Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to marci_propo_01_la_1639.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

File: [CVSROOT] / texts / archimedes / xml / Attic / marci_propo_01_la_1639.xml  (download) - view tree
Revision 1.10, Fri Jan 17 14:11:41 2003 UTC (10 years, 4 months ago) by wwwrun
Branch: MAIN
Changes since 1.9: +0 -1 lines
Checkin by bcfuchs using CVSweb.
Fri Jan 17 14:11:40 2003
HOST=141.14.237.38
EDIT=In-Browser
COMMENTS={test 4 bcf}

<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" >
<archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">      <info>
        <author>Marci von Kronland, Johannes Marcus </author>
        <title>De proportione motus seu, Regula sphygmica ad celeritatem et tarditatem pulsuum</title>
        <date>1639</date>
        <place>Prague</place>
        <translator/>
        <lang>la</lang>
        <cvs_file>marci_propo_01_la_1639</cvs_file>
        <cvs_version/>
        <locator>062.xml</locator>
  </info>
  <text>
    <front>
    </front>
    <body>
      <chap>    
        <pb/>
        <pb/>
        <figure id="fig1"></figure>
<p type="caption">
<s>IOANNES MARCVS MARCI PHIL: &amp; MEDIC: DOCTOR <lb/><emph type="italics"/>et Profe&longs;&longs;or natus Landscron<gap/> Harnumdurarum in Bo&euml;nua <lb/><gap/>.<emph.end type="italics"/></s></p>
<figure></figure>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>DIVO <lb/>FERDINANDO <lb/>TERTIO<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>AUGUSTISSIMO ROMANORUM <lb/>IMPERATORI<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Hungari&aelig; &amp; Bohemi&aelig; Regi &amp;c. <lb/><emph type="italics"/>Dominomeo Clementi&longs;&longs;imo.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Augu&longs;ti&longs;sime C&aelig;&longs;ar<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s>DVm ut annus hic nouus TU&AElig; Maje&shy;<lb/>&longs;tatiau&longs;picatus ordiatur, vota conci&shy;<lb/>pio, &amp; &agrave; tenuitate me&agrave; munu&longs;culum <lb/>TU&AElig; Maie: gratum eflagito: ecce ti&shy;<lb/>bihuncip&longs;um, qui annum au&longs;picatur, <expan abbr="atq;">atque</expan> &longs;ua in ve <lb/>&longs;tigia reuoluit, motum mihi ultr&ograve;, ut Mercurius &longs;it <lb/>&amp; munus, &longs;e offerentem: quid enim in quit extra <lb/>me qu&aelig;ris? in me &longs;unt omnia. Ab&longs;it, in quam ego, <lb/>ut ad C&aelig;&longs;arem ea<gap/>, qui tam in&longs;tabilis es &amp; infidus, 
<pb/><expan abbr="atq;">atque</expan> eadem, qu&aelig; dare videbaris, rur&longs;um aufers. Nul <lb/>lum, inquit ille periculum ab in&longs;tabilitate: hic enim <lb/>Senex, ut vides, me quadratum fecit: qu&ograve;d &longs;i tibi ita <lb/>videtur, me vel cubum facias. Ben&egrave; inquam resha&shy;<lb/>bet, ad C&aelig;&longs;aremibis: ver&ugrave;m his ego te pri&ugrave;s circu&shy;<lb/>lis illigabo, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; his lineis ceu virgulis &longs;ub leges Geo&shy;<lb/>metri&aelig; cogam, ut non ni&longs;i ad nutum C&aelig;&longs;aris mo&shy;<lb/>uearis: &longs;is autem men&longs;ura &amp; &longs;imul cu&longs;tos illius mo <lb/>tus, &agrave; quo Regalis vita pendet. Hunc ergo motum <lb/>Augu&longs;ti&longs;sime C&aelig;&longs;ar modulis geometricis ad&longs;tri&shy;<lb/>ctum, &amp; nunc Medicin&aelig; famulantem ad TUAM <lb/>Maie&longs;tatem tanquam Primum Motorem remitto, <lb/>qui &amp; cores &amp; Sol Imperij &amp; Regnorum, Tu<gap/>que <lb/>benignitatis motu hunc in me motum commour&shy;<lb/>&longs;ti. Motum quidem hunc TU&AElig; Maie&longs;tati vt Soli <lb/>&amp; Motori, at ver&ograve; eidem Soli vt illuminatori Iri&shy;<lb/>dem votiuam, gratitudinis &amp; debit&aelig; ob&longs;ervanti&aelig; <lb/>ergo &agrave; TU&AElig; Maie&longs;tatis radijs conceptam hic idem <lb/>annus in proximo dabit: quam huc <expan abbr="u&longs;&qacute;">u&longs;que</expan>; quantum&shy;<lb/>uis con&longs;pici volentem, &amp; &longs;u&agrave; pulchritudine ambi&shy;<lb/>tio&longs;am eadem fata, qu&aelig; pacem morantur, detinue&shy;<lb/>re: ut nimirum hoc demum anno pace &eacute; victorijs 
<pb/>TU&AElig; Maie&longs;tatis na&longs;cente &amp; pluui&aacute; &longs;anguinis eju&longs;&shy;<lb/>dem radijs &longs;iccat&aacute;, Iris con&longs;picua veluti arcus trium <lb/>phalis TU&AElig; Maie&longs;tatis &longs;equatur pompam trium&shy;<lb/>phalem. </s></p>
<p type="main">
<s>Augu&longs;ti&longs;sim&aelig; Maie&longs;tatis Tu&aelig; </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>humillimus Servus &amp; Cliens<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Joannes Marcus Marci.<emph.end type="italics"/></s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Definitiones.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>1.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Contraria dicuntur qu&aelig; tollunt, uel impediunt &longs;u&shy;<lb/>um contrarium.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>NAm contrario <gap/> e&longs;t natura, ut &longs;imul e&longs;&longs;e <lb/>non po&longs;sint in uno &longs;ubjecto: necesse ergo unum <lb/>ab altero tolli, aut qu&ograve; min&ugrave;s recipiatur in illo <lb/>&longs;ubiecto impediri. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; calori frigus contrarium di&shy;<lb/>cunt non tot&agrave; &longs;u&agrave; latitudine, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m illos gra&shy;<lb/>dus, qui &longs;imul e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;u<gap/> in codem &longs;ubjecto <gap/><lb/>quatuor autem gradus caloris cum totidem gradibus <lb/>frigoris non e&longs;&longs;e contrarios, ver&uacute;m inter &longs;e mi&longs;ceri, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; <lb/>ex illis ita permixtis temperiem na&longs;ci. Simili modo <lb/>motus motui dicet ut contrarius, qui &agrave; termino illius <lb/>idem mobile abducit, <expan abbr="nullam&qacute;">nullamque</expan>; partem vi&aelig; &longs;eu acce&longs;&shy;<lb/>&longs;us ad illum terminum habet communem. Vt &longs;i in <lb/>fig: 1 ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> moveatur, erit motus contrarius, qui ex <lb/>eodem <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> idem mobil&egrave; in cab ducit. Motus ver&ograve; ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <lb/><emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> non erit contrarius ab&longs;olut&egrave;, propterea qu&ograve;d hic mo&shy;<lb/>tus non abducit &agrave; termino motus <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> ver&ugrave;m ad hunc in <lb/>omni puncto propi&ugrave;s accedit: qu&oacute;d &longs;i enim ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ducan <lb/>tur line&aelig; <emph type="italics"/>be. bf. bg,<emph.end type="italics"/> erit linea <emph type="italics"/>bf<emph.end type="italics"/> minor quam <emph type="italics"/>be,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> mi <lb/>nor quam <emph type="italics"/>bf.<emph.end type="italics"/> Huju&longs;modi ergo motus dum inter&longs;e 
<pb/>milc entur, non &longs;e mutu&oacute; tollunt ab&longs;olut&egrave;, ver&uacute;m in <lb/>eo in quo &longs;unt &longs;imiles, in motum me dium coale&longs;centes <lb/>vi&agrave; medi&aacute; <expan abbr="vtri&qacute;">vtrique</expan>; termino propinquant: in quantum <lb/>ver&ograve; contrarij, illam rectitudinem vi&aelig; tollunt. Con&shy;<lb/>traria ergo dicuntur qu&aelig; tollunt, vel impediunt &longs;uum <lb/>contrarium. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>2.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Similia ver&ograve; qua augent vel perficiunt &longs;uum &longs;imile.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i ad motum <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> alius ac cedat impul&longs;us, quiper <lb/>eandem lineam <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> moveat idem mobile, erit hic <lb/>motus illi &longs;imilis, ac proinde eundem dicetur augere, <lb/>quemadmodum calor alium calorem &longs;ibi &longs;imilem: ca&shy;<lb/>lor autem &agrave; luce, aut &egrave; contra, quia di&longs;similes, non di&shy;<lb/>centur augeri. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>3.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Et mixta &agrave; quibus actiones procedunt mixt&oelig;.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>ILlarum nimirum qualitatum, qu&aelig; vim habent a&shy;<lb/>gendi, lati&ugrave;s &longs;umpto nomine actionis, pro qualibet <lb/>actione etiam perfectiu&agrave;: <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>; illa <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; mutatio, <lb/>quam dulcoacidum inducit, actio dicetur mixta: <lb/>quem admodum frigus calore temperatum actionem <lb/>efficere &egrave;x <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>; mixtam. Sic orgo motus dicetur 
<pb/>mixtus, dum inpul&longs;us <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; in totum &longs;imilis, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; in to&shy;<lb/>tum e&longs;t contrarius alteri impul&longs;ui. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>4.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus ab&longs;olut&eacute; contrarij, qui idem m&ograve;bile ducunt <lb/>ex eodem puncto ad partes oppa&longs;itas ejusdem line&aelig; rect&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>5.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus &longs;ecundum quid contrarij, quiex illopuncto, <lb/>&longs;e&ugrave; principio motus angulum ducunt majorem a ut minorem recto <lb/>minorem ver&ograve; duobus rectis.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>6.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus qui exeodempuncto tendunt ad ea&longs;dem <lb/>partes line&aelig; rect&aelig; inter &longs;e &longs;unt &longs;imiles.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>7.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus qui minori angulo ab&longs;i&longs;tunt magis &longs;unt <lb/>&longs;imiles<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>8.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus per fect&egrave; mixti quorum principium e&longs;t an&shy;<lb/>gulus rectus.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i in fig: 2. ex eodem puncto <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> moueatur idem <lb/>mobile &longs;imulin <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>e,<emph.end type="italics"/> dicetur hic motus ab&longs;olut&egrave; <lb/>contrarius. Motus ver&ograve; ex eodem puncto <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/><lb/>aut in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> quorum hic major, ille minor &longs;it angulo re-
<pb/>cto, erunt motus &longs;ecund&ugrave;m quid contrarij: propterea <lb/>qu&ograve;d non extoto &longs;e impediunt aut tollunt: contrarie&shy;<lb/>tas enim motus ex acce&longs;&longs;u &amp; rece&longs;&longs;u ad eundem termi&shy;<lb/>num prouenit: motus autem &longs;ecund&ugrave;m quid contrari; <lb/>dum inter &longs;e mi&longs;centur, licet &longs;uos terminos non a&longs;&shy;<lb/>&longs;equantur, ij&longs;dem tamen continu&ograve; fiunt propiores. <lb/>Quia ver&ograve; line&aelig; motus qu&ograve; minori angulo ab&longs;i&longs;tunt, <lb/>e&ograve; propi&ugrave;s accedunt ad terminum, erunt hi motus ma <lb/>gis &longs;imiles: perfecta autem &longs;imilioudo in eadem line&agrave; <lb/>rect&agrave;, qu&aelig; ad eundem terminum perducit. Motus de&shy;<lb/>mum, quorum principium e&longs;t angulus rectus, quia ex <lb/>ill&agrave; mixt one propiores quidem fiunt termino motus, <lb/>intervallum autem in fine motus &longs;patio inter principi&shy;<lb/>um &amp; terminum motus e&longs;t &aelig;quale, nimirum in fig: 7. <lb/>dicentur motus perfect&egrave; mixti: tant&ugrave;m enim con <lb/>trarij, quant&ugrave;m &longs;imilitudinis ine&longs;t; </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Po&longs;itiones:<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>I.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Simile &amp; &aelig;quale auget&longs;uum&longs;imile in eademrati&shy;<lb/>one, totum quidem totum, pars ver&ograve; partem &longs;ibi &aelig;qualem.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SIt linea <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> &amp; diuidatur bifariam in <lb/><emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/>: qu&oacute;d &longs;i ergo tota linea <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> addatut toti <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> &longs;icuti tota <lb/>
<arrow.to.target n="fig2"></arrow.to.target>
<pb/>toti, &amp; &longs;emi&longs;sis &longs;emi&longs;si, &amp; <expan abbr="tri&etilde;s">triens</expan> trienti e&longs;t &aelig;qualis, ita to&shy;<lb/>ta totam, &amp; &longs;emi&longs;sis &longs;emi&longs;&longs;em, &amp; triens trientem auge&shy;<lb/>bit in eadem ratione, in qu&agrave; tota totam. Si ergo &longs;emi&longs;&shy;<lb/>&longs;is <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> addatur toti <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> quia ut <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>ad candem <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> erit augmentum &aelig;quale eju&longs;dem &longs;emi&longs;&shy;<lb/>&longs;i: &longs;ola ergo &longs;emi&longs;sis line&aelig; <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> augetur &agrave; &longs;emi&longs;&longs;e line&aelig; <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>in e&agrave; ratione, in qu&agrave; tota auget totam. Et quia linea <lb/><emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> ad &longs;emi&longs;&longs;em <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> rationem habet duplam, habebit <lb/><expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>, <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> ad illam &longs;emi&longs;&longs;em, hoc e&longs;t ad &longs;uum augmen&shy;<lb/>tum rationem duplam. Simili modo &longs;i augmentum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;it triens line&aelig; <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> erit linea <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> ad illud augmentum in <lb/>ratione tripl&aacute;. Simile ergo &amp; &aelig;quale auget &longs;uum &longs;i&shy;<lb/>mile in eadem ratione &amp;c. </s></p>
<figure id="fig2"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>II.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Contrarium &aelig;quale tollit vel impedit &longs;uum contra&shy;<lb/>rium in eadem ratione, totum quidem totum, pars ver&ograve; partem <lb/>&longs;ibi &aelig;qualem<emph.end type="italics"/></s></p>
<figure></figure>
<p type="main">
<s>SIt <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> contrarium &amp; &aelig;quale, &amp; diuidantur bi&shy;<lb/>fariam in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>: quia ergo <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> totum e&longs;t &aelig;quale ip&longs;i <lb/><emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> toti, erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan> &longs;eni&longs;sis <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis &longs;emi&longs;si <emph type="italics"/>cb<emph.end type="italics"/>: tollit <lb/>autem <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> totum <emph type="italics"/>df,<emph.end type="italics"/> tollet ergo &amp; <emph type="italics"/>eb<emph.end type="italics"/> totum <emph type="italics"/>ef:<emph.end type="italics"/> quod <lb/>idem de reliquis partibus, <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; ratione diuidan&shy;<lb/>tur, o&longs;tendemus. Dices calorem &amp; frigus e&longs;&longs;e contra <lb/>ria, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; tamen &agrave; calore totum frigus, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; &agrave; frigore to-
<pb/>tum calorem tolli &amp; expelli, ver&ugrave;m tantum illorum <lb/>exce&longs;&longs;us: partes ver&ograve; mutilatas inter &longs;e mi&longs;ceri, &amp; ami&shy;<lb/>cabili &longs;ocietate in eodem &longs;ubjecto coniungj. Ver&ugrave;m <lb/>&longs;i in gradibus remi&longs;sis dee&longs;t illa proprietas contrari&shy;<lb/>orum, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; &longs;an&egrave; contrarietas inerit. Quidquid tamen <lb/>&longs;it de illis qualitatibus, de quibus alio loco di&longs;&longs;eren&shy;<lb/>dum, con&longs;tat ex ill&agrave;, qu&aelig; in motu e&longs;t contrarietate, &longs;i <lb/>&aelig;qualis &longs;it, nullum &longs;e qui motum: &longs;i major, hujus ex&shy;<lb/>ce&longs;&longs;uie&longs;&longs;e &aelig;qualem. Con&longs;t tuatur enim in bilance <emph type="italics"/>ab <lb/>c<emph.end type="italics"/> pondus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> 8. lib. quod vectem deprimet impul&longs;u 8, li&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig3"></arrow.to.target><lb/>brali, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hujus impul&longs;us non mn ao &aelig;quali totidem li&shy;<lb/>brarum ponderis <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> impul&longs;u inhibetur. Qu&ograve;d &longs;i pon&shy;<lb/>dus in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> lib. 5. eundem vectem &longs;ur&longs;um trahat, erit im&shy;<lb/>pul&longs;us in <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> lib. 3. pondus ergo &longs;eu impul&longs;usin <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> contra&shy;<lb/>rius impul&longs;ui in <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> to llit partem ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &longs;ibi &aelig;qualem. Si&shy;<lb/>mili modo &longs;i duo globi &aelig;quali ni&longs;u, &amp; in eadem line&aacute; <lb/>motus centri &longs;ibi occurrentes collidantur, nullus ab il-
<pb/>lo contactu erit m&oacute;tus: major ver&ograve; impul&longs;us minorem <lb/>reflectet, tant&ograve; ver&ograve; minori velocitate mouebitur &agrave; <lb/>contactu, quant&ograve; major e&longs;t re&longs;i&longs;tentia minoris: quia <lb/>nimirum impul&longs;us minor &agrave; majori tollit partem &longs;ibi <lb/>&aelig;qualem, &longs;imul ver&ograve; occumbit erit erg&ograve; exce&longs;&longs;us ma&shy;<lb/>joris principium motus &agrave; contactu: &amp; c&ugrave;m &longs;it agens <lb/>nece&longs;&longs;arium, motum producit &longs;ibi a qualem. Dices in&shy;<lb/>terdum fieri ut duo globi &longs;ibi occurrentes <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; re&longs;ili&shy;<lb/>at: <expan abbr="quodn&otilde;">quodnon</expan> ni&longs;i ab &aelig;quali impul&longs;u e&longs;&longs;e pote&longs;t; propte <lb/>rea qu&oacute;d motus e&longs;t &aelig;qualis exce&longs;&longs;ui majoris. <expan abbr="Re&longs;p&otilde;deo">Re&longs;pondeo</expan> <lb/>&longs;i motus, quo <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; globi mouetur, &longs;it in ea&shy;<lb/>dem line&agrave; rect&agrave;, ab &aelig;quali impul&longs;u nunquam re&longs;ilire: <lb/>&longs;i autem motus centri unius &longs;it extra lineam motus al&shy;<lb/>terius, quia lateraliter fit contactus, huju&longs;modi quidem <lb/>motum po&longs;&longs;e re&longs;ilire: ver&ugrave;m non ab&longs;olut&eacute;, &longs;ed tanc&ugrave;m <lb/>&longs;ecund&ugrave;m quid e&longs;&longs;e contrarium. Vt in figur&agrave; &longs;ubject&agrave; <lb/>&longs;i centrum<gap/> ex <emph type="italics"/>h,<emph.end type="italics"/> &amp; centrum <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>l<emph.end type="italics"/> moucantur in ea&shy;<lb/>dem line&agrave; rect&agrave; <emph type="italics"/>h fl<emph.end type="italics"/>: &longs;it autem impul&longs;us ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis im <lb/>pul&longs;uiex <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &agrave;contactu in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> nullus erit motus: propterca <lb/>qu&oacute;d impul&longs;us &aelig;quales &aelig;qualiter reluctantur, <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>; im&shy;<lb/>pediunt &agrave; motu. Qu&oacute;d &longs;i ver&ograve; centrum grauitatis <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/><lb/>ex <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> &amp; centrum grauitatis <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> moueatur; quia <lb/>line&aelig; motus <gap/> non coincidunt eid em line&aelig; rect&aelig;, <lb/>dico huju&longs;inodi motum non ab&longs;olut&eacute;, &longs;ed &longs;ecund&ugrave;m <lb/>quid e&longs;&longs;e co<gap/>rarium. Ducantur enim ex puncto con-
<pb/>tactus <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>fg. fe<emph.end type="italics"/> motui centri parallcl&aelig;, line&aelig; nimi&shy;<lb/>rum hypomochlij, extra quas cadunt centra <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>b:<emph.end type="italics"/> quia <lb/>ergo plaga non ni&longs;i per centrum fit grauitatis, erunt li. <lb/>ne&aelig; <emph type="italics"/>fab. fbb<emph.end type="italics"/> line&aelig; motus &agrave; percu&longs;sione: &longs;unt autem li <lb/>ne&aelig; <emph type="italics"/>ai.bk<emph.end type="italics"/> line&aelig; motus centri extra hypomochlium: <lb/>
<arrow.to.target n="fig4"></arrow.to.target><lb/>quia ergo line&aelig; motus <emph type="italics"/>ab. ai,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>bl.bk<emph.end type="italics"/> angulos ducunt <lb/><emph type="italics"/>iah.lbk<emph.end type="italics"/> minores duobus rectis, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> per defini: 5 motus <lb/>&longs;ecund&ugrave;m quid contrarij, ac proinde inter &longs;emi&longs;centur <lb/>per prop: 31. Ver&ugrave;m de motu reflexo accurati&ugrave;s dice&shy;<lb/>mus &agrave; prop: 36. <expan abbr="u&longs;&qacute;">u&longs;que</expan>; ad 40. </s></p>
<figure id="fig3"></figure>
<figure id="fig4"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>III.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Mixtarum virium mixt&aelig; &longs;unt actiones inea&shy;<lb/>dem ratione, in qu&agrave; mi&longs;centur mi&longs;cibilia.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>CVm enim mixtum &longs;it &longs;ua mi&longs;cibilia inter &longs;e unita, &amp; <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; agat, <expan abbr="actionem&qacute;">actionemque</expan>; producat &longs;ibi &aelig;qua&shy;<lb/>lem aget &longs;ecund&ugrave;m &longs;e totum, ac proinde &longs;ecund&uacute;m il&shy;<lb/>las partes, qu&aelig; in illo toto mi&longs;centur: actio ergo mixta 
<pb/>quia toti &aelig;qualis, habet partes virtuales illis partibus, &agrave; <lb/>quibus producitur &aelig;quales. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>IV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Virtus agendi &amp; actio inter &longs;e &longs;unt &aelig;quales, e&longs;t &queacute; <lb/>idem modus incrementi.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VIrtutem enim agendi magnam aut paruam dici&shy;<lb/>mus, qu&aelig; mult&ugrave;m aut parum pote&longs;t agere: <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>; <lb/>hujus molem ex actionum mole &aelig;&longs;timamus; actionem <lb/>ver&ograve; ab effectu no&longs;cimus: dupla ergo virtus, qu&aelig; actio&shy;<lb/>nem dupl&oacute;, &amp; tripla qu&aelig; tripl&ograve; majorem, aut magis <lb/>perfectam producit. Et quia virtus naturalis non li&shy;<lb/>ber&egrave; &longs;ed ex nece&longs;sitate agit, <expan abbr="actionem&qacute;">actionemque</expan>; producit &longs;ibi <lb/>&aelig;qualem, erit idem modus incrementi <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>;. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Lemma,<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Sipunctum &aelig;qualiter moueatur inplano motu &longs;i&shy;<lb/>mulrecto &amp; laterali in eadem proportione <expan abbr="utrius&qacute;ue">utriusque</expan> interualli, <lb/>de&longs;cribet illo motu triangulum.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOueatur in fig: 3. punctum <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> per lineam re <lb/>ctam <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> &aelig;qualiter in longum &amp; latum, ita nimi&shy;<lb/>rum ut in quolibet puncto longitudo excur&longs;us lateralis <lb/>&longs;it &aelig; qualis <expan abbr="l&otilde;gitudini">longitudini</expan> motus recti inter idem punctum 
<pb/>&amp; prin cipium motus, id e&longs;t <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>cb,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>ip&longs;i <emph type="italics"/>di,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>ek,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>fl<emph.end type="italics"/> &longs;it &aelig;qualis, dico puncta <lb/><emph type="italics"/>aghikl<emph.end type="italics"/> cadere in latus <emph type="italics"/>al<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>alf.<emph.end type="italics"/> Qu&ograve;d &longs;i enim <lb/>punctum <emph type="italics"/><gap/>u:g<emph.end type="italics"/>: dicatur non in latus <emph type="italics"/>al,<emph.end type="italics"/> &longs;ed extra illud ca&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig5"></arrow.to.target><lb/>dere in <emph type="italics"/>r,<emph.end type="italics"/> ducatur linea <emph type="italics"/>ar,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>rad<emph.end type="italics"/> major <lb/>angulo <emph type="italics"/>iad.<emph.end type="italics"/> quia ergo latus <emph type="italics"/>dr<emph.end type="italics"/> lateri <emph type="italics"/>da<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;quale, &amp; an <lb/>gulus <emph type="italics"/>adr<emph.end type="italics"/> rectus, erunt anguli <emph type="italics"/>dar. dra<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;qua&shy;<lb/>les, ac proinde &longs;emi&longs;&longs;es anguli recti. Similiter quia <lb/>latus <emph type="italics"/>fl<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;quale lateri <emph type="italics"/>fa,<emph.end type="italics"/> &amp; angulus <emph type="italics"/>afl<emph.end type="italics"/> re&shy;<lb/>ctus, erunt anguli <emph type="italics"/>fal. fla<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;quales; igitur &amp; an&shy;<lb/>gulus <emph type="italics"/>laf<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>rad<emph.end type="italics"/> erit &aelig;qualis pars toti, quod e&longs;t ab&shy;<lb/>&longs;urdum: non ergo punctum <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> extra latus <emph type="italics"/>al<emph.end type="italics"/> cadit. Simi&shy;<lb/>li modo o&longs;tendemus non cadere intra il'ud latus: ca&shy;<lb/>det erg&ograve; nece&longs;&longs;ari&oacute; in ip&longs;um latus. Si ergo punctum <lb/>&aelig;qualiter moueatur in plano motu &longs;imul recto &amp; late&shy;<lb/>rali in eadem proportione &amp;c. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig5"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>V.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Perfectio inten&longs;ina augetur eo modo, quo triangu&shy;<lb/>lum &longs;ibi &longs;imile manens.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia per&longs;ectio inten&longs;iua non <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; motu fit, ac pro&shy;<lb/>inde in aliquo tempore: &longs;upponatur illud tempus, <lb/>quo calor verbi gratia perficitur in quo <expan abbr="cun&qacute;">cunque</expan>; gradu, e&longs;&shy;<lb/>le &aelig;quale line&aelig; <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/>: &amp; diuidatur &aelig;qualiter in minuta <emph type="italics"/>ab. <lb/>bc. cd. de. ef<emph.end type="italics"/>: quia ergo in &longs;ingulis minutis majora fiunt <lb/>hujus perfectionis in crementa, &longs;i in primo minuto <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>perfectio inten&longs;iua &longs;it &aelig;qualis <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> erit in minuto &longs;ecun&shy;<lb/>do <emph type="italics"/>bc<emph.end type="italics"/> major quam <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> &amp; in terti&ograve; minuto <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> major <lb/>quam <emph type="italics"/>ch:<emph.end type="italics"/> dico huju&longs;modi incrementa e&longs;&longs;e &longs;imilia inter <lb/>&longs;e, ac proinde eo modo augeri, quo triangulum &longs;ibi &longs;i&shy;<lb/>mile manens. Quia enim h&aelig;c perfectio continu&ograve; au&shy;<lb/>getur, &amp; veluti late&longs;eit ex illo puncto quietis; natura <lb/>autem uniformiter agit, <expan abbr="&longs;ibi&qacute;">&longs;ibique</expan>; &longs;emper e&longs;t &longs;imilis, erunt <lb/><expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;imilia incrementa: Sicuti ergo perfectionem <lb/>&longs;ummam in tempore <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> &aelig;qualem line&aelig; <emph type="italics"/>fl,<emph.end type="italics"/> ita in hujus <lb/>temporis &longs;emi&longs;&longs;e: perfectionis &longs;emi&longs;&longs;em producet: igi&shy;<lb/>tur ut tempus <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> ad perfectionem <emph type="italics"/>fl,<emph.end type="italics"/> ita tempus <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ad <lb/>perfectionem <emph type="italics"/>ek<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t ut latus <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>afl<emph.end type="italics"/> ad la&shy;<lb/>tus <emph type="italics"/>fl,<emph.end type="italics"/> ita latus <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>aek<emph.end type="italics"/> ad latus <emph type="italics"/>ek;<emph.end type="italics"/> ac proinde <lb/>&longs;imilia erunt triangula <emph type="italics"/>afl. aek.<emph.end type="italics"/> perfectio ergo inten&longs;i&shy;<lb/>ua augetur eo modo, quo <expan abbr="triangul&utilde;">triangulum</expan> &longs;ibi &longs;imile manens. </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>VI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us grauitatis ducetur &longs;ecundum rationem di&longs;tanti&aelig;, <lb/>quam habet centrum grauitatis ab hypomochlio.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>HVjus po&longs;itionis veritatem probat Archimedes in <lb/>libro de &aelig;quiponderantibus: &amp; nos in libro de <lb/>Arcu c&aelig;le&longs;ti ejus rationem &agrave; priori dare enitemur; qu&aelig; <lb/>non ni&longs;i ex natur&agrave; impul&longs;us pri&ugrave;s explicat&agrave; reddi po&shy;<lb/>te&longs;t, hujus ergo demon&longs;trationem &longs;upporentes e&agrave; ve&shy;<lb/>luti<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>am demon&longs;trat&igrave; inpo&longs;terum utemur. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio I.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us e&longs;t virtus &longs;eu qualitas, locomotiua, qu&aelig; <lb/>non ni&longs;i in tempore, &amp; per &longs;patium mouet finitum.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IMpul&longs;us dicitur ab impellendo: impellitur autem <lb/>mobile, dum loco &longs;uo expul&longs;um in alium transfer&shy;<lb/>tur, aut &longs;impliciter; aut &longs;ecund&uacute;m quid, &longs;eu per com&shy;<lb/>mutationem, dum loco rotius immoto partium loca <lb/>permutantur: quod duobus modis fieri pote&longs;t, incho&shy;<lb/>atiu&egrave;, &amp; perfect&egrave;. Inchoatiu&egrave; dico, qu&aelig; &longs;ecund&ugrave;m nul: <lb/>lam partem &longs;en&longs;ibilem, &longs;ed per atomos in &longs;en&longs;iles vibra <lb/>tione quadam mouentur; cuju&longs;modi &longs;unt corpora &longs;o&shy;<lb/>nora, qu&aelig; dum &longs;onant, moru quodam tremulo &longs;ub&longs;ul-
<pb/>tant: &amp; <expan abbr="qu&aelig;cun&qacute;">qu&aelig;cunque</expan>; corpora minorem habent impul&shy;<lb/>&longs;um, quam ut loco moueantur: ut c&ugrave;m tellus, aut &longs;a&shy;<lb/>xum malleo percu&longs;lum tremit quidem exillo impul&longs;u, <lb/>&longs;ecund&ugrave;m nullam ver&ograve; partem &longs;en&longs;ibilem loco moue&shy;<lb/>tur. Qu&oacute;d &longs;i <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; &longs;onum edant corpora, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; tremu&shy;<lb/>l&acirc; vibratione motum te&longs;tentur, non videntur recipere <lb/>impul&longs;um: ut &longs;i granum milij terr&aelig; incidat: minorem <lb/>enim habet proportionem hic impul&longs;us, quam ut ali&shy;<lb/>quam partem locomoueat, aut ab alijs auellat. Tre&shy;<lb/>mor autem a percu&longs;sione videtur non <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; di&longs;tractio&shy;<lb/>ne fieri <expan abbr="atomot&utilde;">atomotum</expan>: <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> minor e&longs;t impul&longs;us, quam ut to&shy;<lb/>tum m oueat: major ver&ograve; quam ilia vis partium unit&shy;<lb/>iua, qu&agrave;inter &longs;e continuantur. Illa ergo corpora, qu&aelig; <lb/>uniones habent &longs;olubiles <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; reunione, fragilia &longs;unt: <lb/>cuju&longs;modivitrum, lapides, gemm&aelig;; qu&aelig; iteratis per&shy;<lb/>cu&longs;sionibus, ob plures uniones &longs;olutas, demum fran&shy;<lb/>guntur, &amp; di&longs;siliunt: metalla ver&ograve; tamet&longs;i tremunt <expan abbr="&longs;o-nant&qacute;">&longs;o&shy;<lb/>nantque</expan>; &agrave; percu&longs;sione, ob atomos tamen reunibiles non <lb/>ni&longs;i c&ugrave;m impetus longi&ugrave;s abduxit, franguntur. Sic a&shy;<lb/>qua in calice vitreo &longs;ub&longs;ultat, &amp; veluti &aelig;&longs;tu agitur ad <lb/>motum digiti per margines circumacti: motu ver&ograve; ac <lb/>celerato extra calicem &longs;alit, <expan abbr="&longs;u&aacute;q;">&longs;u&aacute;que</expan> a&longs;pergine etiam lon&shy;<lb/>gi&ugrave;s ad&longs;tantes attingit. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; hic impul&longs;us &acirc; principio <lb/>quidem non ni&longs;i &longs;ecund&ugrave;m quid, &amp; inchoatiu&egrave;, &longs;olum <lb/>tremorem inducendo: inde commutatione partium, 
