Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to gasse_propo_01_la_1646.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

File: [CVSROOT] / texts / archimedes / xml / Attic / gasse_propo_01_la_1646.xml  (download) - view tree
Revision 1.2, Mon Jun 24 18:03:53 2002 UTC (10 years, 11 months ago) by bcfuchs
Branch: MAIN
Changes since 1.1: +99 -101 lines
replaced <arrow.to.target n="fig*"> with <figure n="fig*">
changed DTD to allow this.

<!DOCTYPE archimedes [

<!-- footnotes and margnotes get yanked out of their 
<p>s, repl. by 
<arrow>, -->
<!-- and moved to own p.  -->

<!ELEMENT foot.target 
        (#PCDATA)  >
<!-- e.g. number in front of a footnote -->

<!ATTLIST foot.target
        id ID #REQUIRED
        n CDATA #IMPLIED >


<!ELEMENT margin.target 
        (#PCDATA)  >

<!ATTLIST margin.target
        id ID #REQUIRED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT table.target 
        (#PCDATA)  >

<!ATTLIST table.target
        id ID #REQUIRED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT arrow.to.target 
        (#PCDATA)*  >

<!ATTLIST arrow.to.target
        symbol          CDATA #IMPLIED
        id                 ID #IMPLIED
        n                 CDATA #IMPLIED>

<!-- reference to removed figure/note. contains mark in text. -->
<!-- n attribute contains id of referent target -->
<!-- Can marginalia ever have referring marks in text? -->


<!ELEMENT archimedes 
        (info, text) >


<!ATTLIST archimedes 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT author 
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST author
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >


<!ELEMENT back
        ( section | pb?)+ >

<!ATTLIST back
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED 
        type CDATA #IMPLIED>


<!ELEMENT body
       (chap, pb?)+ >

<!ATTLIST body
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >


<!ELEMENT chap 
        (  p | pb | figure | table)+ >


<!ATTLIST chap
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        type CDATA #IMPLIED>


<!ELEMENT chunk
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST chunk
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED 
        unit CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT date
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST date
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT editor 
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST editor
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT emph 
         EMPTY>


<!ATTLIST emph
        type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED>

<!ELEMENT emph.end 
         EMPTY>

<!-- the type attrib. here shld be entitized -->
<!ATTLIST emph.end
        type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED>



<!ELEMENT expan 
        (#PCDATA | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* >


<!ATTLIST expan 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        abbr CDATA #IMPLIED
        type CDATA #IMPLIED >


<!ELEMENT figure 
        (#PCDATA) >

<!ATTLIST figure 
        id ID #IMPLIED
        place (margin|text) "text"
        xmlns:xlink     CDATA           #FIXED "http://www.w3.org/1999/xlink"
        xlink:type      (simple)        #FIXED "simple"
        xlink:href      CDATA           #IMPLIED>
 



<!ELEMENT foreign
       (#PCDATA | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > 


<!ATTLIST foreign
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        lang CDATA #IMPLIED>

<!-- <foreign> for text within sentences not in the main lang of the text -->
<!--    or for text within non-default-lang higher elements  -->
<!ELEMENT front
        ( section | pb?)+ >

<!ATTLIST front
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED 
        type CDATA #IMPLIED>

<!ELEMENT gap
        EMPTY >

<!ATTLIST gap
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        desc CDATA #IMPLIED>

<!-- gap is a catch-all tag employed at Perseus and in the TEI to isolate -->
<!-- uncertain DE markup. It appears here for continuity's sake. -->


<!ELEMENT info 
        (author, title, date, place, editor, publisher, translator, lang, chunk,locator) >
<!-- how many of these should be required? -->
<!-- what about bringing in line with dublin core? -->

<!ATTLIST info 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >



<!ELEMENT lang
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST lang
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT lb         EMPTY                              >

<!ATTLIST lb
          ed                 CDATA               #IMPLIED
          id                 ID                  #IMPLIED
           n                  CDATA               #IMPLIED>
          
<!-- <lb>
 occurs at 

<s> level and at 
<p> level  -->
<!-- <lb>
 at end of 

<s> must be placed after </s>
 -->

<!-- unrecognized symbols will appear inline acc. to special conventions.  -->
<!--   (as in DE specs) -->

<!-- emph and and emph.end are elements that are quer to the xml structure -->

<!ELEMENT locator       (#PCDATA)   >

<!ATTLIST locator
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT p

       (s |  pb|lb|emph|emph.end|gap )+ > 


<!ATTLIST p 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED 
        type (main|marked|foot|margin|list|head|caption) "main" >
<!-- captions go in paragr's immediately after figure, with arrow.to.target -->

<!-- pb can occur within p but NOT at the start or end -->


<!ELEMENT pb 
        EMPTY >


<!ATTLIST pb
        ed CDATA #IMPLIED
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED 
        pagenum CDATA #IMPLIED>

<!-- the "ed"  attribute gives the edition in which the page break occurs. If no -->
<!-- edition is given, it is assumed to be that given in info -->
<!-- pagenum gives the page number actually printed on the page.  -->
<!-- n gives the page number numbered consecutively from page 1 of text. -->
<!-- pb can occur inside 

<s> etc. and inside 
<p> and inside <chap> -->
<!-- 


<pb> at end of 
<p> must be placed after </p> -->


<!ELEMENT place
        (#PCDATA) >


<!ATTLIST place
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >



<!ELEMENT publisher 
        (#PCDATA)* >


<!ATTLIST publisher
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >


<!ELEMENT s 

(#PCDATA| foreign | figure | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* >


<!ATTLIST s
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT section 
        ( p | pb | figure)+ >


<!ATTLIST section
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        type CDATA #IMPLIED>

<!ELEMENT table
        ( table.target?,  (row, pb?)+ ) >

<!-- order is now:


<table>

<table.target/>
<row>...</row>


<pb>
i.e. 

<table> is equiv. to 
<p type=margin>
 -->
<!ATTLIST table
        id ID #IMPLIED 
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT row
        ( cell+ ) >

<!ATTLIST row
        id ID #IMPLIED 
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT cell
        (#PCDATA| foreign | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* >

<!ATTLIST cell
        id ID #IMPLIED 
        n CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT text
        (pb?, front, pb?, body, pb?, back) >

<!-- if front and back are going to be optional, then pb can be allowed to -->
<!-- occur only within front body back.  -->


<!ATTLIST text 
        type CDATA #IMPLIED
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED>


<!ELEMENT title 
        (#PCDATA) >

<!ATTLIST title 
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED
        type CDATA #IMPLIED >

<!ELEMENT translator 
        (#PCDATA)* >

<!ATTLIST translator
        id ID #IMPLIED
        n CDATA #IMPLIED >

<!ENTITY shy "[-]">


<!ENTITY AElig "[AElig]">
<!ENTITY aacute "[aacute]">
<!ENTITY acirc "[acirc]">
<!ENTITY adot "[adot]">
<!ENTITY aelig "[aelig]">
<!ENTITY agrave "[agrave]">
<!ENTITY amp "[amp]">
<!ENTITY atilde "[atilde]">
<!ENTITY eacute "[eacute]">
<!ENTITY ecedil "[ecedil]">
<!ENTITY egrave "[egrave]">
<!ENTITY etilde "[etilde]">
<!ENTITY euml "[euml]">
<!ENTITY iacute "[iacute]">
<!ENTITY icirc "[icirc]">
<!ENTITY igrave "[igrave]">
<!ENTITY iuml "[iuml]">
<!ENTITY longs "[longs]">
<!ENTITY ltail "[ltail]">
<!ENTITY oacute "[oacute]">
<!ENTITY ocirc "[ocirc]">
<!ENTITY oelig "[oelig]">
<!ENTITY ograve "[ograve]">
<!ENTITY otilde "[otilde]">
<!ENTITY shy "[shy]">
<!ENTITY szlig "[szlig]">
<!ENTITY uacute "[uacute]">
<!ENTITY ucirc "[ucirc]">
<!ENTITY ugrave "[ugrave]">
<!ENTITY utilde "[utilde]">
<!ENTITY uuml "[uuml]">
<!ENTITY verbar "[verbar]">
<!ENTITY AElig "[AElig]">
<!ENTITY aacute "[aacute]">
<!ENTITY acirc "[acirc]">
<!ENTITY adot "[adot]">
<!ENTITY aelig "[aelig]">
<!ENTITY agrave "[agrave]">
<!ENTITY amp "[amp]">
<!ENTITY atilde "[atilde]">
<!ENTITY eacute "[eacute]">
<!ENTITY ecedil "[ecedil]">
<!ENTITY egrave "[egrave]">
<!ENTITY etilde "[etilde]">
<!ENTITY euml "[euml]">
<!ENTITY iacute "[iacute]">
<!ENTITY icirc "[icirc]">
<!ENTITY igrave "[igrave]">
<!ENTITY iuml "[iuml]">
<!ENTITY longs "[longs]">
<!ENTITY ltail "[ltail]">
<!ENTITY oacute "[oacute]">
<!ENTITY ocirc "[ocirc]">
<!ENTITY oelig "[oelig]">
<!ENTITY ograve "[ograve]">
<!ENTITY otilde "[otilde]">
<!ENTITY shy "[shy]">
<!ENTITY szlig "[szlig]">
<!ENTITY uacute "[uacute]">
<!ENTITY ucirc "[ucirc]">
<!ENTITY ugrave "[ugrave]">
<!ENTITY utilde "[utilde]">
<!ENTITY uuml "[uuml]">
<!ENTITY verbar "[verbar]">



]>
<archimedes>

      <info>


        <author>Gassendi, Pierre</author>
        <title>De proportione qua gravia decidentia accelerantur</title>
        <date>1646</date>
        <place>Paris</place>
        <editor></editor>        
        <publisher></publisher>
        <translator></translator>
        <lang>la</lang>
        
      <chunk unit="page*">page</chunk>
<locator>000000056.xml</locator>
      </info>
      <text>
          <front>
          </front>
          <body>
            <chap>
        


<pb/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>PETRI GASSENDI<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>DE PROPORTIONE, <lb/>QVA GRAVIA DECIDENTIA <lb/>ACCELERANTVR.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOL&AElig; TRES.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Quibus ad totidem Epi&longs;tolas R. P.<emph.end type="italics"/> PETRI CAZR&AElig;<gap/><lb/><emph type="italics"/>Societatis<emph.end type="italics"/> IESV <emph type="italics"/>Re&longs;pondetur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<figure></figure>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>PARISIIS,<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>Apud LVDOVICVM DE HEVQVEVILLE, via Iacob&aelig;a, <lb/>&longs;ub &longs;igno Pacis.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>M. DC. XLVI.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>CVM PRIVILEGIO REGIS<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<pb/>
<figure></figure>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOLARVM<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>SVMMVL&AElig;.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOL&AElig; PRIM&AElig;.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. I. Scribendi Occa&longs;io. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>CVm enim ante annos treis Author edidi&longs;&longs;et duas Epi&longs;to&shy;<lb/>las<emph.end type="italics"/> De Motu impre&longs;&longs;o &agrave; Motore tran&longs;lato <emph type="italics"/>in&longs;crip&shy;<lb/>tas, R. P. Cazr&aelig;us Societatis<emph.end type="italics"/> IESV <emph type="italics"/>tum Diuionen&longs;is Collegij <lb/>Rector &longs;crip&longs;it ad ip&longs;um <expan abbr="Epi&longs;tol&atilde;">Epi&longs;tolam</expan>, qua reprehendit capita varia <lb/>tam circa c&aelig;tera de Motu con&longs;cripta, qu&agrave;m circa di&longs;putata &longs;pe&shy;<lb/>ciatim de Motu Terra attributo. Itaque Author ad illum re&longs;&shy;<lb/>crip&longs;it e&acirc; Epi&longs;tol&acirc;, qu&aelig; heic babetur ordine tertia, qu&agrave;mque pri&shy;<lb/>mam legere &longs;i libet, licet, im&ograve; &amp; non <expan abbr="incongru&utilde;">incongruum</expan> e&longs;t. Quia ver&ograve; <lb/>R. P. c&aelig;tera inter obiecerat, non fui&longs;&longs;e Authorem probatu&shy;<lb/>rum<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei &longs;ententiam circa Proportionem, qua grauia de&shy;<lb/>cidentia accelerantur, &longs;i commi&longs;&longs;um &agrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo Paralogi&longs;mum <lb/>animaduerti&longs;&longs;et; &amp; Author responderat &longs;e nec potui&longs;&longs;e nec&shy;<lb/>dum po&longs;&longs;e Paralogi&longs;mum vllum videre; ac optare ade&ograve;, <lb/>vt R. P. tum illum retegeret, tum proportionem quam crede&shy;<lb/>ret e&longs;&longs;e veriorem manife&longs;taret; idcirc&ograve; R. P. con&longs;crip&longs;it, edi&shy;<lb/>ditque nuper Epistolam aliam hocce Titulo,<emph.end type="italics"/> Phy&longs;ica 
<pb/>Demon&longs;tratio, qua ratio, men&longs;ura, modus, ac poten&shy;<lb/>tia accelerationis motus in naturali de&longs;cen&longs;u grauium <lb/>determinantur; aduer&longs;us nuper excogitatam &agrave; <emph type="italics"/>G<emph.end type="italics"/>alileo <lb/>Galilei Florentino Philo&longs;opho, ac Mathe matico de <lb/>eodem motu P&longs;eudo &longs;cientiam. <emph type="italics"/>H&aelig;c ergo Epi&longs;tola e&longs;t, <lb/>ad quam heic prim&ugrave;m Respondetur.<emph.end type="italics"/> A pag. 1. in 3. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. II. III. IV. V. Status Controuer&longs;i&aelig;. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ritur nimir&ugrave;m, An, c&ugrave;m lapide, v. c. ex alto cadente, <lb/>accipere liceat primum quoddam spatium, vt vnam orgyiam; <lb/>&amp; habe re pro momento, &longs;eu tempore primo illud quod effluit, <lb/>donec lapis per hanc orgyiam decidit: &amp; pro gradu celeritatis <lb/>primo eam celeritatem, qu&aelig; in fine primi huius temporis acqui&shy;<lb/>&longs;ita e&longs;t: An inquam, acceptis deinceps &aelig;qualibus &longs;patijs, tempo&shy;<lb/>ribus, &amp; gradibus, cen&longs;eri debeat lapis motu&longs;-ve ip&longs;ius tum <lb/>acqui&longs;u&longs;&longs;e duos celeritatis gradus, c&ugrave;m e&longs;t &longs;uperata &longs;ecunda <lb/>orgyia, licet &longs;ecundum tempus nondum totum effluxerit, ac <lb/>pari modo treis, c&ugrave;m tertia, quatuor cum quarta, &amp;c. ade&ograve; vt <lb/>&longs;emper velocitates &longs;e habeant &longs;ieut &longs;patia, qu&ograve;d R. P. conten&shy;<lb/>dit: An poti&ugrave;s cen&longs;eride beat <expan abbr="t&utilde;">tum</expan> acqui&longs;u&longs;&longs;e duos celeritatis gra&shy;<lb/>dus, c&ugrave;m effluxit &longs;ecundum tempus, licet plura spatia, qu&agrave;m <lb/>duo &longs;uperata &longs;int: ac pari modo treis, c&ugrave;m tertium, quatuor, <lb/><gap/>&ugrave;m quartum, &amp;c. ade&ograve; vt &longs;emper velocitates &longs;e habeant &longs;icut <lb/>tempora; qu&aelig; e&longs;t Galilei &longs;ententia. Ex qua aliunde &longs;equitur, <lb/>vt temporibus &aelig;qualibus &longs;patia &longs;uperentur iuxta numeros ab <lb/>vnitate impareis: ita vt &longs;i primo tempore lapis decidat per <lb/>vnam orgyiam, decidat &longs;ecundo per treis, tertio per quinque, <lb/>quarto per &longs;eptem, &amp;c. atque idcirc&ograve; spatia in fine cuiu&longs;que <lb/>temporis &agrave; principio v&longs;que aggregata habeant &longs;e &longs;icut quadra&shy;<lb/>ta temporum; hoc e&longs;t, vt spatia &longs;uperata &longs;int in fine vnius<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>temporis vnum, in fine duorum quatuor; in fine trium nouem; <lb/>in fine quatuor &longs;exdecim, &amp;c. Qu&aelig; omnia liceat repr&aelig;&longs;entare <lb/>in maiu&longs;culo quodam Triangulo, cuius lateribus, ac ba&longs;i in par&shy;<lb/>teis &aelig;qualeis diui&longs;is, interducti&longs;que lineis aream di&longs;pe&longs;centibus <lb/>in minores, mutu&ograve; &aelig;qualeis, &longs;imilei&longs;que triangulos, partes <lb/>vtriu&longs;vis lateris (incipiendo ab apice) habeantur pro tempori&shy;<lb/>bus; ba&longs;es triangulorum ip&longs;is respondentium pro gradibus ce&shy;<lb/>leritatis; &amp; intercepta triangula, ip&longs;orumve are&aelig; pro spatiis. <lb/>Vide &amp; totius Epi&longs;tol&aelig; &longs;iue Di&longs;&longs;ertationis &longs;eriem.<emph.end type="italics"/> A p. 3. in 9. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. VI. VII. VIII. De Motus &aelig;quabiliter <lb/>accelerati definitione. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Definit<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus Motum &aelig;quabiliter acceleratum (qua&shy;<lb/>lis grauibus decidentibus competit) illum,<emph.end type="italics"/> qui &agrave; quiete rece&shy;<lb/>dens, temporibus &aelig;qualibus &aelig;qualia celeritatis mo&shy;<lb/>menta acquirit. <emph type="italics"/>Jd autem improbans R. P. contendit po&shy;<lb/>ti&ugrave;s definiendum cum vulgari &longs;ententia illum,<emph.end type="italics"/> qui &aelig;quali&shy;<lb/>bus &longs;patiis &aelig;qualia celeritatis augmenta acqu<gap/>it. <emph type="italics"/>Quan&shy;<lb/>quam ex Galilei definitione pr&aelig;clar&egrave; intelligitur accelerationis <lb/>&aelig;quabilitas: prout incre&longs;<gap/>s celeritas &longs;e habet vt linea inter <lb/>latera memorati Trianguli ab apice v&longs;que in ba&longs;im incre&longs;cen<gap/><lb/>&amp; h&aelig;c linea ide&ograve; incre&longs;cit &aelig;quabiliter, qu&ograve;d &longs;ecundum parteis&shy;<lb/>laterum &aelig;qualeis (per quas dictum e&longs;t repr&aelig;&longs;entari tempora) <lb/>additamenta continu&ograve; &aelig;qualia acquirat.<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>x definitione au&shy;<lb/>tem R. Patri probata, nihil tale potest intelligi: c&ugrave;m nulla <lb/>facta temporis mentione, &amp; &longs;umptis partibus lateris trianguli <lb/>pro spatiis, &amp; interceptis triangulis pro celeritatis gradibus, <lb/>con&longs;tet, &longs;i totidem &longs;emper addantur triangula, quot lateris par&shy;<lb/>tes, creatum iri triangulum totalem, cuius area in&aelig;quabili&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; ab apice in ba&longs;im incre&longs;cat.<emph.end type="italics"/> A p. 9. in 14. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>ART. IX. X. XI. XII. De Paralogi&longs;mo, <lb/>qui Galileo Definitionem &longs;puriam impugnan&shy;<lb/>ti obiicitur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Impugnat<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus definitionem R. Patri probatam, <lb/>qu&ograve;d &longs;i velocitates e&longs;&longs;ent, vt emen&longs;a &longs;patia, atque idcirc&ograve; <lb/>&longs;patium v. c. duplum percurreretur velocitate dupla illius, qua <lb/>dimidium: &longs;equeretur duplum, &amp; dimidium, &longs;eu totum, &amp; <lb/>partem, eodem, aut &aelig;quali tempore percurri. Nempe &longs;eu <lb/>motus &aelig;quabilis, &longs;eu acceleratus &aelig;quabiliter &longs;it, non potest ce&shy;<lb/>leritas e&longs;&longs;e dupla per duplum &longs;patij, quin ea ex&longs;i&longs;tente vbique <lb/>dupla, dupl&aelig; partes percurrantur quibu&longs;libet temporibus, &longs;ic&shy;<lb/>que perueniatur eodem tempore ad dupli, &amp; ad dimidij finem. <lb/>Contendit R. P. committi heic Paralogi&longs;mum: &amp; nullam <lb/>tamen rationem profert, qu&agrave;m qu&aelig; continetur his verbis,<emph.end type="italics"/><lb/>Si graue de&longs;cendens per AB, tempus quodcum&shy;<lb/>
<figure id="fig1"></figure><lb/>que in&longs;umat, put&agrave; quadrantem; ac deinde BC <lb/>ip&longs;i AB &aelig;quale dimidio quadrante percurrat: <lb/>quis neget in C duplam haberi velocitatem eius, <lb/>qu&aelig; fuit in B? &amp; tamen idem graue totam AC, <lb/>&amp; dimidium eius AB non percurreret. <emph type="italics"/>Vbi &longs;an&egrave; <lb/>nihil aliud, qu&agrave;m rem controuer&longs;am &longs;upponit, habetque <lb/>pro principio: videlicet &longs;ecundam partem percurri di&shy;<lb/>midio temporis, quo primam. Atque id quidem pr&aelig;ter Incom&shy;<lb/>modum ex po&longs;itione hac con&longs;equens, qu&ograve;d c&ugrave;m oporteat pari <lb/>modo percurri partem tertiam dimidio temporis, quo &longs;ecun&shy;<lb/>dam; quartam, quo tertiam, &amp;c. debeat cum effluxu temporis <lb/>&longs;ecundi percurri spatium infinitum: quatenus omnia illa di&shy;<lb/>midiorum dimidia, &longs;iue fragmenta temporis non po&longs;&longs;unt<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>&aelig;quari vni integro (cuius &longs;emper relinquitur inexhaustum <lb/>aliquid) ni&longs;i pri&ugrave;s omnia, hoc e&longs;t infinita, fuerint numerata.<emph.end type="italics"/><lb/>A. p. 14. in 21. </s>
</p>

<p type="main">

<s>ART. XIII. XIV. XV. XVI. XVII. <lb/>XVIII. De Po&longs;tulato Galilei circa motum <lb/>&longs;uper &aelig;que-altis, non &aelig;que-inclinatis planis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>C&ugrave;m experienti&acirc; con&longs;tet accelerationem eadem ratione <lb/>fieri, &longs;iue ad perpendiculum graue decidat, &longs;iue &longs;upra planum <lb/>inclinatum delabatur; candid&egrave; egit<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus, dum a&longs;&longs;umens<emph.end type="italics"/><lb/>Gradus velocitatis eiu&longs;dem mobilis &longs;uper diuer&longs;as pla&shy;<lb/>norum inclinationes acqui&longs;itos tum e&longs;&longs;e &aelig;qualeis, c&ugrave;m <lb/>eorumdem planorum eleuationes ponuntur &aelig;quales: <lb/><emph type="italics"/>id extulit, non vt demon&longs;tratum (tamet&longs;i Torricellius poste&agrave; <lb/>demon&longs;trationem attulerit) &longs;edvt eatenus probabile, quatenus <lb/>deduct&aelig; ex eo conclu&longs;iones cum experientia con&longs;entirent. Id <lb/>tamen R. P. exagitat, vti &amp; confirmationem, non incongru&egrave; <lb/>alioquin petitam ex pendulis, qu&aelig; longioribus, breuioribu&longs;que <lb/>filis illigata, &amp; ex eadem tamen altitudine vibrari permi&longs;&longs;a, ad <lb/>eandem proxim&egrave; a&longs;&longs;urgant, &longs;icque debeant omnia parem impe&shy;<lb/>tum (&longs;eu velocitatem) de&longs;cendendo acquirere: vtcumque per <lb/>arcus in&aelig;qualeis procurrant. Neque ver&ograve; etiam R. P. licet <lb/>difficilia obiiciat, proptere&agrave; infirmat<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei experimenta (qui&shy;<lb/>bus Author habet aliqua &longs;imilia) ad probandum grauia tam <lb/>decidentia, qu&agrave;m delabentia conficere primo tempore vnum &longs;pa&shy;<lb/>tium, &longs;ecundo tria, tertio quinque, &amp;c.<emph.end type="italics"/> A p. 21. in 32 </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>ART. XIX. XX. XXI. XXII. De <lb/>Experimento circa ictum, impetumve grauium <lb/>cadentium, ad explorandum impetu&longs;-ne, vt <lb/>&longs;patium incre&longs;cat. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Tamet&longs;i con&longs;tet grauia, qu&ograve; ex altiore decidunt loco, e<gap/><lb/>maiore impetu e&longs;&longs;e, vehementiu&longs;que percutere, ac tantam e&longs;&longs;e <lb/>velocitatem, quantus impetus, &amp; percu&szlig;io est: non ide&ograve; tamen <lb/>con&longs;tat vllis (qualia R. P. dicit in quolibetgraui clara, facilia, <lb/>indubitata) experimentis, graue decidens ex altitudine dupl<gap/><lb/>dupl&ograve; forti&ugrave;s percutere, tripl&ograve; ex tripla, quadrupl&ograve; ex quadru&shy;<lb/>pla, &amp;c. Quin-etiam &longs;unt Experimenta, qu&aelig;impetum, per&shy;<lb/>cu&szlig;ionemque non e&longs;&longs;e dupl&ograve; maiorem in&longs;inuant, ni&longs;i ex altitu&shy;<lb/>dinequadrupla; tripl&ograve;, ni&longs;i ex nonupla; quadrupl&ograve;, ni&longs;i ex &longs;e&shy;<lb/>decupla. Huiu&longs;cemodi &longs;untilla de Aqua cylindrico va&longs;e con&shy;<lb/>tenta; cuius duplum non ex&longs;ilit tempore &aelig;quali, ni&longs;i altitudo <lb/>quadrupla &longs;it; nec triplum, ni&longs;i nonupla; quadruplum, ni&longs;i &longs;e&shy;<lb/>decupla: &amp; de Chorda ten&longs;a, cuius vibrat&aelig; itus, reditu&longs;que <lb/>dupli non &longs;unt, ni&longs;i quadruplo pondere tendatur; tripli, ni&longs;i <lb/>nonuplo; quadrupli, ni&longs;i &longs;edecuplo: ac rurs&ugrave;s de Pen&longs;ilibus, <lb/>quorum vibrationes ad perpendiculum peruenientes non acqui&shy;<lb/>runt impetum duplum, ni&longs;i altitudo de&longs;cen&longs;us &longs;it quadrupla, <lb/>triplum, ni&longs;i nonupla, quadruplum, ni&longs;i &longs;edecupla, &amp;c.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 32. in 41. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. <lb/>XXVIII. De Experimento in Bilance facto, ac <lb/>aliud reuer&acirc; probante, qu&agrave;m velocitates e&longs;&longs;e <lb/>&longs;icut &longs;patia. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Fuere omnia Experimenta R. P. ad vnum redacta, vt<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>non mod&ograve; probaret impetum, atque idcirc&ograve; velocitatem &longs;icut <lb/>spatium incre&longs;cere; &longs;ed speciatim quoque illud, quod edixit, <lb/>diametrum cuiu&longs;libet globi ita e&longs;&longs;e pr&aelig;ci&longs;am impetus illius <lb/>men&longs;uram, vt ex altitudine duarum diametrorum pr&aelig;cis&egrave;, per&shy;<lb/>cutiat dupl&ograve; forti&ugrave;s: ex altitudine trium triplo: ex altitudine <lb/>quatuor quadrupl&ograve;, &amp;c. Iu&szlig;it autem Experimentum in Bi&shy;<lb/>lance peragi, qua ru&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;a, &amp; alter&acirc; lancium per a&euml;rem <lb/>liber&acirc;, alter&acirc; &longs;uffulia, &amp; pondere ex&aelig;quat&acirc; cum libera, glo&shy;<lb/>b&oacute;que &longs;im&ugrave;l, &longs;i deinceps, inquit, dimittatur globus in liberam <lb/>ex vna &longs;ui diametro, is percu&szlig;ionis impetu attollet &longs;uffuliam <lb/>c&ugrave;m &longs;uper-addito pr&aelig;ci &egrave; vno &longs;ui pondere; &longs;i ex duabus, cum <lb/>&longs;upper-addito duplo: &longs;i ex tribus, cum triplo: &longs;i ex quatuor, <lb/>cum quadruplo. Et permirum tamen id Experimentum de&shy;<lb/>prehendi fal&longs;um; quatenus dimi&longs;&longs;us globus ex altitudine dia&shy;<lb/>metri vnius, non mod&ograve; attollit cum altera lance (eo, quo dictum <lb/>e&longs;t, modo ex&aelig;quata) ponderis tantumdem, quanto ip&longs;e e&longs;t, ve&shy;<lb/>r&ugrave;m etiam <expan abbr="dupl&utilde;">duplum</expan>, etiam ad v&longs;que <expan abbr="&longs;eptupl&utilde;">&longs;eptuplum</expan>: &amp; tantum idem <lb/>aliunde attollit non mod&ograve; ex diametro vna altitudinis, ver&ugrave;m <lb/>etiam ex diametri &longs;emi&longs;&longs;e, imo ex quadrante, im&ograve; ex octante, <lb/>im&ograve; &amp; ex vncia. Quin-etiam eius ponderis, quod eleuat &longs;um&shy;<lb/>mum ex diametro vna, duplum eleuat non ex diametris dua&shy;<lb/>bus, &longs;ed ex quatuor: triplum non ex tribus, &longs;ed ex <lb/>nouem: quadruplum non ex quatuor, &longs;ed ex &longs;edecim: ade&ograve; <lb/>proinde vt proprio R. P. experimento eius &longs;ententia euertatur, <lb/>&amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileana confirmetur. Adde &amp;, &longs;i velocitatis gradus <lb/>pro ratione diametrorum cre&longs;cerent, euenturum, vt dimi&szlig;is ex <lb/>eadem altitudine duobus globis ex eadem materia, quorum <lb/>vnus e&longs;&longs;et diametro decies maiore, qu&agrave;m alius, minor caderet <lb/>decuplo veloci&ugrave;s, ac decupl&ograve; citi&ugrave;s perueniret in terram, qu&agrave;m <lb/>mator; c&ugrave;m experientia tamen doceat cadere &aelig;que-velociter,<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>tempor&eacute;que eodem peruenire in terram: vtc&uacute;mque aliunde <lb/>Ari&longs;toteles cen&longs;eat cadere maiorem veloci&ugrave;s, &amp; peruenire <lb/>citi&ugrave;s.<emph.end type="italics"/> A p 41. in 53. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXIX. XXX. XXXI XXXII. XXXIII. <lb/>De Tempore, quo R. P. colligit parteis &longs;patij <lb/>&longs;ingulas decur&longs;um non iri. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Origo fuit mali, qu&ograve;d R. P. &amp; Experimentum fal&longs;um <lb/>(&longs;eu quod nul um e&longs;&longs;et) pro vero habuerit. &amp; illam Motus <lb/>&aelig;quabiliter accelerati definitionem a&longs;&longs;ump&longs;erit, qu&aelig; traditur <lb/>nulla temporis mentione: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> impo&szlig;ibile tamen &longs;it &longs;eu celerita&shy;<lb/>tem, &longs;eu accelerationem, maxim&eacute;que &aelig;quabilem, intelligi, &longs;ine <lb/>comparatione ad tempus. Et quia &longs;upponendo velocitates <lb/>acquiri, vt spati&aelig;, manife&longs;t&egrave; &longs;equitur, vt &longs;ecundum &aelig;quale <lb/>spatium decurratur dimidio temporis, quo primum; tertium <lb/>triente, quartum quadrante, &amp;c. (quippe tempore &longs;emper <lb/>ex&longs;i&longs;tente ad velocitatem incre&longs;centem &longs;ubmultiplo) cum heic <lb/>tamen con&longs;equantur incommoda varia, ac illud speciatim, <lb/>quod acceleratio fieret, vt difformiter. &longs;ic in ratione plu&longs;quam <lb/>tripla: ide&ograve; o&longs;tendit quidem R.<emph.end type="italics"/> P. <emph type="italics"/>ex quibu&longs;dam incommodis <lb/>fieri non po&longs;&longs;e vt decurrantur &longs;patia temporibus huiu&longs;modi; <lb/>&longs;ed <expan abbr="o&longs;t&etilde;dit">o&longs;tendit</expan> tamen aduer&longs;us &longs;eip&longs;um, quatenus decurri nec &longs;&longs;ari&ograve; <lb/>&longs;equitur ex eapo&longs;itione, quod velocitates &longs;e habeant vt &longs;patia.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 13. in 63. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXIV. XXXV. XXXVI. XXXVII. <lb/>XXXVIII. De Tempore, quo R. P. colligit <lb/>&longs;ingulas parteis decur&longs;um iri. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Diui&longs;o ca&longs;us spatio in parteis &aelig;qualeis quotcumque,<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>accipit R. P. punctum infimum prim&aelig; partis, &amp; ab ip&longs;o <lb/>&longs;ur&longs;um eiu&longs;dem prim&aelig; partis dimiaium, trientem, quauran&shy;<lb/>tem, &amp; vniuers&egrave; tot fragmenta, quot &longs;unt inferi&ugrave;s partes <lb/>&aelig;quales; ac tum contendit, quanto tempore dimidium inferius <lb/>prim&aelig; partis percurritur, tanto deinceps partem &longs;ecundam <lb/>&aelig;qualem percurri; quanto triens, tanto tertiam; quanto qua&shy;<lb/>drans, tanto quartam, &amp;c. ade&ograve; proinde, vt in inferiore pri&shy;<lb/>m&aelig; partis dimidio contineantur &longs;igillatim omnia tempora, qui&shy;<lb/>bus omnes &longs;uper&longs;tites &aelig;quales partes percurruntur. Attamen <lb/>abs re, &amp; omnin&ocirc; gratis negligit &longs;uperius dimidium, nullam&shy;<lb/>que eius rationem habet; &agrave; cuius tamen initio, non fine, motus <lb/>incipit, &amp; per quod iam acceleratur, c&ugrave;m pauciores parteis, <lb/><expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> inferius nonhabeat. Gratis <expan abbr="quoq;">quoque</expan> v&longs;urpat inferius, ip&longs;ique <lb/>fata omnium partium inferiorum alligat: nam &amp; qu&ograve;d vult <lb/>&longs;ecundam partem e&longs;&longs;e huius dimidij duplam, atque ideo e&longs;&longs;e <lb/>velocitatem duplam, &amp; tempus &aelig;quale: nihil aliud; qu&agrave;m <lb/>qu&aelig;&longs;itum petit. Aliunde autem variis argumentis conficitur, <lb/>vt a&longs;&longs;umpto quocumque primo tempore, tam inferius dimidium, <lb/>qu&agrave;m &longs;ecunda pars tempore breuiore, breuioreque in infinitum <lb/>percurrantur (&longs;ubdiui&longs;o nempe priore dimidio in duo alia, &amp; <lb/>rur&longs;us priore in alia, &amp;c.) vt <expan abbr="it&etilde;">item</expan> tam inferius dimidium, qua <lb/>&longs;ecunda pars percurrantur dimidio temporis, quo integra pri&shy;<lb/>ma: vt tempus per &longs;ecundam partem &longs;e&longs;qui alterum &longs;it, non <lb/>duplum ad illud, quo percurritur inferius dimidium: vt tam <lb/>primapars &longs;ola, qu&agrave;m prima, &amp; &longs;ecunda &longs;im&ugrave;l, hoc e&longs;t pars, <lb/>&amp; totum eodem, aut &aelig;quali percurrantur tempore; atque id <lb/>genus c&aelig;tera, qu&aelig; proportione etiam obiici in trientem, qua&shy;<lb/>drantem, fragmentaque alia a&longs;&longs;umpt&aelig; prim&aelig; partis po&longs;&longs;unt.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 63. in 72. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>ART. XXXIX. XL. XLI. XLII. <lb/>De Ratione continu&ograve; dupla, qua &longs;patia de&shy;<lb/>curri temporibus &aelig;qualibus R. P. contendit. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Diui&longs;o eodem ca&longs;us &longs;patio in quotc&uacute;mque &aelig;qualeis parteis, &amp; <lb/>parte prima &longs;ubdiui&longs;a in duo dimidia; a&longs;&longs;umit R. P. illud <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan>, <lb/>quo inferius <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> percurritur, pro tempore primo: ac vult <lb/>tempore &aelig;quali &longs;ecundo percurri partem &longs;ecundam, qu&aelig; est <lb/>nempe dupla illius dimidij: ac tertio parteis tertiam, &amp; quar&shy;<lb/>tam, qu&aelig; iunctim &longs;unt duplum &longs;ecund&aelig;: &amp; quarto quintam, <lb/>&longs;extam, &longs;eptimam, octauam, qu&aelig; iunctim &longs;unt duplum terti&aelig;, <lb/>&amp; quart&aelig;; &amp; quinto octo &longs;uccedenteis, &longs;exto &longs;equenteis &longs;ex&shy;<lb/>decim: atque ita porr&ograve; in ratione continu&ograve; dupla. At ver&ograve; <lb/>heic quoque abs re pr&aelig;teritur primum prim&aelig; partis dimidium: <lb/>&amp; maxim&egrave; c&ugrave;m requiratur, qu&aelig; accelerationis &longs;it ratio non <lb/>&agrave; medio v&longs;que prim&aelig; partis, &longs;ed ab eius v&longs;que initio. Peruer&shy;<lb/>tit etiam R. P. Arithmeticam progre&szlig;ionem, qua &longs;uperi&ugrave;s <lb/>&longs;tatuens velocitates e&longs;&longs;e, vt &longs;patia, voluit vni parti integr&aelig;, non <lb/>eius dimidio competere vnum celeritatis gradum, duobus <lb/>duos, &amp;c. Conficitur rur&longs;us heic quoque, vt totum, &amp; pars <lb/>eodem tempore percurrantur; vt non ampli&ugrave;s, qu&agrave;m triens, &amp; <lb/>quadrans ex&aelig;quentur toti; vt item &longs;ol&aelig; partes quinta, &longs;exta, <lb/>&longs;eptima, octaua; atque ita de reliquis. Comficitur quoque, vt <lb/>decurrantur &longs;patia non mod&ograve; in ratione dupla, &longs;ed etiam in <lb/>tripla, quadrupla, &amp;c. Denique &amp; illud inde &longs;equitur, <lb/>quod iam ante obiectum est; vt primo nimir&ugrave;m tempore per&shy;<lb/>acto, effluere &longs;ecundum &aelig;quale non po&szlig;it, quin decur&longs;um fuerit <lb/>spatium infinitum.<emph.end type="italics"/> A p. 72. in 79. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>ART. XLIII. XLIV. De Tempore, <lb/>quo globum ferreum ca&longs;urum ex Luna in <lb/>Terram contendit. </s>
</p>
<p type="main">

<s>C<emph type="italics"/>&ugrave;m<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus &longs;upponendo e&longs;&longs;e &agrave; Luna in centrum Ter&shy;<lb/>r&aelig; milliaria Jtalica<emph.end type="italics"/> 196000, <emph type="italics"/>deducat ex ob&longs;eruatione, ac <lb/>proportione &agrave; &longs;e instituta decur&longs;um iri id spatium &agrave; globo fer&shy;<lb/>reo &egrave; Luna dimi&longs;&longs;o intra horas<emph.end type="italics"/> 3. <emph type="italics"/>minuta<emph.end type="italics"/> 22. <emph type="italics"/>&amp; &longs;ecunda<emph.end type="italics"/> 4. <lb/><emph type="italics"/>deducit R. P. iuxta &longs;uam illam progre&szlig;ionem in ratione con&shy;<lb/>tinu&ograve; dupla, decur&longs;um iri id spatium intra minuta non omnin&ograve; <lb/>duo.<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>mmanis &longs;an&egrave; pernicitas, &amp; quam refellit etiam ex&shy;<lb/>perientia, qua c&ugrave;m constet globum non conficere amplius vno <lb/>&longs;emi-minuto, qu&agrave;m milliare vnum altitudinis; &amp; &longs;eruata <lb/>etiam acceleratione in ratione dupla, non po&szlig;it &longs;ecundo &longs;emi&shy;<lb/>minuto, ni&longs;i duo conficere: tertio, ni&longs;i quatuor: quarto, ni&longs;iocto: <lb/>manife&longs;tum fit ex ijs aggregatis non po&longs;&longs;e intra duo minuta <lb/>confici milliaria plu&longs;quam quindecim. Qu&agrave;m ingenti ver&ograve; <lb/>di&longs;crimine hic numerus abe&longs;t &agrave; milliaribus<emph.end type="italics"/> 196000. <emph type="italics"/>&longs;eu ab <lb/>ijs poti&ugrave;s, qu&aelig; ille vult intra duo minuta integra percurri,<emph.end type="italics"/><lb/>1677721<gap/>: <emph type="italics"/>&amp; mira quidem incoh&aelig;rentia, quatenus de&shy;<lb/>bent primo &longs;emi-minuto percurri<emph.end type="italics"/> 6, <emph type="italics"/>cum proxim&egrave; triente: <lb/>&longs;ecundo<emph.end type="italics"/> 403, <emph type="italics"/>cum vna quinta: tertio<emph.end type="italics"/> 25804, <emph type="italics"/>cum quatuor <lb/>quintis: &amp; quarto<emph.end type="italics"/> 1651507, <emph type="italics"/>cum vna quinta?<emph.end type="italics"/> A p. 79. in 82. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XLV. XLVI. XLVII. De Tem&shy;<lb/>pore per primas parteis ob&longs;eruatione determi&shy;<lb/>nando; pauca de cau&longs;&longs;a Phy&longs;ica, d&eacute;que lap&longs;u <lb/>circa cam admi&longs;&longs;o. </s>
</p>
<p type="main">

<s>I<emph type="italics"/>ngenu&egrave; quidem R. P. fatetur nonhabere &longs;e vnde tempus<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>determinet, qua &longs;ecunda pars, quo prim&aelig; dimidia &longs;igillatim <lb/>percurruntur: ac alios ide&ograve; prouocat, vt rem experiantur in <lb/>turri pedes ducentos alta (vtcumque ip&longs;e pr&aelig; c&aelig;teris videatur <lb/>fui&longs;&longs;e experturus) ac non videtur<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileum id determinantem <lb/>ex ob&longs;eruatis proprijs &longs;ufficienter refellere: dum ait duntaxat, <lb/>e&longs;&longs;e verendum, ne c&ugrave;m in alijs magnoper&egrave; errauerit, heic quo&shy;<lb/>que &longs;it hallucinatus. Quippe neque o&longs;ten&longs;um e&longs;t erra&longs;&longs;e ip&longs;um <lb/>in alijs, neque heic habet aliquid non experienti&aelig; con&longs;onum, <lb/>maxim&eacute;que illud effatum,<emph.end type="italics"/> &longs;i &agrave; lationis principio duo qu&aelig;&shy;<lb/>libet &longs;patia &longs;umantur, tempora ip&longs;orum fore inter &longs;e, <lb/>vt alterum eorum ad &longs;patium medium proportionale <lb/>inter ip&longs;a: <emph type="italics"/>iuxta quod quidem promptum e&longs;t, quanto specia&shy;<lb/>tim tempore &amp; &longs;ecunda pars, &amp; duo prim&aelig; dimidia percur&shy;<lb/>rantur, determinare. Excu&longs;atione, dilationeque v<gap/>ur R. P. <lb/>circa cau&longs;&longs;am Phy&longs;icam, de qua vide batur ip&longs;e titutus feci&longs;&longs;e <lb/>aliquid sperandum. Circa hanc cau&longs;&longs;am lap&longs;us admi&longs;&longs;us in <lb/>Epistolis<emph.end type="italics"/> de. Motu impre&longs;&longs;o: <emph type="italics"/>quatenus in ea explicanda ip&longs;i <lb/>gradus velocitatis facti &aelig;quales spatijs &longs;unt; &amp; intercepta <lb/>triangula, de quibus &longs;upr&agrave;, a&longs;&longs;umpta &longs;unt non mod&ograve; pro &longs;pa&shy;<lb/>tijs, ver&ugrave;m etiam pro gradibus; pro quibus a&longs;&longs;umend&aelig; poti&ugrave;s <lb/>triangulorum ba&longs;es fuerunt.<emph.end type="italics"/> A. p. 82. in 96. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>ART. XLV. CONCLVSIO.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex pr&aelig;teritione eorum, qu&aelig; R. P. anacephal&aelig;o&longs;i quadam <lb/>exaggerat; non oblitus etiam quantum condoluerit, habitam ab <lb/>Authore fui&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principijs fidem: neque id &longs;ine &longs;olita <lb/>beneuolenti&aelig; &longs;ignificatione.<emph.end type="italics"/> A p. 86. in 88. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOL&AElig; SECVND&AElig;<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. I. Scribendi Occa&longs;io. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Reu. Pater vi&longs;o &longs;uperioris Epistol&aelig; autographo, ip&longs;am <lb/>edi non improbauit, &longs;i mod&ograve; attexeretur alia, quam &longs;ubinde <lb/>&longs;crip&longs;it, in&longs;crip&longs;itque<emph.end type="italics"/> Vindicias Phy&longs;ic&aelig; Demon&longs;tratio&shy;<lb/>nis. <emph type="italics"/>Q&ugrave;ia ver&ograve; R. P. profitetur &longs;e&longs;e in ea ignotam Autbori <lb/>veritatem maiori iam luce illu&longs;tratam aperire, &amp; ab errore <lb/>vindicatam exhibere; ac aliunde queritur frequens ea &longs;ibi af&shy;<lb/>fingi qu&aelig; nec dixerit, nec ex traditis &agrave; &longs;e principijs potuerint <lb/>deduci; idcirc&ograve; &longs;ic edi vi&longs;um e&longs;t Vindicias, vt Exceptio inter&shy;<lb/>&longs;eratur, ad explorandum qu&icirc; fieri po&szlig;it, vt veritatem &longs;ic il&shy;<lb/>lu&longs;tratam, vindicatamque Author non videat, &amp; ad eluen&shy;<lb/>dum labem illam, qua ad&longs;pergi per&longs;en&longs;it &longs;e, ob affictionem to&shy;<lb/>ties obiectam.<emph.end type="italics"/> A p. 89. in 93. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. II. III. IV. V. De Statu Controuer&longs;i&aelig;. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d per&longs;tet R. P. pro Demon&longs;tratione habere eam <lb/>Epi&longs;tolam, in quam &longs;uperior con&longs;cripta e&longs;t; ide&ograve; vt Status <lb/>controuer&longs;i&aelig; luculentior fiat, ac &longs;im&ugrave;l appareat, qualis<emph.end type="italics"/> D<emph type="italics"/>emon&shy;<lb/>&longs;tratio h&aelig;c &longs;it; placet ip&longs;am eruere ex eius totius Epistol&aelig; textu, <lb/>ac reducere, analy&longs;i facta, in hypotheticum Syllogi&longs;mum, qui <lb/>e&longs;&longs;e po&szlig;it huiu&longs;modi.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si in motu accelerato grauium decidentium velocitates <lb/>acqui&longs;it&aelig; &longs;e habent vt emen&longs;a &longs;patia, nece&longs;&longs;e e&longs;t &longs;patia decurri <lb/>temporibus &aelig;qualibus in ratione continu&ograve; dupla:<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atqui in motu accelerato grauium decidentium veloci-<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>tates acqui&longs;it&aelig; &longs;e habent vt emen&longs;a spatia:<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur in motu accelerato grauium decidentium nece&longs;&longs;e est <lb/>&longs;patia decurri temporibus &aelig;qualibus in ratione continu&ograve; <lb/>dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nimir&ugrave;m, vt ex &longs;erie &longs;uperioris Epi&longs;tol&aelig; patet, factum e&longs;t <lb/>initium ab A&longs;&longs;umptionis confirmatione, dum in<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileum <lb/>di&longs;putatum e&longs;t; tumgradus ad eiu&longs;dem-met A&longs;&longs;umptionis pro&shy;<lb/>bationem factus, dum palmare illud Bilancis Experimentum <lb/>e&longs;t narratum; ac tandem ventum ad probandum con&longs;equutio&shy;<lb/>nem Propo&longs;itionis, dum explicitus est conatus circa Rationem <lb/>&longs;patiorum duplam, qu&aelig; eadem conclu&longs;io fuit Demon&longs;trationis.<emph.end type="italics"/><lb/>A p 93. in 97. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. VI. VII. VIII. De Motus <lb/>&aelig;quabiliter accelerati Definitione. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Con&longs;tat &longs;emper, quam Galileus Definitionem tradidit. <lb/>Neque enim po&longs;&longs;unt velocitatis gradus per triangulorum re&shy;<lb/>pr&aelig;&longs;entari ba&longs;eis, &longs;i per parteis laterum repr&aelig;&longs;ententur &longs;patia, <lb/>vt R. P. vult; tum qu&ograve;d nulla habita temporis mentione <gap/>&shy;<lb/>t<gap/>g<gap/> po&szlig;<gap/> difformitas mira; tum qu&ograve;d gradus &longs;emel acqui&shy;<lb/>&longs;itus aut perire debeat, aut nihil agere, neque po&szlig;it duplum <lb/>illius, qui acquiritur; tum qu&ograve;d &longs;it futurum vt &longs;ecundo tempo&shy;<lb/>re octo pen&egrave; spatia primo &aelig;qualia percurrantur. Confundit <lb/>R. P. Vniformitatem cum Proportione, dum progre&szlig;iones<emph.end type="italics"/><lb/>G<emph type="italics"/>eometricas non min&ugrave;s e&longs;&longs;e vniformeis, qu&agrave;m Arithmeticas <lb/>vult: ac in eadem rurs&ugrave;s incidit Incommoda, dum in difformi <lb/>Triangulo vult iterat&ograve; spatia per laterum parteis, potiu&longs;qu&agrave;m <lb/>per triangulos interceptos repr&aelig;&longs;entari.<emph.end type="italics"/> A p. 97. in 1. 0. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>AD ART. IX. X. XI. XII. De Paralogi&longs;mo, <lb/>qui Galileo Definitionem &longs;puriam impugnan&shy;<lb/>ti obiicitur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Magno quidem molimine conatur R. P. Paralogi&longs;mum <lb/>o&longs;tendere: &longs;ed fru&longs;tr&agrave; nihilomin&ugrave;s; c&ugrave;m &longs;eu varios &longs;en&longs;us <lb/>di&longs;tinguat, &longs;eu propo&longs;itiones retexat, &longs;eu con&longs;equutionem ex&shy;<lb/>pendat, nihil aliud rurs&ugrave;s, qu&agrave;m qu&aelig;&longs;itum, &longs;eu principium (vt <lb/>fuerat illi <expan abbr="obiect&utilde;">obiectum</expan>) petat; aut in &longs;eip&longs;um etiam, vbi retorquere <lb/>quidpiam vult, mutato nomine, concludat. Haud iure ver&ograve; <lb/>conqueritur &longs;ibi affingi, qu&ograve;d dixerit, &longs;patio in duas parteis <lb/>&aelig;qualeis diui&longs;o, po&longs;teriorem percurri dimidio temporis, quo prio&shy;<lb/>rem (vnde illatum e&longs;t<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>ncommodum de infinito spatio intra <lb/>&longs;ecundum tempus percurrendo) c&ugrave;m relata ip&longs;i&szlig;ima illius ver&shy;<lb/>ba fuerint (de quadrante nempe, &amp; dimidio quadrantis) ac, vt <lb/>po&longs;&longs;et Paralogi&longs;mi Galileum conuincere, non fuerit alio prin&shy;<lb/>cipio v&longs;us. Denique, &longs;i Paralogi&longs;mus &agrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo admi&longs;&longs;us &longs;it, <lb/>o&longs;tenditur R. P. alio loco aut nihil conclu&longs;i&longs;&longs;e, aut aperti&szlig;im&egrave; <lb/>in eundem Paralogi&longs;mum incidi&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/> A p. 110. 136. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XIII. XIV. XV. XVI. XVII. <lb/>XVIII. De Po&longs;tulato Galilei circa motum <lb/>&longs;uper &aelig;que-altis, non &aelig;que-inclinatis planis. </s>
</p>
<p type="main">

<s>G<emph type="italics"/>alilei ob&longs;eruata ad Po&longs;tulatum hoc confirmandum nul&shy;<lb/>lius hactenus fal&longs;itatis conuicta &longs;unt; pote&longs;tque ade&ograve; eius do&shy;<lb/>ctrina potiore iure cen&longs;eri Scientia, vt qu&aelig; experienti&aelig; con&shy;<lb/>&longs;entanea &longs;it, qu&agrave;m ea, qu&aelig; &agrave; R. P. traditur, vt qu&aelig; experien&shy;<lb/>ti&aelig; repugnet, ac fundata &longs;it in Experimento, quod fal&longs;um de-<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>prehen&longs;um e&longs;t. Si planum, vt min&ugrave;s decliue, ita etiam prolixius <lb/>&longs;it, potest profect&ograve; prolixitas paruitatem incrementorum <lb/>velocitatis &longs;ic compen&longs;are, vt acqui&longs;ita in fine motus veloci&shy;<lb/>tas &longs;itnihilo minor. Quod e&longs;t allatum de pendulis exemplum <lb/>&longs;emper congruit: &amp; ex quatuor pendulis, qu&aelig; prolixitate <lb/>&longs;int, primum vnius pr&aelig;cis&egrave; pedis, &longs;ecundum quatuor, tertium <lb/>nouem, quartum &longs;edecim: peragit reuer&acirc;, con&longs;tanterque pri&shy;<lb/>mum vibrationes quatuor, eodem tempore, quo &longs;ecundum <lb/>peragit treis, &amp; tertium duas, &amp; quartum vnam: &longs;i mod&ograve; <lb/>quidem <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> &longs;emper longitudine per&longs;euerent.<emph.end type="italics"/> A p. 136. in 141. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XIX. XX. XXI. XXII. <lb/>De Experimentis circa ictum, impetumve gra&shy;<lb/>uium cadentium, ad explorandum, impetu&longs;&shy;<lb/>ne, vt &longs;patium incre&longs;cat. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Merit&ograve; fuere vno plura requi&longs;ita Experimenta, vbi <lb/>fuit iactatum peragi ea po&longs;&longs;e in grauibus quibu&longs;libet; tamet&longs;i <lb/>ne in vno quidem peragere fuerit conce&longs;&longs;um. Allata tria ex&shy;<lb/>perimenta qua&longs;i &longs;upparia ad &longs;uadendum non incre&longs;cere impe&shy;<lb/>tum, velocitatemve &longs;icut spatia, &longs;ed &longs;icut spatiorum radices, <lb/>attinent omnin&ocirc; ad rem; ac illud speciatim de Aqua ef&shy;<lb/>fluente ex va&longs;e cylindrico, quatenus &longs;umma aqua in foramen <lb/>decidens, non magis &agrave; &longs;ibi &longs;ubiecta, pr&aelig;eunteque impeditur, <lb/>qu&agrave;m &longs;i per a&euml;rem caderet; qu&ograve;d illa &longs;emper pari cum ip&longs;a <lb/>velocitate &longs;e&longs;e &longs;ubducat, anteceden&longs;que nihil officiat.<emph.end type="italics"/><lb/>A. p. 141. in 146. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. <lb/>XXVIII. De Experimento in Bilance facto, ac 
<pb/>aliud reuer&acirc; probante, qu&agrave;m velocitates e&longs;&longs;e <lb/>&longs;icut &longs;patia. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quandoquidem iactatum illud tantopere Experimen&shy;<lb/>tum fal&longs;itatis conuictum e&longs;t: mirum videri profect&ograve; potest, <lb/>quamobrum R. P. venditare pergat pro Demon&longs;tratione ra&shy;<lb/>tiocinium, quod fuerit eo Experimento duntaxat &longs;uffultum; ac <lb/>poti&szlig;im&ugrave;m prouocando ad vberiorem experientiam, qua con&shy;<lb/>trouer&longs;ia dirimatur; qua&longs;i ver&ograve; &longs;inondum &longs;it dirempta contro&shy;<lb/>uer&longs;ia, eius Demon&longs;tratio interim coh&aelig;reat? Fru&longs;tr&agrave; iam &longs;ol&shy;<lb/>licitus e&longs;t de non a&longs;&longs;umendo &longs;upra &aelig;quilibrium exce&longs;&longs;u; c&ugrave;m <lb/>agno&longs;cat iam qu&agrave;m van&egrave; v&longs;urpet diametrum globi pro men&shy;<lb/>&longs;ura pr&aelig;ci&longs;a altitudinum, ex quibus totidem pondera at&shy;<lb/>tollantur. Incommodum illud de globo diametri decupl&ograve; mi&shy;<lb/>noris, &amp; decupl&ograve; citius ca&longs;uro ex eadem altitudine, obiectum <lb/>legitim&egrave; fuit, &amp; R. P. eximere &longs;e ab illo nequicquam tenta&shy;<lb/>uit.<emph.end type="italics"/> A p. 146. in 157. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XXIX. XXX. XXXI. XXXII. XXXIII. <lb/>De Tempore, quo R.P. colligit parteis &longs;patij <lb/>&longs;ingulas decur&longs;um non iri. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Haud abs re fuere obiecta illa de neglecto tempore in <lb/>tradenda motus &aelig;quabiliter accelerati definitione. Affictum <lb/>nihil fuit R. P. inter vrgendum incommoda; qu&aelig; &longs;i variata <lb/>interdum &longs;int, in cau&longs;&longs;a fuit variatio principiorum, quibus <lb/>ille e&longs;t v&longs;us. Nihil iterat&ograve; demon&longs;trat: verum aut ex fal&longs;is <lb/>concludit; aut in<emph.end type="italics"/> D<emph type="italics"/>iallellum incidit, circulum-ve, vt aiunt, <lb/>committit; aut pr&aelig;tere&agrave; inuoluit &longs;e multiplici contradictione. <lb/>Qu&aelig;&longs;tio ne que e&longs;t, neque fuit, an ostenderit (quod fuit conce&longs;&shy;<lb/>&longs;um) non po&longs;&longs;e partem spatij &longs;ecundam decurri dimidio tem-<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>piris, quo primam, tertiam triente, &amp;c. &longs;ed an o&longs;tenderit ad&shy;<lb/>uer&longs;us &longs;eip&longs;um; vt pote ex cuius principio, po&longs;itioneve illud <lb/>&longs;equatur. Nequicquam conatur capita ab&longs;urda &longs;ibi obiecta <lb/>retorquere; qua&longs;i &longs;it perinde &longs;eu &longs;patium, &longs;eu tempus cum <lb/>velocitate conferat; &amp; ad hominem cum argumentatur, in <lb/>limine ip&longs;o aberrat, dici vt put&agrave; id &longs;upponens, quod minim&egrave; <lb/>dicitur, &amp; tempus cum velocitate &longs;ecus conferri, qu&agrave;m con&shy;<lb/>fertur. Tota gloriatio con&longs;equens nihil habet, quod inuidea&shy;<lb/>tur; &amp; dum ait impugnationem &longs;ui ratiocinij, non po&longs;&longs;e, vt <lb/>inanem, ac vanam, inuenire plau&longs;um, ni&longs;i apud min&ugrave;s peritos; <lb/>&longs;atis e&longs;t prouocare illum vt proferat vel vnicum, cui &longs;uam <lb/>&longs;ententiam per&longs;uadeat, peritum.<emph.end type="italics"/> A p. 157. in 181. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXIV. XXXV. XXXVI. XXXVII. <lb/>XXXVIII. De Tempore, quo R.P. colligit <lb/>&longs;ingulas parteis decur&longs;um iri. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Non alia ratione probauit R. P. velocitatem per &longs;ecun&shy;<lb/>dam partem e&longs;&longs;e duplam velocitatis per dimidium inferius pri&shy;<lb/>m&aelig;, qu&agrave;m quia &longs;patium, duplum e&longs;t: neque hanc con&longs;equutio&shy;<lb/>nem vllo modo probauit; &longs;ed ex eo &longs;ol&ugrave;m &longs;uppo&longs;uit, quod ve&shy;<lb/>locitates &longs;icut spatia &longs;int, qu&aelig; est iterata principij petitio: c&ugrave;m <lb/>hoc ip&longs;um &longs;it, quod controuertitur, neque vllatenus inueniatur <lb/>o&longs;ten&longs;um; ni&longs;i ex fal&longs;o illo circa Bilancem experimento. Ex <lb/>varijs obiectionibus vna est delecta, cui re&longs;ponderetur, propter <lb/>errorem calami, quo in immen&longs;a, importunaque literarum <lb/>farragine litera vna irrep&longs;it pro alia. Beatus e&longs;t R.<emph.end type="italics"/> P. <emph type="italics"/>cui <lb/>Author e&longs;&longs;e non videatur ingre&longs;&longs;us in controuer&longs;i&aelig; pene tralia, <lb/>quique eum &aelig;qu&egrave; &agrave; dictis &longs;uis, atque &agrave; natura peniti&ugrave;s inspi&shy;<lb/>ciunda arce at. Tempus minutorum &longs;ex attributum prim&aelig;<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>parti, non ab Authore fuit delectum, &longs;ed <expan abbr="&longs;uppeditat&utilde;">&longs;uppeditatum</expan> &agrave; R. P. <lb/>qui tamet&longs;i alicubi non probet ex ijs &longs;ex minutis quatuor priori <lb/>dimidio, &amp; duo po&longs;teriori attribui: id tamen tum ex varijs <lb/>eius principijs deducitur: tum recipit Author deducturum &longs;e <lb/>eadem, &amp; plura incommoda, ex quacumque alia di&longs;tributione <lb/>eius numeri, aut alterius &agrave; R. P. facienda: &longs;i mod&ograve; &longs;emper <lb/>velocitates habere &longs;e vt spatia &longs;upponat.<emph.end type="italics"/> A p. 181. in 191. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXIX. XL. XLI. XLII. <lb/>De Ratione continu&ograve; dupla, qua &longs;patia de&shy;<lb/>curri temporibus &aelig;qualibus R. P. contendit. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Mirum, velle adh&ucirc;c R. P. incipere acceleratum motum <lb/>&agrave; prim&aelig; partis medio, non ab ip&longs;o eius principio; &amp; maxim&egrave; <lb/>quidem, c&ugrave;m aliunde velit velocitates e&longs;&longs;e vt spatia, spatiive <lb/>parteis, quarum vna &longs;it tota prima, non dimidium prim&aelig;: ac <lb/>in&longs;ignes pr&aelig;tere&agrave; &longs;uboriantur difficultates ex eo, qu&ograve;d dum <lb/>ad obiecta de &longs;ubdiui&longs;ione prioris dimidij in alia, aliaque dimi&shy;<lb/>dia re&longs;pondet, standum ait alicubi, qu&ograve;d diui&longs;io e&longs;&longs;e in Phy&shy;<lb/>&longs;icas parteis infinita non valeat, &amp; ibi tamen standum, vbi <lb/>tot partes adh&ucirc;c &longs;uper&longs;unt, vt ex ijs ratio accelerati motus <lb/>perfect&egrave; intelligatur. Quippe c&ugrave;m inter c&aelig;tera a&longs;&longs;umpto <lb/>ca&longs;u ex Luna, Sole, aut Firmamento, &amp; a&longs;&longs;umpta particula <lb/>prima Phy&longs;ic&egrave; diuidua, in qua reperiri debeant dimidium <lb/>inferius, ac in ip&longs;o triens, quadrans, &amp; tot fragmenta c&aelig;tera, <lb/>quot &longs;unt partes ip&longs;i prim&aelig; &aelig;quales in toto illo &longs;patio, quotque <lb/>etiam di&longs;tingui po&szlig;unt in &longs;uperiore dimidio; incredibilis &longs;it <lb/>partium numerus, per quas in priore dimidio contentas opor&shy;<lb/>teat motum peragi, priu&longs;quam incipiat accelerari; &amp; in qui&shy;<lb/>bus tamen con&longs;i&longs;tendum &longs;it, qu&ograve;d diui&longs;io vlteri&ugrave;s fieri in duo<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>dimidia non valeat, ne ratio motus accelerati non perfect&egrave; in&shy;<lb/>telligatur. Qu&aelig;&longs;tio heic iter&ugrave;m non e&longs;t, an velocitas per <lb/>&longs;ecundam partem &longs;it pr&aelig;cis&egrave; dupla velocitatis per primam: &longs;ed <lb/>an id &longs;equatur (vt &amp; ab&longs;urda qu&aelig;dam alia) ex R. P. prin&shy;<lb/>cipijs. Refugit R. P. prouocationem ad calculos, nec incom&shy;<lb/>moda clari&ugrave;s pateant, ac illud speciatim, quod obiectum e&longs;t <lb/>ex triente, &amp; quadrante non componi integrum: neque item <lb/>ex partibus quinta, &longs;exta, &longs;eptima, octaua. Irrito cona&shy;<lb/>mine rationem duplam, vt &longs;olam congruam excu&longs;are adniti&shy;<lb/>tur, e&ograve; qu&ograve;d ip&longs;a quoque &longs;eip&longs;am euertat, quoties tempora a&longs;&shy;<lb/>&longs;umuntur maiora, vel minora dato, qu&aelig; &longs;int ip&longs;a quoque inter <lb/>&longs;e &aelig;qualia: &longs;iquidem ea quoque deberent in eadem ratione <lb/>respondere spatijs: quod tamen non fit: vt in allato &agrave; R. P. <lb/>exemplo de ca&longs;u globi ex Luna mon&longs;tratur.<emph.end type="italics"/> A p. 191. in 208. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XLIII. XLIV. De Tempore, <lb/>quo globum ferreum ca&longs;urum ex Luna in <lb/>Terram contendit. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nihil e&longs;&longs;e heicvidetur addendum ad ea, qu&aelig; obiecta &longs;unt&shy;<lb/>c&ugrave;m R. P. fateatur non po&longs;&longs;e illam rapiditatem, quam pri&ugrave;s <lb/>a&longs;&longs;eruerat, in&longs;anam e&longs;&longs;e ade&ograve;, vt globus id &longs;patium minutis <lb/>non omnin&ocirc; duobus percurrat: tamet&longs;i lenire rem &longs;tudet, dum <lb/>naturam quidem id exigere, &longs;ed medij tamen conditionem <lb/>obstare ait.<emph.end type="italics"/> A p. 208. in 209. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XLV. XLVI. XLVII. De <lb/>quodam lap&longs;u emendando circa cau&longs;&longs;am Phy&shy;<lb/>&longs;icam accelerati grauium motus. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod R. P. in Vindicijs ad Artic. XL. de Phy&longs;ica<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>cau&longs;&longs;a accelerationis di&longs;&longs;er&uuml;erit, docendo &longs;olam grauitatem <lb/>e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am initij motus, &amp; &longs;ol&ugrave;m medium, put&agrave; a&euml;rem e&longs;&longs;e <lb/>cau&longs;&longs;am accelerationis, quatenus &agrave; fronte re&longs;iliens, &amp; &agrave; tergo <lb/>claudem, graue vrget; c&ugrave;m alioquin &longs;ola grauitate agente, &longs;i&shy;<lb/>bique &longs;imili manente, vt in vacuo, de&longs;cen&longs;us foret vniformis, <lb/>&longs;imili&longs;que &longs;ui per&longs;eueraturus: idcirc&ograve; an&longs;a &amp; accepta, &amp; in <lb/>hunc locum dimi&longs;&longs;a e&longs;t adiiciendi quidpiam de Phy&longs;ica cau&longs;&longs;a. <lb/>Nam prim&ugrave;m quidem paul&ograve; fu&longs;i&ugrave;s deducitur lap&longs;us indicatus <lb/>ad calcem &longs;uperioris Epistol&aelig;: declarando videlicet, quo pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;u tentatum fui&longs;&longs;et in Epi&longs;tolis<emph.end type="italics"/> de Motu impre&longs;&longs;o &agrave; <lb/>motore tran&longs;lato <emph type="italics"/>cau&longs;&longs;am dicere, quamobrem grauia acce&shy;<lb/>lerentur iuxta progre&szlig;ionem numerorum imparium ab vnita&shy;<lb/>te inc&oelig;ptorum; &amp; quemadmodum talis cau&longs;&longs;a fui&longs;&longs;et agnita <lb/>tum primo momento &longs;ola attractrix Terr&aelig; vis, qu&aelig; imprime&shy;<lb/>ret &longs;ingularem ictum: tum &longs;ecundo, &amp; reliquis tam eadem <lb/>attractrix, qu&agrave;m a&euml;r &agrave; tergo &longs;uccedens, in&longs;tan&longs;que, ade&ograve; vt <lb/>quolibet momento duo qua&longs;i ictus imprimerentur: &longs;icque &amp; <lb/>primo momento vnus acquireretur velocitatis gradus, quo &longs;u&shy;<lb/>peraretur vnum &longs;patium: &longs;equente autem quolibet &longs;uper-ad&shy;<lb/>derentur duo, e&longs;&longs;entque proinde tres, quinque, &longs;eptem, &amp;c. <lb/>quibus spatia totidem con&longs;equenter &longs;uperarentur: vnde &amp; <lb/>con&longs;entaneum foret velocitates e&longs;&longs;e, vt spatia, qu&aelig; proinde &longs;i&shy;<lb/>mul repr&aelig;&longs;entari deberent per illas triangulorum areas: quod <lb/>animaduer&longs;um e&longs;t repugnare. Deinde ver&ograve; o&longs;tenditur, <lb/>quamobrem c&ugrave;m cau&longs;&longs;a vnica &longs;ufficiat, iuxta ant&egrave; expo&longs;ita <lb/>(&longs;upponitur autem videri non e&longs;&longs;e ip&longs;am aliam, qu&agrave;m ip&longs;am <lb/>vim Terr&aelig; tractricem) o&longs;tenditur, inquam, vtramque &agrave;<emph.end type="italics"/><lb/>R. P. <emph type="italics"/>a&szlig;ignatam videri e&longs;&longs;e reiiciendam, quatenus medium, <lb/>put&agrave; a&euml;r, ad accelerationem nihil confert, quin-etiam poti&ugrave;s<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>officit, nec quantum obe&longs;t, tantum iuuat, ac long&egrave; e&longs;t ade&ograve;, vt <lb/>&longs;olus accelerationis &longs;it cau&longs;&longs;a: grauitas ver&ograve;, &longs;eu qualitas graui <lb/>in&longs;ita, &amp; ab attractione di&longs;tincta, nulla e&longs;t: neque proinde po&shy;<lb/>te&longs;t motum &longs;eu in &longs;patio vacuo, &longs;eu in a&euml;re, (vt &longs;i &longs;olus a&euml;r in <lb/>vniuer&longs;o e&longs;&longs;et) pr&aelig;&longs;tare.<emph.end type="italics"/> A p 209. in 220. </s>
</p>
<p type="main">

