;c <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e, &amp; non e&longs;&longs;e, vt in figura M, cuius centrum extra <lb/>e&longs;&longs;e pote&longs;t in N. quamuis (vt an tea diximus) centrum graui- <arrow.to.target n="fig17"></arrow.to.target><lb/>centrum grauitatis erit in&shy;<lb/>tra ip&longs;am, put&agrave; in C. quod <lb/>quidem non euenit &longs;emper <lb/>in alijs figuris, qu&ecedil; &longs;uum <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>cauitatis ambitum interio&shy;<lb/>rem figur&ecedil; partem <expan abbr="n&otilde;">non</expan> re&longs;pi&shy;<lb/>cientem habent. </s><s>c&ugrave;m varijs <lb/>modis po&longs;&longs;itcentrum graui<lb/>tatis in figuris e&longs;&longs;e <expan abbr="collocat&utilde;">collocatum</expan>. <lb/>vt &longs;uperius quoque diximus. <lb/>Nam figur&ecedil; D <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> gra&shy;<lb/>uitatis erit extra ambitum fi <lb/>gur&ecedil;, vt in E. figura ver&ograve; F <lb/>ita &longs;e habere poterit, vt cen&shy;<lb/>trum grauitatis &longs;it in perime <lb/>tro, vt in G. euenit<expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> aliquando vt in figura HK <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis L intra ip&longs;am figuram reperiatur; quamuis conca&shy;<lb/>uitates la torum interiorem partem minim&egrave; <expan abbr="re&longs;pici&atilde;t">re&longs;piciant</expan>. Sed h&ecedil;c <lb/>po&longs;&longs;unt e&longs;&longs;e, &amp; non e&longs;&longs;e, vt in figura M, cuius centrum extra <lb/>e&longs;&longs;e pote&longs;t in N. quamuis (vt an tea diximus) centrum graui-
 <pb pagenum="37"/>tatis in tra figuram &longs;emper exi&longs;tere aliquo modo intelligi po&shy;<lb/>te&longs;t. </s></p> <pb pagenum="37"/>tatis in tra figuram &longs;emper exi&longs;tere aliquo modo intelligi po&shy;<lb/>te&longs;t. </s></p>
Line 430 
Line 430 
 <s>In demon&longs;tratione autem huius quart&aelig; propo&longs;itionis in&shy;<lb/>quit Archimedes. <emph type="italics"/>Qu&ograve;d autem &longs;it in linea AB, pr&aelig;osten&longs;um e&longs;t.<emph.end type="italics"/> qua <lb/>&longs;i dicat Archimedes, &longs;e pri&ugrave;s o&longs;ten di&longs;&longs;e centrum grauitatis ma <lb/>gnitudinis ex AB compo&longs;it&aelig; e&longs;&longs;e in linea AB; quod tamen <lb/>in ijs, qu&aelig; dicta &longs;unt, non videtur expre&longs;&longs;um. </s><s>virtute tamen &longs;i <lb/>con&longs;ideremus ea, qu&ecedil; in prima, tertiaqu&egrave; propo&longs;itione dicta <lb/>&longs;unt, facil&egrave; ex his concludi pote&longs;t, centrum grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex duabus magnitudinibus compo&longs;it&aelig; e&longs;&longs;e in recta li <lb/>nea, qu&aelig; ip&longs;arum centra grauitatis coniungit. </s><s>Quare memi&shy;<lb/>ni&longs;&longs;e oportet eorum, qu&ecedil; a nobis in expo&longs;itione primi po&longs;tu <lb/>lati huius dicta fuere, nemp&egrave; Archimedem &longs;upponere, di&longs;tan&shy;<lb/>tias e&longs;&longs;e in vna, eademqu&egrave; recta linea con&longs;titutas. </s><s>ideoqu&egrave; in <lb/>prima propo&longs;itionec inquit, Grauia, qu&ecedil; ex <expan abbr="di&longs;t&atilde;tijs">di&longs;tantijs</expan> &ecedil;quali <lb/>bus <expan abbr="&aelig;quep&otilde;der&atilde;t">&aelig;queponderant</expan>, &aelig;qualia e&longs;&longs;e inter &longs;e; Archimedes qu&egrave; <expan abbr="dem&otilde;">demom</expan> <lb/>&longs;trat, qu&ograve;d quando &aelig;queponderant, &longs;unt &aelig;qualia: ex dictis <lb/>&longs;equitur, &longs;i &aelig;queponderant, ergo centrum grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex ip&longs;is compo&longs;it&ecedil; erit in eo puncto, vbi &aelig;queponde&shy;<lb/>rant; hoc e&longs;t in medio di&longs;tantiarum, line&ecedil; &longs;cilicet, qu&ecedil; <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/>centra grauitatis coniungit. </s><s>quod idem e&longs;t, ac &longs;i Archimedes <lb/>dixi&longs;&longs;et. </s><s>Grauia, qu&ecedil; habent centrum grauitatis in medio li&shy;<lb/>ne&ecedil;, qu&ecedil; magnitudinum centra grauitatis coniungit, &ecedil;qua&shy;<lb/>lia &longs;unt inter &longs;e. </s><s>cuius quidem h&ecedil;c quarta propo&longs;itio videtur <lb/>e&longs;&longs;e conuer&longs;a. </s><s>quamuis Archimedes loco grauium nominet <lb/>magnitudines. </s><s>Pr&ecedil;terea in tertia propo&longs;itione, quoniam <expan abbr="o&longs;t&etilde;-dit">o&longs;ten&shy;<lb/>dit</expan> Archimedes, in&ecedil;qualia grauia &ecedil;queponderare ex <expan abbr="di&longs;t&atilde;tijs">di&longs;tantijs</expan> <lb/>in&ecedil;qualibus, ita vt grauius &longs;it in minori di&longs;tantia, &longs;equitur er <lb/>go centrum grauitatis e&longs;t in eo puncto, vbi &aelig;queponderant; <lb/>&amp; idem e&longs;t, ac &longs;i dixi&longs;&longs;et, in &aelig;qualium grauium centrum gra&shy;<lb/>uitatis e&longs;t in recta linea, qu&aelig; ip&longs;orum centra grauitatis con&shy;<lb/>iungit; ita vt &longs;it propinquius grauiori, remotius uer&ograve; leuiori.  <s>In demon&longs;tratione autem huius quart&aelig; propo&longs;itionis in&shy;<lb/>quit Archimedes. <emph type="italics"/>Qu&ograve;d autem &longs;it in linea AB, pr&aelig;osten&longs;um e&longs;t.<emph.end type="italics"/> qua <lb/>&longs;i dicat Archimedes, &longs;e pri&ugrave;s o&longs;ten di&longs;&longs;e centrum grauitatis ma <lb/>gnitudinis ex AB compo&longs;it&aelig; e&longs;&longs;e in linea AB; quod tamen <lb/>in ijs, qu&aelig; dicta &longs;unt, non videtur expre&longs;&longs;um. </s><s>virtute tamen &longs;i <lb/>con&longs;ideremus ea, qu&ecedil; in prima, tertiaqu&egrave; propo&longs;itione dicta <lb/>&longs;unt, facil&egrave; ex his concludi pote&longs;t, centrum grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex duabus magnitudinibus compo&longs;it&aelig; e&longs;&longs;e in recta li <lb/>nea, qu&aelig; ip&longs;arum centra grauitatis coniungit. </s><s>Quare memi&shy;<lb/>ni&longs;&longs;e oportet eorum, qu&ecedil; a nobis in expo&longs;itione primi po&longs;tu <lb/>lati huius dicta fuere, nemp&egrave; Archimedem &longs;upponere, di&longs;tan&shy;<lb/>tias e&longs;&longs;e in vna, eademqu&egrave; recta linea con&longs;titutas. </s><s>ideoqu&egrave; in <lb/>prima propo&longs;itionec