<pb/>qu&aacute; in gyrum aguntur, perfect&agrave;: demum motu &longs;impli<gap/><lb/>citer mouent. Vt igitur impul&longs;us loco moueat mobi&shy;<lb/>le, nece&longs;&longs;e illam re&longs;i&longs;tentiam, qu&acirc;in loco &longs;uo aut alieno <lb/>detinetur, &longs;uperate. Secund&ugrave;m quid autem inchoa&shy;<lb/>tiu&egrave; mouetur, c&ugrave;m &aelig;quatis viribus inter&longs;e luctantur <lb/>virtus partium vnitiua &amp; impul&longs;us: qu&agrave; quidem ratio&shy;<lb/>ne cymbala, cord&aelig;, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; &aelig;ra tinnula mouentur. Lapi&shy;<lb/>des ver&ograve; &amp; qu&aelig; fragilia &longs;unt, quia ex impul&longs;u uniones <lb/>&longs;en&longs;im depereunt, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; reuniri po&longs;&longs;unt, demum &acirc; per <lb/>culsione continuat&aacute; pluribus unionibus euer&longs;is, &longs;eu <lb/>quia impul&longs;ui necdum ex&longs;oluto alius &longs;uperuenit im&shy;<lb/>pul&longs;us, franguntur. Manife&longs;tum ergo ex his Impul&shy;<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e virtutem finitam, qu&aelig; non quamlibet mo&shy;<lb/>lem, &longs;ed finitam loco mouere &amp; impeliere pote&longs;t. Et <lb/>quia motus ex unoloco in alium non ni&longs;i per medium <lb/>interuallum defert mobile, eju&longs;mo di motum non po&longs;&shy;<lb/>&longs;e fieri in in&longs;tanti, &longs;ed in aliquo tempore ita o&longs;tende&shy;<lb/>mus. Moueatur ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> inter qu&aelig; mediant partes lo&shy;<lb/><gap/>i <emph type="italics"/>cdefg<emph.end type="italics"/> &amp;c. per quas nece&longs;&longs;ari&oacute; tran&longs;it in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/>; propterea <lb/>qu&ograve;d nequit medium tran&longs;ilire: qu&ograve;d &longs;i ergo non ni&longs;i <lb/>in uno momento mouetur ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> erit eodem <expan abbr="mom&etilde;-to">momen&shy;<lb/>to</expan> &longs;imul in <emph type="italics"/>cdef<emph.end type="italics"/> pluribus locis ad&aelig;quatis, quod null&acirc; <lb/>ratione fieri pote&longs;t. Simili modo o&longs;tendemus alio <lb/>momento in <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> alio in <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> pri&uacute;s nimirum in parte priori <lb/>quam pe&longs;tcriori motum terminari: pluribus ergo mo-
<pb/>mentis mouetur ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> ac pro&icirc;nde motus nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>fit in tempore. Sed <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; tempore infinito per &longs;pati&shy;<lb/>um mou&eacute;tur finitum, &longs;inimi: um motus eju&longs;dem &longs;it <lb/>rationis &amp; &longs;ibi &longs;im ilis; nam &longs;i velocitas proportionali&shy;<lb/>ter decre&longs;cat, non repugnat per &longs;patium finitum tem&shy;<lb/>pore moueri infini<gap/>o; ut &longs;i per lineam conchoideos ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us fiat ad alteram parallelam, &longs;patium interjectum <lb/>nullo in tempore tran&longs;ibit. Moueatur ergo mobile ex <lb/><emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> inotu &aelig;quali quantumuis lento: &amp; &longs;umatur tem&shy;<lb/>pus quodcunq: <emph type="italics"/>ik,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; mobile extra terminum <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> in <lb/>quo quie&longs;cebat. aut igitur in <emph type="italics"/>ik<emph.end type="italics"/> aliquam partem ug: <emph type="italics"/>a <lb/>b,<emph.end type="italics"/> aut in&longs;en<gap/>bile punctum tran&longs;mi&longs;it. Si partem, meti&shy;<lb/>etur h&aelig;c &longs;patium <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> aliquo numero finito: igitur &amp; <lb/>rempus, quo totum &longs;patium decurrit, erit finitum. Si <lb/>
<arrow.to.target n="fig6"></arrow.to.target><lb/>non ni&longs;i punctum: quia tempus diuidi pote&longs;t, tran &longs;i&shy;<lb/>bit in hujus &longs;emi&longs;te interuallum puncto minus, quod <lb/>e&longs;t ab&longs;urdum: non igitur motus &aelig;qualis per &longs;patium <lb/>finitum tempore infinito e&longs;&longs;e pote&longs;t. Sed <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>, in tem&shy;<lb/>pore finito per &longs;patium infinitum: <expan abbr="n&atilde;&qacute;">nanque</expan>; in &longs;emi&longs;&longs;e tem&shy;<lb/>poris, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hujus &longs;emi&longs;&longs;e &amp;c. nunquid &longs;patium <gap/>peram&shy;<lb/>bulabit infinitum? qu&oacute;d &longs;i motus ill&acirc; &longs;ectione <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> <lb/>terminabit in aliqu&agrave; parte finit&acirc;, erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; totum fini&shy;<lb/>tum. Deinde c&ugrave;m motus incipiat &agrave; termino, erit ne&shy;<lb/>ce&longs;lati&ograve; finitus. moueatur enim ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> per &longs;patium <emph type="italics"/>bcde<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> &amp;c. in infimtum in tempore <emph type="italics"/>ghikl<emph.end type="italics"/> finito: igitur par&shy;<lb/>t<gap/>m quidem <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> in aliqu&agrave; parte temporis tran&longs;ibit, qu&aelig; <lb/>&longs;it <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/>; men&longs;urabit proinde tempus aliquo numero fini&shy;<lb/>to: &amp; c&uacute;m motum ponamus &longs;imilarem, qui in tempo&shy;<lb/>re &aelig;quali partes conficit &aelig;quales, totidem partes erunt <lb/>in &longs;patio <emph type="italics"/>bcdef,<emph.end type="italics"/> quotin tempore <emph type="italics"/>ghikl,<emph.end type="italics"/> ac proinde to&shy;<lb/>tum interuallum erit finitum. Igitur impul&longs;us e&longs;t vir&shy;<lb/>tus finita, qu&aelig;non ni&longs;i in tempore &amp; per &longs;patium mo&shy;<lb/>uet finitum. </s></p>
<figure id="fig6"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio II.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us e&longs;t agens nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="motum&qacute;">motumque</expan>; producit <lb/>&longs;ibi &aelig;qualem.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>NEce&longs;&longs;arium dico non &longs;ol&ugrave;m qu&ograve; ad exercitium a&shy;<lb/>ctus, quo modo omnia agentia, qu&aelig; non liber&egrave; a&shy;<lb/>gunt, nece&longs;&longs;aria di<gap/>untur; &longs;ed etiam qu&ograve; ad perfect: o&shy;<lb/>nem actus, hoc e&longs;t agere &longs;ecund&uacute;m totum po&longs;&longs;e, &longs;eu <lb/>&longs;ummam perfectionem tribuere &longs;uo effectui: quod <lb/>non faciunt reliqua agentia naturalia, qu&aelig; non ni&longs;i &agrave; le&shy;<lb/>uibus initijs ad &longs;umma cuadunt incrementa: utma&shy;<lb/>nife&longs;tum in calefactione<gap/> At ver&ograve; impul&longs;us &longs;tatim &agrave; <lb/>principio motum veloci&longs;simum producit: qui demum <lb/>&longs;patij tractudangue&longs;cit &amp; emoritur, Cujus ratio e&longs;t, 
<pb/>qu&ograve;d impul&longs;us &longs;it qualitas tran&longs;iens, qu&aelig; non pote&longs;t in <lb/>&longs;ubjecto con&longs;eruari <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; motu: qu&oacute;d &longs;i enim mobile <lb/>ad motum concitatum vel uno momento detineas, nul <lb/>lus ex illo contactu &longs;equitur motus: ni&longs;i ergo &agrave; princi&shy;<lb/>plo, priu&longs;quam virtus ex&longs;oluatur, agat<gap/>, nunquam &longs;uum <lb/>finem a&longs;&longs;equetur: unde &agrave; veloci&longs;simo &amp; &longs;ibi &aelig;quali <lb/>motu exor&longs;us, quant&ugrave;m virium deperit, tant<gap/>m de ce&shy;<lb/>leritate remittit. <expan abbr="Ne&qacute;">Neque</expan>; hic nobis aduer&longs;antur, qui ne&shy;<lb/>&longs;cio quas morulas inducunt, veloci&ugrave;s moueri dicentes <lb/>illud mobile, quod paucioribus morulis quie&longs;cit: nam <lb/>ex illorum <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;ententi&agrave; impul&longs;us id quod pote&longs;t <lb/>&longs;ummum operatur: &amp; &agrave; principio quidem pauciori&shy;<lb/>bus morulis quie&longs;cit, inde veluti ex illo motu la&longs;&longs;atus <lb/>longiora ducit interualla. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio III.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us non ni&longs;iper lineam rectam mouet &longs;uum mobile.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>DEmotu quidem, qui procedit &agrave; grauitate, nullum <lb/>e&longs;t dubium fieri per lineam rectam: &longs;ed etiam ea, <lb/>qu&aelig; proijciuntur &longs;eu manu, &longs;eu machin&agrave;, rectitudinem <lb/>&longs;eruare con&longs;tat; tant&ograve; enim metam feriunt ictu certio&shy;<lb/>re, quant&ograve; min&ugrave;s principium motus &agrave; line&agrave; rect&agrave; aber <lb/>rauit. At ver&ograve; qu&aelig; circulariter mouentur, dubitatio&shy;<lb/>nem habent: propterea qu&ograve;d ex impul&longs;u non per line-
<pb/>am rectam, &longs;ed circularem mouen videantur. Nihilo&shy;<lb/>minus etiam in his, qu&aelig; circulatiter mouentur, impul&shy;<lb/>&longs;um ad motum rectum inelinare, &amp; non ni&longs;i vi ab hy&shy;<lb/>pomochlio illat&agrave; circumagj facile o&longs;tendemus. Ete&shy;<lb/>nim e&agrave; ratione mouetur totum, qu&agrave; illius partes, c&uacute;m <lb/>motus totius &longs;it &longs;uarum partium motus: at ver&ograve; partes <lb/>&longs;ingul&aelig; dum circumaguntur, &longs;i non firmiter coh&aelig;rent <lb/>&longs;<gap/>o hypomochlio, non in circulum, &longs;ed per lineam re&shy;<lb/>ctam mouentur: quod quidem in ill&agrave; rot&agrave; ver&longs;atili, qu&agrave; <lb/>gemm&aelig; poliuntur, aut in lapide molari licebit experiri: <lb/>qu&ograve;d &longs;i enim in ill&agrave; planitie prop&egrave; centrum arenam, <lb/>aut quid &longs;imile con&longs;<gap/>tuas, videbis ex ill&agrave; rotatione <lb/>ad circulos &longs;en&longs;im majores &agrave; centro propelli, &amp; demum <lb/>excuti. Obijcies globum fi&longs;tul&agrave; &longs;triat&agrave; emi&longs;&longs;um velo&shy;<lb/>ci&longs;sim&egrave; gyrando, &amp; veluti a&euml;rem terebrando ad metam <lb/>venire, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; ullum punctum, pr&aelig;terquam centrum, per <lb/>lineam rectam, &longs;ed per lineam &longs;piralem moueri: quia <lb/>nimirum ab illis &longs;ulcis, quibus fi&longs;tula intern&eacute; excaua&shy;<lb/>tur, toto illo tractu reuolutus impul&longs;um colligit circu&shy;<lb/>larem: non igitur impul&longs;us nece&longs;&longs;ari&ograve; ducit per lineam <lb/>rectam. Deinde &longs;i quis velociter currendo &longs;agittam ja&shy;<lb/>culetur, aut lapidem proijciat, quantumuis principium <lb/>motus per lineam fiat perpendicularem, non tamen il <lb/>iud mobile per lineam rectam, &longs;ed arcuatim &longs;ur&longs;um elu <lb/>ctatur: propterea qu&ograve;d non ad idem punctum, &acirc; quo 
<pb/>moueri cepit, fit relap&longs;us, ver&ugrave;m ad procur&longs;um jaculan&shy;<lb/>tis in anteriora profertur. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; auem in volatu deijce&shy;<lb/>re volentes, illius volatum tanti&longs;per oculis &amp; arcu in&shy;<lb/>tentis &longs;equuntur, &amp; tum in ip&longs;o motu &longs;agittam ejacu&shy;<lb/>lantur: qui motus non videtur fieri per lineam rectam. <lb/>Vt &longs;i auis ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> reratur, &longs;agitta per lineas <emph type="italics"/>mb.oc<emph.end type="italics"/> illius <lb/>volacum &longs;ecuta, in line&agrave; demum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> &agrave; neruo excu&longs;&longs;a ean <lb/>dem figet in <emph type="italics"/>g.<emph.end type="italics"/> at ver&ograve; ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> non ni&longs;i arcuatim &amp; per <lb/>lineam inflexam, cuju&longs;modi <emph type="italics"/>ahig<emph.end type="italics"/> euadit: propterea <lb/>qu&ograve;d motus &longs;agitt&aelig; videtur compo&longs;itus ex illo motu, <lb/>
<arrow.to.target n="fig7"></arrow.to.target><lb/>quo ad motum arcus, &amp; quo &agrave; neruo impul&longs;a mouetur: <lb/>at ver&ograve; motus, quo cumarcu mouetur, e&longs;t circulatis ha&shy;<lb/>bens centrum in oculo &longs;agittantis: motus ergo ab hoc 
<pb/>in &longs;agittam de<gap/>iuatus, ac pro<gap/>nde motus ex <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>; mix&shy;<lb/>tus e<gap/>t circularis. De&longs;cribatur arcus <emph type="italics"/>mn,<emph.end type="italics"/> cujus centrum <lb/>mo<gap/>ulo <emph type="italics"/>l,<emph.end type="italics"/> &longs;emidiameter ver&ograve; &longs;agitta <emph type="italics"/>al<emph.end type="italics"/>: qu&aelig; ubi per ar&shy;<lb/>cum <emph type="italics"/>ma<emph.end type="italics"/> moueri c&aelig;pit, ab alio impul&longs;u &agrave; neruo deriuato <lb/>perlineam agitur <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/>: dico motum ex <expan abbr="utroq;">utroque</expan> mixtum, <lb/>nimirum ex motu <emph type="italics"/>man,<emph.end type="italics"/> &amp; ex motu <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> non po&longs;&longs;e fieri <lb/>pe<gap/> lineam rectam. Sit enim motus in <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> ad motum in <lb/><emph type="italics"/>man,<emph.end type="italics"/> ut linea recta <emph type="italics"/>ap<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>aq<emph.end type="italics"/>: &amp; a&longs;&longs;umatur linea <lb/><emph type="italics"/>qh<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>ap,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; motus compo&longs;itus ex <emph type="italics"/>ap. aq<emph.end type="italics"/><lb/>in <emph type="italics"/>h:<emph.end type="italics"/> &longs;imiliter o&longs;tendemus motum in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> componi ex <lb/>motu recto &amp; circulari: dico per puncta <emph type="italics"/>hig<emph.end type="italics"/> non pol&shy;<lb/>&longs;e d<gap/>ci lineam rectam. Sit enim, &longs;i fieri pote&longs;t, linea <emph type="italics"/>ab <lb/>ig<emph.end type="italics"/> recta, &amp; ex puncto <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> ducatur linea tangens circulum <lb/>in <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> qu&aelig; <expan abbr="utrim&qacute;">utrimque</expan>; producta &longs;ecet lineas <emph type="italics"/>lf. ld<emph.end type="italics"/> in punctis <lb/>s. u: <expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; line&aelig; <emph type="italics"/>qs. qu<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;quales: quibus ex <lb/>puncto <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> ducatur linea parallela <emph type="italics"/>ix,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>ixq<emph.end type="italics"/> re <lb/>ctus, quia ergo in triangulo <emph type="italics"/>hxi<emph.end type="italics"/> duo anguli <emph type="italics"/>hxi. xhi<emph.end type="italics"/> du&shy;<lb/><gap/>bu; agulis <emph type="italics"/>hqu.qhu<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>hqu<emph.end type="italics"/> &longs;unt &aelig;quales, <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; <lb/><expan abbr="utri&qacute;">utrique</expan>, erunt &longs;imilia inter &longs;e; ac proinde ut <emph type="italics"/>hi<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>hq,<emph.end type="italics"/> ita <lb/><emph type="italics"/>xi<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>qu,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t ad <emph type="italics"/>qs<emph.end type="italics"/> illi &aelig;qualem. e&longs;t autem linea <emph type="italics"/>hx<emph.end type="italics"/><lb/>&aelig;qualis lin: &aelig; <emph type="italics"/>hq:<emph.end type="italics"/> igitur &amp; linea <emph type="italics"/>xi<emph.end type="italics"/> erit &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>qs,<emph.end type="italics"/><lb/>quod e&longs;t abiuidum: &longs;equeretur enim lineas <emph type="italics"/>is. xq<emph.end type="italics"/> in <lb/>centro <emph type="italics"/>l<emph.end type="italics"/> concurrentes e&longs;&longs;e parallelas. Re&longs;pondeo ad <lb/>primum, motum glebuli, quo gyrando ad metam va&shy;<lb/>dit, e&longs;&longs;e compo&longs;itum ex impui&longs;u recto, quem ip&longs;i con-
<pb/>fert puluis pyrius &agrave; tergo incen&longs;us, &amp; eximpul&longs;u latera <lb/>li, quem viarum &longs;eu <expan abbr="eanaliculor&utilde;">eanaliculorum</expan> anfractus globulo e&shy;<lb/>rumpenti conciliant: partes enim globuli prominen&shy;<lb/>tes &longs;ulcis impre&longs;&longs;&aelig;, eo&longs;dem ductus &longs;equendo, ill&agrave; gyra&shy;<lb/>tione globulum reuoluunt; quem motum adjuuat ig&shy;<lb/>nis eadem <emph type="italics"/>v<emph.end type="italics"/>i&aacute; pabulum &longs;equendo, &amp; globulum impel&shy;<lb/>lendo: dico ergo hunc motum partim &longs;imilem illi mo&shy;<lb/>tui, quo rota circumagitur, partim di&longs;similem: propter&shy;<lb/>ea, qu&ograve;d globulus circa centrum mobile, rota autem <lb/>circa immobile reuoluatur. At ver&ograve; trochus <lb/>aut turbo, dum gyrando in a&euml;re labitur, motu pror&longs;us <lb/>&longs;imi&longs;i fertur: nam ex impul&longs;u funiculi multis &longs;piris re&shy;<lb/>uoluti &amp; retracti in gyrum agitur cirea mobile cen&shy;<lb/>trum: quod &longs;u&agrave; grauitate inter gyrandum de&longs;cendit. <lb/>at ver&ograve; impul&longs;us, quo rota aut turbo circulariter moue <lb/>tur, &longs;i non impediatur, non circulari, &longs;ed motu recto mo <lb/>uebitur: quemadmodum exemplo illarum rerum, qu&aelig; <lb/>ad motum rot&aelig; circumaguntur, o&longs;tendimns. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; &longs;i ca&shy;<lb/>tenula conuoluta un&agrave; extremitate in illiu<gap/> plano firme&shy;<lb/>tur, videbis ex ill&acirc; vortigine &longs;en&longs;im reuolui, &amp; demum <lb/>in lineam tangentem eju&longs;dem circuli extendi. Ita tro <lb/>chus aut turboaqu&agrave; con&longs;per&longs;us in motu re&longs;iccatur, dum <lb/>aqu&aelig; guttul&aelig; ex illo impul&longs;u lineam rectam &longs;equendo <lb/>auelluntur. Simili ergo modo impul&longs;us, qui globu&shy;<lb/>lum reuoluit, &longs;i non impediatur, lateraliter, &amp; per line-
<pb/>am rectam mouebit. quod quidem co<gap/>tabit, &longs;i globu&shy;<lb/>lum f<gap/>iabilem &longs;ub&longs;tituas: ex motu enim gyrationis in <lb/>atomos infinitas di&longs;sipabitur. At ver&ograve; continuitas par&shy;<lb/>tium globuli di&longs;&longs;olui nequit ob firmitatem, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; late&shy;<lb/>raliter moueri ob <expan abbr="re&longs;i&longs;t&etilde;tiam">re&longs;i&longs;tentiam</expan> illarum partium, qu&aelig; im&shy;<lb/>pul&longs;u contra io aguntur: qu&ograve;t enim line&aelig; tangentes, <lb/>tot: dem ine&longs;&longs;e videntur impul&longs;us: <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>; centrum glo&shy;<lb/>buli tant&ograve; magis detinetur in line&agrave; rect&agrave;, quant&ograve; majori <lb/>velocitate in gyrum mouetur. Dices quam ob rem cr<gap/><lb/>go turbo, dum &longs;uper axe mouetur horizonti parallelo, <lb/>non eandem firmitatem habet &longs;ui centri &agrave; partibus cir&shy;<lb/>cumactis? <expan abbr="neq;">neque</expan> enim eidem puncto in&longs;i&longs;tit axis, ver&ugrave;m <lb/>huc illuc incerto motu oberrat. Re&longs;pondeo id ab in <lb/>&aelig;quali illarum partium &longs;itu, quibus planum tangit, <lb/>prouenite: c&ugrave;m non in <expan abbr="p&utilde;cto">puncto</expan> fiat <expan abbr="c&otilde;tactus">contactus</expan>. quia ergo in <lb/>&longs;uperficie illius plant a&longs;per&agrave; &amp; in &aelig;quali partes ali&aelig; &longs;unt <lb/>depre&longs;&longs;&aelig;, ali&aelig; prominentes &amp; verruco&longs;&aelig;, nece&longs;&longs;e muta&shy;<lb/>tionem fieri in motu: dum vel &longs;ub&longs;idet in lacunas, vel <lb/>ad tubercula offendit. Ad &longs;ecundam objectionem, di&shy;<lb/>co &longs;agittam circulariter moueri ex illo motu, quo cum <lb/>arcu mouetur; impul&longs;us enima centro detinetur, qu&ograve; <lb/>min&ugrave;s per lineam rectam moueat: at ver&ograve; motus &longs;agit&shy;<lb/>t&aelig; &agrave; neruo excu&longs;&longs;&aelig;, quia &agrave; nullo detinetur, per lineam fit <lb/>mediam inter tangentem &amp; lineam rectam, &longs;iu&egrave; per di&shy;<lb/>a netrum p&aelig;rallel ogrammi, cujus latera &longs;unt in propor-
<pb/>tione illorum motuum. Deinde e&longs;to demus impul&longs;um <lb/>lateraliter abducentem e&longs;&longs;e circularem, non tamen &longs;e&shy;<lb/>quitur motum compo&longs;itum e&longs;&longs;e circularem: nam mo&shy;<lb/>tus quidem compo&longs;itus ex motu recto <emph type="italics"/>ap<emph.end type="italics"/> &amp; circulari <emph type="italics"/>a <lb/>q<emph.end type="italics"/> non in <emph type="italics"/>h,<emph.end type="italics"/> ut &longs;upponebatur, ver&ugrave;m in <emph type="italics"/>y<emph.end type="italics"/> abducit mobile, <lb/>propterea qu&ograve;d interuallum motus circularis in fine <lb/>motus compo&longs;iti &longs;it &aelig;quale arcui <emph type="italics"/><expan abbr="aq.">aque</expan><emph.end type="italics"/> &longs;imiliter dum ex <lb/><emph type="italics"/>y<emph.end type="italics"/> per lineam fertur <emph type="italics"/>yz<emph.end type="italics"/> &aelig;qualem line&aelig; <emph type="italics"/>ap,<emph.end type="italics"/> impul&longs;u cir&shy;<lb/>culari &longs;patium tran&longs;mittit <emph type="italics"/>zt<emph.end type="italics"/> &aelig;quale &longs;patio <emph type="italics"/>py<emph.end type="italics"/> &longs;eu arcui <lb/><emph type="italics"/>qs:<emph.end type="italics"/> dico puncta <emph type="italics"/>ayt<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e in line&agrave;rect&agrave;, ac proinde mo&shy;<lb/>tum compo&longs;itum <emph type="italics"/>ayt<emph.end type="italics"/> rectum non ver&ograve; circularem. <lb/>Ducantur enim diametri <emph type="italics"/>ay. y t:<emph.end type="italics"/> quia ergo an&shy;<lb/>gulus <emph type="italics"/>zyt<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>pay,<emph.end type="italics"/> hic autem angulo alterno <emph type="italics"/>ayq<emph.end type="italics"/><lb/>e&longs;t &aelig;qualis, erit eidem angulus <emph type="italics"/>zyt<emph.end type="italics"/> ad verticem &aelig;qua&shy;<lb/>lis, ac proinde linea <emph type="italics"/>ayt<emph.end type="italics"/> recta. Ratio autem quam ob&shy;<lb/>rem impul&longs;us non ni&longs;i per lineam rectam moueat, e&longs;t <lb/>h&aelig;c: quia c&ugrave;m motus &longs;it via ad conjunctionem &longs;eu uni <lb/>onem cum &longs;uo termino, ad quem mouetur, erit non &longs;ui <lb/>&longs;ed finis gratia, ac pro&icirc;nde &longs;icuti nihil deficere, ita nihil <lb/>abundare debet: at ver&ograve; &longs;icuti in vi&agrave; rect&agrave; nihil de e&longs;t ad <lb/>finem con&longs;equendum, ita omnes reliqu&aelig; abundant: a&shy;<lb/>bundare enim dicitur, <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; quo finis pote&longs;t obtineri. <lb/>Deinde c&ugrave;m impul&longs;us &longs;it agens nece&longs;&longs;arium, habebit &amp; <lb/>actionem &amp; modum agendi determinatum; determi&shy;<lb/>natio autem non ni&longs;i in line&agrave; rect&acirc;e&longs;&longs;e pot<gap/>&longs;t, c&ugrave;m h&aelig;c 
<pb/>&longs;it una, line&aelig; ver&ograve; obliqu&aelig; infinit&aelig;. Conf<gap/> matur ex <lb/>modo agendi reliquorum agentium naturalium, qu&aelig; <lb/>non ni&longs;i per lineas rectas operantur. </s></p>
<figure id="fig7"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio IV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us in quolibet puncto circuli per lineam fit tangentem.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim motus e&longs;t rectus per pro: 3. talis autem <lb/>e&longs;&longs;e non pote&longs;t in circulo, igitur &longs;i incipiat ab ali&shy;<lb/>quo puncto circuli, cadet immediat&eacute; po&longs;t illud pun&shy;<lb/>ctum extra peripheriam illius circuli: non pote&longs;t au&shy;<lb/>tem cadere intra circulum, cadet igitur extra circulum. <lb/>Probatur, punctum circuli immediat&egrave; ante contactum <lb/>verbi gratia <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> impellit <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> ad motum rectum: <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> ergo <lb/>immediat&egrave; po&longs;t illum contactum erit cum duobus pun <lb/>ctis <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> in line&agrave; rect&agrave;, aut cert&egrave; ad hujus rectitudinem <lb/>quam proxim&egrave; fieri pote&longs;t, accedet: at ver&ograve; intia peri&shy;<lb/>pheriam circuli nullum e&longs;&longs;e pote&longs;t punctum, qu<gap/>dcum <lb/>duobus illis punctis <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> &longs;it in line&agrave; rect&agrave;, aut ad natu&shy;<lb/>ram line&aelig; rect&aelig; quam proxim&egrave; accedat, verum ad ma&shy;<lb/>iorem curuitatem: c&ugrave;m nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;it in peripheria ali&shy;<lb/>cujus circuli minoris. Cad<gap/>t enim, &longs;i fieri pote&longs;t, intra 
<pb/>circulum illud punctum, per quod ducitur linea recta, <lb/>&amp; &longs;it <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/>: de&longs;cribatur autem circulus minor <emph type="italics"/>afp<emph.end type="italics"/> tangens <lb/>priorem in <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/>: qu&oacute;d &longs;i ergo punctunm <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> cadit extra pe&shy;<lb/>ripheriam huj&ugrave;s circuli, erit angulus <emph type="italics"/>bae<emph.end type="italics"/> minor <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>recto, major autem angulo &longs;emicirculi <emph type="italics"/>fae<emph.end type="italics"/> contra prop: <lb/>16. tert: Ver&ugrave;m quia po&longs;&longs;et quis dicere illud punctum <lb/>
<arrow.to.target n="fig8"></arrow.to.target><lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; cadere intra omnes circulos etiam in infini&shy;<lb/>tum minores, propterea qu&ograve;d angulus &longs;emicirculi &longs;it <lb/>major quouis angulo acuto: ali&agrave; ratione &icirc;dem o&longs;ten&shy;<lb/>demus. producatur ergo linea <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> <expan abbr="utrim&qacute;">utrimque</expan>; in <emph type="italics"/>g. i<emph.end type="italics"/> &longs;ecans <lb/>circulum in <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> arcus autem <emph type="italics"/>ag<emph.end type="italics"/> diuidatur bifariam in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>ducatur linea <emph type="italics"/>bal<emph.end type="italics"/>; <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>hab,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; huic ad verti-
<pb/>cem &aelig;qualis angulus <emph type="italics"/>ial<emph.end type="italics"/> major angulo contactus <emph type="italics"/>cah,<emph.end type="italics"/><lb/><expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; huic &aelig;quali angulo <emph type="italics"/>kad<emph.end type="italics"/>: multo ergo major angu&shy;<lb/>lus <emph type="italics"/>gab,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; angulus <emph type="italics"/>iad<emph.end type="italics"/> angulis contactus <emph type="italics"/>cah. kad<emph.end type="italics"/>: <lb/>puncta ergo circa contactum circuli <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> majori inter&shy;<lb/><gap/>a<gap/>lo ab&longs;unt&agrave; line&agrave; quauis &longs;ecante, quarn &agrave; line&agrave; conta&shy;<lb/>ctus, ac cum illis punctis, qu&aelig; in linea &longs;unt tangente, <lb/>magis accedunt ad naturam line&aelig; rect&aelig;, quam cum il&shy;<lb/>lis punctis, qu&aelig; in line&agrave; &longs;unt &longs;ecante: motus eig&ograve; &agrave; con&shy;<lb/>tactu per lineam fit tangentem. Qu&aelig; igitur circulari&shy;<lb/>ter mouentur, &longs;i in ill&agrave; gyratione ab hypomochlio libe&shy;<lb/>rentur, motu deinceps recto feruntur, facto initio mo&shy;<lb/>tus abillo puncto circuli, in quo ab hypomochlio avel&shy;<lb/>luntur. Ita ergo lapis fund&agrave; circumactus, ubi ex ill&agrave; ro&shy;<lb/>tatione impul&longs;um collegit, laxat&agrave; haben&agrave; au olat motu <lb/>recto per lineam tangentem circuli, cujus &longs;emidiame&shy;<lb/>ter e&longs;t longitudo fund&aelig;. </s></p>
<figure id="fig8"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio V.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us &aelig;qualis eodem vel&aelig;quali tempore per &longs;patium mouet <lb/>&aelig;quate.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MAgnitudo &longs;eu exten &longs;io ine&longs;t motui non per&longs;e, &longs;ed <lb/>ratione loci in quo fit motus; motum enim mag <lb/>num dicimus, qui magno, paruum qui paruo &longs;patio con <lb/>tinetur; &longs;iu&egrave; actu habeat illam exten&longs;ionem, &longs;iu&egrave; virtu-
<pb/>aliter tantum: ut c&ugrave;m idem &longs;patium currendo aut am&shy;<lb/>bulando &longs;&aelig;pi&ugrave;s remetimur. Quia ver&ograve; eju&longs;dem<gap/> aut <lb/>&aelig;qualis magnitudinis eadem e&longs;t men&longs;ura: e&longs;t autem <lb/>nen&longs;ura motus tempus: erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; eju&longs;dem aut &aelig;qua&shy;<lb/>lis motus idem tempus. Motus ergo &aelig;qualis in tempo&shy;<lb/>re &aelig;quali per &longs;patium fit &aelig;quale: &amp; c&ugrave;m impul&longs;us &longs;it <lb/>agens nece&longs;&longs;arium, motu<gap/><expan abbr="n&qacute;">nque</expan>; producat &longs;ibi &aelig;qualem, <lb/>per prop: 2. &aelig;qualis impul&longs;us in eodem vel &aelig;quali tem <lb/>pore per &longs;patium mouebit &aelig;quale. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Definitio.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us qui m&iacute;nori tempore per &longs;patium mouet &aelig;quale aut <lb/>majus, dicatur velox<gap/> qui ver&ograve; majoritempore per &longs;patium mouet <lb/>&aelig;quale aut minus, dicatur tardus.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i mobile <emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/> per &longs;patium <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> in tempore <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> minori, <lb/>mobile ver&ograve; <emph type="italics"/>K<emph.end type="italics"/> per idem &longs;patium <emph type="italics"/>de,<emph.end type="italics"/> aut huic &aelig;quale <lb/><emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/> in tempore <emph type="italics"/>abc<emph.end type="italics"/> m&aacute;jori moueatur <gap/> impul&longs;us quo <emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/><lb/>mouetur velox, quo autem <emph type="italics"/>K<emph.end type="italics"/> mouetur dicetur tardus. <lb/>veloci&ugrave;s enim &longs;patium tra&longs;mitti dicimus, in quo mobi&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig9"></arrow.to.target><lb/>le min&ugrave;s immoratur, &longs;eu ut Atomi&longs;t&aelig; volunt, in quo <lb/>paucioribus morulis interquie&longs;cit. Quod autem mi-
<pb/>nori tempore per &longs;patium &aelig;quale, idem <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; minori <lb/>tempore per &longs;patium majus mouetur. Diuidatur enim <lb/>exce&longs;&longs;us temporis bifariam in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>: <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hujus iemifsis <emph type="italics"/>bi<emph.end type="italics"/> ad&shy;<lb/>datur minori <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; tempus compo&longs;itum <emph type="italics"/>abi<emph.end type="italics"/> majus <lb/>quidem minori <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> minus ver&ograve; tempore majori <emph type="italics"/>abc.<emph.end type="italics"/> in <lb/>tempore erg&ograve; <emph type="italics"/>abi<emph.end type="italics"/> &longs;patium majus quam <emph type="italics"/>de,<emph.end type="italics"/> ac proinde <lb/>in minori tempore &longs;patium majus perambulabit. Eo&shy;<lb/>dem modo o&longs;tendemus, &longs;i quid &aelig;quali tempore per <lb/>&longs;patium majus moueatur, idem in minori tempore per <lb/>&longs;patium majus moueri: &longs;i nimirum huj&ugrave;s exce&longs;&longs;um bi&shy;<lb/>fariam &longs;ecemus: nam &longs;patium illud &aelig;quale, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hujus <lb/>&longs;emi&longs;&longs;em in minori tempore pertran&longs;ibit. </s></p>
<figure id="fig9"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us major eodem vel &aelig;qualis tempore per &longs;patium majus, <lb/>minori ver&ograve; tempore per &longs;patium mouet &aelig;quale.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IMpul&longs;um magnum dicimus non exten&longs;iu&eacute;, &longs;ed inten <lb/>&longs;iu&eacute;, cujus perfectionem &longs;equitur velocitas motus. <lb/>quia ergo major velocitas in minori tempote per &longs;pati&shy;<lb/>um mouet &aelig;quale aut majus, per defin: impul&longs;us ver&ograve; <lb/>major majorem velocitatem producit, propterea qu&ograve;d <lb/>agens &longs;it nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="motum&qacute;">motumque</expan>; producat &longs;ibi &aelig;qua-
<pb/><gap/>em: mouebit &longs;ane eodem vel &aelig;quali tempore per &longs;pa&shy;<lb/>tium majus, minori ver&ograve; tempore per &longs;patium &aelig;quale. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas motus eandem rationem habet quam interualla, rati&shy;<lb/>onem ver&ograve; &longs;uorum temporum reciprocam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SIt velocitas <emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/> dupla velocitatis <emph type="italics"/>K:<emph.end type="italics"/> dico hujus interual <lb/><expan abbr="l&utilde;">lum</expan> in ratione <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; e&longs;&longs;e dupl&agrave; ad illud interuallum, </s></p>