<s>AD ART. XLVIII. De Re&longs;pon&longs;ionis <lb/>Conclu&longs;ione. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Licitum fuit amiciti&aelig; (&longs;ed &longs;eruata tamen illi reuerenti&acirc;) <lb/>anteponere veritatem. Fuit in<emph.end type="italics"/> R.P. <emph type="italics"/>vt qua&longs;cumque vellet, duce&shy;<lb/>ret lituras, aut etiam rem totam &longs;upprimi iuberet. Non capitur <lb/>quamobrem cen&longs;eat &longs;e veritatem iam illu&longs;tratam, &amp; ab er&shy;<lb/>rore vindicatam exhibere: ac &longs;peret tamen, vt ex correcto <lb/>fal&longs;o &longs;uo Experimento veritas deinceps certi&ugrave;s inueniatur. Ip&longs;e <lb/>fuit<emph.end type="italics"/> R.P. <emph type="italics"/>qui Authori alioquin ignotus, prouocauit prior; &amp; <lb/>cui tamen nihil aut re&longs;pon&longs;um, aut oppo&longs;itum &longs;altem, fui&longs;&longs;et, <lb/>&longs;i is fui&longs;&longs;et creditus, qui ip&longs;a rei nouitate, quod iam ait, per&shy;<lb/>celleretur, tanquam nemine alio hactenus inuento, qui in eius <lb/>a&longs;&longs;ertionibus, ac decretis pugnam aliquam, contrarietatemque <lb/>aut inueni&szlig;et, aut obieci&szlig;et. Quare &amp; e&longs;&longs;e &longs;ecurus pote&longs;t <lb/>iri deinceps nihil inqui&longs;itum in ea, qu&aelig; &longs;e dicit habere <lb/>ob&longs;curiora, incertioraque; fore autem, vt &longs;olitum affectum, <lb/>venerationemque &longs;emper experiatur.<emph.end type="italics"/>
<pb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOL&AElig; TERTI&AElig;.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. I. Scribendi Occa&longs;io </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>De hac iam dictum. Notandum &longs;ol&ugrave;m, Epistolas<emph.end type="italics"/> de <lb/>Motu impre&longs;&longs;o &agrave; motore tran&longs;lato, <emph type="italics"/>pro quibus hac fuit <lb/>velut Apologia, ea occa&longs;ione fui&longs;&longs;e con&longs;criptas, qu&ograve;d fides <lb/>&aelig;gr&egrave; habita fui&longs;&longs;et Experimentis ab Authore factis, ad&longs;truen&shy;<lb/>do illi Theoremati,<emph.end type="italics"/> Si id corpus, cui in&longs;i&longs;timus, trans&shy;<lb/>feratur, motus omneis no&longs;tros, rerumque &agrave; nobis mo&shy;<lb/>bilium, perinde fieri, apparereque, ac &longs;i illud quie&longs;ceret. <lb/><emph type="italics"/>Ea autem fuerant pr&aelig; c&aelig;teris, Qu&ograve;d naui veloci&szlig;im&egrave; abducta, <lb/>perinde atque quie&longs;cente, proiectus &longs;urs&ugrave;m lapis &longs;ecundum <lb/>mali longitudinem, tueretur &longs;emper tam a&longs;cendendo, qu&agrave;m <lb/>ex&longs;cendendo eandem a malo di&longs;tantiam; &amp; dimi&longs;&longs;us &egrave; carche&shy;<lb/>&longs;io ad pternam, ita caderet, vt neque ex parte puppis de&longs;ere&shy;<lb/>retur, neque ex parte pror&aelig; attingeretur &agrave; malo. Qu&ograve;d pi&shy;<lb/>la exprora in puppim, expuppi in proram proiecta, pari im&shy;<lb/>petu ferri appareret, parque &longs;patium conficeret; &amp; neque tar&shy;<lb/>di&ugrave;s perueniret ad collu&longs;orem, tamet&longs;i aufugientem, qui ad <lb/>proram: neque citi&ugrave;s ad alium, tamet&longs;i occurrentem, qui ad <lb/>puppim, donec volaret per a&euml;rem. Qu&ograve;d &egrave; curru, aut equo <lb/>citi&szlig;im&egrave; abrepto, perinde ac quie&longs;cente, proiect&aelig; &longs;urs&ugrave;m res in <lb/>ip&longs;am manum reciderent: dimi&longs;&longs;&aelig; cadere apparerent &longs;ecun&shy;<lb/>dum perpendiculum; emi&longs;&longs;&aelig; prors&ugrave;m, retror&longs;&uacute;mque, nec pro&shy;<lb/>pi&ugrave;s, nec longi&ugrave;s caderent in terram. Qu&ograve;d dimi&longs;&longs;a pila <lb/>ab incedente, currenteve per complanatum locum, antro<gap/>m <lb/>&longs;emper procurreret; pari vi antrors&ugrave;m, retror&longs;&uacute;mque proie&shy;<lb/>cta, pariabe&longs;&longs;et, dum &agrave; motu ce&longs;&longs;aret, &agrave; proiectore di&longs;tantia; &amp;<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>proiecta &longs;peciatim retrors&ugrave;m, nunc aliquant&uacute;m excurreret, <lb/>nunc ad perpendiculum caderet, nunc proiectorem etiam &longs;eque&shy;<lb/>retur; prout adactio manus retrors&uacute;m e&longs;&longs;et velocior, &aelig;qu&egrave; ve&shy;<lb/>lox, aut min&ugrave;s velox, qu&agrave;m corporis prors&ugrave;m. Jtaque horum <lb/>aliorumque Experimentorum explicand&aelig; cau&szlig;&aelig; de&longs;tinata fue&shy;<lb/>rat Epi&longs;tola Prior; ac fuerant ide&ograve; vari&aelig; de Motu attingend&aelig; <lb/>difficultates. Fuerat &amp; Po&longs;terior speciatim con&longs;cripta decla&shy;<lb/>rand&aelig; inanitati rationis illius, qu&aelig; aduer&longs;us A&longs;&longs;ertores motus <lb/>Telluris peti &longs;oleret ex eo, qu&ograve;d &longs;agitta &longs;urs&ugrave;m euibrata &egrave; <lb/>puppi, dum nauis moueretur, non in puppim recideret, &longs;ed in <lb/>aquam &agrave; tergo puppis, qu&aelig; interim &longs;ubducta foret: ac fuerat <lb/>con&longs;equenter o&longs;ten&longs;a imbecillitas aliarum rationum complu&shy;<lb/>rium, qu&aelig; &longs;olent ij&longs;demobiici. Pr&aelig;stita, inquam, h&aelig;c fue&shy;<lb/>rant; c&ugrave;m R. P. Epi&longs;tolis vi&longs;is, ea ex vtraque impugnauit, <lb/>qu&aelig; poti&szlig;im&ugrave;m di&longs;plicuerunt.<emph.end type="italics"/> A p. 227. in 228. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. II. III. IIII. Nondum ob&longs;eruatum, <lb/>qui Galileo obiicitur, Paralogi&longs;mum: &amp;, Neu&shy;<lb/>tram duarum virium &agrave; Motore tran&longs;lato im&shy;<lb/>pre&longs;&longs;arum imminui ab alterutra. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qualem deinceps Paralogi&longs;mum R. P. detexerit, &longs;atis <lb/>est, &longs;uperque in Epi&longs;tolis &longs;uperioribus adnotatum. Quod &longs;u&shy;<lb/>perest: c&ugrave;m mota, v. c. naui, lapis ex ea proiicitur &longs;urs&ugrave;m; is <lb/>apparet quidem tam proiectori, qu&agrave;m omnibus, qui in naui <lb/>&longs;unt, a&longs;cendere, de&longs;cender&eacute;que &longs;ecundum perpendiculum: &longs;ed <lb/>reuer&acirc; tamen a&longs;cendit, de&longs;cenditque obliqu&egrave; (vti &amp; apparet <lb/>quie&longs;centibus in littore) de&longs;cribit nempe lineam curuam, quam <lb/>dicunt parabolicam: cau&longs;&longs;aque e&longs;t, quia manus proiiciens vt&shy;<lb/>cumque &longs;urs&ugrave;m moueri appareat, reuer&acirc; tamen mouetur obli&shy;<lb/>qu&egrave;, deflexa nempe &agrave; motu nauis, qui illam, dum attollitur,<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>abducit vn&agrave; cum corpore ip&longs;ius proiectoris in latus, &longs;iue &longs;ecun&shy;<lb/>dum horizontem. Et quoniam Author dixerat,<emph.end type="italics"/> Vim im&shy;<lb/>pellentem mobile &longs;urs&ugrave;m, non mod&ograve; non de&longs;trui, &longs;ed <lb/>ne vlla quidem ratione imminui &agrave; vi depellente in la&shy;<lb/>tus (<emph type="italics"/>quippe lapis ille neque min&ugrave;s peruenit ali&ugrave;m, qu&agrave;m &longs;i <lb/>pari vi, naui quie&longs;cente, pro: iceretur &agrave; manu: vti neque mi&shy;<lb/>n&ugrave;s in latus, qu&agrave;m &longs;i immota manu veheretur &longs;olo motu nauis) <lb/>Idcirc&ograve; R. P. i&longs;tud improbans, obiicit, quod e&longs;&longs;e apud peritos <lb/>Effatum ait,<emph.end type="italics"/> Mobile quodcumque duobus motibus in <lb/>diuer&longs;as parteis actis, tant&ograve; &longs;egni&ugrave;s deferri in vnum <lb/>terminum, quant&ograve; forti&ugrave;s in alterum tendit. <emph type="italics"/>Sed c&ugrave;m <lb/>hoc e&longs;&longs;e po&szlig;it verum, donec mobili iam &longs;eparato &agrave; motore &longs;u&shy;<lb/>peruenit vis, qu&aelig; ip&longs;um deflectat: fal&longs;um e&longs;t tamen, &longs;i nihil <lb/>noui &agrave; proiectore v&longs;que interueniat, in quo &amp; vis ip&longs;ius pro&shy;<lb/>pria, &amp; vis corporis ip&longs;um transferentis in vnam co&iuml;erint, qu&aelig; <lb/>tant&ugrave;m &longs;it alterutr&acirc; fortior, quant&ugrave;m altera fortis e&longs;t; vt in <lb/>exemplo allato con&longs;tat, in quo quicquid e&longs;t motus &longs;ur&longs;um, &agrave; ma&shy;<lb/>nu est; quicquid motus prors&ugrave;m, &agrave; naui; &amp; quod dee&longs;t virtuti <lb/>manus propri&aelig; ad proiiciendum non minus altum &longs;ecundum li&shy;<lb/>neam curuam, qu&agrave;m &longs;ecundum rectam, &longs;uppletur &agrave; vi tran&longs;&shy;<lb/>latitia nauis; vti &amp; quod deest naui ad adigendum non mi&shy;<lb/>nus pror&longs;um &longs;ecundum curua, qu&agrave;m &longs;ecundum rectam, <lb/>&longs;uppletur &agrave; vi proiectitia manus. Habentur &amp; alia de Ex&shy;<lb/>perimentis.<emph.end type="italics"/> A p. 228. in 235. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. V. VI. VII. Po&longs;&longs;e varias Sectas <lb/>veritatis &longs;tudio tentari: ac, Po&longs;&longs;e animalis ince&longs;&shy;<lb/>&longs;um pr&aelig; &longs;altatione; &amp; globi volutionem pr&aelig; <lb/>adactione, dici naturalem. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d Author explicando cau&longs;&longs;as commemoratorum <expan abbr="Ex-perimentor&utilde;">Ex&shy;<lb/>perimentorum</expan>, &longs;equutus fuerit alia qu&aelig;dam, qu&agrave;m Ari&longs;totelea,<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>&amp; vulgaria principia: id R. P. reprehendit, qua&longs;i &longs;it viris <lb/>eruditis, pij&longs;que minus placiturum: ver&ugrave;m, &longs;alua mod&ograve; maneat <lb/>pietas, nihil e&longs;t, quod vetet philo&longs;ophari liber&egrave;, nullique Sect&aelig; <lb/>addictum e&longs;&longs;e Displicet illi con&longs;equenter dici ince&longs;&longs;um ani&shy;<lb/>malis pr&aelig; &longs;altatione naturalem: &longs;ed non apparet quid &longs;it in&shy;<lb/>congruum, quatenus motus naturalis notio e&longs;t, vt sponte, aut <lb/>&longs;ine repugnantia &longs;iat; violenti, vt pr&aelig;ter naturam, &longs;eu cum <lb/>aliqua repugnantia. Displicet &amp; globi volutionem &longs;upr&aelig; <lb/>planum dici naturalem pr&aelig; adactione eiu&longs;dem per a&euml;rem: &longs;ed <lb/>con&longs;tat &longs;atis globum e&longs;&longs;e &longs;uapte natura comparatum, vt volua&shy;<lb/>tur poti&ugrave;s &longs;upra planum (quod ni&longs;i aliunde deficeret, euaderet <lb/>motus vt &aelig;quabilis, &longs;ic perpetuus) qu&agrave;m vt per a&euml;rem adiga&shy;<lb/>tur (per quem aliunde in&aelig;quabiliter, &amp; motu &longs;tatim finiendo <lb/>trans fertur.) Vt pr&aelig;tereatur e&longs;&longs;e h&aelig;c omnia Ari&longs;toteli con&longs;ona, <lb/>quem coryph&aelig;um <expan abbr="eruditor&utilde;">eruditorum</expan> intelligit. R.P.<emph.end type="italics"/> A p. 235, in 240. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. VIII. IX. X. Incredibilem fore <lb/>motus corporum decidentium &longs;egnitiem, &longs;i vt <lb/>incipit, ita pergeret; &amp;, Non &longs;ol&ugrave;m acceleratio&shy;<lb/>nem, &longs;ed ip&longs;um quoque initium motus e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>principio externo. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Displicet rursus<emph.end type="italics"/> R. P. <emph type="italics"/>cen&longs;eri ca&longs;um lapidis violentum <lb/>poti&ugrave;s, qu&agrave;m naturalem: nam quamuis accelerationem e&longs;&longs;e <lb/>violentam non deneget: ob de&longs;cen&longs;um tamen, &longs;eu &longs;implicem <lb/>motum, cui illa &longs;uperuenit, contendit e&longs;&longs;e potius dicendum ca&shy;<lb/>&longs;umlapidis naturalem. Sed <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan>, quia quicquid in hoc ca&longs;us <lb/>motu &longs;en&longs;ibile e&longs;t, ex acceleratione e&longs;t, ac ne millies quidem <lb/>mille&longs;ima eius pars ad &longs;implicem motum, de&longs;cen&longs;umve &longs;pectat: <lb/>con&longs;tat, &longs;i &agrave; potiore parte denominatio facienda &longs;it, dicendum<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>potius e&longs;&longs;e ca&longs;um ab acceleratione violentum, qu&agrave;m &agrave; &longs;implici <lb/>motu naturalem. Qu&agrave;m par&ugrave;m autem cen&longs;endum &longs;it, quod <lb/>ex &longs;implici motu e&longs;t, ex eo probatur, qu&ograve;d &longs;i qualis incipit mo&shy;<lb/>tus quo momento primo e&longs;t adh&ucirc;c ab acceleratione liber, talis <lb/>per&longs;eueraret per duarum <expan abbr="orgyiar&utilde;">orgyiarum</expan> altitudinem; ille, a&longs;&longs;umpto <lb/>pro primo momento, vno minuto ex ijs, qu&aelig; decima vocant, non&shy;<lb/>dum e&longs;&longs;et plan&egrave; peractus po&longs;t annos<emph.end type="italics"/> 5322380: <emph type="italics"/>neque ade&ograve; lapis, <lb/>&longs;i occ&oelig;pi&longs;&longs;et illo motu ab v&longs;que initio Mundi cadere, perfeci&longs;&longs;et <lb/>iam &longs;eptimam vnam digiti partem. Deinde, c&ugrave;m illud vio&shy;<lb/>lentum dicatur, cuius principium extra e&longs;t; etiam de&longs;cen&longs;us, &longs;eu <lb/>&longs;implex motus e&longs;&longs;e comprobatur &agrave; principio externo, nempe &agrave; <lb/>virtute attractrice Terr&aelig; (credebatur tuncpo&longs;&longs;e quoque a&euml;r &agrave; <lb/>tergo impellere) tum quia lapis &longs;eu intra vacuum (vbi nihil <lb/>cum Mundo, Terr&aacute;que ade&ograve; communicaret, ac perinde illi fo&shy;<lb/>ret, &longs;eu e&longs;&longs;et, &longs;eu non e&longs;&longs;et Mundus) &longs;euintra a&euml;rem infinitum <lb/>(&longs;i &longs;olus pr&aelig;ter ip&longs;um foret) talem motum nullum haberet: <lb/>tum quia qu&aelig; res &longs;unt inten&longs;ionis capaces, &agrave; qua cau&longs;&longs;a habent <lb/>gradus reliquos, ab ea nanci&longs;cuntur &amp; primum; atque ade&ograve;, <lb/>vti dum calefit aqua, non c&aelig;teri gradus ab externo &longs;unt, pri&shy;<lb/>mus ab interno principio, &longs;ed omnes ab externo &longs;unt: ita dum <lb/>lapis deors&ugrave;m mouetur, non c&aelig;ter&aelig; motus partes ab externa <lb/>cau&longs;&longs;a, &amp; prima ab interna &longs;unt; ver&ugrave;m &longs;unt omnes ab ex&shy;<lb/>terna.<emph.end type="italics"/> A p. 240. in 246. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XI. XII. XIII. XIV. Terram grauia <lb/>attrahere; &amp;, Quid illi contingeret, &longs;i ver&longs;us <lb/>Lunam dimoueretur? Quid lapidi, &longs;i intra for&shy;<lb/>nicem ad centrum Terr&aelig; con&longs;titucretur? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>C&ugrave;m attrahi grauia &agrave; Terra videantur, ob cau&longs;&longs;am iam <lb/>expo&longs;itam: Ad illud, quod qu&aelig;rit R. P. quid ip&longs;i Terr&aelig; con-<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>tingeret, &longs;i ver&longs;us Lunam dimoueretur? Dicitur e&longs;&longs;e probabi&shy;<lb/>le, fore, vt vbicumque Terra con&longs;titueretur, illeic quie&longs;ceret<gap/><lb/>eo modo, quo corpus eiu&longs;ce materi&aelig;, vt aqu&aelig; &longs;ub pari mole <lb/>&aelig;quiponderet, vbicumque in imo, in &longs;ummo, in medio, aut vbi&shy;<lb/>uis intra aquam &longs;tatuatur, con&longs;i&longs;tit. Nimir&ugrave;m, qu&ograve;d Terra <lb/>&longs;ecundum &longs;i totam neque grauis &longs;it, neque leuis; &amp; talis affe&shy;<lb/>ctio partium propria &longs;it, prout &agrave; tota di&longs;trahuntur: qu&oacute;dque in <lb/>Mundo spherico ex&longs;i&longs;tente, medium quidem, &amp; extremum <lb/>&longs;it, non item infimum, &amp; &longs;ummum; ac ta is conditio &longs;it <lb/>Terr&aelig;, globorumque Mundi c&aelig;terorum propria, propter <lb/>eandem partium di&longs;tractionem, &amp; retractionem, qu&aelig; &longs;igillatim <lb/>cum speciali cuiu&longs;que centro comparatur. Non probatur etiam <lb/>aliunde Terram e&longs;&longs;e in Mundi medio; c&ugrave;m etiam oppo&longs;itum <lb/>arguant excentrici &longs;iderum motus: neque veri&longs;imile e&longs;t, &longs;i <lb/>Terra abduceretur in verticem Antipodum, vbi &longs;uper&shy;<lb/>ficies, cui in&longs;i&longs;timus, excederet punctum, in quo fui&longs;&longs;et centrum, <lb/>nos ibi h&aelig;&longs;uros: aut abreptos vlteri&ugrave;s, e&ograve; auolaturos, &longs;eu po&shy;<lb/>ti&ugrave;s ca&longs;uros. Ad aliud, quod qu&aelig;rit, quid eueniret lapidi, &longs;i <lb/>intra cauernam in meditullio Terr&aelig; excauatam, oppletamque <lb/>aqua, aut a&euml;re constitueretur? Dicitur probabile e&longs;&longs;e, &longs;i Terra <lb/>quidem qua&longs;i magnes &longs;it, qui &longs;uis qua&longs;i radijs emi&szlig;is attrahat <lb/>terrena: euenturum, vt lapis ineam cauern&aelig; partem feratur, &egrave; <lb/>qua radij plures, confertiore&longs;que affluxerint; &amp;, &longs;i &longs;upponan&shy;<lb/>tur ex &aelig;quo vndequ&agrave;que affluere, fore, vtin medio &longs;u&longs;pen&longs;us <lb/><gap/>eneatur. Vnde &amp;, quod rogat, cur lapis in puteum dimi&longs;&longs;us <lb/>fundum petat, non latera? Cau&longs;&longs;a e&longs;t in promptu, qu&ograve;d plu&shy;<lb/>res, den&longs;iore&longs;que radij exparte fundi, ad quam e&longs;t tota Terr&aelig; <lb/>moles, adueniant, qu&agrave;m ex parte vlla laterum aduenire <lb/>po&szlig;int.<emph.end type="italics"/> A p 247. in 254. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s>ART. XV. XVI. XVII. XVIII. XIX. XX. <lb/>Et Magnetem ferrum, &amp; Terram grauia trahe&shy;<lb/>reper in&longs;en&longs;ilia organula: &amp;, Cur attractio pro&shy;<lb/>pe Terram non &longs;it &longs;en&longs;ibilior, qu&agrave;m proc&ugrave;l. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Non ridet Author in &longs;inu, vt R. P. ait, dum Magne&shy;<lb/>tem non trabere &longs;ine organulis corporeis contendit: neque non <lb/>agit &longs;eri&ograve;, dum hamulos, catenula&longs;que, quatenus patitur imbe&shy;<lb/>cillitas, fingit. Dum ait R.<emph.end type="italics"/> P. <emph type="italics"/>non alio modo tractionem fie&shy;<lb/>ri, qu&agrave;m qu&ograve;d Magnes, &amp; ferrum &longs;ponte natur&aelig; incitata in <lb/>mutuos amplexus accurrant; id eleganter quidem, &longs;ed non ita <lb/>vt res vocibus &longs;ubiecta intelligi po&szlig;it: quomodo &longs;cilicet vtrum&shy;<lb/>uis, ac &longs;peciatim ferrum inanime, ac inarticulatum, incitet <lb/>&longs;eip&longs;um, &amp; nullare &agrave; Magnete emi&longs;&longs;a, diuinet tamen, quando <lb/>e&longs;t prop&egrave;, &amp; metiatur vireis, ac &longs;patium, &egrave; quo ver&longs;us ip&longs;um <lb/>in&longs;iliat. Neque ver&ograve; dicere pote&longs;t emitti &agrave; Magnete quali&shy;<lb/>litatem quandam, qu&aelig; &longs;it merum accidens: c&ugrave;m exinde diffi&shy;<lb/>cultatum inextricabilium &longs;eges &longs;ubna&longs;catur. Quod cau&longs;&longs;atur <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> organula in&longs;en&longs;ilia dicta: con&longs;tat &longs;atis ea &longs;ic dici, qu&ograve;d nec <lb/>videri oculis, nec palpari manibus po&szlig;int. Iniuri&acirc; traducit Au&shy;<lb/>thorem R. P. qua&longs;i proptere&agrave; neget po&longs;&longs;e <expan abbr="De&utilde;">Deum</expan> Magneti talem <lb/>qualitatem, qualem de&longs;cribit imprimere: <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> qu&aelig;&longs;tio non &longs;it, an <lb/>&agrave; Deo &longs;it, quicquid Magneti <expan abbr="impre&szlig;&utilde;">impre&szlig;um</expan> e&longs;t: &longs;ed quale &longs;it, quod est <lb/>impre&longs;&longs;um. Quod obiicit ver&ograve;, vt ferrum &agrave; Magnete forti&ugrave;s &egrave; <lb/>propinquo, qu&agrave;m, &egrave; longinquo trahitur, non &longs;ic ob&longs;eruari <lb/>trahi &agrave; terra lapidem, quatenus magis non ponderat, nec ve&shy;<lb/>locius initio cadit ad ba&longs;in turris, qu&agrave;m ad fastigium: Patet <lb/>cau&longs;&longs;am e&longs;&longs;e, non qu&ograve;d di&longs;crimen aliquod non &longs;it: &longs;ed qu&ograve;d <lb/>euadere &longs;en&longs;ibile non po&szlig;it, quou&longs;que lapis ponderetur, inci&shy;<lb/>piatve cadere ex tanta altitudine, qu&aelig; non minorem habeat<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>rationem ad molem Telluris, qu&agrave;m intercapedo, qua ferrum <lb/>trahitur, ad molem Magnetis.<emph.end type="italics"/> A p. 254. in 267. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXI. XXII. XXIII. XXIV. XXV. <lb/>Non e&longs;&longs;e Atomorum min&ugrave;s, qu&agrave;m Ari&longs;totele&aelig; <lb/>Materi&aelig; tolerabilem in Religione po&longs;itionem. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Haud iure traducit R. P. ea, qu&aelig; de ortu, interitu, alte&shy;<lb/>ratione, calore, frigore, &amp; c&aelig;teris rebus naturalibus iuxt&aelig; <lb/>Atomorum &longs;uppo&longs;itionem dicta &longs;unt, ad &longs;tatum &longs;upernatura&shy;<lb/>lem: ac pr&aelig;&longs;ertim c&ugrave;m Atomi nihil aliud fint, qu&agrave;m prima <lb/>Materies, qu&aelig; &longs;i prout a&longs;&longs;erta e&longs;t ab Ari&longs;totele, toleretur, a&longs;&shy;<lb/>&longs;umendo &longs;ol&ugrave;m, qu&ograve;d &agrave; Deo creata &longs;it: tolerari &longs;an&egrave; po&szlig;int <lb/>Atomi, prout a&longs;&longs;eruntur non mod&ograve; ab<emph.end type="italics"/> E<emph type="italics"/>picuro, aut Democrito, <lb/>&longs;ed etiam ab alijs, ac nominatim &agrave; Platone (qui cum illi&longs;-ne <lb/>iure ex&longs;ulet, vt R. P. loquitur, &agrave; Regno Philo&longs;ophico, con&longs;u&shy;<lb/>lendi Patres) a&longs;&longs;umendo &longs;olummod&ograve;, fui&longs;&longs;e illas &agrave; Deo creatas. <lb/>Satis e&longs;&longs;e vult R. P. &longs;i dicamus halitus calidos, &amp;c. &agrave; corpori&shy;<lb/>bus exhalari: at non illi inepti, qui requirunt pr&aelig;tere&agrave; ex qui&shy;<lb/>bu&longs; nam corpu&longs;culis texantur i&longs;ti halitus, vt modum actionis <lb/>ip&longs;orum condi&longs;cant: quod &amp; Plato po&longs;t alios fecit, &amp; Demo&shy;<lb/>critus speciatim &longs;ic e&longs;t ex&longs;equutus, vt ide&ograve; Platoni ab Ari&longs;totele <lb/>pr&aelig;&longs;eratur, &amp; &agrave; Cicerone, Plutarcho, alij&longs;que mir&egrave; commen&shy;<lb/>detur. Exclamat R. P. conclamatum fore de Formis &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tantialibus, &longs;iortus, &amp; interitus nihil aliud &longs;int, qu&agrave;m locales <lb/>qu&aelig;dam Atomorum motiones: exclamat, inquam, vt videtur, <lb/>ob Rationalem animam: c&ugrave;m tamen, vt generali Effato de for&shy;<lb/>mis &egrave; materia educibilibus adhibetur exceptio Rationalis ani&shy;<lb/>m&aelig;, &longs;ic adhiberi po&szlig;it Effato de accidentalibus: ac ip&longs;a Anima <lb/>aliunde &longs;it propri&egrave; futura &longs;ubstantia, quatenus &longs;ub&longs;i&longs;tit per<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>&longs;e, &longs;ecus ac form&aelig; c&aelig;ter&aelig;, qu&aelig; vnde, aut quomodo habeant <lb/>&longs;uam &longs;ub&longs;tantialem entitatem distinctam &agrave; materia, dicere <lb/>communis &longs;ententia non po&szlig;it. Qu&aelig;rit &amp; qu&ograve; &longs;int abitura <lb/>&longs;anctiora Religionis no&longs;tr&aelig; my&longs;teria: idque, vt videtur, ob <lb/>mysterium augu&longs;ti&szlig;imum Tran&longs;ub&longs;tantiationis: c&ugrave;m tamen, <lb/>vt iuxta Ari&longs;toielea &longs;ententiam ex&longs;i&longs;tentia &longs;ub&longs;tanti&aelig; &longs;ine <lb/>accidentibus, aut accidentium &longs;ine &longs;ub&longs;tantia defenditur vir&shy;<lb/>tute natur&aelig; impo&szlig;ibilis, &longs;ed po&szlig;ibilis virtute diuina: eodem <lb/>modo, ac ij&longs;dem verbis iuxta Democriticam defendatur.<emph.end type="italics"/> A p. 267. in 276. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXVI. XXVII. XXVIII. Actum <lb/>e&longs;&longs;e de Motu Teri&aelig;, proponendo, non a&longs;&longs;e&shy;<lb/>rendo; &amp;, Ferant ne magis Sacr&aelig; liter&aelig; Ter&shy;<lb/>ram in centro, qu&agrave;m extra centrum circum&shy;<lb/>uolui. </s>
</p>
<p type="main">

<s>C<emph type="italics"/>&ugrave;m ex di&longs;putatis in Priore<emph.end type="italics"/> de Motu impre&longs;&longs;o &agrave; motore <lb/>tran&longs;lato <emph type="italics"/>Epi&longs;tola, deduci po&longs;&longs;et <expan abbr="null&utilde;">nullum</expan> e&longs;&longs;e, quod aduer&longs;us mo&shy;<lb/>tum Telluris petitur vulg&ograve; argumentum ex &longs;agitta &longs;urs&ugrave;m &egrave; <lb/>naui emi&longs;&longs;a, neque innauim recidente; nullum, inquam, prout <lb/>&longs;icuti mota naui, omnes motus &longs;iue nautarum, &longs;iue rerum, <lb/>quas ip&longs;i mouent, perinde fiunt, apparentque, ac &longs;i nauis quie&longs;&shy;<lb/>ceret, mi&longs;&longs;aque ade&ograve; &longs;urs&ugrave;m &longs;agitta in <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> nauis, &egrave; qua fuerit <lb/>emi&longs;&longs;a, partem recidit: ita &longs;i Terram ver&longs;us ortum moueri <lb/>&longs;uppo&longs;uerimus, omnes motus no&longs;tri, rerumque &agrave; nobis mobi&shy;<lb/>lium, perinde fient, apparebuntque, ae &longs;i Terra quie&longs;ceret. <lb/>lapisque ade&ograve; &longs;urs&ugrave;m proiectus, in eundem Terr&aelig; recidet lo&shy;<lb/>cum, &egrave; quo proiectus fuerit;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>cilicet<emph.end type="italics"/> T<emph type="italics"/>erra transferens proiecto&shy;<lb/>rem, eiu&longs;que manum, &longs;uperaddit, intercedente manu, tantum <lb/>impetus lapidi, quantum oportet, vt &longs;uperet mundanum<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>&longs;patium &aelig;quale illi, quod ea pars Terr&aelig;, &egrave; qua facta fuerit <lb/>proiectio, interim peruadit; eodem modo, quo nauis transferens <lb/>&longs;uperaddit &longs;agitt&aelig;, intercedente arcu, tantum roboris, quantum <lb/>e&longs;t nece&longs;&longs;e, vt &longs;uperet a&euml;reum &longs;patium &aelig;quale illi, quod peruadit <lb/>interim eanauis pars, &egrave; qua facta emi&szlig;io: C&ugrave;m, inquam, de&shy;<lb/>duci id po&longs;&longs;et; Author reips&acirc; ita deduxit po&longs;teriore Epi&longs;tola, vt <lb/>admonuerit qu&aelig;rendam ergo, ad impugnandum Terr&aelig; motum, <lb/>rationem veri&longs;imiliorem. Et quia poterat responderi alias <lb/>iam multas e&longs;&longs;e inuentas: ide&ograve; illas, e&longs;&longs;e o&longs;tendit magna ex parte <lb/>haud magis firmas. Iam R. P. hoc non fert, ac &longs;uperiore <lb/>ratione euer&longs;a, indignatur fui&longs;&longs;e c&aelig;teras convul&longs;as: qua&longs;i aut <lb/>eas expendere pr&aelig;occupando non licuerit, aut &longs;it, cur magis, <lb/>qu&agrave;m &longs;uperior vocari in examen non po&szlig;int, nec debeant. Et <lb/>traducit quidem Authorem R. P. qua&longs;i a&longs;&longs;eruerit moueri Ter&shy;<lb/>ram non diurna mod&ograve; reuolutione circa axem proprium, ver&ugrave;m <lb/>etiam annuo motu circa Solem: vnde &amp; ait tolerabilius fui&longs;&longs;e, <lb/>etiam per &longs;acras Literas, &longs;i a&longs;&longs;ertus fui&longs;&longs;et diurnus dumtaxat. <lb/>Attamen, neque a&longs;&longs;erendo, &longs;ed proponendo &longs;olummod&ograve; de mo&shy;<lb/>tu Terr&aelig; actum e&longs;t; neque ea loca Scriptur&aelig; &longs;acr&aelig;, qu&aelig; aduer&shy;<lb/>&longs;us motum Terr&aelig; obiiciuntur, comperiuntur min&ugrave;s aduer&shy;<lb/>&longs;us diurnum, qu&agrave;m aduer&longs;us annuum e&longs;&longs;e comparata; neque <lb/>non pr&aelig;clare addit R. P. debere no&longs;tram Philo&longs;ophiam fidei <lb/>Chri&longs;tian&aelig; e&longs;&longs;e con&longs;onam; &longs;ed &longs;upere&longs;t no&longs;&longs;e quid &longs;it di&longs;&longs;onum; <lb/>c&ugrave;m non statim quicquid videtur repugnare Literis &longs;acris id&shy;<lb/>circ&ograve; reuer&agrave; repugnat, vt rect&egrave; o&longs;tendit D. Augu&longs;tinus ad&shy;<lb/>uer&longs;us eos, qui dicunt c&aelig;lum Sph&aelig;ricum, c&ugrave;m Scriptura dicat<emph.end type="italics"/><lb/>exten&longs;um, vt pellem. A p. 276. in 281. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXIX. XXX. XXXI. De Con&shy;<lb/>&longs;equutionibus ex Terra Planetis inter&longs;ita 
<pb/>ductis, d&eacute;que ignorata Copernican&aelig; opinionis <lb/>improbatione. </s>
</p>
<p type="main">

<s>O<emph type="italics"/>biicit R. P. Si moueri Terram inter Planetas per&shy;<lb/>&longs;ua&longs;um &longs;it, creditum quoque iri ip&longs;am e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>lanetam; &amp; e&longs;&longs;e in <lb/>alijs<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>lanetis, Stelli&longs;que &longs;uosincolas; ac iri <expan abbr="vocat&utilde;">vocatum</expan> in &longs;u&longs;picio&shy;<lb/>nem<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>ene&longs;in,<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>ncarnationem, Euangelium, fidem<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>hri&longs;tia&shy;<lb/>nam, qu&aelig; docet A&longs;tra non ad hominum, aliarumve rerum ha&shy;<lb/>bitationem e&longs;&longs;e facta, &longs;ed vt illuminent, f&oelig;cundentque Terram. <lb/>Ver&ugrave;m legitimas non e&longs;&longs;e huiu&longs;modi con&longs;equutiones, declara&shy;<lb/>tur, Tum ex eo, qu&ograve;d o&longs;tenditur pari ratione deduci ea&longs;dem ex <lb/>placitis alijs, qu&aelig; &agrave; viris pijs, eruditi&longs;que defenduntur (cuiu&longs;&shy;<lb/>modi &longs;unt illa de rotunditate Terr&aelig;; de Luna eclip&longs;in patiente <lb/>ob Terram, vt Terrapatitur ob Lunam; d&eacute;que ip&longs;ius &longs;uperfi&shy;<lb/>cie montibus, &amp; conuallibus, terren&aelig; in&longs;tar interstincta: de <lb/>Terr&aelig; exilitate comparat&egrave; ad Stellas; a&eacute;que Luna adh&ucirc;c lon&shy;<lb/>g&egrave; exiliore, qu&aelig; pr&aelig; illis tamen habetur in magnis luminari&shy;<lb/>bus, atque ita de c&aelig;teris) Tum ex e&ograve;, qu&ograve;d o&longs;tenditur, qu&agrave;m <lb/>mal&egrave; coh&aelig;reant cum Antecedente, ex quo deducuntur. Quod <lb/>autem<emph.end type="italics"/> R. P. <emph type="italics"/>opinionem de motu Terr&aelig; fui&longs;&longs;e Eccle&longs;i&aelig; &longs;uspe&shy;<lb/>ctam ait &agrave;<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>opernici v&longs;que tempore; id Authori e&longs;t incomper&shy;<lb/><gap/>m, &amp; quod iam dem&ugrave;m damnatam ait decreto Ponti&longs;icio, <lb/>profitetur Author &longs;e vel &longs;ola fama, ac non expectata promul&shy;<lb/>gatione legitima, ad id complectendum induci.<emph.end type="italics"/> A p. 281 in 288. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXII. XXXIII. XXXIV. Sit&shy;<lb/>ne ab&longs;urdum reputare Orbem magnum (&longs;eu <lb/>c&oelig;lum Solis) e&longs;&longs;e qua&longs;i punctum comparatum <lb/>ad Firmamentum; &amp; Solem qua&longs;i vnam Fixa-
<pb/>rum, Fixas qua&longs;i Soleis totidem habere. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si Terra moueatur circa<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olem, tantum de&longs;cribet circulum, <lb/>quantum Sol motus circa Terram; atque ade&ograve; quantum c&aelig;lum <lb/>Solis e&longs;t, tantum erit &amp; c&aelig;lum<emph.end type="italics"/> T<emph type="italics"/>err&aelig;, quod dieunt poti&ugrave;s<emph.end type="italics"/> O<emph type="italics"/>r&shy;<lb/>bem magnum.<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>taque R. P. pro ab&longs;urdo habet, qu&ograve;d<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>oper&shy;<lb/>nicani a&longs;&longs;umunt tam immanem e&longs;&longs;e Fixarum &agrave; nobis di&longs;tan&shy;<lb/>tiam, vt &longs;i<emph.end type="italics"/> O<emph type="italics"/>rbis magnus fingatur in earum regionem tran&longs;la&shy;<lb/>tus, nobis heic remanentibus, &longs;it appariturus nobis qua&longs;i pun&shy;<lb/>ctum: nimir&ugrave;m ex hoc &longs;equitur,<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellas, qu&aelig; nobis &longs;unt qua&shy;<lb/>&longs;i puncta, fore hoc orbe non minores. Ac Author quidem <lb/>habet diuer&longs;a, quod Stell&aelig; &longs;unt, &amp; quod apparent, vt dicendum <lb/>illic&ograve; e&longs;t: interim autem illi re&longs;pondent, c&ugrave;m ea &longs;it Fixarum <lb/>di&longs;tantia, vt nulla ob&longs;eruatio &longs;it, qua definire illam liceat, &amp; <lb/>ab omnibus mer&egrave;gratis, pr&oacute;que lubitu maior, aut minor a&longs;&longs;u&shy;<lb/>matur (nemine put&agrave; aliam rationem, qu&agrave;m propriam &longs;iue opi&shy;<lb/>nionem, &longs;iue voluntatem habente) ide&ograve; tam po&longs;&longs;e &longs;e maiorem, <lb/>qu&agrave;m alios minorem eam a&longs;&longs;umere: im&ograve; &amp; tant&ograve; magis, quant&ograve; <lb/>exinde fit commendatior tum concinnitas, tum maiestas operum <lb/>Dei. Quod ve<gap/>&ograve; R. P. ab&longs;urdum habet cen&longs;eri Solem, qua&longs;i <lb/>vnam quampiam Fixarum, &amp; Fixas e&longs;&longs;e qua&longs;i totidem<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>oleis: <lb/>iubent illi attendere, veliuxta ip&longs;am communem &longs;ententiam <lb/>(qu&aelig; tam prop&egrave; admouet Fixas) &longs;i Sol recedat, quantum Fix&aelig;, <lb/>Fix&aelig; accedant, quantum<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol, fore vt<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol, qua&longs;i vna Fixarum, <lb/>&amp; vna Fixarum, qua&longs;i<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol appareat.<emph.end type="italics"/> A p 288. in 293. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXIV. XXXV. XXXVI. XXXVII. <lb/>Po&longs;&longs;e Solem &egrave; Fixis non minorem, qu&agrave;m Or&shy;<lb/>bem magnum apparere: &amp; veros omnium Stel&shy;<lb/>larum di&longs;cos in vnum compo&longs;itos vix apparen&shy;<lb/>ti di&longs;co vnius mediocris Stell&aelig; ex&aelig;quatum iri. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vtin lucern&aelig; flammula inter nocturnas tenebras proc&ugrave;l <lb/>vi&longs;a di&longs;tinguere licet di&longs;cum apparentem &agrave; vero; c&ugrave;m ille po&longs;&shy;<lb/>&longs;it e&longs;&longs;e pedalis, i&longs;te (hoc e&longs;t flammul&aelig; facies &longs;ecundum diame&shy;<lb/>trum tran&longs;uer&longs;am) &longs;emidigitali non maior; ita in<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellis, qu&aelig; <lb/>non videntur, ni&longs;i per tenebras nocturnas, di&longs;tinguendi haud&shy;<lb/>dubi&egrave; &longs;unt di&longs;ci apparentes &agrave; veris. Itaque, &longs;i apparentes qui&shy;<lb/>dem<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellarum<emph.end type="italics"/> 1022. <emph type="italics"/>di&longs;ci in vnum quemdam compingerentur, <lb/>is tripl&ograve; maior euaderet, qu&agrave;m<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olaris vulg&ograve; appareat.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>in au&shy;<lb/>tem pari modo in vnum di&longs;culi veri coaptarentur, is non maior <lb/>euaderet, qu&agrave;m vnius<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>iell&aelig; magnitudinis quart&aelig; di&longs;cus. Et <lb/>accepto harum<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellarum dimidio; qua&longs;i non ampli&ugrave;s (licet re&shy;<lb/>uer&acirc; ampli&ugrave;s) &longs;upra horizontem appareat; di&longs;ci quidem appa&shy;<lb/>rentes conficerent di&longs;cum ad<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olarem, &longs;e&longs;quialterum; at veri <lb/>non <expan abbr="maior&etilde;">maiorem</expan> eo, quo apparet vnica magnitudinis quint&aelig;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tella. <lb/>Ex quo efficitur, vt mirum non &longs;it, fi<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tell&aelig; tam par&ugrave;m per <lb/><expan abbr="noct&etilde;">noctem</expan> collu&longs;trent, c&ugrave;m illu&longs;trent per veros, &amp; non per <expan abbr="appar&etilde;teis">apparenteis</expan> <lb/>di&longs;cos. Heinc autem responderi pote&longs;t ad id, quod R.<emph.end type="italics"/> P. <emph type="italics"/>obii&shy;<lb/>cit de<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ole &egrave; Fixis, aut heinc inter Fixas per immen&longs;am illam <lb/>di&longs;tantiam spectato; qua&longs;i nimir&ugrave;m con&longs;titutus in ip&longs;o<emph.end type="italics"/> O<emph type="italics"/>rbis <lb/>magni centro, aut qua&longs;i centrum eius ex&longs;i&longs;tens, non po&szlig;it tantus <lb/>apparere, quantus ip&longs;emet<emph.end type="italics"/> O<emph type="italics"/>rbis e&longs;t.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>cilicet exinde intelligitur, <lb/>futurum, vt<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ole, qua&longs;i<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellula facto, tamet&longs;i verus illius di&longs;cus <lb/>foret exili&szlig;imus, apparens tamen tantus e&longs;&longs;et, qui totum ip&longs;um<emph.end type="italics"/><lb/>O<emph type="italics"/>rbem magnum, aut etiam ampli&ugrave;s, qua&longs;i compleret: quod de&shy;<lb/>claratur pleni&ugrave;s exemplo flammul&aelig; per noctem conspect&aelig;.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 293. in 301. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XXXVIII. XXXIX. H&ugrave;c accom&shy;<lb/>modari non potui&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am, qu&aelig; redditur <lb/>vulg&ograve;, quare <expan abbr="fl&atilde;m&aelig;">flamm&aelig;</expan> noctu maiores appareant. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod vulg&ograve; dicunt <expan abbr="a&etilde;rem">aerrem</expan>, qui proxim&egrave; circumftat flam&shy;<lb/>mam, ita per parteis halituo&longs;as &egrave; flamma procedenteis vehe&shy;<lb/>menter illuminari, vt ab oculo computetur in vnam flammam <lb/>continuam: id tum repugnat (quatenus &amp; nullum inter flam&shy;<lb/>mam veram, &longs;puriamque apparet di&longs;crimen; &amp;, &longs;ivera flam&shy;<lb/>ma occultetur &longs;ola, nulla apparet &longs;puria; &amp;, &longs;i ver&acirc; flamm&acirc; <lb/>pr&aelig;ter foramen vis&acirc;, a&euml;r occultetur, &longs;puria nibilomin&ugrave;s appa&shy;<lb/>ret) tum aliunde accommodari nec Lun&aelig; potest, nec ip&longs;is<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tel&shy;<lb/>lis, quarum &longs;pecies noctu magnoper&egrave; incre&longs;cit. Quamobrem <lb/>fuit long&egrave; commodi&ugrave;s repetere cau&longs;&longs;am ex affectione oculi, pu&shy;<lb/>pill&aelig; nempe dilatatione, &amp; impre&szlig;ione retin&aelig; facta, donec ocu&shy;<lb/>lus in tenebris degit. Quippe cau&longs;&longs;a h&aelig;c non no&longs;tris mod&ograve; flam&shy;<lb/>mis, &amp; tam Lun&aelig;, qu&agrave;m<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellis congruit; &longs;ed congruet etiam <lb/>ip&longs;i<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>oli, &longs;i in ip&longs;am Fixarum regionem &longs;upponatur tran&longs;la&shy;<lb/>tus. Videlicet tunc paradoxum non erit, videri noctu<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olem, <lb/>&longs;eu oculum videntem<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>olem ver&longs;ari in tenebris;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ole, vt put&aacute;, <lb/>facto, conspect&oacute;que qua&longs;i vna quapiam<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tellarum fixarum.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 301. in 306. </s>
</p>
<p type="main">

<s>ART. XL. XLI. XLII. Qua mente, &amp; qua&shy;<lb/>tenus ex motu Terr&aelig; &aelig;&longs;tus Maris deductus; &amp;, <lb/>Po&longs;&longs;e exinde explicari varietates, qu&aelig; tam per <lb/>&AElig;quinoctia, &amp; Sol&longs;titia, qu&agrave;m per Nouilunia, <lb/>&amp; Plenilunia contingunt. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vt de motu Terr&aelig; e&longs;t actum proponendo, non a&longs;&longs;erendo: &longs;ic <lb/>&amp; de ip&longs;o Maris &aelig;&longs;tu, quatenus e&longs;t vi&longs;us cum hac motus Ter&shy;<lb/>r&aelig; hypothe&longs;i congruere; maxim&egrave; ver&ograve; quatenus aqua bis die&shy;<lb/>tim fluit, ac refluit, vt bis contingit in motu Terr&aelig; in&aelig;qualitas, <lb/>propter commi&longs;tionem diurni, &amp; annui, respectu partis eiu&longs;&shy;<lb/>dem Terr&aelig;, qua, vt va&longs;e, contenta aqua, dum in&aelig;quali ductu<emph.end type="italics"/>
<pb/><emph type="italics"/>mouetur, non pote&longs;t non fluere, ae refluere. Qu&ograve;d porr&ograve; &longs;icut <lb/>Iupiter &longs;uos &longs;atellites &longs;ibi circumducens, dum interim vn&agrave; cum <lb/>ip&longs;is motu duodecenni transfertur per<emph.end type="italics"/> Z<emph type="italics"/>odiacum, cen&longs;etur e&longs;&longs;e <lb/>vn&agrave; cum ip&longs;is totale quodam mobile; ita Terra Lunam &longs;ibi <lb/>circumducens, dum interim vn&agrave; cum ip&longs;a transfertur motu an&shy;<lb/>nuo per Zodiacum, vnum aliquod mobile totale cum ip&longs;a cen&shy;<lb/>&longs;eatur:<emph.end type="italics"/> I<emph type="italics"/>de&ograve;, &longs;i aliunde &longs;upponatur<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol, dum &longs;ibi circumuoluitur, <lb/>emittere quo&longs;dam veluti magneticos radios, quibus<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>lanetas &longs;i&shy;<lb/>bi circumducat, ac &longs;peciatim hoc mobile (Terram videlicet cum <lb/>Luna) Efficietur, vt quia hoc mobile pendebit &agrave;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ole per <expan abbr="radi&utilde;">radium</expan>, <lb/>veluti plumbum &agrave; clauo per filum; efficietur, inquam, vt, Quem&shy;<lb/>admodum plumbum &longs;egni&ugrave;s vibratur, &longs;i infra appendatur <lb/><expan abbr="plumbul&utilde;">plumbulum</expan>, quo longius pen&longs;ile euadat; aut ocy&ugrave;s, &longs;i &longs;upra illige&shy;<lb/>tur <expan abbr="plumbul&utilde;">plumbulum</expan>, &agrave; quo appetente redire celeri&ugrave;s, reducatur citi&ugrave;s: <lb/>Jta Terra per<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>lenilunium moueatur aliquant&ograve; pigri&ugrave;s, qu&ograve;d <lb/>tunc propter Lunam veluti infern&egrave; appen&longs;am prolixius euadat <lb/>qua&longs;i pen&longs;ile; &amp; per Nouilunium veloci&ugrave;s, qu&ograve;d tunc Luna ve&shy;<lb/>luti &longs;upern&egrave; impendens acceleret nonnihil motum. Quare &amp; <lb/>exinde &longs;uperuenit qu&aelig;dam tam in<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>lenilumo, qu&agrave;m in Noui&shy;<lb/>lunio in&aelig;qualitas, ob <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> tunc mare fluat, ac refluat, qu&agrave;m per <lb/>quadraturas &aelig;&longs;tuo&longs;i&ugrave;s. Qu&ograve;d autem pr&aelig;tere&agrave; hi fluxus, re&shy;<lb/>fluxu&longs;que intendantur ip&longs;is Sol&longs;titiorum,<emph.end type="italics"/> &AElig;<emph type="italics"/>quinoctiorumque <lb/>temporibus; cau&longs;&longs;a e&longs;&longs;e pote&longs;t &longs;uperueniens tertia in&aelig;qualitas, <lb/>ob prolixiores, breuiore&longs;que diurni motus arcus (parallelos &longs;em&shy;<lb/>per &aelig;quatori acceptos) per Zodiacum; atque ita quidem, vt c&ugrave;m <lb/>in<emph.end type="italics"/> &AElig;<emph type="italics"/>quinoctiis motus diurnus per ho&longs;ce arcus &longs;it maxim&egrave; ad&shy;<lb/>uer&longs;us motui annuo &longs;ecundum<emph.end type="italics"/> Z<emph type="italics"/>odiacum, efficiatur aliunde, <lb/>vt &aelig;stus &longs;int per<emph.end type="italics"/> &AElig;<emph type="italics"/>quinectia, quam per<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>ol&longs;titia vebementiores.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 306. in 313. </s>
</p>
<pb/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>ARTICVL. XLIII. XLIV. XLV.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Po&longs;&longs;e &amp; varietates alias ad locorum &longs;itus; &amp; <lb/>acce&longs;&longs;us retardationem, qu&aelig; dietim fit, ad mo&shy;<lb/>tum Lun&aelig; men&longs;truum, quatenus e&longs;t idem cum <lb/>diurno Telluris, referri. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig; varietas fluxus in fluminum ripis in&aelig;quabilibus ob&shy;<lb/>&longs;eruatur, eadem affluxus, &amp; refluxus in litoribus Maris de&shy;<lb/>prehenditur; &longs;icque ad varios littorum &longs;itus referri po&longs;&longs;unt di&shy;<lb/>uer&longs;itates, qu&aelig; mox memoratis generalibus accidentibus &longs;uper&shy;<lb/>ueniunt; vt vel exemplo nauicul&aelig;, cui &longs;imiles in&longs;int in&aelig;qualita&shy;<lb/>tes, intelligi potest. Qu&ograve;d autem affluxus ad littora fiat <lb/>diebus &longs;ingulis vn&agrave; prop&ograve; hor&agrave; (&longs;eu quatuor hor&aelig; quintis) tar&shy;<lb/>di&ugrave;s, ex eo e&longs;&longs;e pote&longs;t, qu&ograve;d c&ugrave;m, vt iam dictum, Terra, &amp; Lu&shy;<lb/>na vnum totale mobile &longs;int, &amp; Terra &longs;uo motu diurno &longs;ic Lu&shy;<lb/>nam circum-rapiat, vt Luna tamen non penit&ugrave;s, ob di&longs;tantiam, <lb/>ob&longs;ecundando, circulum vnum non ab&longs;oluat, ni&longs;i intra men&longs;em; <lb/>ac die bus proinde &longs;ingulis integra prop&egrave; hora tardi&ugrave;s ad meri&shy;<lb/>dianum perueniat, &egrave; quo pridie cum aliqua Terr&aelig; parte di&longs;ce&longs;&shy;<lb/>&longs;erit, Idcirc&ograve; affluxus non pr&aelig;cis&egrave; redeat, c&ugrave;m ip&longs;a eadem<emph.end type="italics"/> T<emph type="italics"/>er&shy;<lb/>r&aelig;pars ad meridianum eumdem redit, &longs;ed c&ugrave;m redit Luna, qu&aelig; <lb/>est mobilis totalis qua&longs;i complementum. Epistol&aelig; conclu&longs;io.<emph.end type="italics"/><lb/>A p. 313. in 318. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Errata in his Summulis.<emph.end type="italics"/> fol. <expan abbr="&etilde;">em</expan>, pag. 1. l. 17. lege <emph type="italics"/>tantumdem.<emph.end type="italics"/> p 2. l. 16. <lb/><emph type="italics"/>heixc.<emph.end type="italics"/> p. 6. l. 4. <emph type="italics"/>at non.<emph.end type="italics"/> l. 22 XLVIII. fol. 1. p. 6. l. 5. <emph type="italics"/>ne.<emph.end type="italics"/> fol <expan abbr="&otilde;">om</expan> p. 1 l. 17. <emph type="italics"/>conficere.<emph.end type="italics"/><lb/>p. 3 l. 2<gap/>. <emph type="italics"/>e<gap/>ruam Omi&longs;&longs;a in i<gap/>xtu.<emph.end type="italics"/> p. 293. l. 10. lege <foreign lang="greek"><gap/>w<gap/></foreign>. 242. 13. <lb/>octingenties. 430. 25. <foreign lang="greek">au) <gap/>ua<gap/>is</foreign>. 255. 17. collinees, 256 28. voce non. 270. <lb/>24. An&longs;totele&aelig; &longs;ententi&aelig;. 285, 2 ad hoc. <emph type="italics"/>In ip&longs;is Errata.<emph.end type="italics"/> l. 10. lege 128. 26. </s>
</p>
<pb pagenum="1"/>
<figure></figure>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>DE PROPORTIONE, <lb/>QVA GRAVIA DECIDENTIA <lb/>ACCELERANTVR.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOLA PRIMA.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>ADMODVM REVERENDO, <lb/>&amp; religio&longs;i&szlig;imo, docti&szlig;imoque Viro,<emph.end type="italics"/> P. <lb/>PETRO CAZR&AElig;O <emph type="italics"/>Societatis<emph.end type="italics"/> IESV, <lb/><emph type="italics"/>Meten&longs;is Collegij Rectori &longs;apienti&szlig;imo.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>PETRVS GASSENDVS S.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>PELLEGI, optime Cazr&aelig;e, quam dig&shy;<lb/>natus es ad me dare, ac publici iuris &longs;imul <lb/>facere <emph type="italics"/>Demon&longs;trationem Phy&longs;icam,<emph.end type="italics"/> qua <lb/><emph type="italics"/>Ratio accelerationis in motu rerum grauium <lb/>naturali determinatur.<emph.end type="italics"/> Agnoui ver&ograve; imprimis illam &longs;in&shy;<lb/>gularem beneuolentiam, qua perrexi&longs;ti ob&longs;tringere <lb/>me, qu&aelig;que e&longs;t &longs;an&egrave; tota ad tuam bonitatis eximi&aelig; <lb/>indolem accepta ferenda. Promptum deinde fuit <lb/>memini&longs;&longs;e erudit&aelig; Epi&longs;tol&aelig;, qua ante duos annos ea <lb/>&longs;igni&longs;ica&longs;ti, qu&aelig; in meis illis, <emph type="italics"/>de Motu impre&longs;&longs;o &agrave; motore <lb/>tran&longs;lato,<emph.end type="italics"/> minim&egrave; probares; ac illud inter c&aelig;tera, qu&ograve;d 
<pb pagenum="2"/>&longs;en&longs;i&longs;&longs;em cum Galileo, <emph type="italics"/>Motum naturalem rerum deci&shy;<lb/>dentium ea ratione accelerari, vt &longs;uperata &longs;patia temporibus <lb/>&aelig;qualibus, numerorum imparium progre&szlig;ionem imitarentur.<emph.end type="italics"/><lb/>Commemini etiam, c&ugrave;m fui&longs;&longs;em conatus facere &longs;atis <lb/>in c&aelig;teris, expetii&longs;&longs;e me, vt quia neque Paralogi&longs;mum, <lb/>quem in Galileo cau&longs;abaris, animaduerti&longs;&longs;em, neque <lb/>experientia, aut ratio mon&longs;tra&longs;&longs;et quidpiam oppo&longs;i&shy;<lb/>tum; <gap/>ig<gap/>areris ip&longs;e tum mihi fallaciam Galilei rete&shy;<lb/>gere, tum inuentam illam &agrave; te progre&longs;&longs;ionem me edo&shy;<lb/>cere. Volui&longs;ti id porr&ograve; nunc <expan abbr="dem&utilde;">demum</expan> cumulati&longs;&longs;im&egrave; pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;tare, ac me vel ex eo deuinxi&longs;ti, qu&ograve;d euulgare Medi&shy;<lb/>tationes de motu pr&aelig;claras aggre&longs;&longs;us, hanc e&longs;&longs;e pri&shy;<lb/>mam volueris, quam non creditori profect&ograve;, qualem <lb/>me habes, per&longs;olueres; &longs;ed debitori, qualem me poti&ugrave;s <lb/>ingenu&egrave; fateor, oppignerares. Heinc e&longs;t, cur licet ni&shy;<lb/>hil in me &longs;it, quod qua&longs;i par pari rependam; adnitar <lb/>tamen, quantum licet, te&longs;tari gratitudinem, eandem <lb/>tecum r<gap/>m meditatus, ac eas dubitandi rationes, qu&aelig; <lb/>mihi &longs;e&longs;e inter legendum vltr&ograve; obtulere, reponens. <lb/>Quippe l&oacute;g&egrave; ab&longs;um abeo, quem tu me e&longs;&longs;e protua illa <lb/>rara comitate volui&longs;ti, dum decreui&longs;ti <expan abbr="Iudic&etilde;">Iudicem</expan> tu&aelig; hu&shy;<lb/>ius Demon&longs;trationis. Is nimir&ugrave;m &longs;um, qui aliud <lb/>nihil valeam, qu&agrave;m difficultates qua&longs;dam excitare, ac <lb/>tibimet proponere, qui in hi&longs;ce rebus &amp; diuti&longs;&longs;im&egrave;, &amp; <lb/>curio&longs;i&longs;&longs;im&egrave; ver&longs;atus, ip&longs;as explanare facillim&egrave; po&longs;&longs;is. <lb/>Interim autem non &longs;ubuereor, ne tamet&longs;i videarabs te <lb/>di&longs;&longs;entire, neque illic&ograve; manus dare, tu idcirc&ograve; mihi &longs;u&shy;<lb/>cen&longs;eas: c&ugrave;m ea &longs;is humanitate, eo in veritatem affe&shy;<lb/>ctu, vt non po&longs;&longs;is in me candorem, quem ego in te <lb/>probem, improbare. </s>
</p>
<pb pagenum="3"/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Status controuer&longs;i&aelig;.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>II. Principio ver&ograve;, vt experiar, num rem &longs;atis ca&shy;<lb/>piam, de qua agitur; Qu&aelig;ri, ecce, mihi videtur, <emph type="italics"/>Qua <lb/>ratione, &longs;eu proportione celeritas rerum decidentium incre&longs;c&aelig;t?<emph.end type="italics"/><lb/>Videlicet &longs;upponimusrem nimis-qu&agrave;m notam, <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> <lb/><expan abbr="rer&utilde;">rerum</expan> grauium ex alto cadentium e&longs;&longs;e velociorem in fi&shy;<lb/>ne, qu&agrave;m in medio; &amp; in medio, qu&agrave;m in ip&longs;o princi&shy;<lb/>pio. Supponimus rur&longs;us hanc velocitatem ita conti&shy;<lb/>nu&ograve; incre&longs;cere, vt ab ip&longs;o v&longs;que in&longs;tanti, quo mobile &agrave; <lb/>quiete recedit, illius motus magis, magi&longs;que continen&shy;<lb/>ter acceleretur; &longs;eu incrementa velocitatis plura &longs;em&shy;<lb/>per, ac plura vniformiter pr&aelig;acqui&longs;itis &longs;uper-addan&shy;<lb/>tur. Supponimus terti&ograve; i&longs;th&aelig;c incrementa compa&shy;<lb/>rari po&longs;&longs;e aut cum partibus temporis, qu&aelig; vno tenore <lb/>&longs;uccedunt, aut cum partibus &longs;patij, qu&aelig; plures, plure&longs;&shy;<lb/>que continenter per curruntur. Supponimus quart&ograve; <lb/>po&longs;&longs;e accipi, &longs;iue de&longs;ignari primum quoddam tem&shy;<lb/>pus, vt minutum hor&aelig; &longs;ecund&ugrave;m, &longs;iue interuallum in&shy;<lb/>ter duas pul&longs;ationes arteri&aelig;, cui con&longs;equentia tempora <lb/>&aelig;qualia po&longs;&longs;int de&longs;ignari; ade&ograve; vt totum illud tem&shy;<lb/>pus, quod in decidendo mobile in&longs;umit, in plureis hu&shy;<lb/>iu&longs;cemodi &aelig;qualeis parteis di&longs;tinguatur. Supponimus <lb/>quint&ograve; po&longs;&longs;e accipi, &longs;iue de&longs;ignari prim&ugrave;m quoddam <lb/>&longs;patium, quod tempore nempe primo percurratur, vt <lb/>put&agrave; orgyiam, aut aliam men&longs;uram, cui ali&aelig; &aelig;quales <lb/>po&longs;&longs;int accipi, in con&longs;equente &longs;patio, ade&ograve; vt totu illud <lb/>&longs;patium, quod &agrave; mobili decidente peiuaditur, intelli&shy;<lb/>gatur e&longs;&longs;e in plureis huiu&longs;modi parteis diui&longs;um. Sup&shy;<lb/>ponimus dem&ugrave;m po&longs;&longs;e accipi, &longs;iue de&longs;ignari velocita-
<pb pagenum="4"/>tem aliquam primam, qu&aelig; &longs;cilicet &longs;it acqui&longs;ita in fine <lb/>eiu&longs;dem primi temporis, &amp; cui per con&longs;equentem <lb/>motum &aelig;quales ali&aelig; &longs;uper-addantur, vt &longs;olent gra&shy;<lb/>dus gradibus in capacibus inten&longs;ionis qualitatibus &longs;u&shy;<lb/>per-addi; ade&ograve; vt, qu&aelig; velocitas in fine motus e&longs;t ac&shy;<lb/>qui&longs;ita, ac inten&longs;i&longs;&longs;ima e&longs;t, e&longs;&longs;e coalita cen&longs;eatur ex om&shy;<lb/>nibus velocitatibus, &longs;iue gradibus, qui per&longs;euerante <lb/>motu acqui&longs;iti fuerint, ijque inter&longs;e, &amp; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> primo illo <lb/>&aelig;quales. Hi&longs;ce autem &longs;uppo&longs;itis, quia partes tempo&shy;<lb/>ris &aelig;quales, qu&aelig; prim&aelig; &longs;uccedunt, pauciores &longs;unt nu&shy;<lb/>mero, qu&agrave;m qu&aelig; &longs;patij partes &aelig;quales decurruntur <lb/>po&longs;t primam; &amp; qui velocitatis gradus acquiruntur <lb/>po&longs;t primum, ac &longs;unt veluti incrementa &longs;upperaddita, <lb/>comparari po&longs;&longs;unt, vt iam dictum e&longs;t, aut cum parti&shy;<lb/>bus &aelig;qualibus temporis, aut cum partibus &aelig;qualibus <lb/>&longs;patij; ide&ograve; difficultas, &longs;eu qu&aelig;&longs;tionis &longs;tatus is videtur <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m, <emph type="italics"/>Vtrum gradus velocitatis primo &aelig;quales tot <lb/>acquirantur; quot &longs;tuunt partes temporis: an poti&ugrave;s, quot spa&shy;<lb/>tij partes percurruntur?<emph.end type="italics"/> Nempe non alio re&longs;picitur, c&ugrave;m <lb/>requiritur, <emph type="italics"/>an velocitates &longs;i ut tempora, an &longs;icut spatia &longs;e&longs;e <lb/>habeant?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>III. <expan abbr="C&aelig;ter&utilde;">C&aelig;terum</expan> ea e&longs;t tua opinio, vt velo citates habeant <lb/>&longs;e quemadmodum &longs;patia; &longs;eu, vt tot gradus velocitatis <lb/>&aelig;quales primo acquirantur, quot &longs;unt partes &aelig;quales <lb/>&longs;patij, qu&aelig; po&longs;t primum, primoque gradu &longs;uperatum <lb/>decurruntur. Siquidem toto &longs;patio diui&longs;o in decem <lb/>v. c. orgyias; qualis, quantu&longs;que e&longs;t velocitatis gra&shy;<lb/>dus in fine prim&aelig; orgvi&aelig; acqui&longs;itus, taleis, tanto&longs;que <lb/>vis acqui&longs;itos in fine &longs;ecund&aelig; duos, in fine terti&aelig; treis, <lb/>in fine quart&aelig; quatuor, &amp; ita deinceps, quov&longs;que in 
<pb pagenum="5"/>fine decim&aelig; &longs;int decem. At Galileus vult poti&ugrave;s &longs;e ve&shy;<lb/>locitates habere &longs;icut tempora; &longs;iue gradus velocitatis <lb/>&aelig;qualeis primo tot acquiri, quot temporis partes pri&shy;<lb/>m&aelig; &aelig;quales po&longs;t ip&longs;am fluunt. Addit ver&ograve; &longs;patij par&shy;<lb/>teis continu&ograve; acquiri per parteis temporis &aelig;qualeis, ea <lb/>&longs;erie continua, qua numeri impares ab vnitate pro&shy;<lb/>grediuntur; ade&ograve; vt &longs;i primo momento, &longs;eu prima <lb/>&aelig;quali parte temporis mobile deciderit per vnam or&shy;<lb/>gyiam, decidat &longs;ecundo per treis, tertio per quinque, <lb/>quarto per &longs;eptem, ac ita deinceps. Addit rur&longs;us, quia <lb/>numeros &longs;ic progredienteis aggregando, quadrati con&shy;<lb/>tinu&ograve; numeri creantur; heinc fieri, vt &longs;i primo &longs;patio <lb/>illa continu&ograve; aggregentur, qu&aelig; &aelig;qualia &aelig;qualibus <lb/>percurruntur temporibus, &longs;patia tunc &longs;e habeant &longs;icut <lb/>quadrata temporum; hoc e&longs;t, vt quemadmodum pri&shy;<lb/>mo tempore e&longs;t &longs;uperatum vnum &longs;patium, &longs;ecundo <lb/>tempore &longs;int &longs;uperata quatuor, terti&ograve; nouem, quaito <lb/>&longs;exdecim, &amp; &longs;ic con&longs;equenter. H&aelig;c autem melius in&shy;<lb/>telligi, declararique non valeant, qu&agrave;m productis ex <lb/>eodem puncto duabus rectis lineis angulum in ip&longs;o <lb/>creantibus, ac in parteis quotcumque &aelig;qualeis diui&longs;is, <lb/>interducti&longs;que rectis lineis tum inter re&longs;pondentia <lb/>&longs;ingula heincinde diui&longs;ionis puncta, tum &agrave; quouis hu&shy;<lb/>iu&longs;modi in vtraque linea puncto &longs;ecund&ugrave;m ductum <lb/>alteri line&aelig; parallelum. Tale e&longs;t &longs;chema, quod exhi&shy;<lb/>bui ad calcem prioris mearum illarum Epi&longs;tolarum, <lb/>quodque &longs;i heic iam repetiero, ac paul&ograve; accurati&ugrave;s, ob <lb/>factan. illam, de qua po&longs;te&agrave;, &aelig;quiuocationem, expo&shy;<lb/>&longs;uero, erit forta&longs;&longs;is oper&aelig; pretium. </s>
</p>
<p type="main">