inquit, Grauia, qu&ecedil; ex <expan abbr="di&longs;t&atilde;tijs">di&longs;tantijs</expan> &ecedil;quali <lb/>bus <expan abbr="&aelig;quep&otilde;der&atilde;t">&aelig;queponderant</expan>, &aelig;qualia e&longs;&longs;e inter &longs;e; Archimedes qu&egrave; <expan abbr="dem&otilde;">demom</expan> <lb/>&longs;trat, qu&ograve;d quando &aelig;queponderant, &longs;unt &aelig;qualia: ex dictis <lb/>&longs;equitur, &longs;i &aelig;queponderant, ergo centrum grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex ip&longs;is compo&longs;it&ecedil; erit in eo puncto, vbi &aelig;queponde&shy;<lb/>rant; hoc e&longs;t in medio di&longs;tantiarum, line&ecedil; &longs;cilicet, qu&ecedil; <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/>centra grauitatis coniungit. </s><s>quod idem e&longs;t, ac &longs;i Archimedes <lb/>dixi&longs;&longs;et. </s><s>Grauia, qu&ecedil; habent centrum grauitatis in medio li&shy;<lb/>ne&ecedil;, qu&ecedil; magnitudinum centra grauitatis coniungit, &ecedil;qua&shy;<lb/>lia &longs;unt inter &longs;e. </s><s>cuius quidem h&ecedil;c quarta propo&longs;itio videtur <lb/>e&longs;&longs;e conuer&longs;a. </s><s>quamuis Archimedes loco grauium nominet <lb/>magnitudines. </s><s>Pr&ecedil;terea in tertia propo&longs;itione, quoniam <expan abbr="o&longs;t&etilde;-dit">o&longs;ten&shy;<lb/>dit</expan> Archimedes, in&ecedil;qualia grauia &ecedil;queponderare ex <expan abbr="di&longs;t&atilde;tijs">di&longs;tantijs</expan> <lb/>in&ecedil;qualibus, ita vt grauius &longs;it in minori di&longs;tantia, &longs;equitur er <lb/>go centrum grauitatis e&longs;t in eo puncto, vbi &aelig;queponderant; <lb/>&amp; idem e&longs;t, ac &longs;i dixi&longs;&longs;et, in &aelig;qualium grauium centrum gra&shy;<lb/>uitatis e&longs;t in recta linea, qu&aelig; ip&longs;orum centra grauitatis con&shy;<lb/>iungit; ita vt &longs;it propinquius grauiori, remotius uer&ograve; leuiori.
 <pb pagenum="48"/>vnde &longs;equitur centrum grauitatis ip&longs;orum grauium ubicum <lb/>que e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e in recta linea, qu&ecedil; ipiorum centra grauitatis <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>iungit. </s><s>Ex quibus concludi potelt, <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex duabus magnitudinibus compo&longs;it&ecedil; e&longs;&longs;e in recta li <lb/>nea, qu&aelig; ip&longs;orum centra grauitatis connectit. </s></p> <pb pagenum="48"/>vnde &longs;equitur centrum grauitatis ip&longs;orum grauium ubicum <lb/>que e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e in recta linea, qu&ecedil; ipiorum centra grauitatis <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>iungit. </s><s>Ex quibus concludi potelt, <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan> grauitatis magni&shy;<lb/>tudinis ex duabus magnitudinibus compo&longs;it&ecedil; e&longs;&longs;e in recta li <lb/>nea, qu&aelig; ip&longs;orum centra grauitatis connectit. </s></p>
 <p type="main"> <p type="main">