<p type="caption">
<s>H. K.<lb/>
<arrow.to.target n="fig10"></arrow.to.target><lb/>per quod velocitas &longs;ubdupla eodem vel &aelig;quali tempo&shy;<lb/>re mouetur: at ver&ograve; tempus, quo velocitas d&ugrave;pla per <lb/>&longs;patium &aelig;quale mouetur, in ratione &longs;ubdupl&aacute; ad tem&shy;<lb/>pus velocitatis minoris, Vt &longs;i velo citas <emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/> in tempore <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/><lb/>velo citas autem <emph type="italics"/>K<emph.end type="italics"/> in tempore <emph type="italics"/>abc<emph.end type="italics"/> per idem &longs;patium <emph type="italics"/>de,<emph.end type="italics"/><lb/>aut illi &aelig;quale <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/> moueatur, erit ut velocitas <emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/> ad veloci&shy;<lb/>tatem K, ita tempus <emph type="italics"/>abc<emph.end type="italics"/> minoris velocitatis ad <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>majoris velocitatis. Quia enim velocitas motus &longs;umi&shy;<lb/>tur &agrave; magnitudine interualli, erit in eadem ratione in <lb/>qu&acirc; interuallum, ac proinde velo citas dupla per &longs;pati <lb/>um mouebit duplum. E&longs;t autem tempus men&longs;ura <expan abbr="cu-ju&longs;&qacute;">cu&shy;<lb/>ju&longs;que</expan>; velocitatis, minor <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> majoris, major autem mi <lb/>noris; quot igitur magnitudines minoris interualli in 
<pb/>majori, totidem men&longs;ur&aelig; velocitatis majoris in men&longs;u&shy;<lb/>r&acirc; velocitatis minoris continentur. </s></p>
<figure id="fig10"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio VIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas &agrave; principio motus per lineam perpendicularem e&longs;t <lb/>&aelig;qualis grauitati, minor ver&ograve; per lineam inclinatam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IMpul&longs;us, qu&oacute; magis impeditur ab alio impul&longs;u, e&ograve; mi <lb/>n&ugrave;s mouet: e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> grauitas impul&longs;us deor&longs;um &longs;eu <lb/>ad mundi centrum mouens; in line&agrave; ergo perpendicu&shy;<lb/>lari quia &acirc; nullo impeditur impul&longs;u, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; agens nece&longs;&longs;a<gap/><lb/>rium, motum producet &longs;ibi &aelig;qualem, <expan abbr="eritq;">eritque</expan> velocitas <lb/>motus &aelig;qualis grauitati. In line&acirc; ver&ograve; inclinat&acirc;, quia <lb/>grauitas impeditur ab hypomochlio, mouebit tant&ograve; <lb/>min&uacute;s, quant&ograve; magis impeditur, per prop: 14. ac proin&shy;<lb/>de velocitas erit minor grauitate. Veloc ras ergo a prin&shy;<lb/>cipio motus per lineam perpendicularem e&longs;t &aelig;qualis <lb/>grauitati, minor ver&ograve; per lineam inclinatam. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio IX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas continu&ograve; augetur in motu naturali, minuitur in motu <lb/>violento.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>GRauia enim qu&ograve; e<gap/> loco altiori cadunt, majori vi&shy;<lb/>olenti&agrave; incidunt: violentia autem major eximpul-
<pb/>&longs;u majori, qui illo de&longs;cen&longs;u continu&ograve; majus ac majus <lb/>capit augmentum. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; videmus globos ferreos &agrave; ma <lb/>chin&agrave; bellic&agrave; &amp; vi ignis alti&longs;sim&egrave; extolli, ut relap&longs;u lon&shy;<lb/>giore impul&longs;um colligant majorem <expan abbr="ictu&qacute;">ictuque</expan>; violentiore <lb/>urbium tecta d ruant. Sic etiam fi&longs;tucis alti&ugrave;s &longs;ublatis <lb/>palos ad gunt &amp; terr&aelig; magis infigunt. Similiter pon&shy;<lb/>dus &egrave; filo pendulum, qu&ograve; magis dimouetur &acirc; &longs;ua &longs;tatio&shy;<lb/>ne, majori vi recutrit, &amp; ultra &longs;tarionem procurrit: qui <lb/>excur&longs;us non ad grauitatem, &longs;ed ad impul&longs;um illo re&shy;<lb/>cur&longs;u collectum referri pote&longs;t. At ver&ograve; impul&longs;us ma&shy;<lb/>jor eodem vel &aelig;quali tempore per &longs;patium ma<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>us, mi&shy;<lb/>nori ver&ograve; tempore per &longs;patium &aelig;quale aut etiam ma<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>us <lb/>mouet per prop: 6. ac proinde per definitionem ma<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>o&shy;<lb/>ri velocitate. velocitas ergo continu&ograve; augetur in motu <lb/>naturali, quod prim&ograve; erat demon&longs;trandum. Qu&aelig; au&shy;<lb/>tem motu violento mouentur, cuiu&longs;modi pro<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>ecta &longs;eu <lb/>manu, &longs;eu machin&agrave;, &agrave; principio quidem veloci&longs;sim&egrave;, in&shy;<lb/>de min&ugrave;s velociter mouentur, impul&longs;u veluti &longs;ene&longs;cen&shy;<lb/>te: quia nimirum hu<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>us principium e&longs;t externum, &agrave; quo <lb/>in motu <expan abbr="&longs;epar&atilde;tur">&longs;eparantur</expan>: virtus autem finita, qu&aelig; non ni&longs;i in <lb/>tempore &amp; per &longs;patium mouet finitum: non igitur ex&shy;<lb/>tra illud tempus mouere, ac proinde <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; in &longs;ubiecto <lb/>con&longs;eruari pote&longs;t. Emoritur autem &longs;eu natur&acirc; &longs;u&agrave;, &longs;eu <lb/>quia grauitas contraria hunc &longs;en&longs;im atterit <expan abbr="minuit&qacute;">minuitque</expan>: ad <lb/>cuius decrementum grauitas magis ac magis inuale&longs;cit: 
<pb/>unde priusquam vincat, motu mixto ferri, demum ubi <lb/>pr&aelig;ualuit, reuer&longs;ionem fieri videmus. In motu ver&ograve; <lb/>naturali principium motus e&longs;t internum, nimirum gra&shy;<lb/>uitas, &amp; qui &agrave; grauitate na&longs;citur impul&longs;us: qui c&ugrave;m &longs;it <lb/>agens nece&longs;&longs;arium, motum producet &longs;ibi &aelig;qualem, &amp; <lb/>prius quam finiat hunc motum, continu&oacute; ex eadem ra&shy;<lb/>dice alius <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; alius impul&longs;us rena&longs;cens velocitatem mo <lb/>tus continuo augebit incremento. Dices quam ob rem <lb/>ergo grauia, dum in hypomochlio quie&longs;cunt, nihilo ma <lb/>gis grauitant, &longs;i continuo veluti fluxu inde na&longs;citur im&shy;<lb/>pul&longs;us? Re&longs;pondeo impul&longs;um quidem continuo fluxu <lb/>&agrave; grauitate rena&longs;ci, ver&ugrave;m quant&ugrave;m grauitas producit, <lb/>tantundem re&longs;i&longs;tentia &amp; quies violenta in hypomo&shy;<lb/>chlio ab&longs;umi<gap/>: <expan abbr="quou&longs;&qacute;">quou&longs;que</expan>; ergo grauia quie&longs;cunt, idem <lb/>manet impul&longs;us, qui nequit ab q motu in &longs;ubiecto <lb/>con eruari. Qui <expan abbr="opin&atilde;tur">opinantur</expan> grauia non &agrave; &longs;e ip&longs;is, ver&ugrave;m &agrave; <lb/>&longs;uo magnete <gap/> tellure moueri qu&aelig; opinio non caret <lb/>probabilitate, dicent <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; moius principium e&longs;&longs;e <lb/>externum: ver&ugrave;m in his, qu&aelig; pro<gap/>ciuntur, in motu &longs;e&shy;<lb/>parari, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan> ita &longs;en&longs;im deficere impul&longs;um; ob retractio&shy;<lb/>nem ver&ograve; magneticam, ubi <emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>am pr&aelig;ualuit, non aliter <lb/>quam &agrave; g<gap/>auitate fieri conuer&longs;ionem motus. Qu&aelig; au&shy;<lb/>tem moueri dicuntur &agrave; grauitate, habere impul&longs;um &agrave; <lb/>tellure, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; eo modo, quo ferrum ad &longs;uum magne&shy;<lb/>tem moueri, at ver&ograve; velocitatem ex ill&agrave; tractione con-
<pb/>tinuat&agrave; na&longs;ci, dum impul&longs;us &longs;ibi ip&longs;i in&longs;tat non aliter <lb/>quam &longs;i &agrave; tergo impelleretur. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio X.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Incrementa velocitatis eadem ratione fiunt in motu recto &amp; <lb/>inclinato.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>TAmet&longs;i grauitas in line&agrave; inclinat&acirc; deficiat ab ill <lb/>perfectione, quam habet in line&agrave; perpendiculari, <lb/>non tamen eo modo, quo in line&agrave; horizontali quie&longs;cit&shy;<lb/>tota: exce&longs;&longs;us enim illius partis, qu&aelig; cum centro extra <lb/>hypomochlium cadit, &agrave; nullo impeditur: &amp; c&uacute;m &longs;it a&shy;<lb/>gens nece&longs;&longs;arium, motum producit &longs;ibi &aelig;qualem. quia <lb/>ver&ograve; velocitas continu&ograve; augetur in de&longs;cen&longs;u, &longs;icuti gra&shy;<lb/>uitas perfecta in line&agrave; perpendiculari &longs;e habet ad &longs;uum <lb/>augmentum, ita grauitas diminuta in line&agrave; inclinat&agrave; &longs;e <lb/>
<arrow.to.target n="fig11"></arrow.to.target><lb/>habebit ad &longs;uum augmentum. Moueatur enim ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/><lb/>idem mobile per lineam perpendicularem <emph type="italics"/>abc<emph.end type="italics"/> &amp; perli-
<pb/>neam inclinatam <emph type="italics"/>ade:<emph.end type="italics"/> quia ergo motus <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>motus <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis ut prop: 13. o&longs;tendemus: <lb/>&longs;unt autem duo triangula <emph type="italics"/>dab. eac<emph.end type="italics"/> &longs;imilia inter &longs;e, erit <lb/>ut <emph type="italics"/>bc<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ba,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>da,<emph.end type="italics"/> incrementa nimirum velocita&shy;<lb/>tis motus in linea perpendiculari &amp; line&agrave; inclinata. In <lb/>crementa ergo velocitatis eadem ratione fiunt &amp;c. </s></p>
<figure id="fig11"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Impul&longs;us in quolibet motu &longs;eu recto, &longs;eu inclinato e&longs;t major gra&shy;<lb/>uitate.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOtum in quolibet puncto line&aelig; perpendicularis <lb/>e&longs;&longs;e majorem &longs;u&agrave; grauitate nullum e&longs;t dubium: <lb/>nam c&ugrave;m velocitas cum ip&longs;o motu incipiat augeri, &longs;icu <lb/>ti &agrave; principio e&longs;t &aelig;qualis grauitati, ita in progre&longs;&longs;u erit <lb/>major grauitate. At ver&ograve; de motu per lineam inclina&shy;<lb/>tam dubitari pote&longs;t: propterea qu&oacute;d &agrave; grauitate fiat im <lb/>pedit&agrave;, ac proinde minori: id tamen hac ratione o&longs;ten&shy;<lb/>demus. Grauitas in line&agrave; inclinat&agrave; e&ograve; magis impeditur <lb/>&agrave; &longs;u&agrave; velocitate, qu&ograve; magis h&aelig;c inclinatur, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; &longs;inus an <lb/>guli inclinationis idem qui grauitatis exce&longs;&longs;us: uti <lb/>prop: 14. o&longs;tendemus: grauitas ergo per lineam perpen&shy;<lb/>dicularem ad grauitatem per lineam inclinatam, ut &longs;i&shy;<lb/>nus totus ad &longs;inum complementi anguli inclinationis, <lb/>ac proinde ut linea <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad linea <emph type="italics"/>ad.<emph.end type="italics"/> at ver&ograve; velocitas in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/>
<pb/>majorem rationem habet ad velocitatem in aliquo pun <lb/>cto <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> c&uacute;m omni magnitudine dat&agrave; minor a&longs;&longs;umi po&longs;sit: <lb/>e&longs;t autem velocitas in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> major &longs;u&agrave; grauitate: erit ergo <lb/>velocitas in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> major <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; eadem grauitate, c&ugrave;m majo&shy;<lb/>rem rationem habeat velocitas in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ad velocitatem in <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/><lb/>quam ad velocitatem in <emph type="italics"/>d.<emph.end type="italics"/> Idem de quouis alio pun&shy;<lb/>cto o&longs;tendemus. impul&longs;us ergo in quolibet motu &longs;eu re <lb/>cto, &longs;eu inclinato e&longs;t major grauitate. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Incrementa velocitatis rationem habent quam temporum <lb/>quadrata.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia virtus locomotiua eo modo augetur, quo tri&shy;<lb/>angulum &longs;ibi &longs;imile manens, per po&longs;it: 5. propte&shy;<lb/>rea qu&ograve;d hujus augmentum &longs;it petfectio inten&longs;iua; <lb/>c&ugrave;m ex illo puncto quietis veluti late&longs;cit, angulum con <lb/>&longs;tituit &longs;ui augmenti, ma<emph type="italics"/>j<emph.end type="italics"/>orem minoremu&egrave; pro <expan abbr="cuiu&longs;&qacute;">cuiu&longs;que</expan>; <lb/>perfectione, quam obtinet in principio motus, &longs;iu&egrave; ex <lb/>natur&acirc; &longs;u&acirc;, &longs;iue ex impedimento: majori enim perfecti&shy;<lb/>oni maior angulus debetur. Sit prim&ugrave;m angulus <emph type="italics"/>nag<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;emi&longs;sis anguli recti; tempus ver&ograve; <emph type="italics"/>ag<emph.end type="italics"/> in minuta <emph type="italics"/>ab. bc. <lb/>cd. de. ef.fg<emph.end type="italics"/> &aelig;qualiter diui&longs;um: velocitas erg&ograve; motus <lb/>augetur impul&longs;u auge&longs;cente in primo quidem minuto <lb/>in <emph type="italics"/>hb,<emph.end type="italics"/> in 2. in <emph type="italics"/>ic,<emph.end type="italics"/> in 3. in <emph type="italics"/>kd,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; it&aelig; con&longs;equenter &aelig;quat&agrave; 
<pb/>are&agrave; illius trianguli rectanguli, cujus longitudo nume&shy;<lb/>rus minutorum, ba&longs;is ver&ograve; terminus augmenti. Quia <lb/>ver&ograve; eadem e&longs;t ratio motus &amp; virtutis impul&longs;iu&aelig;, vir&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig12"></arrow.to.target><lb/>tus quidem dupla in eodem aut &aelig;quali tempore moue&shy;<lb/>bit per &longs;patium duplum: qu&ograve;d &longs;i ergo in primo minu&shy;<lb/>ro <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> virtus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> late&longs;cens, cum qu&agrave; pariter cre&longs;cit veloci&shy;<lb/>tas motus, terminum habet &longs;ui incrementi in <emph type="italics"/>hb,<emph.end type="italics"/> in &longs;e&shy;<lb/>cundo minuto in <emph type="italics"/>ic,<emph.end type="italics"/> in 3. in <emph type="italics"/>kd<emph.end type="italics"/> &amp;c. erit ut triangulum re&shy;<lb/>ctangulum <emph type="italics"/>iac<emph.end type="italics"/> ad triangulum rectangulum <emph type="italics"/>hab,<emph.end type="italics"/> ita <lb/>&longs;patium decur&longs;um in duobus minutis ad &longs;patium decur <lb/>&longs;um in uno minuto; at ver&ograve; duo triangula <emph type="italics"/>iac.hab<emph.end type="italics"/> &longs;unt <lb/>&longs;emi&longs;&longs;es duorum quadratorum <emph type="italics"/>ipac. hoab.<emph.end type="italics"/> ac pro&shy;<lb/>inde in e&agrave;dem ratione, nimirum duplicat&agrave; ejus, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> ha&shy;<lb/>bent latera <emph type="italics"/>ic.hb<emph.end type="italics"/>: igitur ut quadratum lateris <emph type="italics"/>ic<emph.end type="italics"/> ad qua&shy;<lb/>dratum lateris <emph type="italics"/>hb,<emph.end type="italics"/> ita motus duorum minutorum ad 
<pb/>motum unius minuti; propterea qu&ograve;d latus <emph type="italics"/>ca<emph.end type="italics"/> ad latus <lb/><emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> eandem habeat rationem, quam latus <emph type="italics"/>ic<emph.end type="italics"/> ad latus <emph type="italics"/>hb,<emph.end type="italics"/><lb/>ac proinde illorum quadrata in eadem <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>, ratione, <lb/>nimirum duplicata. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; &longs;i quadratum lateris <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> hoc <lb/>e&longs;t primi minuti, &longs;ubtrahas &acirc; quadrato <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> &longs;ecundi minu&shy;<lb/>ti, numerus reliquus dabit velo citatem motus in eodem <lb/>minuto: ut &longs;i cubitum unum <emph type="italics"/>vg.<emph.end type="italics"/> perambulet in primo <lb/>minuto, hujus quadratum, ide&longs;t unum, ab illius quadra <lb/>to, id, e&longs;t &acirc; quatuor &longs;ubtractum relinquit tria totidem <lb/>cubitorum illi &longs;patio, per quod <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> mouetur in minuto 2. <lb/>tribuenda. Similiter quia 3. minutis conficit cubitos 9. <lb/>ablato ex his quadrato &longs;ecundi minuti, numerus reli&shy;<lb/>quus dabit velocitatem 5. cubitorum, qui minuto 3. de&shy;<lb/>bentur. Rur&longs;um &acirc; numero 4. minuti in &longs;e ducto, ide&longs;t <lb/>16. ablatis 9. quadrato tertij minuti rem anet numerus 7. <lb/>pro 4. minuto: totidem ergo cubitorum &longs;patium trans&shy;<lb/>mittit mobile <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in minuto quarto. Qu&oacute;d &longs;i angulus <lb/>augmenti major &longs;it aut minor &longs;emi&longs;&longs;e anguli recti, ut <lb/>angulus <emph type="italics"/>qag.<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>rag,<emph.end type="italics"/> quod quidem contingit, c&ugrave;m vir&shy;<lb/>tus impul&longs;iua magis aut min&ugrave;s e&longs;t inten&longs;a, tum quidem <lb/>illa virtus magis perfecta ex illo puncto continu&ograve; majo <lb/>ra &longs;umit incrementa: eadem tamen demon&longs;tratio, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; <lb/>eadem e&longs;t proportio <expan abbr="utrobi&qacute;">utrobique</expan>;, proptera qu&ograve;d parallelo&shy;<lb/>gramma in proportione <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;int duplicat&aacute; &longs;uorum <lb/>laterum &longs;imul &longs;umptorum.&verbar; </s></p>
<pb/>
<figure id="fig12"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus per lineam perpendicularem &amp; lineam inclinatam, quo&shy;<lb/>rum terminos conjungit linea recta perpendicularis ad lineam in&shy;<lb/>clinatam, inter &longs;o junt &aelig;quales.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>&AElig;Quales dico non velocitate, qu&aelig; minor e&longs;t in line&agrave; <lb/>inclinat&agrave;, &longs;ed duratione: hoc e&longs;t &longs;i ex eodem puncto <lb/>incipiat motus <emph type="italics"/>Vg.<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &amp; unum quidem mobile per li&shy;<lb/>neam perpendicularem <emph type="italics"/>ba,<emph.end type="italics"/> alterum ver&ograve; hulc &aelig;quale <lb/>per lineam <emph type="italics"/>bf<emph.end type="italics"/> ad horizontem inclinatam moueatur: a&longs;&shy;<lb/>&longs;umpto quolibet puncto in line&agrave; perpendiculari <emph type="italics"/>Vg. a,<emph.end type="italics"/><lb/>linea ex hoc puncto educta perpendicularis ad lineam <lb/><emph type="italics"/>bf<emph.end type="italics"/> locum terminabit in <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> ad quod mobile eodem tem&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig13"></arrow.to.target>
<pb/>pore per lineam <emph type="italics"/>bf,<emph.end type="italics"/> quo alterum mobile per lineam <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/><lb/>decurrit. Ducatur enim ex puncto contactus <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> linea <emph type="italics"/>fe<emph.end type="italics"/><lb/>parallela line&aelig; perpendiculari <emph type="italics"/>ba,<emph.end type="italics"/> &amp; producatur in <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/>; ad <lb/>quam ex centto grauitatis <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> educta &longs;it linea perpendicu <lb/>laris <emph type="italics"/>dc,<emph.end type="italics"/> di&longs;tantia nimirum centri &agrave; line&agrave; hypomochlij <emph type="italics"/>f <lb/>g:<emph.end type="italics"/> e&longs;t autem linea <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> &longs;emidiameter circuli, di&longs;tantia eju&longs;&shy;<lb/>dem centri ab hypochlio, quam obtinet in line&acirc; perpen <lb/>diculari <emph type="italics"/>ba.<emph.end type="italics"/> quia ergo impul&longs;us augetur in ratione di&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; centri ab hypomochlio, per Po&longs;it: 6. <expan abbr="mot&utilde;&qacute;">motunque</expan>; pro <lb/>ducit &longs;ibi &aelig;qualem, per prop: 2. velocitas autem motus <lb/>eandem rationem habet quam interualla, per prop: 7. e&shy;<lb/>rit ut <emph type="italics"/>fd<emph.end type="italics"/> impul&longs;us major ad <emph type="italics"/>dc<emph.end type="italics"/> impul&longs;um minorem, ita <lb/>motus in <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>bf:<emph.end type="italics"/> proptorea qu&oacute;d triangula&shy;<lb/><emph type="italics"/>abf.fdc<emph.end type="italics"/> &longs;int &longs;imilia, &amp; linea <emph type="italics"/>dc<emph.end type="italics"/> perpendicularis, ac proinde <lb/>linea <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; <emph type="italics"/>af,<emph.end type="italics"/> &longs;imilis line&aelig; <expan abbr="perp&etilde;diculari">perpendiculari</expan> <emph type="italics"/>dc,<emph.end type="italics"/> perpendi&shy;<lb/>cularis. </s></p>
<figure id="fig13"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XIV:<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus per lineam min&ugrave;s inclinatam e&longs;t veloc&igrave;or motu per li&shy;<lb/>neam magis inclinatam, in ratione, quam habent &longs;inus complemen&shy;<lb/>ti illarum inclinationum.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>DVcantur ex puncto <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> l&icirc;ne&aelig; <emph type="italics"/>ab. ac. ad. ae. af,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;it li&shy;<lb/>nea <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> horizontalis, linea ver&ograve; <emph type="italics"/>at<emph.end type="italics"/> perpendicularis, <lb/>reliqu&aelig; line&aelig; ad horizontem inclinat&aelig;: dico idem mo&shy;<lb/>bile o verbi grat: in&aelig;qualiter moueri, veloci&ugrave;s quidem 
<pb/>in line&agrave; <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> minus inclinat&agrave;, min&ugrave;s autem velociter in li&shy;<lb/>ne&agrave; <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> magis inclinat&agrave;, <expan abbr="e&longs;&longs;e&qacute;">e&longs;&longs;eque</expan>; rationem velocitatis in <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/><lb/>ad velocitatem in <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus anguli <emph type="italics"/>ats<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum angu&shy;<lb/>li <emph type="italics"/>atr.<emph.end type="italics"/> Ex punctis contactus <emph type="italics"/>qrs<emph.end type="italics"/> demittantur line&aelig; <lb/>perpendiculares <emph type="italics"/>qt.rt.st:<emph.end type="italics"/> &amp; ali&aelig; line&aelig; perpendiculari <emph type="italics"/>at<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="fig14"></arrow.to.target><lb/>parallel&aelig; <emph type="italics"/>qg.rh.si<emph.end type="italics"/> <expan abbr="&longs;ec&atilde;tes">&longs;ecantes</expan> mobile in <emph type="italics"/>k. n. u,<emph.end type="italics"/> ex centro au <lb/>tem <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> ducantur line&aelig; perpendiculares ad lineam hypo&shy;<lb/>mochlij <foreign lang="greek">oa. ob. og</foreign>, <expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; line&aelig; <emph type="italics"/>qg. rh. si<emph.end type="italics"/> line&aelig; hypo&shy;<lb/>mochlij. Quia ver&ograve; angulus <emph type="italics"/>tsi,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t angulus <emph type="italics"/>s<gap/>h<emph.end type="italics"/> ex-
<pb/>ternus major e&longs;t angulo <emph type="italics"/>trh<emph.end type="italics"/> interno &amp; oppo&longs;ito, erit an <lb/>gulus <foreign lang="greek">gso</foreign> angulo <foreign lang="greek">bgo</foreign>, &amp; latus <foreign lang="greek">go</foreign> latere <foreign lang="greek">bo</foreign> majus: &longs;unt <lb/>autem latera <foreign lang="greek">go. bo</foreign> di&longs;tantia centri grauitatis. Quia er&shy;<lb/>go maior impul&longs;us in <foreign lang="greek">go</foreign> maiori, quam in <foreign lang="greek">bo</foreign> minori di&shy;<lb/>&longs;tanti&agrave;; erit per prop: 6. velocior motus in linea <emph type="italics"/>as<emph.end type="italics"/> mi&shy;<lb/>n&uacute;s inclinat&aacute;, quam in line&agrave; <emph type="italics"/>ar<emph.end type="italics"/> magis inclinat&agrave;. Qu&ograve;d <lb/>autem velocitas motus &longs;it in ratione, quam habent cor&shy;<lb/>d&aelig;, &longs;eu &longs;inus complementi inclinationum, ita o&longs;tende&shy;<lb/>mus: quia ut <foreign lang="greek">so</foreign> ad <foreign lang="greek">go</foreign>, ita corda <emph type="italics"/>at<emph.end type="italics"/> ad cordam <emph type="italics"/>as,<emph.end type="italics"/> &amp; ut <emph type="italics"/>r&ograve;<emph.end type="italics"/><lb/>&aelig;qualis <foreign lang="greek">so</foreign> ad <foreign lang="greek">ob</foreign>, ita eadem corda <emph type="italics"/>at<emph.end type="italics"/> ad cordam <emph type="italics"/>ar:<emph.end type="italics"/> erit <lb/><expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; ut <foreign lang="greek">og</foreign> ad <foreign lang="greek">ob</foreign>, ita <emph type="italics"/>as<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ar.<emph.end type="italics"/> at ver&ograve; ut cord&aelig; <emph type="italics"/>as. ar,<emph.end type="italics"/><lb/>ita illarum &longs;emi&longs;&longs;es <emph type="italics"/>al. am<emph.end type="italics"/> &longs;inus angulorum <emph type="italics"/>apl. apm<emph.end type="italics"/><lb/>qui &aelig;quales &longs;unt angulis <emph type="italics"/>ats.atr<emph.end type="italics"/> angulis complementi <lb/>inclinationis, ob parallelas <emph type="italics"/>ts. pl,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>tr. pm.<emph.end type="italics"/> <emph type="italics"/>I<emph.end type="italics"/>gitur ut <foreign lang="greek">og</foreign><lb/>ad <foreign lang="greek">ob</foreign>, ita &longs;inus complementi angulorum inclinationis, <lb/>quod erat o&longs;tendendum. </s></p>
<figure id="fig14"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus ex eodem puncto per lineas &longs;ubten&longs;as &longs;unt &aelig;quales motui <lb/>per diametrum eju&longs;dem circuli.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOueatur ex puncto <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> mobile per lineas <emph type="italics"/>bi. bh.bg. <lb/>bf.be<emph.end type="italics"/> ad horizontem inclinatas, hoc e&longs;t per cordas <lb/>arcuum <emph type="italics"/>bes.beh.beg.bef.be<emph.end type="italics"/>: dico eodem tempore per 
<pb/>cordam <emph type="italics"/>bf,<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> quo per diametrum eiu&longs;dem circuli <lb/><emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> motum terminari. Qu&ograve;d &longs;i enim ex puncto <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> du <lb/>cantur line&aelig; rect&aelig; <emph type="italics"/>af. ag,<emph.end type="italics"/> erunt anguli <emph type="italics"/>afb. agb<emph.end type="italics"/> in &longs;emi&shy;<lb/>cirulo recti; ac proinde ex iam demon&longs;tratis motus in <lb/><emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> motui in <emph type="italics"/>bf<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> duratione &aelig;qualis. Simili modo &longs;i <lb/>ex punctis <emph type="italics"/>befg<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> terminetur motus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> line&aelig; <emph type="italics"/>be.bf.<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="fig15"></arrow.to.target><lb/><emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> perpendiculares ad <emph type="italics"/>ae. af. ag,<emph.end type="italics"/> ac proinde motus in <emph type="italics"/>b <lb/>a<emph.end type="italics"/> motui in <emph type="italics"/>ea. fa. ga<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis. At ver&ograve; &longs;i ex alio puncto <lb/>Vg <foreign lang="greek">a</foreign> incipiat motus, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; ad idem cum diametro pun&shy;<lb/>ctum terminetut, cuju&longs;modi linea <foreign lang="greek">ab</foreign>, er t motus hujus <lb/>motui in diametro <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> in&aelig;qualis. Ducatur enim ex <foreign lang="greek">a</foreign> in <lb/><emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> linea <foreign lang="greek">a</foreign> <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; motus hujus motui <emph type="italics"/>ba,<emph.end type="italics"/> ide&longs;t motui <foreign lang="greek">ad</foreign>
<pb/>&aelig;qualis: linea ver&ograve; <foreign lang="greek">gb</foreign> perpendicularis ad <foreign lang="greek">ab</foreign> motum ter&shy;<lb/>minabit in <foreign lang="greek">b</foreign> &aelig;qualem motui <foreign lang="greek">ag</foreign>: e&longs;t autem linea <foreign lang="greek">ag</foreign> mi&shy;<lb/>nor quam <foreign lang="greek">ad</foreign> motus ergo in <foreign lang="greek">ag</foreign>, ide&longs;t motus huic &aelig;qua <lb/>lis in <foreign lang="greek">ab</foreign> minori fit tempore quam in <foreign lang="greek">a<gap/>. </foreign></s></p>
<figure id="fig15"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XVI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus grauitatis per lineam magis inclinatam in majori &agrave; <lb/>centro di&longs;tanti&agrave;, tempore ver&ograve; &aelig;quali terminatur.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOueatur mobile &agrave; puncto <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> per lineas <emph type="italics"/>ba. bi. bh. bg <lb/>bf be<emph.end type="italics"/>; dico &longs;olam lineam perpendicularem <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> in <lb/>centro <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> reliquas omnes extracentrum, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ex inclina&shy;<lb/>tione majori ad majus interuallum terminari: ut quia <lb/>angulus <emph type="italics"/>abh<emph.end type="italics"/> e&longs;t major angulo <emph type="italics"/>abi,<emph.end type="italics"/> erit terminus mo&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig16"></arrow.to.target>
<pb/>tus, quem grauitas inducit in line&acirc; <emph type="italics"/>bh,<emph.end type="italics"/> remotior &agrave; cen&shy;<lb/>tro, qu&agrave;m in line&acirc; <emph type="italics"/>bi.<emph.end type="italics"/> Ducantur enim &agrave; centro <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>ai. <lb/>ab<emph.end type="italics"/> perpendiculares ad <emph type="italics"/>bi. bh,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; terminus motus gra&shy;<lb/>uitatis in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/> ob breui&longs;simam di&longs;tantiam, qu&aelig; e&longs;&longs;e po&shy;<lb/><gap/>e&longs;t in illis lin<gap/>is; qu&oacute;d &longs;i enim ex <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> moueatur in <emph type="italics"/>st,<emph.end type="italics"/> quia <lb/>illo progre&longs;&longs;u line&aelig; &agrave; centro duct&aelig; fiunt majores, ma&shy;<lb/>jor enim <emph type="italics"/>as<emph.end type="italics"/> angulo recto <emph type="italics"/>ais<emph.end type="italics"/> &longs;ubten&longs;a quam <emph type="italics"/>ai,<emph.end type="italics"/> mobile <lb/>motu naturali &agrave; centro magis abduceretur, quod fieri <lb/>nequit. Quia ergo linea <foreign lang="greek">ag</foreign> major e&longs;t qu&agrave;m linea <emph type="italics"/>ai,<emph.end type="italics"/><lb/>erit linea <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/>c dem mult&ograve; major: igitur punctum <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/> ter&shy;<lb/>minus motus in line&agrave; magis inclinat&agrave;, majori, punctum <lb/>ver&ograve; <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> terminus motus in line&agrave; min&uacute;s inclinat&acirc;, minori <lb/>&agrave; centro abe&longs;t interuallo. Quia vet&ograve; <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; motus tam <lb/>per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> <emph type="italics"/>ai<emph.end type="italics"/> <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis motui per <expan abbr="line&atilde;">lineam</expan> <lb/>perpendicularem <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> propterea qu&ograve;d line&aelig; perpendi&shy;<lb/>culares <emph type="italics"/>as. ah<emph.end type="italics"/> <expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> conjungunt per prop: 13. <lb/>erit motus <emph type="italics"/>at<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis, ac proinde in tempore <lb/>&aelig;quali. </s></p>
<figure id="fig16"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XVII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus grauitatis ex eodem puncto per lineas ad horizontem in&shy;<lb/>clinatas in circulum terminatur, cuius diameter e&longs;t di&longs;tantia inter <lb/>illud punctum &amp; mundi <gap/>um.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOueatur ex puncto <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> mobil<gap/> eju&longs;dem rationis per <lb/>line&agrave;s ad horizontem inclinat as <emph type="italics"/>bi. bh. bg. bf.<emph.end type="italics"/> &amp;c. 