<s>IIII. Itaque illud heic apponendo, vides prim&ugrave;m 
<pb pagenum="6"/>lineas AB, AC, angulum creanteis in A, &longs;ic diui&longs;as e&longs;&longs;e <lb/>heinc inde in parteis &aelig;qualeis, ad puncta D, E, F, G, H, <lb/>I, K, L (po&longs;&longs;ent autem in long&egrave; plureis continuat&aelig; di&shy;<lb/>uidi) vt line&aelig; duct&aelig; c&ugrave;m inter ip&longs;a puncta, t&ugrave;m ex ip&longs;is <lb/>in puncta M, N, O, totum &longs;patium KAL di&longs;pe&longs;cant <lb/>in triangula inter <lb/>
<figure id="fig2"></figure><lb/>&longs;e &longs;imilia, ac pror&shy;<lb/>s&ugrave; &aelig;qualia. C&ugrave;m <lb/>po&longs;&longs;imus porto <lb/>habere punctum <lb/>A pro initio tem&shy;<lb/>poris, pro initio <lb/>&longs;patij, pro initio <lb/>velocitatis, qu&aelig; <lb/>tria heic in motu <lb/>&longs;pectantur, ac vna <lb/>c&ugrave;m ip&longs;o inci&shy;<lb/>piunt; Po&longs;&longs;umus imprimis habere parteis &aelig;qualeis al&shy;<lb/>terutrius, aut vtriu&longs;que line&aelig; AB, AC pro partibus, <lb/>&longs;iue momentis &aelig;qualibus temporis ab initio fluentis, <lb/>ade&ograve;proinde, vt AE, v. g. repr&aelig;&longs;entet <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> momen&shy;<lb/>tum, EG &longs;ecundum, GI: tertium, IL quartum. <lb/>Po&longs;&longs;umus &longs;ecund&ograve; habere &aelig;qualia illa triangula pro <lb/>&aelig;qualibus &longs;patij partibus, qu&aelig; ab initio percurrun&shy;<lb/>tur; ade&ograve; vt duct&acirc; &longs;eor&longs;im line&acirc; PQ ca&longs;um refe&shy;<lb/>rente per orgyias &longs;exdecim, Triangulum ADE <lb/>repr&aelig;&longs;entet primam orgyiam PR, qu&aelig; prim&ograve; mo&shy;<lb/>mento percurritur; tria proxima, treis orgyias RS, <lb/>qu&aelig; &longs;ecundo; quinque &longs;equentia quinque orgyias <lb/>ST, qu&aelig; terti&ograve;; &amp; &longs;eptem &longs;uccedentia &longs;eptem or-
<pb pagenum="7"/>gyias TQ, qu&aelig; quarto. Con&longs;tat autem exinde &longs;patia <lb/>aggregata ita &longs;e habere, &longs;icut quadrata tempo&shy;<lb/>
<figure id="fig3"></figure><lb/>rum; quand&ograve; ADE triangulum (&longs;patiumve <lb/>PR) e&longs;t vnum; quemadmodum quadratum <lb/>ip&longs;ius AE, hoc e&longs;t temporis vnius, e&longs;t vnum; &amp; <lb/>aggregatum AFG (&longs;eu PS) e&longs;t quatuor; quem&shy;<lb/>admodum quadratum AG, duorum, e&longs;t qua&shy;<lb/>tuor; &amp; aggregatum AHI (&longs;eu PT) e&longs;t nouem; <lb/>quemadmodum quadratum AI trium, e&longs;t no&shy;<lb/>uem; &amp; aggregatum AKL (&longs;eu PQ) e&longs;t &longs;ex&shy;<lb/>decim; quemadmodum quadratum AL qua&shy;<lb/>tuor, e&longs;t &longs;exdecim. Po&longs;&longs;umus terti&ograve; habere li&shy;<lb/>neam DE, pro primo gradu velocitatis acqui&shy;<lb/>&longs;it&aelig; in fine primi temporis: quatenus, vt pri&shy;<lb/>m&ugrave;m tempus AE non e&longs;t indiuiduum, &longs;ed in <lb/>tot in&longs;tantia, &longs;eu temporula pote&longs;t diuidi, quot <lb/>&longs;unt puncta, particul&aelig;ve in ip&longs;a AE (aut AD) <lb/>ita neque gradus velocitatis indiuiduus e&longs;t, &longs;eu <lb/>vno in&longs;tanti, acqui&longs;itus totus; &longs;ed ab v&longs;que ini&shy;<lb/>tio per totum primum tempus incre&longs;cit, ac re&shy;<lb/>pr&aelig;&longs;entari pote&longs;t per tot lineas, quot po&longs;&longs;unt <lb/>parallel&aelig; duci ip&longs;i DE inter puncta linearum <lb/>AD, &amp; AE; ade&ograve; vt quemadmodum ill&aelig; line&aelig; <lb/>continuo incre&longs;cunt &agrave; puncto A in lineam DE, &longs;ic <lb/>velocitas &agrave; principio motus continu&ograve; incre&longs;cat, &amp; re&shy;<lb/>pr&aelig;&longs;entata, qualis e&longs;t in interceptis primi temporis in&shy;<lb/>&longs;tantibus, per interceptas lineas, repr&aelig;&longs;entetur qualis <lb/>e&longs;t in vltimo in&longs;tanti eiu&longs;dem primi temporis, per <lb/>ip&longs;am DE inter vltima ductam puncta. Et quia ve&shy;<lb/>locitas deinceps incre&longs;cere pergens, repr&aelig;&longs;entari rur-
<pb pagenum="8"/>&longs;us pote&longs;t per lineas maiores, maiore&longs;que continenter <lb/>ductas inter omnia puncta &longs;uccedentia re&longs;iduarum <lb/>linearum DB, &amp; EC, heinc efficitur, vt linea FG re&shy;<lb/>pr&aelig;&longs;entet velocitatem acqui&longs;itam in fine &longs;ecundi mo&shy;<lb/>menti: linea HI acqui&longs;itam in fine tertij, &amp; linea KL <lb/>acqui&longs;itam in fine quarti. Con&longs;tat ver&ograve; inde, vt ve&shy;<lb/>locitates &longs;e habeant &longs;icut tempora; c&ugrave;m ob triangulos <lb/>anguli communis, &amp; parallelarum ba&longs;ium, notum &longs;it <lb/>e&longs;&longs;e vt DE ad EA, ita FG ad GA, HI ad IA, &amp; KL <lb/>ad LA. Atque h&aelig;c quidem, vt clari&ugrave;s con&longs;tet, qua <lb/>de re inter nos agatur. </s>
</p>


<p type="main">

<s>V. Iam, Tu initio argumentum Di&longs;&longs;ertationis ita <lb/>partiris, vt duo pr&aelig;&longs;tanda tibi proponas. Vnum, <lb/><emph type="italics"/>vt Galilei hac inre errores, eorumque fonteis aperias; clar&eacute;&shy;<lb/>que demon&longs;tres ea, qu&aelig; ab ip&longs;o de acceleratione Motus in na&shy;<lb/>turali de&longs;cen&longs;u grauium Libro &longs;ecundo nou&aelig; &longs;cienti&aelig;, &amp; <lb/>toto Dialogo tertio dicta &longs;unt, non mod&ograve; &longs;u&longs;picionibus meris, <lb/>vixque probabilibus coniecturis niti, &longs;ed ex principijs etiam <lb/>apert&egrave; fal&longs;is, euidentibu&longs;que paralogi&longs;mis omnia concludi; ex <lb/>quo con&longs;equens &longs;it, nouam illam &longs;cientiam euane&longs;cere, quam <lb/>ingenio&longs;o quidem, &amp; plau&longs;ibili, &longs;ed inani tamen, &amp; ca&longs;&longs;o <lb/>apparatu nobis<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus exhibuerit.<emph.end type="italics"/> Alterum, <emph type="italics"/>vt reiecta<emph.end type="italics"/><lb/>G<emph type="italics"/>alilei p&longs;eudo-&longs;cientia, veram tu, ac certam in eius locum <lb/>&longs;ubstituas, rationemque, modum, ac men&longs;uram acceleratio&shy;<lb/>nis eiu&longs;dem in naturali de&longs;cen&longs;u grauium ex euidentibus, at&shy;<lb/>que indubitatis experientiis demonstres.<emph.end type="italics"/> Circa pri&ugrave;s de&shy;<lb/>inde caput, duo &longs;unt, in quibus occuparis; nam impe&shy;<lb/>tis <emph type="italics"/>prim&ograve;<emph.end type="italics"/> definitionem Motus &aelig;quabiliter accelerati &agrave; <lb/>Galileo traditam: &amp; <emph type="italics"/>&longs;ecund&ograve;<emph.end type="italics"/> quod idem ait de gradi&shy;<lb/>bus velocitatis, qui acquiruntur &agrave; mobili, d&ugrave;m &longs;uper 
<pb pagenum="9"/>planis inclinatis mouetur. Circa po&longs;terius ex&longs;equeris <lb/>tria: Nam <emph type="italics"/>prim&ograve;<emph.end type="italics"/> declaras quod experimentum, circa <lb/>Bilancem excogita&longs;ti; <emph type="italics"/>&longs;ecund&ograve;<emph.end type="italics"/> deducis quam putas ex&shy;<lb/>inde accelerationis <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> haberi; ac <emph type="italics"/>terti&ograve;<emph.end type="italics"/> infers pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;ionem, qua &longs;uperantur &longs;patia temporibus &aelig;qua&shy;<lb/>libus, imitari progre&longs;&longs;ionem non numerorum impa&shy;<lb/>rium, &longs;ed rationis continu&ograve; dupl&aelig;, quam &amp; exprimis <lb/>in de&longs;cen&longs;u globi &agrave; Luna v&longs;que in centrum terr&aelig;. H&aelig;c <lb/>e&longs;t igitur Di&longs;&longs;ertationis &longs;umma. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Motus &aelig;quabiliter accelerati Definitione.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>VI. Vt ordine autem de &longs;ingulis dicam, &amp; &agrave; <lb/>Priore capite incipiam, <emph type="italics"/>Primum errorem, &amp; tanquam <lb/>originem c&aelig;terorum<emph.end type="italics"/> dicis, qu&ograve;d <emph type="italics"/>Galileus fal&longs;am hanc ac&shy;<lb/>celerati Motus definitionem in&longs;tituerit, Motum &aelig;quabiliter <lb/>acceleratum dico eum, qui &agrave; quiete recedens temporibus &aelig;qua&shy;<lb/>libus &aelig;qualia celeritatis momenta acquirat.<emph.end type="italics"/> Rem autem <lb/>putas eius momenti, vt dicas <emph type="italics"/>te contendere huiu&longs;modi <lb/>definitionem adulterinam e&longs;&longs;e, ac fal&longs;am; &amp; quicquid <lb/>toto illo Libro de eodem motu accelerato, &longs;atis alioquin <lb/>ingenios&egrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus commentus e&longs;t, nibil veritatis habere.<emph.end type="italics"/><lb/>Improbas &longs;ubinde, qu&ograve;d <emph type="italics"/>definitionem non experientia <lb/>certa, ac euidenti confirmauerit, &longs;ed ab eius tantum &longs;im&shy;<lb/>plicitate motibus naturalibus maxim&egrave; congruente; &agrave; per&shy;<lb/>fecta cum demon&longs;tratis &agrave; &longs;e theorematibus con&longs;en&longs;ione; &amp; <lb/>ab aperta, vt ip&longs;e quidem fidenter a&longs;&longs;erat, recept&aelig; vulg&ograve; <lb/>definitionis ab&longs;urditate.<emph.end type="italics"/> Tum ver&ograve; circa &longs;implicitatem <lb/>perpendere &longs;ol&ugrave;m me iubes, an non &longs;implicior &longs;it <lb/>definitio, qu&aelig; &agrave; c&aelig;teris vulg&ograve; v&longs;urpatur, dum Mo&shy;<lb/>tum &aelig;quabiliter acceleratum eum poti&ugrave;s e&longs;&longs;e a&longs;&longs;e-
<pb pagenum="10"/>runt, <emph type="italics"/>Qui &aelig;qualibus &longs;patijs &aelig;qualia celeritatis augmenta <lb/>acquirit.<emph.end type="italics"/> Circa con&longs;en&longs;ionem autem &longs;ol&ugrave;m, bucis, <lb/><emph type="italics"/>nouum non e&longs;&longs;e, &longs;i fal&longs;a fal&longs;is ap<gap/>&egrave; quand&oacute; que, &amp; con&shy;<lb/>cinn&egrave; coh&aelig;reant;<emph.end type="italics"/> ac po&longs;trem&ograve; in eo in&longs;iltis, vt probes <lb/>e&longs;&longs;e paralogi&longs;mum, quo ille vulgarem, moxque re&shy;<lb/>latam definitionem ab&longs;urditatis apert&aelig; damna&shy;<lb/>uit. </s>
</p>
<p type="main">

<s>VII Ego intere&agrave;, optime Vir, neque video De&shy;<lb/>&longs;initionem a Galileo in&longs;titutam &agrave; te direct&egrave; impu&shy;<lb/>gnari, fal&longs;itati&longs;ve vllius conuinci; neque agno&longs;co qu&icirc; <lb/>magis vera, congruaque potuerit in&longs;titui. Quippe <lb/>memini&longs;&longs;e, aut poti&ugrave;s adnota&longs;&longs;e diligenter oportet <lb/>agi heic de motu &aelig;quabiliter accelerato, &longs;iue cuius <lb/>celeritas continenter, vniformiterque incre&longs;cat, ne&shy;<lb/>que vllum &longs;it momentum con&longs;equentis temporis, in <lb/>quo motus non &longs;it velocior, qu&agrave;m in quovis antece&shy;<lb/>dente, &amp; in quo non eadem ratione ip&longs;a velocitas <lb/>augeatur. Fieri id porr&ograve; e&longs;t manife&longs;tum ex ijs, qu&aelig; <lb/>deducta iam &longs;unt; &longs;i &aelig;qualibus temporibus &aelig;qualia <lb/>celeritatis momenta, &longs;eu incrementa acquirantur. <lb/>Nam vt repetamus &longs;uperiorem figuram, nemo dicat <lb/>celeritatem vniformiter incre&longs;centem po&longs;&longs;e meli&ugrave;s <lb/>repr&aelig;&longs;entari, qu&agrave;m diductione crurum anguli, linea&shy;<lb/>rumve AB, AC, quatenus complectuntur &longs;pa&shy;<lb/>tium, quod &agrave; puncto A magis continenter, vni&shy;<lb/>formiterque cre&longs;cere non po&longs;&longs;it: ac aliunde angu&shy;<lb/>lus BAC apertior, aut conductior (prout finge&shy;<lb/>tur maior, aut minor velocitas) valet v&longs;urpari. <lb/>Vt autem rem magis ob oculos ponam; duco ec&shy;<lb/>ce lineam VX, per ip&longs;um apicem A, qu&aelig; cum li-
<pb pagenum="11"/>neis AB, AC, angulos con&longs;tituat vtrimque &aelig;qua&shy;<lb/>
<figure id="fig4"></figure><lb/>leis, &amp; &longs;eruat&acirc; eorum&shy;<lb/>dem angulorum men&shy;<lb/>&longs;ur&acirc;, ita fluere conci&shy;<lb/>piatur, vt totum &longs;pa&shy;<lb/>tium BAC peruadat. <lb/>Tunc enim manife&shy;<lb/>&longs;tum e&longs;t portiones <lb/>huius line&aelig; continu&ograve; <lb/>veluti re&longs;ectas, inter&shy;<lb/>cepta&longs;que &agrave; lineis AB, <lb/>AC, cre&longs;cere &longs;emper, <lb/>&longs;eu maiores, maiore&longs;&shy;<lb/>que vniformiter e&longs;&longs;e; ac non portiones &longs;emel inter&shy;<lb/>ceptas perire, &longs;ed ip&longs;is permanentibus nouas, nouaf&shy;<lb/>que heinc inde continenter &longs;uper-acquiri. C&ugrave;m <lb/>ver&ograve; etiam gradus velocitatis con&longs;imiliter cre&longs;cant, <lb/>&longs;iue maiores, maiore&longs;que vniformiter euadant, ac <lb/>&longs;emel acqui&longs;iti non pereant, &longs;ed ip&longs;is &longs;uper&longs;titibus, <lb/>per&longs;euerantibu&longs;que noua, atque noua momenta, &longs;iue <lb/>incrementa velocitatis &longs;uper-addantur; &longs;upere&longs;t, vt <lb/>quemadmodum linearum illarum incrementa fiunt, <lb/>&longs;ic fiant quoque velocitatum. Notum e&longs;t autem. vt <lb/>acceptis partibus &aelig;qualibus line&aelig; AC, verbi cau&longs;s&acirc;, <lb/>incrementa earum portionum, &longs;iue linearum paralle&shy;<lb/>larum interceptarum, acquirantur &longs;emper &aelig;qualia <lb/>&longs;ub &aelig;qualibus illis partibus. Nam, vt &longs;ub AE ac&shy;<lb/>qui&longs;ita e&longs;t linea DE, ita &longs;ub EG, acquiritur &aelig;qua&shy;<lb/>lis alia; c&ugrave;m ip&longs;a FG &longs;it dupla ip&longs;ius DE; &amp; &longs;ub <lb/>GI iterum alia; c&ugrave;m ip&longs;a HI &longs;it eiu&longs;dem tripla; &amp; 
<pb pagenum="12"/>&longs;ub IL rurs&ugrave;s alia, c&ugrave;m ip&longs;a KL &longs;it eiu&longs;dem qua&shy;<lb/>drupla; atque ita porr&ograve;, &longs;eu vlteri&ugrave;s pergas, &longs;eu <lb/>alia puncta intra ea&longs;dem parteis line&aelig; AC, alia&longs;&shy;<lb/>que parallelas commemoratis interceptas, &longs;ingula&longs;&shy;<lb/>que &longs;uis punctis re&longs;pondenteis, accipias. Quare &amp; <lb/>a&longs;&longs;umptis partibus &aelig;qualibus temporis per parteis <lb/>&aelig;qualeis line&aelig; AC repr&aelig;&longs;entatis, <expan abbr="not&utilde;">notum</expan> e&longs;t momenta, <lb/>&longs;eu incrementa velocitatis per parallelas repr&aelig;&longs;entat&aelig;, <lb/>&aelig;qualia acquiri &longs;ub huiu&longs;modi partibus; ade&ograve; vt <lb/>qualis gradus velocitatis acqui&longs;itus e&longs;t in fine primi <lb/>temporis vnus, talis alius, hoc e&longs;t &aelig;qualis, &longs;it ip&longs;i &longs;uper&shy;<lb/>acqui&longs;itus in fine &longs;ecundi, ac &longs;int iam duo; &amp; iterum <lb/>&aelig;qualis alius in fine tertij, ac &longs;in: iam tres; &amp; rurs&ugrave;s <lb/>alius in fine quarti, ac &longs;int iam quatuor; atque ita de <lb/>c&aelig;teris, &longs;iue con&longs;equentibus, &longs;iue inter&longs;umptis. </s>
</p>

<p type="main">

<s>VIII. Sic itaque mihi videtur Motus &aelig;quabili&shy;<lb/>ter, hoc e&longs;t continenter, vniformiterque acceleratus <lb/>perqu&agrave;m appo&longs;it&egrave; definiri is, <emph type="italics"/>Qui &agrave; quiete recedens <lb/>temporibus &aelig;qualibus &aelig;qualia celeritatis momenta<emph.end type="italics"/> (aug&shy;<lb/>mentave) <emph type="italics"/>acquirat;<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m pr&aelig;&longs;ertim non videam <lb/>po&longs;&longs;e ip&longs;um alia ratione concipi, aut de&longs;cribi talem. <lb/>Nam quod &longs;pectat quidem ad illam &agrave; te laudatam <lb/>definitionem, qua motus &aelig;quabiliter acceleratus de&longs;&shy;<lb/>cribitur is, <emph type="italics"/>Qui &aelig;qualibus spatiis &aelig;qualia celeritatis aug&shy;<lb/>menta acquirit:<emph.end type="italics"/> dic amab&ograve; quanam ratione concipere <lb/>exinde licear acceleratum &aelig;quabiliter motum? E&longs;to <lb/>enim &longs;patium percurrendum v. c. linea AB in par&shy;<lb/>teis &aelig;qualeis diui&longs;a ad puncta C, D, E, F, G, I, K. <lb/>Decidat mobile ex A; &amp; in C fine prim&aelig; partis ac&shy;<lb/>qui&longs;ierit primum velocitatis gradum; in D autem 
<pb pagenum="13"/>&longs;ecundum, quo ad priorem per&longs;euerantem iunctp <lb/>
<figure id="fig5"></figure><lb/>duo iam &longs;int: in E tertium, quo <lb/>iuncto ad duos &longs;uperiores, per&shy;<lb/>&longs;euerantei&longs;que &longs;int tres; in F <lb/>quartum, &amp; ita porr&ograve;, quo&shy;<lb/>v&longs;que in B acqui&longs;ierit nonum, <lb/>quo iuncto cum octo antece&shy;<lb/>dentibus &longs;int nouem. Iam c&ugrave;m <lb/>quilibet horum graduum la&shy;<lb/>titudinem quandam habeat; <lb/>neque enim e&longs;t magis indiui&longs;i&shy;<lb/>bilis, aut ex indiui&longs;ibilibus <lb/>con&longs;tans, qu&agrave;m pars AC, CD, <lb/>DE, qu&aelig;libet-ve alia: ac idcir&shy;<lb/>c&ograve; ip&longs;e quoque incre&longs;cat &aelig;qua&shy;<lb/>biliter, vnoque tenore: repr&aelig;&longs;entetur primus gradus <lb/>per triangulum ALC, vt pote &agrave; puncto, &longs;eu angulo <lb/>A ad ba&longs;in LC &aelig;quabiliter, vn&oacute;que tenore cre&longs;cen&shy;<lb/>tem. Aptentur deinde ad CD duo triangula &aelig;qua&shy;<lb/>lia tum inter &longs;e, tum cum ip&longs;o ALC, <expan abbr="quor&utilde;">quorum</expan> CMD <lb/>repr&aelig;&longs;entet illum, qui &longs;ecund&ograve; acquiritur, LCM au&shy;<lb/>tem prim&ograve; aqui&longs;itum, ac per&longs;euerantem. Nihil e&longs;t <lb/>opus, vt de&longs;ude<gap/> ad o&longs;tendendum non increui&longs;&longs;e <lb/>velocitatem &aelig;quabiliter, eodemve tenore ex C in D, <lb/>quo inc&oelig;perat, perrexeratque v&longs;que in D; vt feci&longs;&longs;et <lb/>enim, oporteret de&longs;criptum e&longs;&longs;e non quadrangulum <lb/>LD con&longs;tans ex duobus triangulis; &longs;ed trapezion CN <lb/>con&longs;titutum ex tribus. Eadem autem ratione mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, &longs;i ad DE aptentur tria triangula, defutura <lb/>duo; &longs;i ad EF quatuor, defutura tria, &amp; ita deinceps, 
<pb pagenum="14"/>quov&longs;que, &longs;i ad KB aptentur nouem, &longs;int defutura <lb/>octo; vt proinde intelligamus totidem dce&longs;&longs;e ad acce&shy;<lb/>lerationis &aelig;quabilitatem velocitatis gradus, quot nu&shy;<lb/>merare licet triangulos ad l&aelig;uam &egrave; regione cuiu&longs;que <lb/>partis, complendo &longs;ummam triangulorum APB. <lb/>Con&longs;tare ergo videtur Motum &aelig;quabiliter accelera&shy;<lb/>tum definiti non po&longs;&longs;e illum, <emph type="italics"/>Qui &aelig;quabilibus &longs;patiis <lb/>&aelig;qualia celeritatis augmenta acquirat;<emph.end type="italics"/> &longs;ed poti&ugrave;s illum, <lb/><emph type="italics"/>Qui acquirat &aelig;qualia &aelig;qualibus temporibus:<emph.end type="italics"/> atque idcirc&ograve; <lb/>definitionem &agrave; Galileo traditam e&longs;&longs;e merit&ograve; pr&aelig;fe&shy;<lb/>rendam. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Paralogi&longs;mo, qui Galileo Definitionem &longs;puriam <lb/>impugnanti obiicitur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>IX. Ac tu id quidem non fers; fed ais, <emph type="italics"/>Mirari to <lb/>&longs;atis non po&longs;&longs;e, quomodo<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus vir alioquin perspicacis <lb/>ingenij receptam communi con&longs;en&longs;u motus accelerati defini&shy;<lb/>tionem non mod&ograve; fal&longs;am, atque impo&szlig;ibilem exi&longs;timauerit; <lb/>&longs;ed patenti quoque, ip&longs;i&longs;que tyronibus obuio paralogi&longs;mo <lb/>eiu&longs;dem fal&longs;itatem palam, atque euidenter demon&longs;tra&longs;&longs;e ade&ograve; <lb/>prafidenter a&longs;&longs;eruerit; &amp; quod ampli&ugrave;s e&longs;t, etiam viru non <lb/>ineruditis per&longs;ua&longs;erit.<emph.end type="italics"/> Tum autem pergis, <emph type="italics"/>Audi igitur; <lb/>mi<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, &amp; mecum mirare tanti viri demon&longs;trationem. <lb/>Si acceleratio motus,<emph.end type="italics"/> inquit, <emph type="italics"/>in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;quali&shy;<lb/>bus &longs;patiis &aelig;qualia &longs;umeret velocitatu ineremema, e&longs;&longs;ent <lb/>&longs;ine dubio velocitates inter &longs;e, vt emen&longs;a spatia: At quoite&longs;. <lb/>c&uacute;mque velocitates inter &longs;e &longs;unt vt emen&longs;a &longs;patia, debent <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; ea spatia aut eodem, aut &aelig;quali tempore percur&shy;<lb/>ri. Si igitur velocitas acqui&longs;ita per totam AC eam <lb/>rationem habeat ad velocitatem acqui&longs;itam per AB, quam<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="15"/><emph type="italics"/>spatium AC ad spatium AB, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt spatium<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig6"></figure><lb/><emph type="italics"/>totum AC eodem, aut &aelig;quali tempore decurratur, <lb/>quo spatium AB ab&longs;oluitur. Jmpo&szlig;ibile est au&shy;<lb/>tem, vt corpus graue de&longs;cendens per AC eodem, <lb/>aut &aelig;quali tempore percurrat totam AC, quo per&shy;<lb/>currit partem eius AB, ni&longs;i motus fiat in instanti. <lb/>Tam impo&szlig;ibile e&longs;t igitur, vt velocitates in de&longs;cen&longs;u <lb/>grauium inter &longs;e &longs;int, vt emen&longs;a &longs;patia (ac proinde, <lb/>vt etiam &aelig;qualibus &longs;patiis cre&longs;cant &aelig;qualiter) qu&agrave;m <lb/>impo&szlig;ibile e&longs;t motum illum fieri in instanti.<emph.end type="italics"/> Pergis &longs;ub&shy;<lb/>inde, <emph type="italics"/>Proh tuam, mi<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, Philo&longs;ophorumque omnium, <lb/>ac Mathematicorum fidem! istud<gap/>ne demon&longs;trare e&longs;t? Et <lb/>tamen mirum quantum Galileus de hac, vt putat, &longs;ubtili, <lb/>clara, euidenti, ac Mathematica demon&longs;tratione &longs;ibi applau&shy;<lb/><gap/>at, quam integra pagina mirificis laudibus exaggerat. Sed <lb/>illud mult&ograve; adh&ucirc;c mirabi&ugrave;us, quod Lynceus Philo&longs;ophus, ac <lb/>Mathematicus, Lynceorumque princeps in tam aperta <lb/>luce c&aelig;cutiat, &amp; vir eius nominis tam facil&egrave; deludatur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>X. Ego ver&ograve;, &ocirc; optime, ac religio&longs;&longs;ime Vir, quo <lb/>me cen&longs;u putem iri habitum, qui non &longs;im ex viris <lb/>non ineruditis, &amp; eandem tamen cum Galileo opi&shy;<lb/>nionem per&longs;ua&longs;us &longs;im, ac perinde c&aelig;cutiam, perinde <lb/>deludar? Etenim c&ugrave;m meam qu&aelig;&longs;is fidem, fatcor <lb/>ingen&uuml;&egrave; me non videre quem in eo notas Paralogi&longs;&shy;<lb/>mum; ac videri mihi nece&longs;&longs;ari&ograve; deduci, fore, vt &longs;i ve&shy;<lb/>locitas per totam AC acquiratur dupla illius, qu&aelig; <lb/>acquiritur per totam AB, ip&longs;a AC eodem, aut &aelig;qua&shy;<lb/>li tempore, quo AB percurratur. Rem certe in <lb/>hunc modum concipio. Intelligatur AC diui&longs;a in <lb/>duodecim parteis &aelig;qualcis, ac proinde eius dimidium 
<pb pagenum="16"/>AB, &longs;eu ip&longs;i &aelig;qualrs DE in &longs;ex: &longs;intque prim&ugrave;m <lb/>duo mobilia, quorum vnum di&longs;cedat ex A <lb/>
<figure id="fig7"></figure><lb/>ver&longs;us C, eodem momento, quo aliud ex D <lb/>ver&longs;us E. Notum e&longs;t, &longs;i vtrumque quidem <lb/>ferretur non accelerato, &longs;ed &aelig;quabili motu, <lb/>euenturum e&longs;&longs;e, vt velocitate illius ex&longs;i&longs;tente <lb/>dupla ad velocitatem i&longs;tius, illud perueniret <lb/>in C eodem momento, quo i&longs;tud in E; quo&shy;<lb/>niam &longs;patium ab illo &longs;uperatum foret vbi&shy;<lb/>que ad &longs;patium ab i&longs;to &longs;uperatum duplum, hoc e&longs;t, <lb/>forent ab illo &longs;uperat&aelig; du&aelig; partes, c&ugrave;m ab i&longs;to vna; <lb/>ab illo quatuor, c&ugrave;m ab hoc du&aelig;, &amp;c. quatenus &longs;pa&shy;<lb/>tia &longs;e haberent vbique vt velocitates, hoc e&longs;t veloci&shy;<lb/>tas per totam AC e&longs;&longs;et vbique dupla velocitatis per <lb/>totam DE. At ver&ograve;, quoniam heic agitur de motu <lb/>non &aelig;quabili, &longs;ed continenter accelerato; ita de&longs;cen&shy;<lb/>dant rur&longs;us mobilia eodem tempore, vnum ab A, <lb/>aliud &agrave; D, vt &longs;uccrefcentibus continu&ograve; velocitatis gra&shy;<lb/>dibus, illud perueniendo in C acqui&longs;ierit duodecim, <lb/>hoc perueniendo in E &longs;ex: Qu&aelig;&longs;o quid impediat, <lb/>quo min&ugrave;s illud perueniat in C eodem tempore, quo <lb/>i&longs;tud in E? Nam di&longs;crimen e&longs;t quidem inter mo&shy;<lb/>tum acceleratum, &amp; &aelig;quabilem, qu&ograve;d in &aelig;quabili <lb/>partes &longs;patiorum &aelig;quales percurrantur &aelig;qualibus <lb/>temporibus, vt &longs;ingul&aelig; partes line&aelig; DE &longs;ingulis mi&shy;<lb/>nutis, &amp; gemin&aelig; partes line&aelig; AC minutis item &longs;in&shy;<lb/>gulis; in accelerato non item: At in eo tamen motus <lb/>conueniunt, qu&ograve;d vbique velocitas per totam AC <lb/>dupla &longs;it velocitatis per totam DE; &amp; qua ratione <lb/>plures, plure&longs;que ex &longs;ingulis partibus line&aelig; DE 
<pb pagenum="17"/>percurruntur &aelig;qualibus temporibus, percurruntur <lb/>quoque plures, plure&longs;que ex geminatis line&aelig; AC. <lb/>Ex hoc autem &longs;it, vt quemadmodum in &aelig;quabili mo&shy;<lb/>tu, DE percurreb<gap/>tur &longs;ex minutis, &amp; AC &longs;imiliter <lb/>&longs;ex, ob geminas parteis i&longs;tius corre&longs;pondenteis &longs;ingu&shy;<lb/>lis illius, ita in accelerato, &longs;i DE percurratur tribus <lb/>minutis, AC percurratur &longs;imiliter tribus; qu&ograve;d dum <lb/>primo minuto percurritur pars illius vna, percurran&shy;<lb/>tur i&longs;tius du&aelig;, ob ge minam velocitatem; &amp; ob ean&shy;<lb/>dem cau&longs;&longs;am, dum &longs;ecundo minuto percurruntur <lb/>illius du&aelig;, percurrantur i&longs;tius quatuor, dum tertio <lb/>dem&ugrave;m illius tres, percurrantur i&longs;tius &longs;ex. Nim r&ugrave;m <lb/>non alia ratione dici po&longs;&longs;ent habere &longs;e velocitates vt <lb/>&longs;patia: neque velocitas per totam AC dupla e&longs;&longs;et ve&shy;<lb/>locitatis per totam DE E&longs;to deinde vnicum mobile, <lb/>quod decedens ab A, tendat ver&longs;us C, &amp; &longs;it rurs&ugrave;s <lb/>velocitas per totam AC dupla velocitatis per totam <lb/>AB, patet idem prors&ugrave;s dicendum de AC, re&longs;pectu <lb/>AB, quod dictum fuit de eadem re&longs;pectu DE. Nam <lb/>in &aelig;quabili quidem motu oporteret mobile percur&shy;<lb/>rere &longs;imul, &longs;eu primo minuto primam, &amp; &longs;ecundam <lb/>parteis; &longs;ecundo &longs;ecundam, &amp; quartam; ac ita porr&ograve; <lb/>quov&longs;que &longs;exto, percurreret, &longs;eu attingeret &longs;imul <lb/>&longs;extam, atque duo &longs;ecimam. In accelerato ver&ograve; <lb/>e&longs;t nece&longs;&longs;e, vt percurrat &longs;imul vnam, &amp; duas in pri&shy;<lb/>mo; duas, &amp; quatuor in &longs;ecundo; treis, &amp; &longs;ex in tertio; <lb/>atque ade&ograve; totam AB, &amp; totam AC tempore eo&shy;<lb/>dem. Atque ego quidem rem itaconcipio. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XI Verum tu &longs;i m&longs;tas, <emph type="italics"/>Vt prima illius Paralo&shy;<lb/>gi&longs;mi a&longs;&longs;umptio in motu vniformi, ac perpetu&ograve; &longs;ibi &aelig;quali<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="18"/><emph type="italics"/>vera, &amp; nece&longs;&longs;aria &longs;it; in motu tamen accelerato min<gap/>me <lb/>nece&longs;&longs;aria e&longs;t, &amp; non vno modo tantum, &longs;ed pluribus in&shy;<lb/>telligi potest, quo modo velocitates &longs;int inter &longs;e, vt emen&longs;a <lb/>&longs;patia: licet eadem &longs;patia neque eodem, neque &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore percurrantur.<emph.end type="italics"/> Pergis autem, <emph type="italics"/>Vt, &longs;i graue de&longs;cen-<emph.end type="italics"/><lb/><emph type="italics"/>dens per AB tempus quodcumque in&longs;umat, put&agrave; qua&shy;<lb/>
<figure id="fig8"></figure><lb/>drantem; ac deinde BC ip&longs;i AB &aelig;quale, dimidio <lb/>quadrante percurrat; quis neget in<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>duplam ha&shy;<lb/>beri velocitatem eius, qu&aelig; fuit in B? &amp; tamen <lb/>idem graue totam AC, &amp; dimidium eius AB <lb/>non percurreret.<emph.end type="italics"/> Et h&aelig;c e&longs;t quidem tota tua ad <lb/>conuincendum paralogi&longs;mi Galileum proba&shy;<lb/>tio, ob quam continenter h&aelig;c verba &longs;ubiun&shy;<lb/>gis: <emph type="italics"/>A&longs;&longs;umptio igitur Galilei fal&longs;a e&longs;t, &amp; tota eius <lb/>ratiocinatio merus Paralogi&longs;mus id &oacute;que nullo modo, vt ip&longs;e <lb/>gloriatur communem, &longs;anioremque aliorum &longs;en&longs;um erroris <lb/>reuincit, qui in naturali grauium de&longs;cen&longs;u volunt &aelig;qualibus <lb/>spatijs &aelig;qualia velocitatis momenta acquiri.<emph.end type="italics"/> An ver&ograve; pa&shy;<lb/>tietur tua bonitas, &longs;i dicam po&longs;&longs;e cuipiam videri, e&longs;&longs;e <lb/>te poti&ugrave;s, qui hoc loco incidas in paralogi&longs;mum? Ni&shy;<lb/>mirum videris &longs;ic argumentari, vt id, quod contro&shy;<lb/>uertitur, a&longs;&longs;umas pro principio, dum nihil aliud, qu&agrave;m <lb/>&longs;upponis &longs;patium AB, percurri duplo temporis, quo <lb/>&longs;patium BC; &amp; velocitatem in C, e&longs;&longs;e duplam eius, <lb/>qu&aelig; fuit in B; qu&aelig; ip&longs;a tamen e&longs;t controuer&longs;ia. Et <lb/>c&ugrave;m &longs;oluenda e&longs;&longs;et ratio, qua conficitur fore, vt AC <lb/>percurratur eodem, aut &aelig;quali tempore, quo &longs;patium <lb/>AB, nihil aliud, quam conclu&longs;ionem negas, fore di&shy;<lb/>cendo, vt idem graue totam AC, &amp; dimidium eius <lb/>AB eodem tempore non percurreret. Teneri cert&egrave; 
<pb pagenum="19"/>videbaris ad vberiorem paralogi&longs;mi detectionem, <lb/>&longs;olutionemque, c&ugrave;m &longs;i i&longs;ta quidem methodus &longs;uffi&shy;<lb/>ciat, nihil e&longs;&longs;e videatur facilius, qu&agrave;m paralogi&longs;mi ar&shy;<lb/>guere vniuer&longs;um Euclidem. Et agno&longs;co quidem te <lb/>&longs;upponere tanquam rem nimis euidentem, totum <lb/>&longs;patium AC prolixiore tempore, qu&agrave;m eius partem <lb/>AB percurri: &longs;ed c&ugrave;m Galileus non neget e&longs;&longs;e illud <lb/>tempus prolixius, im&ograve; tale e&longs;&longs;e reuer&acirc; &longs;upponat; ab <lb/>incommodo tamen arguit, probando prolixius non <lb/>fore, &longs;i velocitas acqui&longs;ita per totam AC dupla defen&shy;<lb/>datur illius, qu&aelig; acquiritur per totam AB: vnde &amp; <lb/>videtur omnm&ograve; obiecta ratio fui&longs;&longs;e &longs;oluenda. Agno&longs;co <lb/>etiam te heinc moueri, qu&ograve;d non &longs;atis appareat ratio, <lb/>cur &longs;i ex A in B acquiratur vnus velocitatis gradus, <lb/>acquiri alius ex B in C, per&longs;euerante primo, non <lb/>valeat. Sed cau&longs;&longs;a nimir&ugrave;m intelligitur non mod&ograve; <lb/>ex dictis in vulgarem definitionem; ver&ugrave;m etiam <lb/>maxim&egrave; ex incommodo, in quod aliunde incidis, <lb/>dum con&longs;equenter loquens, vis &longs;patium BC percurri <lb/>dimidio temporis, quo AB; vt put&agrave;, quod AB vnico <lb/>gradu velocitatis BC, gemino percurratur. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XII. Nam, vt illud paucis deducam, &longs;equitur <lb/>exinde, vt tempore dato, quo decur&longs;a &longs;emel fuerit <lb/>pars AB, tempus aliud ip&longs;i &aelig;quale attingi nulla ra&shy;<lb/>tione valeat, ni&longs;i &longs;uperato &longs;patio infinito. Intelliga&shy;<lb/>tur enim linea AC infinit&egrave; producta, diui&longs;aque in <lb/>parteis CD, DF, EF, &amp;c. ip&longs;is AB &amp; BC <lb/>&aelig;qualeis. Qua ratione tu vis tempus, quo percurri&shy;<lb/>tur AB, e&longs;&longs;e duplum temporis, quo percurritur BC <lb/>velis oportet tempus id, quo percurritur BC e&longs;&longs;e 
<pb pagenum="20"/>duplum temporis, quo percurritur CD, &amp; hoc <lb/>
<figure id="fig9"></figure><lb/>duplum eius, quo DE, &amp; i&longs;tud illius, quo EF, <lb/>&amp; &longs;ic deinceps; neque enim maior vnius, <lb/>qu&agrave;m alterius e&longs;t ratio; ac in accelerato poti&longs;&shy;<lb/>&longs;im&ugrave; n &aelig;quabiliter motu, de quo pr&aelig;&longs;ertim <lb/>qu&aelig;&longs;tio heic e&longs;t. Quare &amp; velis etiam opor&shy;<lb/>tet, vt c&ugrave;m tempus, quo percurritur BC, &longs;it <lb/>dimidium temporis, quo percurritur AB; illud, <lb/>quo percurritur CD, &longs;it quadrans eiu&longs;dem <lb/>primi temporis; illud, quo DE, octans; quo <lb/>EF, pars decima &longs;exta; quo FG, trige&longs;ima &longs;e&shy;<lb/>cunda; quo GH &longs;exage&longs;ima quarta, &amp;c. Por&shy;<lb/>r&ograve; h&aelig;c omnia tempora &longs;imul iuncta nunquam <lb/>&aelig;quabuntur primo tempori, quo decur&longs;um <lb/>fuerit AB (quand&ograve; procedentes hoc modo <lb/>fractiones relinquunt &longs;emper ex integro, to&shy;<lb/>tove quidpiam inexhau&longs;tum) ni&longs;i lineam, &longs;eu <lb/>&longs;patium infinitum admi&longs;eris, &amp; parteis &aelig;qua&shy;<lb/>leis in eo infinitas, qu&aelig; infinitis analogis (&longs;eu <lb/>dimidiorum dimidiis in tempore ip&longs;o, aut <lb/>&aelig;quali, quo AB percurritur) contineri intel&shy;<lb/>lectis, re&longs;pondeant. Adderem heic etiam <lb/>incommodum aliud de &longs;patijs incre&longs;centibus, <lb/>&amp; in fine cuiu&longs;libet &aelig;qualis temporis numerandis <lb/>&longs;ecundum rationem non mod&ograve; duplam, ver&ugrave;m etiam <lb/>triplam, &amp; ampli&ugrave;s: &longs;ed res erit po&longs;te&agrave; vberi&ugrave;s dicen&shy;<lb/>da. Adderem rurs&ugrave;s alia quoque, vt Qu&ograve;d &longs;equere&shy;<lb/>tur lineam proiectorum, &amp; illam &longs;peciatim, qu&aelig; de&longs;&shy;<lb/>cribitur &agrave; lapide &longs;ur&longs;um, &amp; &longs;ecundum mali altitudi&shy;<lb/>nem, dum nauis mouetur, proiecto, non e&longs;&longs;e Parabo-
<pb pagenum="21"/>licam, neque tantum temporis, ex&longs;cendendo, quan&shy;<lb/>tum a&longs;cendendo con&longs;umi; ac proinde lapidem illum <lb/>neque peruenturum ad mali carche&longs;ium, neque reca&shy;<lb/>&longs;urum in pedem eiu&longs;dem: ver&ugrave;m i&longs;ta aut colliguntur <lb/>ex ijs, qu&aelig; &longs;unt dicta in Epi&longs;tolis, aut in promptu <lb/>&longs;unt, facileque occurrunt. Et de Definitione huc&shy;<lb/>v&longs;que. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Po&longs;tulato Galilei circa Motum &longs;uper &aelig;qu&egrave; altis, non <lb/>&aelig;qu&egrave; inclinatis planis.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XIII. In&longs;ectaris &longs;ecundo loco, tanquam aliam <lb/>erroris cau&longs;&longs;am, Quod Galileus &longs;ibi dari, &amp; gratis <lb/>concedi, inquis, po&longs;tulat, <emph type="italics"/>Gradus velocitatis eiu&longs;dem <lb/>mobilis &longs;uper diuer&longs;as planorum inclinationes acqui&longs;itos tunc <lb/>e&longs;&longs;e &aelig;qualeis, c&ugrave;m eorumdem planorum eleuationes ponuntur<emph.end type="italics"/><lb/><emph type="italics"/>&aelig;quales;<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t gradus velo&shy;<lb/>
<figure id="fig10"></figure><lb/>citatis ab eodem globo (exem&shy;<lb/>pli gratia) per plana CA, &amp; <lb/>CD de&longs;cendente, in punctis <lb/>A, &amp; D acqui&longs;itos, e&longs;&longs;e inter &longs;e <lb/>&aelig;qualeis, qu&ograve;d &aelig;qualem, vel poti&ugrave;s eandem eleua&shy;<lb/>tionem habeant, videlicet BC. <emph type="italics"/>Hoc enim po&longs;tula&shy;<lb/>tum,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>c&ugrave;m neque ex terminis notum &longs;it, neque vlla <lb/>&longs;ufficiente experientia confirmatum; im&ograve; c&ugrave;m rationes etiam <lb/>non de&longs;int, quibus oppo&longs;itum probabilius reddatur (nempe <lb/>gradus velocitatis per longius planum acqui&longs;itos gradi<gap/>us <lb/>per breuius planum acqui&longs;itis e&longs;&longs;e minores) id &agrave; Galileo non <lb/>peti, &longs;ed debuerat demon&longs;trari c&ugrave;m pr&aelig;&longs;ertim maxima pars <lb/>&longs;ub&longs;equentium theorematum hoc vnico postu ato nitantur. <lb/>Quid enim certi ex incertis concludi pote&longs;t. aut ex principie,<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="22"/><emph type="italics"/>vt ip&longs;emet<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus agno&longs;cit, veri&longs;imili tantum, ac probabili <lb/>demonstrari?<emph.end type="italics"/> Po&longs;tmod&ugrave;m autem, vbi h&aelig;c pr&aelig;mi&longs;i&longs;ti, <lb/><emph type="italics"/>In &longs;cientiarum, ac demon&longs;trationum principiis euidentiam <lb/>exigimus, &longs;u&longs;piciones, ac veri&longs;imilitudines nulla ratione ad&shy;<lb/>mittimus,<emph.end type="italics"/> &longs;ubdis, <emph type="italics"/>Porr&ograve; qu&aelig; ex his con&longs;equuntur, aut <lb/>inferuntur theoremata, &longs;uis illis principiis certiora, aut eui&shy;<lb/>dentiora e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt, &amp; nominatim &longs;olemne illud, &amp; <lb/>quod totius &longs;cienti&aelig; &agrave; Galileo excogitat&aelig; firmamentum est, <lb/>spatia &longs;cilicet &aelig;qualibus temporibus emen&longs;a eam inter &longs;e <lb/>rationem ob&longs;eruare, qu&aelig; est inter numeros omneis impareis <lb/>continua &longs;erie ab vnitate procedenteis (quamvis aliunde <lb/>fal&longs;um demon&longs;trari non po&longs;&longs;et) neque ex pr&aelig;&longs;uppo&longs;itis illis <lb/>principiis euidenter, neque aliunde &longs;ufficienter conclude&shy;<lb/>retur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>XIV. Hoc autem loco non video prim&ugrave;m, qu&igrave; <lb/>reprchendendus Galileus &longs;it, &longs;i quam propo&longs;itionem <lb/>non demon&longs;tratam, &longs;ed veri&longs;imilem &longs;ol&ugrave;m habuit, <lb/>non vt demon&longs;tratam, &longs;ed vt veri&longs;imilem duntaxat <lb/>exhibuit. Candid&egrave; nimir&ugrave;m videtur egi&longs;&longs;e, neque <lb/>exegi&longs;&longs;e &agrave; Lectoribus, vt maiorem, qu&agrave;m ip&longs;e Po&longs;tu&shy;<lb/>lato fidem haberent; &longs;ed illos potius qua&longs;i monui&longs;&longs;e, <lb/>ne ip&longs;um concederent, ni&longs;i deinceps agno&longs;cerent <lb/>con&longs;tabilitum variis ex eo deductis conclu&longs;ionibus, <lb/>qu&aelig; cum experientia plan&egrave; con&longs;entirent. Deinde <lb/>c&ugrave;m in &longs;cientijs, ac demon&longs;trationibus attinent bus <lb/>ad Mathe&longs;in puram, mera euidentia, non &longs;ola &longs;u&longs;pi&shy;<lb/>cio, aut veri&longs;imilitudo admittenda &longs;it: in &longs;cientijs ta&shy;<lb/>men Phy&longs;icis, ac mi&longs;ta Mathe&longs;i, quacumque &longs;e&longs;e Phy&shy;<lb/>&longs;ica, hoc e&longs;t caligo human&aelig; mentis in rebus natura&shy;<lb/>libus inue&longs;tigandis, ingerit; f&oelig;lices &longs;imus, &longs;i non 
<pb pagenum="23"/>euidentiam, &longs;ed veri&longs;imilitudinem a&longs;&longs;equamur. Vnde <lb/>&amp; videtur po&longs;&longs;e Po&longs;tulatum, &longs;i veri&longs;imile mod&ograve; &longs;it, ac <lb/>neque ratione, neque experientia vlla oppugnetur, ad&shy;<lb/>mitti ad &longs;cientiam, qu&aelig; vtc&uacute;mque perfecta ab&longs;olut&egrave; <lb/>non &longs;it, eiu&longs;modi tamen &longs;it, cuius &longs;it humana imbe&shy;<lb/>cillitas capax. Ad h&aelig;c, addam-ne fui&longs;&longs;e rem mihi <lb/>quodammod&ograve; &longs;tupendam, acce&longs;&longs;i&longs;&longs;e ca&longs;u ad me i&longs;ta <lb/>con&longs;cribentem, nobili&longs;&longs;imum Senatorem Petrum <lb/>Calcauium virum omnin&ograve; promouendis bonis arti&shy;<lb/>bus comparatum, pur&aelig;que cum-primis Mathe&longs;eos <lb/>&longs;tudio&longs;i&longs;&longs;imum; ac vi&longs;a mihi pr&aelig; manibus tua Di&longs;&longs;er&shy;<lb/>tatione, argument&oacute;que cognito, innui&longs;&longs;e tran&longs;mi&longs;&shy;<lb/>&longs;um in hanc vrbem exemplum editi nuperrim&egrave; Libri <lb/>ab Euangeli&longs;ta Torricellio, qui Galilei &longs;ucce&longs;&longs;or exi&shy;<lb/>mius demon&longs;trauerit in eo i&longs;tud Po&longs;tulatum? Pr&aelig;&shy;<lb/>tereo autem, vt copi&acirc; illius videndi &longs;tatim impetrat&acirc;, <lb/>deprehenderim rem confectam quinque propo&longs;itio&shy;<lb/>nibus, ac Pr&aelig;mi&longs;&longs;o illo, <emph type="italics"/>Non po&longs;&longs;e duo<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>rauia &longs;imul <lb/>iuncta ex &longs;e moueri, ni&longs;i centrum commune grauitatis ip&longs;o&shy;<lb/>rum de&longs;cendat.<emph.end type="italics"/> Videlicet prima Propo&longs;itio e&longs;t, <lb/>G<emph type="italics"/>rauia in planis in&aelig;qualiter inclinatis, ac eandem tamen <lb/>eleuationem habentibus, con&longs;tituta: &longs;i eandem inter &longs;e ratio&shy;<lb/>nem homolog&egrave; habeant, quam habent planorum longitudi&shy;<lb/>nes, habere &aelig;qualia momenta.<emph.end type="italics"/> Secunda, <emph type="italics"/>Eadem grauia &longs;i <lb/>&aelig;qualia fuerint, habere momenta in ratione reciproca longi&shy;<lb/>tud num eorumdem planorum.<emph.end type="italics"/> Tertia, <emph type="italics"/>Illa <expan abbr="&aelig;quali&utilde;">&aelig;qualium</expan> grauium <lb/>momenta e&longs;&longs;e in ratione homologa cum perpendiculis par&shy;<lb/>tium &aelig;qualium eorumdem planorum.<emph.end type="italics"/> Quarta, <emph type="italics"/>Tempora <lb/>la<gap/>i<gap/>um ex quiete e&longs;&longs;e homolog&egrave; vt longitudines eorum&shy;<lb/>dem planorum.<emph.end type="italics"/> Quinta autem e&longs;t ip&longs;um Po&longs;tulatum 
<pb pagenum="24"/>ex &longs;uperioribus deductum, G<emph type="italics"/>radus velocitatis eiu&longs;dem <lb/>mobilis &longs;uper diuer&longs;as planorum inclinationes acqui&longs;itos tunc <lb/>e&longs;&longs;e &aelig;qualeis, c&ugrave;m eorumdem planorum eleuationes &ecedil;quales <lb/>&longs;unt.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XV. Ver&ugrave;m, ne ad alia excurram, qu&agrave;m qu&aelig; <lb/>ip&longs;emet ex Galileo commemoras, improbas ec<gap/>e ex&shy;<lb/>perimentum, quo ille e&longs;t conatus h<gap/>em Po&longs;tulato <lb/>a&longs;&longs;erere, quodque ad&longs;cripta figura &longs;ic refers E <emph type="italics"/>clauo A<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig11"></figure><lb/><emph type="italics"/>parieti infixo, globus plumbeus, aut alius quilibet tenui filo, <lb/>tribus, aut quatuor digitis &agrave; pariete remoto &longs;u&longs;pendatur, &longs;it&shy;<lb/>que AB, De&longs;criptaque in pariete recta CD horizonti <lb/>parallela, globus B &agrave; perpendiculari eductus v&longs;que ad alti&shy;<lb/>tudinem rect&aelig; CD manu altollatur, nempe ad C; indeque <lb/>liber&egrave; dimittatur. Tum globus idem in uit<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus, non <lb/>&longs;ol&ugrave;m de&longs;cendet ad punctum B, &longs;ed eodem impetu vlteri&ugrave;s <lb/>v&longs;que ad D, aut proxim&egrave; ad illud, a&longs;cendet.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>imiliter, &longs;i <lb/>globus idem &egrave; puncto E &longs;uspendatur, &amp; item ad altitudinem<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="25"/><emph type="italics"/>eiu&longs;dem rect&aelig;<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>D attollatur ad<emph.end type="italics"/> G, <emph type="italics"/>inde liber&egrave; dimi&longs;&longs;us, <lb/>pari modo ad eandem rectam CD, aut proxim&egrave; ad eam <lb/>con&longs;cendet ver&longs;us H. Jm&ograve;, &longs;i ex F &longs;u&longs;pen&longs;us attollatur ad <lb/>I, inde feretur, v&longs;que ad K. Per diuer&longs;os igitur illos arcus <lb/>decidens globus, &longs;emper ad &aelig;qualem altitudinem con&longs;cendit. <lb/>Ergo &egrave; quolibet de&longs;cen&longs;u &aelig;qualem acquirit impetum; ni&longs;i <lb/>enim e&longs;&longs;et impetus &aelig;qualis, globum ad &aelig;qualem altitudinem <lb/>non attolleret. Quid ni igitur idem quoque faciat globus, <lb/>&longs;i per plana CB, GB, IB de&longs;cendat?<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>redibile igitur <lb/>etiam e&longs;t globum per illa, aut &longs;imilia plana decidentem, &aelig;qua&shy;<lb/>lem tali de&longs;cen&longs;u impetum, ac proinde &aelig;qualem quoque ve&shy;<lb/>locitatis gradum acquirere.<emph.end type="italics"/> Subinde autem, vt o&longs;ten&shy;<lb/>das qu&agrave;m h&aelig;c &longs;int incerta, incoh&aelig;centia, &amp;c. <emph type="italics"/>Impri&shy;<lb/>mis quidem ne&longs;cio,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>an globi ea, qua vult<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus <lb/>ratione &longs;u&longs;pen&longs;i, ac librati alit&ugrave;s in Etruria, qu&agrave;m in Gal&shy;<lb/>lia a&longs;&longs;urgant; at heic neque tam prop&egrave; ad horizontalem li&shy;<lb/>neam, neque per diuer&longs;os arcus ad eam &aelig;qualiter accedunt. <lb/>Nempe filo pedum quatuor cum dimidio &longs;u&longs;pen&longs;us globus ad <lb/>lineam horizontalem tribus infra centum pedibus <expan abbr="de&longs;cript&atilde;">de&longs;criptam</expan>, <lb/>propi&ugrave;s qu&agrave;m duobus digitis nunquam acce&szlig;it. At centro <lb/>nouem tantum digitis &longs;upra lineam horizontalem accepto, <lb/>fil&oacute;que duorum pedum con&longs;tituto, iam globus ad lineam ho&shy;<lb/>rizontalem vno digito, qu&agrave;m ante&agrave; propi&ugrave;s acce&szlig;it. Vbi <lb/>ver&ograve; centrum &longs;eptem infra lineam horizontalem digitis a&longs;&shy;<lb/>&longs;umptum est, vix ad quatuor &agrave; linea horizontali digitos <lb/>globus a&longs;cendit.<emph.end type="italics"/> Concludis idcirc&ograve; his verbis, <emph type="italics"/>Qua <lb/>igitur fide<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus tam a&longs;&longs;eueranter ait globum ita &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;um, ac per quo&longs;cumque arcus librarum, ad &aelig;qualem &longs;em&shy;<lb/>per altitudinem a&longs;&longs;urgere? aut quomodo ex re ade&ograve; euiden&shy;<lb/>ter fal&longs;a petere au&longs;us e&longs;t testim<gap/>nium veritatis?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="26"/>