 <s>Po&longs;trem&ograve; notandum e&longs;t, Archimedem ea, qu&aelig; in &longs;uperio <lb/>ribus propo&longs;itionibus nuncupauit grauia, in hac quarta pro <lb/>po&longs;itione, veluti etiam in &longs;equentibus, non ampli&ugrave;s grauia, <lb/>&longs;ed (vti diximus) magnitudines nominare. </s><s>quod quidem his <lb/>de cau&longs;is id ab ip&longs;o factum exi&longs;timo. </s><s>prim&ugrave;m enim, quia in <lb/>his expre&longs;se qu&aelig;rit centrum grauitatis; quod quidem <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan>, <lb/>quamuis &longs;it centrum grauitatis, poti&ugrave;s re&longs;picit <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan>, <lb/>qu&agrave;m graue aliquod. </s><s>Nam c&ugrave;m dicim us centrum grauitatis, <lb/>&longs;tatim innuim us &longs;i tum, &longs;itum inqu&agrave;m determinatum &longs;igu&shy;<lb/>r&aelig;, in qua e&longs;t; &longs;iquidem centrum grauitatis e&longs;t punctum, &amp; <lb/>(vtita dicam) punctum grauitatis eius, in quo e&longs;t. </s><s>&amp; ideo, <lb/>quoniam magnitudo formam habet dete mina tam, <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis rect&egrave; pote&longs;t re&longs;picere &longs;itum re&longs;pectu magnitudinis, <lb/>in qua e&longs;t; quod tamen efficere non pote&longs;t re&longs;pectu grauis. <lb/>etenim graue, ut graue e&longs;t, non habet formam determina <expan abbr="t&atilde;">tam</expan>; <lb/>c&ugrave;m eadem grauitas e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it in cubo, in piramide, alii&longs;qu&egrave; <lb/>corporibus quibu&longs;cunque, mod&ograve; minoribus, mod&ograve; maiori&shy;<lb/>bus, prout &longs;unt diuer&longs;arum &longs;pecierum. </s><s>quare centrum grauita <lb/>tis non pote&longs;t re&longs;picere &longs;itum in grauibus, quatenus grauia <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>&longs;iderantur; &longs;ed quatenus magnitudines exi&longs;tunt. </s><s>Pr&aelig;terea Ar&shy;<lb/>chimedes loco grauium magnitudines nominat, quia eas di&shy;<lb/>ui&longs;ibiles con&longs;iderat, quod e&longs;t proprium magnitudinis; vt in &longs;e <lb/>xta, &longs;eptima, &amp; octaua propo&longs;itione. </s><s>&amp; quamuis, dum <expan abbr="diuid&utilde;">diuidum</expan> <lb/>tur magnitudines, grauia quoque diui&longs;a proueniant; non ta&shy;<lb/>men propterea grauia diuiduntur, ut grauia. <expan abbr="n&otilde;">non</expan>.n. </s><s>hoc ip&longs;is <lb/>competit, vt grauibus; &longs;ed vt magnitudinibus, qu&aelig; &longs;unt por <lb/>&longs;e diui&longs;ibiles. </s><s>Archimedes igitur his de cau&longs;is nomen <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/>in magnitudines mutauit. </s><s>in &longs;uperioribus enim theoremati&shy;<lb/>bus pertractauit, quomodo res &aelig;queponderant ex di&longs;tantijs <lb/>mod&ograve; &aelig;qualibus, mod&ograve; in &aelig;qualibus. </s><s>&amp; quoniam res <expan abbr="&ecedil;quep&otilde;">&ecedil;quepom</expan> <lb/>derant, prout &longs;unt magis grauia, &amp; min&ugrave;s grauia; non ut <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>maiores, vel minores magnitudines, &longs;iquidem talis natur&aelig;  <s>Po&longs;trem&ograve; notandum e&longs;t, Archimedem ea, qu&aelig; in &longs;uperio <lb/>ribus propo&longs;itionibus nuncupauit