<pb/>&longs;it autem mundi centrum <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> &amp; linea perpendicularis <emph type="italics"/>ba,<emph.end type="italics"/><lb/>dico motum per lineas <emph type="italics"/>bi. bh. bg. bf<emph.end type="italics"/> &amp;c. in circulum ter <lb/>minari, cujus diameter linea perpendicularis <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> di&longs;tan&shy;<lb/>tia inter <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; mundi centrum <emph type="italics"/>a.<emph.end type="italics"/> Ducantur enim &agrave; cen&shy;<lb/>tro <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>ai.ah.ag.af<emph.end type="italics"/> &amp;c. perpendiculares ad <emph type="italics"/>bi.bh.bg. <lb/>bf,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; puncta <emph type="italics"/>i.h.g.f<emph.end type="italics"/> termini motus &agrave; grauitate: <lb/>
<arrow.to.target n="fig17"></arrow.to.target><lb/>propterea qu&ograve;d minima &longs;it h&aelig;c di&longs;tantia &agrave; mundi cen&shy;<lb/>tro <emph type="italics"/>a.<emph.end type="italics"/> Quia ver&ograve; anguli <emph type="italics"/>aib.ahb.afb<emph.end type="italics"/> &longs;unt recti ean&shy;<lb/>dem habentes ba&longs;im <emph type="italics"/>ab.<emph.end type="italics"/> erunt in eodem &longs;emicirculo <emph type="italics"/>bef <lb/>g hia,<emph.end type="italics"/> cujus diameter linea <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> perpendicularis, di&longs;tantia <lb/>inter <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; mundi centrum. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig17"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas in fine motus &aelig;quali tempore per &longs;patium mouet du&shy;<lb/>plum velocitatis eodem motu collect&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT in fig: 5. &longs;i velocitas motus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in tempore <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> conti&shy;<lb/>nu&ograve; augeatur; quia hujus augmentum e&longs;t perfe&shy;<lb/>ctio inten&longs;iua, ac proinde eo modo augetur, quo trian&shy;<lb/>gulum &longs;ibi &longs;imile manens per po&longs;it: 5. erit velocitas in <lb/>fine motus, ut ba&longs;is eju&longs;dem trianguli <emph type="italics"/>bc.<emph.end type="italics"/> Moueatur er&shy;<lb/>go h&aelig;c velocitas in <emph type="italics"/>e,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;it tempus <emph type="italics"/>ec<emph.end type="italics"/> &aelig;quale tempori <lb/><emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; velocitas illo motu colecta quadratum <emph type="italics"/>bcde<emph.end type="italics"/><lb/>duplum trianguli <emph type="italics"/>abc,<emph.end type="italics"/> propterea qu&ograve;d eandem ba&longs;im <lb/><emph type="italics"/>bc,<emph.end type="italics"/> altitudinem ver&ograve; habet &aelig;qualem. Quia ergo virtus <lb/>dupla in eodem vel &aelig;quali tempore per &longs;patium mouet <lb/><expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan>, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> ratio velocitatis &amp; interualli, velocitas <lb/>in fine motus eodem vel &aelig;quali tempore per &longs;patium <lb/>mouebit duplum &amp;c. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XIX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas in motugrauium collecta ultra &longs;tationem defert mo&shy;<lb/>bile.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>STatio quidem grauium e&longs;t centrum terr&aelig;, ponderis <lb/>ver&ograve; &egrave; filo penduli linea perpendicularis, in qu&agrave; de-
<pb/>mum mobile ex ill&acirc; agitatione conquie&longs;cit. Qu&ograve;d &longs;i <lb/>ergo &longs;eu corpus graue ad centrum, &longs;eu perpendiculum <lb/>in &longs;uam &longs;tationem moueatur, non &longs;tatim conquie&longs;cit <lb/>ex hoc motu &longs;iu&egrave; in centro, &longs;iu&egrave; in line&acirc; perpendiculari, <lb/>ver&ugrave;m ultra hos limites procurrit &amp; recurrit, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; e&ograve; ma&shy;<lb/>gis, qu&ograve; circuli majores. Quod quidem in perpendicu&shy;<lb/>lo experienti&agrave; con&longs;tat: de grauium ver&ograve; &agrave; centro excur <lb/>&longs;u licet nulla experientia habeatur, id tamen &longs;imilitudo <lb/>rationis euincit: non enim min&ugrave;s contra natu&shy;<lb/>ram grauitatis e&longs;&longs;e videtur in circulo &agrave; line&acirc; &longs;tatio&shy;<lb/>nis, quam in line&acirc; perpendiculari &egrave; centro efferi. Hujus <lb/>autem ratio h&aelig;c: quia impul&longs;us in quolibet puncto, ac <lb/>proinde in fine motus e&longs;t major grauitate: per prop: 11. <lb/>e&longs;t autem agens nece&longs;&longs;arium per prop: 2. &amp; non ni&longs;i per <lb/>lineam rectam mouet <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> mobile per prop: 3. &longs;uperabit <lb/>ergo illam, qu&acirc; in centro firmatur, grauitatem, non mi&shy;<lb/>n&ugrave;s, qu&aelig;m c&ugrave;m lapidem &longs;imilis impul&longs;us &agrave; centro lon&shy;<lb/>gi&ugrave;s abducit. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Velocitas in motu collecta per &aelig;quaba &longs;uo augmento decremen&shy;<lb/>ta in quietem terminatur.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>PErpendiculum liber&egrave; dimi&longs;&longs;um in &longs;uam &longs;tationem <lb/>recurrit, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; eodem motu continuato ultra &longs;tatio-
<pb/>nem excurrit. Qu&ograve;d &longs;i ergo impul&longs;us ex illo recur&longs;u <lb/>collectus aut idem maneat, aut continu&ograve; augeatur, quia <lb/>per prop: 18. Velocitas in fine eodem vel &aelig;quali tempo&shy;<lb/>re per &longs;patium mouet duplum velocitatis ex illo motu <lb/>collect&aelig;, erit ex cur&longs;us major recur&longs;u: &amp; quia ex quoli&shy;<lb/>bet recur&longs;u magis excurrit, erit motus perpendiculi in&shy;<lb/>finitus. At ver&ograve; hic motus demum conquie&longs;cit: <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ergo <lb/>impul&longs;us augeri, aut idem e&longs;&longs;e pote&longs;t. Et quia per ar&shy;<lb/>cus excurrit &amp; recurrit continu&ograve; minores, nece&longs;&longs;e im&shy;<lb/>pul&longs;um minui in illo a&longs;cen&longs;u; quia nimirum inter&longs;e <lb/>mi&longs;centur, &amp; in de&longs;cen&longs;u quidem per eandem lineam <lb/>mouent grauitas &amp; impul&longs;us, quem &agrave; grauitate conti&shy;<lb/>nuo fluxu na&longs;ci dicebamus: &agrave; &longs;tatione ver&ograve; grauitas im <lb/>pul&longs;ui reluctatur: quia nimirum contrarius impul&longs;us <lb/>ab e&acirc;dem grauitate rena&longs;cens tollit partem &longs;ibi &aelig;qua&shy;<lb/>lem, per po&longs;it: 2. <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; motus reliquus &aelig;qualis exce&longs;&longs;ui <lb/>majoris ut Prop: 30. dicemus: &longs;icut ergo impul&longs;us conti&shy;<lb/>nu&ograve; decre&longs;cit ij&longs;dem, quibus augebatur augmentis, ita <lb/>uelocitas &agrave; &longs;ummo augmento ad finem <expan abbr="u&longs;&qacute;">u&longs;que</expan>; motus con&shy;<lb/>tinu&ograve; fit minor; &longs;imul ver&ograve; &longs;umpta &aelig;qualis velocitati&agrave; <lb/>principio motus ad finem <expan abbr="augm&etilde;ti">augmenti</expan> collect&aelig;: ut &longs;i in &longs;ig: 9. <lb/><expan abbr="perpendicul&utilde;">perpendiculum</expan> <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> recurrat in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &amp; ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> excurrat in <emph type="italics"/>&longs;i<emph.end type="italics"/> a&longs;&shy;<lb/>&longs;umantur autem arcus <emph type="italics"/>bc. bd,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>be.bf<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;quales: <lb/>dico augmentum velocitatis in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> eju&longs;dem decremento <lb/>in <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> &amp; augmentum velocitatis in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> eju&longs;dem decremento 
<pb/>in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e &aelig;quale. Ducantur enim line&aelig; tangentes <emph type="italics"/>eg fg,<emph.end type="italics"/><lb/>&amp; <emph type="italics"/>ch. d<gap/>:<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; inclinatio <emph type="italics"/>eg<emph.end type="italics"/> inclinationi <emph type="italics"/>fg,<emph.end type="italics"/> &amp; inclina&shy;<lb/>tio <emph type="italics"/>ch<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis inclinationi <emph type="italics"/>dh<emph.end type="italics"/>: propterea qu&ograve;d <expan abbr="&atilde;guli">anguli</expan> <emph type="italics"/>eg<gap/><lb/>fga,<emph.end type="italics"/> &amp; anguli <emph type="italics"/>cha. dha<emph.end type="italics"/> &longs;unt &aelig;quales, impul&longs;us ergo gra&shy;<lb/>uitatis in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> eju&longs;dem impul&longs;ui in <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> &amp; impul&longs;us grauitatis <lb/>in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> eju&longs;dem impuliui in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis, ut con&longs;tat ex <lb/>prop. 14. Quia ergo impul&longs;us &aelig;quales in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> quidem &amp; <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/><lb/>augent, in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> ver&ograve; &amp; <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> minuunt velocitatem motus, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> <lb/>&aelig;qualia velocitatis augmenta eju&longs;dem decremento; ac <lb/>proinde velocitas in motu collecta per &aelig;qualia &longs;uo aug <lb/>mento decrementa in quietem terminatur. Obijcies &longs;i <lb/>velocitas excur&longs;us &longs;imul &longs;umpta e&longs;t &aelig;qualis velocitati in <lb/>recur&longs;u collect&aelig;, quia velocitas &aelig;qualis eodem vel &aelig;&shy;<lb/>quali tempore per &longs;patium mouet &aelig;quale, eiunt excur&shy;<lb/>&longs;us &amp; recur&longs;us inter &longs;e &aelig;quales: ac proinde motus per&shy;<lb/>pendiculi infinitus. Re&longs;pondent quidam excur&longs;um e&longs;&shy;<lb/>&longs;e minorem recur&longs;u: propterea qu&oacute;d illius motus &agrave; fu&shy;<lb/>niculo perturbetur, cujus partes in&aelig;qualiter mouen&shy;<lb/>tur: veloci&ugrave;s quidem centro propiores, min&ugrave;s autem <lb/>velociter &agrave; centro remotiores. Dum ergo h&aelig; re&longs;titant, <lb/>&amp; minorum circulorum velocitatem morantur; ill&aelig; <lb/>pr&aelig;currere fe&longs;tinant: nece&longs;&longs;e ex ill&agrave; luct&acirc; impul&longs;um mi&shy;<lb/><gap/>ui, ut non ni&longs;i ad minus interuallum &longs;e extendat. Hu&shy;<lb/>jus autem &longs;ignum e&longs;&longs;e illos &longs;inus, in quos funis contor&shy;<lb/>quetur, &amp; veluti fluctuat. Ver&ugrave;m licet in fune, aut ca-
<pb/>ten&agrave;, cujus partes ex <gap/>e lunt pondero&longs;&aelig;, motus hic undo<gap/><lb/>&longs;us &longs;ibi ip&longs;i &longs;it impedimento: non tamen h&aelig;c ratio lo&shy;<lb/>cum habet in perquam &longs;ubtili &amp; tenui&longs;simo filo, cujus <lb/>partes non ex &longs;e, ve<gap/>&uacute;m ex impul&longs;u ponderis appen&longs;i <lb/><expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan>, <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>; pr&aelig;ci&longs;o aut abrupto &agrave; motu <expan abbr="conquie&longs;c&utilde;t">conquie&longs;cunt</expan>. <lb/>Deinde &longs;i ratio in&aelig;qualium circulorum perturbat il&shy;<lb/>lum motum, quo perpendiculum &agrave; &longs;ua &longs;tatione procur <lb/>rit, turbabit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; rationem motus, quam ad &longs;e habent <lb/>recur&longs;us: at ver&ograve; h&aelig;cin&aelig; qualitas nihil ob&longs;tat, qu&ograve; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s recur&longs;us inter &longs;e &longs;int &aelig;quales: nihil ergo ob&longs;tabit, <lb/>qu&ograve; min&ugrave;s excur&longs;us <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; inter &longs;e &longs;int &aelig;quales. Pr&aelig;te&shy;<lb/>rea &longs;i funiculo <expan abbr="p&otilde;">pom</expan><gap/>us accedat medio inter <expan abbr="hypemochli&utilde;">hypemochlium</expan> <lb/>loco, motum accelerabit; non igitur ex &longs;e motum aut <lb/>pondus habet: propterea qu&ograve;d negant maius pondus <lb/>velocitatem augere. At ver&ograve; &longs;i pars illa fili, qu&aelig; ob pon <lb/>dus acce&longs;&longs;orium veloci&ugrave;s mouetur, &longs;uo <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; pondere <lb/>mouebatur, fiet &longs;an&egrave;, ut continu&agrave; hac ponderis noui ac&shy;<lb/>ce&longs;sione velocitas in infinitum augeatur. Dicendum <lb/>erg&ograve; excur&longs;um perpendiculi continu&ograve; quidem mino&shy;<lb/>rem fieri recur&longs;u; cau&longs;am ver&ograve; hujus in&aelig;qualitatis non <lb/>in funiculo, &longs;ed in natur&agrave; circuli, in quo perpendiculum <lb/>mouetur, &longs;itam e&longs;&longs;e. Quia enim velocitas motus conti&shy;<lb/>nuo fluxu augetur &agrave; grauitate, qu&aelig; ex inclinatione ma&shy;<lb/>iori ob maiorem <expan abbr="viol&etilde;ti&atilde;">violentiam</expan> hypomochlii min&ugrave;s grauitat, <lb/>impul&longs;us, quo perpendiculum recurrit, continu&oacute; qui-
<pb/>dem maiora &longs;umit incrementa: quia tamen in quolibet <lb/>puncto circuli per lineas fit tangentes, qu&aelig; in recur&longs;u <lb/>continu&oacute; magis ac magis &longs;unt inclinat&aelig;; erunt in quo&shy;<lb/>libet puncto recur&longs;us minora huius velocitatis incre&shy;<lb/>menta: ita nimirum ut &longs;i arcus &longs;umantur &aelig;quales, ma&shy;<lb/>jor &longs;it acce&longs;sio velocitatis in arcu<gap/> primo, quam in arcu <lb/>&longs;ecundo: &amp; velocitas in arcu circuli collecta minor ve&shy;<lb/>locitate in line&agrave; rect&agrave; illi arcui &aelig;quali, qu&aelig; tangens &longs;it <lb/>principii eiu&longs;dem motus circularis. Sicuti ver&ograve; in re&shy;<lb/>cur&longs;u velocitas continu&oacute; &amp; in&aelig;qualiter cre&longs;cit, ita in <lb/>excur&longs;u, quia motus violentus, proportionaliter decre&shy;<lb/>&longs;cit, <expan abbr="fiunt&qacute;">fiuntque</expan>; huius decrementa &aelig;qualia illius incremen&shy;<lb/>tis, prima nimirum ultimis; propterea qu&oacute;d <expan abbr="utra&qacute;">utraque</expan>; <expan abbr="fi&utilde;t">fiunt</expan> <lb/>ab eadem grauitate, qu&aelig; &agrave; principio excur&longs;us per lineas <lb/>grauitat magis inclin atas. Qu&ograve;d &longs;i ergo &longs;ola grauitas <lb/>minuat impul&longs;um, quia in &aelig;qualibus &agrave; &longs;tatione interual <lb/>lis, ob &longs;imilem inclinationem, &aelig;qualiter grauitat; erunt <lb/>ut arcus inter &longs;e, ita eiu&longs;dem grauitatis impul&longs;us: &amp; <lb/>quia impul&longs;us contrarius tollit partem &longs;ibi &aelig;qualem, <lb/>crunt excur&longs;us &amp; recur&longs;us inter &longs;e &aelig;quales. At ver&ograve; <lb/>quia non &longs;ola grauitas impul&longs;um minuit, &longs;ed etiam in&shy;<lb/>clinatio motus; &longs;icuti enim grauitas extra lineam per&shy;<lb/>pendicularem min&ugrave;s grauitat, ita impul&longs;us extra line&shy;<lb/>am &longs;ui motus, cuius terminus e&longs;t veluti centrum, mi <lb/>n&uacute;s impellit &longs;uum mobile: qu&oacute;d &longs;i enim funda lapidem 
<pb/>excutiat, ad majus feretur interuallum, quam ut &aelig;quale <lb/>&longs;it illis rotationibus &longs;imul &longs;umptis, in quasidem lapis <lb/>fund&aelig; alligatus reuoluitur. Quia ergo in illa gyratione <lb/>perpendiculi inclinatio motus continu&ograve; &amp; &aelig;qualiter <lb/>mutatur, velocitas in excur&longs;u collecta e&ograve; min&ugrave;s moue&shy;<lb/>bit, qu&oacute; major portio ex ill&acirc; inclinatione eidem dece&shy;<lb/>dit. Impul&longs;us ergo &aelig;qualis quia magis decre&longs;cit in ex&shy;<lb/>cur&longs;u, quam idem augeatur in recur&longs;u, ad minus moue&shy;<lb/>bit interuallum<gap/> ac proinde excur&longs;us perpenidculi eju&longs;&shy;<lb/>dem recur&longs;ibus erunt minores. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Excur&longs;us grauium &agrave; termino motus in circulum terminatur, cu&shy;<lb/>jus &longs;emidiameter e&longs;t di&longs;tanti&agrave; inter principium motus &amp; mundi <lb/>centrum.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>ATermino motus <emph type="italics"/>a.i.h.g.f.e<emph.end type="italics"/> in line&agrave; perpendiculari, &amp; <lb/>lineis ad horizontem inclinatis producantur line&aelig; <lb/>excur&longs;<gap/> &aelig;quales lineis decur&longs;us, nimirum <emph type="italics"/>ap<emph.end type="italics"/> ip&longs;i <emph type="italics"/>ab, io<emph.end type="italics"/><lb/>ver&ograve; ip&longs;i <emph type="italics"/>ib<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis, dico puncta <emph type="italics"/>po<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e in peripheria cir&shy;<lb/>culi, cujus &longs;emidiameter <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> di&longs;tantia inter principium <lb/>motus &amp; mundi centrum. Ducatur enim linea <emph type="italics"/>ao:<emph.end type="italics"/> quia <lb/>ergo line&aelig; <emph type="italics"/>bi. io<emph.end type="italics"/> inter &longs;e funt &aelig;quales, &amp; anguli <emph type="italics"/>bia. oia<emph.end type="italics"/><lb/>recti, erit angulus <emph type="italics"/>abi<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>aoi,<emph.end type="italics"/> &amp; latus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> lateri <emph type="italics"/>ao<emph.end type="italics"/><lb/>&aelig;quale: e&longs;t autem linea <emph type="italics"/>ap<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis eidem <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> puncta er-
<pb/>go <emph type="italics"/>p<gap/><emph.end type="italics"/> &longs;unt in peripheri&agrave; circuli, cujus centrum <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> &agrave; quo <lb/>&aelig;qualiter ab&longs;i&longs;tunt ill&aelig; line&aelig;. Simili modo o&longs;tende&shy;<lb/>mus puncta <emph type="italics"/>n.m.l<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e in peripheri&aacute; eju&longs;dem circuli, pro&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig18"></arrow.to.target><lb/>pterea qu&oacute;d line&aelig; <emph type="italics"/>an. am. al,<emph.end type="italics"/> bafes nimirum &aelig;qualium <lb/>triangulorum, &longs;unt &aelig;quales line&aelig; <emph type="italics"/>ab.<emph.end type="italics"/> Excur&longs;us ergo <lb/>grauium &agrave; termino motus in <expan abbr="circul&utilde;">circulum</expan> terminantur &amp;c. </s></p>
<figure id="fig18"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motusper arcus eju&longs;dem circuli rationem habet, quam &longs;inus an <lb/>guli <gap/>pli illerum angulorum, qui complementa &longs;unt inclinationis <lb/><gap/>.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>AS&longs;umantur arcus <emph type="italics"/>bdi. bdc,<emph.end type="italics"/> &amp; <expan abbr="duc&atilde;tur">ducantur</expan> cord&aelig; <emph type="italics"/>bi. bc,<emph.end type="italics"/><lb/><expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; anguli <emph type="italics"/>abi. abc<emph.end type="italics"/> anguli inclinationis corda-
<pb/>rum <emph type="italics"/>bi. bc,<emph.end type="italics"/> &amp; horum complementa <emph type="italics"/>bai. ba<gap/>,<emph.end type="italics"/> propterea <lb/>qu&oacute;d anguli <emph type="italics"/><gap/>ib<gap/> acb<emph.end type="italics"/> in &longs;emicirculo &longs;unt recti. Tan&shy;<lb/>gant ergo circulum in punctis <emph type="italics"/>ic<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>ib. cg<gap/><emph.end type="italics"/> &amp; ex cen&shy;<lb/>tro <emph type="italics"/>k<emph.end type="italics"/> educantur line&aelig; <emph type="italics"/>ki. kc<emph.end type="italics"/> perpendiculares ad <emph type="italics"/>ih.cg.<emph.end type="italics"/><lb/>quia ergo anguli <emph type="italics"/>khi. kg<gap/><emph.end type="italics"/> &longs;unt anguli inclinationum, e&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig19"></arrow.to.target><lb/>runt anguli <emph type="italics"/>bki. gkc<emph.end type="italics"/> illorum complementa <gap/> angulo&shy;<lb/>rum ver&ograve; <emph type="italics"/>bai. bac<emph.end type="italics"/> ad peripheriam dupli<gap/> dico velocita&shy;<lb/>tem <gap/>otus in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> ad velocitatem motus in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e ut &longs;inum <lb/>angu <gap/> &longs;inum anguli <emph type="italics"/>bk<gap/><emph.end type="italics"/> Quia enim motus in <lb/>quolibet puncto circuli per lineam fit tangentem per 
<pb/>prop: 4. erit ratio velocitatis in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> qu&aelig; velociras e&longs;t <lb/>tangentium <emph type="italics"/>ih. cg<emph.end type="italics"/>: e&longs;t autem velocitas in <emph type="italics"/>ih<emph.end type="italics"/> ad veloci&shy;<lb/>tatem in <emph type="italics"/>cg<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus <emph type="italics"/>bl<emph.end type="italics"/> anguli <emph type="italics"/>bki<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>bm<emph.end type="italics"/> anguli <lb/><emph type="italics"/>bkc<emph.end type="italics"/> per prop: 14. velocitas ergo in arcu <emph type="italics"/>ib<emph.end type="italics"/> ad velocita&shy;<lb/>tem in arcu <emph type="italics"/>cb<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus anguli <emph type="italics"/>bki<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum anguli <emph type="italics"/>bkc,<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;inus nimirum anguli dupli illorum angulorum, qui <lb/>complementa &longs;unt inclinationis cordarum <emph type="italics"/>bi.bc,<emph.end type="italics"/> quod <lb/>erat o&longs;tendendum. </s></p>
<figure id="fig19"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Perpendiculum per arcus &aelig;quales eju&longs;dem circuli in&aelig;quali <lb/>tempore mouetur: majori quidem prop&egrave; &longs;tationem, minori ver&ograve; per <lb/>arcus, qui magis ab&longs;unt &agrave; &longs;tatione.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SInt duo arcus <emph type="italics"/>bd.d&longs;<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;quales<gap/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan> <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> propior, <lb/><emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> ver&ograve; remotior &agrave; &longs;tatione <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> dico motum in <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e <lb/>velociorem motu in <emph type="italics"/>db.<emph.end type="italics"/> Quia enim motus perarcus e&shy;<lb/>ju&longs;dem circuli rationem habent, quam &longs;inus, per prop. <lb/>22. e&longs;t autem &longs;inus <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> major &longs;inu <emph type="italics"/>bt,<emph.end type="italics"/> erit velocior motus <lb/>in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> quam in d: &amp; quia arcus <emph type="italics"/>bd.df<emph.end type="italics"/> &longs;unt &aelig;quales, minori <lb/>tempore mouebitur in arcu <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> remotiore, quam in ar&shy;<lb/>cu <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> &longs;tationi propiore per prop. 6. Dices velocitas mo&shy;<lb/>tus ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> augetur in&aelig;qualiter, <expan abbr="fiunt&qacute;">fiuntque</expan>; ad &longs;ingula pun&shy;<lb/>cta minora incrementa; mutat&agrave; ergo velocitate non ea-
<pb/>dem erit ratio motus. Re&longs;pondeo velocitatem ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/><lb/>in&aelig;qualiter quidem augeri, &amp; continu&oacute; minora fieri in&shy;<lb/>crementa, per prop: 20. at ver&ograve; velocitatem ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> col&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig20"></arrow.to.target><lb/>lectam e&longs;&longs;e majorem velocitate ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> collect&agrave;. Quia <lb/>enim velocitatis ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> continu&ograve; <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; minora fiunt <lb/>incrementa; velocitas inde collecta erit minor veloci <lb/>tate ab &aelig;qualibus ip&longs;i <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> incrementis collect&aacute;: at ver&ograve; <lb/>velocitas in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> majora ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> &longs;umit incrementa, quam <lb/>ut &aelig;qualia &longs;int velocitati in <emph type="italics"/>d:<emph.end type="italics"/> velocitas ergo ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> col&shy;<lb/>lecta e&longs;t mult&oacute; major velocitate ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> co<gap/>lecta, ac pro <lb/>inde minori tempore illos arcus perambulat &aelig;quales. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig20"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si a&longs;&longs;umantur arcus in ratione continu&agrave;, quam habent &longs;inus <lb/>intercipientes illos arcus, major erit proportio inter arcus po&longs;terio&shy;<lb/>res, quam inter arcus priores.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SIt arcus <emph type="italics"/>bd,<emph.end type="italics"/> &longs;inu <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> interceptus, in eadem ratio&shy;<lb/>ne ad arcum <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> &longs;inu <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> interceptum, in qu&agrave; &longs;i&shy;<lb/>&longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>cd:<emph.end type="italics"/> &amp; rur&longs;um arcus <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> &agrave;d arcum <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> ut <lb/>&longs;inus <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/>; dico proportionem tam inter &longs;i&shy;<lb/>nus, quam inter arcus illis &longs;inubus interceptos conti&shy;<lb/>nu&ograve; fieri majores, nimirum proportionem &longs;inus <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ad <lb/>&longs;inum <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> &amp; arcus <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>fh<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e majorem, quam <lb/>&longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>cd,<emph.end type="italics"/> aut arcus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>df.<emph.end type="italics"/> A&longs;&longs;umatur enim ar&shy;<lb/>cus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> grad: 9. <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> 100000. &longs;inus totus, <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> autem <lb/><emph type="italics"/>98769.<emph.end type="italics"/> &longs;inus grad. <emph type="italics"/>81.<emph.end type="italics"/> qu&ograve;d &longs;i ergo fiat ut <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &longs;inus totus ad <lb/>9, ita &longs;inus grad. <emph type="italics"/>81.<emph.end type="italics"/> ad aliud, prodibit arcus 8 in dat&acirc; ra&shy;<lb/>tione, quam habet &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>cd,<emph.end type="italics"/> &longs;i minutias omittamus. <lb/>Simili modo &longs;i fiat ut &longs;inus <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> grad: <emph type="italics"/>81<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> grad. <lb/>8, ita &longs;inus <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> grad.73 ad aliud, prodibit arcus <emph type="italics"/>fh<emph.end type="italics"/> grad. 7. <lb/><expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ita con&longs;equenter inuenientur arcus reliqui, quos di <lb/>co majorem rationem habere ad arcus proxim&egrave; &longs;equen&shy;<lb/>tes, quam ad hos habeant arcus proxim&egrave; antecedentes. <lb/>E&longs;t enim major proportio grad. 8 ad 7, quam grad. 9 ad <lb/>8: &amp; grad. 4 ad 3, quam grad. 5 ad 4. <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>, eadem e&longs;t ratio 
<pb/>in arcubus reliquis. Si ergo a&longs;&longs;umantur arcus<gap/>in ratio&shy;<lb/>ne continu&acirc;, quam habent &longs;inus intercipientes illos at&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig21"></arrow.to.target><lb/>cus, major e&longs;t proportio inter arcus po&longs;teriores, quam <lb/>inter arcus priores. </s></p>
<figure id="fig21"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si quadrans circuli diuidatur in quot libet arcus &aelig;quales, mino&shy;<lb/>res ver&ograve; quam in ratione &longs;ubtripl&aacute; &aelig;d &longs;inum totum, habebunt &longs;inus <lb/>proximi intercipientes illos arcus minorem rationem quam duplam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IN fig: 6. Diuidatur quadrans circuli bifariam in <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/> in <lb/>arcum <emph type="italics"/>bh<emph.end type="italics"/> gra: 60, &amp; arcum <emph type="italics"/>ho<emph.end type="italics"/> grad: 30, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>, arcus <emph type="italics"/>bh<emph.end type="italics"/><lb/>maior &longs;inu toto: propterea qu&ograve;d quadrans majo&shy;<lb/>rem ad hunc, quam ad arcum grad. 60 habeat <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i ergo arcus <emph type="italics"/>bh<emph.end type="italics"/> &longs;ubdiuidatur in alios tres arcus 
<pb/><emph type="italics"/>bd. df.fh<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &aelig;quales, minor e<gap/>t proportio &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>ad arcum <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> quam trip la, habebit ergo ad arcum mino&shy;<lb/>rem, quam &longs;it <emph type="italics"/>bd,<emph.end type="italics"/> rationem triplam, qui &longs;it <emph type="italics"/>bq,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hunc <lb/><gap/>ercipiens &longs;inus <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> maior &longs;inu <emph type="italics"/>cd:<emph.end type="italics"/> dico &longs;inus proximos <lb/>intercipientes illos arcus, nimirum <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>cd,<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ef.<emph.end type="italics"/><lb/>aut <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>gh<emph.end type="italics"/> minorem rationem habere quam duplam. <lb/>Erit enim &longs;inus <emph type="italics"/>cd.<emph.end type="italics"/> grad: 70, &amp; &longs;inus <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> grad: 50. &amp; &longs;inus <emph type="italics"/>gh<emph.end type="italics"/><lb/>gtad: 30. at ver&ograve; &longs;inus totus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> 100000. ad &longs;inum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> grad. <lb/>70, nimirum ad 93969, &amp; &longs;inus <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> grad: 50 ad &longs;inum <emph type="italics"/>gh<emph.end type="italics"/><lb/>grad. 30 ide&longs;t. 76604. ad 50000 minorem habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> <lb/>quam duplam. Quodidem de aliis &longs;inubus proxim&egrave; in&shy;<lb/><gap/>ercipientibus illos arcus &aelig;quales, ex tabulis &longs;inuum <lb/>con&longs;tabit. Quia ver&ograve; &longs;inus propiores minorem ha&shy;<lb/>bent rationem, erit minor proportio <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> quam ad <lb/><emph type="italics"/>cd.<emph.end type="italics"/> ac proinde minor quam dupla. <gap/>i ergo quadrans cir&shy;<lb/>culi diuidatur in quotlibet arcus &aelig;quales, minores ver&ograve; <lb/>quam in ratione &longs;ubtripl&aacute; ad &longs;inum totum, habebunt &longs;i&shy;<lb/>nus proximi intercipientes illos arcus minorem ratio&shy;<lb/>nem quam duplam. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma III.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si a&longs;&longs;umantur arcus in ratione continu&aacute;, quam habent &longs;inus <lb/>intercipientes illos arcus, <expan abbr="habeat&qacute;">habeatque</expan>; &longs;inus primus ad arcum interce&shy;<lb/>ptum majorem rationem quam triplam, habebunt &longs;inus proximi ra <lb/>tionem ad &longs;e minorem quam duplam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s>VT &longs;i arcus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> &longs;it ut &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>cd:<emph.end type="italics"/><lb/>&amp; rur&longs;um ut &longs;inus <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> ita arcus <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> habeat <lb/>ver&ograve; &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> majorem rationem quam tri <lb/>plam, dico &longs;inus intercipientes illos arcus rationem ad <lb/>&longs;e habere minorem quam duplam. Quia enim &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="fig22"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t major &longs;inu <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; arcus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> major arcu <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/>: fiat <lb/>ergo arcus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis arcui <emph type="italics"/>ds,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; &longs;inus <emph type="italics"/>rs<emph.end type="italics"/> minor &longs;inu <lb/><emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/>: e&longs;t autem per Lemma 2. minor proportio eju&longs;dem <lb/>&longs;inus <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>rs<emph.end type="italics"/> quam dupla; mult&ograve; ergo minor ad <lb/>&longs;inum majorem <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> quam dupla. Quod idem de aliis &longs;i&shy;<lb/>nubus o&longs;tendemus. Si ergo a&longs;&longs;umantur arcus in ratio&shy;<lb/>ne continu&agrave; &amp;c. </s></p>