<p type="main">

<s>XVI. Imprimis porr&ograve; non retices ip&longs;e dictum <lb/>e&longs;&longs;e &agrave; Galileo demi&longs;&longs;um ex C globum a&longs;cen&longs;urum <lb/><emph type="italics"/>v&longs;que ad D, aut proxime:<emph.end type="italics"/> vt proinde non videatur di&shy;<lb/>ctum ab illo a&longs;&longs;eueranter a&longs;&longs;urrecturum globum <lb/>ad eandem altitudinem, aut veritatis te&longs;timonium <lb/>ex re fal&longs;a ab ip&longs;o peti; qua&longs;i intellexerit globum a&longs;&shy;<lb/>&longs;equi altitudinem exqui&longs;it&egrave;, &longs;eu pr&aelig;cis&egrave; eandem. Et <lb/>cert&egrave; non mod&ograve; dixit ip&longs;e <emph type="italics"/>qua&longs;i,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>fer&egrave;,<emph.end type="italics"/> ac <emph type="italics"/>&longs;uperfu&shy;<lb/>turum interuallum quoddam perexiguum;<emph.end type="italics"/> &longs;ed etiam cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am attigit, ob quam ita fiat; referens eam put&agrave; ad <lb/>impedimentum partim a&euml;ris, partim fili; de quo vtro&shy;<lb/>que heic dicerem, ni&longs;i iam dictum &longs;atis copios&egrave; in <lb/>Epi&longs;tolis memoratis foret. Deinde, qu&oacute;d globus ad <lb/>horizontalem lineam propi&ugrave;s ad H, remoti&ugrave;s ad <lb/>Ka&longs;cendat, qu&agrave;m ad ip&longs;um D; videri pote&longs;t cau&longs;&longs;a <lb/>per&longs;picua, neque infringere vim experimenti. Nam <lb/>quod &longs;pectat quidem ad H, res ide&ograve; contin git, qu&ograve;d <lb/>quoties clauus defigitur inter A, &amp; horizontalem <lb/>lineam, breuitas tum fili, tum &longs;pati<gap/> a&euml;rei, per quod <lb/>arcus de&longs;cribitur, min&ugrave;s pr&aelig;&longs;tet impedimenti: vnde <lb/>&amp; abfui&longs;&longs;et globus adh&ucirc;c propi&ugrave;s, &longs;i fui&longs;&longs;et clauus <lb/>infra E defixus, vti &amp; longi&ugrave;s, &longs;i &longs;upra ip&longs;um Quod <lb/>ver&ograve; ad K, res min&ugrave;s e&longs;t mira; qu&ograve;d quoties clauus <lb/>defigitur infra horizontalem lineam, dimi&longs;&longs;us ex I <lb/>globus non per totum arcum IB decidat, &longs;ed per <lb/>inferiorem &longs;ol&ugrave;m eius partem, in quam perpendicu&shy;<lb/>lariter cadit; vnde &amp; min&ugrave;s adh&ucirc;c, minu&longs;que re&longs;i&shy;<lb/>lii&longs;&longs;et, &longs;i defixi&longs;&longs;es clauum inferi&ugrave;s, quou&longs;que globus <lb/>non potui&longs;&longs;et ad lineam attolli; veluti &amp; magis, ma&shy;<lb/>gi&longs;que, &longs;i &longs;uperi&ugrave;s, quou&longs;que clauo defixo in linea, 
<pb pagenum="27"/>ip&longs;um re&longs;iliendo proxim&egrave; attigi&longs;&longs;et. Ex quo effici&shy;<lb/>tur, vt c&ugrave;m res propri&egrave; attendenda non &longs;it, vbi cla&shy;<lb/>uus infra lineam defigitur, qu&ograve;d tunc libratio &longs;implex <lb/>non &longs;it, &longs;ed mi&longs;tio duorum motuum, quorum im&shy;<lb/>petus &longs;e mutu&ograve; retundunt; &longs;it ver&ograve; propri&egrave; atten&shy;<lb/>tenda, c&ugrave;m clauo &longs;upra lineam defixo, vibrationis <lb/>motus &longs;implex e&longs;t; ide&ograve; non &longs;it exi&longs;timandum illam <lb/>qualemcumque interuallorum in&aelig;qualitatem in&shy;<lb/>terturbare negotium; ac poti&longs;&longs;im&ugrave;m quidem, c&ugrave;m <lb/>ip&longs;a ordinata &longs;int, ac eandem inter &longs;e, qu&agrave;m fili, &amp; <lb/>arcus prolixitates proportionem &longs;eruent. Ad h&aelig;c, <lb/>id videtur pr&aelig;&longs;ertim e&longs;&longs;e ob&longs;eruatione dignum in <lb/>his pendu orum vibrationibus, qu&ograve;d, Si quatuor di&shy;<lb/>&longs;tinctos g obos quatuor di&longs;tinctis filis &longs;ic appendas, <lb/>vt primi longitudo &longs;it vnius, v. c. pedis, &longs;ecundi qua&shy;<lb/>tuor, tertij nouem, quarti &longs;exdecim; experturus &longs;is, <lb/>vbi omnes dimi&longs;&longs;i &longs;imul fuerint, quartum perfectu&shy;<lb/>rum vnam vibrationem eodem tempore, quo ter&shy;<lb/>tius interim perfecerit duas, &longs;ecundus treis, &amp; primus <lb/>quatuor. Scilicet exinde intelligitur, tum pendulo&shy;<lb/>rum vibrationes tant&ograve; &longs;egnius fieri, quant&ograve; earum <lb/>arcus planiores, &longs;iue inclinatiores &longs;unt; tum inclina&shy;<lb/>tiones arcuum men&longs;uratas &longs;ecundum varias perpen&shy;<lb/>diculi, &longs;eu fili longitudines, habere &longs;e perinde vt qua&shy;<lb/>drata temporum, ac vibrationes habere &longs;e recipro<gap/><lb/>vt ip&longs;as radices; &longs;icque rem eximi&egrave; quadrare ad &longs;u&shy;<lb/>peri&ugrave;s expo&longs;itam motus &aelig;quabilis rationem; tum <lb/>globum quartum non acquirere impetum ad eleua&shy;<lb/>tionem nece&longs;&longs;arium, ni&longs;i tempore duplo tertij, tri&shy;<lb/>plo &longs;ecundi, quadruplo primi; ac e&longs;&longs;e quidem im-
<pb pagenum="28"/>petus omnium globorum inter &longs;e &aelig;qualeis; &longs;ed <expan abbr="qu&otilde;">quom</expan> <lb/>tempore impetus exprimitur &agrave; quarto &longs;emel, exprimi <lb/>&agrave; tert<gap/>o bis, &agrave; &longs;ecundo ter, &agrave; primo quater, &amp;c. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XVII. Quod attinet autem ad comparationem <lb/>arcuum CB, GB, IB, cum ip&longs;is planis punctim <lb/>notatis inter extrema eadem; tu &longs;ic in&longs;tas, vt licet <lb/>totum id e&longs;&longs;e verum concederetur, quod dicitur de <lb/>impetu globi per diuer&longs;os arcus librati, vrgeas <emph type="italics"/>aliam <lb/>e&longs;&longs;e rationem, aut merit&ograve; &longs;altem videri po&longs;&longs;e aliam,<emph.end type="italics"/> de&longs;&shy;<lb/>cendentis globi per diuer&longs;a plana. G<emph type="italics"/>lobus enim,<emph.end type="italics"/> in&shy;<lb/>quis, <emph type="italics"/>per a&euml;rem &longs;emper toto &longs;uo pondere deors&ugrave;m nititur, <lb/>&amp; eatenus &longs;olum eius de&longs;cen&longs;us interturbatur, quatenus &agrave; <lb/>recto, &amp; perpendiculari cur&longs;u ad circularem cogitur, at&shy;<lb/>que adducitur: at pr&aelig;ter impedimentum ex varia plano&shy;<lb/>rum inclinatione, adh&ucirc;c maius, dum globus etiam magis <lb/>&agrave; perpendiculari de&longs;cen&longs;u di&longs;trahitur; tant&ograve; minoribus in&shy;<lb/>&longs;uper momentis globus per planum de&longs;cendit, quan &ograve; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s accliue fuerit, vt facil&egrave; omnibus notum e&longs;t.<emph.end type="italics"/> Ver&ugrave;m <lb/>non video qu&icirc; id concludas; quaten&ugrave;s non a&longs;&longs;umis <lb/>planum, quant&ograve; min&ugrave;s decliue e&longs;t, tant&ograve; e&longs;&longs;e quo&shy;<lb/>que prolixius. Etenim notum quidem e&longs;t acquiri <lb/>minores velocitatis gradus in minus decliui, quod <lb/>&longs;it decliuiori &aelig;quale, at, &longs;i vt min&ugrave;s decliue, ita etiam <lb/>prolixius &longs;it, notum quoque e&longs;t velocitatem in fine <lb/>illius qu&aelig;&longs;itam e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e &aelig;qualem velocitati in fine <lb/>decliuioris acqui&longs;it&aelig;, prolixitate nempe de&longs;cen&longs;us par&shy;<lb/>uitatem incrementorum velocitatis compen&longs;ante. <lb/>Interim autem &aelig;qualitas impetus in B acqui&longs;iti, &longs;iue <lb/>per arcum, &longs;iue per planum contingat globi delap&longs;io, <lb/>ex eo videtur con&longs;equi, qu&ograve;d &longs;ilum &longs;upern&egrave; globum 
<pb pagenum="29"/>cohibens aliud nihil pr&aelig;&longs;tare videatur, quam pr&aelig;&longs;ta&shy;<lb/>ret infern&egrave;, &amp; &longs;ine filo arcus marmoreus, aut <gap/>igneus <lb/>perfect&egrave; po<gap/>itus, qui e&longs;&longs;et CB, &longs;i &longs;upra ip&longs;um dela&shy;<lb/>beretur. Atque id quidem tant&ograve; magis, quant&ograve; idem <lb/>Galileus o&longs;tendit arcum CB, &amp; planum CB eodem, <lb/>&longs;eu &aelig;quali tempore percurri; ac pari modo arcum, <lb/>&amp; planum GB, &amp; porr&ograve; arcum quemlibet non ma&shy;<lb/>iorem quadrante cum plano vn&agrave; terminato. Quin&shy;<lb/>etiam c&ugrave;m o&longs;tenderit percurrere globum eodem, &longs;eu <lb/>&aelig;quali tempore quoduis planum inter quodlib<gap/>t cir&shy;<lb/>cumferenti&aelig; circuli punctum, &amp; infimum punctum, <lb/>quale e&longs;t heic B, con&longs;titutum, vt put&agrave; &longs;emper ex&aelig;&shy;<lb/>quato illi tempori, quo percurritur diameter circuli <lb/>eiu&longs;dem perpendicularis; elicitur quoque exinde, vbi <lb/>ea omnia plana fuerint in eandem reducta altitudi&shy;<lb/>nem, diuer&longs;a quidem tempora fore, &longs;ed impetum <lb/>nihilomin&ugrave;s parem. Atque eadem quidem o&longs;tendit <lb/>pr&aelig; larus vir Ioannes Bapti&longs;ta Balianus Genuen&longs;is, <lb/>edito hac dere libello, qui eodem ip&longs;o anno, quo Ga&shy;<lb/>lilei Liber prodijt, argumento &longs;umpto ab ip&longs;is pen&shy;<lb/>dulorum vibrationibus: &longs;ed, vt pr&aelig;monui, nihil e&longs;t <lb/>nece&longs;&longs;e maiorem Galilei Po&longs;tulato a&longs;&longs;erere fidem, <lb/>qu&agrave;m ip&longs;e a&longs;&longs;ertam voluerit; dum eaten&ugrave;s &longs;ol&ugrave;m <lb/>adhibendam petijt, quatenus deduct&aelig; ex eo conclu&shy;<lb/>&longs;iones cum experientia con&longs;entirent. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XVIII. Id pr&aelig;tereo, quod &longs;ub<gap/>icis, ex a&longs;cen&longs;u <lb/>globi ad eandem altitudinem, non &longs;atis rect&egrave; colli&shy;<lb/>gi impetus &aelig;qualitatem; quoniam id aduer&longs;<gap/>tur <lb/>recitand&aelig; tu&aelig; rationi, atque experienti&aelig;: vti &amp; dum <lb/>cau&longs;&longs;am petis ex eo, <emph type="italics"/>qu&ograve;d, qu&ograve; circulus minor e&longs;t, <gap/><emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="30"/><emph type="italics"/>de&longs;cen&longs;us procliuior, faciliorque, &amp; a&longs;cen&longs;us difficilior vi&shy;<lb/>deatur:<emph.end type="italics"/> id repugnaret tum compen&longs;ationi, aduer&longs;us <lb/>quam nihil obiicis, inter breuitatem, &amp; decliu<gap/>ta&shy;<lb/>tem &longs;patij; tum familiari experienti&aelig; de rebus deor&shy;<lb/>s&ugrave;m impactis, qu&aelig; impetu pari deicct&aelig; tant&ograve; emer&shy;<lb/>gunt alti&ugrave;s, quant&ograve; incidentia e&longs;t magis perpendi&shy;<lb/>cularis. Attingo ergo poti&ugrave;s id, quod &longs;upere&longs;t, <lb/>dum id &longs;ugillas, quod Galileus &longs;e e&longs;&longs;e &longs;&aelig;pi&ugrave;s exper&shy;<lb/>tum ait, <emph type="italics"/>tum globum ferreum per a&euml;rem cadentem, tum <lb/>globum &aelig;neum per excauatum in longiore tigillo alueolum, <lb/>in quacumque tigilli &longs;upra horizontem eleuatione de&longs;cenden&shy;<lb/>tem, perpetu&ograve; tantum pr&aelig;cis&egrave; temporis in de&longs;cen&longs;u per pri&shy;<lb/>mum totius percurrendi spatij quadrantem, quantum in <lb/>trium reliquorum decur&longs;u in&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e: ex quo &longs;ine dubio con&shy;<lb/>&longs;equens e&longs;&longs;et, &longs;patia &aelig;qualibus temporibus decur&longs;a in ea <lb/>e&longs;&longs;e ratione, qu&aelig; reperitur inter numeros impareis ab vnita&shy;<lb/>te procedenteis.<emph.end type="italics"/> Nimir&ugrave;m, vt o&longs;tendas ea, qu&aelig; ex i&longs;tis <lb/>qua&longs;i principiis con&longs;equuntur, aut inferuntur, e&longs;&longs;e ip&shy;<lb/>&longs;is certiora, aut cuidentiora non po&longs;&longs;e: <emph type="italics"/>Id,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>tot <lb/>erroribus obnoxium e&longs;t, &amp; exploratu adc&ograve; difficile, vt nihil <lb/>inde certi concludi po&longs;&longs;e videatur.<emph.end type="italics"/> Enimver&ograve;, vtcum&shy;<lb/>que experiundi modus difficilis &longs;it, obnoxiu&longs;que er&shy;<lb/>roribus; non idcirc&ograve; tamen experimentum conuin&shy;<lb/>citur fal&longs;um. Tuum cert&egrave; illud de Libra, cui totus <lb/>po&longs;te&agrave; inniteris, quot qu&aelig;&longs;o, vel te deducente, er&shy;<lb/>roribus obnoxium e&longs;t? qu&agrave;m exploratu difficile? &amp; <lb/>ip&longs;um tamen fal&longs;um non habes? C&ugrave;m profect&ograve; illo <lb/>te&longs;tetur &longs;e &longs;altem centies rem explora&longs;&longs;e, &amp; experi&shy;<lb/>mentum &longs;emper ita &longs;ucce&longs;&longs;i&longs;&longs;e, vt vix vlla vnquam <lb/>differentiola interce&longs;&longs;erit; videri pote&longs;t non e&longs;&longs;e tua 
<pb pagenum="31"/>&longs;atis idonea refutatio, ni&longs;i te&longs;teris te e&longs;&longs;e rem, aliquo&shy;<lb/>ties &longs;altem, accurati&longs;&longs;im&egrave; expertum, ac ip&longs;am fal&longs;am <lb/>deprehendi&longs;&longs;e: aut rationem cert&egrave; congruam afferas, <lb/>qua impo&longs;libilem demon&longs;tres. Et tamen, neque te <lb/>vel &longs;emel ip&longs;am explora&longs;&longs;e, fal&longs;amque comperi&longs;&longs;e di&shy;<lb/>cis, neque vllam rationem profers: &longs;ed cau&longs;aris &longs;olum&shy;<lb/>modo explorandi difficultatem; quam &amp; repetis, <lb/>dum po&longs;tquam retuli&longs;ti tempora ab illo notata, no&shy;<lb/>tatis nempe, expen&longs;i&longs;que ponderibus aqu&aelig;, qu&aelig; &egrave; <lb/>clep&longs;ydra interim fluxi&longs;&longs;et: <emph type="italics"/>Quippe nemo,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>non <lb/>videt, qu&agrave;m hic ob&longs;eruandi modus incertus &longs;it, &amp; qu&agrave;m <lb/>difficile, ne dicam impo&szlig;ibile, tempus vtriu&longs;que illius de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;us ad exactam men&longs;uram exigere, vel eo maxim&egrave; no&shy;<lb/>mine, qu&ograve;d in tanta celeritate initia, &amp; fines horum mo&shy;<lb/>tuum &longs;atis pr&aelig;cis&egrave; aduerti, notarique po&longs;&longs;e non videantur.<emph.end type="italics"/><lb/>Sed nihil e&longs;t opus in&longs;i&longs;tam ad arguendum id non <lb/>&longs;ufficere; ni&longs;i aliunde aut resfactu impo&longs;&longs;ibilis de&shy;<lb/>mon&longs;tretur; aut ob&longs;eruator probetur fui&longs;&longs;e mal&aelig; fidei, <lb/>ac indiligens, &amp; difficultates pr&aelig;cauere ne&longs;cius. Ad&shy;<lb/>derem quemadmodum ip&longs;e rem explorare fuerim <lb/>conatus, tum dimi&longs;&longs;o per a&euml;rem globo, tum dela&shy;<lb/>bente globulo per tubulos vitreos etiam orgyiis dua&shy;<lb/>bus longiores, facto&longs;que nunc magis, nunc min&ugrave;s de&shy;<lb/>cliueis, &amp; adnotatis partibus &aelig;quis tum ad parietem, <lb/>&longs;ecundum quem globus decideret, tum ad vtram&shy;<lb/>que oram alueoli in tigno excauati, &amp; tubulum quem&shy;<lb/>que continentis; ac &longs;imul adhibitis &longs;ociis, qui adno&shy;<lb/>tarent &longs;inguli parteis &longs;ingulas, qu&aelig; interim pertran&shy;<lb/>&longs;irentur, dum ip&longs;e temporis momenta nunc pul&longs;atio&shy;<lb/>nibus arteri&aelig;, nunc itibus, reditibu&longs;que penduli di-
<pb pagenum="32"/>&longs;tincta, vocibus mono&longs;yllabis cuique illorum &longs;igilla&shy;<lb/>tim a&longs;&longs;ignatis &longs;igni&longs;icarem: ver&ugrave;m memini rem ad te <lb/>per&longs;criptam; &amp; circa h&aelig;c nimius iam &longs;um. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Experimentis circa ictum, impetumue grauium caden&shy;<lb/>tium, ad explorandum impetus-ne vt &longs;patium incre&longs;cat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XIX. Venio igitur ad Po&longs;terius caput, &longs;ecun&shy;<lb/>damue partem tu&aelig; Di&longs;&longs;ertationis; in qua &longs;cilicet re&shy;<lb/>cepi&longs;ti te veram, ac certam de Motu accelerato &longs;cien&shy;<lb/>tiam fal&longs;&aelig;, ac incert&aelig; Galilean&aelig; &longs;ub&longs;tituturum; &amp; in <lb/>qua profe&longs;&longs;us te iter&ugrave;m omnia, qu&aelig; ab illo con&longs;cri&shy;<lb/>pta &longs;unt, fal&longs;a, ac inania e&longs;&longs;e demon&longs;traturum; prouo&shy;<lb/>cas me primum ad <emph type="italics"/>clara, facilia, indubitata experimenta:<emph.end type="italics"/><lb/>tamet&longs;i ego tenuitatis con&longs;cius per&longs;onam Arbitri, lu&shy;<lb/>dici&longs;que, quam mihi humani&longs;&longs;im&egrave; iterat&ograve; defers, re&shy;<lb/>cu&longs;o; iterat&ograve; profe&longs;&longs;us nihil aliud &agrave; me, qu&agrave;m rationes <lb/>qua&longs;dam dubitandi ex&longs;pectari po&longs;&longs;e. Et <emph type="italics"/>prima qui&shy;<lb/>dem experientia petitur,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>ex impetu, quo globus, <lb/>aut graue aliud corpus quodcumque per a&euml;rem sponte natu&shy;<lb/>r&aelig; deors&ugrave;m cadit, ac percutit. Indubitatum enim e&longs;t,<emph.end type="italics"/><lb/>pergis, <emph type="italics"/>quod ip&longs;emet<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus pa&szlig;im agno&longs;cit, tantam pr&aelig;&shy;<lb/>ci&longs;e percutientis corporis e&longs;&longs;e velocitatem, quantus impetus, <lb/>quantaque ip&longs;a percu&szlig;io fuerit. Impetus enim omnis, &amp; <lb/>percu&szlig;io ex velocitate est; im&ograve; impetus ip&longs;e velocitas est, <lb/>nulloque h&aelig;c abinuicem di&longs;crimine dirimuntur, vt merit&ograve;, pro&shy;<lb/>inde, qua ratione accre&longs;cit velocitas, eadem impetus, &amp; per&shy;<lb/>cu&szlig;io augeantur.<emph.end type="italics"/> Hactenus nihil e&longs;t, quod non probem. <lb/>Pro&longs;equeris autem: <emph type="italics"/>At facil&egrave; experienti&acirc; con&longs;tat corpus <lb/>graue quodcumque ex qualibet altitudine per a&euml;rem cadens, <lb/>&amp; percutiens, vt libet, perpetu&ograve; ex altitudine dupla duplo<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="33"/><emph type="italics"/>pr&aelig;cis&egrave; ampli&ugrave;s, &amp; ex tripla, quadrupl&aacute;ue di&longs;tantia, triplo, <lb/>quadrupl&oacute;ue forti&ugrave;s percutere: velocitas igitur quoque ex <lb/>altitudine dupla, dupl&ograve; maior e&longs;t, &amp; tripla, aut quadrupla, <lb/>&longs;i tripla, quadrupl&aacute;ue altitudo &longs;uerit: ac proinde velocitas, <lb/>spatiis &aelig;qualibus, non autem &aelig;qualibus temporibus, &aelig;qualia <lb/>momenta acquirit.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig;&longs;o ver&ograve; heic patere, religio&longs;i&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; Vir, me meam te&longs;tari h<gap/> betudmem; neque enim <lb/>quod tu a&longs;&longs;umis, <emph type="italics"/>facil&egrave; experienti&acirc; con&longs;tare,<emph.end type="italics"/> mihi vll&agrave; <lb/>prors&ugrave;s experienti&acirc; con&longs;tat; neque tu vllam &longs;pecia&shy;<lb/>lem affers, ex qua res, vt tibi, ita mihi con&longs;tet. Ac <lb/>deducis quidem deinceps, qua&longs;i &longs;ecundam experien&shy;<lb/>tiam, id, quod in Libra expertus es: &longs;ed interim circa <lb/>hanc primam, c&aelig;cutio plan&egrave;, neque agno&longs;co, qui <lb/>rem facil&egrave; exploraris. Et explora&longs;&longs;e tamen quis h&aelig;&shy;<lb/>reat, quand&ograve; i&longs;th&aelig;c &longs;ubi<gap/>cis? <emph type="italics"/>Experientiam hanc Ga&shy;<lb/>lileus, nullo (vt credibile e&longs;t) facto ip&longs;ius periculo, tanquam <lb/>fal&longs;am, atque impo&szlig;ibilem, eodem paralogi&longs;mo re-<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig12"></figure><lb/><emph type="italics"/>iecit, quo definitionem motus accelerati vulg&ograve; re&shy;<lb/>ceptam, &amp; ex eadem experientia &longs;ine dubio dedu&shy;<lb/>ctam, conatus e&longs;t reuellere. Si ex altitudine dupla, <lb/>inquit, dupl&ograve; maior percu&szlig;io e&longs;t, vt puta ex A du&shy;<lb/>pla eius, qu&aelig; ex B, erit &amp; velocitas dupla. At <lb/>velocitas dupla e&longs;&longs;e non pote&longs;t, ni&longs;i graue, &aelig;quali, <lb/>im&ograve; eodem tempore, totum spatium AC, &amp; di <lb/>midium eius AB percurrat, quod tamen e&longs;t impo&szlig;ibile. <lb/>Nec percu&szlig;io igitur, nec velocitas dupla e&longs;t, ex altitudine <lb/>dupla Do<gap/>eo equidem virum non ignobilem, in re tam <lb/>obuta, &amp; facili ade&ograve; turpiter delu&longs;um e&longs;&longs;e; mirorque item <lb/>vehementer tales, t&aacute;mque apertos eius errores, non mod&ograve; &agrave; <lb/>nenune hactenus e&longs;&longs;e reprehen&longs;os, &longs;ed tanquam prima<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="34"/><emph type="italics"/>&longs;cienti&aelig; principia, &agrave; viris etiam eruditis e&longs;&longs;e receptos.<emph.end type="italics"/><lb/>Quand&ograve;, inquam, h&aelig;c &longs;ubiicis, nemo profect&ograve; fa&shy;<lb/>cil&egrave; h&aelig;reat, qum ip&longs;e, expertus, illa videris, qu&aelig; <lb/>neque Galileus, neque alij viderunt. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XX. Quod meattinet; c&ugrave;m lapidem video ex vna, <lb/>ex duabus, ex tribus, ex quatuor orgyiis cadentem in <lb/>terram; agno&longs;co quidem e&longs;&longs;e ictum, atque idcirc&ograve; <lb/><expan abbr="impet&utilde;">impetum</expan>, velocitatem que maiorem ex duabus orgyiis, <lb/>qu&agrave;m ex vna, ex tribus, qu&agrave;m ex duabus, ex quatuor <lb/>qu&agrave;m ex tribus; ver&ugrave;m e&longs;&longs;e dupl&ograve; pr&aelig;cis&egrave; maiorem <lb/>ex duabus, qu&agrave;m ex vna, tripl&ograve; ex tribus, quadrupl&ograve; <lb/>ex quatuor, nulla penit&ugrave;s ratione agno&longs;co. Neque <lb/>enim po&longs;&longs;um id di&longs;picere ex cauitate in terram facta, <lb/>aut penetratione in ip&longs;am; quoniam neque lapis du&shy;<lb/>pl&ograve; profundi&ugrave;s cauat, penetratque ex dupla altitudine, <lb/>aut tripl&ograve; ex tripla; neque cognitus e&longs;t aut gradus <lb/>re&longs;i&longs;tenti&aelig;, quo talis terra obnititur; aut progre&longs;&longs;us, <lb/>quo cre&longs;cit re&longs;i&longs;tentia, dum qu&ograve; inferi&ugrave;s tenditur, <lb/>e&ograve; partes terr&aelig; min&ugrave;s &longs;eu deor&longs;um, &longs;eu in latera ce&shy;<lb/>dere, compelli, ac &longs;ubire po&longs;&longs;unt: vt habita proinde <lb/>ratione huius re&longs;i&longs;tenti&aelig;, colligere valeam id, quod <lb/>ad duplam penetrationem ex altitudine dupla dce&longs;t, <lb/>non aliunde e&longs;&longs;e, qu&agrave;m ex huiu&longs;modi re&longs;i&longs;tentia. Sic <lb/>c&ugrave;m video fi&longs;tucam in palum delap&longs;am ex &longs;implici, <lb/>dupla, aut tripla altitudine: quandoquidem neque <lb/>video palum defigi profundi&ugrave;s in terram, duplo qui&shy;<lb/>dem ex dupla, aut tripl&ograve; ex tripla altitudine; neque <lb/>per&longs;pectum habeo quo gradu, in qualibet profundi&shy;<lb/>tatis parte ip&longs;i vrgenti re&longs;i&longs;tatur; aduerto quidem <lb/>maiorem ictum, maioremque impetum, ac veloci-
<pb pagenum="35"/>tatem e&longs;&longs;e ex altitudine dupla, qu&agrave;m ex &longs;implici; item&shy;<lb/>que ex tripla, qu&agrave;m ex dupla, &amp;c. At e&longs;&longs;e illam du&shy;<lb/>plo pr&aelig;cis&egrave; maiorem ex dupla, tripl&ograve; ex tripla, &amp;c. <lb/>nulla penit&ugrave;s ratione per&longs;picio. Sic, dum graue <lb/>quoduis ex dupla, triplaue altitudine decidens rem <lb/>&longs;ubiectam commouet, contundit, confringit: Sic, dum <lb/>cadens in cuneum &longs;cindendo ligno accommodatum, <lb/>ip&longs;um compellit, adigit, figit: Sic, dum cadens in ip&shy;<lb/>&longs;am manum, ali&aacute;mue partem corporis, ip&longs;am vrget, <lb/>deprimit, l&aelig;dit: Sic, dum alia huiu&longs;modi diuer&longs;imo&shy;<lb/>d&egrave; peraguntur; maiorem quidem &longs;emper ictum, &longs;ine <lb/>impetum, ac velocitatem ex altiore ca&longs;u fieri nullus <lb/>h&aelig;reo; at ex ca&longs;u dupl&ograve; altiore dupl&ograve; maiorem fieri, <lb/>tripl&ograve; ex triplo, &amp;c. qui di&longs;cernam prors&ugrave;s non habeo. <lb/>Quocirca bea&longs;&longs;es me vald&egrave;, &longs;i experientiam, aut &longs;al&shy;<lb/>tem modum experiundi &longs;ubindica&longs;&longs;es; c&ugrave;m dicas &amp; <lb/>rem experienti&acirc; in graui quocumque facil&egrave; con&longs;tare; <lb/>&amp; Galileum, c&aelig;tero&longs;que eruditos viros coniicis &longs;ic <lb/>fui&longs;&longs;e &longs;ocordeis, vt nullum ip&longs;ius periculum fecerint; <lb/>feci&longs;&longs;e autem eos, qui vulgarem definitionem accele&shy;<lb/>rati motus tradiderunt primi. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXI. Addo videri po&longs;&longs;e me non ab&longs;que ratio&shy;<lb/>ne hacce de re ambigere; &amp; coniicere ictum, percu&longs;&shy;<lb/>&longs;ionemque, atque idcirc&ograve; impetum, velocitatemque <lb/>maiorem dupl&ograve; non haberi, ni&longs;i ex altitudine qua&shy;<lb/>drupla; triplum, ni&longs;i ex nonupla; quadruplum, ni&longs;i <lb/>ex &longs;exdecupla, atque ita porr&ograve; iuxta numerorum qua&shy;<lb/>dratorum &longs;eriem. Nam Prim&ograve;, &longs;it vas cylindricum <lb/>erectum, &amp; continens aquam ad certam altitudi&shy;<lb/>nem, exempli cau&longs;s&acirc; vnius pedis: Certum e&longs;t aquam 
<pb pagenum="36"/>in fundo &longs;ub&longs;tantem vrgeri, ac premi &agrave; &longs;uper ex&longs;tan&shy;<lb/>te (&amp; ab ip&longs;a quidem &longs;uperficie) vt per&longs;picuum fit vel <lb/>ex vehementia, qua ex&longs;ilire deprehenditur, forami&shy;<lb/>ne ad ba&longs;in aperto. Aperiatur ergo foramen, &amp; &longs;u&shy;<lb/>perfus&acirc; leniter aqu&acirc;, ita vt contineatur &longs;emper ad <lb/>eandem altitudinem, excipiatur aqua, qu&aelig; interim <lb/>effluet, dato tempore, v. c. &longs;extantis minuti, ac &longs;it <lb/>illius men&longs;ura certa, exempli grati&acirc;, congius. Vt <lb/>deinde tempore eodem, &amp; per idem foramen ex&longs;i&shy;<lb/>liant duo congij, &amp; aqua proinde &longs;it dupl&ograve; compre&longs;&shy;<lb/>&longs;ior, ad quam nam v&longs;que altitudinem adaugendus <lb/>erit, complendu&longs;ve cylindrus? Ad duplam-ne &longs;olum? <lb/>Non &longs;an&egrave;, &longs;ed omnin&ograve; ad <expan abbr="quadrupl&atilde;">quadruplam</expan>. Et vt ex&longs;iliant <lb/>tres, ad triplam-ne? Haud-quaquam profect&ograve;, &longs;ed <lb/>ad nonuplam. Et vt ex&longs;iliant quatuor, ad quadru&shy;<lb/>plam ne? Minim&egrave; gentium, &longs;ed ad &longs;exdecuplam. Quin <lb/>poterit etiam aliunde res facillimo negotio notari, &longs;i <lb/>repleto &longs;iue ad labium, &longs;iue ad certam v&longs;que altitudi&shy;<lb/>nem cylindro, &amp; aperto foramine, tot&aacute;que aqua vno <lb/>tenore, nullamque refundendo effluente, notentur in <lb/>va&longs;e aqu&aelig; decrementa &aelig;qualibus temporibus facta. <lb/>Quippe &longs;i interuallum vltimi decrementi fuerit vnius <lb/>v. c. pedis, erit interuallum penultimi trium, ante&shy;<lb/>penultimi quinque, antecedentis &longs;eptem, ac ita &longs;em&shy;<lb/>per procedendo per &longs;uccedenteis impareis: vnde &amp; &longs;i <lb/>primi temporis initio fuerit altitudo pedum &longs;exde&shy;<lb/>cim, erit initio &longs;ecundi nouem, tertij quatuor, quar&shy;<lb/>ti vnius. C&ugrave;m ex&longs;ilitio ver&ograve; aqu&aelig; continenter fiat <lb/>ex continente impetu, quo &agrave; &longs;uper&longs;tante vigetur, &amp; <lb/>impetus i&longs;te nihil differat &agrave; continente velocitate, 
<pb pagenum="37"/>qua aqua &longs;uper&longs;tans continenter incumbit, ac premit; <lb/>An-non planum e&longs;t intelligere impetum, ac velocita&shy;<lb/>tem dupl&ograve; maiorem fieri non ex altitudine dupla, <lb/>&longs;ed penit&ugrave;s ex quadrupla; triplo non ex tripla, &longs;ed ex <lb/>nonupla, &amp; ita deinceps? Secund&ograve;, &longs;i alligatus vno <lb/>&longs;ui extremo ad parietem funis pr&aelig;longus, altero ex&shy;<lb/>tremo dependeat ex fulcro, ac appen&longs;o pondere certo, <lb/>v. c. vnius libr&aelig;, ten&longs;ione &longs;it leni inter ip&longs;a extrema: <lb/>ver&ograve; digitis ver&ograve;, ita abducatur, vt vltro citr&oacute;que horizon&shy;<lb/>taliter vibretur, &longs;eu eat, ac redeat certo tempore (erunt <lb/>autem itus, reditu&longs;que omnes &aelig;qui-temporanei, &longs;eu <lb/>tam primi, quam vltimi, tam longi, qu&agrave;m breues <lb/>eiu&longs;dem prors&ugrave;, durationis) &longs;itque tempus tantum, <lb/>quantum inter&longs;titium ab vna arten&aelig; pul&longs;atione ad <lb/>aliam Vt fiat funis dupl&ograve; inten&longs;ior, &amp; itus, reditu&longs;&shy;<lb/>que ip&longs;ius euadant dupl&ograve; velociores, hoc e&longs;t &aelig;quali <lb/>tempore duo; quantum, putas, erit ponderis adden&shy;<lb/>dum? An duplum? Non; &longs;ed quadruplum. Et vt <lb/>fiat triplo, &longs;intque adeo itus reditu&longs;que eodem tem&shy;<lb/>pore tripl&ograve; velociores, &longs;eu plures: an triplum dum&shy;<lb/>taxat' Nequaquam, verum nonuplum. Et vt qua&shy;<lb/>drupl&ograve;, an quadruplum? Haud cert&egrave;, &longs;ed &longs;exdecu&shy;<lb/>plum. C&ugrave;m pondera porro &aelig;qualia primo &longs;uperad&shy;<lb/>dita &longs;e perinde habeant ad creandum hanc velocita&shy;<lb/>tem, ac partes &aelig;quales altitudinis, per quas pondus <lb/>demittitur: An non intelligi rurs&ugrave;s licet, quemadmo&shy;<lb/>dum velocitas non acquiritur dupl&ograve; maior ex dupli&shy;<lb/>cato pondere, &longs;ed plan&egrave; ex quadruplicato; ita duplam <lb/>quoque non ex duplicata altitudine, &longs;ed ex quadru&shy;<lb/>plicata acquiri? </s>
</p>
<pb pagenum="38"/>
<p type="main">

<s>XXII. E&longs;t etiam Terti&ograve; heic repetendum, quod <lb/>iam ant&egrave; dixi de globis ad fila appen&longs;is, &amp; liber&egrave; ire, <lb/>redireque permi&longs;&longs;is. Videlicet globus appen&longs;us ex <lb/>vno v. c. pede, dup &ograve; quidem plureis vibrationes per&shy;<lb/>agit, quam appen&longs;us ad quatuor, triplo, qu&agrave;m ap&shy;<lb/>pen&longs;us ad nouem, quadruplo, qu&agrave;m appen&longs;us ad &longs;ex&shy;<lb/>decim; &longs;ed interim tamen &longs;ecundus &longs;patium conficit <lb/>dup &ograve; maius, qu&agrave;m primus, tertius tripl&ograve;, quartus <lb/>quadrupl&ograve; eodem tempore; ac velocitas interim ac&shy;<lb/>qui&longs;ita, impetu&longs;que ad perpendiculum expre&longs;&longs;us, non <lb/>vt &longs;patium pertran&longs;itum, &longs;ed vt tempus elap&longs;um &longs;e <lb/>
<figure id="fig13"></figure><lb/>habet. Ego cert&egrave; rem &longs;ic intelligo. Sit linea per&shy;<lb/>pendicularis AB in pariete ducta, diui&longs;aque in &longs;ex&shy;<lb/>decim pedes; ac &longs;int appen&longs;i quatuor globi, vnus <lb/>ad primum, alius ad quartum, tertius ad nonum, <lb/>po&longs;tremus ad decimum&longs;extum. Siquidem tamet&longs;i 
<pb pagenum="39"/>inter experiundum applicari diuer&longs;is &longs;eor&longs;im lineis <lb/>debeant, ne inter mouendum &longs;e&longs;e interturbent: om&shy;<lb/>neis tamen &longs;chemate vno repr&aelig;&longs;entari nihil prohibet. <lb/>Ducantur heinc inde du&aelig; line&aelig; angulum &longs;tatuentes <lb/>in A, qui &agrave; perpendiculo bi&longs;ecctur, &longs;intque v. c. IA, <lb/>KA; &amp; centro A; agantur inter illas arcus CD ad <expan abbr="pri-m&utilde;">pri&shy;<lb/>mum</expan> pedem, EF ad quartum, GH ad nonum IK ad <lb/>&longs;extum-decimum; qui &longs;imiles proinde erunt, pares <lb/>videlicet portiones &longs;uotum cuiu&longs;que circulorum eo&shy;<lb/>dem angulo men&longs;urat&aelig;. Ducantur &amp; &longs;ubten&longs;&aelig; ar&shy;<lb/>cuum; &amp; adnotentur qua&longs;i &longs;agitt&aelig;, &longs;eu appellati &longs;inus <lb/>ver&longs;i, line&aelig; nimir&ugrave;m LM, NO, PQ, RB; c&ugrave;m <lb/>&longs;int altitudines, quibus globi delabuntur ex linea AI <lb/>(vbi ad illam abducti, ex ea dimittuntur) in ip&longs;um <lb/>perpendiculum; primus put&agrave; ex C in M, &longs;ecundus <lb/>ex E in O, tertius ex G in Q, quartus ex I in B. <lb/>Abducantur proinde globi ad memoratam lineam <lb/>AI, vt &longs;uas, exinde dimi&longs;&longs;i, vibrationes peragant, ad <lb/>lineam AK, aut quam-proxim&egrave; terminandas. Nam &amp; <lb/>quamuis quilibet globus, &longs;eu longi&ugrave;s, &longs;eu breui&ugrave;s di&shy;<lb/>mi&longs;&longs;us, &amp; &longs;eu moueri incipiat, &longs;eu de&longs;inat, vibrationes <lb/>omneis &aelig;qui-temporaneas &longs;ortiatur, temporibu&longs;ve <lb/>paribus perficiat; proportio tamen &longs;emper e&longs;t, quoties <lb/>&longs;ub &aelig;quali, eodemue angulo accipiuntur. Dimittan&shy;<lb/>tur &amp; globi &longs;imul, ac peruenire concipiantur ad v&longs;&shy;<lb/>que perpendiculum. Quoniam tunc vt filum AO <lb/>quadruplum e&longs;t fili AM, &amp; filum AQ nonuplum, <lb/>filum AB &longs;exdecuplum; ita altitudo NO dupla e&longs;t <lb/>altitudinis LM, &amp; altitudo PQ nonupla, altitudo <lb/>RB &longs;exdecupla; quo pacto interuallum quoque per-
<pb pagenum="40"/>tran&longs;itum EO quadruplum e&longs;t &longs;patij CM, &amp; &longs;pa&shy;<lb/>tium GQ nonuplum, &longs;patium IB &longs;exdecuplum: Id&shy;<lb/>circ&ograve;, c&ugrave;m aliunde ob&longs;eruemus tempus, quo globus <lb/>&longs;ecundus peruenit ad O, e&longs;&longs;e duplum temporis, quo <lb/>primus peruenit ad M, &amp; tempus, quo tertius ad Q, <lb/>triplum; tempus, quo quartus ad B, quadruplum; Id&shy;<lb/>circ&ograve;, inquam, intelligimus, impetum, &longs;eu velocita&shy;<lb/>tem, qu&aelig; acquiritur ex E, aut N in O, &amp; ex G, aut <lb/>P in <expan abbr="q;">que</expan> &amp; ex I, aut R in B, pari ratione &longs;e habere <lb/>ad velocitatem acqui&longs;itam ex C, aut L, in M, qua <lb/>&longs;e habet impetus, &longs;eu velocitas, qu&aelig; acquiritur ex A <lb/>in O, in Q, in B, ad velocitatem acqui&longs;itam ex A in <lb/>M; &longs;eu comparando oppo&longs;it&egrave;, vt illam ad illam, &longs;ic <lb/>i&longs;tam ad i&longs;tam. Hoc autem habito, quoniam im&shy;<lb/>
<figure id="fig14"></figure><lb/>petus, &longs;eu velocitas acqui&longs;ita ex E in O non e&longs;t ac&shy;<lb/>qui&longs;it&aelig; ex C in M quadrupla, &longs;ed dupla; &amp; acqui&longs;ita 
<pb pagenum="41"/>ex G in Q, non nonupla eiu&longs;dem, &longs;ed tripla: &amp; ac&shy;<lb/>qui&longs;ita ex I in B, non &longs;exdecupla, &longs;ed quadrupla e&longs;t: <lb/>quatenus quidem experiundo ob&longs;eruare licuit, con&shy;<lb/>&longs;titutam pilam &longs;upra planum libellatum, appo&longs;itum&shy;<lb/>que ad M, ad O, ad Q, ad B, dum percuteretur, pro&shy;<lb/>pellereturque &agrave; globis incurrentibus, a&longs;&longs;equi velocita&shy;<lb/>tem, excurrereque, non iuxta numeros quadratos, <lb/>quales &longs;unt &longs;patiorum CM, EO, GQ, IB; &longs;ed iuxta <lb/>radices ip&longs;orum, qualia &longs;unt &amp; tempora, vnum, duo, <lb/>tria, quatuor. Quamobrem &amp; fuit iterat&ograve; procliue <lb/>intelligere percu&longs;&longs;ionem quoque &agrave; re &longs;ecundum per&shy;<lb/>pendiculum cadente factam, &longs;equi rationem non <lb/>quadratorum, &longs;eu &longs;patiorum, &longs;ed radicum, &longs;eu tem&shy;<lb/>porum; atque ita, qu&ograve; cadens graue vehementi&ugrave;s <lb/>feriat dupl&ograve;, tripl&ograve;, quadrupl&ograve;, cadere debere ex al&shy;<lb/>titudine non dupl&ograve;, tripl&ograve; quadrupl&ograve;; ver&ugrave;m, quadru&shy;<lb/>pl&ograve;, nonupl&ograve;, atque &longs;exdecupl&ograve; maiore. </s>
</p>


<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Experimento in Bilance facto ac aliud reuera probante, <lb/>qu&agrave;m velocitates e&longs;&longs;e &longs;icut spatia.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XXIII. Verumtamen, hi&longs;ce dimi&longs;&longs;is, acceden&shy;<lb/>dum e&longs;t ad &longs;ecundam, peculiaremve experientiam, <lb/>cui totam &longs;cientiam &longs;uper-ex&longs;truis, &amp; de qua in hunc <lb/>modum pr&aelig;faris. <emph type="italics"/>Atque, vt quam tibi promi&longs;i expe&shy;<lb/>rientiam, cum f&oelig;nore etiam exhibeam, adiungam &amp; aliam, <lb/>&agrave; nullo mortalium hactenus ob&longs;eruatam, qu&aelig; &amp; priorem <lb/>perfecti&szlig;im&egrave; includat, &amp; non rationem &longs;ol&ugrave;m, qu&acirc; celeritas <lb/>in naturali de&longs;cen&longs;u grauium augetur, &longs;ed eiu&longs;dem quoque <lb/>celeritatis pene incredibilem modum, ac men&longs;uram, exacti&longs;-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="42"/><emph type="italics"/>&longs;im&egrave; determinet.<emph.end type="italics"/> Pergis declarando ecqua illa &longs;ie <lb/><emph type="italics"/>Aio igitur, ita e&longs;&longs;e &agrave; natura con&longs;titutum, vt globus quilibet, <lb/>tuiu&longs;cumque materi&aelig;, ex vnius diametri altitudine cadens, <lb/>duplum &longs;ui ponderis, hoc e&longs;t, pr&aelig;ter pondus quod &longs;ine im&shy;<lb/>petu in &aelig;quilibrio retineret, aliud &longs;ibi &aelig;quale attollat; &amp; <lb/>ex altitudine duarum diametrorum, triplum; ex tribus dia&shy;<lb/>metris, quadruplum; &amp; ita deinceps: adeo vt ex quauis <lb/>altitudine cadens, &longs;emper (vltra &aelig;quilibrium) toties pro&shy;<lb/>prium pondus multiplieatum attollat, quot in tota, vnde <lb/>cadit, altitudine diametri continentur.<emph.end type="italics"/> Subiicis, rem exag&shy;<lb/>gerando, <emph type="italics"/>Mirum &longs;an&egrave; qu&ograve;d globus, cuius figuram, vt&shy;<lb/>pote &longs;implici&szlig;imam, capaci&szlig;im&agrave;mque, natura &longs;ingulariter <lb/>amare videtur, men&longs;uram, ac modum, tam velocitatis <lb/>motus in de&longs;cen&longs;u grauium, qu&agrave;m virtutis eius motricis, <lb/>qu&aelig; in eadem velocitate continetur, &longs;u&acirc; nobis diametro exhi&shy;<lb/>beat: adeo vt ex decem, aut centum diametrorum altitudine <lb/>decidens, eum acquirat impetum, qui attollendis decem, aut <lb/>centum &longs;imilibus globis, in altera lance impo&longs;itis, &longs;ufficere <lb/>po&szlig;it, &longs;i materi&aelig; conditio id patiatur.<emph.end type="italics"/> Addis &amp; quid <lb/>ip&longs;e ob&longs;eruaueris. <emph type="italics"/>Expertus &longs;um ego,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>globum plum&shy;<lb/>beum vnius vnci&aelig;, ex altitudine &longs;ex pedum, &longs;iue dia&shy;<lb/>metrorum centum quatuordecim cadentem, vncias toti&shy;<lb/>dem vltra &aelig;quilibrium, hoc est, libras &longs;eptem, &amp; <lb/>vncias tres in altera lance impo&longs;itas, &longs;uo impetu eleua&longs;&longs;e, <lb/>non &longs;ine ingenti eorum qui pr&aelig;&longs;entes aderant admiratione, <lb/>ac stupore.<emph.end type="italics"/> Tum &amp; h&aelig;c habes. <emph type="italics"/>Porr&ograve; &longs;i id in paucis <lb/>diametris experiri placuerit, non admod&ugrave;m magna opus <lb/>erit diligentia: at &longs;i &egrave; maiore altitudine idem tentare pla&shy;<lb/>cuerit, tum in hac, vt in c&aelig;teris Phy&longs;icis experientiis,<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="43"/><emph type="italics"/>accurata, ac &longs;olerti diligentia, atque industria, variis incom&shy;<lb/>modis occurrendum erit; vt ne fort&egrave; ex conditione materi&aelig; <lb/>effectus impediatur, n&oacute;&longs;que ex errore, aut ex ignorantia, id <lb/>impo&szlig;ibile arbitremur, quod &longs;olius materi&aelig; vitio, ac defectu, <lb/>in certis circum&longs;tantiis min&ugrave;s ex animi &longs;ententia &longs;uccedit.<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig15"></figure><lb/>Paginas de&shy;<lb/>inceps ali&shy;<lb/>quot in&longs;umis, <lb/>vt ea incom&shy;<lb/>moda de&longs;cri&shy;<lb/>bas, &amp; mo&shy;<lb/>dum, quo il&shy;<lb/>lis occurra&shy;<lb/>tur, tradas; <lb/>depicta &longs;cili&shy;<lb/>cet Bilanco, <lb/>qu&aelig; ip&longs;i&longs;&longs;i&shy;<lb/>ma heic ap&shy;<lb/>pingitur, agi&shy;<lb/>na put&agrave; im&shy;<lb/>mobili, &amp; al&shy;<lb/>tera lancium <lb/>&longs;u&longs;pen&longs;a in <lb/>a&euml;re, altera <lb/>&longs;upra men&shy;<lb/>&longs;am CD qui&shy;<lb/>e&longs;cente, cum <lb/>impo&longs;ito pondere, ac &longs;peculatore ad&longs;tante, qui ad <lb/>quamque vel minimam eius elationem attendat (id&shy;<lb/>que dum globus manu H dimi&longs;&longs;us incidit in alterius 
<pb pagenum="44"/>medium, directione circuli G, cui ob &aelig;quilibrium <lb/>re&longs;pondet con&longs;imilis F) ac in&longs;uper vtraque lance ca&shy;<lb/>tenulis ferreis &agrave; &longs;capo AB per intermedios circulos, <lb/>triangulo&longs;-ve, dependente. Denique autem &longs;ubiun&shy;<lb/>gis, <emph type="italics"/>Tam apertam e&longs;&longs;e eius rei demon&longs;trationem, vt nul&shy;<lb/>lus,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>intellectus refragari po&longs;&longs;e videatur; dum &longs;emel <lb/>con&longs;tet (quod quilibet &longs;ine tanto apparatu, tant&aacute;que diligen&shy;<lb/>tia facillim&egrave; experiri potest) globum quemcumque, ex vnius <lb/>diametri altitudine, po&longs;&longs;e (vltra &aelig;quilibrium) pondus &longs;ibi <lb/>&aelig;quale, &amp; ex duabus diametris duplum pondus attollere.<emph.end type="italics"/><lb/>Pr&aelig;tereo autem demon&longs;trationem non alio nixam <lb/>fundamento, qu&agrave;m ips&acirc; experienti&acirc; &agrave; te &longs;uppo&longs;it&acirc;; <lb/>pr&aelig;tereoque item, quod iter&ugrave;m &longs;ubdis, <emph type="italics"/>Illud quoque <lb/>pari certitudine constare, quod ant&egrave; dictum e&longs;t, nihil ad pro&shy;<lb/>po&longs;itionis veritatem, atque euidentiam opus e&longs;&longs;e, vt ex al&shy;<lb/>tiore di&longs;tantia, tant&oacute;que apparatu experientia inquiratur, <lb/>qu&aelig; ex aliquot diametrorum altitudine plu&longs;quam abund&egrave;; <lb/>ac facillim&egrave; habeatur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>XXIV. Et tale e&longs;t quidem tuum experimentum. <lb/>Ego autem, humani&longs;&longs;ime Vir, grati&longs;&longs;imo prim&ugrave;m <lb/>animo complector liberali&longs;&longs;imum erga me affectum; <lb/>ac deinde etiam tibi gratulor, quod primus morta&shy;<lb/>lium excogit&acirc;ris quemadmodum negotium vi&longs;um <lb/>difficile reuocari ad trutinam po&longs;&longs;et. Nempe quan&shy;<lb/>tumvis res non videatur pro tua &longs;tare &longs;ententia; fuit <lb/>tamen tua &longs;olertia dignum, id in mentem inducere, <lb/>vnde examen improbum, quacumque ex parte huiu&longs;&shy;<lb/>modi foret, po&longs;&longs;et ca&longs;tigari. Ac &longs;i res quidem &longs;ic &longs;e <lb/>haberet, vt enarrati abs te videtur, reputari po&longs;&longs;et <lb/>penitus confecta; nullumque e&longs;&longs;et dubium, quin 
<pb pagenum="45"/>Galilei &longs;cientiam fal&longs;itatis conuinceres, tuam tan&shy;<lb/>quam veram &longs;ub&longs;titueres iure: at res potius ita &longs;e ha&shy;<lb/>bet, meo quidem iudicio, vt Galileanam confirmare, <lb/>euertere tuam omnin&ograve; videatur. Ecquid-nam ver&ograve;, <lb/>inquies, Tu igitur meus amicus mihi referenti non <lb/>credis; ac virum me habes mal&aelig; fidei, dum h&aelig;res, id&shy;<lb/>ne verum &longs;it, quod ip&longs;e me fui&longs;&longs;e expertum enarro? <lb/>Ab&longs;it hoc &agrave; me, optime virorum, qui habeo te po&shy;<lb/>ti&ugrave;s plenum fidei, &amp; &longs;ummo candore, finceri&longs;&longs;ima&shy;<lb/>que &longs;inceritate vi&longs;a narrantem. Sed patietur &longs;an&egrave; <lb/>&longs;inceritas tua, vt, quod &longs;upere&longs;t, &longs;i quid erroneum <lb/>videbitur, culpam coniiciam aut in quidpiam non <lb/>&longs;atis fort&egrave; animaduer&longs;um, vt omnes &longs;umus homines; <lb/>aut, &longs;i malis, etiam in illos, quorum oper&acirc; v&longs;us fueris, <lb/>quibu&longs;ve referentibus cen&longs;ueris pro tua bonitate non <lb/>e&longs;&longs;e negandum a&longs;&longs;en&longs;um. Itaque c&ugrave;m tua verba <lb/>relegens, deprehendam te nihil aliud tibi, tanquam <lb/>ob&longs;eruatum &agrave; te vindicare; qu&agrave;m illud, quod iam re&shy;<lb/>tuli, <emph type="italics"/>Expertus &longs;um ego globum plumbeum vnius vnci&aelig; ex <lb/>altitudine &longs;ex pedum, &longs;iue diametrorum centum quatuorde&shy;<lb/>cim cadentem, vncias totidem vltra &aelig;quilibrium, hoc e&longs;t li&shy;<lb/>bras &longs;eptem, &amp; vncias treis in altera lance impo&longs;itas &longs;uo <lb/>impetu eleua&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/> Itemque illud, quod po&longs;te&agrave; impedi&shy;<lb/>menta memorans, <emph type="italics"/>Propria,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>experientia ip&longs;e <lb/>edoctus &longs;um, qui adhibita omni indu&longs;tria globum vnius vn&shy;<lb/>ci&aelig; ex altitudine &longs;ex pedum in lancem &longs;ubiectam, viginti <lb/>quinque, aut triginta vicibus dimittens, ter &longs;ol&ugrave;m centrum <lb/>attingere, &amp; pondus perfect&egrave; attollere potui.<emph.end type="italics"/> C&ugrave;m, in&shy;<lb/>quam, ita deprehendam, non cau&longs;or tuam fidem, <lb/>quam cum per&longs;ua&longs;ione aliqua non vera (re familiari 
<pb pagenum="46"/>hominibus, etiam optimis) &longs;tare nihil vetat. C&ugrave;m ad&shy;<lb/>dis autem pr&aelig;tere&agrave; generale e&longs;&longs;e, vt pro numero dia&shy;<lb/>metrorum, quibus idem globus dimi&longs;&longs;us abfuerit &agrave; <lb/>lance, pondera cleuet &longs;uo paria; qua&longs;i c&ugrave;m id pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;titerit in certo quodam numero, non valeat citra <lb/>illum plureis, vltr&agrave; pauciores eleuare; hoc e&longs;t, quod <lb/>peto mihi condones, vt dicere liceat, in veritatis gra&shy;<lb/>tiam, te aut &longs;atis non attendi&longs;&longs;e, aut alijs etiam ni&shy;<lb/>mi&ugrave;m credidi&longs;&longs;e. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXV. Vt &longs;altem liceat quid-nam mihi contige&shy;<lb/>rit, commemorare; Tu &longs;&aelig;pe ade&ograve; repetii&longs;ti non e&longs;&longs;e <lb/>magno apparatu, magnaque diligentia opus ad <lb/>peragendum experimentum, vt ni&longs;i argumentis &longs;u&shy;<lb/>perioribus fui&longs;&longs;em oppo&longs;itum per&longs;ua&longs;us, vix induxi&longs;&shy;<lb/>&longs;em in animum (nihil &longs;cilicet h&aelig;&longs;itans, im&ograve; h&aelig;&longs;itan&shy;<lb/>di pudore &longs;uffu&longs;us) periculum facere vllum. Feci <lb/>tamen, &amp; ip&longs;a pr&aelig;&longs;ertim &agrave; te inculcata facilitate in&shy;<lb/>uitatus; vnde &amp; obuiam prim&ograve; Bilancen, qua numu&shy;<lb/>larius &longs;olebat nuper monet&aelig; argente&aelig; &longs;ummam ali&shy;<lb/>quot librarum Marcarum non-numeratam appen&shy;<lb/>dere, probar&eacute;que, a&longs;&longs;umendam duxi. Quoniam ve&shy;<lb/>r&ograve; tu a&longs;&longs;erebas <emph type="italics"/>ita &agrave; natura e&longs;&longs;e con&longs;titutum, vt globus <lb/>quilibet cuiu&longs;cumque materi&aelig; ex vnius diametri altitudine <lb/>cadens, pondus attollat &longs;ibi &aelig;quale, pr&aelig;ter illud, quod in &ecedil;qui&shy;<lb/>librio &longs;ine impetu retineret,<emph.end type="italics"/> &amp;c. ideo &longs;ufficere putaui, &longs;i <lb/>globum marmoreum, quem habebam pr&aelig; manibus, <lb/>duorum cum &longs;extante digitorum pedis Pari&longs;ini dia&shy;<lb/>metro, ac vnciarum proxim&egrave; decem, Libr&aelig; itidem <lb/>Pari&longs;in&aelig; pondere, ad experiundum v&longs;urparem. Ap&shy;<lb/>paratis ergo ponderibus variis, qu&aelig; ex &aelig;quo cum 
<pb pagenum="47"/>ip&longs;o feci, appo&longs;ui ad lancem in &aelig;quilibrio &longs;u&longs;tenta&shy;<lb/>tam (&agrave; &longs;uppo&longs;ita nempe tabula) duplum eiu&longs;ce pon&shy;<lb/>deris, hoc e&longs;t vncias prope viginti; ac &longs;ubinde elatum <lb/>globum vna &longs;ui diametro &longs;upra fundum alterius lan&shy;<lb/>cis con&longs;tantis in a&euml;re, placid&egrave; in ip&longs;am dimi&longs;i. Tum <lb/>autem verum quidem fuit attolli ex ip&longs;ius ca&longs;u op&shy;<lb/>po&longs;itam lancem cum ponderis duplo; at quia vidi <lb/>interim ip&longs;am &longs;upra expectatam attolli altitudinem, <lb/>idcirc&ograve; &longs;tatim duo intellexi, alterum po&longs;&longs;e idem pon&shy;<lb/>dus ex altitudine minore, alterum po&longs;&longs;e ex ip&longs;a ea&shy;<lb/>dem, pondus adh&ucirc;c maius attolli. Et aduocatis cer&shy;<lb/>t&egrave; amicis, qui ad lancis elationem, emotionemve &agrave; <lb/>tabula, me globum dimittente, attenderent, aut me <lb/>attendente globum ip&longs;i dimitterent, res ita &longs;ucce&longs;&longs;it, <lb/>vt lanx &longs;u&longs;tentata cum duplo eodem pondere elata <lb/>fuerit dimi&longs;&longs;o globo non modo ex diametro vna, <lb/>ver&ugrave;m ex dimidio etiam diametri, etiam ex triente, <lb/>quadrante, &longs;extante, octante, dextante; ac vice ver&longs;a, <lb/>vt dimi&longs;&longs;o globo ex eadem vnius diametri altitudi&shy;<lb/>ne, elata lanx fuerit cum impo&longs;ito pondere, non <lb/>modo duplo, &longs;ed etiam triplo, quadruplo, quin&shy;<lb/>tuplo, &amp; ampli&ugrave;s. Experiri etiam con&longs;equenter lu&shy;<lb/>buit, an &longs;altem globus decidens ex duplo altitudinis <lb/>(diametrorum &longs;cilicte duarum) eleuaret duplum eius <lb/>ponderis, quod &longs;ummum mox extulerat; &longs;ed long&egrave; <lb/>&longs;an&egrave; abfuit; ac magis adh&ucirc;c, vt ex triplo triplum, ex <lb/>quadruplo quadruplum. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXVI. Quandoquidem ver&ograve; ip&longs;e globum plum&shy;<lb/>beum vnius vnci&aelig; v&longs;urp&acirc;ras; ide&ograve; talem quoque <lb/>v&longs;urpandum cen&longs;ui, plumbeum &longs;cilicet, ac vnius 
<pb pagenum="48"/>vnci&aelig; Pari&longs;ini ponderis, diametro eius deprehen&longs;a <lb/>continere digiti be&longs;&longs;em, ac idcirc&ograve; partem Pari&longs;ini <lb/>pedis decimam-octauam. C&aelig;ter&ugrave;m idem mihi eue&shy;<lb/>nit, quod circa globum marmorum; impo&longs;itis enim <lb/>in lance &longs;uffulta duabus vncijs, extulit eas globus <lb/>&longs;en&longs;ibiliter non ex altitudine modo diametri vnius, <lb/>&longs;ed ex dimidio etiam eiu&longs;dem, etiam ex triente, qua&shy;<lb/>drante, &longs;extante, octante, dextante, im&ograve;, &amp; ex vncia, <lb/>duodecim&aacute;ve diametri parte. Ac rur&longs;us ex eadem <lb/>diametri vnius altitudine, non duas mod&ograve; extulit <lb/>vncias, ver&ugrave;m etiam treis, etiam quatuor, quinque, <lb/>&longs;ex, &longs;eptem, dua&longs;que drachmas in&longs;uper, quadrantem&shy;<lb/>ve vnius vnci&aelig;. Et c&ugrave;m experiri iterum placuerit, <lb/>an duplum huius ponderis eleuaretur ex ca&longs;u globi <lb/>&agrave; duplo altitudinis, triplumque ex ca&longs;u &agrave; triplo, &amp;c. <lb/>deprehendi dimi&longs;&longs;o globo ex diametris duabus alti&shy;<lb/>tudinis, attolli non duplum, hoc e&longs;t, vncias quatuor&shy;<lb/>decim cum &longs;emi&longs;&longs;e; &longs;ed vncias &longs;olummod&ograve; nouem, <lb/>cum be&longs;&longs;e, aut dodrante duntaxat. Quo pacto de&shy;<lb/>inceps ex diametro tertia extulit non triplum, hoc <lb/>e&longs;t viginti vnam vncias cum dodrante; &longs;ed vncias <lb/>&longs;olummod&ograve; duodecim, ac fer&egrave; dimidium; &amp; ex dia&shy;<lb/>metro quarta extulit, non quadruplum, hoc e&longs;t vn&shy;<lb/>cias viginti nouem; &longs;ed duplum &longs;ol&ugrave;m, hoc e&longs;t vn&shy;<lb/>cias quatuordecim, atque &longs;emi&longs;&longs;em. Pr&aelig;tereo au&shy;<lb/>tem, quemadmodum, vt extulit dumtaxat duplum ex <lb/>diametris quatuor, &longs;ic etiam deinceps extulerit &longs;olum&shy;<lb/>mod&ograve; triplum ex diametris nouem, &amp; quadruplum, <lb/>ex &longs;exdecim. Adnoto iam &longs;ol&ugrave;m, licui&longs;&longs;e ex i&longs;tis in&shy;<lb/>telligere, po&longs;&longs;e tuam hanc experientiam merit&ograve; vocari 
<pb pagenum="49"/>in dubium; nec po&longs;&longs;e te a&longs;&longs;erere quemlibet globum <lb/>ita e&longs;&longs;e &agrave; natura comparatum, vt illius diameter &longs;it <lb/>men&longs;ura pr&aelig;ci&longs;a velocitatis, &longs;eu impetus, quem inter <lb/>cadendum acquirit; ea &longs;cilicet lege, vt cadens ex dia&shy;<lb/>metro vna in liberam lancem, attollat &longs;uffultam, &amp; <lb/>pr&aelig;ter &aelig;quilibrium, ponderis tantumdem, non iti&shy;<lb/>dem amplius (veluti etiam neque minus, &longs;i minor <lb/>fuerit altitudo) ac deinceps &longs;ic progredi, vt ex dua&shy;<lb/>bus diametris attollat pr&aelig;cis&egrave; duplum, ex tribus tri&shy;<lb/>plum, ex quatuor quadruplum, ex decem decuplum, <lb/>ex centum centuplum, atque ita porr&ograve;. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXVII. At quor&longs;um ergo contigit, inquies, vt <lb/>dimi&longs;&longs;us vncialis globus ex altitudine diametrorum <lb/>centum, &amp; quatuordecim, vncias totidem eleu&acirc;rit? <lb/>Ego profect&ograve; id pr&aelig;cis&egrave; diuinare non valeo; quan&shy;<lb/>doquidem tu nullam &longs;eriem ob&longs;eruationum appo&shy;<lb/>&longs;ui&longs;ti, neque expre&longs;&longs;i&longs;ti quid contigerit, &longs;i quid for&shy;<lb/>ta&longs;&longs;is expertus es citra, vltrave numerum illum. Nam, <lb/>&longs;i &longs;altem commemora&longs;&longs;es ecquid tibi euenerit dimit&shy;<lb/>tenti globum ex altitudine diametrorum aut centum; <lb/>aut octoginta, aut quinquaginta, &amp;c. liceret forta&longs;&shy;<lb/>&longs;is rem coniicere; at tale nihil recita&longs;ti, neque expli&shy;<lb/>cui&longs;ti quali pondere, pedeve v&longs;us fueris; c&ugrave;m &longs;i Pa&shy;<lb/>ri&longs;ino quidem, videri po&longs;&longs;is hallucinatus quinta, aut <lb/>&longs;exta ponderis parte; quatenus globi diameter fuit <lb/>tibi duntaxat decima-nona pedis pars, quam ego de&shy;<lb/>prehendi decimam-octauam. Vtcumque fuerit; ex ijs, <lb/>qu&aelig; &longs;unt &agrave; me ob&longs;eruata, deducitur, qu&ograve; diametri <lb/>&longs;iunt multiplicatiores, e&ograve; &longs;ingulas &longs;uper-additas at&shy;<lb/>tollere minus &longs;uper-additi ponderis; quand&ograve; ex 
<pb pagenum="50"/>&longs;ecunda non attollitur duplum, ex tertia triplum, &amp;c. <lb/>&longs;ed res &longs;emper ita decre&longs;cit, vt ex tribus &longs;ol&ugrave;m pri&shy;<lb/>mam con&longs;equentibus eleuetur tantumdem, ex quin&shy;<lb/>que aliis rurs&ugrave;s tantumdem, ex &longs;eptem aliis &longs;imili&shy;<lb/>ter, ac rut&longs;us ex nouem, &amp; ita deinceps. Deducitur <lb/>pr&aelig;tere&agrave; ex incre&longs;cente numero diametrorum, &amp; de&shy;<lb/>cre&longs;cente numero additorum ponderum, perueniri <lb/>dem&ugrave;m ad &aelig;qualitatem; ita &longs;cilicet, vt &longs;it diametro&shy;<lb/>rum, ponderumque numerus par, quo &longs;uperato &longs;it <lb/>deinceps minor ponderum, maior diametrorum. Et <lb/>quia talis numerus incipiendo v. c. &agrave; duodecima v&longs;&shy;<lb/>que parte diametri, &egrave; qua fuere du&aelig; vnci&aelig; eleuat&aelig;, <lb/>reperitur e&longs;&longs;e proxim&egrave; quinquaginta; &amp; incipiendo &agrave; <lb/>diametro integra, &egrave; qua eleuari vi&longs;&aelig; &longs;unt vnci&aelig; &longs;ep&shy;<lb/>tem cum quadrante, reperitur e&longs;&longs;e itidem quinqua&shy;<lb/>ginta: idcirc&ograve; videmur po&longs;&longs;e dicere, &longs;i dimittatur <lb/>globus vnam pendens vnciam, ex altitudine diame&shy;<lb/>trorum &longs;uarum quinquaginta, fore vt parem nume&shy;<lb/>rum vnciarum attollat; tamet&longs;i citra hunc numerum, <lb/>&longs;it diametrorum numerus minor, vltr&agrave; maior nu&shy;<lb/>mero vnciarum. Vides igitur contingere po&longs;&longs;e, vt <lb/>aliquo ca&longs;u diametrorum numerus ponderum nume&shy;<lb/>ro ex&aelig;quetur; neque licere tamen inferre e&longs;&longs;e vbi&shy;<lb/>que diametrorum numerum numero ponderum <lb/>&aelig;qualem. Ac &longs;i res quidem tibi contigi&longs;&longs;et circiter <lb/>quinquage&longs;imam, aut &longs;exage&longs;imam diametrum, foret <lb/>mihi, vt vides, re&longs;pon&longs;io in promptu; quand&ograve; ver&ograve; <lb/>numerus i&longs;tum &longs;uperat dupl&ograve; circiter; ac is e&longs;t aliunde, <lb/>&egrave; quo eleuari non debuerint, ni&longs;i vnci&aelig; &longs;eptuaginta <lb/>quatuor; vnde exce&longs;&longs;us e&longs;t circiter trientis: idcirc&ograve; par 
<pb pagenum="51"/>e&longs;t, vt quid id &longs;it rei, tibi di&longs;cutiendum relinquam, <lb/>vi&longs;uro, an, &longs;i quid impo&longs;uit circa vnam, paucula&longs;ve <lb/>diametros, non aliquid etiam potuerit imponere cir&shy;<lb/>ca tam multas. Mihi cert&egrave; hacten&ugrave;s non licuit pe&shy;<lb/>riculum facere, qui Bilancem neque maiorem, neque <lb/>exqui&longs;itiorem ea, de qua iam dixi, v&longs;urpaui. Vnde <lb/>neque velim numeros &agrave; me de&longs;criptos ita habeas, <lb/>qua&longs;i &longs;crupulos&egrave;, pr&aelig;ci&longs;eve definiti fuerint; c&ugrave;m &longs;atis <lb/>e&longs;&longs;e duxerim, &longs;i pr&aelig;ter-propter veri forent, po&longs;&longs;em&shy;<lb/>que intelligere &longs;equi illos haud-dubi&egrave; aliam, qu&agrave;m &agrave; <lb/>te pr&aelig;&longs;criptam rationem. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXVIII. Nihil ver&ograve; nece&longs;&longs;e e&longs;t dicam circa id, <lb/>quod ais, <emph type="italics"/>Et&longs;i natura illud in globo peculiare, ac pro&shy;<lb/>prium e&longs;&longs;e voluit, vt eius diameter pr&aelig;ci&longs;a e&longs;&longs;et men&longs;ura <lb/>illius altitudinis, ex qua &longs;uo nutu cadens, &aelig;quale &longs;ibi pon&shy;<lb/>dus attolleret; ac proinde, &amp;c. in c&aelig;teris tamen etiam <lb/>corporibus idem quoque &longs;eruata proportione accidere; vt &longs;i ex <lb/>quacumque di&longs;tantia &aelig;quale &longs;ibi pondus attollant, ex eadem <lb/>di&longs;tantia duplicata duplicatum, &amp; ex triplicata <expan abbr="triplicat&utilde;">triplicatum</expan> <lb/>attollant, atque ita con&longs;equenter, ob eandem rationem; cui <lb/>rationi ip&longs;a quoque experientia &longs;uffragetur, &amp;c. hac ta&shy;<lb/>men differentia, qu&ograve;d in globis, diameter altitudines pr&aelig;&shy;<lb/>cis&egrave; definiat, vnde pondus ip&longs;orum multiplicetur, in c&aelig;teris <lb/>figuris non item; &longs;ed in illis altitudines diametris ip&longs;arum <lb/>&longs;int minores; ratio ver&ograve; po&longs;tulet vt vniuer&longs;im in figuris om&shy;<lb/>nibus tales altitudines diametro &longs;ph&aelig;r&aelig; eiu&longs;dem molis, ac <lb/>ponderis inueniantur &aelig;quales.<emph.end type="italics"/> Nihil, inquam, e&longs;t opus <lb/>vt ad i&longs;tud dicam; c&ugrave;m neque &longs;uffragari experien&shy;<lb/>tiam videam, neque ip&longs;e globus, quicum corpora <lb/>aliarum figurarum confers, habeat pro men&longs;ura pr&aelig;-
<pb pagenum="52"/>ci&longs;a illius altitudinis, ex qua &longs;uo nutu cadens, &aelig;quale <lb/>&longs;ibi pondus attollat, &longs;uam diametrum; &longs;ed poti&ugrave;s duo&shy;<lb/>decimam circiter &longs;u&aelig; diametri partem; neque aliun&shy;<lb/>de eadem diameter pr&aelig;cis&egrave; definiat altitudines, vnde <lb/>pondus, &longs;eu impetus multiplicetur, euadatque tri&shy;<lb/>plus ex tripla, quadruplus ex quadrupla, &amp;c. &longs;ed id <lb/>poti&ugrave; faciat progre&longs;&longs;io numerorum imparium, qua&shy;<lb/>dratorumve, ad quos terminantur. Addo autem <lb/>videri mihi rem e&longs;&longs;e dignam con&longs;ideratu, qu&aelig; acci&shy;<lb/>deret circa globos, &longs;i velocitatis, &longs;iue impetus acqui&shy;<lb/>&longs;iti gradus men&longs;urandi e&longs;&longs;ent penes &longs;ingulas diame&shy;<lb/>tros, qu&aelig; men&longs;urarent &longs;ingulorum ca&longs;us. Sunto <lb/>enim globi, v.c. duo ex eadem materia, quorum <lb/>vnus &longs;it diametro decies maiore, qu&agrave;m alius, &amp; di&shy;<lb/>mittatur vterque ex eadem altitudine. Tunc, quia mi&shy;<lb/>nor decidet per diametros decupl&ograve; plureis, qu&agrave;m ma&shy;<lb/>ior, fiet, vt attollat pondera &longs;ibi &aelig;qualia decupl&ograve; <lb/>multipliciora, qu&agrave;m attollat, maior ex &longs;ibi &aelig;qualibus; <lb/>Quare &amp; &longs;equetur, vt per idem &longs;patium feratur de&shy;<lb/>cupl&ograve; citi&ugrave;s, temporeve decies breuiore perueniat <lb/>ad lancem, qu&agrave;m maior. Hoc autem con&longs;tat, qu&agrave;m <lb/>fal&longs;um &longs;it; c&ugrave;m &longs;i globorum alteruter deberet velo&shy;<lb/>ci&ugrave;s moueri, &amp; peruenire citi&ugrave;s, is non &longs;ine quadam <lb/>veri&longs;imilitudine deberet poti&ugrave;s e&longs;&longs;e maior (quand&ograve; <lb/>&amp; Ari&longs;toteles per&longs;ua&longs;us id fuit, &amp; toti pen&egrave; mundo <lb/>hactenus per&longs;ua&longs;it) ac doceat tamen experientia duo <lb/>pondera eiu&longs;dem materi&aelig;, in&aelig;quabili&longs;&longs;ima licet, ve&shy;<lb/>luti vnum vnius vnci&aelig;, alterum ver&ograve; librarum cen&shy;<lb/>tum, ex eadem cadentia altitudine, cadere eadem <lb/>velocitate, ac momento eodem peruenire in terram. 
<pb pagenum="53"/>Atque ex hoc quidem ratio obiter petitur, cur in <lb/>exemplo repetito de pen&longs;ilibus, nihil referat, quod&shy;<lb/>cumque pondus filo appendas, vt celeritate eadem <lb/>vibrationes fiant; ide&ograve; enim pen&longs;ile centum libra&shy;<lb/>rum non vibratur veloci&ugrave;s, qu&agrave;m pen&longs;ile vnius vn&shy;<lb/>ci&aelig;, quoniam altitudo, ex qua vtrumque cadit, ea&shy;<lb/>dem e&longs;t, men&longs;urata nempe, eadem portione perpen&shy;<lb/>di uli, quemadmodum e&longs;t ante declaratum: c&ugrave;m <lb/>celeritas aliunde &longs;tatim augeatur vel minuatur, ac fi&shy;<lb/>lum breuius fit, vel prolixius. Et hactenus quidem <lb/>de tua Experientia. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Tempore, quo R. P. colligit parteis spatij &longs;imgulas <lb/>decur&longs;um non iri.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XXIX. Sequitur iam Secundum membrum Po&shy;<lb/>&longs;terioris capitis, quod tibi fuit pr&aelig;cipus &longs;copus. <lb/>Videlicet ita concludis. <emph type="italics"/>Atque ex his iam manife&longs;t&egrave;, at&shy;<lb/>que euidenter con&longs;tat, celeritatem motus in naturali grauium <lb/>de&longs;cen&longs;u per a&euml;rem, &longs;eclu&longs;is externis impedimentis, vniformi <lb/>&longs;emper incremento augeri, &amp; in spatijs &aelig;qualibus cre&longs;cere <lb/>&aelig;qualiter: ita &longs;cilicet, vt ex dupla di&longs;tantia, celeritas dupla, <lb/>&amp; ex tripla di&longs;tantia, celeritas tripla, atque ita deinceps, <lb/>eadem ratione, maior &longs;emper celeritas habeatur: ni&longs;i fort&egrave; <lb/>e&ograve; v&longs;que iam progre&longs;&longs;a e&longs;&longs;et celeritas, vt nec celeri&ugrave;s <expan abbr="a&etilde;r">aerr</expan> di&shy;<lb/>uidi, nec citi&ugrave;s rarefieri, &amp; accurrere ad replendum va&shy;<lb/>cuum naturaliter po&longs;&longs;et.<emph.end type="italics"/> Et po&longs;te&agrave;: <emph type="italics"/>Ex quo vlteri&ugrave;s il&shy;<lb/>lud etiam con&longs;tat, qu&agrave;m non rect&egrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus, vulg&ograve; receptam <lb/>motus &aelig;quabiliter accelerati definitionem eam reiecerit, qua <lb/>motus eiu&longs;modi is dicitur; qui spatijs &aelig;qualibus, &aelig;qualia cele&shy;<lb/>ritatis augmenta acquirit; &amp; qu&agrave;m o&longs;citanter idem halluci-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="54"/><emph type="italics"/>natus &longs;it, c&ugrave;m etiam in&longs;uper, clara, euident&iacute;que demon&longs;tra&shy;<lb/>tione, eiu&longs;dem &longs;e fal&longs;itatem, impo&szlig;ibilitat&eacute;mque o&longs;tendi&longs;&longs;e, <lb/>tam facil&egrave; &longs;ibi, atque incon&longs;uli&egrave; per&longs;ua&longs;it: c&ugrave;m aperta iam, <lb/>indubitat&aacute;que experienti&acirc; con&longs;tet, in naturali grauium de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;u, &aelig;qualibus spatijs, &aelig;qualia celeritatis augmenta perpe&shy;<lb/>tu&ograve; acquiri, &longs;emperque velocitates, emen&longs;aque ab initio mo&shy;<lb/>tus spatia, in eadem ratione reperiri.<emph.end type="italics"/> Ad i&longs;ta ver&ograve; vides <lb/>profect&ograve; quid &longs;it iam promptum re&longs;pondere; c&ugrave;m <lb/>tantum abe&longs;t, vt aperta indubitat&aacute;que experientia de&shy;<lb/>finitionem illam vulgarem, aut incrementa velocitatis <lb/>pro ip&longs;a &longs;patiorum ratione &longs;tabiliat, quin illam poti&ugrave;s <lb/>plan&egrave; euertat, &amp; Galileanum ita confirmet, vt mani&shy;<lb/>fe&longs;t&ograve; exinde con&longs;tet incrementa velocitatis acquiri <lb/>duntaxat &aelig;qualia &aelig;qualibus temporibus; acqui&longs;ita <lb/>ver&ograve;, &longs;eu &longs;uperata &longs;patia e&longs;&longs;e vt ip&longs;orum temporum <lb/>quadrata. Ex quo fit, vt allatis illis ant&egrave; argumen&shy;<lb/>tis, quibus permouebar, vt coniicerem percu&longs;&longs;ionem, <lb/>atque idcirc&ograve; impetum, velocitat&eacute;mque rei deciden&shy;<lb/>tis maiorem dupl&ograve; non haberi, ni&longs;i ex altitudine qua&shy;<lb/>drupla, triplum, ni&longs;i ex nonupla, quadruplum, ni&longs;i ex <lb/>&longs;exdecupla, i&longs;tud iam nouum acce&longs;&longs;erit. quatenus ob&shy;<lb/>&longs;eruatum e&longs;t duplum ponderis ex vnius diametri alti&shy;<lb/>tudine elati non efferri ex dupla, &longs;ed ex quadrupla; <lb/>triplum non ex tripla, &longs;ed ex nonupla; quadruplum <lb/>non ex quadrupla, &longs;ed ex &longs;exdecupla duntaxat. Sunt <lb/>autem tibi habend&aelig; grati&aelig;, qui pro tua &longs;olertia e&ograve; <lb/>re&longs;pexeris, vnde argumentum ade&ograve; cuidens ducere&shy;<lb/>tur; ip&longs;eque debes ex eo l&aelig;tari, qu&ograve;d tamet&longs;i expe&shy;<lb/>rimentum pr&aelig;concept&aelig; &agrave; te opinioni non faueat; <lb/>conferat nihilomin&ugrave;s ad veritatis illu&longs;trationem. </s>
</p>
<pb pagenum="55"/>
<p type="main">