grauia, in hac quarta pro <lb/>po&longs;itione, veluti etiam in &longs;equentibus, non ampli&ugrave;s grauia, <lb/>&longs;ed (vti diximus) magnitudines nominare. </s><s>quod quidem his <lb/>de cau&longs;is id ab ip&longs;o factum exi&longs;timo. </s><s>prim&ugrave;m enim, quia in <lb/>his expre&longs;se qu&aelig;rit centrum grauitatis; quod quidem <expan abbr="c&etilde;trum">centrum</expan>, <lb/>quamuis &longs;it centrum grauitatis, poti&ugrave;s re&longs;picit <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan>, <lb/>qu&agrave;m graue aliquod. </s><s>Nam c&ugrave;m dicim us centrum grauitatis, <lb/>&longs;tatim innuim us &longs;i tum, &longs;itum inqu&agrave;m determinatum figu&shy;<lb/>r&aelig;, in qua e&longs;t; &longs;iquidem centrum grauitatis e&longs;t punctum, &amp; <lb/>(vtita dicam) punctum grauitatis eius, in quo e&longs;t. </s><s>&amp; ideo, <lb/>quoniam magnitudo formam habet dete mina tam, <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>grauitatis rect&egrave; pote&longs;t re&longs;picere &longs;itum re&longs;pectu magnitudinis, <lb/>in qua e&longs;t; quod tamen efficere non pote&longs;t re&longs;pectu grauis. <lb/>etenim graue, ut graue e&longs;t, non habet formam determina <expan abbr="t&atilde;">tam</expan>; <lb/>c&ugrave;m eadem grauitas e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it in cubo, in piramide, alii&longs;qu&egrave; <lb/>corporibus quibu&longs;cunque, mod&ograve; minoribus, mod&ograve; maiori&shy;<lb/>bus, prout &longs;unt diuer&longs;arum &longs;pecierum. </s><s>quare centrum grauita <lb/>tis non pote&longs;t re&longs;picere &longs;itum in grauibus, quatenus grauia <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>&longs;iderantur; &longs;ed quatenus magnitudines exi&longs;tunt. </s><s>Pr&aelig;terea Ar&shy;<lb/>chimedes loco grauium magnitudines nominat, quia eas di&shy;<lb/>ui&longs;ibiles con&longs;iderat, quod e&longs;t proprium magnitudinis; vt in &longs;e <lb/>xta, &longs;eptima, &amp; octaua propo&longs;itione. </s><s>&amp; quamuis, dum <expan abbr="diuid&utilde;">diuidum</expan> <lb/>tur magnitudines, grauia quoque diui&longs;a proueniant; non ta&shy;<lb/>men propterea grauia diuiduntur, ut grauia. <expan abbr="n&otilde;">non</expan>.n. </s><s>hoc ip&longs;is <lb/>competit, vt grauibus; &longs;ed vt magnitudinibus, qu&aelig; &longs;unt por <lb/>&longs;e diui&longs;ibiles. </s><s>Archimedes igitur his de cau&longs;is nomen <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> <lb/>in magnitudines mutauit. </s><s>in &longs;uperioribus enim theoremati&shy;<lb/>bus pertractauit, quomodo res &aelig;queponderant ex di&longs;tantijs <lb/>mod&ograve; &aelig;qualibus, mod&ograve; in &aelig;qualibus. </s><s>&amp; quoniam res <expan abbr="&ecedil;quep&otilde;">&ecedil;quepom</expan> <lb/>derant, prout &longs;unt magis grauia, &amp; min&ugrave;s grauia; non ut <expan abbr="s&utilde;t">sunt</expan> <lb/>maiores, vel minores magnitudines, &longs;iquidem talis natur&aelig;