<figure id="fig22"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lemma IV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si a&longs;&longs;umantur arcus in ratione continu&agrave;, quam habent &longs;inus in<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>tercipientes illos arcus, <expan abbr="habeat&qacute;">habeatque</expan>; &longs;inus primus ad arcum interce&shy;<lb/>ptum majorem rationem quam triplam, erit &longs;inus &longs;ecundus major <lb/>illo arcu intercepto.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim ut &longs;inus ita arcus intercepti; habent <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>&longs;inus proximi rationem ad &longs;e minorem quam du&shy;<lb/>plam, per Lemma 3; habebunt <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; arcus minorem <lb/>rationem quam duplam. Et quia ut &longs;inus ad &longs;inum, ita <lb/>arcus ad arcum, erit permutando ut &longs;inus primus ad ar&shy;<lb/>cum primum, ita &longs;inus &longs;ecundus ad arcum &longs;ecundum: <lb/>habet autem &longs;inus primus ad arcum primum majorem <lb/>rationem quam triplam, habebit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;inus &longs;ecundus <lb/>ad arcum &longs;ecundum majorem rationem quam triplam. <lb/>Quia ergo ad eundem arcum &longs;ecundum majorem rati&shy;<lb/>onem habet &longs;inus &longs;ecundus, quam arcus primus, erit &longs;i&shy;<lb/>nus &longs;ecundus major quam arcus primus, hoc e&longs;t quam <lb/>arcus interceptus. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXIV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Perpendiculum ex quolibet puncto eju&longs;dem circuli &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore recurrit in &longs;uam &longs;tationem.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IN circulo <emph type="italics"/>tuxb<emph.end type="italics"/> &longs;int duo perpendicula <emph type="italics"/>ab. ad<emph.end type="italics"/> extra &longs;u <lb/>am &longs;tationem <emph type="italics"/>at,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="habeat&qacute;">habeatque</expan>; &longs;inus totus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad interual&shy;<lb/>lum <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> majorem rationem quam tripl&aacute;, dico <expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; 
<pb/><expan abbr="cod&etilde;">codem</expan> tempore recurrere in <emph type="italics"/>t.<emph.end type="italics"/> Erit enim velocitas in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ad <lb/>velocitatem in <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> per prop: 22. <lb/>qu&ograve;d &longs;i ergo in illo recur&longs;u eadem ratio velocitatis con&shy;<lb/>&longs;taret, aut &longs;imilibus augeretur incrementis, quia major <lb/>proportio arcus <emph type="italics"/>bt<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>dt,<emph.end type="italics"/> quam &longs;inus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <lb/><emph type="italics"/>cd,<emph.end type="italics"/> quo quidem tempore perpendiculum <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> recurrit <lb/>in <emph type="italics"/>t,<emph.end type="italics"/> eodem perpendiculum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> procurreret extra <emph type="italics"/>t,<emph.end type="italics"/> tanto <lb/>interuallo, quantus e&longs;t exce&longs;&longs;us hujus proportioni<emph type="italics"/>s.<emph.end type="italics"/> At <lb/>ver&ograve; quia ad &longs;ingula puncta mutat&agrave; &longs;inuum ratione, <lb/>mutatur <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; ratio velocitatis: major enim proportio <lb/><emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> quam <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> per lem: 1. erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; major pro&shy;<lb/>portio arcus <emph type="italics"/>df<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> quam arcus <emph type="italics"/>bd<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>df.<emph.end type="italics"/> quia ergo <lb/>cum hoc &longs;inuum &amp; arcuum decremento continu&oacute; au&shy;<lb/>getur illorum proportio, minuitur ver&ograve; di&longs;tantia ter&shy;<lb/>minorum motus, nece&longs;&longs;e demum ab&longs;umi &amp; deficere, <expan abbr="il-lo&qacute;">il&shy;<lb/>loque</expan>; deficiente <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> co&aelig;quari: quod non ni&longs;i in pun&shy;<lb/>cto <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/> dico po&longs;&longs;e fieri. Concurrat enim, &longs;i fieri pote&longs;t, <lb/><expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; perpendiculum in <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> minori, quam <emph type="italics"/>t,<emph.end type="italics"/> interuallo: <lb/>&amp; quia non ante <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> fit concur&longs;us, &longs;i perpendiculum <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;tatuatur in <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/>; erit perpendiculum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> inter <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/>: &longs;it er&shy;<lb/>go in <emph type="italics"/>o.<emph.end type="italics"/> quia ver&ograve; ut <emph type="italics"/>lm<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>no,<emph.end type="italics"/> ita velocitas motus in <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/><lb/>ad velocitatem motus in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>: aut arcus <emph type="italics"/>mo<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>oq<emph.end type="italics"/><lb/>eandem habet rationem, quam &longs;inus <emph type="italics"/>lm<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>no,<emph.end type="italics"/><lb/>aut non eandem, &longs;ed vel maiorem vel minorem: habe&shy;<lb/>at prim&uacute;m eandem rationem. Dum ergo perpendicu-
<pb/>lum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> mouetur ex <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> perpendiculum <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/><gap/><emph.end type="italics"/><lb/>promouebitur: non igitur concur&longs;us fit in <emph type="italics"/><expan abbr="q.">que</expan><emph.end type="italics"/> Simili mo <lb/>do &longs;i <emph type="italics"/>mo<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>oq<emph.end type="italics"/> majorem habeat rationem, perpendicu&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig23"></arrow.to.target><lb/>lum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> majori quam <emph type="italics"/>oq<emph.end type="italics"/> interuallo abducetur. Si <lb/>demum minorem habeat rationem, auferatur pars pro&shy;<lb/>portionalis, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; rur&longs;um alia, <expan abbr="quou&longs;&qacute;">quou&longs;que</expan>; in <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> &longs;it &aelig;qualis aut <lb/>minor: &amp; tum rur&longs;um o&longs;tendemus perpendiculum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>pr&aelig;currere: non igitur concur&longs;us in minori quam <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/> in&shy;<lb/>teruallo e&longs;&longs;e pote&longs;t. Qu&oacute;d &longs;i autem <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> dicatur pr&aelig;cur&shy;<lb/>rere in <emph type="italics"/>t,<emph.end type="italics"/> erit <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> in aliquo puncto min&uacute;s remoto, verbi <lb/>gratia<emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>: igitur c&ugrave;m <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ferebatur in <emph type="italics"/>q, ad<emph.end type="italics"/> necdum atti&shy;<lb/>git <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/>: erit ergo in aliquo puncto inter <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> quod &longs;it <emph type="italics"/>s.<emph.end type="italics"/> Et <lb/>quia ut &longs;inus <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>rs,<emph.end type="italics"/> ita motus in <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> ad motum in <lb/><emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>: e&longs;t autem &longs;inus <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> major quam <emph type="italics"/>rs,<emph.end type="italics"/> erit arcus proporti-
<pb/>onalis minor qua <emph type="italics"/>qs:<emph.end type="italics"/> quia ver&ograve; &longs;inus <emph type="italics"/>rs<emph.end type="italics"/> e&longs;t maior arcu <emph type="italics"/>sq<emph.end type="italics"/><lb/>per Lemma 4. minor autem arcu <emph type="italics"/>ts,<emph.end type="italics"/> erit arcus <emph type="italics"/>ts<emph.end type="italics"/> mult&ograve; <lb/>major arcu proportionali: po&longs;ito ergo perpendiculo <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/><lb/>in <emph type="italics"/>s,<emph.end type="italics"/> perpendiculum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> necdum e&longs;&longs;e pote&longs;t in <emph type="italics"/>t.<emph.end type="italics"/> Quod <lb/>idem de quouis alio puncto o&longs;tendemus. Quia ergo <lb/>perpendiculum <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; propi&ugrave;s concurrere, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; pr&aelig;cur&shy;<lb/>rere pote&longs;t, concurret nece&longs;&longs;ari&ograve; in <emph type="italics"/>t.<emph.end type="italics"/> Poterit eadem ra&shy;<lb/>tio in hunc modum fieri: motus &longs;e habent ut &longs;inus <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; <lb/>horum interualla, &longs;eu arcus &longs;inubus intercepti: h&aelig;c au&shy;<lb/>tem interualla continu&ograve; fiunt minora, in puncto ver&ograve; <lb/><emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/> nulla: igitur &amp; motus continu&oacute; minori, in puncto ve&shy;<lb/>r&ograve; <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/> nullo <expan abbr="ab&longs;i&longs;t&utilde;t">ab&longs;i&longs;tunt</expan> interuallo, Qu&ograve;d &longs;i a&longs;&longs;umantur plura <lb/>puncta <emph type="italics"/>b.d. f.h.k.m.<emph.end type="italics"/> &amp;c. eadem vi&agrave; o&longs;tendemus ex omni&shy;<lb/>bus &longs;imul recurrere in <emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/>: &longs;icuti enim ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> ita ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/><lb/>&amp; ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>b, et<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>k<emph.end type="italics"/> &amp;c. &aelig;qualis fit recur&longs;us. Perpen&shy;<lb/>diculum ergo ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> &aelig;qualiter recurrens recurret <lb/><expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &aelig;qualiter ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>k<emph.end type="italics"/> &amp;c. </s></p>
<figure id="fig23"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Exeur&longs;us perpendiculi in eodem circulo &agrave; line&agrave; &longs;iationis &longs;unt in&shy;<lb/>ter &longs;e &aelig;qualis.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia (in fig: 8.) velocitas in <emph type="italics"/>eb<emph.end type="italics"/> velocitati in <emph type="italics"/>fb,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>velocitas in <emph type="italics"/>cb<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis velocitati in <emph type="italics"/>db<emph.end type="italics"/> per prop. <lb/>20. e&longs;t <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> velocitas in <emph type="italics"/>eb<emph.end type="italics"/> ad <expan abbr="velocitat&etilde;">velocitatem</expan> in <emph type="italics"/>cb,<emph.end type="italics"/> ut arcus <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>cb:<emph.end type="italics"/> propterea qu&ograve;d perpendiculum ex <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/><lb/>&aelig;quali tempore recurrit in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> per prop: 24. erit ut arcus <lb/><emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>db,<emph.end type="italics"/> ita velocitas excur&longs;us in <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad velocita&shy;<lb/>tem excur&longs;us in <emph type="italics"/>db.<emph.end type="italics"/> At ver&ograve; ut idem arcus <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad arcum <lb/><emph type="italics"/>db,<emph.end type="italics"/> ita violentia inclinationum in illis arcubus collecta: <lb/>tollit autem violentia partem impul&longs;us &longs;ibi &aelig;qualem <lb/>per pofit: 2. igitur ut arcus <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad arcum <emph type="italics"/>db,<emph.end type="italics"/> ita ablatum <lb/>ad ablatum, hoc e&longs;t velocitatis decrementum, &amp; velo&shy;<lb/>citas reliqua ad reliquam velocitatem habet autem ve&shy;<lb/>locitas motus eandem rationem, quam interualla. Quia <lb/>ergo excur&longs;us eandem rationem habent tum ad &longs;e, tum <lb/>ad interualla, quam habent recur&longs;us ad &longs;e, &amp; &longs;ua inter&shy;<lb/>ualla; fiunt autem recur&longs;us eodem vel &aelig;quali tempo&shy;<lb/>re, erunt <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; excur&longs;us eodem vel &aelig;quali tempore, ac <lb/>proinde inter &longs;e &aelig;quales. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXVI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus per arcus &longs;imiles in&aelig;qualium circulorum rationem ha&shy;<lb/>bent quam &longs;inus illorum arcuum.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>AS&longs;umantur duo arcus, in circulo quidem maiori <emph type="italics"/>bd. <lb/>bf,<emph.end type="italics"/> in circulo autem minori <emph type="italics"/>ce.cg<emph.end type="italics"/> inter &longs;e &longs;imiles: di<gap/><lb/>co motum perpendiculi ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ad motum ex <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>c,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>motum ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ad motum ex <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> eandem rationem <lb/>habere quam &longs;inus illorum arcuum. Tangant enim 
<pb/><expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; circulum in punctis <emph type="italics"/>f.d.g.e<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>fk. di,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>gb eh<emph.end type="italics"/>: <lb/><expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>akf<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>abg,<emph.end type="italics"/> &amp; angulus <emph type="italics"/>aid<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>ab <lb/>e<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis: propterea qu&oacute;d anguli <emph type="italics"/>afk. agb,<emph.end type="italics"/> &amp; anguli <emph type="italics"/>ad <lb/><gap/> aeh<emph.end type="italics"/> &longs;int recti, anguli ver&ograve; <emph type="italics"/>kaf.iad<emph.end type="italics"/> communes: velo&shy;<lb/>citas ergo in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> velocitati in <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> &amp; velocitas in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> velocitat: <lb/>
<arrow.to.target n="fig24"></arrow.to.target><lb/>in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis: igitur ut <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/>: &longs;ed ut <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> ita <lb/>&longs;inus arcu<emph type="italics"/>s fb<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum arcus <emph type="italics"/>db<emph.end type="italics"/>; &amp; ut <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> ita &longs;inus ar&shy;<lb/>cus <emph type="italics"/>gc<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum arcus <emph type="italics"/>ec<emph.end type="italics"/> per prop. 22. erit ergo permu&shy;<lb/>tando motus in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus arcus <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad &longs;i&shy;<lb/>num arcus <emph type="italics"/>ge<emph.end type="italics"/>; &amp; motus in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>e,<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus ar-
<pb/>cus <emph type="italics"/>db<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum arcus <emph type="italics"/>ec.<emph.end type="italics"/> Motus ergo per arcus &longs;imiles <lb/>in&aelig;qualium circulorum rationem habent quam &longs;inus <lb/>illorum arcuum, </s></p>
<figure id="fig24"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXVII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus in circulo minori e&longs;t velocior m<gap/>tuin circulo majori.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IN circulo maiori <emph type="italics"/>dfb<emph.end type="italics"/> perpendiculum ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> in cir&shy;<lb/>culo ver&ograve; minori <emph type="italics"/>mgc<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> moueatur: dico velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s ex <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>c,<emph.end type="italics"/> quam ex <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> recurrere. Quia enim mo&shy;<lb/>tus in <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>gc,<emph.end type="italics"/> ut &longs;inus <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> ad <expan abbr="&longs;in&utilde;">&longs;inum</expan> <emph type="italics"/>cu<emph.end type="italics"/> per prop: <lb/>25. &amp; ut <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>cu,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> propterea qu&oacute;d line&aelig; <emph type="italics"/>bg cu<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;int parallel&aelig;, &amp; triangula <emph type="italics"/>bag. cau<emph.end type="italics"/> fimilia: e&longs;t autem <lb/>maior linea <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> quam <emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> erit <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> maior quam <emph type="italics"/>cu<emph.end type="italics"/><lb/>maior ergo motus ab eadem velocitate in <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t in <lb/><emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> maiori, quam in <emph type="italics"/>cu,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t in <emph type="italics"/>ge,<emph.end type="italics"/> minori interuallo <lb/>per prop: 5. ac proinde in circulo minori e&longs;t velocior <lb/>motus, hoc e&longs;t minori fit tempore, quam in circulo ma&shy;<lb/>jori. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus circulorum &longs;unt in ratione &longs;uorum temporum, quam ha&shy;<lb/>bent diametri ad &longs;e duplicatam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim ut &longs;inus <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>cu,<emph.end type="italics"/> ita motus in <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/><lb/>ad motum in <emph type="italics"/>gc<emph.end type="italics"/> per prop. 25. e&longs;t autem ut <emph type="italics"/>bg<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>c<gap/><emph.end type="italics"/>
<pb/>ita motus in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> propterea qu&ograve;d motus <lb/><emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>bg,<emph.end type="italics"/> &amp; motus <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>cu<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis per prop: <lb/>13. erit motus in <emph type="italics"/>fb<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>gc,<emph.end type="italics"/> ut motus in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <lb/>motum in <emph type="italics"/>ac.<emph.end type="italics"/> At ver&ograve; motus in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>
<arrow.to.target n="fig25"></arrow.to.target><lb/>huius duplum <emph type="italics"/>lb<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>mc<emph.end type="italics"/> rationem habent quam tempo&shy;<lb/>rum quadrata per prop: 12. radices ergo quadrat&aelig; li<gap/>&shy;<lb/>arum <emph type="italics"/>bl. cm<emph.end type="italics"/> eandem rationem habent quam tempora <lb/>motus circulorum, ac proinde illorum temporum rati&shy;<lb/>onem habent diametri ad &longs;e duplicatam. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig25"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXIX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Fieri pote&longs;t ut arcum circuli majoris minori tempore tran&longs;eat, <lb/>quam arcum circuli minoris.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>AS&longs;umatur in fig: 10. &longs;inus <emph type="italics"/>ou<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum <emph type="italics"/>qm<emph.end type="italics"/> in e&agrave; rati&shy;<lb/>one, in qu&agrave; diameter major <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad minorem <emph type="italics"/>om,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="e-tit&qacute;">e&shy;<lb/>titque</expan>; velocitas in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> ad velocitatem in <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> ut <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>om,<emph.end type="italics"/> hoc <lb/>e&longs;t ut motus <emph type="italics"/>qb<emph.end type="italics"/> in circulo maiori ad motum <emph type="italics"/>tm<emph.end type="italics"/> in cir&shy;<lb/>culo minori. Qu&oacute;d &longs;i ergo &longs;umantur duo arcus <emph type="italics"/>op. qr<emph.end type="italics"/><lb/>inter &longs;e &aelig;quales, maior erit proportio motus in <emph type="italics"/>qr<emph.end type="italics"/> ad <lb/>motum in <emph type="italics"/>op,<emph.end type="italics"/> quam ad motu in <emph type="italics"/>tm<emph.end type="italics"/>: velocior ergo mo&shy;<lb/>tus in arcu <emph type="italics"/>op<emph.end type="italics"/> circuli maioris, quam in arcu <emph type="italics"/>tm<emph.end type="italics"/> circuli <lb/>minoris. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Ab impul&longs;u contrario &amp; &aelig;quali nullus e&longs;t motus: ab impul&longs;u <lb/>ver&ograve; contrario &amp; in&aelig;quali ma<gap/> e&longs;t &aelig;qualis exce&longs;&longs;ui majoris.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim contrarium &aelig;quale tollit vel impedit &longs;u <lb/>um contrarium in eadem ratione, totum quidem <lb/>totum, pars ver&ograve; partem &longs;ibi &aelig;qualem per po&longs;i: 2. Su&shy;<lb/>blato per contrarium &aelig;quale toto impul&longs;u nullus erit <lb/>motus, qui e&longs;&longs;e non pote&longs;t <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> impul&longs;u. Qu&oacute;d'&longs;i ve&shy;<lb/>r&ograve; impul&longs;us &longs;int in&aelig;quales, quia minor &agrave; majori tollit <lb/>partem &longs;ibi &aelig;qualem, erit reliquus exce&longs;&longs;us principium 
<pb/>motus. Ab impul&longs;u erg&ograve; contrario &amp; &aelig;quali nullus e&longs;t <lb/>motus &amp;c. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus &longs;ecund&ugrave;m quid contrarij per lineam fiunt mediam, cujus <lb/>interuallam determinat &longs;inus complementi inclmationis, in ratione <lb/>quam habent impul&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VI in fig: 2 &longs;i mobile ex eodem puncto <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> moueatur <lb/>per lineas <emph type="italics"/>ab. af,<emph.end type="italics"/> aut per lineas <emph type="italics"/>ab. ad,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;it angulus <lb/><emph type="italics"/>baf<emph.end type="italics"/> major, angulus ver&ograve; <emph type="italics"/>bad<emph.end type="italics"/> minor recto, erunt hi mo&shy;<lb/>tus per definit: 5. &longs;ecund&ugrave;m quid contrarij, ac proinde <lb/>in eo in quo &longs;unt contrarij, <expan abbr="toll&utilde;t">tollunt</expan> aut <expan abbr="impedi&utilde;t">impediunt</expan> <expan abbr="&longs;u&utilde;">&longs;uum</expan> con <lb/><expan abbr="trati&utilde;">tratium</expan>, per definit: 1. impul&longs;us ergo in <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> ab impul&longs;u in <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/><lb/>&amp; hic ab impul&longs;u in <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> retractus, quia <expan abbr="id&etilde;n">idenn</expan> obile e&longs;&longs;e <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>pote&longs;t in plur bus locis, ac proinde <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; pluribus moti&shy;<lb/>bus agita<gap/>i, mouebitur motu inter <expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; medio, cu&shy;<lb/>ju&longs;modi linea motus <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/>: dico huius line&aelig; interuallum &agrave;, <lb/>lineis extremis <emph type="italics"/>ab. af<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e &longs;inum complementi angulo&shy;<lb/>rum <emph type="italics"/>faddab,<emph.end type="italics"/> in ratione quam habet impul&longs;us <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad im&shy;<lb/>pul&longs;um <emph type="italics"/>af.<emph.end type="italics"/> Quia enim velocitas motus per lineas incli&shy;<lb/>natas e&longs;t in ratione &longs;inus complementi illarum inclina&shy;<lb/>tionum, per prop: 14. ratio autem velocitatis e&longs;t eadem <lb/>qu&aelig; impul&longs;us, propterea qu&ograve;d impul&longs;us e&longs;t agens ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;arium, <expan abbr="motum&qacute;">motumque</expan>; producit &longs;ibi &aelig;qualem per prop: 2. 
<pb/>erit &longs;inus complementi anguli <emph type="italics"/>fad<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum comple&shy;<lb/>menti anguli <emph type="italics"/>dab,<emph.end type="italics"/> ut impul&longs;us in <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> ad impul&longs;um in <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/><lb/>Motus erg&ograve; &longs;ecund&ugrave;m quid contrarij per lineam fiunt <lb/>mediam, cujus interuallum determinat &longs;inu<emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> &amp;c. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus perfect&egrave; mixtus fit per diametrum parallelogrammi, cu&shy;<lb/>jus latera con&longs;tituit motus &longs;implex: &amp; ex impul&longs;u quidem &aelig;quali <lb/>e&longs;t &aelig;qualis &longs;emis&longs;i, ex in&aelig;quali ver&ograve; major &longs;emi&longs;&longs;e eju&longs;dem motus.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MOtum perfect&egrave; mixtum con&longs;tituunt motus, qui&aelig;&shy;<lb/>qualiter &longs;unt &longs;imiles &amp; contrarij: tant&ugrave;m enim hic <lb/>
<arrow.to.target n="fig26"></arrow.to.target><lb/>illum auget, quant&ugrave;m &amp; minuit. Moueatur idem mobi <lb/>le ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>c,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;it angulus <emph type="italics"/>bac<emph.end type="italics"/> rectus, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; per defini&shy;<lb/>tionem motus medius incipiens ab angulo recto per&shy;<lb/>fect&egrave; mixtus: Dico hunc motum fieri per diametrum <lb/><emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> parallelogrammi <emph type="italics"/>abdc,<emph.end type="italics"/> cuius latera <emph type="italics"/>ab. ac<emph.end type="italics"/> &longs;unt mo&shy;<lb/>tus, qui inter le <expan abbr="mi&longs;c&etilde;tur">mi&longs;centur</expan>: &amp; <expan abbr="&longs;iquid&etilde;motus">&longs;iquidemmotus</expan> in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &longs;it &aelig;qua <lb/>lis motui in <emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <expan abbr="mixt&utilde;">mixtum</expan> in <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e <expan abbr="&aelig;qual&etilde;">&aelig;qualem</expan> &longs;emi&longs;si utri 
<pb/><expan abbr="u&longs;&qacute;">u&longs;que</expan>; motus &longs;imul &longs;umpti: &longs;i <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> motus fuerit in&aelig;qualis, <lb/><expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> &longs;emi&longs;&longs;e. Sit prim&ograve; motus in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis motui in <lb/><emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/>: &amp; ex <emph type="italics"/>bc<emph.end type="italics"/> termino <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; motus demittantur line&aelig; <lb/>perpendiculares <emph type="italics"/>be. ce,<emph.end type="italics"/> &longs;inus &aelig;qualium angulorum <emph type="italics"/>cde, <lb/>edb.<emph.end type="italics"/> Quia ergo ut <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ac,<emph.end type="italics"/> ita &longs;inus complementi <emph type="italics"/>eb<emph.end type="italics"/> ad <lb/><emph type="italics"/>ec,<emph.end type="italics"/> erit diameter <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> linea motus mixti. E&longs;t autem mo&shy;<lb/>tus in <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> duratione quidem &aelig;qualis motui in <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/><lb/>perprop: 13. magnitudine ver&ograve; minor, cujus exce&longs;&longs;us <lb/>quadratum <emph type="italics"/>eb.<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ec,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ed<emph.end type="italics"/>: at ver&ograve; duo quadrata <emph type="italics"/>ae. <lb/>ed<emph.end type="italics"/> &longs;unt &longs;emi&longs;sis quadrati <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t motus in <emph type="italics"/>ab.ac,<emph.end type="italics"/> cui, <lb/>&aelig;quale e&longs;t quadratum <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> propterea qu&ograve;d <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> &longs;it dupla <lb/><emph type="italics"/>ae<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>ed<emph.end type="italics"/>: igitur motus &aelig;qualiter mixtus fit per diame&shy;<lb/>trum parallelo grammi, &amp; ab &aelig;quali impul&longs;u e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis &longs;emi&longs;si <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; motus &longs;imul &longs;umpti. Qu&oacute;d &longs;i mo&shy;<lb/>tus &longs;it in&aelig;qualis, &amp; <emph type="italics"/>u.g.<emph.end type="italics"/> dupl&oacute; velocior in <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> quam in <emph type="italics"/>eg,<emph.end type="italics"/><lb/>dico motum mixtum fieri quidem per diametrum <emph type="italics"/>eb,<emph.end type="italics"/><lb/>e&longs;&longs;e autem &longs;emi&longs;&longs;e maiorem. De&longs;cripto enim centro <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/><lb/>arcu <emph type="italics"/>mn,<emph.end type="italics"/> erit &longs;inus complementi <emph type="italics"/>ik<emph.end type="italics"/> ad &longs;inum comple&shy;<lb/>menti <emph type="italics"/>ip,<emph.end type="italics"/> ut motus in <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>eg,<emph.end type="italics"/> ac proinde di&shy;<lb/>ameter <emph type="italics"/>eh<emph.end type="italics"/> linea motus mixti: ad quam ex punctis <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/> du&shy;<lb/>ct&aelig; line&aelig; perpendiculares <emph type="italics"/>fl. go<emph.end type="italics"/> metientur defectum <lb/>motus in <emph type="italics"/>eh.<emph.end type="italics"/> Quia ergo ex angulo recto <emph type="italics"/>efh<emph.end type="italics"/> linea <emph type="italics"/>fl<emph.end type="italics"/> e&longs;t <lb/>perpendicularis ad ba&longs;im <emph type="italics"/>eh,<emph.end type="italics"/> erit ut <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>el<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>lf,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/><emph type="italics"/>lf<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>lh:<emph.end type="italics"/> ponitur autem quadratum <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> duplum quadrat <lb/><emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> &longs;iue <emph type="italics"/>eg,<emph.end type="italics"/> erit ergo quadratum <emph type="italics"/>fl<emph.end type="italics"/> &longs;imiliter duplu quadra 
<pb/>ti <emph type="italics"/>lh.<emph.end type="italics"/> quadratum ergo <emph type="italics"/>fh<emph.end type="italics"/> <expan abbr="utriq;">utrique</expan> &aelig;quale continebit tria <lb/>quadrata, quorum &longs;ingula &longs;int &aelig;qualia quadrato <emph type="italics"/>lh.<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>quia quadratum <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> e&longs;t duplum quadrati <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> erit quadra&shy;<lb/>tum <emph type="italics"/>eh<emph.end type="italics"/> &aelig;quale nouem quadiatis <emph type="italics"/>lh<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umptis. At <lb/>ver&ograve; quadratum <emph type="italics"/>el<emph.end type="italics"/> duplum quadrati <emph type="italics"/>lf<emph.end type="italics"/> erit quadruplum <lb/>quadrati <emph type="italics"/>lh,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="a&longs;&longs;umpto&qacute;">a&longs;&longs;umptoque</expan>; quadrato <emph type="italics"/>oo,<emph.end type="italics"/> aut huic &aelig;quali <emph type="italics"/>lb<emph.end type="italics"/><lb/>erunt duo quadrata <emph type="italics"/>el. lh<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umpta &aelig;qualia <expan abbr="quin&qacute;">quinque</expan>; <lb/>quadratis <emph type="italics"/>lh<emph.end type="italics"/>: Maiora ergo quam &longs;emi&longs;sis quadrati <emph type="italics"/>eh,<emph.end type="italics"/><lb/>qu&ograve;d &aelig;quale ponitur nouem quadratis <emph type="italics"/>lb.<emph.end type="italics"/> Igitur mo&shy;<lb/>tus perfect&egrave; mixtus fit per diametrum parallelogram&shy;<lb/>mi, cujus latera con&longs;tituit motus &longs;implex &amp;c. </s></p>
<figure id="fig26"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus mixtus incipiens ab angulo inajori quam recto, e&longs;t minor <lb/>&longs;emi&longs;&longs;e: incipiens ver&ograve; ab angulo minori quam recto, major &longs;emi&longs;&longs;s <lb/>motus &longs;imul &longs;umpti.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SIt prim&ugrave;m in fig: 7. angulus <emph type="italics"/>dae<emph.end type="italics"/> maior recto, &amp; an&shy;<lb/>gulus <emph type="italics"/>bac<emph.end type="italics"/> rectus, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; quadratum <emph type="italics"/>bb<emph.end type="italics"/> &aelig;quale qua&shy;<lb/>drato <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/>: e&longs;t autem quadratum <emph type="italics"/>db,<emph.end type="italics"/> ex ce&longs;&longs;us nimirum <lb/>motus <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> quadrato <emph type="italics"/>bh,<emph.end type="italics"/> ac proinde quadrato <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> maius: <lb/>igitur quadratum <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> &aelig;quale duobus quadratis <emph type="italics"/>dh. ah<emph.end type="italics"/> ad <lb/>quadratum minus <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> maiorem rationem habet quam <lb/>duplam: motus ergo in <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> mixtus e&longs;t minor &longs;emi&longs;&longs;e 