<s>XXX. Pro&longs;equeris deinde &longs;ic. <emph type="italics"/>Porr&ograve; c&ugrave;m celeritas <lb/>motus in naturali de&longs;cen&longs;u grauium, non mod&ograve; ad locum, &longs;ed <lb/>ad tempus quoque re&longs;pectum includat, iamque de altero <expan abbr="dict&atilde;">dictam</expan> <lb/>&longs;it, qua videlicet ratione, celeritas &longs;patijs &aelig;qualibus augea&shy;<lb/>tur; vt ne quid ad perfectam motus accelerati notitiam de&shy;<lb/>&longs;it, nece&longs;&longs;arium e&longs;t, vt de &longs;patiis quoque, qu&aelig; temporibus <lb/>&aelig;qualibus percurruntur, quam inter &longs;e rationem ob&longs;eruent, <lb/>reliqua di&longs;putatione inquiramus, &amp; ex ii&longs;dem quoque expe&shy;<lb/>rientiis definiamus.<emph.end type="italics"/> Hoc iam loco, optim&egrave; Vir, agno&longs;&shy;<lb/>cere potes originem mali. Nempe labes tota vide&shy;<lb/>tur ex definitione vulgari contracta, quatenus ratio&shy;<lb/>nem incre&longs;centis celeritatis ita cum &longs;patio comparat, <lb/>vt nullam interim in&longs;tituat comparationem cum tem&shy;<lb/>pore, &longs;ine quo tamen neque celeritas, neque acce&shy;<lb/>leratio intelligi pote&longs;t. Non mod&ograve; cert&egrave; Ari&longs;toteles, <lb/>ver&ugrave;m etiam communis &longs;en&longs;us id Velox definit, <lb/><emph type="italics"/>quod &longs;patium multum tempore pauco:<emph.end type="italics"/> &amp; Tardum, <emph type="italics"/>quod <lb/>paucum mult&ograve; conficit;<emph.end type="italics"/> con&longs;tatque aliunde, &longs;i velocitas <lb/>attendatur &longs;ol&ugrave;m penes &longs;patia, debere &longs;emper id <lb/>mobile, quod decem percurrerit &longs;tadia, dici moueri <lb/>celeriter, &amp; &longs;emper id, quod vnicum percurrerit, tar&shy;<lb/>d&egrave;; c&ugrave;m contingere tamen po&longs;&longs;it, vt quod percurrit <lb/>vnicum, moueatur decuplo velocius, qu&agrave;m illud, <lb/>quod percurrit decem. Ex quo fit, vt c&ugrave;m celeri&shy;<lb/>tas nihil &longs;it aliud, qu&agrave;m pa&longs;&longs;io motus; intelligatur <lb/>quidem motus ab&longs;olut&egrave; &longs;umptus ex relatione ad &longs;pa&shy;<lb/>tium, c&ugrave;m &amp; definiatur progre&longs;&longs;io &egrave; loco in locum <lb/>(nulla mentione temporis) &amp; duo loca &longs;ine &longs;patio <lb/>interiecto non accipiantur; at celeritas non intelli&shy;<lb/>gatur &longs;ine relatione ad tempus, &amp; illud quidem breue 
<pb pagenum="56"/>comparatum ad id, quo ex vno loco perueniri ad <lb/>alium pote&longs;t. Fit etiam proinde, vt idem dicendum <lb/>de acceleratione &longs;it; quippe acceleratio duo &longs;altem <lb/>tempora de&longs;ignat, in quorum vno celeriter, in alio <lb/>celeri&ugrave;s mobile feratur; ac intelligimus aliunde tem&shy;<lb/>poribus illis &aelig;qualibus &longs;umptis, pauciores &longs;patij par&shy;<lb/>teis priore, plureis po&longs;teriore percurri. Et adnitere <lb/>facere per&longs;pectum, quidnam acceleratio &longs;it, nulla men&shy;<lb/>tione temporis; ac perno&longs;ces rem impo&longs;&longs;ibilem factu <lb/>e&longs;&longs;e. Vtcumque enim plureis, plurei&longs;que &longs;patij par&shy;<lb/>teis memores<gap/> ni&longs;i tamen adiicias voces <emph type="italics"/>deinceps, con&longs;e&shy;<lb/>quenter, &longs;ucce&szlig;iu&egrave;,<emph.end type="italics"/> aut &longs;imileis alias, qu&aelig; ad tempus at&shy;<lb/>tineant, non magis accelerationem, qu&agrave;m &longs;implicem <lb/>celeritatem, aut potiu&longs;-quam motum &longs;impliciter &longs;pe&shy;<lb/>ctatum de&longs;cribes. Quanquam nihil e&longs;t opus id vr&shy;<lb/>geam, c&ugrave;m tu pro confe&longs;&longs;o iam habeas; profe&longs;&longs;us <lb/>nempe <emph type="italics"/>celeritatem in naturali de&longs;cen&longs;u grauium non mod&ograve; <lb/>ad locum, &longs;ed ad tempus quoque re&longs;pectum includere:<emph.end type="italics"/> ac <lb/>mirari &longs;ol&ugrave;m quis po&longs;&longs;it, agno&longs;cere te in celeritate <lb/>duplicem re&longs;pectum, &amp; velle tamen alterum, ip&longs;um&shy;<lb/>que pr&aelig;cipuum in tradenda definitione accelerati mo&shy;<lb/>tus exclu&longs;um; ac inuehi in Galileum, qui inclu&longs;um <lb/>voluerit. Nam &amp; licet, veluti tu re&longs;pectum ad tem&shy;<lb/>pus pr&aelig;termi&longs;&longs;um fers, &longs;ic ille re&longs;pectum ad locum <lb/>pr&aelig;termitti po&longs;&longs;e cen&longs;uerit: excu&longs;ari pote&longs;t, qu&ograve;d qui <lb/>motum dicit, locum etiam dicat, quemadmodum <lb/>mox attigi; &amp; c&ugrave;m foret &longs;ol&ugrave;m de celeritate &longs;uperue&shy;<lb/>niento qu&aelig;&longs;tio, ide&ograve; nugationem deuitans, illam per <lb/>re&longs;pectum ad tempus, &longs;ine quo intelligi nequeat, pu&shy;<lb/><gap/>rit e&longs;&longs;e de&longs;iniendam. </s>
</p>
<pb pagenum="57"/>
<p type="main">

<s>XXXI. Subdis con&longs;equenter; <emph type="italics"/>Quod vt certi&ugrave;s <lb/>fiat, prim&ugrave;m occurrendum est errori, qui facil&egrave; obrepere <lb/>potest, &longs;i qu&aelig; de cele itatis augmento in &longs;patiis &aelig;qualibus <lb/>ant&egrave; demonstrata &longs;unt, min&ugrave;s accurat&egrave; perpendantur. C&ugrave;m <lb/>enim ex &longs;uperioribus iam euidenter con&longs;tet, in naturali gra&shy;<lb/>uium de&longs;cen&longs;u, &longs;emper ex dupla di&longs;tantia, celeritatem ha&shy;<lb/>beri duplam; &amp; ex tripla distantia, triplam; atque ita <lb/>deinceps, eadem ratione celeritatem augeri: nihil procliuius <lb/>e&longs;&longs;e potest, qu&agrave;m vt quis exi&longs;timet, accelerationem <gap/><lb/>fieri per &longs;ubdiui&longs;ionem primi cuiu&longs;libet temporis, in paricis <lb/>&longs;emper minores, pro multitudine, &amp; ratione &longs;patiorum &aelig;qua&shy;<lb/>lium, qu&aelig; motu decurruntur; ita videlicet, vt pars &longs;ecunda <lb/>spatij, ab&longs;oluatur dimidia parte temporis, quo prima pars <lb/>decur&longs;a est; &amp; tertia pars &longs;patij, tertia parte eiu&longs;dem primi <lb/>temporis percurratur, &amp; ita de c&aelig;teris: maxim&egrave; c&ugrave;m in hac <lb/>etiam hypothe&longs;i, &longs;patia &amp; velocitates in eadem e&longs;&longs;e ratione, <lb/>&amp; quod con&longs;equens e&longs;t, ex impeta quoque decidentium corpo&shy;<lb/>rum hac ratione inuariato, iidem omnes, quos experientia <lb/>docet effectus haberi, primo a&longs;pectu videantur.<emph.end type="italics"/> Heic pro&shy;<lb/>fect&ograve; rur&longs;us mirari tuam &longs;agacitatem par e&longs;t, qua&shy;<lb/>tenus eam non fugit error qui ex po&longs;itione &agrave; te a&longs;&shy;<lb/>&longs;erta con&longs;equitur; tamet&longs;i ip&longs;e non con&longs;equi ex iis, <lb/>qu&aelig; &longs;ubiicis, contendas. Me quod attinet, is e&longs;t <lb/>ip&longs;emet, quem deduxi ali&agrave;s aduer&longs;us Michaelem <lb/>Varronem, qui primus, quod &longs;ciam, eandem po&longs;itio&shy;<lb/>nem ante annos plus min&ugrave;s &longs;exaginta defendit; de&shy;<lb/>clarando ex ea id incommodi inter c&aelig;tera con&longs;equi, <lb/>vt, quemadmodum ant&egrave; in&longs;inuaui, &longs;patia acqui&longs;ita <lb/>in &longs;ine &aelig;qualis cuiu&longs;libet temporis numeranda &longs;int, <lb/>vt difformiter, &longs;ic in plu&longs;qu&agrave;m tripla ratione. Vt 
<pb pagenum="58"/>autem iam rem te iudice experiar; ecce a&longs;&longs;umpt&acirc;, diui&shy;<lb/>&longs;aque linea, quam ip&longs;e v&longs;urpas, AB, &amp; &longs;up&shy;<lb/>
<figure id="fig16"></figure><lb/>po&longs;ito tempore minutorum &longs;ex, quo &longs;uppo&shy;<lb/>nis AD primam partem percurri; Con&longs;tat <lb/>omnin&ograve;, &longs;i &longs;ecunda &aelig;qualis pars DE per&shy;<lb/>curratur velocitate dupla ad illam, qua per&shy;<lb/>curritur AD, non in&longs;umi plus temporis in <lb/>percurrenda parte &longs;ecunda, qu&agrave;m dimidium <lb/>eius, quod fuerit in&longs;umptum in prima (c&ugrave;m <lb/>hac ratione tempora velocitatum &longs;ubmultipla <lb/>&longs;int) atque ita, &longs;i prima pars &longs;uperata fuerit mi&shy;<lb/>nutis &longs;ex, percurri &longs;ecundam dimidio, &longs;eu mi&shy;<lb/>nutis tribus. Eadem autem ratione &longs;i tertia <lb/>&aelig;qualis EF percurratur tripla, nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>percurratur temporis triente, &longs;eu minutis duo&shy;<lb/>bus; ac eodem modo quarta FG quadrante, <lb/>&longs;eu &longs;e&longs;quiminuto, &amp; quinta GH quinta par&shy;<lb/>te temporis, &longs;eu minuto vno cum &longs;ecundis duodecim; <lb/>ac &longs;exta HB, &longs;extante, &longs;eu minuto vno, &amp; ita deinceps. <lb/>Atque ego quidem h&ucirc;c v&longs;que nullum video paralo&shy;<lb/>gi&longs;mum. Quamobrem re&longs;tat, vt di&longs;quiratur, quot&shy;<lb/>nam &aelig;qualia &longs;patia, parte&longs;ve &longs;patii &aelig;quales tem&shy;<lb/>poribus primum con&longs;equentibus, ip&longs;ique &aelig;qualibus <lb/>percurrantur. Porr&ograve; c&ugrave;m ad id perno&longs;cendum, ni&shy;<lb/>hil oporteat aliud, qu&agrave;m iungere &longs;imul varia h&aelig;c <lb/>fragmenta primi temporis, hoc e&longs;t dimidium, trien&shy;<lb/>tem, quadrantem, &amp; porr&ograve; parteis quintam, &longs;extam, <lb/>&longs;eptimam, &amp;c. deprehendimus in ip&longs;o fine quarti <lb/>&longs;patij, ex iunctis &longs;imul dimidio, triente &amp; quadrante, <lb/>confectum e&longs;&longs;e &longs;ecundum tempus, &longs;eu iterat&ograve; minuta 
<pb pagenum="59"/>&longs;ex, cum &longs;uperante duodecima parte. Ac pari ratio&shy;<lb/>ne in fine vndecimi &longs;patij, ex &longs;uper-adiunctis parti&shy;<lb/>bus quinta, &longs;exta, &longs;eptima, octaua, nona, decima, <lb/>vndecima, confectum e&longs;&longs;e tertium tempus, &longs;eu ite&shy;<lb/>rum minuta &longs;ex, cum &longs;uperante vna &longs;exage&longs;ima par&shy;<lb/>te. Et in fine &longs;patij trige&longs;imi primi, ex &longs;uperadiun&shy;<lb/>ctis duodecima, decimatertia, &amp;c. confectum quar&shy;<lb/>tum, &longs;eu &longs;ex minuta, cum &longs;uperante parte circiter <lb/>quadrage&longs;ima. Et in fine octoge&longs;imi quarti, ex &longs;u&shy;<lb/>peradiunctis trige&longs;ima &longs;ecunda, trige&longs;ima tertia, &amp;c. <lb/>confectum quintum, &longs;eu &longs;ex minuta, cum &longs;uperante <lb/>vna parte proxim&egrave; nonage&longs;ima, atque ita deinceps. <lb/>Vnde licet aduertere, fore vt &longs;patia ea ratione incre&longs;&shy;<lb/>cant, qu&aelig; a&longs;&longs;umptis quibu&longs;libet &aelig;qualibus tempori&shy;<lb/>bus deprehendatur excedere, &amp; difformiter quidem, <lb/>&longs;eu in&aelig;quabiliter, triplam; quippe procedendo per <lb/>hos numeros, vnum, quatuor, vndecim, triginta <expan abbr="vn&utilde;">vnum</expan>, <lb/>octoginta quatuor, &amp;c. &longs;icque lapide decidente pri&shy;<lb/>mo momento per vnam v. c. orgyiam, fore vt &longs;ecun&shy;<lb/>do &aelig;quali momento decidendo per treis, in tertio <lb/>per &longs;eptem, in quarto per viginti, in quinto per quin&shy;<lb/>quaginta duas, deciderit in fine quinti, orgyiis octo&shy;<lb/>ginta quatuor, ac breui res &longs;it abitura in immen&longs;um, <lb/>&longs;ecu&longs;que qu&agrave;m docet ip&longs;a experientia, iuxta quam <lb/>orgyii&aelig; in fine quinti momenti &longs;uperat&aelig;, colliguntur <lb/>plures e&longs;&longs;e non debere, qu&agrave;m viginti quinque. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XXXII. Demon&longs;tras ip&longs;e alia ratione (&longs;ed nimi&shy;<lb/>r&ugrave;m aduer&longs;um te) non fieri accelerationem pro &longs;ub&shy;<lb/>diui&longs;ione i&longs;ta temporis. <emph type="italics"/>Si igitur,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>accelera io <lb/>motus per eam primi temporis &longs;ubdiui&longs;ionem fieret, de qua<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="60"/><emph type="italics"/>heic &longs;ermo e&longs;t, pars &longs;ecunda DE tribus minutis percurri <lb/>deberet, hoc e&longs;t dimidia parte primi temporis; &amp; pars ter&shy;<lb/>tia EF duobus minutis, nempe tertia parte eiu&longs;aem primi <lb/>temporis, &amp; ita de c&aelig;teris.<emph.end type="italics"/> Quamobrem ver&ograve; id non <lb/>fieret; c&ugrave;m &longs;uppo&longs;ito tuo illo principio de velocita&shy;<lb/>tibus &longs;e&longs;e habentibus vt &longs;patijs, &amp; nullus &longs;it paralo&shy;<lb/>gi&longs;mus, &amp; res &longs;ponte &longs;ua &longs;e prodat, neque videatur <lb/>euerti po&longs;&longs;e, abs te, vt mox tentas euertere, ni&longs;i tua <lb/>ip&longs;ius euertas principia, &amp; fal&longs;itatem prodens con&longs;e&shy;<lb/>quentis, quod tamen ex tuis principiis tam nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ri&ograve; deducitur, videaris etiam prodere fal&longs;itatem ante&shy;<lb/>cedentis? Pergis itaque, <emph type="italics"/>At rem non ita accidere facil&egrave; <lb/>intelligimus, diui&longs;a bifariam parte AD in S, &amp; parte <lb/>item DE &longs;imiliter in X. Tunc enim ob eandem ratio&shy;<lb/>nem nece&longs;&longs;e fuerit, vt pars SD percurratur in dimidio <lb/>eius temporis, quo pars AS decurritur; &amp; DX in ter&shy;<lb/>tia parte, itemque XE in quarta parte eiu&longs;dem temporis, <lb/>vt manife&longs;tum e&longs;t.<emph.end type="italics"/> Quor&longs;um ver&ograve; id nece&longs;&longs;e non fue&shy;<lb/>rit; c&ugrave;m eadem &longs;it ratio dimidij ad dimidium, qu&aelig; <lb/>totius ad totum, &amp; nulla &longs;it ob&longs;eruatio, aut ratio, ex <lb/>qua aliud inferatur poti&ugrave;s de partibus AD, DE, EF, <lb/>&amp;c. qu&agrave;m de partibus AS, SD, DX, &amp;c. aut de <lb/>quibu&longs;libet minoribus, dummod&ograve; &longs;int omnes inter <lb/>&longs;e &aelig;quales? Pergis iterum, C<emph type="italics"/>&ugrave;m igitur &longs;upponamus <lb/>totam AD minutis &longs;ex pertran&longs;iri, nece&longs;&longs;e erit, vt decur&shy;<lb/>&longs;us per AS quatuor minuta, &amp; de&longs;cen&longs;us per SD duo <lb/>tantum minuta in&longs;umat: vt &longs;cilicet ea ratione tempus de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;us per SD &longs;it dimidia pars temporis in de&longs;cen&longs;u per AS <lb/>in&longs;umpti; ideoque etiam pars DX minuti.<emph.end type="italics"/> 1 <gap/> <emph type="italics"/>nempe tertia <lb/>parte temporis AS; &amp; pars XE minuto vno, &longs;iue<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="61"/><emph type="italics"/>quarta parte eiu&longs;dem temporis percurreretur; &longs;icque de&longs;cen&shy;<lb/>&longs;us per totam DE minutis<emph.end type="italics"/> (2 <gap/>) <emph type="italics"/>ab&longs;olueretur.<emph.end type="italics"/> Quid ni <lb/>ver&ograve; id quoque nece&longs;&longs;e non &longs;it, ex&longs;i&longs;tente &longs;emper <lb/>eadem ratione dimidiorum ad dimidia, qu&aelig; toto&shy;<lb/>rum ad tota? At <emph type="italics"/>paull&ograve; ant&egrave;,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>&longs;uppo&longs;uimus ean&shy;<lb/>dem partem non ni&longs;i tribus minutis decurri.<emph.end type="italics"/> Id ver&ograve; &longs;an&egrave; <lb/>non &longs;uppo&longs;ui&longs;ti, vt aliquid gratis conce&longs;&longs;um; &longs;ed vt <lb/>aliquid nece&longs;&longs;ari&ograve; cum tuis principiis coh&aelig;rens. <lb/>Quare &amp; fit quidem, vt euincas rem e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibi&shy;<lb/>lem, percurri partem DE dimidio eius temporis, quo <lb/>percurritur AD; &longs;ed euincas tamen aduer&longs;us teip&longs;um; <lb/>c&ugrave;m ex hoc rurs&ugrave;s efficiatur, vt motu &aelig;quabiliter ac&shy;<lb/>celerato ex A in E, non fuerint in E acqui&longs;iti duo <lb/>celeritatis gradus, quemadmodum in D fuit acqui&longs;i&shy;<lb/>tus vnus, &longs;i mobile quidem per totam DE non &longs;it <lb/>motum dupl&ograve; velocius, qu&agrave;m per totam DA; atque <lb/>idcirc&ograve; in dimidio temporis, durationeve minuto&shy;<lb/>rum trium. Fit etiam, vt quando concludis, <emph type="italics"/>Per <lb/>hanc igitur primi temporis &longs;ubdiui&longs;ionem, accelerationem <lb/>motus in de&longs;cen&longs;u grauium &longs;atis exact&egrave; non explicari;<emph.end type="italics"/> adiici <lb/>po&longs;&longs;it, neque explicari per tuam illam po&longs;itionem, <lb/>cum qua h&aelig;c &longs;ubdiui&longs;io indiuidu&egrave; connexa e&longs;t, &amp; <lb/>&agrave; qua illam auertere, ob contradictionem con&longs;equen&shy;<lb/>tem conatus, nihil aliud videris, qu&agrave;m, quod vulg&ograve; <lb/>aiunt, incommodum per incommodum &longs;oluere. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXXIII. Pr&aelig;textu &longs;ubinde qu&aelig;&longs;ito vlterioris <lb/><expan abbr="inc&otilde;modi">incommodi</expan>, &longs;ub&longs;ternis qua&longs;i fundamentum con&longs;tituen&shy;<lb/>d&aelig; po&longs;te&agrave; &agrave; te progre&longs;&longs;ionis motus per parteis tem&shy;<lb/>poris &aelig;qualeis &longs;ecundum rationem continenter du&shy;<lb/>plam. Nam, <emph type="italics"/>Accedit,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>qu&ograve;d tota DE eodem<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="62"/><emph type="italics"/>pr&aelig;cis&egrave; tempore, quo pars<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>D tran&longs;curreretur<emph.end type="italics"/> (tempore <lb/>nimir&ugrave;m non trium, non duorum cum triente, vt <lb/>pri&ugrave;s, &longs;ed minutorum pr&aelig;cis&egrave; duorum) id autem &longs;ic <lb/>probas. <emph type="italics"/>C&ugrave;m enim AD dupla ponatur ip&longs;ius A<emph.end type="italics"/>S, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>&longs;imiliter AE dupla &longs;it ip&longs;ius AD, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt velocitas <lb/>in D dupla &longs;it velocitatis in<emph.end type="italics"/> S; <emph type="italics"/>&amp; velocitas in E eodem <lb/>modo dupla reperiatur velocitatis in D; im&ograve;, vt velocitas <lb/>etiam qu&aelig;cumque in quovis puncto inter D, &amp; E con&longs;titu&shy;<lb/>to de&longs;ignabilis perpetu&ograve; dupla &longs;it velocitatis alterius inter S, <lb/>&amp; D etiam a&szlig;ignabilis, vt facil&egrave; quilibet per &longs;e intelligere <lb/>pote&longs;t. Sumpto enim puncto quocumque inter D, &amp; E, <lb/>ex empli grati&acirc; T, diui&longs;oque bifariam interuallo AT, &longs;ectio <lb/>nece&longs;&longs;ario cadet inter D, &amp;<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>puta in V. Et quia erit <lb/>AT dupla ip&longs;ius AV, erit etiam velocitas in T dupla ve&shy;<lb/>locitatis in V, &amp; ita in c&aelig;teris punctis, qu&aelig; de&longs;ignari po&longs;&longs;unt <lb/>inter D, &amp; E. Quare per totum interuallum DE velocitas <lb/>erit dupla velocitatis per totum spatium<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>&longs;icut interual&shy;<lb/>lum DE duplum e&longs;t interualli<emph.end type="italics"/> SD. <emph type="italics"/>Ambo igitur h&aelig;c in&shy;<lb/>terualla nempe<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>&amp; DE &aelig;quali tempore percurruntur.<emph.end type="italics"/><lb/>Quo loco admitto imprimis, vt nouum incommo&shy;<lb/>dum, eandem partem DE, qu&aelig; probata e&longs;t prim&ugrave;m <lb/>percurri debere ex tuo principio minutis tribus, ac <lb/>deinde minutis duobus cum triente, probari iam per&shy;<lb/>curri debere minutis duobus. Quippe nihil e&longs;t, quod <lb/>magis prodat fal&longs;itatem principii, qu&agrave;m tot repu&shy;<lb/>gnantium, atque ab&longs;urdorum capitum deductio. <lb/>Neque ver&ograve; heic adh&ucirc;c finis; quand&ograve; alia innumera <lb/>pari ratione con&longs;equentur. Nam &longs;i, v.c. AS bifa&shy;<lb/>riam &longs;ecetur in P, conficietur eodem tuo ratiocinio, <lb/>vt PS percurratur eodem tempore, quo SD, atque 
<pb pagenum="63"/>idcirco eodem, quo DE. Et quia &longs;eruat&acirc; analogi&agrave; <lb/>PS percurri debet vno minuto cum triente, efficie&shy;<lb/>tur, vt non mod&ograve; SD, ver&ugrave;m ip&longs;a quoque DE per&shy;<lb/>curratur rurs&ugrave;s non duobus minutis, &longs;ed vno&longs;ol&ugrave;m <lb/>cum triente; atque ita bifariam &longs;ecando, diminuendo&shy;<lb/>que in infinitum. Adnoto deinde non tran&longs;ire te <lb/>vltr&agrave; comparationem partis DE cum parte SD, ne&shy;<lb/>que comparare ip&longs;am cum parte PS, vt mox factum <lb/>e&longs;t, &amp; fieri po&longs;&longs;e nihil prohibet; c&ugrave;m nulla &longs;it ratio, <lb/>ob <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in hac poti&ugrave;s bi&longs;ectione, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in vlteriore vlla <lb/>con&longs;i&longs;tatur; ver&ugrave;m a&longs;&longs;umere te &longs;olum, id <emph type="italics"/>tempus, quo <lb/>ab&longs;oluitur interuallum<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>breuius e&longs;&longs;e tempore, quo pars <lb/>&longs;uperior<emph.end type="italics"/> AS <emph type="italics"/>tran&longs;curritur, alioquin de&longs;cen&longs;us &longs;ine accelera&shy;<lb/>tione vniformis e&longs;&longs;et;<emph.end type="italics"/> idque, vt inferas, <emph type="italics"/>partem prim&ugrave;m <lb/>de&longs;ignatam<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>cum eodem pr&aelig;cis&egrave; tempore percurratur, <lb/>quo interuallum<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>non in dimidio prioris temporis, &longs;ed <lb/>tempore breuiore ab&longs;olui.<emph.end type="italics"/> Adnoto, inquam, vt appareat, <lb/>cui fundamento &longs;uper-ex&longs;truas quicquid deinceps <lb/>&aelig;dificas, &longs;upponens nimir&ugrave;m vt ratum principium <lb/>(quod obiter, &amp; aliud agendo &longs;tabilieris) &aelig;qualita&shy;<lb/>tem temporis, quo pars SD, &amp; ip&longs;ius dupla DE per&shy;<lb/>curruntur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>DeTempore, quo R. P. colligit &longs;ingulas parteis decur &longs;umiri.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XXXIV. Etenim illic&ograve; &longs;ic habes; <emph type="italics"/>Sed ex his, <lb/>&amp; eadem pror&longs;us ratione aliud demonstratur, quod ingentis, <lb/>atque admirabilis paradoxi loco non immerit&ograve; forta&szlig;is habe&shy;<lb/>ri po&szlig;it, nempe &longs;i spatium, per quod corpus graue quod&shy;<lb/>cumque de&longs;cendit, in parteis quotlibet &aelig;qualeis diui&longs;um intel&shy;<lb/>ligatur, &amp; prim&aelig;, ac &longs;uprem&aelig; partis etiam de&longs;ignetur<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="64"/><emph type="italics"/>dimidia pars, &amp; tertia, &amp; quarta, ac deinceps c&aelig;ter&aelig;, inci&shy;<lb/>piendo diui&longs;iones i&longs;tas omneis ab infimo eiu&longs;dem prim&aelig; par&shy;<lb/>tis puncto, donec totidem de&longs;ignat&aelig; &longs;int, quo<gap/> in reliquo &longs;patio <lb/>partes &aelig;quales accept&aelig; fuerint: tum &longs;ingul&aelig; partes buiu&longs;mo&shy;<lb/>di &aelig;quales tanto pr&aelig;cis&egrave; tempore &agrave; corpore graui<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig17"></figure><lb/><emph type="italics"/>de&longs;cendente percurrantur, quanto partes ip&longs;is analo&shy;<lb/>g&aelig;, ac respondentes in &longs;uprema parte<emph.end type="italics"/> (&longs;eu infe&shy;<lb/>riore eius dimidio) <emph type="italics"/>ab eodem corpore graui de&shy;<lb/>cur&longs;&aelig; fuerint.<emph.end type="italics"/> Rem con&longs;equenter ita declaras; <lb/>S<emph type="italics"/>it &longs;patium<emph.end type="italics"/> AB (in &longs;chemate hoc) <emph type="italics"/>per quod <lb/>corpus graue de&longs;cendat, in parteis exempli grati&acirc; <lb/>&longs;ex &aelig;qualeis diui&longs;um in<emph.end type="italics"/> C, D, E, F, &amp; G: <emph type="italics"/>prim&aelig;&shy;<lb/>que, ac &longs;uprem&aelig; partis<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>ex infimo eius pun&shy;<lb/>cto<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>de&longs;ignetur prim&ugrave;m media pars<emph.end type="italics"/> CH, <emph type="italics"/>dein&shy;<lb/>de tertia<emph.end type="italics"/> CI, <emph type="italics"/>&amp; quarta<emph.end type="italics"/> CK, <emph type="italics"/>itemque quinta, &amp; <lb/>&longs;exta<emph.end type="italics"/> CL, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> CM. <emph type="italics"/>Dico corpus graue de&longs;cen&shy;<lb/>dens per<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>tanto pr&aelig;cis&egrave; tempore pertran&longs;ire &longs;e&shy;<lb/>cundam partem<emph.end type="italics"/> CD, <emph type="italics"/>quanto dimidiam prim&aelig; par&shy;<lb/>tis<emph.end type="italics"/> HC, <emph type="italics"/>ant&egrave; pertran&longs;iuit; &amp; &longs;imiliter pari, atque <lb/>&aelig;quali tempore partem<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>qu&aelig; ordine tertia est, <lb/>&amp; tertiam prim&ecedil; partis, nempe<emph.end type="italics"/> IC <emph type="italics"/>ab eodem cor&shy;<lb/>pore de&longs;cendente tran&longs;curri, &amp; ita de c&ecedil;teris.<emph.end type="italics"/> Tunc <lb/>autem pergis. <emph type="italics"/>Et quidem de &longs;ecunda parte<emph.end type="italics"/> CD, <lb/><emph type="italics"/>eam non longiore tempore decurri, qu&agrave;m quo prim&ecedil; <lb/>partis posterior dimidia pars tran&longs;ini&longs;&longs;a fuerit, iam <lb/>paul&ograve; ant&egrave; o&longs;ten&longs;um est, nec maiore negotio idem <lb/>de c&ecedil;teris quoque partibus concludetur. Sumpto <lb/>enim<emph.end type="italics"/> CN, <emph type="italics"/>&amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>XXXV. Ver&ugrave;m priu&longs;qu&agrave;m gradus ad <lb/>c&aelig;teras fiat, con&longs;i&longs;tendum e&longs;t in hac prima; c&ugrave;m 
<pb pagenum="65"/>non &longs;it nequicquam, quod de ip&longs;a admonui. O&longs;ten&shy;<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e ais tempus, quo percurritur CD, &aelig;quale e&longs;&longs;e <lb/>tempori, quo decur&longs;um fuerit HC: &longs;eu, ne confun&shy;<lb/>damus, &amp; rem explicemus, qua&longs;i repetendam ex &longs;u&shy;<lb/>periore &longs;chemate, o&longs;ten&longs;um e&longs;&longs;e ais id tempus, quo <lb/>percurritur DE, &aelig;quale e&longs;&longs;e tempori, quo de&shy;<lb/>
<figure id="fig18"></figure><lb/>cur&longs;um fuerit SD. At prim&ograve;, in&longs;inuatum iam <lb/>e&longs;t id e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile; c&ugrave;m quo iure ip&longs;e bi&shy;<lb/>&longs;ecui&longs;ti primam partem AD in S, liceat bi&shy;<lb/>&longs;ecare primum dimidium AS in P; &amp; rurs&ugrave;s <lb/>primum horum dimidiorum in duo alia, &amp; <lb/>primum i&longs;torum in duo, &amp; ita porr&ograve; quoties <lb/>libuerit: Iuxta tuum ver&ograve; ratiocinium, &longs;e qua&shy;<lb/>tur tempus, quo percurritur SD, e&longs;&longs;e &aelig;qua&shy;<lb/>le tempori, quo decur&longs;um fuerit PS, quate&shy;<lb/>nus, vt velocitas per totam DE e&longs;t dupla ve&shy;<lb/>locitatis per totam SD, quemadmodum in&shy;<lb/>teruallum duplum e&longs;t; ita velocitas per totam <lb/>SD dupla e&longs;t velocitatis per totam PS, &longs;icut <lb/>interuallum e&longs;t itidem duplum; Hoc autem <lb/>po&longs;ito, vlteri&ugrave;s &longs;equatur tempus per SD, atque <lb/>idcirc&ograve; per DE ip&longs;i &aelig;quale, e&longs;&longs;e non iam minuto&shy;<lb/>rum duorum, vt o&longs;tendi&longs;ti, &longs;ed minuti vnius cum <lb/>triente; vt pote co&aelig;quatum tempori per PS, quod <lb/>tam e&longs;&longs;e debet triens quatuor minutorum (quibus <lb/><gap/>is AS percurri) qu&agrave;m tempus per SD &longs;tatuitur &agrave; <lb/>te triens minutorum &longs;ex (quibus percurritur AD) <lb/>c&ugrave;m id tamen factuimpo&longs;&longs;ibile &longs;it, repugnantia put&agrave; <lb/>inuoluens, ac tant&ograve; magis, quant&ograve; ex vlterioribus <lb/>&longs;ubdiui&longs;ionibus probari pote&longs;t eandem DE percurri 
<pb pagenum="66"/>rurs&ugrave;s non vno minuto, ac triente, &longs;ed &longs;ecundis &longs;ol&ugrave;m <lb/>proxim&egrave; quinquaginta tribus; &amp; rurs&ugrave;s proxim&egrave; <lb/>octodecim, &amp; rurs&ugrave;s &longs;ex, &amp;c. Deinde, c&ugrave;m ad id <lb/>o&longs;tendendum v&longs;us fueris ea ratione, qu&ograve;d nece&longs;&longs;e &longs;it, <lb/><emph type="italics"/>velocitatem in D duplam e&longs;&longs;e velocitatis in<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp; veloci&shy;<lb/>tatem in E duplam velocitatis in D, &longs;icuti<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>ponitur du&shy;<lb/>pla ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AS, <emph type="italics"/>&amp; &longs;imiliter<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>dupla e&longs;t ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AD; &longs;e&shy;<lb/>quitur exinde, vt tam tota DE, qu&agrave;m tota SD per&shy;<lb/>curratur non triente, &longs;ed dimidio temporis, quo tota <lb/>AD: c&ugrave;m vbicumque e&longs;t velocitatis duplum, vbi &longs;it <lb/>dimidium temporis duntaxat, neque tu id infregeris, <lb/>&longs;ed incommodum &longs;ol&ugrave;m attuleris, quod c&ugrave;m euertat <lb/>con&longs;equutionem de &longs;ubdiui&longs;ione primi temporis, &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itionem quoque euertit de velocitate dupla in du&shy;<lb/>plo &longs;patii, tripla in triplo, &amp;c. vt aliquoties e&longs;t incul&shy;<lb/>catum. Nam &amp; quod po&longs;te&agrave; a&longs;&longs;umis tempus per <lb/>SD, atque ade&ograve; DE e&longs;&longs;e breuius, qu&agrave;m dimidium <lb/>eius, quo tran&longs;curritur AD, id facis quidem rect&egrave;, <lb/>verumtamen iure non tuo; quippe id facis &longs;ol&ugrave;m me&shy;<lb/>tu eius incommodi, quod pr&aelig;&longs;en&longs;iti po&longs;&longs;e vrgeri de <lb/>motus acceleratione vniformiter, continenterque in&shy;<lb/>cre&longs;cente: c&ugrave;m id alioquin &amp; repugnet tu&aelig; &longs;uppo&longs;i&shy;<lb/>tioni de velocitate dupla in duplo &longs;patio, tripla in <lb/>triplo, &amp;c. &amp; euertat demon&longs;trationem ip&longs;am, ad <lb/>quam iam recurris, c&ugrave;m o&longs;ten&longs;um ais tempus, quo <lb/>percurritur &longs;ecunda pars, &aelig;quale e&longs;&longs;e tempori, quo <lb/>tran&longs;mittitur dimidium po&longs;terius, &longs;eu inferius prim&aelig;: <lb/>neque enim id fuit o&longs;ten&longs;um alio ratiocinio, quam <lb/>quod ip&longs;emet &longs;tatim pernega&longs;ti. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XXXVI. Attamen &longs;upponatur etiam tua huiu&longs;-
<pb pagenum="67"/>modi de mon&longs;tratio; Sequitur ecce rurs&ugrave;s, vt tempus, <lb/>quo percurritur DE &longs;e&longs;quialterum &longs;it, non ver&ograve; &aelig;qua&shy;<lb/>le illi tempori, quo percurritur SD. Cum velocita&shy;<lb/>tes enim &longs;int per te, vt &longs;patia; ac aliunde &longs;it manife&shy;<lb/>&longs;tum, vbi e&longs;t duplum velocitatis, ibi dimidium e&longs;&longs;e <lb/>temporis, vbi triplum trientem, atque ita&longs;emper in ra&shy;<lb/>tione &longs;ubmultipla; &longs;i &longs;it prim&ograve; vt AE ad AD, ita <lb/>AD ad AS; erit igitur diuidendo vt AS ad SD, ita <lb/>AD, ad DE; ac deinde, &longs;i &longs;it AS tempus minuto&shy;<lb/>rum quatuor, &amp; SD minutorum duorum; Erit igitur <lb/>tempus AD quidem minutorum &longs;ex, &amp; DE minuto&shy;<lb/>rum trium, atque ade&ograve; &longs;e&longs;qui-alterum, non &aelig;quale <lb/>tempori SD. Sequitur iter&ugrave;m, vt non &longs;ec&ugrave;s, qu&agrave;m <lb/>Galileus ratiocineris, dum Paralogi&longs;mi illum arguis. <lb/>Siquidem ex tuo quoque ratiocinio euineitur, vt to&shy;<lb/>ta AE eodem tempore, quo ip&longs;a AD, qu&aelig; pars eius <lb/>e&longs;t, percurratur. Nam &longs;i vt AE ad AD, ita DE ad <lb/>SD; ergo vt DE tempus ad SC tempus, ita AE tem&shy;<lb/>pus ad AD tempus: Atqui DE tempus per te e&longs;t <lb/>&aelig;quale tempori SD; igitur AE tempus &aelig;quale erit <lb/>AD tempori; hoc e&longs;t totum, &amp; pars percurrentur <lb/>tempore &aelig;quali, aut eodem. Sequitur pr&aelig;tere&agrave;, vt <lb/>quia qu&aelig;libet magnitudo etiam ip&longs;a diameter Mundi <lb/>tam e&longs;t dupla &longs;ui dimidij, qu&agrave;m AE e&longs;t ip&longs;ius AD, &amp; <lb/>tam in fine dupli e&longs;t velocitas dupla, quam in fine <lb/>dimidij dimidia; ide&ograve; etiam diameter Mundi ita &longs;e <lb/>ad &longs;emidiametrum habeat, vt DE ad SD; quare &amp; <lb/>quemadmodum DE percurritur eodem tempore, quo <lb/>SD, duobus videlicet minutis; ita etiam Mundi &longs;emi&shy;<lb/>diameter debeat eodem tempore, &longs;eu duobus minutis 
<pb pagenum="68"/>percurri. Quippe &amp; tamet&longs;i partes &longs;int incompara&shy;<lb/>biliter plures in &longs;emidiametro Mundi, qu&agrave;m in &longs;pa&shy;<lb/>tiolo DE, &longs;unt tamen gradus velocitatis incompara&shy;<lb/>biliter etiam plures, ac proportione totidem; vt tem&shy;<lb/>pora &longs;ubmultipla illis &longs;uperandis &longs;ufficere valeant. Vt <lb/>breue faciam, erroris origo ex eo profluxi&longs;&longs;e videtur, <lb/>qu&ograve;d mer&egrave; gratis con&longs;titeris in parte AD, eiu&longs;que <lb/>dimidio inferiore SD; &amp; rem perinde habueris, ac &longs;i <lb/>dimidium &longs;uperius AS diuidi perinde non po&longs;&longs;et, ne&shy;<lb/>que haberet &longs;peciatim dimidium eadem ratione, qua <lb/>habet AD. Proptere&agrave; enim accepi&longs;ti &longs;ol&ugrave;m omnia <lb/>de&longs;ignabilia punctaper totam DE, in quibus veloci&shy;<lb/>tas e&longs;&longs;et dupla velocitatis in totidem punctis per to&shy;<lb/>tam SD; neque reputa&longs;ti pergendum, vt haberes <lb/>eodem tenore puncta de&longs;ignabilia per totam SD, in <lb/>quibus velocitas e&longs;&longs;et dupla velocitatis in totidem <lb/>punctis de&longs;ignabilibus per totam PS, atque ita in in&shy;<lb/>finitum; vt prors&ugrave;s nece&longs;&longs;arium e&longs;t ex tua ip&longs;ius &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itione. Quanquam res vberi&ugrave;s cogno&longs;cenda e&longs;t <lb/>circa c&aelig;teras, quas de&longs;cribis parteis. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXXVII. Vt enim probes (re&longs;umpto iam recen&shy;<lb/>tiore &longs;chemate) tempus per tertiam partem DE &aelig;qua&shy;<lb/>le e&longs;&longs;e tempori per trientem prim&aelig; partis IC, <emph type="italics"/>Sumpto,<emph.end type="italics"/><lb/>inquis, CN <emph type="italics"/>&aelig;quali ip&longs;i<emph.end type="italics"/> CE, <emph type="italics"/>erit tota<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>diui&longs;a in <lb/>treis parteis &aelig;qualeis<emph.end type="italics"/> AI, IN, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> ND; <emph type="italics"/>eritque veloci&shy;<lb/>tas in<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>ad velocitatem in<emph.end type="italics"/> I, <emph type="italics"/>vt tota<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>ad ip&longs;am<emph.end type="italics"/> AI, <emph type="italics"/>hoc <lb/>e&longs;t tripla. Cumque ob eandem cau&longs;&longs;am velocitas quoque in<emph.end type="italics"/> E <lb/><emph type="italics"/>tripla etiam &longs;it velocitatis in<emph.end type="italics"/> C, <emph type="italics"/>erit velocitas per totam<emph.end type="italics"/> DE <lb/><emph type="italics"/>tripla velocitatis per totam<emph.end type="italics"/> IC, <emph type="italics"/>&longs;icut tota<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>tripla e&longs;t ip&longs;ius<emph.end type="italics"/><lb/>IC; <emph type="italics"/>ac proinde percurrentur<emph.end type="italics"/> IC, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>&aelig;quali tempore.<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="69"/>Et con&longs;equenter, vt pergas probate tempus per <lb/>
<figure id="fig19"></figure><lb/>quartam partem EF &aelig;quale e&longs;&longs;e tempori per <lb/>KC quadrantem prim&aelig;, <emph type="italics"/>Similiter,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>di&shy;<lb/>ui&longs;a bifari&agrave;m<emph.end type="italics"/> CD <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> O, <emph type="italics"/>&longs;umptoque quadr inte<emph.end type="italics"/><lb/>DP <emph type="italics"/>&aelig;quali ip&longs;i<emph.end type="italics"/> KC, <emph type="italics"/>tota<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>diui&longs;a erit in par&shy;<lb/>teis quatuor &aelig;qualeis<emph.end type="italics"/> AK KO, OP, PE; <emph type="italics"/>ide&oacute; <lb/>que velocitas in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>erit quadrupla velocitatis in<emph.end type="italics"/> K, <emph type="italics"/>vt <lb/>tota<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>quadrupla e&longs;t ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AK. <emph type="italics"/>At velocitas <lb/>quoque in<emph.end type="italics"/> F <emph type="italics"/>ob eandem rationem quadrupla etiam e&longs;t <lb/>velocitatis in<emph.end type="italics"/> C; <emph type="italics"/>velocitas igitur per totam<emph.end type="italics"/> EF <lb/><emph type="italics"/>quadrupla e&longs;t velocitatis per totam<emph.end type="italics"/> KC, <emph type="italics"/>&longs;icut tota<emph.end type="italics"/><lb/>EF <emph type="italics"/>quadrupla e&longs;t ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> KC. <emph type="italics"/>Percurrentur igitur<emph.end type="italics"/><lb/>KC, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>&aelig;quali tempore.<emph.end type="italics"/> Sequitur, <emph type="italics"/>Ea <lb/>dem autem etiam ratio e&longs;t c&aelig;terarum omnium par&shy;<lb/>tium, vt facil&egrave; quilibet ex i&longs;tis per &longs;e intelliget.<emph.end type="italics"/> Con&shy;<lb/>cludis, <emph type="italics"/>Si &longs;patium igitur, per quod corpus quodcum&shy;<lb/>que graue de&longs;cendit, ea, qua dictum e&longs;t, ratione diui&shy;<lb/>&longs;um intelligatur, &longs;ingul&aelig; partes huiu&longs;modi &aelig;quales tanto <lb/>pr&aelig;cis&egrave; tempore &agrave; corpore graui de&longs;cendente percur&shy;<lb/>rentur, quant&ograve; partes ip&longs;is analog&aelig; ac re&longs;pondentes <lb/>in &longs;uprema parte<emph.end type="italics"/> (aut inferiore eius dimidio) <emph type="italics"/>de&longs;i <lb/>gnat&aelig; ab eodem corpore graui decur&longs;&aelig; fuerint, vt est <lb/>propo&longs;itum.<emph.end type="italics"/> Pr&aelig;tereo autem, quod &longs;ubinde de&shy;<lb/>claras te ad&longs;crip&longs;i&longs;&longs;e fini cuiu&longs;que &longs;ex partium <lb/>numerum integrum, incipiendo ab vnitate, <lb/>ad de&longs;ignandum velocitatis gradus illeic acqui&longs;itos, &amp; <lb/>ex &aelig;quo factos cum decur&longs;is partibus; ad&longs;crip&longs;i&longs;&longs;e au&shy;<lb/>tem mediis interuallis &longs;ecund&aelig;, &amp; &longs;equentium partium <lb/>fractos numeros, ad de&longs;ignandum tempora, &longs;iue fra&shy;<lb/>ctiones temporis primi, quibus vnumquodque &longs;pa-
<pb pagenum="70"/>tiorum primum con&longs;equentium percurritur. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XXXVIII. Videris itaque imprimis haud abs re <lb/>dixi&longs;&longs;e <emph type="italics"/>admirabile Paradoxum:<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m habui&longs;ti videlicet <lb/>po&longs;terius prim&aelig; partis dimidium, vt &longs;calam Prototy&shy;<lb/>picam, cuius gradibus co&aelig;quetur, exqui&longs;it&eacute;que men&shy;<lb/>&longs;uretur c&aelig;terarum omnium con&longs;equentium duratio; <lb/>tamet&longs;i illud e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it parte digiti mille&longs;ima minus, <lb/>&amp; i&longs;tarum aggeries, quanta e&longs;t tota &longs;emidiameter <lb/>mundi. Non &longs;an&egrave;, quod negem dari lineas, alia&longs;que <lb/>magnitudines, in quibus arcana prors&ugrave;s admiranda, <lb/>&amp; qu&aelig; nemo vnquam &longs;u&longs;picatus fui&longs;&longs;et, detegantur &agrave; <lb/>Geometris: &longs;ed quod videri iure po&longs;&longs;it penitus incre&shy;<lb/>dibile alliga&longs;&longs;e potius naturam ip&longs;a qua&longs;i fat&adot; c&aelig;tera&shy;<lb/>rum partiumip&longs;i po&longs;teriori, qu&agrave;m prioridimidio; im&ograve; <lb/>&amp; non tam toti ip&longs;i dimidio, qu&agrave;m infimo illius pun&shy;<lb/>cto, &agrave; quo triens, quadrans, c&aelig;ter&aelig; fractiones debeant <lb/>&longs;upputari. Ecquod-nam e&longs;&longs;e enim pote&longs;t illius pri&shy;<lb/>uilegium; aut quid-nam admi&longs;&longs;um &agrave; priore dimidio <lb/>e&longs;t, vt eo excidi&longs;&longs;e, &amp; pro nihilo reputari iure cen&longs;ea&shy;<lb/>tur? Quid habere <expan abbr="c&otilde;mune">commune</expan> pote&longs;t cente&longs;ima, mille&longs;ima <lb/>decie&longs;que, &amp; centies mille&longs;ima pars <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> po&longs;teriore hoc <lb/>dimidio; non habere autem cum illo priore, &agrave; quo to&shy;<lb/>tus motus dependet; non c&ugrave;m c&aelig;teris partibus perinde <lb/>&longs;uccedentibus; non &longs;altem cum vicinis, quibu&longs;cum <lb/>proxim&egrave; coh&aelig;ret? Deinde, ne hac in re h&aelig;ream, ea&shy;<lb/>dem prors&ugrave;s incommoda ex triente pro tertia parte, <lb/>ex quadrante pro quarta, atque ita de c&aelig;teris, qu&aelig; ex <lb/>ip&longs;o dimidio pro &longs;ecunda con&longs;equuntur. Nam, vt <lb/>rem circa ip&longs;um trientem, partemque tertiam &longs;ol&ugrave;m <lb/>atringam, Sicuti prim&ugrave;m totam AC in treis diui&longs;i&longs;ti 
<pb pagenum="71"/>trienteis quorum po&longs;tremus &longs;it IC; &longs;ic tota AH diui&shy;<lb/>di pote&longs;t in trienteis treis, quorum po&longs;tremus &longs;it QH; <lb/>&amp; vt facis tempus per IC minuti vnius cum triente; <lb/>c&ugrave;m &longs;it nempe triens minutorum quatuor, &longs;iue duo&shy;<lb/>rum bes; ita facere licet tempus per QH quadragin&shy;<lb/>ta &longs;ecundorum, c&ugrave;m &longs;it triens minutorum duorum, <lb/>&longs;iue bes vnius minuti. C&ugrave;m autem hoc modo QH <lb/>&longs;e habeat ad IC, vt IC, ad ND; &amp; CA non min&ugrave;s &longs;it <lb/>tripla ip&longs;ius AQ, qu&agrave;m DA ip&longs;ius AI, vtr&aacute;que nem&shy;<lb/>pe pari modo, quo EA ip&longs;ius AC; ade&ograve; vt velocitati&shy;<lb/>bus ob rationem triplam ex&aelig;quatis, &longs;ic ego po&longs;&longs;im <lb/>concludere QH &longs;e habere ad IC, vt tu concludis IC <lb/>&longs;e habere ad DE, &longs;equitur, vt, quia concludis tempora <lb/>per IC, &amp; DE e&longs;&longs;e &aelig;qualia; tempora quoque per QH, <lb/>&amp; IC &aelig;qualia &longs;int, ac proinde tempus per IC &longs;it iam <lb/>non vnius minuti cum be&longs;&longs;e, &longs;ed dimidium minuti <lb/>cum &longs;extante; &amp; qua ratione hoc &longs;equitur, &longs;equetur vt <lb/>a&longs;&longs;umpto dimidio ip&longs;ius AH, ac ita &longs;umptis in infini&shy;<lb/>tum dimidiorum dimidiis, qu&aelig; per trienteis diuidan&shy;<lb/>tur, futurum, vt ip&longs;a IC minore &longs;emper, ac minore in <lb/>in&longs;initum tempore, qu&agrave;m ip&longs;e admi&longs;eris, cen&longs;eatur per&shy;<lb/>curri. Sic ex eo, quod vis velocitatem in E e&longs;&longs;e tri&shy;<lb/>plam velocitatis in C; &amp; velocitatem in D triplam <lb/>velocitatis in I, pro ratione nempe &longs;patiorum, Sequi&shy;<lb/>tur vt tam tota DE, qu&agrave;m tota IC percurrantur non <lb/>iam vno minuto cum triente, &longs;ed omnin&ograve; duobus <lb/>minutis, trienteve minutorum &longs;ex, quibus percurritur <lb/>AC: c&ugrave;m vbicumque e&longs;t velocitatis triplum, ibi ma&shy;<lb/>nife&longs;t&ograve; non &longs;it nec ampli&ugrave;s nec min&ugrave;s, qu&agrave;m tempo&shy;<lb/>ris triens. Sic incidis rurs&ugrave;s in eum, quem e&longs;&longs;e cau&longs;-
<pb pagenum="72"/>&longs;atus es in Galileo Paralogi&longs;mum. Nam &longs;i vt AE ad; <lb/>AC ita DE ad IC; ergo vt DE tempus ad IC tempus, <lb/>ita AE tempus ad AC tempus; atqui tempus DE per <lb/>te e&longs;t &aelig;quale tempori IC; ergo AE tempus tempori <lb/>AC &aelig;quale erit; hoc e&longs;t pars, &amp; totum &aelig;quali tempo&shy;<lb/>re percurrentur. Sic quia totum quodlibet ita &longs;e habet <lb/>ad &longs;ui trientem, &amp; velocitas in fine totius ad velocita&shy;<lb/>tem in fine trientis, vt &longs;e habet magnitudo, &amp; veloci&shy;<lb/>tas AE comparata ad AC: &longs;equitur, vt etiam pari mo&shy;<lb/>do &longs;e habeat, quo DE comparata ad IC; quare &amp; <lb/>quemadmodum DE triens ip&longs;ius AE eodem tempo&shy;<lb/>re percurritur, quo IC: ita diametri mundi triens eo&shy;<lb/>dem tempore percurratur. Neque enim dicas maio&shy;<lb/>rem e&longs;&longs;e connexionem ip&longs;ius DE, qu&agrave;m trientis dia&shy;<lb/>metri mundi cum ip&longs;a IC; nam vis ratiocinij e&longs;t &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m in comparatione totius ad trientem; &amp; aliunde <lb/>quot &longs;unt plures partes in triente diametri mundi, <lb/>qu&agrave;m in triente &longs;patij DE: totidem &longs;unt etiam veloci&shy;<lb/>tates plures, quibus tempore eodem &longs;uperetur, atque <lb/>ita de c&aelig;teris. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Ratione continu&ograve; dupla, qua &longs;patia decurri temporibus <lb/>&aelig;qualibus R. P. concludit.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XXXIX. Supere&longs;t po&longs;tremum, &longs;iue tertium mem&shy;<lb/>brum, de Ratione continu&ograve; dupla, qua pertran&longs;iri <lb/>&longs;patia temporibus continu&ograve; &aelig;qualibus infers. Prim&ugrave;m <lb/>autem, vbi adnota&longs;ti non po&longs;&longs;e quidem ex deductio&shy;<lb/>ne &agrave; te mox facta, <emph type="italics"/>ab&longs;olut&egrave; colligi quantum pr&aelig;cis&egrave; tem&shy;<lb/>poris graue ex a&szlig;ignata altitudine de&longs;cendens in toto de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;u in&longs;umat, ni&longs;i di&longs;tinct&egrave; etiam cogno&longs;eatur tempus de&longs;-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="73"/><emph type="italics"/>cen&longs;us non tantum per totam primam partem<emph.end type="italics"/> AC (in nu&shy;<lb/>pero &longs;chemate) <emph type="italics"/>&longs;ed etiam &longs;eor&longs;um per<emph.end type="italics"/> AH, <emph type="italics"/>&amp; per<emph.end type="italics"/> HC; <lb/><emph type="italics"/>quod mult&ograve; difficilius e&longs;&longs;e arbitreris, qu&agrave;m<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo videatur; <lb/>at cognitis, aut pr&aelig;&longs;uppo&longs;itis temporibus illis, facil&egrave; deinceps <lb/>totum tempus totius de&longs;cen&longs;us per quamcumque de&longs;ignatam <lb/>altitudinem determinari:<emph.end type="italics"/> id quod <emph type="italics"/>postmodum te osten&longs;u&shy;<lb/>rum recipis.<emph.end type="italics"/> Tum &longs;upponens me ex&longs;pectare <lb/>
<figure id="fig20"></figure><lb/>diuti&ugrave;s, quid &longs;is dicturus de <emph type="italics"/>Ratione, qua &longs;e ha&shy;<lb/>bent &longs;patia &aelig;quali tempore emen&longs;a,<emph.end type="italics"/> &longs;ic infis, <emph type="italics"/>Aio <lb/>ver&ograve; &aelig;qualibus temporibus &longs;patia decurri maiora <lb/>&longs;emper, ac maiora in Ratione dupla. Diui&longs;o enim <lb/>spatio<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>per quod &longs;upponitur fieri de&longs;cen&longs;us, in <lb/>parteis quotcumque &aelig;qualeis in<emph.end type="italics"/> C, D, E, F, <emph type="italics"/>&amp;c. iam <lb/>osten&longs;um est partem &longs;ecundam<emph.end type="italics"/> CD, <emph type="italics"/>&amp; prim&aelig; par&shy;<lb/>tis dimidiam partem inferiorem<emph.end type="italics"/> NC <emph type="italics"/>&aelig;quali tempore <lb/>percurri; &amp; ob eam quidem cau&longs;&longs;am, qu&ograve;d, vt pars<emph.end type="italics"/><lb/>CD <emph type="italics"/>dupla e&longs;t partis<emph.end type="italics"/> NC, <emph type="italics"/>ita velocitas quoque per <lb/>totam<emph.end type="italics"/> CD <emph type="italics"/>dupla &longs;it velocitatis per totam<emph.end type="italics"/> NC. <emph type="italics"/>At <lb/>&longs;imili ratione etiam efficitur, velocitatem per totam<emph.end type="italics"/><lb/>DF <emph type="italics"/>duplam e&longs;&longs;e velocitatis eius, qu&aelig; habetur per <lb/>totam<emph.end type="italics"/> CD; <emph type="italics"/>&longs;icut tota<emph.end type="italics"/> DF <emph type="italics"/>dupla e&longs;t ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> CD. <lb/>&AElig;<emph type="italics"/>quali igitur tempore<emph.end type="italics"/> CD, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DF <emph type="italics"/>decurruntur; <lb/>eademque omnin&ograve; ratio e&longs;t ip&longs;arum<emph.end type="italics"/> DF, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> FK, <lb/><emph type="italics"/>c&aelig;terarumque omnium &longs;e pariter in ratione dupla &longs;u <lb/>perantium; vt &longs;atis manife&longs;tum e&longs;t.<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>patia igitur <lb/>&aelig;qualibus temporibus emen&longs;a, &amp; velocitates ii&longs;dem <lb/>temporibus &aelig;qualibus acqui&longs;it&aelig; &longs;emper augentur in <lb/>continua ratione dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>XL. C&aelig;ter&ugrave;m, c&ugrave;m i&longs;te habeatur qua&longs;i <lb/>prouentus quidam eximius totius tu&aelig; Di&longs;&longs;ertationis; 
<pb pagenum="74"/>Patietur tua bonitas adm rari imprimis me, quid e&longs;&longs;e <lb/>agendum cogitaueris de primo dimidio AN. Vide&shy;<lb/>licet rationem duplam, progre&longs;&longs;ionemque &agrave; puncto <lb/>N ita inchoas, vt &longs;i motus inciperer, ac vniformiter <lb/>quidem, non &agrave; puncto A, &longs;ed &agrave; puncto N. An dices <lb/>fort&egrave; po&longs;&longs;e AN ita bi&longs;ecari, vt motus, &amp; ratio, pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;ioque illius incipiat &agrave; puncto inter A, &amp; N me&shy;<lb/>dio? Sed bi&longs;eca, vt voles, eadem erit ruina. Bi&longs;eca <lb/>rurs&ugrave;s, iterumque, &amp; porr&ograve; v&longs;que in infinitum; atta&shy;<lb/>men &longs;emper &longs;upererit pars, &agrave; cuius medio, non autem <lb/>ab A fieri inc&oelig;ptio cogitetur; ade&ograve; vt prors&ugrave;s perinde <lb/>&longs;it con&longs;i&longs;tere in dimidio AN. C&ugrave;m autem dicturus <lb/>pr&aelig;tere&agrave; non &longs;is fieri &longs;ol&ugrave;m quoddam qua&longs;i tyroci&shy;<lb/>nium, &longs;eu pr&aelig;ludium ex A in N, ac motum deinde, <lb/>&amp; rationem, progre&longs;&longs;ionemque incipere &longs;eri&ograve; ab N; <lb/>c&ugrave;m non &longs;is, in quam, id dicturus, vt pote, qui motum <lb/>admittas &agrave; primo v&longs;que &longs;ui momento accelerari vni&shy;<lb/>formiter; ac &longs;upponas etiam, vbi tempus per AC mi&shy;<lb/>nutorum &longs;ex fuerit, tempus per AN futurum minuto&shy;<lb/>rum quatuor; qu&aelig;&longs;o te, ecquis modus e&longs;t progre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nis ex A in N? Nam ab A quidem incipiens motus <lb/>acceleratur continu&ograve;, &amp; progre&longs;&longs;u accelerationis in&shy;<lb/>alterato tran&longs;it per N, ac pergit vlterius, nec dicere <lb/>licet quid illi &longs;peciale contingat in N, quod in alio <lb/>quovis puncto non contingat. An non ergo, &longs;i tem&shy;<lb/>poribus &aelig;qualibus &longs;patia decurruntur in ratione du&shy;<lb/>pla; debet omnin&ograve; &longs;patium AN percurti tempore <lb/>&aelig;quali cum &longs;patio con&longs;equente duplo, vt put&agrave; ip&longs;o <lb/>NS? Id autem c&ugrave;m pror&longs;us ita e&longs;&longs;e debeat, qui fit, vt <lb/>per te etiam triplum percurratur &longs;patium, put&agrave; ND? 
<pb pagenum="75"/>Quippe, vt tempus per AN e&longs;t <expan abbr="minutor&utilde;">minutorum</expan> quatuor; ita <lb/>tempus per NC, &amp; CD, vtrumque, ex te, minutorum <lb/>duorum, &longs;tatuitur coniunctim minutorum quatuor. <lb/>Ecquo ergo modo &longs;anari id putas? Patere rurs&ugrave;s mi&shy;<lb/>rari me, quor&longs;um ablegandam cen&longs;ueris progre&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem illam arithmeticam, qua velocitates &longs;e, vt &longs;patia <lb/>habent, &amp; quam &longs;ternendam, vt fundamentum &aelig;difi&shy;<lb/>cij totius cen&longs;ui&longs;ti? Ecce enim, c&ugrave;m velles gradus ce&shy;<lb/>leritatis ita di&longs;tribui, vt in D e&longs;&longs;ent duo gradus, quo&shy;<lb/>rum vnus e&longs;&longs;et acqui&longs;itus ab A in C, &amp; alius ip&longs;i &aelig;qua&shy;<lb/>lis acqui&longs;itus &agrave; C in D; vis iam &agrave; C in D talem gra&shy;<lb/>dum acquiri, qualis acquiritur ab N in C; quando&shy;<lb/>quidem CD tanto tempore, quanto NC, cuius e&longs;t <lb/>dupla, percurritur. Ex quo rur&longs;us con&longs;equitur, vt ve&shy;<lb/>locitates per AC, &amp; NC acqui&longs;it&aelig; &longs;int prors&ugrave;s &aelig;qua&shy;<lb/>les; ac proinde, vt AC, &amp; NC hoc e&longs;t totum, &amp; pars <lb/>eodem tempore percurrantur; ac &longs;patium CD non <lb/>percurratur mod&ograve; eodem tempore, quo NC, &longs;ed <lb/>etiam eodem, quo AC; qu&aelig; iter&ugrave;m ne&longs;cio &longs;anari qu&aacute; <lb/>valeant. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XLI. Patere in&longs;uper, vt requiram, &longs;ub&longs;it-ne tibi <lb/>ratio, quamobrem diuis&acirc; line&acirc; AB in parteis &aelig;qua&shy;<lb/>leis, deligere po&longs;&longs;is dimidium NC, &amp;i pergendo pro&shy;<lb/>portione dupla dicere, vt NC ad CD, ita CD ad <lb/>DF, &amp; DF ad FK, &amp;c. dicere autem perinde non <lb/>liceat, vt AC ad CE, ita CE ad EI, &amp; EI ad &longs;ui du&shy;<lb/>plam? Dicere cert&egrave; accipiendum e&longs;&longs;e po&longs;terius pri&shy;<lb/>m&aelig; partis dimidium, qu&ograve;d contineatur in eo men&shy;<lb/>&longs;ura c&aelig;terarum partium con&longs;equentium, videtur e&longs;&longs;e <lb/>dicere gratis, ip&longs;amque petere qu&aelig;&longs;tionem; ac aliunde 
<pb pagenum="76"/>agitur &longs;ol&ugrave;m de progre&longs;&longs;ione Geometrica, quam ge&shy;<lb/>neralem c&ugrave;m &longs;tatuas, incipere vndelibet licet, &amp; nullo <lb/>quidem ex puncto magis &longs;ecundum naturam, qu&agrave;m <lb/>ex puncto A. Dic enim, amab&ograve;, &longs;i qui&longs;piam perno&longs;&longs;e <lb/>rationem exoptet, qua decidens graue progrediatur <lb/>ab A in B, &amp; tu o&longs;ten&longs;urus ita exordiaris, Vt NC ad <lb/>CD, ita CD ad DF, &amp;c. putas te illi facturum <lb/>&longs;atis, ac tibi obiectum non iri qu&aelig;&longs;tionem e&longs;&longs;e, non <lb/>de progre&longs;&longs;u ab N &longs;ol&ugrave;m, &longs;ed de progre&longs;&longs;u ab v&longs;que <lb/>A, de quo &longs;i nolles dicere, nihil dicere foret pr&aelig;&longs;tabi&shy;<lb/>lius? Patere quin etiam, vt rogitem te, qu&icirc; ea expedi&shy;<lb/>re, qu&aelig; &agrave; te deinceps &longs;ubiunguntur, valeas? Compa&shy;<lb/>rans enim tempora, quibus partes omnes prim<gap/>m &longs;e&shy;<lb/>quentes percurruntur, cum temporibus, quibus vis <lb/>fragmenta po&longs;terioris illius dimidij &longs;igillatim &longs;umpta <lb/>percurri, i&longs;th&aelig;c habes verba, <emph type="italics"/>Sic tempus, quo primi in&shy;<lb/>terualli media pars inferior ab&longs;oluitur, &amp; quo du&aelig; &longs;equen&shy;<lb/>tes partes, nempe<emph.end type="italics"/> 3, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 4, <emph type="italics"/>&longs;igillatim tran&longs;currerentur; <lb/>itemque illud, quo quatuor &longs;equentes<emph.end type="italics"/> 5, 6, 7, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 8, <emph type="italics"/>vel <lb/>&longs;equentes octo<emph.end type="italics"/> 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> 16, <emph type="italics"/>aut c&aelig;&shy;<lb/>ter&aelig; con&longs;equenter, &longs;eor&longs;im tamen, &amp; &longs;ucce&szlig;iu&egrave; ab&longs;olueren&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig;&longs;o te ver&ograve;, qu&icirc; id fieri, quod hac ratione <lb/>deducis valeat? A&longs;&longs;ume enim integrum tempus, quod&shy;<lb/>c&uacute;mque volueris, vt ad illud referas qua&longs;c&uacute;mque heic <lb/>enumeras parteis, &amp; peruidebis ratio-ne dupla id ip&shy;<lb/>&longs;um, quod moliris, ab&longs;oluat. E&longs;to v. c. tempus per <lb/>AC triginta &longs;ex, vt triens, &longs;eu tempus, quod tribuis <lb/>po&longs;teriori dimidio, quodque primum facis, &longs;it duode&shy;<lb/>cim; c&ugrave;m &longs;ubinde &longs;patium &aelig;quale dimidio, cui d<gap/>bi&shy;<lb/>tum &longs;it tempus 6. ide&ograve; duplices, vt pro &longs;ecundo &longs;patio 
<pb pagenum="77"/>habeas iterum duodecim; compone deinde in vnum <lb/>duo tempora duorum &longs;equentium interuallorum, vi&shy;<lb/>delicet trientem 4, &amp; quadrantem 3, ac habebis non <lb/>duodecim, hoc e&longs;t tempus &aelig;quale primo, &longs;ed &longs;eptem <lb/>illius duodecimas dumtaxat; aut &longs;i duplices, etiam duo&shy;<lb/>decimas quatuordecim. Adde pari modo quatuor <lb/>tempora quatuor aliorum interuallorum, hoc e&longs;t par&shy;<lb/>teis 5, 6, 7, 8, &amp; habebis iter&ugrave;m non duodecim, &longs;ed <lb/>vix ampli&ugrave;s qu&agrave;m duodecimas &longs;eptem, cum &longs;emi&longs;&longs;e; <lb/>aut &longs;i duplices, etiam quidpiam amplius, qu&agrave;m duode&shy;<lb/>cimas quin lecim. Adde &amp; qu&aelig; octo &longs;equuntur inter&shy;<lb/>uallorum con&longs;equentium; &amp; habebis rurs&ugrave;s non duo&shy;<lb/>decim, &longs;ed duodecimas non omnin&ograve; octo: aut &longs;i <lb/>duplices, etiam duodecimas fer&egrave; &longs;exdecim. Im&ograve; &amp; <lb/>adde &longs;exdecim, qu&aelig; interuallorum &longs;uccedentium &longs;unt, <lb/>&amp; vix habebis ampli&ugrave;s, qu&agrave;m duodecimas octo: <lb/>aut &longs;i duplices, etiam aliquid amplius qu&agrave;m duodeci&shy;<lb/>mas &longs;exdecim. Adde &amp; qu&aelig; &longs;unt triginta duorum <lb/>proximorum, &amp; habebis &longs;ol&ugrave;m duodecimas non om&shy;<lb/>nin&ograve; octo cum triente: aut &longs;i duplices, etiam duodeci&shy;<lb/>mas &longs;exdecim cum proxim&egrave; be&longs;&longs;e, atque ita de c&aelig;teris. <lb/>Ex quo profecto &longs;it, vt videas nulla ratione coh&aelig;rere, <lb/>quam &longs;ube&longs;&longs;e exi&longs;tima&longs;ti, &aelig;qualitatem temporum cum <lb/>ratione dupla &longs;patiorum. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XLII. Denique, vt alia pr&aelig;teream, qu&aelig; tuo ex ra&shy;<lb/>tiocinio, dum rationem duplam &longs;tabilire conaris, con&shy;<lb/>&longs;equuntur incommoda; Sequitur ecce vt &longs;tabilias <lb/>non mod&ograve; duplam, &longs;ed etiam triplam, quadruplam, <lb/>decuplam, &amp; quamlibet aliam. Nam vt de tripla &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m dicam (c&ugrave;m in c&aelig;teris idem iuris &longs;it) ac non 
<pb pagenum="78"/>repetam, quod iam in&longs;inuaui, velle te AN, &amp; ND, <lb/>quod &longs;patium e&longs;t triplum, &aelig;quali tempore percurri, ac <lb/>ita rationem incipere triplam, deber&eacute;que eodem pro&shy;<lb/>gredi tenore ex D in T ip&longs;ius ND triplam, &amp; ita <lb/>deinceps; ne id, inquam, repetam: accipiatur non NC, <lb/>&longs;ed XC infimus triens prim&aelig; partis. Vis tu tempora <lb/>XC, &amp; DE e&longs;&longs;e &aelig;qualia, quoniam XC e&longs;t triens ip&shy;<lb/>&longs;ius DE, eo modo, quo vis tempora per NC, &amp; CD, <lb/>e&longs;&longs;e &aelig;qualia; quoniam NC e&longs;t dimidium ip&longs;ius CD: <lb/>Quare, vt, a&longs;&longs;umendo partem analogam ip&longs;i NC, vt <lb/>put&agrave; CD, progrederis deinceps in ratione dupla CD, <lb/>DF, FK, &amp;c. ita a&longs;&longs;umendo partem analogam ip&longs;i <lb/>XC, progredi deinceps licebit in ratione tripla DE, <lb/>EH, HB, &amp;c. Sequitur quoque te recidi&longs;&longs;e in illud <lb/>ip&longs;um incommodum, quod deduxi ant&egrave; aduer&longs;us <lb/>eandem rationem duplam: nempe, vt debeas admit&shy;<lb/>tere, peracto primo tempore in percurrendo aliquo <lb/>&longs;patio, percurri deinceps debere &longs;patia omnin&ograve; infini&shy;<lb/>ta, priu&longs;quam finis temporis alterius &aelig;qualis adueniat. <lb/>Quippe, &longs;i vt tu bi&longs;ecui&longs;ti partem primam AC in N, <lb/>ita c&aelig;ter&aelig; bi&longs;centur in S, V, &amp;c. Quemadmodum <lb/>tempus NC fit per te dimidium temporis AN, ita <lb/>tempus CS erit dimidium temporis NC, &amp; tempus <lb/>SD dimidium temporis CS, &amp;c. Et vtcumque con&shy;<lb/>tendas iam, incipiendum e&longs;&longs;e non &agrave; puncto A, &longs;ed &agrave; <lb/>puncto N: idem nihilomin&ugrave;s &longs;equetur. Nam rema&shy;<lb/>nente eadem bi&longs;ectiore partium, ac habentibus, &longs;e <lb/>dimidiis eadem ratione, qua habent tota; c&ugrave;m &longs;i ex <lb/>N in C certus velocitatis gradus acquiratur, is &longs;it dein&shy;<lb/>de in S duplus, ac pari ratione e&longs;&longs;e debeat in D qua-
<pb pagenum="79"/>druplus, in V octuplus, &amp;c. qu&ograve;d vt geminatur &agrave; pri&shy;<lb/>mo interuallo in &longs;ecundum, &longs;ic geminati debeat &agrave; &longs;e&shy;<lb/>cundo in tertium, &agrave; tertio in quartum, &amp;c. ide&ograve; tem&shy;<lb/>pora fient &longs;emper dimidiorum dimidia. Vnde eueniet, <lb/>vt peracto tempore primo, procedatur &longs;ol&ugrave;m con&longs;e&shy;<lb/>quenter per eiu&longs;dem dimidium, quadrantem, octan&shy;<lb/>tem, &amp; fractiones c&aelig;teras nunquam ip&longs;i toti, ni&longs;i <lb/>tran&longs;actis &longs;patiis infinitis, ex&aelig;quandas. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Tempore, quo<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>lobum ferreum ca&longs;urum ex Luna in <lb/>Terram contendit.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XLIII. C&ugrave;m tibi &longs;ubinde in animo e&longs;&longs;et &longs;pecimen <lb/>quoddam in&longs;igne dare huiu&longs;ce tu&aelig; rationis dupl&aelig;, <lb/>ca&longs;um delegi&longs;ti globi ferrei ex Luna v&longs;que in centrum <lb/>Terr&aelig;. Ac prim&ugrave;m quidem adnotas &longs;equi ex tua illa <lb/>ratione, G<emph type="italics"/>rauia omnia long&egrave; celeri&ugrave;s deor&longs;um moueri, <lb/>qu&agrave;m &agrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo con&longs;tituatur; quoniam c&ugrave;m ex eius principiis <lb/>corpus graue quodcumque &longs;ex temporibus, exempli grati&acirc;, <lb/>inter &longs;e &aelig;qualibus de&longs;cendens, non ni&longs;i triginta &longs;ex interualla <lb/>&aelig;qualia percurrat; po&longs;ita aliunde acceleratione motus <lb/>&aelig;qualibus temporibus in ratione dupla, demon&longs;tratum<emph.end type="italics"/> &agrave; te <lb/>dicis <emph type="italics"/>nece&longs;&longs;e omnin&ograve; e&longs;&longs;e, vt idem corpus graue &longs;ex ii&longs;dem <lb/>temporibus de&longs;cendens in terualla non tantum triginta &longs;ex, <lb/>&longs;ed &longs;exaginta tria decurrat.<emph.end type="italics"/> Ver&ugrave;m hac in re non e&longs;t <lb/>immoiandum, neque exaggeranda e&longs;t exorbitatio, <lb/>qua facta progre&longs;&longs;io in ratione dupla, vtcumque initio <lb/>moderata &longs;it, &amp; progre&longs;&longs;ionem &longs;ecundum &longs;eriem nu&shy;<lb/>merorum imparium proxim&egrave; circum&longs;tat; <gap/> e&ograve; tamen <lb/>omneis metas probabilitatis pr&aelig;tergreditur, c&ugrave;m res <lb/>&longs;tatim pateat in ip&longs;o de ca&longs;u ex Luna exemplo. Ecce 
<pb pagenum="80"/>enim quia Galileus, &longs;upponendo e&longs;&longs;e &agrave; Luna in cen&shy;<lb/>trum terr&aelig; milliaria 196000. ratiocinatur globum <lb/>ferreum &egrave; Luna dimi&longs;&longs;um peruenturum ad centrum <lb/>Terr&aelig; intra horas 3. &amp; minuta 22. cum &longs;ecundis 4. <lb/>quatenus ex ob&longs;eruatione ab eo peracta decidit ini&shy;<lb/>tio, intra &longs;ecunda quinque, centum cubitis; ac perre&shy;<lb/>cturus e&longs;t deinceps iuxta progre&longs;&longs;ionem ab eo a&longs;&longs;i&shy;<lb/>gnatam: idcirc&ograve; tu illa milliaria diuidens in pedes <lb/>980000000 (quanquam Galileus non pedes v&longs;urpa&shy;<lb/>uit, &longs;ed cubitos, quorum numerus foret 588000000) <lb/>&amp; numerum reducens in pedum centena 9800000, <lb/>a&longs;&longs;umis 100 pedes (a&longs;&longs;ump&longs;it ille ex ob&longs;eruatione 100 <lb/>cubitos, qui continent pedes (166 2/3)) pro &longs;patio, quod <lb/>percurritur quinque &longs;ecundis, &longs;eu tempore vno, qua&shy;<lb/>lia &longs;unt duodecim in vno minuto, &amp; 24 in duobus mi&shy;<lb/>nutis: ac tum extendendo 24. h&aelig;c tempora, tribuis <lb/>primo 100, &longs;ecundo 200, tertio 400, quarto 800, at&shy;<lb/>que ita ingeminando, quov&longs;que vige&longs;imo quarto tri&shy;<lb/>buas 838860800: &amp; colligis po&longs;tea omnium &longs;um&shy;<lb/>mam 1677721500, numerum videlicet pedum, qui <lb/>percurruntur intra duo minuta. Et quia illi &longs;unt pedes <lb/>long&egrave; plures, qu&agrave;m in pr&aelig;dicto &longs;patio &agrave; Luna ad cen&shy;<lb/>trum teri&aelig; a&longs;&longs;ignentur, concludis fore, vt <emph type="italics"/>pr&aelig;dictus glo&shy;<lb/>bus in eo de&longs;cen&longs;u &agrave; Luna v&longs;que ad <expan abbr="centr&utilde;">centrum</expan> Terr&aelig;, duo prima <lb/>hor&aelig; minuta, &longs;iue trige&longs;imam vnius hor&aelig; partem non in&longs;u&shy;<lb/>meret:<emph.end type="italics"/> ac iubes me <emph type="italics"/>videre, qu&agrave;m dispar celeritatis ratio in&shy;<lb/>ter vtrumque calculum inueniatur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XLIIII. Ego autem &amp; video &longs;an&egrave;, &amp; quantum <lb/>a&longs;&longs;equor, debet globus ferreus cadere per te &agrave; Luna in <lb/>centrum aut vno minuto, &amp; quinquaginta &longs;eptem 
<pb pagenum="81"/>&longs;ecundis, quatenus v&longs;urpas pedes; aut minuto vno, &longs;e&shy;<lb/>cudis quinquaginta quatuor, quatenus videris debui&longs;&shy;<lb/>&longs;e v&longs;urpare cubitos. Verum neque video, neque a&longs;&longs;e&shy;<lb/>quor pernicitatem vllam tantam, qua decidens graue <lb/>tempore tam breui percurrat tam immane &longs;patium, <lb/>quale continere admittis ducenta milliarium, prope&shy;<lb/>modum millia. Cert&egrave;, c&ugrave;m attendo globum tormen&shy;<lb/>tarium &egrave; machina quapiam maiore explo&longs;um vertica&shy;<lb/>liter, vno circiter p&ograve;&longs;t minuto repetitam terram attin&shy;<lb/>gere, &amp; vix tamen, ex &longs;upputatis ob&longs;eruationibus variis, <lb/>pertigi&longs;&longs;e ad vnum milliare altitudinis, ex qua v&longs;que <lb/>recidens dimidium eius temporis, &longs;eu &longs;emi-minutum <lb/>in&longs;ump&longs;erit: (&longs;&aelig;pe enim &longs;&aelig;pi&ugrave;s ob&longs;eruauimus e&longs;&longs;e re&shy;<lb/>rum grauium &longs;ur&longs;um proiectarum de&longs;cen&longs;um &aelig;qui&shy;<lb/>temporaneum a&longs;cen&longs;ui) c&ugrave;m ad i&longs;tud, inquam, at&shy;<lb/>tendo, con&longs;ider&oacute;que &longs;imul globum per hoc milliare <lb/>decidere eadem illa velocitate, qua inciperet cadere &agrave; <lb/>Luna; a&longs;&longs;equor quidem euenturum, vt ex Luna deci&shy;<lb/>dens, &amp; iuxta progre&longs;&longs;ionem Arithmeticam numero&shy;<lb/>rum ab vnitate imparium incedens, decideret altero <lb/>&longs;emi-minuto milliaribus tribus, tertio quinque, &amp; <lb/>quarto &longs;eptem; ade&ograve; vt, &longs;ub finem &longs;ecundi minuti de&shy;<lb/>prehenderetur decidi&longs;&longs;e milliaribus &longs;exdecim, &longs;eu <lb/>iuxta Galileum, nouemdecim, cum vna quinta millia&shy;<lb/>ris parte: At quid-nam hoc e&longs;t ad milliarium ducenta <lb/>millia comparatum? Quanquam &amp; iuxta illam tuam, <lb/>Geometricamve rationem duplam, po&longs;&longs;et res prope <lb/>verum haberi, quod ad milliaria illa prima, ac minuta <lb/>duo prima attinet, &longs;i diceremus eundem globum de&shy;<lb/>cur&longs;urum primo &longs;emi-minuto milliare vnum, &longs;ecundo 
<pb pagenum="82"/>duo, tertio quatuor, quarto octo: ex quo futurum <lb/>vides, vt duobus minutis milliaria non decideret plu&longs;&shy;<lb/>quam quindecim; c&ugrave;m a<gap/>as mir&agrave; incoh&aelig;renti&acirc; de&shy;<lb/>ducatur, vt primo &longs;emi-minuto decidere velis globum <lb/>milliaribus &longs;ex cum fere triente; &longs;ecundo milliaribus <lb/>quadringentis, ac tribus, &amp; vna quinta milliaris parte, <lb/>tertio vicies quinquies mille octingentis quatuor, cum <lb/>dodrante; &amp; quarto totis milliarium myriadibus cem&shy;<lb/>tum &longs;extaginta quinque; ac in&longs;uper mille quingentis <lb/>&longs;eptem, cum vna quinta; totidem enim ex tua &longs;erie, ac <lb/>&longs;umma pedum colliguntur. Qu&aelig; admonere &longs;an&egrave; po&shy;<lb/>tui&longs;&longs;e videntur, qu&agrave;m incredibilem admitteres rem, <lb/>dum concluderes, &amp; ad marginem exprimeres <emph type="italics"/>fore, vt <lb/>globus ferreus &agrave; Lun&aelig; concauo ad centrum de&longs;cendens, &longs;er&shy;<lb/>uata temporibus &aelig;qualibus acceleratione in ratione dupla, in <lb/>toto de&longs;cen&longs;u duo vnius hor&aelig; minuta prima integre non in&shy;<lb/>&longs;umeret.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Tempore per primas parteis ob&longs;eruatione determinandos <lb/>pauca de cau&longs;&longs;a Phy&longs;ica, deque lap&longs;u circa eam admi&longs;&longs;o.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XLV. Videris deinde fidem liberare circa id, <lb/>quod facturum te receperas de tempore determinan&shy;<lb/>do, quo duo illa prim&aelig; partis percurruntur dimidia; <lb/>vt quo habito di&longs;tinct&egrave; deinde pr&aelig; i&longs;um tempus cog&shy;<lb/>no&longs;ceremus, quo decidens graue de&longs;ignatum &longs;patium <lb/>&longs;uo de&longs;cen&longs;u percurteret. Dicis autem prim&ograve;, G<emph type="italics"/>alileum <lb/>quidem id fidenter promittere, dum ait &longs;e iteratis &longs;&aelig;pi&ugrave;s ac <lb/>diligenter experient is ob&longs;erua&longs;&longs;e globum ferreum ex altitud ne <lb/>cubitorum centum decidentem quinque &longs;ecundis hor&aelig; minutis <lb/>totum illud &longs;patium decurri&longs;&longs;e: ver&ugrave;m, c&ugrave;m idem non min&ugrave;s<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="83"/><emph type="italics"/>audacter etiam affirmet &longs;e item eadem methodo expertum <lb/>e&longs;&longs;e spatia &ecedil;qualibus temporibus emen&longs;a eam inter &longs;e ratio&shy;<lb/>nem ob&longs;eruare, qu&aelig; inter numeros omneis impareis ab vni&shy;<lb/>tate continua &longs;erie procedenteis inuenitur; &amp; in hac tamen <lb/>po&longs;teriore ob&longs;eruatione vehementer errauerit, magnoper&egrave; <lb/>verendum e&longs;&longs;e, ne in priore quoque non min&ugrave;s hallucinatus <lb/>&longs;it.<emph.end type="italics"/> Dicis deinde, <emph type="italics"/>Satis non e&longs;&longs;e, &longs;i tempus habeatur, quo <lb/>prima qu&aelig;libet pars de&longs;ignati spatij tran&longs;mittitur, ni&longs;i tem&shy;<lb/>pus quoque cogno&longs;catur, quo pars &longs;equens priori &aelig;qualis, vel <lb/>du&aelig; medietates prim&ecedil; &longs;eor&longs;im decurruntur; quod tamen <lb/>exact&egrave; determinare,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>per quam difficile arbitror, ob <lb/>cau&longs;&longs;as iam &longs;&aelig;pi&ugrave;s adductas.<emph.end type="italics"/> Et qu&aelig;nam quidem fue&shy;<lb/>rint huiu&longs;modi cau&longs;&longs;&aelig; non commemini; &longs;ed interim <lb/>tamen candorem commendo, quo dicis Terti&ograve;, <emph type="italics"/>te qua&shy;<lb/>c&uacute;mque diligentia adhibita nihil habere potui&longs;&longs;e, in quo in&shy;<lb/>tellectus conquie&longs;ceret:<emph.end type="italics"/> ac author es; vt &longs;i aliquis &longs;e id <lb/>f&oelig;lici&ugrave;s a&longs;&longs;equi po&longs;&longs;e confidat, <emph type="italics"/>turrim &longs;atis excel&longs;am <lb/>eligat, puta<emph.end type="italics"/> 200 <emph type="italics"/>pedum; ac deinde aliam altitudinem dupl&ograve; <lb/>pr&aelig;cis&egrave; minorem, pedum videlicet centum; &amp; ex vtraque <lb/>altitudine, tempus de&longs;cen&longs;us exacti&szlig;im&egrave; inquirat; tum mino&shy;<lb/>re tempore, ex maiore &longs;ubducto, re&longs;iduum daturum tempus <lb/>de&longs;cen&longs;us per turris maioris centum pedes infimos: tempus <lb/>ver&ograve; illud minus, quo idem corpus ex &longs;ola centum pedum al&shy;<lb/>titudine de&longs;cendet, &ecedil;quale tempori futurum, quo ex maiori <lb/>quoque altitudine, per centum pedes &longs;uperiores de&longs;cenderit.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XLVI. Ad primum porr&ograve; quod attinet; videtur <lb/>&longs;an&egrave; non &longs;atis idonea refutatio experimenti, quod <lb/>ille te&longs;tatur &longs;e &longs;&aelig;pi&ugrave;s, ac diligenter peregi&longs;&longs;e, ni&longs;i te&longs;te&shy;<lb/>ris temetip&longs;um idem tenta&longs;&longs;e, peregi&longs;&longs;eque, ac fui&longs;&longs;e <lb/>rem &longs;ec&ugrave;s &agrave; te ob&longs;eruatam, fal&longs;itati&longs;que ade&ograve; con-
<pb pagenum="84"/>uictam. Quod enim e&longs;&longs;e verendum ais, ne halluci&shy;<lb/>natus fuerit, hoc &longs;atis profect&ograve; non e&longs;t; &amp; qu&ograve;d argu&shy;<lb/>mento e&longs;t tibi error vehemens, quem admi&longs;i&longs;&longs;e illum <lb/>ais, circa progre&longs;&longs;ionem iuxta &longs;eriem numerorum im&shy;<lb/>parium; declaratum iam ant&egrave; e&longs;t, vt ea quoque ip&longs;a in <lb/>re non fuerit erroris conuictus; im&ograve; &amp; &longs;uffragium <lb/>etiam tulerit c&ugrave;m ex aliis experimentis, tum etiam ex <lb/>tuo, hoc e&longs;t in Bilance peracto. Ad &longs;ecundum quod <lb/>&longs;pectat, determinauit ille, quo pr&aelig;cis&egrave; tempore &longs;ecun&shy;<lb/>da &longs;patij pars, ac dimidium prim&aelig;, &amp; qu&aelig;vis alia per&shy;<lb/>curreretur, ex a&longs;&longs;ignato tempore, quo pars prima de&shy;<lb/>curritur. O&longs;tendit nimirum ex &longs;uis principijs, <emph type="italics"/>Si &agrave; <lb/>lationis principio duo qu&aelig;libet spatia &longs;umantur, tempora <lb/>ip&longs;orum fore inter &longs;e, vt alterum eorum ad spatium medium <lb/>proportionale inter ip&longs;a.<emph.end type="italics"/> Ade&ograve; vt, &longs;i inter AB pri&shy;<lb/>mam partem, &amp; AC aggregatum prim&aelig; cum <lb/>
<figure id="fig21"></figure><lb/>&longs;ecunda inuenias mediam proportionalem AD, <lb/>tempus ca&longs;us per AB, ad tempus ca&longs;us per AC, <lb/>futurum &longs;it vt AB, ad AD. Nimir&ugrave;m id <lb/>con&longs;equitur ex eo, qu&ograve;d &longs;patia &longs;int inter &longs;e <lb/>in duplicata temporum ratione; &longs;eu vt quadra&shy;<lb/>ta temporum; qu&oacute;dque &longs;it per&longs;picuum ratio&shy;<lb/>nem &longs;patij AC ad &longs;patium AB e&longs;&longs;e duplam <lb/>rationis AC, ad AD, &longs;eu eandem, quam ha&shy;<lb/>bent quadrata AC, &amp; AD. Ex quo fiet, vt c&ugrave;m AB <lb/>&longs;upponas e&longs;&longs;e &longs;ex minutorum, AC compobetur mi&shy;<lb/>nutorum octo, &amp; 29. &longs;ecundorum proxim&egrave;; ac proin&shy;<lb/>de tempus per BC &longs;it minutorum duorum, &amp; viginti <lb/>nouem proxim&egrave; &longs;ecundorum. Eadem autem ratione <lb/>diui&longs;a bifariam prima parte in E, &amp; accepta AF media 
<pb pagenum="85"/>proportionali inter AB, &amp; AE, reperietur tempus <lb/>per primum dimidium AE minutorum 4, &amp; &longs;e cun&shy;<lb/>dorum 14 <gap/> ac relinquetur proinde tempus per po&longs;te&shy;<lb/>rius dimidium FB minuti 1, at &longs;ecundorum 45 Ad <lb/>Tertium nihil e&longs;t, quod dicam, quand&ograve; nihil determi&shy;<lb/>nas, &longs;ed prouocas <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> ad experimentum, quod fieri ab <lb/>alio exoptes. Ac videbatur quidem id <expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> abs <lb/>te pr&aelig;&longs;ertim ex&longs;pectandum, c&ugrave;m profitereris <emph type="italics"/>nouam <lb/>&longs;cientiam,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <emph type="italics"/>demon&longs;trationem, qua ratio, men&longs;ura, modus, <lb/>ac potentia accelerationis motus in naturali de&longs;cen&longs;u grauium <lb/>determinaretur:<emph.end type="italics"/> idque aduer&longs;us eam, quam <emph type="italics"/>excogitatam &agrave; <lb/>Galileo p&longs;eudo-&longs;cientiam<emph.end type="italics"/> appellitares; &longs;ed nolo tamen <lb/>hac in re e&longs;&longs;e importunus; addoque &longs;ol&ugrave;m, vbi id ex&shy;<lb/>perimentum peractum fuerit, &longs;ucce&longs;&longs;eritque, certum <lb/>me propemodum e&longs;&longs;e, ex ijs, qu&aelig; hactenus peregi ip&longs;i <lb/>vald&egrave; affinibus, elicitum exinde iri, quod opinionem <lb/>fulciar, non tuam, &longs;ed ex Galileo hactenus expre&longs;&longs;am. </s>
</p>