 <pb pagenum="49"/>e&longs;&longs;e pote&longs;t minor magnitudo, qu&ecedil; maiore magnitudine alte <lb/>rius nature grauior exi&longs;tat; proind&eacute; Archimedes in &longs;uperiori&shy;<lb/>busrect&egrave; grauia nuncupauit; optim&egrave;qu&egrave; in his magnitudines <lb/>vocat. </s><s>Atver&ograve; aduertendum e&longs;t, qu&ograve;d quamuis Archimedes <lb/>in his magnitudines nominet, non propterea exi&longs;tim andum <lb/>e&longs;t, eum intelligere magnitudines tant&ugrave;m; &longs;ed magnitudines <lb/>grauitate pr&ccedil;ditas, ita ut in ip&longs;is omnino grauitatem re&longs;piciat. <lb/>Etenim pluribus modis in telligere po&longs;&longs;umus magnitudines, <lb/>vel enim ut &longs;int inter &longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, vel diuer&longs;&aelig;; nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>in&longs;uper homogene&aelig;, vel heterogene&aelig;. </s><s>vt in hac propo&longs;itione <lb/><expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> Archimedes pponit duas magnitudines &ecedil;quales, tuc <lb/>intelligere po&longs;&longs;umus eas e&longs;&longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, &amp; homogeneas; <lb/>qu&aelig;, c&ugrave;m &longs;int &aelig;quales, erit &amp; grauitas vnius grauita ti alterius <lb/>&aelig;qualis. </s><s>&longs;i ver&ograve; con&longs;ideremus eas e&longs;&longs;e diuer&longs;&aelig; &longs;peciei, &amp; e&shy;<lb/>tiam heterogeneas; tunc quando Archimedes proponit has <lb/>magnitudines &aelig; quales; intelligendum e&longs;t, eas e&longs;&longs;e &aelig; quales in <lb/>grauita te; qu&aelig; quidem efficit, vt demon&longs;tratio, quod propo&shy;<lb/>&longs;itum e&longs;t, concludat. </s><s>vtex eius demon&longs;tratione patet. </s><s>Et his <lb/>quoque modis intelligere po&longs;&longs;umus magnitudines in &longs;equen <lb/>tibus v&longs;que ad nonam propo&longs;itionem in quibus &longs;cilicet intel<lb/>ligere po&longs;&longs;umus magnitudines e&longs;&longs;e non &longs;ol&ugrave;m eiu&longs;dem &longs;pe&shy;<lb/>ciei, vel diuer&longs;&aelig;, ver&ugrave;m etiam &amp; homogeneas. </s><s>&amp; heteroge&shy;<lb/>neas. </s><s>ut po&longs;t &longs;eptimam clari&ugrave;s o&longs;tendemus. </s><s>Ver&ugrave;m de&shy;<lb/>mon&longs;trationes clariores red duntur, &longs;i intelligamus magnitu&shy;<lb/>dines e&longs;&longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, &amp; homogeneas, in quibus graui&shy;<lb/>tas magnitudini re&longs;pondet, vt &longs;i ip&longs;arum altera fuerit alte&shy;<lb/>rius dupla, &amp; grauitas vnius grauitatis alterius dupla exi&longs;tat. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i magnitudo fuerit alterius tripla, vel quadrupla, &amp;c. <lb/>erit &amp; grauitas grauitatis tripla, vel quadrupla, &amp; &longs;ic dein&shy;<lb/>ceps. </s><s>deinde &longs;i magnitudo bifariam diui&longs;a fuerit, &amp; ip&longs;ius gra<lb/>uitas in duas &ecedil;quas partes &longs;it quoque diui&longs;a. </s><s>qu&ograve;d &longs;i magnitu&shy;<lb/>do in plures diuidatur partes, &amp; grauitas quoque in totidem <lb/>eiu&longs;dem proportionis diui&longs;a proueniat. </s></p> <pb pagenum="49"/>e&longs;&longs;e pote&longs;t minor magnitudo, qu&ecedil; maiore magnitudine alte <lb/>rius nature