<pb/>motus in <emph type="italics"/>ad,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; illius duplum minus quam motus in <emph type="italics"/>a <lb/>d. ae<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umpti. Qu&ograve;d &longs;i angulus <emph type="italics"/>fag<emph.end type="italics"/> &longs;it minor recto, <lb/>erit latus <emph type="italics"/>fh,<emph.end type="italics"/> &amp; huius quadratum minus quam <emph type="italics"/>ah:<emph.end type="italics"/> mo&shy;<lb/>tus ergo in <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> ad motum in <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> minorem rationem ha&shy;<lb/>bet quam duplam, ac proinde motus in <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> major &longs;emi&longs;&shy;<lb/>&longs;e motus in <emph type="italics"/>af,<emph.end type="italics"/> &amp; illius duplum majus qu&aacute; motus in <emph type="italics"/>af. <lb/>ag<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umpti. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXIV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus mixtus e&longs;t nece&longs;&longs;ari&oacute; minor diametro quadrati aut <lb/>parallelogrammi, cujus later<gap/> &longs;ant motus &longs;imple<gap/>.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>NAm motus quidem in <emph type="italics"/>be<emph.end type="italics"/> mixtus (in fig: 4.) e&longs;t du&shy;<lb/>plum quadrati eiu&longs;dem <emph type="italics"/>be<emph.end type="italics"/>: quadratum ver&ograve; <emph type="italics"/>db<emph.end type="italics"/> ad <lb/>quadratum <emph type="italics"/>be<emph.end type="italics"/> e&longs;t quadruplum. Cau&longs;a ver&ograve; hujus de&shy;<lb/>&longs;ectus e&longs;t contratietas illorum motuum, ex angulis pro&shy;<lb/>ueniens, cum quibus augotur &amp; minuitur, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> an&shy;<lb/>gulus late&longs;cens &aelig;qualis fi<gap/> duobus rectis, in quo &longs;um&shy;<lb/>ma e&longs;t contrarietas, ac proinde nullus e&longs;&longs;e pote&longs;t motus. <lb/>Angulo ver&ograve; decre cente augetur &longs;imilitudo motus, <lb/><expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> angulo deficiente &longs;int una linea motus, in qu&agrave; <lb/>perfecta &longs;imilitudo, nulla autem e&longs;t contrarietas. <expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> <lb/>motus &aelig;qualis motum auget in eadem ratione, totus <lb/>quidem totum, pars ver&ograve; partem &longs;ibi &aelig;qualem per <lb/>po&longs;it. 1. </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXV.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Lineam motus mixti, &amp; illius magnitudinem determinare.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>SIt prim&ugrave;m motus <emph type="italics"/><expan abbr="pq.">pque</expan> pr<emph.end type="italics"/> perfect&egrave; mixtus, incipiens ab <lb/>angulo recto <emph type="italics"/>qpr<emph.end type="italics"/>: &amp; ex <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/> ducantur line&aelig; <emph type="italics"/>qs. rs<emph.end type="italics"/> pa <lb/>rallel&aelig; ad <emph type="italics"/><expan abbr="pq.">pque</expan> pr,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; per prop. 31. motus mixtus in di&shy;<lb/>ametro <emph type="italics"/>ps<emph.end type="italics"/>: ad quam ex termino <expan abbr="utriu&longs;q;">utriu&longs;que</expan> motus <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/><lb/>
<arrow.to.target n="fig27"></arrow.to.target><lb/>demittantur line&aelig; perpendiculares <emph type="italics"/>qt.ru,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="eritq;">eritque</expan> motus <lb/>mixtus ex <emph type="italics"/>pqpr<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis duobus quadratis <emph type="italics"/>pu.pt.<emph.end type="italics"/> ab&longs;ein-
<pb/>datur ergo ex linea <emph type="italics"/>tq<emph.end type="italics"/> product&agrave; linea <emph type="italics"/>tx<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>p <lb/>u,<emph.end type="italics"/> &amp; ex puncto <emph type="italics"/>p,<emph.end type="italics"/> interuallo autem <emph type="italics"/>px<emph.end type="italics"/> de&longs;cribatur arcus <lb/><emph type="italics"/>xy,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="connectantur&qacute;">connectanturque</expan>; linea <emph type="italics"/>px<emph.end type="italics"/>: dico quadratum <emph type="italics"/>py<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e <lb/>motum mixtum &amp; duratione &aelig;qualem motui <emph type="italics"/><expan abbr="pq.">pque</expan> pr<emph.end type="italics"/> &longs;i&shy;<lb/>mul &longs;umptis. Quia enim quadratum <emph type="italics"/>py<emph.end type="italics"/> quadrato <emph type="italics"/>px,<emph.end type="italics"/><lb/>hoc autem duobus quadratis <emph type="italics"/>pt.tx,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>pu<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;quale: e&longs;t <lb/>autem motus <emph type="italics"/>pt<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>pq,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>pu<emph.end type="italics"/> motui <emph type="italics"/>pr<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis dura&shy;<lb/>tione per prop: 13. erit motus mixtus in <emph type="italics"/>py<emph.end type="italics"/> &longs;imiliter &aelig;&shy;<lb/>qualis motibus <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>pr<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umptis. Qu&ograve;d &longs;i ver&ograve; <lb/>motus imperfect&egrave; mixtus &amp; in&aelig;qualis <emph type="italics"/>ab. ac<emph.end type="italics"/> ab angulo <lb/>incipiat maiori aut minori quam recto <emph type="italics"/>bac<emph.end type="italics"/>: a&longs;&longs;uman&shy;<lb/>tur duo puncta <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/> &aelig;qualiter remota ab <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> &agrave; quibus pro&shy;<lb/>tract&aelig; line&aelig; perpendiculares <emph type="italics"/>fh. gh<emph.end type="italics"/> &longs;e inter&longs;ecent in <emph type="italics"/>h,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="e-rit&qacute;">e&shy;<lb/>ritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>fhg<emph.end type="italics"/> complementum anguli <emph type="italics"/>bac,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;imul <lb/>&longs;umpti &aelig;quales duobus rectis. De&longs;cribatur ergo ex <emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/><lb/>arcus <emph type="italics"/>fig,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="&longs;ecetur&qacute;">&longs;eceturque</expan>; bifariam in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> e&agrave; ratione, ut &longs;inus <emph type="italics"/>ik<emph.end type="italics"/> ad <lb/>&longs;inum <emph type="italics"/>il<emph.end type="italics"/> &longs;it, ut motus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad motum <emph type="italics"/>ac:<emph.end type="italics"/> dico lineam ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/><lb/>productam in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e lineam motus mixti. Producatur e&shy;<lb/>nim <emph type="italics"/>fh<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>p,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; angulus <emph type="italics"/>fpa<emph.end type="italics"/> complementum anguli <emph type="italics"/>f <lb/>ap,<emph.end type="italics"/> &amp; angulus <emph type="italics"/>aog<emph.end type="italics"/> complementum anguli <emph type="italics"/>oag<emph.end type="italics"/>: duo er&shy;<lb/>go anguli <emph type="italics"/>hpo. aog<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t <emph type="italics"/>hop,<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umpti &longs;unt &aelig;qua <lb/>les duobus angulis <emph type="italics"/>fhi: thg<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umptis, propterea <lb/>qu&oacute;d &longs;int complementa eju&longs;dem anguli <emph type="italics"/>fag,<emph.end type="italics"/> e&longs;t autem <lb/>angulus <emph type="italics"/>hop<emph.end type="italics"/> externus major angulo <emph type="italics"/>iho<emph.end type="italics"/> interno quanti&shy;<lb/>tate anguli <emph type="italics"/>bio,<emph.end type="italics"/> angulus ver&ograve; <emph type="italics"/>iph<emph.end type="italics"/> internus minor angu-
<pb/>lo <emph type="italics"/>ihf<emph.end type="italics"/> externo, quanti are ejul dem anguli <emph type="italics"/>hip:<emph.end type="italics"/> angulu, <lb/>ergo <emph type="italics"/>hop<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>fhi,<emph.end type="italics"/> &amp; angulus <emph type="italics"/>oph<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>tho<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>ihg<emph.end type="italics"/><lb/>e&longs;t &aelig;qualis, ac proinde <emph type="italics"/>ik. il<emph.end type="italics"/> &longs;unt &longs;inus complementi an&shy;<lb/>gulorum <emph type="italics"/>iag.e ai.<emph.end type="italics"/> Et quia motus &longs;unt in ratione, quam <lb/>habent &longs;inus complementi inclinationum, erit linea <emph type="italics"/>ai<emph.end type="italics"/><lb/>linea motus mixti ex <emph type="italics"/>ab.ac<emph.end type="italics"/>; ad quam ex termino utriu <expan abbr="&longs;&qacute;">&longs;que</expan>; <lb/>motus <emph type="italics"/>b.c<emph.end type="italics"/> demittantur line&aelig; perpendiculares <emph type="italics"/>bd.ce:<emph.end type="italics"/><lb/><expan abbr="cr&utilde;r&qacute;">crurrque</expan>, duo quadrata <emph type="italics"/>ad.ae<emph.end type="italics"/> &longs;imul &longs;umpta motus mix&shy;<lb/>tus: ab&longs;cindatur ergo ex <emph type="italics"/>db<emph.end type="italics"/> producta <emph type="italics"/>dm<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis <emph type="italics"/>ae,<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>centro <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> ducatur arcus <emph type="italics"/>mn,<emph.end type="italics"/> dico quadratum <emph type="italics"/>an<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e ma&shy;<lb/>gnitudinem motus mixti. Erit enim quadratum <emph type="italics"/>am,<emph.end type="italics"/><lb/>hoc e&longs;t <emph type="italics"/>an,<emph.end type="italics"/> &aelig;quale duobus quadratis <emph type="italics"/>ad. dm,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>ae,<emph.end type="italics"/> cui <lb/>&aelig;qualis &longs;umcbatur <emph type="italics"/>dm.<emph.end type="italics"/> Lineam ergo motus mixti &amp; il&shy;<lb/>lius magnitudinem determinauimus, quod erat facien&shy;<lb/>dum. </s></p>
<figure id="fig27"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXVI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Mobile &longs;eu impul&longs;u, &longs;eu &agrave;grauitate moueatar, &longs;i planum occur&shy;<lb/>rat, reflectit ab eodem plano per lineam rectam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IMpul&longs;us fitdum corpus unum alteri in currit &amp; alli <lb/>dit, &longs;iue <expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>, &longs;iue unum ex illis moueatur, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; eo <lb/>magis mouet &amp; impellit, qu&ograve; magis ferit &amp; allidit: &amp; <lb/>&longs;iquidem re&longs;i&longs;tentia minor e&longs;t impul&longs;u, in illam partem <lb/>mouer illud mobile, in quam &longs;it plaga, eundem motum 
<pb/>continuando; velocitate tamen e&oacute; minori, qu&oacute; re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentia e&longs;t maj&ograve;r. Qu&oacute;d &longs;i re&longs;i&longs;tentia &longs;it major impul&shy;<lb/>&longs;u, e&aacute;dem velocitate, qu&agrave; impulit, in partem auer&longs;am re <lb/>pellitur: propterea qu&oacute;d illa plaga &aelig;qualem in <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>; <lb/>mobili impul&longs;um producit. E&longs;t autem major plaga ex <lb/>velociori &amp; magis violento incur&longs;u: igitur ab &aelig;quali <lb/>plag&aacute; &aelig;qualis <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; recur&longs;us. Et quia per motum fit <lb/>plaga, mouetur autem mobile ad moturn &longs;ui centri, erit <lb/><expan abbr="quoq;">quoque</expan> plaga ab eodem centro. Sed &amp; re&longs;i&longs;tentia fit &acirc; cen <lb/>tro &longs;eu grauitatis, &longs;eu contrarij impul&longs;us: cadem ergo ra <lb/>
<arrow.to.target n="fig28"></arrow.to.target><lb/>tione minor re&longs;i&longs;tentia impul&longs;um recipir, qu&agrave; major ei&shy;<lb/>dem re&longs;i&longs;tit. Vt&longs;i mobile ex <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> moueatur &agrave; grauitate qui <lb/>dem in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> ex im pul&longs;u ver&ograve; in <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/>aut <emph type="italics"/>c<gap/><emph.end type="italics"/> &longs;it autem major re&longs;i-
<pb/>&longs;tenti&agrave; in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f,<emph.end type="italics"/> quam ut loco moueantur ex illo impul&shy;<lb/>&longs;u, minor autem in <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/>: motus quidem ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> refle&shy;<lb/>ctit, ex <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> ver&ograve; expul&longs;o illo mobili quie&longs;cit, &longs;i&longs;it &aelig;quale: <lb/>eundem ver&ograve; motum continuat in <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> &longs;i minus &longs;it percu&longs;&shy;<lb/>&longs;um: quia tamen re&longs;i&longs;tentia impul&longs;um minuit, qu&oacute; ma&shy;<lb/>jor re&longs;i&longs;tentia, e&ograve;minor velocitas motus. </s></p>
<figure id="fig28"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXVII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Mstus in &longs;eip&longs;um reflectit, c&ugrave;m centrum grauitatis &amp; conta&shy;<lb/>ctus &longs;ant in e&aacute;dem line&aacute; motus.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>GLobus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> occurrat plano in <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="&longs;itq;">&longs;itque</expan> centrum grauita <lb/>tis aut impul&longs;us <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> in line&agrave; motus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> perpendicular<emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/><lb/>ad contactum <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> dico hunc motum in &longs;eip&longs;um reflecti. <lb/>Quia enim motus &amp; huius plaga ad motum fit &longs;ui cen&shy;<lb/>tri, erit motus globi <emph type="italics"/>a,<emph.end type="italics"/> &amp; hujus plagain line&acirc; <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> &agrave; centro <lb/><emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> duct&agrave; per contactum: &amp; quia eadem ratione impul&shy;<lb/>&longs;um recipit &amp; impellit, <expan abbr="e&longs;tq;">e&longs;tque</expan> major re&longs;i&longs;tentiain <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> quam <lb/>impul&longs;us ex <emph type="italics"/>e,<emph.end type="italics"/> erit motus reflexus in eadem line&agrave; <emph type="italics"/>ab.<emph.end type="italics"/><lb/>Motus ergo in &longs;eip&longs;um reflectit, c&uacute;m centrum granita <lb/>tis &amp; contactus &longs;untin eadem line&agrave; motus. Ob<gap/>jcies <lb/>c&ugrave;m pila percutit planum, e&agrave;dem vi percutitur ab illo <lb/>plano: e&longs;t autem &agrave; percu&longs;sione &aelig; quali impul&longs;us &aelig;qua&shy;<lb/>lis, qu&oacute; enim violenti&ugrave;s in cidit, e&oacute; magis impetuos&eacute; re&longs;i&shy;<lb/>lit ab ill&aacute; plag&agrave;: impul&longs;us ergo, quem pila recipit &acirc; pla-
<pb/>no, e&longs;t &aelig;qualis impul&longs;ui, quo tidem plano allidit. Quia <lb/>ver&ograve; hi impul&longs;us tendunt in partes oppo&longs;itas eju&longs;dem <lb/>line&aelig;rect&aelig;, erunt per definit: 4. contrarij ab&longs;olut&egrave;: tol&shy;<lb/>lit autem contrarium &aelig;quale &longs;uum contrarium in e&agrave;&shy;<lb/>dem ratione, totum quidem totum, pars ver&ograve; partem <lb/>&longs;ibi &aelig;qualem; &longs;ublato ergo per contrarium &aelig;quale im&shy;<lb/>pul&longs;u nullus erit motus reflexus, c&ugrave;m linea motus e&longs;t <lb/>perpendicularis ad illud planum. Qu&oacute;d &longs;i &agrave; percu&longs;sio&shy;<lb/>ne in plano, aut globo quie&longs;cente fact&aacute; morus reflectit, <lb/>quid prohibet ab eodem plano, autglobo, &longs;i motu op&shy;<lb/>po&longs;ito ferantur, &amp; violenti&agrave; &aelig;quali &longs;ibi occurant, &agrave; per&shy;<lb/>cu&longs;sione &aelig;quali eundem motum reflecti? Vt in hac ob&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/>&longs;curitate aliquam lucem con&longs;equamur, qu&aelig; non ni&longs;i ex <lb/>natur&agrave; impul&longs;us pri&uacute;s cognit&aacute; eluce&longs;cit, de qu&acirc; in lib: de <lb/>Arcu C&aelig;le&longs;ti lati&ugrave;s di&longs;&longs;eremus, <expan abbr="not&atilde;dum">notandum</expan> hic breuiter 1. <lb/>
<arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>Impul&longs;um fieri &agrave; percu&longs;sione juxta determinationem il&shy;<lb/>lius plag&aelig;, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> centrum inducit percutientis, &amp; quam <lb/>centrum recipit percu&longs;si; partes enim mobilis impul&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>&longs;um recipiunt per lineas motui centri parallelas. 2. <expan abbr="H&atilde;c">Hanc</expan> <lb/>plagam, qu&aelig; fit &agrave; corpore percu&longs;&longs;o, aliter dum quie&longs;cit, <lb/>aliter dum e&longs;t in motu impul&longs;um determinare: quia <lb/>enim plaga ex impul&longs;u, percuffum ver&ograve; quie&longs;eens nul&shy;<lb/>lum ex &longs;e habet impul&longs;um, ver&ugrave;m &agrave; percutiente; e&aacute;dem <lb/>plaga, qu&agrave; percutitur, impul&longs;um determinat in percuti <lb/>ente: ab &aelig;quali ergo plag&agrave; &aelig;qualis impul&longs;us. Cum au-
<pb/>tem percutitur in motu, quia ex &longs;e impul&longs;um habet, <expan abbr="n&otilde;">non</expan> ex <lb/>ill&agrave; plag&agrave;, quam tecipit &agrave; percutiente, &longs;ed quam infert <lb/>impulium determinat; licet ergo illorum corporum, <lb/>qu&aelig; violenti&aacute; in&aelig;quali colliduntur, idem &longs;it contactus, <lb/>non tamen cadem ab <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>, ver&ugrave;m &acirc; majori major, &agrave; <lb/>
<arrow.to.target n="marg4"></arrow.to.target><lb/>ninori impul&longs;u minor infertur plaga. 3. Corpora per&shy;<lb/>cu&longs;&longs;a alia e&longs;&longs;e mollia, quorum partes percu&longs;sioni <expan abbr="ced&utilde;t">cedunt</expan>, <lb/>inter fe ver&ograve; unit&aelig; <expan abbr="man&etilde;t">manent</expan>; cuju&longs;modi argilla, cera, lana, <lb/>plumbum, &amp;c. Alla dura; &amp; &longs;iquidem percu&longs;sioni nul&shy;<lb/>lo modo cedunt, ab&longs;olut&egrave; dura; &longs;i autem percu&longs;sioni ce <lb/>dunt, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; partes inter &longs;e unit&aelig; manent, fragilia dicun&shy;<lb/>tur; ut vitrum, te&longs;ta, tophus, &amp;c. Corpora demum ab&longs;o&shy;<lb/>lut&egrave; dura alia funt &longs;onora, quorum atomi vibratione <lb/>quadam mouentur, ut propo: 1. dictum; alia &longs;urda, quo <lb/>
<arrow.to.target n="marg5"></arrow.to.target><lb/>rum <gap/>atomi nullo aut in&longs;en&longs;ibili motu monentur. 4 <lb/>Impul&longs;um natur&agrave; &longs;u&agrave; inclinare<gap/>ad motum perfectum, <lb/>quo mobile &longs;ecund&uacute;m &longs;e totum locum mutat. Qu&ograve;d <lb/>&longs;i ergo impul&longs;us, quem plaga inducir, proportionem <lb/>habeat ad illud mobile, eodem quo percutiens motu fe&shy;<lb/>retur: &longs;i autem minor &longs;it impul&longs;us quam ut loco moue&shy;<lb/>atur, habeat vor&ograve; idem mobile partes &longs;ragiles, aut in &longs;e <lb/>cedentes, percutiens percu&longs;&longs;um perfora bit, aut excaua&shy;<lb/>bit; it a nimirum &longs;i major &longs;it &longs;oliditas per cu&longs;si, quam ut <lb/>impetus per omnes partes cluctetur, qui non prjus iram <lb/>ponit, quam continuat&agrave; illarum partium, cuas perrum-
<pb/>pit, vel collidit, re&longs;i&longs;tentia vires ab&longs;umat. Ex huju&longs;m<gap/><lb/>di ergo corporibus nullo modo reflectit motus, ni&longs;i in <lb/>progre&longs;&longs;u, pri&uacute;&longs;quam exoluatur, occurrant partes <gap/> is <lb/>&longs;olid&aelig;: ita enim pila ubi cal cem dera&longs;it &agrave;muro, ex oc&shy;<lb/>cur&longs;u &longs;axi reflectit: quod non fit &longs;ivi&aacute;, qu&agrave; irrupit &aacute; &longs;il&shy;<lb/>&longs;ur&agrave; rur&longs;um co&euml;at, quemadmodum in ligno viridi, cu&shy;<lb/>jus vulnus ex partium fi&longs;&longs;arum coalitu mox &longs;olidatur. <lb/>Corpora autem dura ab&longs;olut&eacute; quia <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; perforantur, <lb/><expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; partes habent percu&longs;sioni cedentes, &aelig;qualem reci&shy;<lb/>piunt <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; inferunt plagam, morum ver&ograve; ex ill&agrave; plag&acirc; re <lb/>flectunt, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; e&oacute; magis, qu&oacute; duritie magis pr&aelig;&longs;tant. In&shy;<lb/>de erg&ograve; fit qu&oacute;d vala vitrea aut cry&longs;tallina in&aelig;qualiter <lb/>colliduntur, prout illa corpora, ad qu&aelig; offendunt, per&shy;<lb/>cu&longs;sioni magis aut min&uacute;s cedunt: quia nimirum non <lb/>ex ill&agrave;, quam inferunt, &longs;ed ex ill&acirc;, quam recipiunt, plag<gap/><lb/>colliduntur. 5. Impul&longs;um fieri per lineam rectam: &amp; &longs;i&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>cuti grauitas min&uacute;s mouet, qu&oacute; magis linea motus ad <lb/>horizontem e&longs;t inclinata, quie&longs;cit ver&ograve; &agrave; motu in line&agrave; <lb/>cidem parallel&aacute;s ita impul&longs;um ex inclinatione motus <lb/>&longs;en&longs;im minui, &amp; demum in hypomochlio deficere. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i ergo mobile occurrat plano, it a ut cont<gap/>ctus <lb/>&longs;it in line&aacute; motus eiu&longs;dem centri, quia centrum hypo&shy;<lb/>mochlio occurrit, totus ex ill&agrave; plag&agrave; emoritur impul&shy;<lb/>&longs;us; propterea qu&ograve;d motui quies non min&ugrave;s e&longs;t contra <lb/>ria, quam motus: at ver&ograve; &longs;i planum &longs;it inclinatum, in il-
<pb/>l&agrave; tantum parte, qu&aelig; hypomochlio occurrit, motus <expan abbr="c&otilde;-quie&longs;cit">con&shy;<lb/>quie&longs;cit</expan>, reliqu&agrave; parte, qu&aelig; cum centro extra hypomo&shy;<lb/>chlium cadit, nihil impedit&agrave;: impul&longs;us ergo pil&aelig;, c&uacute;m <lb/>motus centri e&longs;t perpendicularis ad planum, ubi percui&shy;<lb/>&longs;ic in hypomochlio &acirc; motu conquie&longs;cit: at vero <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> <lb/>exill&agrave; plag&agrave; in percutiente nouum determinat im p<emph type="italics"/>h<emph.end type="italics"/>l&shy;<lb/>&longs;um, juxta directionem plag&aelig;, quam infert; &agrave; quo <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan>, <lb/>qu&agrave; venit, vi&agrave; retroagitur: &amp; &longs;iquidem duritie pr&aelig;&longs;tat, <lb/>erit plaga &amp; qui hanc &longs;equitur impul&longs;us in <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>; &aelig;qua&shy;<lb/>lis, ac proinde motus reflexus &aelig;qualis motui recto: de&shy;<lb/>ficiet autem motus reflexus &acirc; motu recto, &longs;i defectu du&shy;<lb/>ritiei minorem recipiat, quam dedit plagam. Qu&oacute;d &longs;i <lb/>ergo duo globi violenti&aacute; &aelig;quali &longs;ibi occurrant, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; mo&shy;<lb/>tus centri <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; in e&aacute;dem line&agrave; rect&agrave;; quia tum <expan abbr="uterq;">uterque</expan> <lb/>alteri, non min&uacute;s quam planum, e&longs;t hypomochlij loco, <lb/>ab ill&acirc; communi plag&agrave; in <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>, emoritur, nouus ver&ograve; <lb/>quo retro aguntur, impul&longs;us regeneratur. Licetver&ograve; <lb/>po&longs;it: 2. inficiamur eju&longs;modi globos &longs;ibi occurrentes re <lb/>&longs;ilire, id tamen exem pligratia ad naturam contrarij ma&shy;<lb/>gis explicandam, &amp; ex &longs;uppo&longs;itione, &longs;i nimirum impul&shy;<lb/>lus e&acirc;lratione mi&longs;ceantur, &agrave; nobis dictum fuit: <gap/>at ver&ograve; hi <lb/>impul&longs;us non mi&longs;centur, ver&ugrave;m uni abolito alius &longs;uc&shy;<lb/>cedit. Qu&oacute;d &longs;i ver&ograve; <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; globus in motu percutlat vi&shy;<lb/>olenti&agrave; in&aelig; quali, impul&longs;us quidem minoris, ubi percu&longs;&shy;<lb/>&longs;it majus, ob hypomochlium &agrave; motu conquie&longs;cit, im-
<pb/>pul&longs;um ver&ograve; &longs;ioi &longs;imilem &amp; &aelig;qualem producit, leu de&shy;<lb/>terminat in majori ex ill<gap/>, quam infert, plag&agrave;, hoc e&longs;t <lb/>partem tollit &agrave; majori &longs;ibi &aelig;qualem. At ver&ograve; majus, ubi <lb/>percu&longs;sit, non videtur conquie&longs;cere &acirc; motu, propterea <lb/>qu&ograve;d minus non habeat rationem hypomochlij ad ma <lb/>jus, impul&longs;um ver&ograve; in minori producit &longs;ibi &aelig;qualem; ut <lb/>&longs;i min or impul&longs;us ut 3. major ut 7. minor quidem &agrave; ma&shy;<lb/>jori tollit partem &longs;ibi &aelig;qualem ide&longs;t 3. &amp; &longs;imul obcon&shy;<lb/>trariam in hypomochlio quietem ex&longs;pirat; majus ver&ograve; <lb/>quia tota vi percutit minus, impullum ut 7. producit ex <lb/>ill&agrave; plag&agrave;, motum autem &agrave; percu&longs;sione non ni&longs;i partes 4. <lb/>reliqu&aelig; perficiunt. <expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; fit ut ex ill&agrave; in &aelig;quali plag&agrave;, ve <lb/>locitate ferantur in&aelig;quali, minori quidem majus ob vi&shy;<lb/>res &agrave; percu&longs;sione accitas &amp; mutilatas, majori ver&ograve; mi&shy;<lb/>nus obea&longs;dem vires de integro acqui&longs;itas. Dices inter&shy;<lb/>dum fieri ut in&aelig;quali violenti&agrave; &longs;ibi occurrant duo glo&shy;<lb/>bi, &amp; tamen <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; re&longs;iliat. Relpondeo &longs;i contactus <gap/>fi <lb/>at in line&agrave; motus centri, videtur non po&longs;&longs;e fieri ut major <lb/>le&longs;iliat, propterea, qu&oacute;d major violentia non detinetur <lb/>&agrave; minori: at ver&oacute; &longs;iex obliquo &longs;e percutiant, fieri po&longs;&longs;e <lb/>ut etiam ille globus, qui magis percu&longs;sit, re&longs;iliat, aut in <lb/>codem, quo percu&longs;sit, loco con&longs;i&longs;tat. In&longs;tabis hanc &longs;o&shy;<lb/>lutionem non <expan abbr="u&longs;q;">u&longs;que</expan> <expan abbr="quaq;">quaque</expan> experienti&aelig; con&longs;onare: nam <lb/><expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> duo globi inter &longs;e commicantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ade&ograve; in line&agrave; motus centri &longs;e percutiant violenti&acirc; in-
<pb/>&aelig;quali, <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; re&longs;ilit ab ill&agrave; plag&agrave;, magis qu dem qui mi&shy;<lb/>nus, min&ugrave;s ver&ograve; qui magis percu&longs;sit: non igitur exce&longs;&shy;<lb/>&longs;us majoris e&longs;t principium morus reliqui &agrave; contactu. <lb/>Vt objectioni &amp; experienti&aelig; &longs;atis fiat, dicendum &agrave; quo&shy;<lb/>libet contactu impul&longs;um deficere &amp; ex&longs;pirare, nouum <lb/>ver&ograve; &agrave; percu&longs;sione determinari, qui motu eidem plag&aelig; <lb/>&aelig;quali retroagit illud mobile. C&ugrave;m enim impul&longs;us &acirc; <lb/>percu&longs;sione fiat, juxta determinationem plag&aelig;, quam <lb/>recipir &agrave; percutiente, nihil mirum &longs;i &acirc; determinatione <lb/>nou&acirc; nouum impul&longs;um <expan abbr="c&otilde;&longs;equatur">con&longs;equatur</expan>: quomodo in acu <lb/>nautic&agrave; fieri videmus, qu&aelig; quories oppo&longs;itum polum <lb/>tangit, directionem, qu&agrave; eidem polo &longs;e obuertit, &longs;orti&shy;<lb/>tur nouam. Quod min&ugrave;s difficulter admittes, &longs;i per&shy;<lb/>pendas qu&aacute; ratione va&longs;t&aelig; campan&aelig; ingens mugitus, &amp; <lb/>qui hunc&longs;u&aacute; vibratione fouet in gyrum actus impul&longs;us <lb/>ex leui&longs;simo tactu repente contice&longs;cat: quid ergo mi&shy;<lb/>rum ex tactu pil&aelig; haud paulo majoris im pul&longs;um cohi&shy;<lb/>beri? In&longs;tabis an igitur globus ligneus, &longs;i ex oppo&longs;ito <lb/>quantumuis motu lento moueatur, repercutiet pilam <lb/>ferream <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; violenti&aacute; irruentem? Ad pleniorem <lb/>hujus <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; aliarum obiectionum &longs;olutionem, notandum <lb/>prim&ograve;: ut mobile moueatur, non &longs;ufficere quemlibet <lb/>impul&longs;um, &longs;ed proportionatum illi mobili: impul&longs;us e&shy;<lb/>nim, quo globus ligneus ad motum concitatur, haud <lb/>quaquam loco mouebit pilam ferream ejuidem molis 
<pb/>aut maiorem: at ver&ograve; &longs;i huius impul&longs;u moueatur glo&shy;<lb/>bus ligneus, motu agit abitur mult&ograve; velociore. Secund&ograve;: <lb/>
<arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target><lb/>hanc proportionem motus &amp; impul&longs;us non &aacute; mole, &longs;ed <lb/>&aacute; grauitate illorum corporum determinari: <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>; glo&shy;<lb/>bus ligneus major, &amp; glans plumbea minor, &longs;i &aelig;quipon&shy;<lb/>derant, ab impul&longs;u &aelig;quali &aelig;quali velocitate mouentur <lb/>Simili modo &longs;i eandem rationem habeant impul&longs;us <lb/>quam habent pondera, erit velocitas motus &aelig;qualis' <lb/>Terti&oacute; percu&longs;sionem &amp; qu&aelig; hanc &longs;equitur plagam non <lb/>
<arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target><lb/>uno in&longs;tanti, &longs;ed in aliquo tempore quantumuis imper&shy;<lb/>ceptibili perfici: c&ugrave;m enim plaga proueniat non ex &longs;olo <lb/>contactu, &longs;ed ex irruptione violent&aacute;, qu&aacute; veluti pene&shy;<lb/>trat percutiens percu&longs;&longs;um, non e&longs;&longs;e pote&longs;t <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; motu; <lb/>c&ugrave;m ergo percutiens tangit, necdum e&longs;t plaga, &longs;ed fit; <lb/>cujus &longs;ignum fragor &acirc; percu&longs;sione non ni&longs;i in tempore <lb/>proueniens. Sicuti ergo plaga &longs;ua habet incrementa, ita <lb/>determinatio impul&longs;us: &amp; &longs;i quod mobile non totam <lb/>plagam recipit, deficiet <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; in eadem ratione impul&shy;<lb/>&longs;us. Quart&oacute;: impul&longs;um ex&longs;pirare ubi totam perfecit <lb/>
<arrow.to.target n="marg9"></arrow.to.target><lb/>plagam, partem ver&ograve; non ni&longs;i cum parte emori: re&longs;idu&shy;<lb/>um ergo plag&aelig; &longs;eu impul&longs;us, &longs;i nihil e&longs;t quod recipiat il&shy;<lb/>lam plagam, crit principium motus &aacute; percu&longs;sione con&shy;<lb/>cinuati. His &longs;uppo&longs;itis, ita rem tran&longs;igemus: &longs;it ergo. </s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg1"></margin.target><emph type="italics"/>R<gap/><emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg2"></margin.target><emph type="italics"/>No <lb/>1.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg3"></margin.target><emph type="italics"/>2.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg4"></margin.target><emph type="italics"/>3<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg5"></margin.target><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg6"></margin.target><emph type="italics"/>5<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg7"></margin.target>2</s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg8"></margin.target>3</s></p>
<p type="margin">
<s><margin.target id="marg9"></margin.target>4</s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Siglobus alium globum percutiat quie&longs;centem &amp; &aelig;qualem, illo <lb/>expul&longs;o quie&longs;cit.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i duo globi lignei inter &longs;e &longs;int &aelig;quales, aut cum a&shy;<lb/>lio quouis globo eju&longs;dem ponderis, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; hic illum <lb/>percutiat quie&longs;centem; quia impul&longs;us percutientis ad <lb/><expan abbr="utrum&qacute;">utrumque</expan>; globum eandem habet rationem ex notabili <lb/>2. &aelig;qualis autem impul&longs;us non ni&longs;i &aacute; plag &aacute; &longs;it perfect&acirc;, e&shy;<lb/>rit velocitas in percu&longs;&longs;o non ante illam plagam: non er&shy;<lb/>go incipiente plag&aacute; pr&aelig;curret <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>, auellet &agrave; <expan abbr="percuti&etilde;te">percutiente</expan>, <lb/>&longs;ed plag&agrave; demum perfect&agrave; illam velocitatem con&longs;ecu&shy;<lb/>tus. Et quia ex norabili 4. impul&longs;us, ubi plagam peife&shy;<lb/>cit, ex&longs;pirat; nullam ver&ograve; plagam inducit globus q&ugrave;ie&shy;<lb/>&longs;cens, propterea qu&oacute;d <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; irruptio violenta &longs;eu pene&shy;<lb/>tratio fiat ab illo globo, qui e&agrave;dem velocitate, qu&agrave; percu <lb/>titur, &longs;e abducit; quie&longs;cet globus percutiens ab illa, <lb/>quam fecit, plag&agrave;. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si globus major percutiat minorem quie&longs;centem, minori expul&longs;o <lb/>eundem motum continuat major.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim minus pondus &aelig;quali celeritate mouetur <lb/>a minori impul&longs;u; illam velocitatem motus qua <lb/>pr&aelig;currit <expan abbr="&longs;e&qacute;">&longs;eque</expan>; auellit &agrave; percutiente, &agrave; minori plag&acirc; con-
<pb/>&longs;. quetur, quam ut totum impul&longs;um producat. <gap/>t qu<gap/><lb/>impul&longs;us non ni&longs;i &agrave; plag&agrave; emoritur; impulius reliquus, <lb/>qui nec dum percu&longs;sit, eundem motum continuabit. <lb/>Habeat enim pondus <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> ad pondus <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/> eandem <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>, <lb/>quam habet impul&longs;us maioris <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ad impul&longs;um minoris <lb/>