<p type="main">

<s>XLVII. Iam ad finem properans, <emph type="italics"/>omittere<emph.end type="italics"/> te dicis, <lb/><emph type="italics"/>qu&aelig; etiam de Motu accelerato examinari po&longs;&longs;ent, vt, qu&ecedil;, qua&shy;<lb/>li&longs;que &longs;it cau&longs;&longs;a accelerationis in naturali de&longs;cen&longs;u grauium: <lb/>cur corpora, &longs;altem, qu&aelig; eiu&longs;dem figur&aelig;, &amp; homogenea &longs;int, <lb/>cuiu&longs;cumque, &amp; quantumlibet in&ecedil;qualis ponderis illa fuerint, <lb/>deors&ugrave;m nihilomin&ugrave;s &ecedil;quali celeritate de&longs;cendant: ali&agrave;que <lb/>eiu&longs;mo li, qu&ecedil; tibi quidem in promptu &longs;int, &amp; alio loco, ac <lb/>tempore opportuni&ugrave;s forta&longs;&longs;e proferenda in publicum: &longs;ed in&shy;<lb/>terim h&ecedil;c pr&ecedil;libanda puta&longs;&longs;e, qu&ecedil; non mo &ograve; ad reuincendos<emph.end type="italics"/><lb/>G<emph type="italics"/>alilei errores opportuna, &longs;ed ad veram quoque, ac germa&shy;<lb/>nam accelerati motus naturam aperiendam nece&longs;&longs;aria vide&shy;<lb/>rentur.<emph.end type="italics"/> Quo rurs&ugrave;s loco, nihil e&longs;t, quod addam, neque <lb/>cur importun&egrave; rogem, quamobrem non cen&longs;ueris 
<pb pagenum="86"/><expan abbr="&longs;ubiiciend&utilde;">&longs;ubiiciendum</expan> aliquid e&longs;&longs;e de qu&aelig;&longs;tionibus illis Phy&longs;icis <lb/>ac duabus pr&aelig;&longs;ertim heic commemoratis; c&ugrave;m id fe&shy;<lb/>cerit maxim&egrave; &longs;perandum, qui titulus e&longs;t <emph type="italics"/>Phy&longs;ica demon&shy;<lb/>&longs;tratio<emph.end type="italics"/> pr&aelig;&longs;criptus. Scilicet tibi liberum fuit ex&longs;pecta&shy;<lb/>re tempus, quoddam opportunius; ac mihi &longs;an&egrave; op&shy;<lb/>pid&ograve; nimi&ugrave;m pro tua comitate tribui&longs;ti, c&ugrave;m faciens <lb/>editionis &longs;pem, id futurum inter&longs;erui&longs;ti, <emph type="italics"/>maxim&egrave;, &longs;i <lb/>cognoueris i&longs;ta viris eruditis, mihique imprimis minim&egrave; di&longs;&shy;<lb/>plicui&longs;&longs;e.<emph.end type="italics"/> Ac intelligo quidem non fui&longs;&longs;e cur tibi pla&shy;<lb/>cerent, qu&aelig; de ii&longs;dem qu&aelig;&longs;tionibus in priore mearum <lb/>illarum Epi&longs;tolarum commentus &longs;um, ac c&aelig;tera inter, <lb/>quod adnixus fui explicare Phy&longs;icam cau&longs;&longs;am, ob <lb/>quam cadens graue primo momento per vnam or&shy;<lb/>gyiam, cadit in &longs;ecundo per treis, in tertio per quin&shy;<lb/>que, &amp;c. Ver&ugrave;m ratio iam nulla &longs;ube&longs;t, quors&ugrave;m aut <lb/>quicquam repetam, aut obiectionem, &longs;i quampiam es <lb/>propo&longs;iturus pr&aelig;occupem; c&ugrave;m paratus aliunde &longs;im <lb/>&amp; manus dare, &amp; habere gratiam, quam maximam <lb/>voueo, meliora docenti. Agno&longs;co interim, me in&longs;igni <lb/>quadam incuria illa confcrip&longs;i&longs;&longs;e, qu&aelig; leguntur poti&longs;&shy;<lb/>&longs;im&ugrave;m &agrave; calce pagin&aelig; &longs;eptuage&longs;im&aelig; ad caput &longs;exage&shy;<lb/>&longs;im&aelig; terti&aelig;, vbi figuram explicans, quam ab initio h&ucirc;c <lb/>retuli, ip&longs;os velocitatis gradus &longs;ic feci ex pari cum par&shy;<lb/>tibus &longs;patij, vt per eo&longs;dem triangulos repr&aelig;&longs;entatos <lb/>a&longs;&longs;ump&longs;erim; c&ugrave;m debuerim poti&ugrave;s per ip&longs;as triangu&shy;<lb/>lorum veluti ba&longs;eis parallelas repr&aelig;&longs;entare. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XLVIII. Po&longs;trem&ograve; anacephal&aelig;o&longs;i concludens; <lb/><emph type="italics"/>Ex his enim,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>ni&longs;i vehementer fallor, manifest&egrave; iam <lb/>vides, &amp; euidenter agno&longs;cis, qu&agrave;m non rect&egrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus mo&shy;<lb/>tum &aelig;quabiliter acceleratum eum e&longs;&longs;e definierit, qui &aelig;qualibus<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="87"/><emph type="italics"/>temporibus, &aelig;qualia celeritatis augmenta acquirat: c&ugrave;m Sole <lb/>clarius iam tibi &longs;it, eumdem motum, &aelig;qualibus temporibus, non <lb/>&ecedil;qualia, &longs;ed maiora &longs;emper, ac maiora recipere celeritatis aug&shy;<lb/>menta, in continua ratione dupla. Vides item, &amp; pari eui&shy;<lb/>denti&acirc; per&longs;picis, non minus erra&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileum, c&ugrave;m &longs;patia <lb/>&ecedil;qualibus temporibus emen&longs;a, eam inter &longs;e rationem ob&shy;<lb/>&longs;eruare voluit, qu&aelig; inter numeros omnis imparis ab vnitate <lb/>procedenteis reperitur; c&ugrave;m eadem quoque spatia, clar&egrave; ac <lb/>manife<gap/> &egrave; ignoueris, &ecedil;qualibus temporibus, maiora &longs;emper <lb/>ac maiora percurri, in eadem continua ratione dupla. Vides <lb/>porr&ograve;, ac pen&egrave; palpas, qu&agrave;m vana, atque inanis &longs;it noua illa, <lb/>&amp; tantopere ab ip&longs;o<gap/>et auctore laudata, de Motu accelerato <lb/>p&longs;eudo &longs;cientia: c&ugrave;m non ni&longs;i fal&longs;is, atque erroneis principiis <lb/>innitatur; &amp; quam non immerit&ograve; ante annos duos mihi di&longs;&shy;<lb/>plicuerit, qu&ograve;d tu quoque ii&longs;dem illis principiis nounullam fi&shy;<lb/>dem adhiberes.<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>ertiora nunc habes, &amp; quibus intrepid&eacute; <lb/>a&longs;&longs;en&longs;um pr&ecedil;beas, re&longs;titutam &longs;cilicet motus accelerati defini&shy;<lb/>tionem &amp; ab iniu&longs;ta Galilei oppugnatione vindicatam. Ha&shy;<lb/>bes &amp; veram, german&agrave;mque in naturali de&longs;cen&longs;u grauium <lb/>accelerationis rationem, tam in temporibus, qu&agrave;m in &longs;patijs <lb/>&ecedil;qualibus con&longs;ideratam. Habes denique eam quoque ratio&shy;<lb/>nem, qu&ecedil; inter spatia &ecedil;qualibus temporibus emen&longs;a reperi&shy;<lb/>tur, indubitatis experientiis, certis, euidentib&uacute;&longs;que rationibus <lb/>demon&longs;tratam. Qu&ecedil; &longs;i, vt &longs;pero, tibi accepta, probataque fue&shy;<lb/>rint, non exiguum huius oper&ecedil; pretium me con&longs;ecutum e&longs;&longs;e <lb/>arbitrabor.<emph.end type="italics"/> Ad h&aelig;c ver&ograve; omnia, Optime virorum, <lb/>nihil regerere in animo e&longs;t: c&ugrave;m illa &longs;atis, &longs;uperque <lb/>&longs;int, qu&aelig; circa &longs;ingula edi&longs;&longs;erui. E&longs;t &longs;ol&ugrave;m, qu&ograve;d <lb/>gratias agam vberes, pro in&longs;igni illo affectu, quem <lb/>ante duos annos in me te&longs;tari dignatus es, quemque 
<pb pagenum="88"/>expre&longs;&longs;i&longs;ti nunc etiam, pretium collocans oper&aelig;, <lb/>quam meam &longs;pera&longs;ti comprobationem. Qu&ograve;d &longs;i <lb/>videaris &longs;pe excidi&longs;&longs;e, dum reprobantem poti&ugrave;s, qu&agrave;m <lb/>approbantem habes me: at non excidi&longs;ti profect&ograve;, <lb/>c&ugrave;m &amp; &longs;pera&longs;tia ffarite tui reuerent <lb/>amanti&longs;&longs;imum virum; &amp; me eum volui&longs;ti, vt interpre&shy;<lb/>tor, qui aliunde ius amiciti&aelig; &longs;eruans illibati&longs;&longs;imum, <lb/>tibi, in veritatis gratiam, non erube&longs;cerem repugnare. <lb/>Et qu&agrave;m, putas, &longs;&aelig;pe expetij po&longs;&longs;e tibi &longs;ub&longs;cribere, vt <lb/>foret non affectum magis, qu&agrave;m opinionum con&longs;pi&shy;<lb/>ratio; ver&ugrave;m ip&longs;emet iudex eris, vbi meas nugas per&shy;<lb/>volveris, an-non &longs;altem di&longs;&longs;en&longs;erim cum aliqua &longs;pecie <lb/>probabilitatis. Sic certe habe, fore me &longs;emper com&shy;<lb/>parati&longs;&longs;imum a&longs;&longs;entiendo, &longs;i quand&ograve; maior mihi ex <lb/>te &longs;imilitudo veri affulgeat, qui &longs;um interim, &longs;i quis <lb/>alius, comparati&longs;&longs;imus ob&longs;equendo. Vale, Pari&longs;ijs, <lb/>Eidib. Mart. M. DC. XLV. <lb/>
<figure id="fig22"></figure></s>
</p>
<pb pagenum="89"/>

<figure></figure>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>DE PROPORTIONE,<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>QVA GRAVIA DECIDENTIA<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>accelerantur.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>EPISTOLA SECVNDA.<emph.end type="center"/><lb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>EIDEM.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>QVOD non improb&acirc;ris, oprim&egrave; CASR&AElig;E, <lb/>mandari typis meam Re&longs;pon&longs;ionem, &longs;eu <lb/>qualecumque Iudicium de tua illa Demon&shy;<lb/>&longs;tratione, circa accelerationem grauium <lb/>decidentium, cuius autographum ad te mi&longs;i, &longs;i modo <lb/>Vindicias, quas intercedente eodem nobili Senatore, <lb/>&amp; amico &longs;ingulari, Franci&longs;co Luillerio, dedi&longs;ti ad me, <lb/>iuberem attexi: Ecce non alia conditione Typogra&shy;<lb/>pho annui, dum meam opellam exigeret, qu&agrave;m vt <lb/>tuam &longs;imul accipiens, tuo de&longs;iderio faceret &longs;atis. V&longs;us <lb/>&longs;um autem ea licentia, quam abs te factam memini, <lb/>committendi etiam Re&longs;pon&longs;ionem ad Epi&longs;tolam il&shy;<lb/>lam tuam, cuius aliquoties &agrave; te facta mentio; idque <lb/>tam in tuo, qu&agrave;m in meo contextu, pro tuo arbitratu, <lb/>variatis perpaucis: &amp; quod Vindicias attinet, omi-
<pb pagenum="90"/>natus &longs;um, vt pro tuo candore, tuaque &aelig;quitate, lici&shy;<lb/>tum cen&longs;eres Exceptione vti (Notis &longs;cilicet interpo&longs;itis, <lb/>quibus controuer&longs;ia fieret explicatior (ac tum inte&shy;<lb/>gram facere Lectori adiudicationem. C&ugrave;m cert&egrave;, qu&ograve;d <lb/>&longs;pectat ad me, tu&aelig; Demon&longs;trationis vim non per&shy;<lb/>&longs;enti&longs;cam, ac tu, tamet&longs;i iam agno&longs;cas id Experimen&shy;<lb/>tum, cui, vt fundamento, innixam fecoras, collabi, <lb/>con&longs;cribis tamen, peti&longs;que Vindicias, aiens <emph type="italics"/>te ignotam <lb/>mihi veritatem maiori iam luce illu&longs;tratam aperire, &amp; <lb/>quam qu&aelig;&longs;iui, optauique, ab errore vindicatam exhibere:<emph.end type="italics"/><lb/>incumbit &longs;an&egrave; nece&longs;&longs;itas, inquirendi quid illud &longs;it, <lb/>quod ob&longs;tet mihi tantoper&egrave;, ne tua Demon&longs;tratione <lb/>mouear; quove modo &longs;im ade&ograve; hebes, vt ne in tanta <lb/>quidem luce po&longs;itam &agrave; te veritatem videam. Quin&shy;<lb/>etiam, c&ugrave;m &agrave; capite ad calcem, quod aiunt, queraris, <lb/>&longs;upponere me extuis principiis, qu&aelig; ex illis non de&shy;<lb/>ducantur, ac affingere tibi qu&aelig;dam, qu&aelig; te imperiti&aelig; <lb/>coarguant; teneor vel ex hoc maxim&egrave; ad intertexen&shy;<lb/>dum velut Apologiam; vt c&ugrave;m nihil habeam veritate, <lb/>&longs;inceritat&eacute;que antiquius, ac nihil min&ugrave;s vol&uuml;erim, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>aut admittere quidpiam fal&longs;um, aut tibi quicquam <lb/>imponere; deuoueam, &longs;i quid tale mihi imprudenti <lb/>exciderit, aut &longs;altem declarem quid potuerit me ad id <lb/>efferendum mouere. Nam vides alioquin habitum <lb/>me iri mal&aelig; fidei, improbumque virum, qualem non <lb/>haberi (Deum immortalem) quantum magis mea <lb/>intere&longs;t, qu&agrave;m imperitum non reputari! Quanquam <lb/>ego &longs;an&egrave; long&egrave; &longs;emper abfui, vt imperitiam in te <lb/>cau&longs;arer, cuius magnam poti&ugrave;s peritiam, virtutem&shy;<lb/>que reuereor; &longs;ed animo &longs;ol&ugrave;m pr&aelig;concepi, fore, vt 
<pb pagenum="91"/>pro eo, quo te habui erga veritatem affectu, minim&egrave; <lb/>impatienter ferres, &longs;i in i&longs;ta tanta caligine rerum, di&shy;<lb/>cereris non in&longs;pexi&longs;&longs;e attent&egrave; &longs;atis aliquid, enuncians <lb/>videlicet ea, ex quibus qu&aelig;piam incommoda con&longs;e&shy;<lb/>qui deprehenderentur. No&longs;ti etiam, quantum &longs;ud&acirc;&shy;<lb/>rim, vt in&longs;inuatione lenire id po&longs;&longs;em; ac &longs;peciatim <lb/>quantum laboris inter c&aelig;tera &longs;u&longs;tinuerim, c&ugrave;m articu&shy;<lb/>lo xxiv. o&longs;tendenda tibi fuit fal&longs;itas tui illius Experi&shy;<lb/>menti. Quin-etiam tamet&longs;i in hi&longs;ce Vindiciis conti&shy;<lb/>nuo veluti in&longs;ultu dicas pa&longs;&longs;im <emph type="italics"/>me grauiter errare; pec&shy;<lb/>care, decipi, &longs;uppo&longs;itionibus tantum fal&longs;is vti; pr&aelig;occupato <lb/>animo, &amp; non intelligentem e&longs;&longs;e; non e&longs;&longs;e in buius controuer&shy;<lb/>&longs;i&aelig; ingre&longs;&longs;um penetralia; non peniti&ugrave;s dicta &agrave; te, ip&longs;amque <lb/>naturam rei inspexi&longs;&longs;e,<emph.end type="italics"/> &amp; qu&aelig; id genus &longs;imilia &longs;unt; om&shy;<lb/>nia tibi lubens condono, partim con&longs;cius me&aelig; imbe&shy;<lb/>cillitatis, partim contentus libertatem Lectoribus per&shy;<lb/>mittere, vt diiudicent quicquid id e&longs;t rei. Quod atti&shy;<lb/>net autem ad ea, qu&aelig; toties tibi &agrave; me affingi, impo&shy;<lb/>nique exaggeras, &aelig;quum e&longs;t profect&ograve;, vt eam inficias, <lb/>ac eam labem, qua &longs;entio me ad&longs;pergi, pro viribus <lb/>eluam. Facio ver&ograve; id etiam vel eo nomine maxim&egrave; <lb/>inuitus, qu&ograve;d ea mouenda iter&ugrave;m &longs;int, qu&aelig; di&longs;plicui&longs;&shy;<lb/>&longs;e tibi videntur; &longs;ed nece&longs;&longs;itatem ip&longs;e hanc feci&longs;ti, ni&longs;i <lb/>contendi&longs;ti, vt me proderem, non rudem quidem, ac <lb/>ineptum, quorum nominum non puderet me; &longs;ed pro&shy;<lb/>fligat&aelig; con&longs;cienti&aelig;, &amp; nullius candoris virum, qualis, <lb/>Deo propitio, neque &longs;im, neque vt habear, pati po&longs;&longs;im. <lb/>Sed ecce dem&ugrave;m tuas Vindicias, cum ne minimo qui&shy;<lb/>dem vllo &longs;en&longs;us, vocumque detrimento; vtcum que &longs;e&shy;<lb/>ponerem volens ho&longs;ce titulos, quibus me exornas, 
<pb pagenum="92"/>quo&longs;que non promereri me, quemadmodum &longs;entio, <lb/>&longs;ic ingenu&egrave; profiteor. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>VINDICI<emph.end type="italics"/>&AElig; <emph type="italics"/>DEM<emph.end type="italics"/>O<emph type="italics"/>NSTRATI<emph.end type="italics"/>O<emph type="italics"/>NIS<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>PHYSIC&AElig;.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>De Proportione, qua grauia decidentia accelerantur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Ad clari&szlig;imum Virum D. Petrum<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;endum Cathedra&shy;<lb/>dralis Eccle&longs;i&aelig; Dinien&longs;is Pr&aelig;po&longs;itum digni&szlig;imum.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vidi,<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>lari&szlig;ime Ga&longs;&longs;ende, ad eam Epi&longs;tolam, quam <lb/>de Motu accelerato ante paucas hebdomadas ad te direxi, <lb/>Respon&longs;ionem tuam, eamque accurat&egrave;, ac diligenter per&shy;<lb/>legi. In qua &longs;an&egrave; non po&longs;&longs;um non probare quam-maxim&egrave; <lb/>diligentiam, ac &longs;agacitatem tuam, in eius Experienti&aelig; exa&shy;<lb/>mine, qu&aelig; totius Epistol&aelig; fundamentum, &amp; occa&longs;io etiam <lb/>fuit: ea quippe f&oelig;licitate rem perfeci&longs;ti, vt merit&ograve; tibi gra&shy;<lb/>ti&aelig; habend&aelig; &longs;int, qu&ograve;d ea dem&ugrave;m per&longs;pexeris, ex quibus mul&shy;<lb/>t&ograve; certi&ugrave;s tota de motu accelerato controuer&longs;ia dirimatur. <lb/>Qua in re, c&ugrave;m partem mihi quoque nonnullam f&oelig;licitatis <lb/>huius facis, vt qui viam, ac methodum nouam ad illu&longs;tra&shy;<lb/>tionem tandi&ugrave; de&longs;iderat&aelig; veritatis certi&szlig;imam, clari&szlig;imam&shy;<lb/>que exhibuerim, id pro ingenita tibi humanitate, con&longs;ueta&shy;<lb/>que vrbanitate facis.<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>&aelig;ter&ugrave;m, c&ugrave;m in hoc pr&aelig;cipuo tu&aelig;, <lb/>ac me&aelig; Epistol&aelig; argumento &longs;olertiam tuam, atque indu&longs;triam <lb/>pro innata animi mei ingenuitate vehementer probem, &amp; <lb/>amic&egrave; deo&longs;culer, in c&aelig;teris tamen capitibus nec &agrave; me, nec <lb/>(opinor) &agrave; c&aelig;teris, obtinere poteris approbationem; in ijs <lb/>maxime, in quibus postr<gap/>ma parte Re&longs;pon&longs;ionis tu&aelig; ea <lb/>mihi affingis, qu&aelig; nec mea &longs;int, nec ex meis legitim&egrave; de&shy;<lb/>duci po&szlig;int: vt &longs;cilicet ex iis, tanquam datis, ab&longs;urdam de&shy;<lb/>cretorum meorum omnium pugnam, &amp; tanquam di&longs;&longs;en&longs;io-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="93"/><emph type="italics"/>nem, eamque inter &longs;e&longs;e di&longs;cordiam, contrarietatemque con&shy;<lb/>cludas, quam ne rudioribus quidem harum rerum tyronibus <lb/>obuceres; &amp; in iis tamentam pertinaci in&longs;tas indu&longs;tria, tan&shy;<lb/>taque vehementia depugnas, im&ograve; toties eadem multis pa&shy;<lb/>ginis, &amp; maiore tu&aelig; Epi&longs;tol&aelig; parte inculcas, vt apud min&ugrave;s <lb/>harum rerum peritos qui tuaplurim&ugrave;m authoritate mouebun&shy;<lb/>tur, videri po&szlig;im mortalium omnium imperiti&szlig;imus. Et <lb/>&longs;an&egrave;, &longs;i id iure faceres, &amp; ea dicerem, qu&aelig; mihi affingis, <lb/>aut eadem ex meis ceu verbis, ceu principiis legitima illatio&shy;<lb/>ne concluderes; haberes quidem pro mea ingenuitate confi&shy;<lb/>tenrem reum; &longs;ed &ecedil;terno quoque me &longs;ilentio addicerem, qui <lb/>etiam num hac &aelig;tate tam pueriliter balbutirem. Sed c&ugrave;m <lb/>euidens, persp<gap/>ctumque mihi &longs;it, nihil &agrave; me dictum, quod <lb/>&longs;ibi omni ex parte perfect &szlig;im&egrave; non coh&aelig;reat; patieris pro <lb/>tua humanitate, Vir prudenti&szlig;ime, vt qua potero breuitate <lb/>tibi prim&ugrave;m, ac deinde c&aelig;teris, in iis pr&ecedil;&longs;ertim rebus &longs;atis&shy;<lb/>faciam, qu&ecedil; minus &longs;ibi coh&ecedil;rere putaueris; vbi prim&ugrave;m pau&shy;<lb/>ca qu&aelig;dam etiam examinauero, qu&aelig; pro<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei defen&longs;ione <lb/>adducis.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>H&aelig;c tua e&longs;t Pr&aelig;fatio, ob quam dicendorum quic&shy;<lb/>quam pr&aelig;occupare nihil e&longs;t nece&longs;&longs;e; c&ugrave;m repetiturus <lb/>eadem omnia &longs;is. Quia ver&ograve; deinceps Articulos &longs;ingu&shy;<lb/>los Epi&longs;tol&aelig; me&aelig;, &longs;iue Re&longs;pon&longs;ionis, ad Demon&longs;tratio&shy;<lb/>nem tuam, numeris di&longs;er<gap/>tos percurris; age meipiamus <lb/>&agrave; primis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS II. III. IV. V. De Statu Controuer&longs;i&aelig;.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atque imprimis, c&ugrave;m initium Re&longs;pon&longs;ionis tu&aelig;, v&longs;que ad <lb/>numerum<emph.end type="italics"/> VI. <emph type="italics"/>in explicando Controuer&longs;i&aelig;<emph.end type="italics"/> S<emph type="italics"/>tatu pen&egrave; totum <lb/>occupetur, nihil adh&ugrave;c e&longs;t, in quo di&longs;&longs;entiamus.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="94"/>
<p type="main">