grauior exi&longs;tat; proind&eacute; Archimedes in &longs;uperiori&shy;<lb/>busrect&egrave; grauia nuncupauit; optim&egrave;qu&egrave; in his magnitudines <lb/>vocat. </s><s>Atver&ograve; aduertendum e&longs;t, qu&ograve;d quamuis Archimedes <lb/>in his magnitudines nominet, non propterea exi&longs;tim andum <lb/>e&longs;t, eum intelligere magnitudines tant&ugrave;m; &longs;ed magnitudines <lb/>grauitate pr&ccedil;ditas, ita ut in ip&longs;is omnino grauitatem re&longs;piciat. <lb/>Etenim pluribus modis in telligere po&longs;&longs;umus magnitudines, <lb/>vel enim ut &longs;int inter &longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, vel diuer&longs;&aelig;; nec <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>in&longs;uper homogene&aelig;, vel heterogene&aelig;. </s><s>vt in hac propo&longs;itione <lb/><expan abbr="qu&atilde;do">quando</expan> Archimedes pponit duas magnitudines &ecedil;quales, tuc <lb/>intelligere po&longs;&longs;umus eas e&longs;&longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, &amp; homogeneas; <lb/>qu&aelig;, c&ugrave;m &longs;int &aelig;quales, erit &amp; grauitas vnius grauita ti alterius <lb/>&aelig;qualis. </s><s>&longs;i ver&ograve; con&longs;ideremus eas e&longs;&longs;e diuer&longs;&aelig; &longs;peciei, &amp; e&shy;<lb/>tiam heterogeneas; tunc quando Archimedes proponit has <lb/>magnitudines &aelig; quales; intelligendum e&longs;t, eas e&longs;&longs;e &aelig; quales in <lb/>grauita te; qu&aelig; quidem efficit, vt demon&longs;tratio, quod propo&shy;<lb/>&longs;itum e&longs;t, concludat. </s><s>vtex eius demon&longs;tratione patet. </s><s>Et his <lb/>quoque modis intelligere po&longs;&longs;umus magnitudines in &longs;equen <lb/>tibus v&longs;que ad nonam propo&longs;itionem in quibus &longs;cilicet intel<lb/>ligere po&longs;&longs;umus magnitudines e&longs;&longs;e non &longs;ol&ugrave;m eiu&longs;dem &longs;pe&shy;<lb/>ciei, vel diuer&longs;&aelig;, ver&ugrave;m etiam &amp; homogeneas. </s><s>&amp; heteroge&shy;<lb/>neas. </s><s>ut po&longs;t &longs;eptimam clari&ugrave;s o&longs;tendemus. </s><s>Ver&ugrave;m de&shy;<lb/>mon&longs;trationes clariores red duntur, &longs;i intelligamus magnitu&shy;<lb/>dines e&longs;&longs;e eiu&longs;dem &longs;peciei, &amp; homogeneas, in quibus graui&shy;<lb/>tas magnitudini re&longs;pondet, vt &longs;i ip&longs;arum altera fuerit alte&shy;<lb/>rius dupla, &amp; grauitas vnius grauitatis alterius dupla exi&longs;tat. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i magnitudo fuerit alterius tripla, vel quadrupla, &amp;c. <lb/>erit &amp; grauitas grauitatis tripla, vel quadrupla, &amp; &longs;ic dein&shy;<lb/>ceps. </s><s>deinde &longs;i magnitudo bifariam diui&longs;a fuerit, &amp; ip&longs;ius gra<lb/>uitas in duas &ecedil;quas partes &longs;it quoque diui&longs;a. </s><s>qu&ograve;d &longs;i magnitu&shy;<lb/>do in plures diuidatur partes, &amp; grauitas quoque in totidem <lb/>eiu&longs;dem proportionis diui&longs;a proueniat. </s></p>
 <pb pagenum="50"/> <pb pagenum="50"/>
 <p type="head"> <p type="head">


Legend:
Removed from v.1.10 
changed lines
 Added in v.1.11