<arrow.to.target n="fig29"></arrow.to.target><lb/><emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="percutiat&qacute;">percutiatque</expan>; <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> ip&longs;um <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/>: quia ergo plag&agrave; non ni&longs;i in <lb/>aliquo tempore fit, &amp; &longs;icuti plaga, ita <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; impul&longs;us <lb/>&longs;ua habet incrementa, erit impul&longs;us <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> prior impul&longs;u <emph type="italics"/>ac.<emph.end type="italics"/><lb/>e&longs;t autem <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>al,<emph.end type="italics"/> ut <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/>: &amp; permutando <emph type="italics"/>ac<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>de,<emph.end type="italics"/><lb/>ut <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>fg<emph.end type="italics"/>; eadem org&ograve; velocitas in <expan abbr="utro&qacute;">utroque</expan>;. Et quia e&aacute;&shy;<lb/>dem velocitato mouentur, nulla &agrave; contactu erit plaga. <lb/>Ita ergo pila ferrea dum murum percutit, quia minori <lb/>impul&longs;u, ad motum concirantur partes in muro percu&longs;&shy;<lb/>&longs;&aelig;, illam velocitatem motus, qu&acirc; pila ferrea mouetur, <lb/>ab incipiente &amp; necdum perfect&agrave; plag&agrave; con&longs;equuntur: <lb/>impul&longs;&aelig; esgo motum pil&aelig; anteuertunt, <gap/><expan abbr="uo&qacute;">uoque</expan>; impetua&shy;<lb/>liis in&longs;tant: &amp; &longs;icubi major vis ob&longs;tat, pila &agrave; teigo h&aelig;&shy;<lb/>rentes nouo impul&longs;u urget, <expan abbr="quou&longs;&qacute;">quou&longs;que</expan>; ill&agrave; percu&longs;sione <expan abbr="c&otilde;">com</expan> <lb/>tinuat&agrave; totum impul um plaga hauriat &amp; ab&longs;umat <lb/>Qu&oacute;d &longs;i major &longs;it impul&longs;us, quam ut &aelig;qualis &longs;it illi pla&shy;<lb/>g&aelig;, qu&agrave; murum perforat, motum &agrave; ruptur&acirc; continuar li&shy;<lb/>li<gap/>exce&longs;&longs;ui &aelig;qualem. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig29"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma III.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si globus minor percutiat majorem quie&longs;centem, habeat ver&ograve; <lb/>minorem rationem ad &longs;uum impul&longs;um, quam ad globum majorem, <lb/>expul&longs;o majori minor quie&longs;cit aut reflectit.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>HAbeat globus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> maior ad minorem <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> rationem du&shy;<lb/>plam, ide&longs;t grauitas &longs;eu pondus majoris &longs;it duplum <lb/>ponderis minoris; impul&longs;us autem minoris ad eju&longs;dem <lb/>grauitatem in ratione majori quam dupl<gap/>. Quia ergo <lb/>grauitas &amp; impul&longs;us inter &longs;e &longs;unt contraria, erit motus <lb/>&aelig;qualis exce&longs;&longs;ui maioris; e&longs;t autem impul&longs;us minoris <lb/>maior grauitate maioris, propterea qu&oacute;d ad grauitatem <lb/>minoris maiorem habeat rationem; erit ergo huius ex&shy;<lb/>ce&longs;&longs;us principium motus maiori. Igitur &longs;i globus mi&shy;<lb/>nor percutiat maiorem, quia ab &aelig;quali impul&longs;u minor <lb/>e&longs;t velocitas motus, non ante perfectam plagam auelli <lb/>pote&longs;t &agrave; percutiente: &amp; quia &agrave; plag&agrave; perfect&acirc; emoritur <lb/>impul&longs;us, minori autem velocitate maior &longs;e abducit ab <lb/>ill&agrave; plag&agrave;, qu&agrave;m irruptio fiat minoris; repercutiet ma <lb/>ior minorem, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; huius plaga ad men&longs;uram illius tar&shy;<lb/>ditatis. Globus ergo minor, ubi percu&longs;sit maiorem, illo <lb/>expul&longs;o reflectit. Qu&ograve;d &longs;i ob motum velociorem null&agrave; <lb/>&agrave; percu&longs;&longs;o inducitur plaga, minor expul&longs;o maiori qui&shy;<lb/>e&longs;cit. </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma IV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si globus minor percutiat majorem quie&longs;centem, habeat ver&ograve; <lb/>majorem rationem ad &longs;uum impul&longs;um, quam ad globum majorem, <lb/>illo immoto reflectit minor.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i im pul&longs;us, quo minor globus mouetur, ad illius <lb/>grauitatem &longs;it in ratione dupl&agrave;; globus ver&oacute; major <lb/>ad minorem rationem habeat maiorem quam duplam, <lb/>erit impul&longs;us minoris minor grauitate maioris; non er&shy;<lb/>g&ograve; <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> mouere valebit, propterea qu&oacute;d motus ab exce&longs;&shy;<lb/>&longs;u fiat maioris. Qu&oacute;d &longs;i ergo minor globus percutiat <lb/>maiorem, quia ex ill&agrave; plag&agrave; minor e&longs;t impul&longs;us, quam ut <lb/>loco moueat; globus quidem maior &agrave; percu&longs;sione qui <lb/>e&longs;cit, minor ver&ograve; quia &agrave; percu&longs;&longs;o quie&longs;cente nouam &amp; <lb/>&aelig;qualem illi, quam dedit, plagam recipit, motum refle&shy;<lb/>ctit. Ex iam definitis di&longs;&longs;oluemus &amp; hoc </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema I.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Globum in plano quie&longs;centem percutere alio globo <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; vi&shy;<lb/>olenti&agrave;, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; tamen loco mouere.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>AS &longs;umatur globus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> <expan abbr="cuiu&longs;cunq;">cuiu&longs;cunque</expan> molis &amp; ponderis, eius <lb/>tamen firmitatis, qu&ograve; totum impetum &longs;ufferre vale&shy;<lb/>at, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; di&longs;siliat ex illo ictu: <expan abbr="con&longs;tituatur&qacute;">con&longs;tituaturque</expan>; in plano <emph type="italics"/>AB<emph.end type="italics"/>
<pb/>liber&egrave;, &amp; <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> ullo neku: <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> percuti volumas ab alio <lb/>globo, &aelig;quali tamen aut minori, <expan abbr="quac&utilde;&qacute;">quacunque</expan>; violentia, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; <lb/>ade&ograve; &agrave; machin&agrave; bellic&agrave; efful minato, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; tamen &longs;uo &longs;o&shy;<lb/>co moueri. quod quidem nullis machinis, aut retinacu&shy;<lb/>lis, &longs;ed duntaxat unius globi appo&longs;itione con&longs;eque&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig30"></arrow.to.target><lb/>mur, quiiram illius fulminis &agrave; globo percu&longs;&longs;o hauriat &amp; <lb/>ab&longs;umat. Appone ergo &agrave; tergo alium globum illi &aelig;qua <lb/>lem <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &amp; &longs;it linea motus pil&aelig; ad utrum <expan abbr="&qacute;">que</expan> globum perpen <lb/>dicularis; dico globum <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> nulla ratione loco moueria <lb/>globo <emph type="italics"/>d.<emph.end type="italics"/> Quia enim globus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> eodem momento, quo <lb/>percutitur &agrave; globo <emph type="italics"/>d,<emph.end type="italics"/> percutit globum <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> &longs;ibi &aelig;qualem, <lb/>inducet ill&agrave; percu&longs;sione plagam peifectam, ac proinde 
<pb/>per Poril: 1. &acirc; percu&longs;sione quie&longs;cet. Qu&ograve;d &longs;i plures glo&shy;<lb/>bi &aelig;quales &longs;e <expan abbr="conting&atilde;t">contingant</expan> in line&agrave; motus centri, ut <emph type="italics"/>f.g.h.i,<emph.end type="italics"/><lb/>percu&longs;&longs;o <emph type="italics"/>f<emph.end type="italics"/>primo ab &aelig;quali <emph type="italics"/>e,<emph.end type="italics"/> ultimus <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/> mouetur, reliquis <lb/><emph type="italics"/>f.g.h<emph.end type="italics"/> immotis; propterea qu&oacute;d per Pori&longs;. <emph type="italics"/>1.<emph.end type="italics"/> po&longs;terior <lb/>prioris exhaurit plagam. At ver&ograve; &longs;i unus &aelig;qualium po&longs;t <lb/>fe habeat minores <expan abbr="quotcun&qacute;">quotcunque</expan>; ut <emph type="italics"/>o.p.q.<emph.end type="italics"/> percu&longs;&longs;o &agrave; <emph type="italics"/>k<emph.end type="italics"/> &aelig;qua&shy;<lb/>li <emph type="italics"/>l,<emph.end type="italics"/> omnes cum <emph type="italics"/>l<emph.end type="italics"/> moto mouentur, ut con&longs;tat per Pori&longs;.2. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i demum percu&longs;sio incipiat &agrave; minori <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> ug: omni&shy;<lb/>bus immotis aut reflexis ultimus mouetur, per Pori&longs;. 3. <lb/>aut &longs;i minor o&longs;t impul&longs;us grauitate, quie&longs;cit, per Pori&longs;. <lb/>4. Eadem vi&agrave; di&longs;&longs;oluemus hoc </s></p>
<figure id="fig30"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Globum in plano quis&longs;centem alio globo <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; violenti&agrave; per <lb/>cu&longs;&longs;um, ad impe<gap/>am di&longs;t antiam mouere.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i globum <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> ab alio globo &aelig;qualiaut minori <expan abbr="qua-cun&qacute;">qua&shy;<lb/>cunque</expan>; violenti&acirc; percu&longs;&longs;um, ad locum determinatum <lb/>vg: <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> mouere velis, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; limitem hunc pr&aelig;terire, quan&shy;<lb/>tumuis effr&aelig;ni impetu feratur. In eodem loco, quem <lb/>terminum illi motui pr&aelig;fixi&longs;ti, globum con&longs;titue &aelig;qua&shy;<lb/>lem, dico in eodem loco &agrave; motu quie&longs;cere globum <emph type="italics"/>b.<emph.end type="italics"/><lb/>Quia enim globum <emph type="italics"/>c<emph.end type="italics"/> quie&longs;centem percutit globus &aelig;&shy;<lb/>qualis <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> per Pori&longs;. <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>quie&longs;cet ex illa, quam fecit, plag&acirc;. </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma V.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>St duo globi eju&longs;dem molis &longs;eu ponderis &longs;e percutiant in motu, <lb/><expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; reflectit.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>NAm quia idem pondus <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>;, erit <expan abbr="quoq;">quoque</expan> velocitas <lb/>motus, quam plaga inducit, &aelig;qualis; eadem ergo ve&shy;<lb/>locitate reflectit percutiens, qu&agrave; percu&longs;&longs;um mouebatur. <lb/>Ex quo fit manife&longs;tum illorum velo citatem, qu&aelig; in mo <lb/>tu &longs;e percutiunt, &agrave; percu&longs;sione permutari: qu&aelig; enim ma <lb/>gis percutiunt, min&ugrave;s; &amp; qu&aelig; min&ugrave;s percutiunt, magis <lb/>impetuo&longs;&egrave; reflectunt. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma VI.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Siglobus m&aelig;jor in mot<gap/> percutiat minorem, babeat ver&ograve; minor <lb/>minorem rationem ad &longs;u<gap/>, quam <gap/>lobum majorem, <lb/><expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; reflectit.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim major e&longs;t impul&longs;us minoris grauitate ma&shy;<lb/>joris, ob minorem hujus quam illius ratio nem, &longs;i m<gap/><lb/>nor percutiat majorem, mouebitur ex ill&agrave; plag&agrave; major: <lb/>reflectit autem &amp; minor &agrave; majori, propterea qu&oacute;d &agrave; qua <lb/><expan abbr="cun&qacute;">cunque</expan>; hujus plag&acirc; mouetur minor. Igitur &longs;i globus ma&shy;<lb/>jor in motu percutiat minorem &amp;c. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma VII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si globus major in motu percutiat minorem, habeat ver&ograve; minor <lb/>majorem rationem ad &longs;uum impul&longs;um, quam ad globum majorem, <lb/>minori reflexo motum continuat major.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim minor e&longs;t impul&longs;us minoris grauitate ma <lb/>joris, propterea qu&ograve;d minorem ad hanc quam adim <lb/>pul&longs;um habeat rationem, non poterit grauitas majoris <lb/>moueri ex impul&longs;u minoris: licet ergo plaga fiat &agrave; mi&shy;<lb/>nori, quia tamen minorem producit impul&longs;um, quam <lb/>ut grauitatem majorisloco moueat, non pote&longs;t ex ill&agrave; <lb/>plag&agrave; reflecti major. Quia ver&ograve; &agrave; minori impul&longs;u &aelig;qua <lb/>li velocitate mouetur minor, erit velocitas in minori &aelig;&shy;<lb/>qualis velocitati majoris &agrave; plag&agrave; necdum perfect&agrave;: im&shy;<lb/>pul&longs;us ergo reliquus, qui necdum percu&longs;sit, motum con&shy;<lb/>tinuabit. Si ergo globus major in motu percutiat mi&shy;<lb/>norem &amp;c. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Pori&longs;ma VIII.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Si globus major in motu percutiat minorem, hal&eacute;at ver&ograve; minor <lb/>ad majorem eandem rationem, quam habet ad &longs;uum impul&longs;um, mi&shy;<lb/>nori reflexo quie&longs;cit major.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>MInore m<gap/>quidem globem &agrave; majori reflecti con&longs;tat, <lb/>propterea qu&oacute;d ex liujus plag&agrave; impul&longs;us quidem &aelig;&shy;<lb/>qualis, maior autem velo citas in minori con&longs;e quatur: &agrave;t <lb/>ver&ograve; globum maiorem &acirc; percu&longs;sione quie&longs;cere, c&ugrave;me-
<pb/>andem habet rationem minor ad hunc, quam habet ad <lb/>&longs;uum impul&longs;um, ita o&longs;tendemus: motus non ni&longs;i ab ex&shy;<lb/>ce&longs;&longs;u fit maioris; at ver&ograve; impul&longs;us ex ill&agrave; plag&agrave;, quam in&shy;<lb/>ducit minor in maiori, non maior &longs;ed &aelig;qualis e&longs;t eiu&longs;&shy;<lb/>dem grauitati, ex &longs;uppo&longs;itione; non ergo ex illo impul&shy;<lb/>&longs;u moueri pote&longs;t major. Quia ver&ograve; &agrave; percu&longs;sione exol&shy;<lb/>uitur, minor autem, quam ut mouere po&longs;sit, impul&longs;us <lb/>regeneratur, quie&longs;cet ex ill&agrave; plag&agrave; globus maior. </s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXVIII.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>C&ugrave;m centrum grauitatis cadit extra lineam hypomochlij, motus <lb/>in illam partem, in qu&agrave; e&longs;t centrum, reflectit.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>OCcurrat globus <emph type="italics"/>dcg<emph.end type="italics"/> plano <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> non perpen di culari&shy;<lb/>ter, &longs;ed ex obliquo, faciens angulum incidenti&aelig; <emph type="italics"/>adc<emph.end type="italics"/><lb/>acutum, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; linea <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ducta per contactum linea hypo&shy;<lb/>mochlii, &amp; motui centri parallela, centrum ver&ograve; <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> extra <lb/>lineam hypomochlii: dico ex puncto contactus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> mo&shy;<lb/>tum reflexum fieriin illam partem, in qu&acirc; e&longs;t centrum <emph type="italics"/>e.<emph.end type="italics"/><lb/>Quia enim motus &amp; plaga ad motum fit centri: <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> <lb/>ver&ograve; <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> plano occurrrit per lineam <emph type="italics"/>ed,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; maior re&longs;i&longs;ten <lb/>tia in plano quam impul&longs;us, erit motus reflexus ad partes <lb/>oppo&longs;itas illi plag&aelig;, ac proinde in partem in qu&agrave; e&longs;t cen&shy;<lb/>trum. </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXIX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Motus reflexus fit per lineam parallelam illi line&aelig;, qu&aelig; cum line&agrave; <lb/>perpendiculari ad contactum angulum con&longs;tituit in centro, cujus &longs;i&shy;<lb/>nus e&longs;t &aelig;qualis interuallo inter centrum grauitatis &amp; lineam hy&shy;<lb/>pomochlij.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IN e&agrave;dem figur&agrave; ducatur ex <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> centro grauitatis &longs;eu im&shy;<lb/>pul&longs;us linea <emph type="italics"/>ef<emph.end type="italics"/> perpendieularis ad lineam hypomo&shy;<lb/>chlii <emph type="italics"/>cd,<emph.end type="italics"/> &amp; linea <emph type="italics"/>eg<emph.end type="italics"/> faciens cum line&agrave; <emph type="italics"/>dh<emph.end type="italics"/> perpendiculari <lb/>ad contactum in eodem centro <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> angulum <emph type="italics"/>heg,<emph.end type="italics"/> cuius &longs;i&shy;<lb/>nus <emph type="italics"/>hg<emph.end type="italics"/> &longs;it &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>fe<emph.end type="italics"/> interuallo inter centrum gra&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig31"></arrow.to.target><lb/>uitatis <gap/> &amp; lineam hypomochlii: dico motum reflexum <lb/>fieri per lineam <emph type="italics"/>di<emph.end type="italics"/> parallelam line&aelig; <emph type="italics"/>eg.<emph.end type="italics"/> Quia enim cen&shy;<lb/>trum grauitatis, dum &longs;u&agrave; mole ferit planum in puncto <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/>
<pb/>per lineam <emph type="italics"/>ed<emph.end type="italics"/> &longs;e ip&longs;um veluti partitur: illa quidem pars <lb/>qu&aelig; hypomochlio in&longs;i&longs;tit, at&queacute;; <expan abbr="ill&atilde;m">illamm</expan> plagam inducit, ea&shy;<lb/>dem vi&agrave;, qu&aacute; impulit, &amp; impul&longs;u &aelig;quali retro agitur: re&shy;<lb/>liqua ver&ograve;, qu&aelig; cum centro extra hypomochlium ca&shy;<lb/>dit, per lineam fertur <emph type="italics"/>ek<emph.end type="italics"/> parallelam line&aelig; <emph type="italics"/>db,<emph.end type="italics"/> propterea <lb/>qu&oacute;d h&aelig;c &longs;it proxima motui grauitatis ab hypomo&shy;<lb/>chlio impedit&aelig;. Quia ergo motus <emph type="italics"/>eh.ek,<emph.end type="italics"/> quibus cen&shy;<lb/>trum grauitatis agitur, &longs;ecund&uacute;m quid &longs;unt contrarii, <lb/>propterea qu&oacute;d angulus <emph type="italics"/>hek<emph.end type="italics"/> &longs;it minor duobus rectis, e&shy;<lb/>rit motus mixtus per lineam mediam inter <emph type="italics"/>eh<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>ek,<emph.end type="italics"/> cu&shy;<lb/>jus interuallum determinat &longs;inus complementi inclina&shy;<lb/>cionis, in ratione quam habent impul&longs;us per Prop; 31. e&longs;t <lb/>autem interuallum <emph type="italics"/>fe,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t &longs;inus <emph type="italics"/>dm<emph.end type="italics"/> anguli <emph type="italics"/>dem,<emph.end type="italics"/> men&shy;<lb/>&longs;ura grauitatis extra hypomochlium; linea vero <emph type="italics"/>fd<emph.end type="italics"/> &longs;inus <lb/>anguli reliqui men &longs;uraillius, qu&aelig; hypomoch&longs;io in&longs;i&longs;tit <lb/>grauitatis: &longs;i fiat ut <emph type="italics"/>fd<emph.end type="italics"/> ad <emph type="italics"/>ef,<emph.end type="italics"/> ita <emph type="italics"/>kg<emph.end type="italics"/> &longs;inus complementi an <lb/>guli <emph type="italics"/>heg<emph.end type="italics"/> ad<emph type="italics"/>hg<emph.end type="italics"/> &longs;inum complementi anguli <gap/>it li&shy;<lb/>nea <emph type="italics"/>eg<emph.end type="italics"/> linea motus mixti ex <emph type="italics"/>eh<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>e<gap/><emph.end type="italics"/> per Prop: 31. Vel &longs;ic <lb/>motus reflexus fit per lineam <emph type="italics"/>de<emph.end type="italics"/> perpendicu<gap/>arem ad <lb/>contactum; inclinatio autem motus reflexi augetur in <lb/>ratione interualli inter centrum grauitatis &amp; hypomo&shy;<lb/>chlium: Si igitur fiat ut &longs;inus totus nimirum motus re&shy;<lb/>flexus, ad men&longs;uiam hujus interu&agrave;ll<gap/>, hoc e&longs;t grau<gap/>atem <lb/>extra hypomochlium, ita linea motus <emph type="italics"/>eh<emph.end type="italics"/> &longs;inus nimirum <lb/>anguli <emph type="italics"/>hek,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t &longs;inus totus ad &longs;inum <emph type="italics"/>hg<emph.end type="italics"/> anguli incli-
<pb/>nationis, erit eadem linea <emph type="italics"/>eg<emph.end type="italics"/> motus mixti. Quia ergo <lb/>mobile mouetur ad motum &longs;ui centri, erit motus ex <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/><lb/>reflexus per lineam parallelam illiline&aelig;, qu&aelig; cum line&agrave; <lb/>perpendiculari ad contactum angulum con&longs;tituit in <lb/>centro, cujus &longs;inus e&longs;t &aelig;qualis interuallo inter centrum <lb/>grauitatis &amp; lineam hypomochlij. </s></p>
<figure id="fig31"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXX.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Anguli incidenti&aelig; &amp; reflexionis &longs;unt inter &longs;e &aelig;quales.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVia enim duo latera <emph type="italics"/>eh.bg<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>ehg<emph.end type="italics"/> &aelig;qualia <lb/>&longs;unt duobus lateribus <emph type="italics"/>ef. fd<emph.end type="italics"/> trianguli <emph type="italics"/>efd,<emph.end type="italics"/> &amp; angu&shy;<lb/>lus, qui adjacet uni &aelig;qualium laterum, rectus, erunt tri&shy;<lb/>angula &aelig;qualia, &amp; angulus <emph type="italics"/>fde<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>heg<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis: e&longs;t <lb/>autem angulo <emph type="italics"/>heg<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis angulus <emph type="italics"/>edi<emph.end type="italics"/> ob parallelas <emph type="italics"/>eg. <lb/>di<emph.end type="italics"/>; idem ergo angulus <emph type="italics"/>edi<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis angulo <emph type="italics"/>fde:<emph.end type="italics"/> &longs;unt <lb/>ver&ograve; duo <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; anguli <emph type="italics"/>a.de.bde<emph.end type="italics"/> inter le &aelig;quales, nimi&shy;<lb/>rum recti; ablatis ergo duobus angulis <emph type="italics"/>fde.edi<emph.end type="italics"/> &aelig;quali&shy;<lb/>bus, erunt anguli reliqui <emph type="italics"/>adf.bdi,<emph.end type="italics"/> anguli nimirum inci&shy;<lb/>denti&aelig; &amp; reflexionis inter &longs;e &aelig;quales. Priu&longs;quam de mo <lb/>tu reflexo finiamus, unum <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; alterum Problema pro <lb/>corollario adducemus, quorum &longs;olutio magis difficilis <lb/>habetur, ex ijs autem, qu&aelig; hactenus &longs;unt demon&longs;trata, <lb/>facil&egrave; di&longs;&longs;oluuntur. Sit ergo </s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Tribus globis in <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; di&longs;tantia extra lineam rectam a&longs;&longs;um <lb/>ptis, punctum determinare in globo &longs;ecundo, &agrave; quo reflexus primus <lb/>percutiat tertium.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>IN figur&agrave; &longs;ubiect&agrave; a&longs;&longs;umantur globi <emph type="italics"/>s.p.r.<emph.end type="italics"/> in di&longs;tanci&acirc; <lb/><emph type="italics"/>sp.pr.rs:<emph.end type="italics"/> <expan abbr="oporteat&qacute;">oporteatque</expan>; in globo <emph type="italics"/>p<emph.end type="italics"/> punctum determina&shy;<lb/>re, ad quod globus <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> allidens, <expan abbr="inde&qacute;">indeque</expan>; reflexus percutiat <lb/>globum <emph type="italics"/>r.<emph.end type="italics"/> Tangant illos globos line&aelig; <emph type="italics"/>ac. bd<emph.end type="italics"/> in punctis <lb/><emph type="italics"/>a.c. b.d,<emph.end type="italics"/> &amp; diuidantur bifariam in punctis <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>f;<emph.end type="italics"/> &agrave; quibus in <lb/>circulum <emph type="italics"/>p<emph.end type="italics"/> excurrant line&aelig; rect&aelig; <emph type="italics"/>eg.fg.<emph.end type="italics"/> &longs;e interlecantes <lb/>in puncto reflexionis <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> eo modo, quo docent Optici in&shy;<lb/>uento, &amp; producantur <expan abbr="utrin&qacute;">utrinque</expan>; in <emph type="italics"/>k.l,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>h. i;<emph.end type="italics"/> dico <expan abbr="punct&utilde;">punctum</expan> <lb/><emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e illud pnnctum, &acirc; quo globus <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> reflexus percutiat <lb/>globum<emph type="italics"/>r.<emph.end type="italics"/> Quia enim angulus <emph type="italics"/>egd<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>fgc<emph.end type="italics"/> per con&shy;<lb/>&longs;tructionem, &amp; angulus <emph type="italics"/>egh<emph.end type="italics"/> angulo <emph type="italics"/>fgk<emph.end type="italics"/> ad verticem e&longs;t <lb/>&aelig;quali<emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/>; ablatis ex his illis erunt anguli reliqui <emph type="italics"/>hgd. kge<emph.end type="italics"/><lb/>&aelig;quales: linea ergo &longs;ubten&longs;a <emph type="italics"/>hg<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis line&aelig; <emph type="italics"/>kg.<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>quia linea <emph type="italics"/>fd<emph.end type="italics"/> line&aelig; <emph type="italics"/>fb,<emph.end type="italics"/> &amp; angulus <emph type="italics"/>dfg<emph.end type="italics"/> e&longs;t &aelig;qualis angulo <lb/><emph type="italics"/>bfn,<emph.end type="italics"/> erit corda <emph type="italics"/>gh<emph.end type="italics"/> &aelig;qualis cord&aelig;<emph type="italics"/>ni.<emph.end type="italics"/> Similiter o&longs;tende&shy;<lb/>mus cordam <emph type="italics"/>gk<emph.end type="italics"/> &aelig;qualem cord&aelig; <emph type="italics"/>ml.<emph.end type="italics"/> Ducatur ergo per <lb/>contactum &acirc; centro <emph type="italics"/>p<emph.end type="italics"/> linea <emph type="italics"/>pq,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>, ex <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> circulus de&shy;<lb/>&longs;cribatur &aelig;qualis circulo<emph type="italics"/>s,<emph.end type="italics"/> tangens priorem in <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="agatur&qacute;">agaturque</expan>; <lb/>linea <emph type="italics"/>qr<emph.end type="italics"/> parallcla line&aelig; <emph type="italics"/>gi<emph.end type="italics"/>: qu&ograve;d &longs;i ergo globus <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> motu &longs;ui 
<pb/>centri de&longs;cribat lineam <emph type="italics"/>sq,<emph.end type="italics"/> de&longs;cribet punctum <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> motu <lb/>&longs;imili lineam <emph type="italics"/>mg<emph.end type="italics"/> illi parallelam, <expan abbr="tanget&qacute;">tangetque</expan>; globus <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> <expan abbr="glob&utilde;">globum</expan> <lb/><emph type="italics"/>p<emph.end type="italics"/> in puncto <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/>: dico punctum <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> per lineam <emph type="italics"/>gi,<emph.end type="italics"/> cen&shy;<lb/>trum ver&oacute; <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> per lineam <emph type="italics"/>qr<emph.end type="italics"/> illi parallelam reflecti. Erit <lb/>enim <emph type="italics"/>gy<emph.end type="italics"/> linea hypomochlir, ad quam ex <emph type="italics"/><expan abbr="q.">que</expan><emph.end type="italics"/> cadat linea <lb/>
<arrow.to.target n="fig32"></arrow.to.target><lb/>perpendicularis <emph type="italics"/>qt,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; huic &aelig;qualis &longs;umatur in line&acirc; <lb/>motus centri <emph type="italics"/>qz,<emph.end type="italics"/> &agrave; cujus termino <emph type="italics"/>z<emph.end type="italics"/> ducta linea perpendi&shy;<lb/>cularis &longs;ecabit circulum in puncto <emph type="italics"/>x,<emph.end type="italics"/> per quod tran&longs;it li&shy;<lb/>nea motus reflexi per Prop 39. tribus erg&ograve; globis extra <lb/>lineam rectam a&longs;&longs;umptis punctum determ inauimus in 
<pb/>globo &longs;ecundo, &agrave; quo reflexus primus tangit tertium: <lb/>quod erat faciendum. Secundum Problema. </s></p>
<figure id="fig32"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>DE MOTV REFLEXO <expan abbr="LAPILLOR&utilde;">LAPILLORum</expan> EX AQVA.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVi obliqu&egrave; incidentes illam minim&egrave; findunt, <lb/><expan abbr="ne&qacute;ue">neque</expan> merguntur; ver&ugrave;m inde reflexi, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ite&shy;<lb/>rum relap&longs;i reciproc&agrave; alli&longs;ione, &amp; reli&longs;ione &longs;altu quodam <lb/>progredi videntur. E&longs;t autem prima difficultas, quam <lb/>ob rem huju&longs;modi lapilli, <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; violenti&agrave; projecti, <lb/>aquam molli&longs;simam non perrumpant, in qu&acirc; etiam pul&shy;<lb/>ui&longs;culus &amp; leui&longs;sim&aelig; arenul&aelig; &longs;u&agrave; grauitate &longs;idunt. Se&shy;<lb/>cunda qu&agrave; ratibne &acirc; prim&acirc; reflexione alias inducant pla&shy;<lb/>gas non perpendiculares: conuer&longs;io enim illa motus vi&shy;<lb/>detur non ni&longs;i &acirc; grauitate na&longs;ci, quo modo in omnibus <lb/>projectis fieri con&longs;tat: at ver&ograve; grauitas non ni&longs;i per line&shy;<lb/>am mouet perpendicularem. In figur&agrave; &longs;ubject&agrave; lapillus <lb/>&longs;eu globulus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &acirc; percu&longs;sione obliqu&agrave; <emph type="italics"/>ba<emph.end type="italics"/> reflectit in <emph type="italics"/>k<emph.end type="italics"/>: in <lb/>de ver&ograve; non perpendiculariter in <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> ver&ugrave;m obliqu&egrave; rela&shy;<lb/>bitur in <emph type="italics"/>l,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="noua&qacute;">nouaque</expan>; illat&agrave; &amp; relat&acirc; plag&agrave; reflectit in <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/>: &longs;imi&shy;<lb/>liter ex <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>u,<emph.end type="italics"/> &amp; ex <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>x<emph.end type="italics"/> ad nouam &longs;e ex obliquo vibrat <lb/>plagam. Hujus autem &longs;olutio pendet ex his, qu&aelig; de mo <lb/>tu reflexo &acirc; nobis &longs;unt dicta. Quia enim percu&longs;sio fit &aacute; <lb/>centro, magnitudo autem plac&aelig; ab hypomochlio deter&shy;<lb/>minatur; qu&oacute; enim major pars hypomochlio occurrit, <lb/>c&oacute; majorem plagam inducit, unde ictus graui&longs;simus per 
<pb/>pendiculatis; propterea qu&oacute;d cum centro part&egrave;s omnes <lb/>coincidunt, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; in illam plagam cooperantur: qu&oacute; ve&shy;<lb/>r&ograve; ictus magis e&longs;t obliquus, c&oacute; minorem plagam infert. <lb/>Quia ergo lapilli obliqu&egrave; incidentes non ni&longs;i parte exi&shy;<lb/>gu&agrave; feriunt, major autem vis extra hypomochlium ca&shy;<lb/>dit. <expan abbr="ob&longs;tat&qacute;">ob&longs;tatque</expan>; qu&ograve; min&ugrave;s illa &longs;uo fulcro innitatur; inde fit <lb/>ut non mergantur, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; findant quantumuis mollem a&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig33"></arrow.to.target><lb/>quam. In globulo enim <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &longs;ola pars <emph type="italics"/>dic<emph.end type="italics"/> hypomochlio oc <lb/>currit, reliqua <emph type="italics"/>dghci<emph.end type="italics"/> cum centro <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> extra hypomochli&shy;<lb/>um cadit, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ab ill&acirc; plag&agrave; idem mobile abducit. Quia <lb/>ver&ograve; minor e&longs;t plaga, quam ut perrum pat; recipiet &agrave; per <lb/>cu&longs;&longs;o &aelig;qualem, qua re&longs;iliat, plagam, ac proinde mino <lb/>rem, quam ut impul&longs;um producatilli &aelig;qualem, quo cen <lb/>trum mouetur. Motus erg&ograve; reflexus e&longs;t mixtus ex motu 
<pb/>centri <emph type="italics"/>ag<emph.end type="italics"/> &agrave; prim&agrave;, &amp; motu <emph type="italics"/>af<emph.end type="italics"/> &agrave; plag&acirc; &longs;ecund&agrave;, linea <emph type="italics"/>v<emph.end type="italics"/>er&ograve; <lb/>motus teflexi <emph type="italics"/>ah<emph.end type="italics"/> per Prop: 39. quia ergo minor impul&longs;us <lb/>&agrave; reflexione, impul&longs;u, quo centrum agitur, deficiet pri&shy;<lb/>&ugrave;s, <expan abbr="illo&qacute;">illoque</expan>; deficiente motum continuabit major impul&shy;<lb/>lus; &amp; priu&longs;quam &longs;ui juris &longs;it, line&agrave; motus mixti &longs;inuo&shy;<lb/>&longs;&egrave;, quomodo grauia &agrave; motu violento, &longs;e abducet; inde <lb/>per tangentem arcus jam deficientis, ac proinde ex obli&shy;<lb/>quo &longs;e deuoluet, ut nou&agrave; illat&agrave; &amp; relat&agrave; plag&acirc; &longs;e rur&longs;um <lb/>attollat. Quia ver&ograve; illo cur&longs;u &amp; recur&longs;u virtus elangue <lb/>&longs;cit, quantumuis &aelig;quali parte feriat, minor tamen &acirc; per&shy;<lb/>cu&longs;sione &longs;ecund&acirc; fit plaga, quam ut motus inde reflexus <lb/>&longs;it &aelig;qualis primo: inde eigo fit ut &agrave; &longs;ecund&agrave; percu&longs;sione <lb/>in <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/> minor &longs;it altitudo motus reflexi in <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/>; &amp; in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> minor <lb/>qu&agrave;m in <emph type="italics"/>m,<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quou&longs;&qacute;">quou&longs;que</expan>; demum motus centri &agrave; percu&longs;sioni&shy;<lb/>bus iteratis exoluatur: aut quia minor in fine altitudo <lb/>motus reflexi, quam diameter illius lapilli &longs;eu globuli, <lb/>ob aquam motui reluctantem ict us emoritur; <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; inde <lb/>fit, qu&ograve;d in fine motus ab huju&longs;modi lapillis aqua di&longs;per <lb/>gatur: &agrave; <emph type="italics"/>p<emph.end type="italics"/> enim in <emph type="italics"/>q<emph.end type="italics"/> reflexus motus, ob altitudinem dia&shy;<lb/>metro minorem, viam incedit <emph type="italics"/>pq<emph.end type="italics"/> ob aqu&aelig; grauitatem <lb/>magis impeditam. Non &longs;ol&uacute;m ver&ograve; in aqu&agrave; ex huju&longs;mo&shy;<lb/>di ictu obliquo fiunt repercu&longs;siones, verum in <expan abbr="quocun&qacute;">quocunque</expan>; <lb/>alio plano min&ugrave;s tamen &longs;en&longs;ibiles: cujus ratio e&longs;t mol&shy;<lb/>lities aqu&aelig;, qu&aelig; pre&longs;&longs;a rea&longs;&longs;urgit, <expan abbr="ictu&qacute;">ictuque</expan>; geminato ferit. <lb/><expan abbr="Ita&qacute;">Itaque</expan>; videmus pilas lu&longs;orias magis re&longs;ilire, qu&aelig; &acirc; plag&agrave; ce 