<s>Dicere vis &longs;an&egrave; circa explicandum vtriu&longs;que opi&shy;<lb/>nionis modum quatenus etiam opinionem, quam tu <lb/>defendis ita expo&longs;ui, vt ip&longs;e cam exponeres (tamet&longs;i <lb/>po&longs;te&agrave; me non ingre&longs;&longs;um in penetralia controuer&longs;i&aelig; <lb/>dicas) alioquin enim circa rem ip&longs;am planum e&longs;t, <lb/>quantum di&longs;&longs;entiamus; c&ugrave;m tu gradus velocitatis in <lb/>acceleratione grauium decidentium acqui&longs;it&aelig; habere <lb/>&longs;e velis vt tran&longs;acta &longs;patia, non vt tempora; ego vn&agrave; <lb/>cum Galileo &longs;e vt tran&longs;acta tempora, non ver&ograve; vt <lb/>&longs;patia habere opiner: ac tu defendas &longs;patia &aelig;qualibus <lb/>temporibus in dupla continu&ograve; ratione percurri; ego <lb/>&longs;patia decurri cen&longs;eam &aelig;qualibus temporibus iuxta <lb/>progre&longs;&longs;ionem numerorum imparium ab vnitate in&shy;<lb/>c&oelig;ptorum. Porr&ograve; quia ad illu&longs;trationem totius <lb/>controuer&longs;i&aelig; de&longs;iderari adh&ugrave;c videtur ratio illius Ti&shy;<lb/>tuli, quo fuit libellus &agrave; te in&longs;criptus, <emph type="italics"/>Phy&longs;ica Demonstra&shy;<lb/>tio, qua ratio, men&longs;ura, modus, ac potentia accelerationis mo&shy;<lb/>tus in naturali de&longs;cen&longs;u grauium determinantur, Aduer&longs;us <lb/>nuper excogitatam &agrave; Galileo<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei Florentino Philo&longs;opho, <lb/>ac Mathematico de eodem motu P&longs;eudo &longs;cientiam<emph.end type="italics"/> (&longs;iqui&shy;<lb/>dem non pauci tuo libro <emph type="italics"/>lege<emph.end type="italics"/> pellicto qu&aelig;&longs;ierunt ex me, <lb/>quamobrem tu illum Demon&longs;trationem indigita&longs;&longs;es, <lb/>quod non &longs;atis per&longs;picerent, qua forma con&longs;tare De&shy;<lb/>mon&longs;tratio po&longs;&longs;et) ide&ograve; videtur oper&aelig;-pretium rem <lb/>heic &longs;upplere; ac tant&ograve; magis, quant&ograve; iam etiam titu&shy;<lb/>lus e&longs;t tuus, <emph type="italics"/>Vindici&ecedil; Phy&longs;ic&ecedil; Demon&longs;trationis.<emph.end type="italics"/> Itaque, <lb/>vt Demon&longs;trationem, quantum quidem a&longs;&longs;equor, toto <lb/>ex opere eliciam, ea videtur huiu&longs;modi. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si in motu accelerato grauium decidentium velocitates <lb/>acqui&longs;it&ecedil; &longs;e habent, vt emen&longs;a &longs;patia, nece&longs;&longs;e e&longs;t spatia<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="95"/><emph type="italics"/>decurri temporibus &aelig;qualibus in ratione continu&ograve; dupla:<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atqui in motu accelerato grauium decidentium velocitates <lb/>acqui&longs;it&ecedil; &longs;e habent vt emen&longs;a spatia:<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur in motu accelerato grauium decidentium nece&longs;&longs;e e&longs;t <lb/>spatia decurri &aelig;qualibus temporibus in ratione continu&ograve; du&shy;<lb/>pla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Propo&longs;itionis con&longs;equutio probatur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Diui&longs;o &longs;patio in quotcumque &aelig;qualeis parteis lubuerit, &longs;i <lb/>in fine prim&aelig; partis vnus velocitatis gradus acqui&longs;itus &longs;it, in <lb/>fine &longs;ecundi acqui&longs;iti &longs;int duo, in fine tertij tres, &amp; ita dein&shy;<lb/>ceps; oportet tempus, quo percurritur &longs;ecunda pars, &aelig;quale e&longs;&longs;e <lb/>tempori, quo percurritur dimidium inferius prim&aelig; partis, <lb/>qu&ograve;d velocitas per illam acqui&longs;ita &longs;it dupla velocitatis acqui&shy;<lb/>&longs;it&aelig; per hoc, vti &amp; spatium duplum e&longs;t; ac deinde tempus, <lb/>quo percurruntur tertia, &amp; quarta (tempus, inquam, aliun&shy;<lb/>de &aelig;quale tempori, quo &longs;igillatim percurrerentur triens, <lb/>&amp; quadrans infimi eiu&longs;dem prim&aelig; partis) e&longs;&longs;e &longs;imiliter <lb/>&aelig;quale, qu&ograve;d vt ambarum &longs;patium duplum e&longs;t &longs;patij &longs;ecun&shy;<lb/>d&aelig;, ita dupla velocitas acqui&longs;ita per illas &longs;it: &amp; iter&ugrave;m tem&shy;<lb/>pus, quo percurruntur quinta, &longs;exta, &longs;eptima, octaua, pari <lb/>ratione e&longs;&longs;e &aelig;quale, quod vt &longs;patium illarum iunctim spatij <lb/>&longs;ecund&aelig;, &amp; terti&aelig; e&longs;t duplum, &longs;ic dupla velocitas &longs;it; atque ita <lb/>de c&aelig;teris:<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur, &longs;i in motu accelerato grauium decidentium veloci&shy;<lb/>tates acqui&longs;it&aelig; &longs;e habent vt emen&longs;a &longs;patia; nece&longs;&longs;e e&longs;t spatia <lb/>decurri temporibus &aelig;qualibus in ratione continu&ograve; dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>A&longs;&longs;umptio autem ita probatur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Con&longs;tat experientia clara, facili, &amp; indubitata, &longs;i globus <lb/>quilibet a&longs;&longs;umatur, &amp; Bilanx ita &longs;uspendatut, vt lance al&shy;<lb/>tera &longs;u&longs;tentata cum impo&longs;ito tanto pondere, quantum ip&longs;ius<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="96"/><emph type="italics"/>globi e&longs;t (quantumque e&longs;t, &longs;atis vt cum globo in altera lance <lb/>per a&euml;rem libera impo&longs;ito &aelig;quilibrium faciat) globus dein&shy;<lb/>ceps dimittatur in ip&longs;am lancem liberam: fore, vt dimi&longs;&longs;us <lb/>ex &longs;u&aelig; vnius diametri altitudine globus attollat &longs;uo impetu <lb/>non mod&ograve; lancem &longs;u&longs;tentatam cum &aelig;qualibrij pondere, &longs;ed <lb/>vnum pondus pr&aelig;tere&agrave;, &longs;uo itidem ponderi &aelig;quale, pr&aelig;cis&egrave;: <lb/>&amp; dimi&longs;&longs;us ex duarum diametrorum altitudine, duo attollat <lb/>pondera, hoc e&longs;t duplum &longs;ui ponderis pr&aelig;cis&egrave;, &amp; ex trium <lb/>altitudine, treis, &longs;eu triplum, &amp;c.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur, c&ugrave;m tanta &longs;it velocitas cuiu&longs;que rei, quantus impe&shy;<lb/>tus, im&ograve; impetus velocitas &longs;it; habent &longs;e velocitates in motu <lb/>accelerato grauium decidentium acqui&longs;it&aelig; vt emen&longs;a &longs;pa&shy;<lb/>tia.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Confirmatur A&longs;&longs;umptio aduer&longs;us Galileum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quia<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus fals&ograve; definit motum &aelig;quabiliter accelera&shy;<lb/>tum illum, qui &agrave; quiete recedens &aelig;qualibus temporibus &aelig;qua&shy;<lb/>lia celeritatis momenta acquirit; &amp; paralogi&longs;tic&egrave; probat mo&shy;<lb/>tum &aelig;quabiliter acceleratum non e&longs;&longs;e eum, qui &aelig;qualibus &longs;pa&shy;<lb/>tiis &aelig;qualia celeritatis augmenta acquirit (quand&ograve; id arguit <lb/>ex eo, quod totum, &amp; pars eodem, aut &aelig;quali tempore per&shy;<lb/>currerentur: c&ugrave;m tamen con&longs;tet dimidium tempore breuiore <lb/>percurri, qu&agrave;m duplum) ac tum gratis &longs;ibi po&longs;tulat concedi <lb/>gradus velocitatis eiu&longs;dem mobilis &longs;uper diuer&longs;as planorum <lb/>inclinationes acqui&longs;itos tunc e&longs;&longs;e &aelig;qualeis, c&ugrave;m eorumdem pla&shy;<lb/>norum eleuationes ponuntur &aelig;quales<gap/> tum ad id probandum <lb/>fals&ograve; a&longs;&longs;umit globum filo nunc longiore, nunc breuiore &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;um, &amp; ex eadem altitudine per in&aelig;qualeis arcus vibratum, <lb/>a&longs;&longs;urgere &longs;emper ad eandem altitudinem.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ac talis quidem formari pote&longs;t, vt mihi videtur, <lb/>tua Demon&longs;tratio, quantum, vt dixi, elicitur ex operis 
<pb pagenum="97"/>tui totius contextu; cuius &amp; h&aelig;c pote&longs;t e&longs;&longs;e qua&longs;i Sum&shy;<lb/>ma; ordine licet retrogrado, ob analy&longs;in, qua fuit re&shy;<lb/>texendus. Videlicet initium facis ab A&longs;&longs;umptionis <lb/>Confirmatione, dum prima parte operisin refutando <lb/>Galileo es totus; pro&longs;equeris deinde probando ean&shy;<lb/>dem A&longs;&longs;umptionem tuo Experimento, dum ip&longs;um <lb/>copios&egrave; deducis, &amp; exaggeras; ae tandem probas, vt <lb/>con&longs;equens Propo&longs;itionis deducatur ex po&longs;ito ante&shy;<lb/>cedente, dum &longs;tabilire fus&egrave; conaris illam &longs;patiorum <lb/>Rationem duplam; qu&aelig; etiam Conclu&longs;io e&longs;t De&shy;<lb/>mon&longs;trationis. Nihil ver&ograve; nece&longs;&longs;e heic e&longs;t adnotare <lb/>quemadmodum non mod&ograve; A&longs;&longs;umptio &longs;it fal&longs;a; &longs;ed <lb/>etiam Propo&longs;itionis con&longs;equutio &longs;it nulla: c&ugrave;m hoc &longs;it <lb/>totius controuer&longs;i&aelig; opus. Itaque hac luce pr&aelig;mi&longs;&longs;a, <lb/>&amp; tuum contextum, vt in&longs;equamur, initium facia&shy;<lb/>mus ab ip&longs;a A&longs;&longs;umptionis confirmatione. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS VI. VII. VIII. De Motus <lb/>&aelig;quabiliter accelerari Definitione.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At numero<emph.end type="italics"/> VI. <emph type="italics"/>iam reprehendis prim&ugrave;m, qu&ograve;d a&szlig;igna&shy;<lb/>tam &agrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo motus accelerati definitionem min&ugrave;s probem; <lb/>tum qu&ograve;d eam quoque rationem, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> idem<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus vulg&ograve; <lb/>receptam accelerati motus definitionem ab&longs;urditatis arguit, <lb/>paralogi&longs;mum e&longs;&longs;e contendam. Jdeoque numero<emph.end type="italics"/> VII. G<emph type="italics"/>a&shy;<lb/>lilei definitionem inde numeris omnibus perfectam e&longs;&longs;e conclu&shy;<lb/>dis, qu&ograve;d e&agrave; &longs;eruat&acirc; rect&egrave; vniformis acceleratio intelligatur. <lb/>At imprimis istud non reprehendo; &longs;ed qu&ograve;d &longs;uam illam <lb/>definitionem nouam nec &longs;ufficienter, nec ea, qua par e&longs;&longs;et, <lb/>ratione confirmauerit.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ni&longs;i tu illud reprehendis; non videbaris ergo dicere 
<pb pagenum="98"/><emph type="italics"/>debere fui&longs;&longs;e ab eo fal&longs;am accelerati motus definitionem <lb/>institutam.<emph.end type="italics"/> Qu&ograve;d fueris autem cau&longs;atus ip&longs;um <emph type="italics"/>&longs;uam <lb/>illam Definitionem experientia certa, ac euidenti non con&shy;<lb/>firma&longs;&longs;e;<emph.end type="italics"/> agno&longs;ce qu&aelig;&longs;o tu-ne certiore, ac euiden&shy;<lb/>tiore <emph type="italics"/>tuam<emph.end type="italics"/> confirm&acirc;ris. <emph type="italics"/>Tuam,<emph.end type="italics"/> inquam; namlicet eam <lb/>&longs;emper e&longs;&longs;e repetas <emph type="italics"/>vulg&ograve; receptam communemque;<emph.end type="italics"/> ec&shy;<lb/>qui <expan abbr="n&atilde;">nam</expan> tamen illi &longs;unt, qui eodem t<gap/><expan abbr="&utilde;">um</expan> modo definiunt? <lb/>Galileus cert&egrave; eam non vt receptam, communemque <lb/>impugnauit, &longs;ed vt eam, qu&aelig; po&longs;&longs;et fort&egrave; ab aliquo ex&shy;<lb/>cogitari. Verumtamen id obiter. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Deinde, non min&ugrave;s rect&egrave; aliter quoque vniformis accele&shy;<lb/>ratio haberi pote&longs;t, vt &longs;tatim con&longs;tabit: Satis-ne igitur Gali&shy;<lb/>lei definitio inde perfecta concluditur, qu&ograve;d e&agrave; &longs;eruat&acirc; vnifor&shy;<lb/>mis acceleratio habeatur?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ita profect&ograve;, &longs;i per eam con&longs;tet, quid &longs;it motum <lb/>accelerari, &amp; accelerari &aelig;quabiliter; neque id vulgari, <lb/>&longs;iue poti&ugrave;s tua, de qua dicis mox con&longs;titurum, perinde <lb/>pr&aelig;&longs;tetur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vt autem probes,<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig23"></figure><lb/><emph type="italics"/>qu&agrave;m rect&egrave; iuxta Galilei <lb/>mentem, acceleratio illa <lb/>motus habeatur, iu&shy;<lb/>bes concipere duas li&shy;<lb/>neas<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> AC, <lb/><emph type="italics"/>angulum con&longs;tituentes in<emph.end type="italics"/><lb/>A, <emph type="italics"/>&amp; tertiam<emph.end type="italics"/> VX <emph type="italics"/>per <lb/>anguli apicem<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/><expan abbr="ince-dent&etilde;">ince&shy;<lb/>dentem</expan>, &amp; c&ugrave;m prioribus <lb/>duabus angulos vtrim&shy;<lb/>que &aelig;qualeis con&longs;tituentem: hanc, &longs;eruat&acirc; &longs;emper eadem<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="99"/><emph type="italics"/>angulorum &aelig;qualitate, ita fluentem, ac de&longs;cenden&shy;<lb/>tem concipi postulas, vt etiam intelligamus partem inter <lb/>lineas<emph.end type="italics"/> AB, AC, <emph type="italics"/>interceptam continu&ograve; ea ratione augeri, <lb/>vt notatis in<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>partibus &aelig;qualibus<emph.end type="italics"/> AE, EG, <lb/>GI, IL, <emph type="italics"/>&longs;emper interceptarum parallelarum incrementa <lb/>haberi &aelig;qualia aduertamus. Nempe vt<emph.end type="italics"/> AG <emph type="italics"/>dupla est <lb/>ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AE, <emph type="italics"/>&longs;ic<emph.end type="italics"/> GF <emph type="italics"/>dupla est ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> ED: <emph type="italics"/>&amp; eadem ratione<emph.end type="italics"/><lb/>IH <emph type="italics"/>eiu&longs;dem<emph.end type="italics"/> ED <emph type="italics"/>e&longs;t tripla, &amp;<emph.end type="italics"/> LK <emph type="italics"/>quadrupla, atque <lb/>ita deinceps. Ex quibus ita concludis:<emph.end type="italics"/> Quare a&longs;&longs;umptis <lb/>partibus &aelig;qualibus temporis per parteis &aelig;qualeis line&aelig; <lb/>AC repr&aelig;&longs;entatis, notum e&longs;t momenta, &longs;eu incremen&shy;<lb/>ta velocitatis per parallelas repr&aelig;&longs;entat&aelig; &aelig;qualia ac&shy;<lb/>quiri &longs;ub huiu&longs;modi partibus. <emph type="italics"/>H&aelig;c &longs;an&egrave; vera &longs;unt; <lb/>&longs;ed recordare veri&szlig;im&egrave; quoque &agrave; te dictum numero<emph.end type="italics"/> IV. <emph type="italics"/>pun&shy;<lb/>ctum<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/>po&longs;&longs;e non tantum pro initio temporis haberi, &longs;ed etiam <lb/>pro initio spatij, &amp; (vt item addis) pro initio velocitatis.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Recordor; &longs;ed adnoto &longs;imul habui&longs;&longs;e me punctum <lb/>A, pro initio temporis quidem &aelig;quabiliter &longs;luentis, <lb/>prout comparatur ad lineam AC (aut AB) in parteis <lb/>&aelig;qualeis diui&longs;am; pro initio ver&ograve; &longs;patij in longum de&shy;<lb/>currendi, prout comparatur ad aream AKL in trian&shy;<lb/>gulos &aelig;qualeis di&longs;tinctam; ac pro initio velocitatis <lb/>continenter acquirend&aelig;, prout comparatur cum linea <lb/>parteis &aelig;qualeis continu&ograve; ad&longs;ci&longs;cente, quov&longs;que c&oelig;&shy;<lb/>pta &agrave; puncto A, euadat KL. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vt igitur punctum<emph.end type="italics"/> A, <emph type="italics"/>nunc habes pro initio temporis, <lb/>&amp; parteis &aelig;qualeis<emph.end type="italics"/> AE, EG, GI, IL, <emph type="italics"/>pro partibus <lb/>&aelig;qualibus temporis; concipe etiam vici&szlig;im idem punctum<emph.end type="italics"/> A <lb/><emph type="italics"/>initium e&longs;&longs;e &longs;patij, cuius parteis &aelig;qualeis &aelig;qualia item &longs;eg&shy;<lb/>menta<emph.end type="italics"/> AE, EG, GI, IL, <emph type="italics"/>de&longs;ignent. Quo po&longs;ito, tam<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="100"/><emph type="italics"/>notum erit, qu&agrave;m ante&agrave; momenta, &longs;eu incrementa velocitatis <lb/>per parallelas<emph.end type="italics"/> ED, GE, IH <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> LK <emph type="italics"/>repr&aelig;&verbar;entat&aelig;. &aelig;qualia <lb/>&longs;ub huiu&longs;modi partibus acquiri. C&ugrave;m igitur in vtraque <lb/>hypothe&longs;i eadem omnin&ograve; velocitatis acceleratio habeatur, cur <lb/>prior &agrave; te constituta perfectam omnibus numeris<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei de&shy;<lb/>finitionem o&longs;tendat; vulgatam autem defi utionem po&longs;terior <lb/>hypothe&longs;is pari ratione perfectam non euincat?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Cau&longs;&longs;am in&longs;inuaui tum mox, tum verbis illis, qu&aelig; <lb/>pr&aelig;mi&longs;eram, <emph type="italics"/>Quippe memini&longs;&longs;e, aut poti&ugrave;s adnota&longs;&longs;e dili&shy;<lb/>genter oportet agi heic de motu &aelig;quabiliter accelerato, &longs;iue <lb/>cuius celeritas continenter, vniformiterque incre&longs;cat, neque <lb/>vllum &longs;it momentum con&longs;equentis temporis, in quo motus non <lb/>&longs;it velocior, qu&agrave;m in quouis antecedente, &amp; in quo non eadem <lb/>ratione ip&longs;a velocitas augeatur.<emph.end type="italics"/> Nempe memini <emph type="italics"/>Tempo&shy;<lb/>ris,<emph.end type="italics"/> ob rationem po&longs;te&agrave; deductam, vbi tu prim&ugrave;m de <lb/>eo egi&longs;ti, admonendo fui&longs;&longs;e originem mali, qu&ograve;d in <lb/>definitione vulgari, &longs;eu tua nulla e&longs;&longs;et facta <expan abbr="m&etilde;tio">mentio</expan> tem&shy;<lb/>poris, &longs;ine quo tamen neque celeritas, neque accele&shy;<lb/>ratio (&amp; maxim&egrave; quidem vniformis) intelligi po&longs;&longs;it. <lb/>Obieci illeic, <emph type="italics"/>Si velocitas attendatur &longs;ol&ugrave;m penes &longs;patia, <lb/>debere &longs;emper id mobile, quod decem percurrerit &longs;tadia, dici <lb/>moueri celeriter, &amp; &longs;emper id, quod vnicum percurrerit, tar&shy;<lb/>d&egrave;, cum contingere tamen po&szlig;it, vt quod percurrit vnicum, <lb/>moueatur decupl&ograve; veloci&ugrave;s, qu&agrave;m illud, quod percurrit decem.<emph.end type="italics"/><lb/>Addo heic &longs;ol&ugrave;m; &longs;i AC &longs;it &longs;patium, &amp; mobile di&longs;ce&shy;<lb/>dens ab A acceleretur v&longs;que ad E per parteis integri <lb/>minuti; &amp; motu non interrupto accelerari pergat ab <lb/>E in G, &longs;ed per parteis integr&aelig; hor&aelig;; ac rurs&ugrave;s motu <lb/>non interrupto accelerari pergat &agrave; G in I, &longs;ed per par&shy;<lb/>teis integri &longs;ecundi; rur&longs;u&longs;que etiam non interrupto 
<pb pagenum="101"/>motu, accelerari pergat ab I, in L, &longs;ed per parteis in&shy;<lb/>tegri die<gap/>: qu&aelig;&longs;o, dices-ne huiu&longs;modi accelerationem <lb/>e&longs;&longs;e vn formem? Et ecce ea tamen futura e&longs;t continens; <lb/>ac ip&longs;i gradus velocitatis repr&aelig;&longs;entati iuxta te paralle&shy;<lb/>lis ED, GF, IH, LK, cum interceptis omnibus, ha&shy;<lb/>bituri &longs;unt inter &longs;e, eandem rationem, quam ip&longs;&aelig; par&shy;<lb/>tes &longs;pati, repr&aelig; entat&aelig; iuxta te partibus line&aelig; AC. <lb/>Qu&ograve;d &longs;i id reputes ab&longs;urdum; ab&longs;urdum quoque vi&shy;<lb/>deri debet metiri accelerationem, ac vniformem po&shy;<lb/>ti&longs;&longs;im&ugrave;m, penes &longs;patium, non penes tempus: atque <lb/>idcirc&ograve; lineam AC comparatam ad eas parallelas pro <lb/>velocitatibus habitas, non pro tempore, &longs;ed pro &longs;patio <lb/>habere. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Enim ver&ograve;, vt expre&longs;&longs;i&ugrave;s dicam quamobrem line&aelig; <lb/>DE, FG, &amp; parallel&aelig; c&aelig;ter&aelig; accipi non po&longs;&longs;int pro <lb/>gradibus velocitatis, &longs;i partes line&aelig; AC accipiantur pro <lb/>&longs;patij, non pro temporis partibus, ac &longs;imul in&longs;inuem <lb/>quid di&longs;criminis circa repr&aelig;&longs;entationem per eandem <lb/>figuram, inter vtramque hypothe&longs;in &longs;it, rem ecce <lb/>paucis ita deduco. Si DE &longs;it velocitatis gradus, qui per <lb/>additamenta continua &agrave; puncto A &longs;ecundum trian&shy;<lb/>gulum ADC, acqui&longs;itus &longs;it, dum mobile AE percur&shy;<lb/>rit; qu&aelig;ro qu&icirc; euadat hic gradus, vbi deinceps mobi&shy;<lb/>le pergendo decurrit EG? An per<gap/>i&longs;&longs;e illum dicemus? <lb/>Non &longs;ane: quoniam alioquin mobili perueniente ex <lb/>A in G non reperiretur acqui&longs;itus in G, ni&longs;i vnus velo&shy;<lb/>citatis gradus; quatenus etiam per te, &longs;eu ex vulgari de&shy;<lb/>finitione, additamenta ex E in G &aelig;qualia &longs;unt addita&shy;<lb/>mentis ex A in E, nec pote&longs;t proinde ab v&longs;que E ac&shy;<lb/>qui&longs;itus e&longs;&longs;e, ni&longs;i gradus vnus, v. c. FP &aelig;qualis ip&longs;i DE 
<pb pagenum="102"/>acqui&longs;ito ab v&longs;que A. Et quamvis tu &longs;is inferi&ugrave;s di&shy;<lb/>cturus velocitatem acqui&longs;itam ex E in G duplam e&longs;&longs;e <lb/>acqui&longs;it&aelig; in E (nempe dum &longs;tatuis primum gradum <lb/>acquiri &agrave; &longs;olo medio ip&longs;ius AE) &amp; &longs;ic velle debeas <lb/>gradum acqui&longs;itum in E, &longs;eu DE perire; quoniam re&shy;<lb/>periri in G, ni&longs;i duos gradus non vis: c&ugrave;m &longs;i acqui&longs;itus <lb/>in E remaneret, futuri e&longs;&longs;ent tres: vide nihilomin&ugrave;s <lb/>quid hoc loco &longs;equatur. Nam &longs;i pereunte gradu DE, <lb/>duo gradus, quos vis reperiri in G, vt puta FP, &amp; <lb/>PG, acquirendi &longs;int per &longs;olum &longs;patium EG, factis vi&shy;<lb/>delicet augmentis &longs;ecundum triangulum, qui ducta <lb/>linea ex E in F &longs;it EFG, nece&longs;&longs;e e&longs;t, accelerationis <lb/>&aelig;quabilitas interrumpatur pror&longs;us in E; &amp; c&ugrave;m ibi <lb/>acceleratio ad &longs;uum redierit principium, non &longs;it dein&shy;<lb/>ceps futura tanta, quanta fuerit in E, ni&longs;i in medio <lb/>&longs;patij EG. Itaque gradus velocitatis DE acqui&longs;itus <lb/>ex A in E non perit, &longs;ed manet; &amp; cum mobile pro&shy;<lb/>inde peruenit ad G, talis gradus euadit PG, ac illi ad&shy;<lb/>iunctus reperitur FP acqui&longs;itus interim per augmen&shy;<lb/>ta facta &longs;ecundum triangulum DFP. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Qu&aelig;ro deinde, an gradus velocitatis DE manens, <lb/>dum mobile percurrit EG, otio&longs;us &longs;it, an aliquid agat? <lb/>Non dices &longs;an&egrave; otio&longs;um e&longs;&longs;e; alioquin enim mobile <lb/>tempore nihilo breuiore perueniret ex E in G, qu&agrave;m <lb/>ex A in E, vt put&agrave; tran&longs;latum &aelig;quali &longs;ol&ugrave;m velocita&shy;<lb/>te. Igitur agit aliquid. Requiro, quantum? hoc e&longs;t, <lb/>Si concipiamus mobile, po&longs;tqu&agrave;m peruenit ad E, non <lb/>accipere amplius vlla augmenta, qualia acquiri dixi&shy;<lb/>mus &longs;ecundum triangulum DFP, &longs;ed moueri &longs;ol&ugrave;m <lb/>&aelig;quabiliter velocitate acqui&longs;ita DE: requiro quanto 
<pb pagenum="103"/>tempore mobile &longs;it peruenturum ad G? An dices <lb/>&longs;ol&ugrave;m quanto tempore peruenerit ex A in E? Atqui, <lb/>vt faceret, oporteret velocitatem non totam permane&shy;<lb/>re, &longs;ed &longs;en&longs;im deminur, vt &longs;i deminutio fieret &longs;ecun&shy;<lb/>dum triangulum DPE: quippe hoc &longs;ol&ugrave;m modo <lb/>tempus po&longs;&longs;et &aelig;quale fieri, dum nimirum velocitas &longs;ie <lb/>decre&longs;ceret ad v&longs;que P, vt ab v&longs;que A reciprot&egrave; incre&shy;<lb/>ui&longs;&longs;et. Quo ca&longs;u neque mobile &aelig;quabiliter moue&shy;<lb/>retur; neque peruenienti in G &longs;upere&longs;&longs;et ampli&ugrave;s vlla <lb/>velocitas: neque proinde, &longs;i velocitate hac decre&longs;cente <lb/>intelligamus acquiri velocitatem &longs;ecundum triangu&shy;<lb/>lum DFP, acqui&longs;ita erit in G velocitas alia, qu&agrave;m FP <lb/>ip&longs;ius DE &aelig;qualis, non dupla. Igitur mobile percur&shy;<lb/>rens EG velocitate &longs;ola DE percurreret ip&longs;um tem&shy;<lb/>pore breuiore, qu&agrave;m percurri&longs;&longs;et AE. Quanto igitur? <lb/>Omnin&ograve; dimidio. Siquidem c&ugrave;m velocitas DE non <lb/>foret deminuta, &longs;ed mobili perueniente ad G, reperi&shy;<lb/>retur adh&ugrave;c integra, vt puta effecta PG, ide&ograve; vim <lb/>&longs;uam exprimeret &longs;ecundum totum quadrangulum <lb/>DG, hoc e&longs;t &longs;ecundum duos triangulos triangulo <lb/>ADE &longs;igillatim &aelig;qualeis; &longs;icque velocitas bis illud po&longs;&shy;<lb/>&longs;et &longs;ecundum quadrangulum DG, quod po&longs;&longs;et &longs;emel <lb/><expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="triangul&utilde;">triangulum</expan> ADE: atque ade&ograve; mobile perueni&shy;<lb/>ret dupl&ograve; citius (quod e&longs;t dimidium temporis) ex E in <lb/>G velocitate DE manente eadem, quam ex A in E, <lb/>velocitate eadem DE incre&longs;cente &agrave; nihilo &longs;ui. Atque <lb/>ex hoc e&longs;t, quare adnotem, gradum, qui acquiritur, &amp; <lb/>gradum, qui manet, e&longs;&longs;e in&aelig;qualeis; ac manentem di&shy;<lb/>ci po&longs;&longs;e dupl&ograve; maiorem, quaten&ugrave;s e&longs;t dupl&ograve; poten&shy;<lb/>tior, &longs;eu duplo forti&ugrave;s ampli&uacute;&longs;que agens. </s>
</p>
<pb pagenum="104"/>
<p type="main">

<s>Intelligamus iam, dum mobile percutrit EG, &amp; <lb/>velocitas DE manens promouetur &longs;ecundum qua&shy;<lb/>drangulum DG, quov&longs;que euadat PG, nouum in&shy;<lb/>terim velocitatis gradum acquiri &longs;ecundum triangu&shy;<lb/>lum DFP, quov&longs;que euadat FP: nece&longs;&longs;e e&longs;t prors&ugrave;s <lb/>ob nouam velocitatem additam percurri EG tempore. <lb/>breuiore, qu&agrave;m &longs;it dimidium temporis, quo decur&longs;um. <lb/>fuerit AE. Quanto-nam ergo? San&egrave;triente. Nam vt <lb/>velocitas &longs;ecundum quadrangulum DG, dupla ve&shy;<lb/>locitatis &longs;ecundum triangulum ADE diminuit tem&shy;<lb/>pus ad dimidium; ita velocitas &longs;ecundum trapezion <lb/>DFGE, triplum eiu&longs;dem trianguli, diminuit ad v&longs;&shy;<lb/>que trientem: Ade&ograve; vt, &longs;i tempus, quo decur&longs;um <lb/>fuerit AE, &longs;upponatur, vt &agrave; te fit, minutorum v. c. &longs;ex, <lb/>tempus, quo decurretur EG, futurum &longs;it minutorum <lb/>duorum. C&aelig;ter&ugrave;m pr&aelig;ter iam obiecta alibi incom&shy;<lb/>moda, tum illud quoque heinc &longs;equitur, Qu&ograve;d &longs;i <lb/>EG &longs;ecunda pars &longs;patij percurratur triente eius tem&shy;<lb/>poris, quo decur&longs;a fuerit prima AE, futurum &longs;it, vt <lb/>tempore &longs;ecundo percurrantur partes non mod&ograve; &longs;e&shy;<lb/>cunda, &longs;ed etiam tertia, quarta, quinta, &longs;exta, &longs;eptima, <lb/>&amp; pen&egrave; octaua; quand&ograve; qua ratione &longs;ecundum &longs;pa&shy;<lb/>tium percurritur triente, eadem tertium percurretur <lb/>quinta eiu&longs;dem temporis parte; quartum &longs;eptima, <lb/>quintum nona, &longs;extum vndecima, &longs;eptimum decima&shy;<lb/>tertia, octauum quintadecima, &amp; h&aelig;c fragmenta &longs;i&shy;<lb/>m&ugrave;l iuncta vnum integrum proxim&egrave; conficient. <lb/>Hoc autem fal&longs;um qu dem e&longs;t, &amp; tu ip&longs;e long&egrave; abes, <lb/>vt fatearis &longs;ed vides tamen, vt fuerit ex ea po&longs;itione <lb/>deductam, qua vis parteis line&aelig; AC e&longs;&longs;e parteis &longs;patij, 
<pb pagenum="105"/>&amp; parallelas DE, FG e&longs;&longs;e gradus velocitatis. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Vides ergo quantum repugnet po&longs;itio huiu&longs;modi; <lb/>ac peruidere &longs;imul potes, quantum inter&longs;it di&longs;eriminis <lb/>inter hypothe&longs;in vtramque. Nam in ea quidem, <lb/>quam &longs;equor, c&ugrave;m partes line&aelig; AC, fiant partes <lb/>temporis, linea DE optim&egrave; repr&aelig;&longs;entat velocitatem <lb/>aqui&longs;itam in fi<gap/>e primi, &amp; &longs;imul triangulum ADE op&shy;<lb/>tim&egrave; repr&aelig;&longs;entat vnum &longs;patium, dum ea acquiritur, <lb/>tran&longs;actum: FG ver&ograve; optim&egrave; repr&aelig;&longs;entat velocita&shy;<lb/>tem acqui&longs;itam in fine &longs;ecundi; &amp; &longs;imul trapezion <lb/>DFGE optim&egrave; repr&aelig;&longs;entat tribus triangulis tria &longs;pa&shy;<lb/>tia peracta, quorum vnum debeatur gradui FP, prout <lb/>interim acquifito, &amp; alij duo gradui PG, prout per&shy;<lb/>&longs;eueranti ab v&longs;que puncto E. At in ea, quam tu &longs;e&shy;<lb/>queris, neque habes, qu&ograve; referas tempus, cuius etiam <lb/>tua definitio non meminit<gap/> neque c&ugrave;m plures &longs;patij <lb/>partes &aelig;quali tempore percurrantur, illarum di&longs;tin&shy;<lb/>ctionem habes, vt ad eas referas gradus in&aelig;qualeis ve&shy;<lb/>locitatis. Addo autem, qu&aelig;dam pr&aelig;clar&egrave; ex mea <lb/>hypothe&longs;i intelligi, quibus nihil &longs;imile ex tua. Veluti <lb/>Prim&ograve;, Quemadmodum omnes velocitatis gradus <lb/>&longs;emel acqui&longs;iti inuariati maneant, &amp; &longs;ingulis tempo&shy;<lb/>ribus &aelig;quipolleant con&longs;tanter duobus gradibus, hoc <lb/>e&longs;t duobus &longs;patijs &aelig;qualibus primo percurrendis &longs;uf&shy;<lb/>ficiant; vt de&longs;ignatur continua &longs;erie quadrangulo&shy;<lb/>rum &aelig;qualium, DG, PI, QL, itemque FQ, <lb/>RM, &amp;c. Deinde, Quemadmodum primo tempore <lb/>vnicum &longs;patium percurratur, quatenus vnicus e&longs;t gra&shy;<lb/>dus, qui acquiritur, &amp; nullus interim, qui permaneat: <lb/>In &longs;ecundo autem &longs;int tria, quorum vnum quidem per 
<pb pagenum="106"/>recens acqui&longs;itum percurratur, &amp; alij duo per primum <lb/>per&longs;euerantem: In tertio quinque, quorum vnum per <lb/>tunc acqui&longs;itum, &amp; ex alijs quatuor, duo per primum, <lb/>duo per &longs;ecundum per&longs;eueranteis: In quarto &longs;eptem, <lb/>quorum vnum itidem per tunc acqui&longs;itum, &amp; ex alijs, <lb/>duo per primum, duo per &longs;ecundum, duo per tertium <lb/>per&longs;eueranteis, atque ita de c&aelig;teris. Ad h&aelig;c, Quem&shy;<lb/>admodum proinde &aelig;qualibus temporibus &aelig;qualia <lb/>fiant additamenta, &longs;eu &aelig;quales gradus velocitatis ac&shy;<lb/>quirantur, &amp; interim tamen decur&longs;us &longs;patiorum &longs;ecun&shy;<lb/>dum &longs;eriem numerorum ab vnitate inc&oelig;ptorum <lb/>fiat. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Adde qu&ograve;d ad vniformen motus accelerationem minim&egrave; <lb/>nece&longs;&longs;arium e&longs;t, vt acqui&longs;ita &aelig;qualibus temporibus velocitatis <lb/>incrementa &aelig;qualia &longs;int (vt pa&szlig;im &longs;upponere videris) &longs;ed <lb/>&longs;atis e&longs;t, &longs;i continu&ograve; maiora in quacumque ratione<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>eome&shy;<lb/>trica acquirantur: c&ugrave;m notum &longs;it omnibus progre&szlig;iones <lb/>Geometricas non min&ugrave;s vniformeis e&longs;&longs;e, qu&agrave;m Arithmeticas. <lb/>Ex quibus plan&egrave; efficitur, definitionem accelerati motus <lb/>quamc&uacute;mque inde veram, perfectamque non probari, qu&ograve;d <lb/>ea ratione concepta &longs;it, qua vniformis acceleratio exprima&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Id, quod dicis videri me &longs;upponere, reuer&acirc; &longs;uppo&shy;<lb/>no: &amp; quod ais <emph type="italics"/>notum omnibus progre&szlig;iones Geometricas <lb/>non min&ugrave;s e&longs;&longs;e vniformeis, qu&agrave;m Arithmeticas,<emph.end type="italics"/> mihi &longs;al&shy;<lb/>tem notum non e&longs;t (<emph type="italics"/>qualemcumque me habiturus &longs;is<emph.end type="italics"/>) vt <lb/>neque capio id, quod ais, <emph type="italics"/>ad vniformem motus acceleratio&shy;<lb/>nem &longs;atis e&longs;&longs;e, &longs;i incrementa velocitatis continu&ograve; maiora in <lb/>quacumque ratione Geometrica acquirantur.<emph.end type="italics"/> Sed nempe <lb/>videris tu mihi <emph type="italics"/>vniformitatem<emph.end type="italics"/> cum <emph type="italics"/>conformitate<emph.end type="italics"/> confun-
<pb pagenum="107"/>dere; &amp; quia videtur <emph type="italics"/>conformitas<emph.end type="italics"/> idem &longs;onare, quod <lb/><emph type="italics"/>proportio,<emph.end type="italics"/> confundere quoque cum <emph type="italics"/>proportione vnifor&shy;<lb/>mitatem:<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m videatur tamen <emph type="italics"/>Vniformitas<emph.end type="italics"/> relatio e&longs;&longs;e <lb/>identitatis, ob vnum, eundemque tenorem, in vna, <lb/>atque eademre; <emph type="italics"/>Proportio<emph.end type="italics"/> autem e&longs;&longs;e poti&ugrave;s &longs;imilitu&shy;<lb/>dinis relatio, qu&aelig; in rebus alioquin diuer&longs;is, &longs;iue di&longs;&longs;i&shy;<lb/>tis reperiatur. Ex hoc quippe e&longs;t, cur dicatur inter <lb/>fontem, &amp; radicem, non <emph type="italics"/>vniformitas,<emph.end type="italics"/> &longs;ed <emph type="italics"/>proportio<emph.end type="italics"/> e&longs;&shy;<lb/>&longs;e: &amp; in colore pennarum cycni, non <emph type="italics"/>proportio,<emph.end type="italics"/> &longs;ed <lb/><emph type="italics"/>vniformitas:<emph.end type="italics"/> ac eodem ex capite e&longs;t, cur in progre&longs;&longs;io&shy;<lb/>ne Geometrica rationem vnius ad qu&agrave;tuor, quatuor ad <lb/>&longs;exdecim, &longs;exdecim ad &longs;exaginta quatuor, dicamus <lb/>e&longs;&longs;e <emph type="italics"/>proportionem,<emph.end type="italics"/> non ver&ograve; vniformitatem; &amp; in pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;ione Arithmetica vnius duorum, trium, quatuor, <lb/>vel duorum, quatuor, &longs;ex, octo; vel trium &longs;ex, nouem, <lb/>duodecim, &amp;c. <emph type="italics"/>vniformitatem<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e, &amp; non <emph type="italics"/>proportionem<emph.end type="italics"/><lb/>dicamus. Heinc igitur e&longs;t, quors&ugrave;m videar non iniu&shy;<lb/>ri&acirc; &longs;upponere accelerationem motus, vt <emph type="italics"/>vniformis,<emph.end type="italics"/> &longs;eu <lb/>&aelig;quabilis &longs;it, debere Arithmetica progre&longs;&longs;ione ince&shy;<lb/>dere, &amp; ea quidem &longs;ecundum impareis ab vnitate nu&shy;<lb/>meros, put&agrave; vnum, tria, quinque, &longs;eptem, &amp;c. a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pta; c&ugrave;m tu, licet Geometricarum &longs;im plici&longs;&longs;imam, du&shy;<lb/>plam nempe, elegeris reperire in ea vniformitatem, <lb/>&longs;eu &aelig;quabilitatem non po&longs;&longs;is: &amp;, &longs;i reperire velis ali&shy;<lb/>quam, Arithmeticam v&longs;urpare cogaris, eam nempe, <lb/>qu&aelig; &longs;ecundum vnitates e&longs;t, veluti dum ais gradus ve&shy;<lb/>locitatis &longs;ic acquiri, vt &longs;int in fine primi &longs;patij vnus, in <lb/>&longs;ine &longs;ecundi duo, in fine tertij tres, &amp;c. Quamobrem <lb/>autem dicas definitionem, de qua agitur, <emph type="italics"/>veram, per&shy;<lb/>fectamque non probari, qu&ograve;d ea ratione concepta &longs;it, qua<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="108"/><emph type="italics"/>vniformis acceleratio exprimatur:<emph.end type="italics"/> non video quors&ugrave;m <lb/>re&longs;pexeris; c&ugrave;m videam heic agi de motu, cuius vni&shy;<lb/>formis &longs;it acceleratio. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed ex his porr&ograve; etiam vides, qu&agrave;m non rect&egrave; vulgatam <lb/>accelerati motus definitionem inde numero<emph.end type="italics"/> VIII. <emph type="italics"/>reprehen&shy;<lb/>das, qu&ograve;d ea ratione concepta &longs;it, qua vniformis acceleratio <lb/>non exprimatur. Mod&ograve; enim vtdisti puncto<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/>pro initio <lb/>&longs;patij con&longs;tituto, cuius partes &aelig;quales &aelig;qualibus &longs;egmentis<emph.end type="italics"/><lb/>EG, GI, IL <emph type="italics"/>de&longs;ignentur, non tantum recti vniformem <lb/>quampiam, &longs;ed eandem plan&egrave; velocitatis accelerationem ha&shy;<lb/>beri: vt iam ampli&ugrave;s inquirere tibi non liceat, quomodo ex <lb/>vulgata motus accelerati definitione, qua<emph.end type="italics"/> is dicitur, qui <lb/>&aelig;qualibus &longs;patijs &aelig;qualia velocitatis augmenta acqui&shy;<lb/>rat, <emph type="italics"/>motum concipere liceat &aelig;quabiliter acceleratum. Iam <lb/>enim habes concipi pror&longs;us eodem modo, quo tu illum con-<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig24"></figure><lb/><emph type="italics"/>cipis, atque exprimis ex data<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&shy;<lb/>lilei definitione. Nam qu&ograve;d eodem <lb/>numero<emph.end type="italics"/> VIII. <emph type="italics"/>de&longs;cripto nouo trian&shy;<lb/>gulo<emph.end type="italics"/> APB <emph type="italics"/>accelerationis augmen&shy;<lb/>tum minoribus triangulis inter pa&shy;<lb/>rallelas<emph.end type="italics"/> CL, DM, EO, <emph type="italics"/>&amp;c. <lb/>con&longs;titutis metiendum putas, non <lb/>rect&egrave; id facis. Vt enim velocitas <lb/>acqui&longs;ita per &longs;patium<emph.end type="italics"/> AC <emph type="italics"/>de&longs;igna&shy;<lb/>tur per lineam<emph.end type="italics"/> CL, <emph type="italics"/>velocitas ac&shy;<lb/>qui&longs;ita in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>exprimitur linea<emph.end type="italics"/><lb/>DN: <emph type="italics"/>&amp; velocitas acqui&longs;ita in<emph.end type="italics"/> E, <lb/><emph type="italics"/>repr&aelig;&longs;entatur linea<emph.end type="italics"/> EQ, <emph type="italics"/>&amp; ita <lb/>de c&aelig;teris. Cur enim celeritatis <lb/>augmenta hoc loco triangulis, in &longs;uperiore autem figura<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="109"/><emph type="italics"/>lineis metienda edicis? Constat autem lineas<emph.end type="italics"/> CL, ND, <lb/>EQ, <emph type="italics"/>&amp;c. vniformi augmento accre&longs;cere, &amp; e&longs;&longs;e, vt<emph.end type="italics"/> AC <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>CL, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> DN, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> EQ, <emph type="italics"/>&amp;c. Non <lb/>rect&egrave; igitur cen&longs;es augmentum velocitatis vniforme e&longs;&longs;e non <lb/>po&longs;&longs;e, &longs;i spatijs &aelig;qualibus cre&longs;cat &aelig;qualiter, &amp; tota illa noui <lb/>istius trianguli difformis &longs;tructura sponte corruit.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Heic idem dicendum, quod &amp; paul&ograve; ant&egrave;, quate&shy;<lb/>nus parteis line&aelig; AB contendis habendas pro parti&shy;<lb/>bus &longs;patij, qu&aelig; comparentur cum parallelis habitis <lb/>pro gradibus velocitatis, nulla habita temporis ratio&shy;<lb/>ne. Quod autem qu&aelig;ris, <emph type="italics"/>Cur hoc loco celeritatis aug&shy;<lb/>menta triangulis in &longs;uperiore autem figura lineis metienda <lb/>edixerim?<emph.end type="italics"/> Cau&longs;&longs;am ex eo potes intelligere, qu&ograve;d c&ugrave;m <lb/>tu duos gradus NM, &amp; MD, v. c. &aelig;qualeis facias, <lb/>qua&longs;i acqui&longs;itos ex L, &amp; C, &longs;ecundum duos triangulos <lb/>LNM, &amp; CMD (tamet&longs;i in&aelig;quales &longs;int, &amp; MD ex <lb/>LC manente factus, duobus &aelig;quiualeat) ide&ograve; quem <lb/>defectum exprimere non licuit line&acirc; ND, exprimere <lb/>placuerit trapezio LD. Nimir&ugrave;m, c&ugrave;m velocitas <lb/>ND creetur partim ex LC, promota in MD &longs;ecun&shy;<lb/>dum quadrangulum, partim ex additamentis ip&longs;i fa&shy;<lb/>ctis &longs;ecundum triangulum LNM; tu ex velocitate hac <lb/>detrahis integrum triangulum LMC: &longs;icque ex tri&shy;<lb/>bus &longs;uper&longs;unt tantum partes velocitatis du&aelig;, quas vt <lb/>&longs;imul iunct is repr&aelig;&longs;entarem, triangulum &agrave; te factum <lb/><expan abbr="vacu&utilde;">vacuum</expan> &longs;upplcui, tran&longs;lato LNM in MCL: c&oacute;po&longs;itoque <lb/>inde quadrangulo, locum ip&longs;um trianguli tran&longs;lati re&shy;<lb/>liqui inanem. Fandem autem ob cau&longs;&longs;am relicti &longs;unt <lb/>duo trianguli manes ad ordinem tertium tres ad quar&shy;<lb/>tum, &amp;c. Exindeque e&longs;t, cur <emph type="italics"/>difformis<emph.end type="italics"/> quidem, &longs;ed 
<pb pagenum="110"/>iuxta te tamen con&longs;titutus triangulus &longs;it; neque pro&shy;<lb/>pterea cius &longs;tructura, quatenus e&longs;t tuis decretis confor&shy;<lb/>mis, &longs;ponte corruat. Addam-ne, c&ugrave;m line&acirc; AC <lb/>b<gap/>cta in S, duct&aacute;que line&acirc; SL contendas ip&longs;e ex <lb/>deductis articulo XXXV, &amp; &longs;equentibus progre&longs;&longs;ionem <lb/>tuam illam duplum incipere ab S, &amp; mobile tam cit&ograve; <lb/>peruenire ex C in D, qu&agrave;m ex S in C, &longs;icque ob <lb/>duplum &longs;patium velocitatem acqui&longs;itam in D e&longs;&longs;e du&shy;<lb/>plam velocitatis acqui&longs;it&aelig; in C, atque ade&ograve; e&longs;&longs;e ad il&shy;<lb/>lam vt lineam DN ad lineam CL: addam-ne in&shy;<lb/>quam, &amp; triangulum &longs;ieri exinde adhuc deformius, <lb/>&amp; comparationem hanc tuam peruerti, c&ugrave;m ade&ograve; <lb/>fal&longs;um &longs;it dicere, vt SC, ad CL, ita SD ad DN? An&shy;<lb/>non vel ex hoc capite agno&longs;cere potes, a&longs;&longs;umptis li&shy;<lb/>neis CL, DN, &amp; parallelis c&aelig;teris pro incrementis <lb/>velocitatis, non licere vniformitatem, &aelig;quabilitatem&shy;<lb/>ve accelerationis tueri? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS IX. X. XI. XII. De Paralogi&longs;mo, qui <lb/>Galileo Definitionem &longs;puriam impugnanti <lb/>obiicitur.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Po&longs;tqu&agrave;m autem<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei definitionem confirmare, &amp; <lb/>communem aliorum de&longs;truere conatus es, aggrederis numero <lb/>x. eam rationem, qua idem Galileus communiorem motus <lb/>vniformiter accelerati definitionem ab&longs;urditatis arguit, &agrave; <lb/>paralogi&longs;mo excu&longs;are: &longs;ed fru&longs;tra huius cau&longs;&longs;&aelig; pairocinium <lb/>&longs;u&longs;cipis, c&ugrave;m nec eam obtinere, nec &longs;atis plau&longs;ibiliter eam de&shy;<lb/>fendere po&szlig;is. H&aelig;c porr&ograve; e&longs;t<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei ratio.<emph.end type="italics"/> Si accelera&shy;<lb/>tio motus in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;qualibus &longs;patiis, <lb/>&aelig;qualia &longs;umeret velocitatis incrementa, e&longs;&longs;ent velo-
<pb pagenum="111"/>citates inter &longs;e, vt emen&longs;a &longs;patia: at quoties velocitates <lb/>inter &longs;e &longs;unt, vt emen&longs;a &longs;patia, debent nece&longs;&longs;ari&ograve; ea <lb/>&longs;patia aut eodem, aut &aelig;quali tempore percurri. Si igi&shy;<lb/>tur velocitas acqui&longs;ita per totam AC, eam rationem <lb/>habeat ad velocitatem acqui&longs;itam per AB, <lb/>
<figure id="fig25"></figure><lb/>quam &longs;patium AC, ad &longs;patium AB, nece&longs;&longs;e e&longs;t, <lb/>vt totum &longs;patium AC eodem, aut &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore decurratur, quo &longs;patium AB ab&longs;oluitur. <lb/>Impo&longs;&longs;ibile e&longs;t autem, vt corpus de&longs;cendens per <lb/>AC, eodem, aut &aelig;quali tempore percurrat to&shy;<lb/>tam AC, quo percurrit partem eius AB, ni&longs;i mo&shy;<lb/>tus fiat in in&longs;tanti. Tam impo&longs;&longs;ibile e&longs;t igitur, <lb/>vt velocitates in de&longs;cen&longs;u grauium inter &longs;e &longs;int, vt <lb/>emen&longs;a &longs;patia, qu&agrave;m impo&longs;&longs;ibile e&longs;t motum illum fie&shy;<lb/>ri in in&longs;tanti. <emph type="italics"/>Hanc ego rationem Paralogi&longs;mum dico, tu <lb/>contendis e&longs;&longs;e veram Demon&longs;trationem. Vitium ego tan&shy;<lb/>quam intelligenti breui&ugrave;s fort&egrave; indicaui: at pr&aelig;occupato cer&shy;<lb/>t&egrave; aliunde animo, non &longs;ufficienter illud detexi. Exacti&ugrave;s igi&shy;<lb/>tur (vt po&longs;tulas) &longs;ingulas huius Ratiocinationis propo&longs;itiones <lb/>hoc loco perpendemus. Prima h&ecedil;c e&longs;t,<emph.end type="italics"/> Si acceleratio motus <lb/>in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;qualibus &longs;patiis &aelig;qualia &longs;umeret <lb/>velocitatis incrementa, e&longs;&longs;ent velocitates inter &longs;e, vt <lb/>emen&longs;a &longs;patia. <emph type="italics"/>Nunc age, quis huius propo&longs;itionis &longs;en&longs;us <lb/>e&longs;&longs;e videtur? Duplicem enim patitur, &amp; quidem vald&egrave; di&shy;<lb/>uer&longs;um, quorum alter verus, alter fal&longs;us &longs;it; &amp; ni&longs;i po&longs;teriore <lb/>hoc &longs;en&longs;u illam po&longs;t<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileum v&longs;urpes, concludis omnin&ograve; ni&shy;<lb/>hil. Prior &longs;en&longs;us i&longs;te e&longs;t, Si acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u <lb/>grauium &aelig;qualibus spatiis &aelig;qualia &longs;umat velocitatis augmen&shy;<lb/>ta; nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt h&aelig;c eadem augmenta quibu&longs;libet spatij <lb/>partibus acqui&longs;ita eandem inter &longs;erationem ob&longs;eruent, qu&agrave;m<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="112"/><emph type="italics"/>emen&longs;a &longs;patia, &amp; hic &longs;en&longs;us verus ac nece&longs;&longs;arius e&longs;t. Si <lb/>enim intriangulo &aelig;qualia spatia de&longs;ignentur<emph.end type="italics"/> AD, DE, EF, <lb/><emph type="italics"/>&amp;c. &amp; in<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>acqui&longs;itus &longs;upponatur vnus<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig26"></figure><lb/><emph type="italics"/>gradus, &amp; in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>duo, &amp; tres in<emph.end type="italics"/> F, <emph type="italics"/>manife&longs;tum <lb/>e&longs;t duos gradus, ad quos acceleratio perueni&longs;&longs;e <lb/>ponitur in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e ad vnum gradum acqui&longs;i&shy;<lb/>tum in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>vt &longs;patium<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>ad spatium<emph.end type="italics"/> AD; <lb/><emph type="italics"/>&amp; &longs;imiliter gradus treis, qui in<emph.end type="italics"/> F <emph type="italics"/>&longs;upponun&shy;<lb/>tur terminare celeritatis augmentum, e&longs;&longs;e ad <lb/>gradum vnum ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>vel ad duos ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> E, <lb/><emph type="italics"/>vt<emph.end type="italics"/> AF, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>vel<emph.end type="italics"/> AE. <emph type="italics"/>Et hoc quidem <lb/>&longs;en&longs;u, &longs;i primam illam<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei v&longs;urpares, vera omnin&ograve; e&longs;&longs;et, <lb/>ac nece&longs;&longs;aria, &longs;ed A&longs;&longs;umptio, qu&aelig; &longs;ub&longs;umitur, fal&longs;a e&longs;&longs;et at&shy;<lb/>que impo&szlig;ibilis; nempe h&aelig;c.<emph.end type="italics"/> At quoties velocitates inter <lb/>&longs;e &longs;unt vt emen&longs;a &longs;patia (<emph type="italics"/>in &longs;en&longs;u proxim&egrave; a&szlig;ignato<emph.end type="italics"/>) de&shy;<lb/>bent nece&longs;&longs;ari&ograve; ea &longs;patia aut eodem, aut &aelig;quali tem&shy;<lb/>pore percurri: <emph type="italics"/>Sicque iam hac ex parte<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei licet ratio&shy;<lb/>cinatio corruit. Sed alius item e&longs;&longs;e pote&longs;t prim&aelig; illius Propo&shy;<lb/>&longs;itionis &longs;en&longs;us, vt &longs;eilicet quoties acceleratio velocitatis in de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;u grauium &aelig;qualibus &longs;patiis &aelig;qualia incrementa acquirit, <lb/>integr&aelig; velocitates &longs;ecundum &longs;e totas, &amp; qua&longs;libet &longs;ui parteis <lb/>analogas aecept&aelig;, &amp; con&longs;iderata, &amp; non tantum acqui&longs;it&aelig; <lb/>partibus &longs;patii &aelig;qualibus incrementa, eam ab initio ad finem <lb/>inter &longs;e rationem ob&longs;eruent, quam emen&longs;a &longs;patia. Qui &longs;en&shy;<lb/>&longs;us &agrave; priore long&egrave; diuer&longs;us est, &amp; &agrave; te non intenditur mod&ograve;; <lb/>&longs;ed di&longs;tinct&egrave; quoque eodem numero x. exprimitur. Ais enim.<emph.end type="italics"/><lb/>Rem cert&egrave; in hunc modum concipio. Intelligatur <lb/>AC, diui&longs;a in duodecim parteis &aelig;qualeis, ac proinde <lb/>eius dimidium AB, &longs;eu ip&longs;i &aelig;qualeis DE in <gap/>x; &longs;int&shy;<lb/>que prim&ugrave;m duo mobilia, quorum vnum de&longs;cendat 
<pb pagenum="113"/>ex A, ver&longs;us C, eodem momento, quo aliud ex D, <lb/>ver&longs;us E; notum e&longs;t, &longs;i vtrumque quidem fer&shy;<lb/>
<figure id="fig27"></figure><lb/>retur non accelerato, &longs;ed &aelig;quabili motu, <lb/>euenturum e&longs;&longs;e, vt velocitate illius ex&longs;i&longs;tente <lb/>dupla ad velocitatem i&longs;tius, illud perueniret <lb/>in C, eodem momento, quo i&longs;tud in E; <lb/>quoniam &longs;patium ab illo &longs;uperatum foret <lb/>vbique ad &longs;patium ab i&longs;to &longs;uperatum, du&shy;<lb/>plum; hoc e&longs;t, forent ab illo &longs;uperat&aelig; du&aelig; <lb/>partes, c&ugrave;m ab i&longs;to vna: ab illo quatuor, c&ugrave;m ab hoc <lb/>du&aelig;, &amp;c. quatenus &longs;patia &longs;e haberent vbique, vt velo&shy;<lb/>citates; hoc e&longs;t, velocitas per totam AC, e&longs;&longs;et vbique <lb/>dupla velocitatis per totam DE. At ver&ograve;, quoniam <lb/>heic agitur de motu non &aelig;quabili, &longs;ed continenter <lb/>accelerato; ita di&longs;cedant rurs&ugrave;s mobilia eodem tem&shy;<lb/>pore, vnum ab A, aliud &agrave; D, vt &longs;uccre&longs;centibus conti&shy;<lb/>nu&ograve; velocitatis gradibus, illud perueniendo in C, ac&shy;<lb/>qui&longs;ierit duodecim, hoc perueniendo in E, &longs;ex: <emph type="italics"/>Tum <lb/>interrogas,<emph.end type="italics"/> Quid impediat, qu&ograve; min&ugrave;s illud perueniat <lb/>in C, eodem tempore, quo i&longs;tud in E? <emph type="italics"/>Ego ver&ograve; re&longs;&shy;<lb/>pondeo, nihil cert&egrave; impedire, &longs;i tales e&longs;&longs;ent, quales de&longs;cribis <lb/>velocitate: taleis autem &longs;ine dubio de&longs;cribis, qualeis in prima <lb/>illa<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei propo&longs;itione &longs;ignificari putas. At hoc &longs;en&longs;u hypo&shy;<lb/>thetica illa Galilei propo&longs;itio fal&longs;a e&longs;t, euidenterque impo&szlig;i&shy;<lb/>bilis: c&ugrave;m nulla prors&ugrave;s ratione con&longs;equens inferi po&szlig;it ex <lb/>antecedente. Hoc enim e&longs;t Antecedens,<emph.end type="italics"/> Acceleratio ve&shy;<lb/>locitatis in de&longs;cen&longs;u grauium per totam AC, ita con&shy;<lb/>tinua &longs;ucce&longs;&longs;ione cre&longs;cit, vt prim&ugrave;m in B acqui&longs;itus <lb/>&longs;upponatur vnus aliquis velocitatis gradus; &amp; vlteri&ugrave;s <lb/>procedente motu, &amp; continu&ograve; incre&longs;cente celeritate, 
<pb pagenum="114"/>duo iam in C velocitatis gradus habeantur. <emph type="italics"/>Istad <lb/>cert&egrave; e&longs;t antecedens, &amp; nihil aliud aiunt ij, qui &agrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo ab&shy;<lb/>&longs;urditatis arguuntur. Iam ergo vide, vtrum ex hoc antece&shy;<lb/>dente, rect&egrave; tuum illud, &amp; Galilei Con&longs;equens inferatur:<emph.end type="italics"/> Ergo <lb/>velocitas de&longs;cen&longs;us per totam AC ab initio ad finem, <lb/>&amp; &longs;ecundum qua&longs;libet eius parteis con&longs;iderata, perpe&shy;<lb/>tu&ograve; dupla e&longs;t eius velocitatis, qua idem graue per AB <lb/>de&longs;cendit. <emph type="italics"/>Siue enim<emph.end type="italics"/> AB <emph type="italics"/>coniunctam toti<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>con&longs;ide&shy;<lb/>res, &longs;iue vt &longs;eparatam, qualis e&longs;t<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>&longs;emper velocitas de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;us per<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>quandi&ugrave; percurritur prior eius pars<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>nec <lb/>&longs;ui-ip&longs;ius, nec velocitatis per<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>dupla e&longs;t, vt fals&ograve; a&longs;&longs;umis, <lb/>&longs;ed plan&egrave; eadem, aut &aelig;qualis omnin&ograve; est. Nempe volumus, <lb/>&amp; nece&longs;&longs;ari&ograve; exigimus (quod ip&longs;a quoque rei natura po&longs;tu&shy;<lb/>lat) vt motus, qui per totam<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>&amp; per partem<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&longs;iue <lb/>per &aelig;qualem<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>eadem plan&egrave; velocitate incipiat, &amp; eadem <lb/>velocitate progrediatur per totam<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&amp; per ip&longs;am<emph.end type="italics"/> DE: <lb/><emph type="italics"/>ex<emph.end type="italics"/> B <emph type="italics"/>ver&ograve; ita velocitas augeatur, vt tandem in<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>dupla in&shy;<lb/>ueniatur eius, qua fuit in<emph.end type="italics"/> B, <emph type="italics"/>vel in<emph.end type="italics"/> E. H<emph type="italics"/>&aelig;c enim nostra, <lb/>&amp; communis aliorum &longs;uppo&longs;itio e&longs;t, &amp; prim&aelig; propo&longs;itionis &agrave;<emph.end type="italics"/><lb/>G<emph type="italics"/>alileo a&longs;&longs;umpt&aelig; antecedens; &longs;i tamen aduer&longs;um nos, &amp; non <lb/>poti&ugrave;s aduer&longs;us Chimeras, &amp; Tragalaphos depugnet. At <lb/>ex eo antecedente tuumillud, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei con&longs;equens nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>ria illatione non pri&ugrave;s inferetur, qu&agrave;m aliud quodlibet ex <lb/>vero fal&longs;um eruatur. Prima igitur<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei Propo&longs;itio, eo <lb/>&longs;en&longs;u, quo ab ip&longs;o v&longs;urpatur, &amp; &agrave; te intelligitur, fal&longs;a e&longs;t, <lb/>atque impo&szlig;ibilis; ide&oacute;que tota eius ratiocinatio, non demon&shy;<lb/>&longs;tratio, &longs;ed merus Paralogi&longs;mus e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>



<p type="main">

<s>An videri potes operos&egrave; quidem, &longs;ed nequicquam <lb/>tamen explicare conatum, vt Paralogi&longs;mum o&longs;tendas, <lb/>quem quanta moderatione potueram non fui&longs;&longs;e &agrave; te 
<pb pagenum="115"/>o&longs;ten&longs;um innueram; bonitatem tuam implorando, &longs;i <lb/>fort&egrave; liceret mihi dicere, videri po&longs;&longs;e cuipiam, te eum <lb/>poti&ugrave;s e&longs;&longs;e, qui incideres in Paralogi&longs;mum? Quippe <lb/>huiu&longs;modi de re &longs;ola h&aelig;c verba habueras, qu&aelig; non <lb/>pigebit repetere, <emph type="italics"/>Vt &longs;i graue de&longs;cendens per AB, tem&shy;<lb/>pus quodcumque in&longs;umat, puta quadrantem: ac deinde BC <lb/>ip&longs;i AB &aelig;quale, dimidio quadrante percurrat: quis neget in<emph.end type="italics"/><lb/>C <emph type="italics"/>duplam haberi velocitatem eius, qu&aelig; fuit in B? Et-tamen <lb/>idem graue totam AC, &amp; dimidium eius AB eodem tem&shy;<lb/>pore non percurreret.<emph.end type="italics"/> Scilicet i&longs;th&aelig;c ip&longs;a &longs;unt, ob qu&aelig; <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> <lb/>ego dixerim, videri te <emph type="italics"/>Rem controuer&longs;am pro principio <lb/>a&longs;&longs;umere:<emph.end type="italics"/> ais iam te fui&longs;&longs;e breuiter loquutum, quod pu&shy;<lb/>t&acirc;ris me <emph type="italics"/>intelligentem<emph.end type="italics"/> &longs;atis, vt paucis multa caperem: <lb/>nunc autem, quia contigit &longs;ecus, &amp; &longs;altem virum <emph type="italics"/>animo <lb/>pr&aelig;occupatum<emph.end type="italics"/> es alloquutus, e&longs;&longs;e rem exacti&ugrave;s, fu&longs;iu&longs;&shy;<lb/>que dicendam. Age itaque tu ade&ograve; humanus, vt te hu&shy;<lb/>ius me&aelig; hebetudinis, pr&aelig;occupationi&longs;que mi&longs;e&shy;<lb/>reat, patere &longs;altem lent&egrave; incedam, viamque pertentem; <lb/>&longs;i qu&agrave; po&longs;&longs;im te con&longs;equi. C&ugrave;m tu qu&aelig; pauca Gali&shy;<lb/>leus hac de re habet, reduxeris ad &longs;yllogi&longs;ticam quan&shy;<lb/>dam formam; videtur mihi po&longs;&longs;e non incommod&egrave;, vt <lb/>res di&longs;tincti&ugrave;s percipiatur, ea fieri A&longs;&longs;umptio, qu&aelig; tibi <lb/>Propo&longs;itio e&longs;t, ea Propo&longs;itio, qu&aelig; A&longs;&longs;umptio, &amp; Syllo&shy;<lb/>gi&longs;mus proinde &longs;ic in&longs;titui. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quoties velocitates &longs;untinter &longs;e, vt emen&longs;a spatia, de&shy;<lb/>bent nece&longs;&longs;ari&ograve; ea spatia aut eodem, aut &aelig;quali tempore per&shy;<lb/>curri.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At, &longs;i acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;qualibus <lb/>&longs;patiis &aelig;qualia &longs;umeret velocitatis incrementa, e&longs;&longs;ent velocita&shy;<lb/>tes inter &longs;e, vtemen&longs;a spatia.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="116"/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur, &longs;i acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;quali&shy;<lb/>bus spatiis &aelig;qualia &longs;umeret velocitatis incrementa, deberent <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; ea &longs;patia aut eodem, aut &aelig;quali tempore percurri.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Tu Propo&longs;itionem (nomine A&longs;&longs;umptionis) <emph type="italics"/>fal&longs;am <lb/>ac impo&szlig;ibilem<emph.end type="italics"/> dicis: &longs;ed tuo nimirum illo &longs;en&longs;u;) de <lb/>quo dicendum con&longs;equenter) nam alio quidem, quem <lb/>diuer&longs;um ais, &amp; Galileo, mihique tribuis, admittere <lb/>verum, nece&longs;&longs;ariumque cogeris, ob meum illud ratio&shy;<lb/>cinium, cuius aliquam recita&longs;ti partem. Nihil ver&ograve; <lb/>ex eo repeto; c&ugrave;m nemo non &longs;tatim peruideat po&longs;&longs;e <lb/>Propo&longs;itionem accipi in duplici ca&longs;u, Vno, &longs;i motus <lb/>non acceleratus, &longs;ed &aelig;quabilis &longs;it; Altero, &longs;i acceleratus, <lb/>&longs;ed &aelig;quabili tamen progre&longs;&longs;ione. Si primo enim, <lb/>&longs;int duo mobilia, quorum alterum &longs;it velocius, &amp; per&shy;<lb/>currere debeat &longs;patium dupl&ograve; longius, quod &longs;it, verbi <lb/>cau&longs;s&acirc;, duo &longs;tadia; manife&longs;tum e&longs;t duo ab illo &longs;tadia, <lb/>&amp; vnum ab alio, eodem, aut &aelig;quali tempore percurri. <lb/>Sin ver&ograve; &longs;ecundo, duo mobilia &longs;int, quorum motus <lb/>continenter &longs;ic acceleretur, vt celeritas vnius &longs;it conti&shy;<lb/>nenter, &longs;eu tempore toto, aut ei&longs;dem &longs;altem partibus <lb/>celeritatis alterius dupla, &amp; &longs;patium percurrendum &longs;it <lb/>&longs;imiliter duplum, veluti rurs&ugrave;s duo &longs;tadia: manife&longs;tum <lb/>iterum e&longs;t, duo ab illo &longs;tadia, &amp; vnum ab alio, eodem, <lb/>aut &aelig;quali tempore percurri. Ac Propo&longs;itionem qui&shy;<lb/>dem ego &longs;ic&longs;tabilio. Re&longs;tat, vt tu proponas ca&longs;um, <lb/>qui exceptionem faciat, ac non e&longs;&longs;e veram vniuers&egrave; <lb/>demon&longs;tres. Porr&ograve; nullum habes, pr&aelig;ter tuum &longs;en&shy;<lb/>&longs;um, &longs;eu ip&longs;am qu&aelig;&longs;tionem, atque conclu&longs;ionem, de <lb/>qua controuer&longs;iam Galileo facis; neque vllum tibi ad <lb/>eum conuincendum argumentum &longs;uppetit, qu&agrave;m ip&longs;a 
<pb pagenum="117"/><gap/>dh&ucirc;c controuer&longs;ia: Id enim manife&longs;tum fit, tum ex <lb/>verbis illis, qu&aelig; paul&ograve; ant&egrave; recitaui, tum ex illis, qu&aelig; <lb/>habesiam, fa&longs;ioribus quidem, &longs;ed ei&longs;dem tamen. Quia <lb/>ver&ograve; tu ad A&longs;&longs;umptionem (Propo&longs;itionis nomine) h&aelig;c <lb/>refers; age quid id &longs;it peruideamus. </s>
</p>
<p type="main">