<pb/>duntin &longs;e ip&longs;as, &amp; veluti complanantur, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ita plagam <lb/>inducuntlatiorem; mox ver&ograve; &acirc; plag&acirc; impul&longs;u gemina&shy;<lb/>to rea&longs;&longs;urgunt: idem enim fit &longs;i<gap/>&egrave; planum, &longs;iu&egrave; mobile <lb/>eidem plano alli&longs;um e&agrave;ratione moucatur. Similes ictus <lb/>repetiti fiunt in cauo &longs;ph&aelig;rico, cujulmodi peluis: ab <lb/>
<arrow.to.target n="fig34"></arrow.to.target><lb/>uno enim puncto reflexus globus in alia porro offendit <lb/>&amp; allidit: ut &longs;iglobus ex <emph type="italics"/>l<emph.end type="italics"/> demittatur in peluim <emph type="italics"/>msbp,<emph.end type="italics"/> a <lb/>puncto <emph type="italics"/>m<emph.end type="italics"/> ad angulos reflectit &aelig;quales in <emph type="italics"/>n,<emph.end type="italics"/> ex<emph type="italics"/>n<emph.end type="italics"/> ver&ograve; in <lb/><emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> ex <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> in <emph type="italics"/>o,<emph.end type="italics"/> tum in <emph type="italics"/>p,<emph.end type="italics"/> &agrave; quo extra peluim reflectit in <emph type="italics"/><expan abbr="q.">que</expan><emph.end type="italics"/> <expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <lb/>ex <emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/> delap&longs;us in <emph type="italics"/>s<emph.end type="italics"/> maiori angulo reflectens, ob cordas ma <lb/>iores, pauciores inducit plagas. Ex <emph type="italics"/>z<emph.end type="italics"/> demum in <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> refle&shy;<lb/>xus quia nullibi offendit, quemadmodum <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; in linea <lb/>perpendiculari <emph type="italics"/>ab,<emph.end type="italics"/> nullam pr&aelig;terea inducit plagam. <lb/>Tertium Problema. </s></p>
<pb/>
<figure id="fig33"></figure>
<figure id="fig34"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>DE REFLEXIONE MOTVS CIRCVLARIS.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s>VT &longs;i duo globi ab eodem hypomochlio filo &longs;u&longs;pen&longs;i, <lb/>&amp; in &longs;uam &longs;tationem recurrentes &longs;e percutiant in il&shy;<lb/>lo motu. Quia enim hic motus di&longs;cedit &agrave; line&agrave; rect&agrave;, per <lb/>quam ducit impul&longs;us, nece&longs;&longs;e alio modo reflexionem fi&shy;<lb/>eri, qu&aacute;m in motu recto. Mouetur autem vel unus tan&shy;<lb/>tum, vel <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>;, ac proinde hic illum percutit aut quies <lb/>centem, aut commotum; &amp; &longs;iquidem percu&longs;sio fiat in <lb/>motu, <expan abbr="uter&qacute;">uterque</expan>; reflectit: Si ver&ograve; quie&longs;cit alter, interdum <lb/>reflectit ille qui percu&longs;sit, interdum in ip&longs;oictu emori&shy;<lb/>cur motus. Quod qua ratione fiat &longs;ubject&agrave; figur&aacute; pate&shy;<lb/>fiet. Percutiant erg&ograve; &longs;e duo globi <foreign lang="greek"><gap/>g</foreign> ab eodem hypomo <lb/>chlio <foreign lang="greek">a</foreign> &longs;u&longs;pen&longs;i in ip&longs;o motu, &amp; ducantur line&aelig; tangen&shy;<lb/>tes <foreign lang="greek">bo. qc</foreign> <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; his parallel&aelig; <foreign lang="greek">yi.yk</foreign> line&aelig; hypomochlij; in <lb/>line&agrave; autem, <foreign lang="greek">g</foreign> per <expan abbr="utrumq;">utrumque</expan> centrum duct&agrave;, &amp; <expan abbr="utrinq;">utrinque</expan> <lb/>protract&agrave; &longs;umatur <foreign lang="greek">gp</foreign> &aelig;qualis <foreign lang="greek">yl</foreign>, &amp; ex <foreign lang="greek">p</foreign> excitetur li&shy;<lb/>n&egrave;a perpendicularis <foreign lang="greek">pm</foreign>, er<gap/><expan abbr="tq;">tque</expan> linea <foreign lang="greek">gm</foreign>, &longs;i nihil impediat, <lb/>linea motus reflexi, per Prop: 39. motus nimirum mix&shy;<lb/>tus ex motu centri <foreign lang="greek">gw</foreign> &amp; motu &agrave; percu&longs;ione <foreign lang="greek">gn</foreign>. At ver&ograve; <lb/>huic motui ob&longs;tat funiculus, &agrave; quo globus detinetur, <lb/>qu&ograve; min&ugrave;s extra <expan abbr="peripheri&atilde;">peripheriam</expan> circuli euagetur. Quia ve&shy;<lb/>r&ograve; hic motus &agrave;re&longs;lexione &amp; motus &agrave; retractione funi&shy;<lb/>culi angulum ducunt <foreign lang="greek">agm</foreign> minorem duobus rectis, erunt <lb/>per definit: 5. &longs;ecund&ugrave;m quid contrarii, ac proinde inter 
<pb/>&longs;e mi&longs;cenrut. Motus erg&ograve; ex <expan abbr="utroq;">utroque</expan> mixtus &agrave; percu&longs;sio&shy;<lb/>ne reflectit. Simili modo o&longs;tendemus globum <gap/> refle&shy;<lb/>cti ex ill&agrave; plag&agrave;. Qu&ograve;d &longs;i globus <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> percutiat globum <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/><lb/>quie&longs;centem, &amp; minori filo &longs;u&longs;pen&longs;um, erit per Prop: 39 <lb/>linea motus reflexi <emph type="italics"/><expan abbr="aq.">aque</expan><emph.end type="italics"/> &amp; quia hic motus in partes oppo&shy;<lb/>
<arrow.to.target n="fig35"></arrow.to.target><lb/>&longs;itas tendit eiu&longs;dem line&aelig; rect&aelig;, per quam retrahitur ab <lb/>hypomochlio, erunt motus ab&longs;olut&egrave; contrarii: globus <lb/>erg&ograve; <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> &longs;i in illo &longs;itu percutiat <emph type="italics"/>b,<emph.end type="italics"/> &acirc; percu&longs;sione quie&longs;cet; <lb/>tant&ograve; ver&ograve; min&ugrave;s reflectet, quant&oacute; maior fuerit angu-
<pb/>lus <emph type="italics"/><gap/><expan abbr="aq.">aque</expan><emph.end type="italics"/> Si demum globus <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> percutiat globum <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> quie&shy;<lb/>&longs;centem &amp; longiori filo &longs;u&longs;pen&longs;um, erit linea motus re&shy;<lb/>flexi <emph type="italics"/>br<emph.end type="italics"/> ad ea&longs;dem partes cum retractione hypomo&shy;<lb/>chlii, propterea qu&ograve;d linea <emph type="italics"/>bp<emph.end type="italics"/> &longs;it motus centri, linea ve&shy;<lb/>r&ograve; <emph type="italics"/>bn<emph.end type="italics"/> motus &agrave; percu&longs;sione; globus ergo <emph type="italics"/>b<emph.end type="italics"/> percu&longs;&longs;o glo&shy;<lb/>bo <emph type="italics"/>a<emph.end type="italics"/> reflectet in illo &longs;itu &agrave; percu&longs;sione: Eadem via di&longs; <lb/>&longs;oluemus &amp; illam qu&aelig;&longs;tionem. </s></p>
<figure id="fig35"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>DE IN &AElig;QVALIVM PONDERVM LAPSV<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s>MAgnis motibus &amp; animorum contentionibus a <lb/>gitatam: dum hi quidem rationibus &longs;e tuentur, illi <lb/>ver&ograve; experienti&agrave; eos urgent, <expan abbr="errori&longs;&qacute;">errori&longs;que</expan>; marife&longs;ti reos p<gap/><lb/>ragunt. Quorum opinio vulgi applau&longs;u excepta pal&shy;<lb/>mam tulit, judice magis &longs;en&longs;u quam ratione. At ver&ograve; <lb/>qui opinantur in&aelig;qualia pondera &aelig;quali ap&longs;u ruere, <lb/>videntur magis id, quod motui per &longs;e ine&longs;t, attendi&longs;&longs;e, <lb/>impedimenta ver&ograve; motus, qu&aelig; ab extra fiunt, veluti du&shy;<lb/>bi&aelig; &longs;ortis neglexi&longs;&longs;e. Vt ver&ograve; hanc litem dirimamus, <lb/>memori&aacute; repetendum id, quod Prop: 37. notabili 4. di&shy;<lb/>ximus, impul&longs;um deficere &agrave; plag&agrave; perfect<gap/>, partem ver&ograve; <lb/>hujus cum parte &aelig;quali plag&aelig; emori. Secundo &acirc; re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tenti&aacute; majori plagam induci majorem: propterea qu&ograve;d <lb/>percutiens magis tum immoratur. Tertio omnia cor&shy;<lb/>pora re&longs;i&longs;tere diui&longs;ioni, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; e&oacute; magis, qu&oacute; major e&longs;t vir-
<pb/>tus illarum partium unitiua, ut Prop: 1. dictum: quan&shy;<lb/>tumuis ergo a&euml;r natur&aacute; &longs;u&aacute; &longs;it fluidus, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; omni <lb/>aur&aacute; mobilis, non tamen <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>, violenti&aacute;, ac proinde <lb/>non <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; plag&agrave; findi pote&longs;t. Quar&shy;<lb/>to majorem diui&longs;ionem fieri &agrave; majori plag&agrave;; mult&uacute;m e&shy;<lb/>nim a&euml;ris non eadem facilitate mouemus, <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; eadem <lb/>velocitate parte ferri latiore, quam in mucronem tenua&shy;<lb/>ta hunc penetramus. His &longs;uppo&longs;itis: dico 1. motum qua <lb/>tenus &agrave;grauitate procedit eiu&longs;dem &longs;peciei &longs;eu gradus, e&agrave;&shy;<lb/>dem celeritate fieri in omnibus, quantumuis mole, figu <lb/>r&agrave;, pondere &agrave; &longs;e differant: ratio, quia ut mobile mouea&shy;<lb/>tur, non quilibet impul&longs;us, &longs;ed proportionatus e&longs;&longs;e debet <lb/>ad illud mobile; ab eadem ergo proportione eadem ve&shy;<lb/>locitas motus: at ver&oacute; impul&longs;us, quo totum mobile mo&shy;<lb/>uetur, eandem rationem habet ad illud mobile, quam &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;sis illius impul&longs;us ad &longs;emi&longs;&longs;em, &amp; triens ad trientem <lb/>eju&longs;dem mobilis; eadem ergo velocitas motus. Quod <lb/>idem de qualibet particul&aacute;, <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; fact&aacute; diui&longs;ione, di&shy;<lb/>cendum; non min&ugrave;s enim extra illud mobile, quam in <lb/>mobili, &amp; alijs conjunct&aelig; &longs;uo inpul&longs;u mouentur. Dices <lb/>virtus collecta e&longs;t fortior &longs;e ip&longs;&agrave; di&longs;per&longs;&agrave;: major ergo im <lb/>pul&longs;us in partibus unitis, quam extra illam unionem. Re <lb/>&longs;pondeo illud axioma non in omnibus valere, &longs;ed tan&shy;<lb/>tum in ordine ad actionem, qu&aelig; extra illud &longs;ubjectum <lb/>terminatur; ita enim lux alteri conjuncta lumen longi-
<pb/>&ugrave;s protendit, nihilo ex illa conjunctione luce auct&agrave;: ita <lb/>ergo impul&longs;us partium unitarum licet magis percutiat, <lb/>non tamen in ordine ad motum, quo illius &longs;ubjectum <lb/>fertur, magis inuale&longs;cit, quemadmodum c&ugrave;m plures &longs;i&shy;<lb/>mul vocem attollunt, licet magis audiatur, non tamen <lb/>exaliorum vociferatione &longs;ingulorum clamor facilitatur. <lb/>Plura qu&aelig; pro hac &longs;ententi&agrave;, &amp; <expan abbr="c&otilde;tra">contra</expan> afferri po&longs;&longs;unt, &longs;uo <lb/>loco dicemus; nunc ver&ograve; dato e&longs;&longs;e veram, illam in&aelig;qua&shy;<lb/>litatem motus con&longs;tare, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; ex ali&agrave; radice na&longs;ci paucis o&shy;<lb/>&longs;tendemus. Dico &longs;ecund&ograve;, illam in&aelig;qualitatem motus, <lb/>quo in&aelig;qualia pondera mouentur, e&longs;&longs;e &agrave; medio, in quo <lb/>fit motus; <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; illa corpora, quorum grauitas &longs;eu impul&shy;<lb/>&longs;us majorem rationem habet ad &longs;uam plagam, veloci&ugrave;s <lb/>moueri. Quia enim a&euml;r re&longs;i&longs;tit diui&longs;ioni ex notabili 3. <lb/>erit plaga ad men&longs;uram hujus re&longs;i&longs;tenti&aelig;; deficiet erg&ograve; <lb/>impul&longs;us, ac proinde velocitas motus in e&agrave; ratione, in <lb/>qu&acirc; magnitudo plag&aelig;: igitur ut plaga ad plagam, ita ve&shy;<lb/>locitatis decrementum. At ver&ograve; grauitas illorum cor&shy;<lb/>porum majorem rationem habet, quam illorum plaga: <lb/>&longs;it enim globus <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> ad globum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> in ratione dupl&agrave;, <expan abbr="erit&qacute;">eritque</expan>; <lb/>illorum plaga &aelig;qualis circulo maximo &longs;u&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, pro <lb/>pterea qu&oacute;d plaga inducitur non ni&longs;i &agrave; parte inferiore, <lb/>qu&aelig; a&euml;rem findit, &amp; cui &longs;oli a&euml;r re&longs;i&longs;tit: habet autem cir&shy;<lb/>culus maximus &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;eu globi in ratione dupl&agrave; ad ali&shy;<lb/>am &longs;ph&aelig;ram, minorem rationem, qu&aacute;m duplam, ad hu-
<pb/>jus circulum maximum; globus ergo major plagam in&shy;<lb/>ducit minorem, qu&agrave;m ut &longs;it dupla ad plagam minoris <lb/>globi: ut &longs;i globus major &longs;it duarum lib: erit &longs;emi&longs;sis, id&shy;<lb/>e&longs;t lib: una, &aelig;qualis globo minori; hujus ver&ograve; plaga &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;sis plag&aelig; totius minor plag&acirc;tot&aacute; globi minoris. quia <lb/>erg&ograve; plaga tollit partem &longs;ibi &aelig;qualem, maius erit decre <lb/>mentum velocitatis in libr&agrave; un&agrave;, dum extra illud totum, <lb/>&longs;eu globum maiorem &amp; per &longs;e, ide&longs;t in globo minori mo <lb/>uetur. Et quia in medio &longs;imilari eadem plaga continu&shy;<lb/>atur, eadem ratio erit decrementi qu&aelig; interualli; ut &longs;i in <lb/>toto motu deficiat cubitus unus, deficiet in &longs;emi&longs;&longs;e hu&shy;<lb/>jus motus illius &longs;emi&longs;sis: <expan abbr="atq;">atque</expan> inde ratio con&longs;tat, quam ob <lb/>rem &agrave; principio motus in&aelig;qualia pondera &longs;imul ferri <lb/><expan abbr="vide&atilde;tur">videantur</expan>, inde ver&ograve; magnis &agrave; &longs;e di&longs;iungi interuallis. Ma&shy;<lb/>l&egrave; ergo rationem huius in&aelig;qualitatis petunt &agrave; proporti&shy;<lb/>one illorum ponderum, qu&aelig; &aacute; ratione cre&longs;centis plag&aelig; <lb/>de&longs;umi debet; ablat&aacute; enim &aacute; grauitate &longs;eu impul&longs;u parte <lb/>&aelig;quali &longs;u&aelig; plag&aelig;, reliquus impul&longs;us dabit illam in&aelig;qua&shy;<lb/>lem velocitatem. Obiicies fieri non po&longs;s&egrave; ut eadem ratio <lb/>maneat plag&aelig; in illo motu in&aelig;quali continuat&aelig;, propte <lb/>rea qu&oacute;d a&euml;r percu&longs;&longs;us alium percutiat, <expan abbr="viamq;">viamque</expan> e&aacute; rati&shy;<lb/>one aperiat ruenti globo, plag&aelig; imminenti &longs;e <expan abbr="&longs;ubduc&etilde;s">&longs;ubducens</expan>, <lb/>non aliter, qu&aacute;m c&ugrave;m ultro cedentem trudimus: <expan abbr="itaq;">itaque</expan> in <lb/>relap&longs;u globi maioris, quem ignis in &longs;ublime tulit, pri&shy;<lb/>u&longs;quam terram feriat, ab a&euml;ris percu&longs;sione hiatum in il-
<pb/>l&aacute; fieri quidam a&longs;&longs;eucrant. C&ugrave;m erg&ograve; a&euml;r ab illo ictu &longs;e <lb/>&longs;ubducat, nullam inducet plagam, nullum proinde velo&shy;<lb/>citatis decrementum; non aliter quam &longs;i globus per fi&longs;&shy;<lb/>&longs;uram muri tran&longs;uolet muro inoffen&longs;o. Deinde c&ugrave;m im <lb/>pul&longs;us continu&ograve; augeatur, erit continu&oacute; minor re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tia. Re&longs;pondeo aerem quidem impelli &amp; pr&aelig;currere, <lb/>ver&ugrave;m minori celeritate, qu&agrave;m ut plagam effugiat &aacute; ter&shy;<lb/>go h&aelig;rentem; major enim globi impetus, qu&acirc;m ut ab <lb/>aere fluido recipiatur: unde eadem re&longs;i&longs;tentia in a&euml;re per <lb/>forando, non min&uacute;s, qu&agrave;m &longs;i &longs;ecundo flumine elucte&shy;<lb/>mur motu velociori, qu&agrave;m &longs;it defluxus; non minore&shy;<lb/>nim difficultas in perrumpendo, quam &longs;i in aqu&agrave; fiat im&shy;<lb/>mot&agrave;. Deinde licet a&euml;r percu&longs;&longs;us &agrave; plag&agrave; &longs;e &longs;ubducat &amp; <lb/>pr&aelig;currat, alius tamen in locum plag&aelig; &longs;e in&longs;undit non <lb/>minori vi findendus: <expan abbr="ne&qacute;">neque</expan>; enim a&euml;r di&longs;cerpi pote&longs;t eo <lb/>modo, quo corpora magis den&longs;a, in quibus perruptis cor <lb/>pus magis &longs;ubtile interceptum viam pr&aelig;&longs;tat faciliorem; <lb/>ver&ugrave;m <expan abbr="quacun&qacute;">quacunque</expan>; plaga incidit, eadem a&euml;ris &longs;oliditas per&shy;<lb/>rumpenda. Ad &longs;ecundam rationem, dico velocitatem <lb/>motus continu&ograve; quidem augeri, ac proinde illam re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tentiam medij auct&agrave; velocitate facili&ugrave;s perrumpi; pro&shy;<lb/>pterea qu&oacute;d ablat&agrave; parte &aelig;quali major &longs;it exce&longs;&longs;us reli&shy;<lb/>quus: nego autem &acirc; velociori plag&agrave; minus e&longs;&longs;e decre&shy;<lb/>mentum. An non veloci&ugrave;s vectem deprimunt libr&aelig; 10. <lb/>aut 100, quam libra <emph type="italics"/>1?<emph.end type="italics"/> &amp; tamen granum unum aut deci-
<pb/>ma pars grani &aelig;qualem partem ex hoc, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>, ex illis tollit. <lb/>Ver&ugrave;m deceptio latet ob exiguitatem decrementi, que&shy;<lb/>madmodum &longs;i ad deprimendum libras 100. unum <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; <lb/>alterum granum apponas. Quia erg&ograve; retardatio motus <lb/>e&longs;t &agrave; medio, qu&oacute; medium magis re&longs;i&longs;tit diui&longs;ioni, e&oacute; mi&shy;<lb/>nor velocitas motus, major autem exce&longs;&longs;us tarditatis in <lb/>minori: propterea qu&oacute;d auct&aacute; re&longs;i&longs;tenti&aacute; eadem diffe&shy;<lb/>rentia in minori interuallo. E contra minuitur exce&longs; <lb/>&longs;us in medio magis raro; <expan abbr="ita&qacute;">itaque</expan>; &longs;i detur corpus infinit&aelig; ra&shy;<lb/>ritatis, cuiu&longs;modi vacuum, quia nulla re&longs;i&longs;tentia, nulla <lb/><expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; erit in&aelig;qualitas motus. Qu&ograve;d autem &agrave; &longs;ol&aacute; re&longs;i&shy;<lb/>&longs;tenti&agrave; medij procedat in&aelig;qualitas motus, ratio manife&shy;<lb/>&longs;ta: idem enim pondus &longs;e ip&longs;o veloci&uacute;s, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; cum alio <lb/>pondere <expan abbr="quocun&qacute;">quocunque</expan>; exce&longs;&longs;u majori, e&aacute;dem velocitate de&shy;<lb/>&longs;cendit, &longs;i rationem plag&aelig; &amp; re&longs;i&longs;tentiam medii in ill&acirc; <lb/>
<arrow.to.target n="fig36"></arrow.to.target><lb/>proportione minu&agrave;s. Sit enim vas plumbeum, aut de <lb/>ali&agrave; materi&agrave; graui, form&aacute; dimidi&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuju&longs;modi <foreign lang="greek">bgd</foreign>
<pb/>habens cauitatem in parte &longs;uperiore, &amp; &agrave; plag&acirc; auer&longs;a, <lb/>centrum ver&ograve; grauitatis in <gap/> ne dum labitur &longs;e inuertat: <lb/>qu&oacute;d &longs;i ergo alium globum <expan abbr="quocun&qacute;">quocunque</expan>; exce&longs;&longs;u leuio&shy;<lb/>rem con&longs;tituas in ill&agrave; cauitate, e&aacute;dem cum illo va&longs;e ce&shy;<lb/>leritate fexetur. At ver&ograve; &longs;i in&aelig;qualitas motus e&longs;&longs;et <lb/>&agrave;grauitate, oporteret illud vas magis pondero&longs;um <lb/>pr&aelig;currere, globum ver&ograve; leuiorem attolli, &amp; longo po&longs;t <lb/>tergum interuallo relinqui. Obiicies gra uitas e&longs;t impul <lb/>&longs;us, impul&longs;us ver&ograve; per Prop: 2. motum producit &longs;ibi &aelig; <lb/>qualem; &agrave; majori erg&ograve; grauitate major, ac proinde velo&shy;<lb/>cior motus: qu&ograve;d &longs;i erg&ograve; libra una in <expan abbr="quin&qacute;">quinque</expan>; &longs;ecundis <lb/>per &longs;patium mouet cubitorum 100, mouebit hujus du&shy;<lb/>plum in eodem, vel &aelig;quali tempore per &longs;patium <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan>. <lb/>Deinde plaga inducitur ex motu; non enim manus &agrave; la&shy;<lb/>pide in e&agrave; quie&longs;cente, &longs;ed ubi iram ex motu concepit, vul <lb/>neratur: at ver&ograve; majus pondus &aelig;quali lap&longs;u magis vulne <lb/>rat, velocior ergo motus. Re&longs;pondeo grauitatem e&longs;&longs;e <lb/>impul&longs;um, &amp; velocitatem motus in e&aacute; ratione, in qu&aacute; e&longs;t <lb/>grauitas &longs;eu impul&longs;us; dupla ergo grauitas in eodem, vel <lb/>&aelig;quali tempore mouebit per &longs;patium duplum. At ver&ograve; <lb/>c&ugrave;m inferunt libras duas Vg: plumbi in dupl&agrave; ferri celeri <lb/>tate ad libram unam, falluntur; propterea qu&ograve;d illa gra&shy;<lb/>uitas in alio &longs;it &longs;ubiecto, cuius partes omnes &aelig;quali gra&shy;<lb/>uitate mouentur: &longs;icuti enim pars extra totum Vg. libra <lb/>una &acirc; &longs;ua grauitate mouetur cum tant&agrave; velocitate, ita 
<pb/>partes librarum decem, aut centum in toto unit&aelig; e&aacute;dem <lb/>velocitate <expan abbr="mou&etilde;tur">mouentur</expan> &aacute; &longs;u&aacute; <expan abbr="cuiq;">cuique</expan> propria grauitate. Qu&oacute;d <lb/>&longs;i grauitas librarum decem con&longs;tituatur in &longs;ubiecto uni&shy;<lb/>us libr&aelig;, tum ver&ograve; decupla velocitate mouebitur illud <lb/>&longs;ubiectum. Ni&longs;i erg&ograve; grauitas magis &longs;it inten&longs;a, nihil <lb/>proficiet ad velocitatem augendam illorum moles. <lb/>Qu&oacute;d autem maior grauitas plagam inducat maiorem, <lb/>ut &longs;i libr&aelig; decem percutiant libram unam, huius ratio <lb/>e&longs;t, quia totidem fiunt plag&aelig;, quot in maiori continen&shy;<lb/>tur partes &aelig;quales: quemadmodum &longs;i decem ictus &longs;i&shy;<lb/>mul inferantur, aut &longs;i priu&longs;quam vis emoriatur prioris <lb/>plag&aelig;, reliqu&aelig; &longs;equantur. Impul&longs;us erg&ograve; in illo &longs;ubie&shy;<lb/>cto minori &aacute; maiori percu&longs;&longs;o magis e&longs;t inten&longs;us. <expan abbr="Atq;">Atque</expan> <lb/>inde fit, qu&oacute;d globus minor accepta &agrave;maiori plaga pr&aelig;&shy;<lb/>currat; qu&oacute;d &longs;i enim globos <expan abbr="quoteunq;">quoteunque</expan> e&agrave; &longs;erie di&longs;po&shy;<lb/>nas, ut continu&ograve; maiorem minor &longs;equatur, percu&longs;&longs;o pri&shy;<lb/>mo videbis qua&longs;i uno impetu omnes ad motum conci&shy;<lb/>tari, ver&ugrave;m celeritate, pro ratione magnitudinis, in&aelig;&shy;<lb/>quali. </s></p>
<figure id="fig36"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Propo&longs;itio XXXXI.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema II.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Regulam con&longs;truere ad celeritatem &amp; tarditatem pul&longs;uum <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; <lb/>errore metiendam.<emph.end type="italics"/></s></p>
<pb/>
<p type="main">
<s>REgula b&aelig;c nullo apparatu, &longs;ed. hac arte &longs;implici <lb/>confit &longs;iue ex ligno, &longs;iue ex qualibet ali&agrave; materi&agrave;. Hu <lb/>ius longitudo <emph type="italics"/>ab<emph.end type="italics"/> unius cubiti, aut ad placitum: qu&oacute; enim <lb/>maior, e&ograve; plures differentias tarditatis indicabit: nam <lb/>ad velocitatem &longs;ummam indicandam qu&aelig;libet magni&shy;<lb/>tudo &longs;ufficit. Latitudo ver&ograve;, qu&aelig; cordam &longs;eu filum ca&shy;<lb/>piat cum numerorum notis eidem ad&longs;criptis. Filum <lb/>porro eo modo, quo fidibus aptatur; parte &longs;uperiore <lb/>trochle&acirc; ver&longs;atili conuo lutum, parte ver&ograve; inferiore fora <lb/>mine tran&longs;mi&longs;&longs;um, globulum habens dependentem, qui <lb/>eidem rectitudinem pr&aelig;&longs;tat &amp; pondus. Tota longitu&shy;<lb/>do regul&aelig;, qu&aelig; continetur inter foramen &amp; trochleam, <lb/>&aelig;qualiter &longs;ecetur in partes quotlibet Vg. 60, aut 100. <lb/>
<arrow.to.target n="fig37"></arrow.to.target><lb/>quas trochle&agrave; laxat&acirc; nodulus <emph type="italics"/>q,<emph.end type="italics"/> globulo interea de&longs;cen-
<pb/>dente, percurrit, <expan abbr="fuo&qacute;">fuoque</expan>; contactu quot eju&longs;modi &longs;egmen&shy;<lb/>ta contineat longitudo eju&longs;dem fili cum &longs;uo globulo &agrave; <lb/>foramine penduli, o&longs;tendit. C&ugrave;m ergo per dictum in&shy;<lb/>&longs;trumentum pul&longs;us celeritatem indagare voles, trochle&shy;<lb/>am ver&longs;ando filum e&ograve; <expan abbr="u&longs;&qacute;">u&longs;que</expan>; laxa, dum globulus in <emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> Vg. <lb/>aut <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> de&longs;cendat: quom ex <emph type="italics"/>g,<emph.end type="italics"/> in quo naturaliter &agrave; motu <lb/>quie&longs;cit, in <gap/> vel <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/> dimotum inde recurrere &longs;inas; in&shy;<lb/>terea, dum globulus per arcum <emph type="italics"/>cd<emph.end type="italics"/> ultra <expan abbr="citra&qacute;">citraque</expan>; <emph type="italics"/>g<emph.end type="italics"/> excurnt, <lb/><expan abbr="plure&longs;&qacute;">plure&longs;que</expan>; recur&longs;us facit, agitationem quidem arteri&aelig; ma&shy;<lb/>nu, motum ver&ograve; perpendiculi vi&longs;u explora, <expan abbr="at&qacute;">atque</expan>; unum <lb/>alteri compara. Qu&oacute;d &longs;i tardior arteri&aelig; motus, perpen&shy;<lb/>diculum trochle&aacute; laxat&aacute; producas, &longs;i celerior contrahas <lb/>&AElig;quato demum <expan abbr="utriu&longs;&qacute;">utriu&longs;que</expan>; motu, qu&aelig;nam &longs;it celeritatis <lb/>ratio, ex numerorum diui&longs;ione, quem nodulus cur<gap/> filo <lb/>depre&longs;&longs;us indicabit, facil&egrave; cogno&longs;ces. Quin &amp; quamli&shy;<lb/>bet mutationem ad &longs;ingula momenta ex collatione ad <lb/>huiu&longs;modi numeros fact&acirc; conijcies. Vbi ergo men&longs;u&shy;<lb/>ram pul&longs;us quam maxim&egrave; naturalis hac vi&agrave; deprehen&shy;<lb/>des: diui&longs;ionis interuallum, quod nodulus indicabit, <lb/>diligenter nom; ad cuius motum reliquos pul&longs;us com <lb/>parando illorum exce&longs;&longs;us &amp;, defectus facil&egrave; obrinebis. <lb/>Porro huiu&longs;modi <gap/> &amp; tardit tem pu. <lb/>&longs;uum <expan abbr="ab&longs;&qacute;">ab&longs;que</expan>; errore meti<gap/>i hac vi&agrave; o&longs;tendemus. Pul&longs;us in <lb/>ter &longs;e aut &longs;unt &aelig;quales, quorum eadem e&longs;t velocitas mo&shy;<lb/>tus, atque i&longs;dem fiunt momentis: aut in&aelig;quales, cele-
<pb/>ritate &amp; tarditate &agrave; &longs;e differentes, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> in&aelig;qualia &longs;unt <lb/>durationis momenta. Quia ergo motus perpendiculi <lb/>e&longs;t illorum men&longs;ura; erit quidem &aelig;qualium pul&longs;uum &aelig;&shy;<lb/>qualis, in&aelig;qualium ver&ograve; in&aelig;qualis in ea ratione, in qu&acirc; <lb/>velocitas pul&longs;uum. At ver&ograve; recur&longs;us &amp; excur&longs;us perpen <lb/>diculi ex eadem productione inter &longs;e &longs;unt &aelig;quales: pro&shy;<lb/>pterea qu&oacute;d perpendiculum ex quolibet puncto <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <lb/>circuli &aelig;quali tempore recurrit in &longs;uam &longs;tationem per <lb/>Prop: 24. &longs;unt autem excurius <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; inter &longs;e &aelig;quales per <lb/>Prop: 25. excur&longs;us ergo &amp; recur&longs;us in un&agrave; circulatione <lb/>&longs;imul &longs;umpti &longs;unt &aelig;quales excur&longs;ibus &amp; recur&longs;ibus o&shy;<lb/>mnium circulationum &longs;imul <expan abbr="quo&qacute;">quoque</expan>; &longs;umptis: &amp; quia uni <lb/>&aelig;qualium pul&longs;uum circulatio a&longs;&longs;umpta e&longs;t &aelig;qualis, e&shy;<lb/>runt reliqu&aelig; circulationes reliquis pul&longs;ibus &aelig;quales. <lb/>Motus ergo perpendiculi ex e&aacute;dem productione fili <lb/>metitur pul&longs;us inter &longs;e &aelig;quales. Quia ver&ograve; motus per&shy;<lb/>pendiculi per arcus &longs;imiles in&aelig;qualium circulorum ra&shy;<lb/>tionem habent ad &longs;e quam &longs;inus illorum arcuum, hoc e&longs;t <lb/>line&aelig; &longs;ubten&longs;&aelig; arcus dupli, per Prop: 25. ac proinde <lb/>quam habent motus per diametrum illorum circulo&shy;<lb/>rum per Prop: 15. motus autem per diametrum &longs;e habent <lb/>ut quadrata temporum per Prop: 12. Si &longs;umatur radix <lb/>quadrata illius proportionis, quam habent diametri ad <lb/>&longs;e, erunt in eadem ratione tempora motus, in qu&agrave; radices <lb/>quadrat&aelig;: ut &longs;i diameter maioris circuli ad diametrum 
<pb/>minoris circuli &longs;it quadrupla, huius radix quadrata, duo, <lb/>dabit tempus in ratione dupl&aacute;: &longs;i ergo motus per dia&shy;<lb/>metrum minoris circuli &longs;it unius minuti, erit motus ma&shy;<lb/>ioris diametri duorum minutorum. Sunt autem pro&shy;<lb/>ductiones fili &longs;emidiametri illorum circulorum, in qui&shy;<lb/>bus perpendiculum mouetur, &aelig;quales diui&longs;ionum in&shy;<lb/>teruallis, qu&aelig; globulus in productione fili percurrit: ea&shy;<lb/>dem ergo proportio interualli, qu&aelig; motus illornm cir&shy;<lb/>culorum. Quia ergo motus in&aelig;qualium circulorum <lb/>metiuntur pul&longs;us in&aelig;quales, eo&longs;dem metientur diui&longs;io&shy;<lb/>num interualla: ac proinde regulam con&longs;truximus ad <lb/>velocitatem &amp; tarditatem pul&longs;uum <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> errore metien <lb/>dam, quod erat faciendum. </s></p>
<figure id="fig37"></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Parergon.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Problema.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="italics"/>Horologium con&longs;truere, quod &longs;uo motu tempus numeret diui&longs;um <lb/>in partes minores, qu&agrave;m tertias unius &longs;ecundi.<emph.end type="italics"/></s></p>
<p type="main">
<s>QVanti u&longs;us &amp; utilitatis &longs;it tempus in qu&agrave;m minimas <lb/>partes diui&longs;um po&longs;&longs;e numerare, <expan abbr="nor&utilde;t">norunt</expan> A&longs;tronomi, <lb/>&amp; ex conatibus Tychonis Brahe &longs;atis con&longs;tat; qui ad hu <lb/><gap/>u&longs;modi horologia fabricanda nihil intentatum reliquit: <lb/>quam uis huius votum non ni&longs;i ad &longs;ecunda numeranda 
<pb/>le extendit. Aliquid ampli&ugrave;s damus: &amp; non mod&oacute; &longs;e&shy;<lb/>cunda, ver&ugrave;m etiam huius triente minorem partem nu&shy;<lb/>merabimus. Hotologium autem hoc nullis rotulis cir&shy;<lb/>cumagitur, nullis ponderibus libratur; ver&ugrave;m &longs;u&acirc; nati&shy;<lb/>u&acirc; grauitate, &agrave; qu&agrave;nu&longs;quam aberrat, ad normam pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;criptam agitatur: illud inquam idem, quod ad celerita&shy;<lb/>tem &amp; tarditatem pul&longs;uum metiendam paulo ante con&shy;<lb/>&longs;truximus. Huius enim pondus &agrave; filo pendulum &longs;uo <lb/>motu tempus in quotlibet partes diui&longs;um numerabit. <lb/>Qu&ograve;d autem hic motus minor e&longs;&longs;e po&longs;sit, qu&acirc;m tertia <lb/>pars unius &longs;ecundi, ita o&longs;ten demus: agitationes arteri&aelig;, <lb/>cuiu&longs;modi in me ip&longs;o numeraui, &longs;patio unius hor&aelig; fi&shy;<lb/>unt 4850. motus autem perpendiculi his &aelig;quales fiunt &acirc; <lb/>productione fili maiori qu&agrave;m digitorum 5. Quia ergo <lb/>motus circulorum &longs;unt in ratione &longs;uorum temporum, <lb/>quam habent diametri ad &longs;e duplicatam, per Prop: 28. &longs;i <lb/>&longs;umatur pars nona huius productionis pro &longs;emidiame&shy;<lb/>tro circuli, erit hic motus triplo velocior illo, ac proinde <lb/>huius recur&longs;us &longs;patio hor&aelig; unius 14550 mult&ograve; plures, <lb/>qu&agrave;m 10800 partes terti&aelig; unius &longs;ecundi. Et quia hic mo&shy;<lb/>tus bifariam &longs;ecari pote&longs;t in excur&longs;um &amp; recur&longs;um, fient <lb/>&longs;an&egrave; &longs;patio unius hor&aelig; partes 29100. Horologium erg&ograve; <lb/>con&longs;truximus, quod &longs;uo motu tempus numerat diui&longs;um <lb/>in partes minores qu&agrave;m tertias unius &longs;ecundi. Quia ta&shy;<lb/>men hic motus veloci&longs;simus ob paruitatem circelli mi-
<pb/>n&ugrave;s e&longs;t diuturnus, <gap/>ufficiet filum producere, <expan abbr="quou&longs;&qacute;">quou&longs;que</expan>; mo <lb/>tus perpendiculi &longs;ir &aelig;qualis uni&longs;ecundo. Quod quidem <lb/>hac ratione con&longs;equemur: &longs;umatur <expan abbr="qu&aelig;cun&qacute;">qu&aelig;cunque</expan>; produ&shy;<lb/>ctio fili, aliquant&oacute; tamen longior, qu&ograve; min&ugrave;s cit&ograve; &agrave; mo&shy;<lb/>tu conquie&longs;cat: <expan abbr="numerentur&qacute;">numerenturque</expan>; huius excur&longs;us per &longs;pati&shy;<lb/>um unius hor&aelig; quadrantis, &amp; &longs;int Vg. 300. <expan abbr="erunt&qacute;">eruntque</expan>; &longs;pa&shy;<lb/>tio hor&aelig; unius 1200. Qu&ograve;d &longs;i erg&ograve; fiat ut quadratum <lb/>temporis, nimirum trium &longs;ecundorum, ide&longs;t 9 ad 1, ita <lb/>longitudo fili ad minorem, erit hujus motus &aelig;qualis <lb/>uni &longs;ecundo. <lb/>
<arrow.to.target n="fig38"></arrow.to.target></s></p>
<pb/>
<figure id="fig38"></figure>
<figure></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>PRAG&AElig;.<emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/>Typis Ioannis Bilin&aelig;.<emph.end type="center"/></s></p>
<figure></figure>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Anno<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>
<p type="main">
<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>M. DC. XXXIX:<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p>

                        </chap>
                </body>
                <back></back>
        </text>
</archimedes>