<s>A&longs;&longs;umptio e&longs;t, <emph type="italics"/>Si acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u gra&shy;<lb/>uium &aelig;qualibus &longs;patiis &aelig;qualia &longs;umeret velocitatis incremen&shy;<lb/>ta, e&longs;&longs;ent velocitates inter &longs;e, vt emen&longs;a spatia.<emph.end type="italics"/> Tu illam <lb/>explanaturus duplicem ip&longs;i &longs;en&longs;um attribuis. <emph type="italics"/>Et prior <lb/>quidem i&longs;te est,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>&longs;i acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u gra&shy;<lb/>uium &aelig;qualibus &longs;patijs &aelig;qualia &longs;umat velocitatis augmenta, <lb/>nece&longs;&longs;e est, vt h&aelig;c eadem augmenta quibu&longs;libet spatij parti&shy;<lb/>bus acqui&longs;ita, eandem inter &longs;e rationem ob&longs;eruent, qu&agrave;m <lb/>emen&longs;a &longs;patia.<emph.end type="italics"/> At ego non &longs;um Oedipus, pote&longs;que ip&longs;e <lb/>cau&longs;&longs;ari te non affari intelligentem: &longs;iquidem non ita <lb/>&longs;um &longs;olers, vt per&longs;picere valeam, quid diuer&longs;itatis, aut <lb/>explanationis, &longs;en&longs;us hic, quem facis &longs;pecialem, <lb/>contineat. Po&longs;terior, <emph type="italics"/>vt &longs;cilicet,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>quoties accelera&shy;<lb/>tio velocitatis in de&longs;cen&longs;u grauium &aelig;qualibus spatiis &aelig;qualia <lb/>incrementa acquirit, integr&aelig; velocitates &longs;ecundum &longs;e totas, &amp; <lb/>qua&longs;libet &longs;ui parteis analogas accept&aelig;, &amp; con&longs;iderat&aelig;, &amp; non <lb/>tantum acqui&longs;ita partibus &longs;patii &aelig;qualibus incrementa, ea <lb/>ab initio ad finem inter &longs;e rationem ob&longs;eruent, quam emen&longs;a <lb/>&longs;patia.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c paul&ograve; ob&longs;curi&ugrave;s, fort&egrave; propter illud, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>non tantum acqui&longs;ita partibus spatii &aelig;qualibus incrementa,<emph.end type="italics"/><lb/>quod ad priorem &longs;en&longs;um attinens, cen&longs;ui&longs;ti hui<gap/> <expan abbr="inter-&longs;erend&utilde;">inter&shy;<lb/>&longs;erendum</expan>. Sed vtcumque &longs;it; c&ugrave;m tu &longs;en&longs;um hunc eun&shy;<lb/>dem cum eo facias, quem ais &agrave; me exprimi di&longs;tinct&egrave;; ea <lb/>de cau&longs;&longs;a ip&longs;um in confe&longs;&longs;o habeo. Iam c&ugrave;m &longs;it A&longs;&shy;<lb/>&longs;umptio hypothetica, &amp; duas proinde parteis <expan abbr="c&otilde;tineat">contineat</expan>. 
<pb pagenum="118"/><expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> altera Antecedens, altera Con&longs;equens dicatur, <lb/>tu &longs;ic vtramque &agrave; conditione (vt Dialectici loquuntur) <lb/>ab&longs;oluis, vt priorem &longs;en&longs;um antecedenti tribuas, &amp; <lb/>po&longs;ter orem con&longs;equenti; ac po&longs;tqu&agrave;m antecedens ex&shy;<lb/>pre&longs;&longs;i&longs;ti in linea (expre&longs;&longs;um pri&ugrave;s in triangulo, dum ex&shy;<lb/>plicares priorem &longs;en&longs;um) arguas non inferri ex eo legi&shy;<lb/>tim&egrave; con&longs;equens, expre&longs;&longs;um iuxta po&longs;teriorem. Tu <lb/>igitur tale facis Antecedens. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Acceleratio velocitatis in de&longs;cen&longs;u grauium per<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig28"></figure><lb/><emph type="italics"/>totam AC, ita continua &longs;ucce&szlig;ione cre&longs;cit, vt pri&shy;<lb/>m&ugrave;m in B acqui&longs;itus &longs;upponatur vnus aliquis ve&shy;<lb/>locitatis gradus, &amp; vlteri&ugrave;s procedente motu, &amp; <lb/>continu&ograve; incre&longs;cente celeritate duo iam in C velo&shy;<lb/>citatis gradus habeantur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Ac tum, po&longs;tqu&agrave;m dixi&longs;ti illos, qui&agrave; Ga&shy;<lb/>lile o arguuntur, nihil aliud dicere, videre <lb/>me iubes, vtrum ex tali Antecedente, rect&egrave; inferatur <lb/>tale Con&longs;equens. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ergo velocitas de&longs;cen&longs;us per totam AC ab initio ad fi&shy;<lb/>nem, &amp; &longs;ecundum qua&longs;libet eius parteis con&longs;iderata perpetu&ograve; <lb/>dupla e&longs;t eius velocitatis, qua idem graue per AB de&longs;cen&shy;<lb/>dit.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Itaque, c&ugrave;m neges &longs;equelam, vt aiunt, hypothetic&aelig; <lb/>A&longs;&longs;umptionis, &amp; in illa cardo negotij ver&longs;etur, Ad&shy;<lb/>moneo dumtaxat circa Antecedens videri loco <emph type="italics"/>Veloci&shy;<lb/>tatis,<emph.end type="italics"/> reponendam voculam <emph type="italics"/>Motus,<emph.end type="italics"/> &amp; te aut debui&longs;&longs;e <lb/>in&longs;erere, aut &longs;altem debere iam &longs;upponere aduerbium <lb/><emph type="italics"/>&aelig;quabiliter,<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>vniformiter,<emph.end type="italics"/> proxim&egrave; ip&longs;um verbum <lb/><emph type="italics"/>cre&longs;cit,<emph.end type="italics"/> &longs;iue potius <emph type="italics"/>fit<emph.end type="italics"/> (ni&longs;i non <emph type="italics"/>velocitatis acceleratio,<emph.end type="italics"/> &longs;ed <lb/><emph type="italics"/>velocitas<emph.end type="italics"/> &longs;impliciter &longs;cribatur) itemque proxime vocem 
<pb pagenum="119"/><emph type="italics"/>celeritate:<emph.end type="italics"/> adeo proinde, vt Antecedens aut &longs;it, aut intel&shy;<lb/>ligatur huiu&longs;modi. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Acceleratio motus in de&longs;cen&longs;u grauium per totam A<emph.end type="italics"/>C <lb/><emph type="italics"/><gap/>a continua &longs;ucce&szlig;ione &aelig;quabiliter fit, vt prim&ugrave;m in B <lb/>acqui&longs;itus &longs;upponatur vnus aliquis velocitatis gradus, &amp; vl&shy;<lb/>terius procedente motu, &amp; continu&ograve; incre&longs;cente &aelig;quabiliter <lb/>celeritate, duo iam in C velocitatis gradus habeantur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quippe heic agitur de Motu, cuius acceleratio fiat, <lb/>&longs;eu celeritas, velocitas-ve incre&longs;cat &longs;ucce&longs;&longs;ione conti&shy;<lb/>nua, non quacumque, &longs;ed &aelig;quabili. Nam illa qui&shy;<lb/>dem acceleratio, quam ant&egrave; obiiciebam po&longs;&longs;e accipi, <lb/>prim&ograve; &longs;ecundum parteis minuti, deinde &longs;ecundum <lb/>parteis hor&aelig;, tum &longs;ecundum parteis &longs;ecundi, tandem <lb/><expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> parteis diei, aut qu&aelig;uis alia huiu&longs;modi; talis, <lb/>inquam, acceleratio continua &longs;ucce&longs;&longs;ione fieret, atta&shy;<lb/>men difformi, in&aelig;quabili, qualemque ip&longs;e non es ad&shy;<lb/>mi&longs;&longs;urus, c&ugrave;m ab initio v&longs;que controuer&longs;i&aelig; &longs;tatueris <lb/>definiti <emph type="italics"/>motum &aelig;quabiliter acceleratum eum, qui &aelig;qualibus <lb/>spatijs &aelig;qualia celeritatis augmenta acquirat.<emph.end type="italics"/> Circa Con&longs;e&shy;<lb/>quens, moneo &longs;ol&ugrave;m te aut debui&longs;&longs;e in&longs;erere, aut iam <lb/>debere &longs;upponere mentionem partium <emph type="italics"/>analogarum;<emph.end type="italics"/><lb/>qua&longs;i nimir&ugrave;m e&longs;&longs;e debeat, aut &longs;altem intelligi huiu&longs;&shy;<lb/>modi Con&longs;equens. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ergo velocitas de&longs;cen&longs;us per totam A<emph.end type="italics"/>C <emph type="italics"/>ab initio ad fi&shy;<lb/>nem, &amp; &longs;ecundum qua&longs;libet eius parteis con&longs;iderata perpetu&ograve; <lb/>dupla e&longs;t velocitatis de&longs;cen&longs;us eiu&longs;dem mobilis per totam AB <lb/>ab initio ad finem, &amp; &longs;ecundum qua&longs;libet eius parteis, parti&shy;<lb/>bus ip&longs;ius AC analogas, con&longs;iderat&aelig;.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Id &longs;cilicet ip&longs;e iam edixeras po&longs;teriorem exprimens <lb/>&longs;en&longs;um; &amp; per&longs;picuum e&longs;t in&aelig;qualeis lineas, qu&aelig; ac-
<pb pagenum="120"/>cept&aelig; fuerint &longs;ecundum &longs;e totas in ratione aliqua, po&longs;&shy;<lb/>&longs;e deinceps illegitim&egrave; comparari &longs;ecundum parteis, <lb/>&longs;i facto &aelig;quali partium numero non prima vnius ad <lb/>primam alterius, &longs;ed ad decimam referatur, &amp; vniuers&egrave; <lb/>qu&aelig;libet ad quamlibet ordinis non &longs;ui. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Hi&longs;ce pr&aelig;mi&longs;&longs;is, videndum e&longs;t, quo iure tu&longs;eque&shy;<lb/>lam neges, &amp; mon&longs;tres con&longs;equens non rect&egrave;, ac para&shy;<lb/>logi&longs;tic&egrave; inferri ex antecedente. Nam nece&longs;&longs;itas qui&shy;<lb/>dem inferendi ex eo manife&longs;ta e&longs;t, quod Acceleratio <lb/>fieri, aut velocitas cre&longs;cere non po&longs;&longs;it &aelig;quabiliter per <lb/>totam AC, neque &longs;imiliter per totam AB, quin &longs;i ve&shy;<lb/>locitas in C dupla &longs;it velocitatis in B, qu&aelig;libet partes <lb/>analog&aelig; accept&aelig; per totam AC, dupl&aelig; &longs;int ad analo&shy;<lb/>gas per totam AB: atque ita, quin velocitas mobilis <lb/>de&longs;cendentis per AC &longs;it perpetu&ograve; dupla velocitatis <lb/>eiu&longs;dem mobilis de&longs;cendentis per AB. Quod &longs;an&egrave; <lb/>ade&ograve; e&longs;t manife&longs;tum, vt neip&longs;e quidem negare id po&shy;<lb/>tueris, po&longs;tqu&agrave;m ob&longs;erua&longs;ti comparatam prim&ugrave;m &agrave; <lb/>me lineam AC diui&longs;am in duodecim parteis cum <lb/>linea AC diui&longs;a in &longs;ex, tanquam cum &longs;eparata, exi&longs;ten&shy;<lb/>teque, intelligenti&aelig; cau&longs;s&acirc; DE, ac &longs;ubinde intellexi&shy;<lb/>&longs;ti e&longs;&longs;e omnin&ograve; nece&longs;&longs;arium, vt idem mobile, &longs;i velo&shy;<lb/>eitatem in B, &longs;implam, in C ver&ograve; duplam acquirat, <lb/>reperiatur &longs;imul in fine prim&aelig;, &amp; in fine &longs;ecund&aelig; <lb/>duodenarum partium; in fine terti&aelig;, &amp; in fine &longs;ext&aelig;; <lb/>in fine &longs;ext&aelig;, &amp; in fine duodecim&aelig;; propter analogiam <lb/>&longs;implicium partium line&aelig; AB, &amp; duplicium line&aelig; AC. <lb/>Ecquid-nam ergo iuris iam habes, vt perneges con&longs;e&shy;<lb/>quutionem? Scilicet his verbis illud explicas, <emph type="italics"/>&longs;iue <lb/><gap/>im AB vt coniunctam toti AC con&longs;ideres, &longs;iue vt<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="121"/><emph type="italics"/>&longs;eparatam, qualis e&longs;t<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>&longs;emper velocitas de&longs;cen&longs;us per<emph.end type="italics"/><lb/>AC, <emph type="italics"/>quandi&ugrave; percurritur prior eius pars<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>nec &longs;ui-ip&longs;ius, <lb/>nec velocitatis per<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>dupla e&longs;t, vt fals&ograve; a&longs;&longs;umis, &longs;ed plan&egrave; <lb/>eadem aut &aelig;qualis omnin&ograve; e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Hui tamen! &longs;iccine exactius, magi&longs;que <lb/>
<figure id="fig29"></figure><lb/>&longs;ufficienter mihi Paralogi&longs;mum iam de&shy;<lb/>tegis, &amp; proptere&aacute;ne &aelig;gr&egrave; fers te mihi <lb/>(<expan abbr="&verbar;c&utilde;">&verbar;cum</expan> intelligentem putares) indica&longs;&longs;e bre&shy;<lb/>ui&ugrave;s ratiocinationis Galilean&aelig; vitium? <lb/><emph type="italics"/>Semper,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>velocitas de&longs;cen&longs;us per<emph.end type="italics"/> AC, <lb/><emph type="italics"/>quand&ograve; percurritur prima eius pars<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>nec <lb/>&longs;ui ip&longs;ius, nec velocitatis per<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>dupla e&longs;t.<emph.end type="italics"/><lb/>Enimver&ograve;, non qu&aelig;ritur, vtrum reips&acirc; dupla &longs;it, &longs;ed <lb/>an duplam e&longs;&longs;e tuo ex principio con&longs;equatur. Nam <lb/>noui quidem ego fal&longs;um e&longs;&longs;e Con&longs;equens; &longs;ed ver&egrave; ta&shy;<lb/>men con&longs;equi ex Antecedente, admi&longs;&longs;o o&longs;tendo. Dicis <lb/><emph type="italics"/>me id fals&ograve; a&longs;&longs;umere;<emph.end type="italics"/> ego ver&ograve; non fals&ograve; a&longs;&longs;umo, qui <lb/>ne a&longs;&longs;umo quidem, &longs;ed &longs;olum con&longs;equi demon&longs;tro, vt&shy;<lb/>cumque po&longs;tqu&agrave;m id demon&longs;traui, &longs;ub&longs;umere deinde <lb/>po&longs;&longs;im, vt o&longs;tendam te tibi repugnare, qu&ograve;d <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> fatea&shy;<lb/>ris AC, &amp; AB in&aelig;qualibus percurri temporibus, prin&shy;<lb/>cipium tamen id defendas, ex quo fateri &longs;imul cogaris <lb/>eodem, aut &aelig;quali tempore percurri. Itaque c&ugrave;m <lb/>heic non agatur de veritate Con&longs;equentis, &longs;ed de ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;itate, qua con&longs;equitur, ac tu deberes o&longs;tendere <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; non con&longs;equi, &amp; declarare in quo pece&aacute;&shy;<lb/>rim, inferendo fore velocitatem per totam AC du&shy;<lb/>plam velocitatis per totam AB, nihil aliud habes, <lb/><expan abbr="qu&atilde;">quam</expan>, <emph type="italics"/>non e&longs;&longs;e duplam.<emph.end type="italics"/> Quod perinde e&longs;t, ac &longs;i te ponen&shy;<lb/>te illud Antecedens, <emph type="italics"/>Plato e&longs;t lapis,<emph.end type="italics"/> ego inferam i&longs;tud 
<pb pagenum="122"/>Con&longs;equens, igitur <emph type="italics"/>Plato &longs;en&longs;u caret:<emph.end type="italics"/> &amp; te negante <lb/>con&longs;equutionem, illam ex eo probem, <emph type="italics"/>qu&ograve;d lapis &longs;en&longs;u <lb/>careat:<emph.end type="italics"/> ac tum dicas Con&longs;equens <emph type="italics"/>non rect&egrave; inferri;<emph.end type="italics"/> &amp; <lb/>compul&longs;us ad id probandum, nihil tamen aliud <lb/>qu&agrave;m hoc dicas, <emph type="italics"/>Plato enim &longs;en&longs;u non caret, vt fals&ograve;, <lb/>a&longs;&longs;umis, &longs;ed plan&egrave; &longs;en&longs;u pr&aelig;ditus e&longs;t.<emph.end type="italics"/> Videlicet qu&aelig;&longs;tio <lb/>non erit de veritate Con&longs;equentis, nam ego quoque <lb/>Platonem &longs;en&longs;u carere fal&longs;um reputabo: &longs;ed de nece&longs;&shy;<lb/>&longs;itate con&longs;equutionis, quam tu infirmare deberes, ne <lb/>euerteret tuum Antecedens; neque ego fals&ograve; a&longs;&longs;u&shy;<lb/>mam, carere Platonem &longs;en&longs;u, qui ne a&longs;&longs;umam quidem: <lb/>&longs;ed nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;olummod&ograve;, &amp; vt conclu&longs;ionem dedu&shy;<lb/>cam; tamet&longs;i <expan abbr="deduct&utilde;">deductum</expan> a&longs;&longs;umere po&longs;&longs;im, vt o&longs;tendam te <lb/>contradicere tibi ip&longs;i, tanquam coactum a&longs;&longs;erere Pla&shy;<lb/>tonem &longs;en&longs;u de&longs;titui, quem a&longs;&longs;eras pr&aelig;ditum &longs;en&longs;u. </s>
</p>

<p type="main">

<s>Pergis porr&ograve;, <emph type="italics"/><expan abbr="N&etilde;pe">Nempe</expan> volumus, &amp; nece&longs;&longs;ari&ograve; exigimus (quod <lb/>ip&longs;a quoque rei natura po&longs;tulat) vt motus, qui per totam<emph.end type="italics"/><lb/>AC, <emph type="italics"/>&amp; per partem<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&longs;iue per &aelig;qualem<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>eadem <lb/>plan&egrave; velocitate incipiat, &amp; eadem velocitate progrediatur, <lb/>per totam<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&amp; per ip&longs;am<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>ex<emph.end type="italics"/> B <emph type="italics"/>ver&ograve; ita velocitas <lb/>augeatur, vt tandem in<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>dupla inueniatur eius, qu&aelig; fuit in<emph.end type="italics"/><lb/>B, <emph type="italics"/>vel in<emph.end type="italics"/> E. At, optime Vir, quod vis quidem, &amp; <lb/>exigis, vt <emph type="italics"/>c&oelig;ptus ex A motus,<emph.end type="italics"/> &longs;iue progre&longs;&longs;urus &longs;it v&longs;que <lb/>ad C, &longs;iue de&longs;iturus in B, <emph type="italics"/>eadem plan&egrave; velocitate incipiat, <lb/>&amp; progrediatur v&longs;que ad B,<emph.end type="italics"/> idip&longs;um e&longs;t, quod po&longs;tulat <lb/>ip&longs;a quoque rei natura (vtcumque po&longs;te&agrave; cau&longs;&longs;eris me <lb/>non in&longs;pexi&longs;&longs;e illam peniti&ugrave;s.) Quod autem vis, &amp; <lb/>exigis, vt velocitas ex B ita augeatur, vt tandem in <lb/>C dupla inueniatur eius, qu&aelig; fuit in B, idip&longs;um iam <lb/>e&longs;t, quod o&longs;ten&longs;um e&longs;t tant&ugrave;m auer&longs;ari Naturam, 
<pb pagenum="123"/>quant&ugrave;m auer&longs;atur motum in&longs;tantancum. Quam&shy;<lb/>obrem, non &longs;ufficit tibi, vt velis, atque exigas velo&shy;<lb/>citat<gap/>m in C duplam e&longs;&longs;e velocitatis in B, &longs;ed re&longs;tat, <lb/>vt illud, &longs;i po&longs;lit, o&longs;tendas. Quomodo ver&ograve; id vnquam <lb/>po&longs;&longs;is, ni&longs;i volendo, &amp; exigendo, vt quod qu&aelig;ritur, <lb/>tibi concedatur, atque ade&ograve; petendo, vt loquuntur, <lb/>principium? Idip&longs;um e&longs;t, quod te feci&longs;&longs;e, circa relata <lb/>verba, obieci articulo XI. &amp; quod tamen iam repetis <lb/>con&longs;tanter. Quippe e&ograve; quoque te iam adegit, quem <lb/>exi&longs;tima&longs;ti te po&longs;&longs;e di&longs;tinguere priorem &longs;en&longs;um, &agrave; <lb/>po&longs;teriore valde diuer&longs;um. Nam po&longs;tqu&agrave;m dixi&longs;ti <lb/><expan abbr="e&utilde;">eum</expan> &longs;en&longs;um <emph type="italics"/>verum e&longs;&longs;e, ac nece&longs;&longs;arium,<emph.end type="italics"/> i&longs;th&aelig;c <lb/>
<figure id="fig30"></figure><lb/>verba tua &longs;equuntur, <emph type="italics"/>Si enim in triangulo <lb/>&aelig;qualia spatia de&longs;ignentur<emph.end type="italics"/> AD, DE, EF, <lb/><emph type="italics"/>&amp;c. &amp; in<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>acqui&longs;itus &longs;upponatur vnus <lb/>gradus, &amp; in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>duo, &amp; tres in<emph.end type="italics"/> F; <emph type="italics"/>manife&shy;<lb/>&longs;tum e&longs;t d<gap/>os gradus, ad quos acceleratio per&shy;<lb/>ueni&longs;&longs;e ponitur in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e ad vnum gradum <lb/>acqui&longs;itum in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>vt spatium<emph.end type="italics"/> AE, <emph type="italics"/>ad spa&shy;<lb/>tium. AD.<emph.end type="italics"/> Deprehendere enim &longs;tatim <lb/>licet, quemadmodum idip&longs;um &longs;upponas, quod pror&shy;<lb/>s&ugrave;s controuertitur: nempe in E e&longs;&longs;e duos gradus, vbi <lb/>vnus fuerit in D. Ni&longs;i ver&ograve; hoc e&longs;t; quid nam tandem <lb/>e&longs;t, quod dicunt petere principium? Subinnueram <lb/>ego articulo eodem id mouere te, qu&ograve;d velocitas ac&shy;<lb/>qui&longs;ita in C (re&longs;umendo nempelineam ABC) &longs;it re&shy;<lb/>uer&acirc; maior, qu&agrave;m acqui&longs;ita in B; &longs;ed tu attendere <lb/>nolui&longs;ti ex eo, qu&ograve;d &longs;it maior, non &longs;equi tamen e&longs;&longs;e <lb/>duplam; ratus &longs;cilicet te peniti&ugrave;s in&longs;pexi&longs;&longs;e rei natu&shy;<lb/>ram, ac eo principio &longs;emper abductus, de quo tota e&longs;t 
<pb pagenum="124"/>controuer&longs;ia; itemque opinione illa, quod in trian&shy;<lb/>gulo, line&aelig; ba&longs;i parallel&aelig; repr&aelig;&longs;entare gradus veloci&shy;<lb/>tates valeant, &longs;i partes cruris alterutrius ip&longs;is re&longs;pon&shy;<lb/>dentes repr&aelig;&longs;entent &longs;patia; non aduertendo, qu&icirc; i&longs;ti <lb/>gradus in&aelig;quales &longs;int, &amp; &agrave; &longs;eip&longs;is differant, dum <lb/>acquiruntur, &amp; dum manent; &amp; quid incommodi ex <lb/>hac repr&aelig;&longs;entatione trahatur. Videtur &longs;altem occa&longs;io <lb/>dubitandi fieri debui&longs;&longs;e, po&longs;tqu&agrave;m admonitus &agrave; me, <lb/>fal&longs;um deprehendi&longs;ti id Experimentum, cui &longs;oli in&shy;<lb/>nixus, prounci&acirc;ras velocitatem duplam e&longs;&longs;e ex du&shy;<lb/>pla altitudine; ac &longs;altem ob&longs;erua&longs;ti globum cadentem <lb/>ex A in C, hoc e&longs;t ex altitudine duarum <lb/>
<figure id="fig31"></figure><lb/>&longs;ui diametrorum, non eleuare cum oppo&longs;ita <lb/>lance duplum eius ponderis, quod eleuat ex <lb/>A in B, hoc e&longs;t ex altitudine vnius: &longs;ed res e&longs;t <lb/>po&longs;te&agrave; fu&longs;i&ugrave;s dicenda. Heic &longs;ol&ugrave;m moneo, <lb/>quod &longs;ubdis <emph type="italics"/>tuam, &amp; communem aliorum &longs;uppo&longs;i&shy;<lb/>tionem e&longs;&longs;e prim&aelig; Propo&longs;itionis<emph.end type="italics"/> (&longs;eu &longs;uperioris A&longs;&shy;<lb/>&longs;umptionis) G<emph type="italics"/>alilei Antecedens,<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e <expan abbr="ill&atilde;">illam</expan> quidem <lb/>tuam, aliorumque &longs;uppo&longs;itionem, ip&longs;amque fal&longs;am, <lb/>ac impo&longs;&longs;ibilem; &longs;ed &agrave; Galileo tamen hypothetic&egrave; &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m v&longs;urpari, &amp; Antecedens fieri, vt quid ex ea incom&shy;<lb/>modi nece&longs;&longs;ari&ograve; &longs;equatur, demon&longs;tret. Vnde &amp; <lb/>quod ais, <emph type="italics"/>ni&longs;i aduer&longs;us<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>him&aelig;ras, &amp; Tragelaphos depugnet,<emph.end type="italics"/><lb/>vides quonam &longs;en&longs;u accipiendum &longs;it; &amp; quod &longs;upere&longs;t, <lb/>ip&longs;e iam agno&longs;cis, an eius rationem <emph type="italics"/>merum e&longs;&longs;e Paralo&shy;<lb/>gi&longs;mum<emph.end type="italics"/> prob&acirc;ris vllo argumento. </s>
</p>


<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d &longs;i tamen pr&aelig;occupatus contrariis decretis animus <lb/>tuus, <expan abbr="nond&utilde;">nondum</expan> clari&szlig;imam veritatis huius lucem plen&egrave; per&longs;picit, <lb/>ac penit&ugrave;s agno&longs;cit,<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>oncipe in triangulo ABC partes line&aelig;<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="125"/><emph type="italics"/>AC non iam spatij parteis &aelig;qualeis de&longs;ignare, &longs;ed temporis. <lb/>Tunc ex tuis, &amp; Galilei principijs facil&egrave; agno&longs;ces velocita&shy;<lb/>tem in E, hoc e&longs;t in fine &longs;ecundi temporis acqui&longs;itans, veloci&shy;<lb/>tat<gap/>s in D acqui&longs;it&aelig; duplam e&longs;&longs;e, perpetu&oacute;que<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig32"></figure><lb/><emph type="italics"/>velocitates, &amp; tempora in eadem e&longs;&longs;e ratione. <lb/>Hoc autem con&longs;tituto, tuis ego, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei <lb/>armis ita aduer&longs;um te in&longs;urgo.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Et ver&ograve; opperior. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si velocitatis incrementa tempori bus &aelig;qua&shy;<lb/>libus acqui&longs;ita eam inter &longs;e rationem ob&longs;erua&shy;<lb/>rent, quam tempora, nece&longs;&longs;ari&ograve; ip&longs;&aelig; quoque <lb/>velocitates perpetu&ograve; e&longs;&longs;ent inter &longs;e, vt tempora, <lb/>e&longs;&longs;etque, exempli grati&acirc;, velocitas duobus temporibus &aelig;quali&shy;<lb/>bus acqui&longs;ita velocitatis primo tempore acqui&longs;it&aelig; dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Scilicet i&longs;ta tibi e&longs;t hypothetica Propo&longs;itio. A&longs;&longs;um&shy;<lb/>tio &longs;equitur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At quoties velocitas qu&aelig;libet alterius e&longs;t dupla, nece&longs;&longs;e e&longs;t, <lb/>vt eodem, aut &aelig;quali tempore &agrave; velocitate dupla &longs;patium <lb/>decurratur duplum eius, quod percurritur &agrave; velocitate &longs;ubdu&shy;<lb/>pla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Conclu&longs;ionem &longs;ubtices; nam quod &longs;equitur e&longs;t <lb/>qua&longs;i Sub&longs;umptum. Qu&aelig;&longs;o te ver&ograve;, ecquam nam <lb/>po&longs;&longs;es exinde deducere, con&longs;tante Syllogi&longs;mo ex ter&shy;<lb/>minis quatuor; neque tertio termino, vt decuit in hy&shy;<lb/>pothe&longs;i, vn&agrave; cum Propo&longs;itionis aut antecedente, aut <lb/>con&longs;equente a&longs;&longs;umpto. Huiu&longs;modi enim videtur <lb/>fui&longs;&longs;e debere A&longs;&longs;umptio. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At quoties velocitas qu&aelig;libet est alterius dupla, velocita&shy;<lb/>tis incrementa temporibus &aelig;qualibus acqui&longs;ita eam inter &longs;e <lb/>rationem ob&longs;eruant, quam tempora.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="126"/>
<p type="main">

<s>Ac tum Conclu&longs;io fui&longs;&longs;et. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Igitur &longs;i velocitas qu&aelig;libet e&longs;&longs;et alterius dupla, nece&longs;&longs;ari&ograve; <lb/>ip&longs;&aelig; qu&oacute;que velocitates perpetu&ograve; e&longs;&longs;ent inter &longs;e, vt tempora, <lb/>e&longs;&longs;etque, exempli grati&acirc;, velocitas duobus temporibus acqui&longs;i&shy;<lb/>ta velocitatis primo tempore acqui&longs;it&aelig; dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Agno&longs;cis autem ecquid nam aduer&longs;um me heinc <lb/>concludatur. Sed de A&longs;&longs;umptione tamen tua, <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> <lb/>habenda e&longs;&longs;et legitima, vt dicam, ea, vt po&longs;&longs;it quadam&shy;<lb/>tenus cum propo&longs;itione coh&aelig;rere, nece&longs;&longs;e e&longs;t ita &longs;up&shy;<lb/>pleatur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quoties velocitas qu&aelig;libet<emph.end type="italics"/> duobus temporibus acqui&shy;<lb/>&longs;ita <emph type="italics"/>alterius<emph.end type="italics"/> primo tempore acqui&longs;it&aelig; <emph type="italics"/>est dupla; nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t, vt eodem, aut &aelig;quali tempore<emph.end type="italics"/> (hoc e&longs;t aggregato duo&shy;<lb/>rum temporum) <emph type="italics"/>&agrave; velocitate dupla &longs;patium decurratur du&shy;<lb/>plum eius, quod percurritur<emph.end type="italics"/> (tempore n<gap/>mpe vno, &longs;eu pri&shy;<lb/>mo) <emph type="italics"/>&agrave; velocitate &longs;ubdupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Tunc autem addo e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e, vt percurratur &longs;pa&shy;<lb/>tium non modo duplum, &longs;ed &amp; quadruplum primi: &longs;i <lb/>velocitas quidem acqui&longs;ita &aelig;quabiliter fuerit (qualis <lb/>illa e&longs;t, qua de agimus) quatenus dum &longs;ecundus veloci&shy;<lb/>tatis gradus tempore &longs;ecundo acquiritur, &amp; per ip&longs;um <lb/>par &longs;patium illi, quod decur&longs;um fuit tempore primo, <lb/>percurritur, percurruntur &longs;im&ugrave;l duo alia per gradum <lb/>velocitatis primo tempore acqui&longs;itum, ac in vigore <lb/>per&longs;euerantem, veluti iam ant&egrave; declaratum e&longs;t. Sed <lb/>ecce Sub&longs;umis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si igitur primo tempore AD, spatium PM percurra&shy;<lb/>tur &agrave; velocitate &longs;ubdupla primo illo toto tempore acqui&longs;ita, <lb/>eodem tempore &longs;imul percurretur &longs;patium PN &longs;patii PM <lb/>duplum &agrave; velocitate dupla toto tempore AE acqui&longs;ita.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="127"/>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m <emph type="italics"/>dicis eodem tempore,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t <emph type="italics"/>primo,<emph.end type="italics"/> vnde qu&aelig;&longs;o <lb/>a&longs;&longs;umis? Nam in A&longs;&longs;umptione quidem non <lb/>
<figure id="fig33"></figure><lb/>di&longs;tinxeras v<gap/>rius velocitatis re&longs;pectu idem, <lb/>aut &aelig;quale acciperes, &amp; procliue fuit, vt <lb/>acciperes re&longs;pectu dupl&aelig;, cui re&longs;ponderent <lb/>duo tempora, &longs;iue, vt expre&longs;&longs;i, aggregatum <lb/>temporum duorum, vnde &amp; &longs;ub&longs;umendum <lb/>fuit. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si primo tempore AD, &longs;patium PM per&shy;<lb/>curratur &agrave; velocitate &longs;ubdupla, futurum vt toto <lb/>tempore AE<emph.end type="italics"/> (&longs;iue duobus temporibus, aut aggregato <lb/>duorum) <emph type="italics"/>percurratur spatium PN &longs;patij PM duplum.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quo ca&longs;u rurs&ugrave;s addo futurum, vt non mod&ograve; du&shy;<lb/>plum, &longs;ed etiam quadruplum percurratur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sicque eodem tempore ab eodem mobili percurretur totum <lb/>spatium PN, &amp; eius dimidium PM, quod e&longs;t impo&szlig;ibile, <lb/>ni&longs;i motus fieret in in&longs;tanti.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Eodem,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, <emph type="italics"/>primo,<emph.end type="italics"/> nullatenus &longs;equitur; <emph type="italics"/>eodem,<emph.end type="italics"/> id <lb/>e&longs;t, <emph type="italics"/>aggregato<emph.end type="italics"/> duorum, ita vt totum &longs;patium PN per&shy;<lb/>curratur duobus, &amp; dimidium PM illorum primo, &longs;e&shy;<lb/>quitur quidem, &longs;ed addendum, percurri in&longs;uper alia <lb/>duo &longs;patia: qu&aelig; duo aliis iuncta, motu, qui fiat &longs;uc&shy;<lb/>ce&longs;&longs;iue, non in <expan abbr="in&longs;t&atilde;ti">in&longs;tanti</expan>, percurrantur. Enimver&ograve;, vt Sub&shy;<lb/>&longs;umptum tuo &longs;en&longs;u probes, &amp; te perinde, atque me, <lb/>mutatis &longs;o &ugrave;m terminis, ratiocinari planum facias, hi&longs;&shy;<lb/>ce verbis pro&longs;equeris. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nam, vt modo ratiocinandi tuo etiam vtar, &longs;umpto quo&shy;<lb/>piam alio &longs;patio<emph.end type="italics"/> RO, <emph type="italics"/>spatio<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>&aelig;quali; concipiantur duo <lb/>mobilia, quorum vnum per<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>eodem momento moueri in&shy;<lb/>cipiat velocitate dupla, quo alterum per<emph.end type="italics"/> RO <emph type="italics"/>de&longs;cendit velo-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="128"/><emph type="italics"/>citate &longs;ubdupla: tum nece&longs;&longs;e fuerit, vt quibu&longs;libet temporis <lb/>momentis continu&ograve; partes spatii<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>duplo maiores percur&shy;<lb/>rantur, qu&agrave;m &longs;int partes &longs;patii<emph.end type="italics"/> RO, <emph type="italics"/>qu&aelig; ab alio mobili ii&longs;&shy;<lb/>dem momentis &longs;ubdupla velocitate decurruntur. Quo igi&shy;<lb/>tur tempore mobile lentius &longs;patium<emph.end type="italics"/> RO <emph type="italics"/>totum percurrerit, <lb/>eodem alterum mobile dupl&ograve; velocius &longs;patium<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>etiam <lb/>ab&longs;oluerit. Et quoniam, te iudice, alia ratio non e&longs;t, &longs;iue spa&shy;<lb/>tium<emph.end type="italics"/> RO, <emph type="italics"/>aut<emph.end type="italics"/> PM, <emph type="italics"/>&agrave; toto &longs;patio<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>&longs;eiunctum, &longs;iue ei&shy;<lb/>dem coniunctum &longs;upponatur, nece&longs;&longs;arium plan&egrave; fuerit, vt <lb/>etiam ab vno, eodemque mobili, vno, eodemque tempore to&shy;<lb/>tum spatium<emph.end type="italics"/> PN, <emph type="italics"/>&amp; eius dimidium<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>percurratur; <lb/>quod certum est e&longs;&longs;e impo&szlig;ibile, ni&longs;i motus fieret in in&longs;tanti. <lb/>H&aelig;c ratiocinatio, variatis tantum terminis, de quibus contro&shy;<lb/>uer&longs;ia e&longs;t, tota (vt vides) tua est.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Im&ograve;, non tantum meam agno&longs;co, &longs;ed inuariatis <lb/>etiam terminis, &amp; qualem omnin&ograve; aduer&longs;um te dedu&shy;<lb/>xi, agno&longs;co; ade&ograve; vt mirer ip&longs;um te, illam aduer&longs;um <lb/>te comparatam, non variatis terminis retorquere in <lb/>me, &longs;ed mutato nomine, v&longs;urpare aduer&longs;us teip&longs;um. <lb/>Nam, vt mutares terminos, de quibus, vt ais, contro. <lb/>uer&longs;ia e&longs;t, debueras idip&longs;um, quod ego ratiocinando <lb/>habui pro <emph type="italics"/>Spatio,<emph.end type="italics"/> habere pro <emph type="italics"/>Tempore,<emph.end type="italics"/> quod pro <emph type="italics"/>Tempo&shy;<lb/>re,<emph.end type="italics"/> habere pro <emph type="italics"/>Spatio,<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m alterum alter arguamus, <lb/>qu&ograve;d velocitas ex&aelig;quetur &agrave; me quidem <emph type="italics"/>Tempori,<emph.end type="italics"/> &agrave; te <lb/>ver&ograve; <emph type="italics"/>Spatio.<emph.end type="italics"/> Sic autem accepta linea PM pro tempo&shy;<lb/>re AD, &amp; PN pro tempore AB, pro&longs;equi potu<gap/>es <lb/>hoc modo. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nam vt modo ratiocinandi tuo etiam vtar, &longs;umpto quo&shy;<lb/>piam alio tempore<emph.end type="italics"/> RO, <emph type="italics"/>tempori<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>&aelig;quali, con<gap/>mus <lb/>duo mobilia, quorum vnum per<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>eodem &longs;patio moueri<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="129"/><emph type="italics"/>incipiat velocitate dupla, quo alterum per<emph.end type="italics"/> RO <emph type="italics"/>de&longs;cendit <lb/>velocitate &longs;ubdupla; tum nece&longs;&longs;e fuerit, vt quibu&longs;libet &longs;pa&shy;<lb/>tij partibus continu&ograve; momenta temporis<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>dupl&ograve; matora <lb/>percurrantur, quam &longs;int momenta temporis<emph.end type="italics"/> RO, <emph type="italics"/>qu&aelig; ab <lb/>ali&ograve; mobili ii&longs;dem partibus &longs;ubdupla velocitate decurruntur. <lb/>Quo igitur spatio mobile lentius tempus<emph.end type="italics"/> RO <lb/>
<figure id="fig34"></figure><lb/><emph type="italics"/>totum percurrerit, eodem alterum mobile dupl&ograve; <lb/>velocius tempus<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>etiam ab&longs;oluerit. Et quo&shy;<lb/>niam te iudice alia ratio non est, &longs;iue tempus<emph.end type="italics"/><lb/>RO, <emph type="italics"/>aut<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>&agrave; toto tempore<emph.end type="italics"/> PN <emph type="italics"/>&longs;eiunctum, <lb/>&longs;iue eidem coniunctum &longs;upponatur: nece&longs;&longs;arium <lb/>plan&egrave; fuerit, vt etiam ab vno, eodemque mobili, <lb/>vno eodemque &longs;patio totum tempus<emph.end type="italics"/> PN, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>eius dimidium<emph.end type="italics"/> PM <emph type="italics"/>percurratur, quod certum <lb/>e&longs;t e&longs;&longs;e impo&szlig;ibile, ni&longs;i motus fieret in puncto.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Hoc &longs;an&egrave; modo fui&longs;&longs;es ratiocinatus <emph type="italics"/>variatis tan&shy;<lb/>tum terminis,<emph.end type="italics"/> ac facere mihi quandam re&longs;pondendi ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;itatem vi&longs;us fui&longs;&longs;es. Nunc autem, c&ugrave;m terminos <lb/>controuer&longs;os non varies, ac nihil concludas aduer&longs;um <lb/>me, &longs;ed illud omnin&ograve;, atque eodem modo, quod e&longs;t <lb/>aduer&longs;us te conclu&longs;um: e&longs;t plan&egrave; cur mirer &longs;ic captare <lb/>te ex teip&longs;o triumphum. Nam &amp; cum alioquin ita <lb/>habes. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>H&aelig;c ratiocinatio, variatis tantum terminis de quibus <lb/>controuer&longs;ia e&longs;t, tota, vt vides, tua e&longs;t; quam &longs;i vt legitimam <lb/>admittis, tuis ip&longs;e plagis conclu&longs;us es: &longs;in autem reiicis, &amp; ab&shy;<lb/>&longs;urdamagno&longs;cis, non rect&egrave; facis, dum nullo modo di&szlig;imilem, <lb/>tanquam demon&longs;trationem defendis, &amp; hanc eius loco tibi <lb/>repo&longs;itam Paralogi&longs;mum iam e&longs;&longs;e, &amp; non ni&longs;i eadem diftin&shy;<lb/>ctione di&longs;&longs;ol<gap/>dum fateri teneris.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="130"/>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m, inquam, &longs;ic habes, per&longs;picis omnin&ograve;, quo <lb/>iure me dicas iis plagis conclu&longs;um, quibus tu poti&ugrave;s &agrave; <lb/>me irretitus teip&longs;um implicueris magis: aut-qu&agrave;m <lb/>merit&ograve; Paralogi&longs;mum cen&longs;eas, quod ratiocinium pri&ugrave;s <lb/>prob&acirc;ris, &amp; nunc tanti putaueris, vt tuum inde ratio&shy;<lb/>cinum duxeris e&longs;&longs;e confirmandum. Et pergis qui&shy;<lb/>dem, </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nempe aliud e&longs;t &aelig;qualibus &longs;iue spatiis, &longs;iue temporibus <lb/>&aelig;qualia velocitatis augmenta acquiri, eaque eandem inter &longs;e <lb/>rationem &longs;eruare, quam &aelig;qualia&longs;iue spatia, &longs;iue tempora ob&shy;<lb/>&longs;eruant; &amp; aliud velocitates ip&longs;as integras &longs;ecundum &longs;e totas, <lb/>&amp; &longs;ingulas earum parteis analogas ab initio ad finem totius <lb/>motus inter &longs;e comparatas, in eadem e&longs;&longs;e ratione, qu&aelig; inter <lb/>&aelig;qualia &longs;iue tempora, &longs;iue spatia emen&longs;a reperiatur. Pri&shy;<lb/>mum illud verum e&longs;&longs;e nihil repugnat, at &longs;ecundum istud fal&shy;<lb/>&longs;um, &amp; impo&szlig;ibile est; quod &longs;i rect&egrave;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus aduerti&longs;&longs;et, <lb/>Paralogi&longs;mum nobis pro demon&longs;tratione non obtru&longs;i&longs;&longs;et.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Verumtamen, ne confunde qu&aelig;&longs;o tempora cum <lb/>&longs;patiis; cum ais aliud e&longs;&longs;e <emph type="italics"/>&aelig;qualibus &longs;iue &longs;patiis, &longs;iue tem&shy;<lb/>poribus, &amp;c.<emph.end type="italics"/> Siquidem &amp; facta ratiocinatione nihil <lb/>conclu&longs;i&longs;ti contra tempora, vt te puta&longs;ti concludere; <lb/>&longs;ed &longs;ol&ugrave;m contra &longs;patia, quatenus &agrave; me fuerant impe&shy;<lb/>tita: &amp; tempora aliunde cum velocitatibus comparata <lb/>nullam agno&longs;cunt di&longs;tinctionem, qualem te putas in&shy;<lb/>uehere: c&ugrave;m &amp; tot&aelig; velocitates, &amp; ip&longs;arum partes, &longs;eu <lb/>augmenta eandem &longs;emper proportionem cum tempo&shy;<lb/>ribus, partibu&longs;que corum analogis &longs;eruent. Quin&shy;<lb/>etiam, quod &longs;pectat ad &longs;patia, declaratum iam e&longs;t, <lb/>qu&agrave;m irrito conamine &longs;ic di&longs;tinguas, quatenus de mo&shy;<lb/>tu non quomodocumque, &longs;ed &aelig;quabiliter accelerato 
<pb pagenum="131"/>agitur; &longs;tupendumque e&longs;t, te in eo h&aelig;rere, qu&ograve;d Gali&shy;<lb/>leus non aduerterit fal&longs;um, ac impo&longs;&longs;ibile e&longs;&longs;e, quod <lb/>&longs;ecundum ais, hoc e&longs;t, <emph type="italics"/>velocitates ip&longs;as integras, &amp;c.<emph.end type="italics"/> &longs;i&shy;<lb/>quidem i&longs;tud e&longs;&longs;e fal&longs;um, impo&longs;&longs;ibileque non mod&ograve; <lb/>aduertit, &longs;ed etiam o&longs;tendit, quod tu recu&longs;as aduertere, <lb/>con&longs;equi ex ea, quam tu &longs;equeris, opinione. Recu&longs;as, <lb/>inquam, &amp; ita habes, qua&longs;i idip&longs;um pro principio vero, <lb/>atque nece&longs;&longs;ario &agrave; &longs;e credito v&longs;urpauerit; ac interim <lb/>fui&longs;&longs;e ab eo Paralogi&longs;mum obtru&longs;um ais, quem nuilla&shy;<lb/>tenus o&longs;tendi&longs;ti, &amp; prof<gap/>&longs;&longs;us o&longs;tendere, incidi&longs;ti ip&longs;e in <lb/>Paralogi&longs;mum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed aliam quoque Propo&longs;itionem, optime<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, non <lb/>min&ugrave;s fal&longs;am, atque impo&szlig;ibilem numero xi. in fine mihi af&shy;<lb/>fingis; dum ais m<gap/>ad vulgatam motus accelerati definitionem <lb/>con&longs;equenter loquentem, velle in de&longs;cen&longs;u per totum spatium <lb/>AC bifariam diui&longs;um in B, partem BC tran&longs;curri<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig35"></figure><lb/><emph type="italics"/>in dimidio eius temporis, quo percurritur AB; ex <lb/>qua fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione, &longs;equenti numero vnum In&shy;<lb/>commodum, &amp; ad finem Respon&longs;ionis tu&aelig; alia plura <lb/>long&egrave; ab&longs;urdi&szlig;ima deducis, qu&aelig; tanquam con&longs;ectaria <lb/>ex meis principiis, ac decretis nece&longs;&longs;ari&ograve; illata mihi <lb/>obiectas.<emph.end type="italics"/> V<emph type="italics"/>team igitur Propo&longs;itionem &longs;emel tracte&shy;<lb/>mus, eius examen in commodiorem locum re&longs;erua&shy;<lb/>bimus.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>C&ugrave;m tu Caput magni momenti per&longs;tringas ade&ograve; <lb/>obiter; non po&longs;&longs;um ego non &longs;altem duo, aut tria qu&aelig;&shy;<lb/>dam adnotare. Qu&icirc; enim Imprimis intactum pr&aelig;&shy;<lb/>teream, quod <emph type="italics"/>me affingere tibi<emph.end type="italics"/> ais <emph type="italics"/>Propo&longs;itionem fal&longs;am; <lb/>ac impo&longs;&szlig;ibilem, dum aio te ad vulgatam motus definitionem <lb/>con&longs;equenter loquentem, velle in de&longs;cen&longs;u per totum &longs;patium<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="132"/><emph type="italics"/>A<emph.end type="italics"/>C, <emph type="italics"/>bifariam diui&longs;um in B, partem BC tran&longs;curri <gap/><lb/>dimidio eius temporis, quo percurritur AB?<emph.end type="italics"/> Etenim, qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;o tuam fidem, an tua, an alterius fuerint, qu&aelig; &longs;unt iam <lb/>&longs;uperi&ugrave;s verba recitata? Su&longs;ceperas ip&longs;e o<gap/>tendendum <lb/>in illa Galilei A&longs;&longs;umptione Paralogi&longs;mum, &amp; pr&aelig;mi&shy;<lb/>&longs;eras, <emph type="italics"/>non vno modo tantum, &longs;ed pluribus intelligi po&longs;&longs;e, <lb/>quomodo velocitates &longs;int inter &longs;e, vt emen&longs;a spatia; licet <lb/>eadem spatia, neque eodem, neque &aelig;quali tempore percur&shy;<lb/>rantur:<emph.end type="italics"/> ac tum deligens modum vnum, qui pr&aelig; c&aelig;te&shy;<lb/>ris id pr&aelig;&longs;taret, atque idcirc&ograve; <gap/>&longs;&longs;umptionem Paralo&shy;<lb/>gi&longs;mi conuinceret, i&longs;th&aelig;c met &longs;ub<gap/>eci&longs;ti verba, <emph type="italics"/>Vt <gap/><lb/>graue de&longs;cendens per AB, tempus quodcumque in&longs;umat, put&agrave; <lb/>quadrantem; ac deinde BC ip&longs;i AB &aelig;quale dimidio qua&shy;<lb/>drante percurrat; quis neget in<emph.end type="italics"/> C <emph type="italics"/>duplam haberi velocita&shy;<lb/>tem eius, qu&aelig; fuit in B? Et tamen idem graue totam AC, <lb/>&amp; dimidium eius AB eodem tempore non percurreret.<emph.end type="italics"/><lb/>Subinde autem qua&longs;i re ab&longs;olut&egrave; c&oacute;fecta pro&longs;equutus <lb/>es, <emph type="italics"/>A&longs;&longs;umptio igitur Galilei fal&longs;a e&longs;t, &amp; tot&aelig; eius ratiocinatio <lb/>merus Paralogi&longs;mus.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig;&longs;o ergo te, quid tibi affinxi? <lb/>Agno&longs;cis tua verba, an non? <emph type="italics"/>Propo&longs;itionem,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>fal&shy;<lb/>&longs;am, ac impo&szlig;ibilem?<emph.end type="italics"/> E&longs;to ver&ograve;, illam iam fal&longs;am, ac <lb/>impo&longs;&longs;ibilem agno&longs;eas; at tunc &longs;altem veram, atque <lb/>nece&longs;&longs;ariam habui&longs;ti, c&ugrave;m illa &longs;ola v&longs;us fueris ad o&longs;ten&shy;<lb/>dendum Paralogi&longs;mum. Nam &longs;i fal&longs;am quidem tunc <lb/>quoque, ac impo&longs;&longs;ibilem habui&longs;ti, quomodo proba&longs;ti <lb/>id, quod intend<gap/>ti? Et, &longs;i &longs;en&longs;i&longs;ti po&longs;&longs;e eam tibi, tan&shy;<lb/>quam fal&longs;am, ac impo&longs;&longs;ibilem negari, quanam proui&shy;<lb/>dentia ip&longs;am communi<gap/>&longs;ti? An o&longs;ten&longs;urus Paralogi&longs;&shy;<lb/>mum, volui&longs;ti &longs;ponte te exhibere paralogi&longs;tam ridi&shy;<lb/>culum, vt puta non alio principio, quam fal&longs;o, atque 
<pb pagenum="133"/>impo&longs;&longs;ibili vtcns, &amp; quo pernegato, nudus, ac iner&shy;<lb/>ms, c&ugrave;m te tamen tantopere o&longs;tenta&longs;&longs;es, reperireris<gap/><lb/>Sed qualemcumque habueris: &longs;altem ego &longs;um bona fi&shy;<lb/>de v&longs;us, neque affinxi quicquam tibi; c&ugrave;m non aliam <lb/>tibi Propo&longs;itionem tribuerm, ni&longs;i, quam tu ip&longs;e pro <lb/>principio ad conuincendum Galileum v&longs;urpaueris, <lb/>quamque iam etiam fal&longs;am, impo&longs;&longs;ibilemque dicere <lb/>non po&longs;&longs;is, quin arguas te nihil confeci&longs;&longs;e, &longs;ed ope&shy;<lb/>ram plan&egrave; lu&longs;i&longs;&longs;e, in Galileum c&ugrave;m in&longs;ulta&longs;ti: ac per&shy;<lb/>peram fui&longs;&longs;e glortatum its verbis, <emph type="italics"/>A&longs;&longs;umptio igitur Ga&shy;<lb/>lilei fal&longs;a e&longs;t, &amp; tota eius ratiocinatio merus Paralogi&longs;mus.<emph.end type="italics"/><lb/>An dices Propo&longs;itionem fui&longs;&longs;e conditionalem? Si di&shy;<lb/>cas, eadem e&longs;t ruina. Siquidem facta conditionis ap&shy;<lb/>po&longs;itione, &longs;uppo&longs;itio aut vera tibi, ac nece&longs;&longs;aria, aut <lb/>fal&longs;a, ac impo&longs;&longs;ibilis fuit. Si prius, vides contradictio&shy;<lb/>nem, qua fal&longs;am iam, ac impo&longs;&longs;ibilem agno&longs;cis; &longs;i po&shy;<lb/>&longs;teri&ugrave;s, vides ludibrium, cui te fui&longs;ti expo&longs;iturus. An <lb/>dices te po&longs;te&agrave; cen&longs;ui&longs;&longs;e difficile determinatu e&longs;&longs;e, <lb/>quod tempus per primam, quod per &longs;ecundam de&longs;&shy;<lb/>cen&longs;us partem in&longs;umatur; ac ide&ograve; c&oelig;ni&longs;&longs;e compara&shy;<lb/>tionem non ab v&longs;que initio, &longs;ed ab ip&longs;o &longs;ol&ugrave;m me&shy;<lb/>dio prim&aelig; partis? Si dicas, declaras te quidem &longs;ubdu&shy;<lb/>bita&longs;&longs;e po&longs;tmod&ugrave;m, an hoc fort&egrave; principium non e&longs;&longs;et <lb/>verum, nece&longs;&longs;ariumque: &longs;ed concedendum e&longs;t inte&shy;<lb/>rim, te, c&ugrave;m ip&longs;um heic v&longs;urpa&longs;ti, aut non habui&longs;&longs;e ip&shy;<lb/>&longs;um fal&longs;um, ac impo&longs;&longs;ibile; aut vltr&ograve; voluiffe exhibere <lb/>te Sophi&longs;ten plan&egrave; ex&longs;ibilandum: quod ab&longs;it tamen vt <lb/>cen&longs;eam. Vtcumque &longs;it, &longs;altem ego nihil affinxi. De&shy;<lb/>inde, quod dixerim <emph type="italics"/>te fui&longs;&longs;e con&longs;equenter ad definitionem <lb/>vulgatem loq<gap/>tum,<emph.end type="italics"/> nihil &longs;an&egrave;; affinxi; c&ugrave;m nece&longs;&longs;e 
<pb pagenum="134"/>omnin&ograve; &longs;it, v<gap/> velocitatibus, ac &longs;pati<gap/>s eadem &longs;e ratio&shy;<lb/>ne habentibus, vbicumque a&longs;&longs;umpto &aelig;quali &longs;patio <lb/>v<gap/>itas <gap/>&longs;t dupla, ibi &longs;it pr&aelig;c s&egrave; temporis dimidium; <lb/>&amp; plan<gap/> proinde &longs;equatur, vt a&longs;&longs;umpta linea BC &aelig;qua&shy;<lb/><gap/>p&longs;i A<gap/> cum velocitate decur&longs;us dupla, &longs;i AB qui&shy;<lb/>dem depu<gap/> certo tempore, vt quadrante hor&aelig;, ip&longs;a <lb/>BC percurratur octante, &longs;eu dimidio quadrantis. Po&shy;<lb/><gap/> conqueteris <emph type="italics"/>me ex hac fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione <lb/>deducere <gap/> &longs;equente vnum <gap/>ncommodum<emph.end type="italics"/> (vt put&agrave; da&shy;<lb/>to <gap/> &longs;emel fuerit pars AB, tempus <lb/><gap/> nulla mtione po&longs;&longs;e, ni&longs;i fu&shy;<lb/><gap/> <emph type="italics"/>ac<gap/>ad: finem Respon&longs;ionis <lb/><gap/> long <gap/> qu<gap/> tanquam con&longs;ectaria ex tuis <lb/>principiis, ac decretis <gap/>&longs;&longs;ari&ograve; illata tibi obiectem:<emph.end type="italics"/> verum <lb/><gap/> quamobrem tanti momenti <lb/><gap/> pr<gap/>uolandum, pr&aelig;ter&shy;<lb/><gap/>bendo <gap/>, pr&aelig;<gap/> retractandi ip&longs;um, &longs;eu attin&shy;<lb/>gendi vel deuiter, ob examen propo&longs;itionis re&longs;erua&shy;<lb/>tum in commodiore<gap/> locum. Sed vtcumque &longs;it, re&shy;<lb/>puta<gap/>e: non potes, abunde e&longs;&longs;e, qu&ograve;d propo&longs;itionem, <lb/>exiqua <gap/> iam, ac impo&longs;&longs;ibilem <lb/>ha<gap/>as; c<gap/>m &amp; ob&longs;tent qu&aelig; mox obieci de impugna&shy;<lb/>to Paralogi&longs;mo, &amp; comperiaris non &longs;atisfeci&longs;&longs;e, c&ugrave;m <lb/><gap/>em. In ommodum ite<gap/> obieci articulo xlij. tan&shy;<lb/>quam con&longs;equens ex tuo decreto cum hac propo&longs;i&shy;<lb/>tione congruo, de &longs;patiis emen&longs;is, temporibus &aelig;qua&shy;<lb/>libus, in ratione continu&ograve; dupla. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Priu&longs;quam h&aelig;c de Paralogi&longs;mo, quem Galileo ob&shy;<lb/>ieci&longs;ti, dimi<gap/>am, memini&longs;&longs;e iuuatobie ci&longs;&longs;e me tibi arti&shy;<lb/>culis XXXVI, &amp; XXXVIII. fui&longs;&longs;e tenon &longs;ecus ratiocina-
<pb pagenum="135"/>tum, qu&agrave;m Galileum: atque idcirc&ograve; &longs;i ille quidem Pa&shy;<lb/>ralogi&longs;mum admi&longs;erit, incidi&longs;&longs;e te, recidi&longs;&longs;eque <lb/>
<figure id="fig36"></figure><lb/>in cundem: ac o&longs;tendere vel ex ea &longs;ola ratiocina&shy;<lb/>tione tua, qu&aelig; relata e&longs;t articulo XXXIII. quemad&shy;<lb/>modum ex tuis principiis demon&longs;trare liceat, <emph type="italics"/>&longs;i <lb/>velocitates &longs;icut &longs;patia &longs;int,<emph.end type="italics"/> fore <emph type="italics"/>vt totum, &amp; pars <lb/>eodem, aut &aelig;quali tempore percurrantur.<emph.end type="italics"/> A&longs;&longs;umpt&acirc; <lb/>ergo, qu&aelig; illeic, line&acirc;, ide&ograve; probas <emph type="italics"/>&longs;patium<emph.end type="italics"/> DE, <lb/><emph type="italics"/>eodem tempore tran&longs;curri, quo<emph.end type="italics"/> SD; quia <emph type="italics"/>c&ugrave;m<emph.end type="italics"/> AD <lb/><emph type="italics"/>dupla &longs;it ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AS, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>nece&longs;&longs;e &longs;it ve&shy;<lb/>locitatem in<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>duplam e&longs;&longs;e velocitatis in<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp; veloci&shy;<lb/>tatem in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>velocitatis in<emph.end type="italics"/> D. C&ugrave;m &amp; aliunde, <emph type="italics"/>velo&shy;<lb/>citas per totam<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>dupla &longs;it velocitatis per totam<emph.end type="italics"/><lb/>SD; quatenus <emph type="italics"/>quodlibet &longs;patium inc&oelig;ptum ab<emph.end type="italics"/> A, <lb/><emph type="italics"/>&amp; terminatum inter<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>duplum e&longs;t alterius <lb/>&longs;patii, quod &longs;it item inc&oelig;ptum ab<emph.end type="italics"/> A, <emph type="italics"/>&amp; terminatum <lb/>inter<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> D; Dico aut te inde nihil conclude&shy;<lb/>re, aut &longs;ic licere argumentari. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>eodem tempore percurruntur, quia veloci&shy;<lb/>tas &agrave;<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>dupla e&longs;t velocitatis ab<emph.end type="italics"/> S <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> D. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Igitur, <emph type="italics"/>AD, &amp; A<emph.end type="italics"/>S, <emph type="italics"/>eodem tempore percurrentur, quia <lb/>velocitas, ab A in D dupla e&longs;t velocitatis ab A in<emph.end type="italics"/> S. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Et &longs;imiliter, <emph type="italics"/>AE, &amp; AD eodem tempore percurrentur; <lb/>quia velocitas ab<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>dupla e&longs;t velocitatis ab<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> D. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Ac rur&longs;us, quia vt velocitas per totam DE dupla <lb/>e&longs;t velocitatis per totam SD, ita velocitas per totam <lb/>SD debet e&longs;&longs;e dupla velocitatis per totam PS, &amp; ve&shy;<lb/>locitas per totam PS, velocitatis per aliud vlterius di&shy;<lb/>midium, acita porr&ograve;, quantum licebit &longs;ubdiuidere ad <lb/>v&longs;que punctum A, &longs;icque demum velocitas per totam 
<pb pagenum="136"/>AE repenetur dupla velocitatis per totam AD, &amp; ve&shy;<lb/>locitas per totam AD velocitatis per totam AS; Dico <lb/>aut te nihil concludere, aut &longs;ic licere ratiocinari. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Si <emph type="italics"/>DE, &amp;<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>eodem tempore percurruntur, quia velo&shy;<lb/>citas per totam<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>dupla e&longs;t velocitatis per totam<emph.end type="italics"/> SD. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Igitur, <emph type="italics"/>AD, &amp;<emph.end type="italics"/> AS <emph type="italics"/>eodem tempore percurrentur, quia <lb/>velocitas per totam<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>dupla e&longs;t velocitatis per totam<emph.end type="italics"/> AS. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Et &longs;imiliter, AE <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DA <emph type="italics"/>eodem tempore percurrentur, <lb/>qui velocitas per totam<emph.end type="italics"/> AE, <emph type="italics"/>dupla e&longs;t veloci tatis per to&shy;<lb/>tam<emph.end type="italics"/> AD. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Quo, &amp; non aliomodo Galileus, &amp; ego ratiocina&shy;<lb/>ti &longs;umus. Adderem concludi eodem plan&egrave; modo, per&shy;<lb/>curri AF triplum, AG quadruplum, &amp;c. tempore eo&shy;<lb/>dem, quo eandem AD; ver&ugrave;m res deductu perfacilis <lb/>e&longs;t, iuxta ea qu&aelig; pari ratione deducis &longs;equentibus <lb/>articulis; &amp; e&longs;t iam aliunde tempori parcendum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XIII. XIV. XV. XVI. XVII. XVIII. De <lb/>Po&longs;tulato Galilei, Circa motum &longs;uper &aelig;que altis, <lb/>non &aelig;qu&egrave; inclinatis planis.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Tran&longs;eo igitur ad numerum xiv. in quo c&ugrave;m initio, at&shy;<lb/>que in fine<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei Po&longs;tulatum veri&longs;imile poti&ugrave;s, qu&agrave;m aut per <lb/>&longs;e euidens, aut ex euidentibus demon&longs;tratum, cum eodem<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&shy;<lb/>lileo agno&longs;cis, candide omnin&ograve; facis: &longs;ed id plan&egrave; &longs;ufficit, vt <lb/>c&aelig;tera quoque, qu&aelig; ab eodem Galileo ex illo Po&longs;tulato inferun&shy;<lb/>tur, veri&longs;imilia tantum, &amp; minim&egrave; demon&longs;trata cen&longs;eantur: <lb/>eumque proinde nobis de motu accelerato, non &longs;cientiam (vt <lb/>eam vocat) &longs;ed opinionem tantum tradidi&longs;&longs;e, quod &longs;ol&ugrave;m con&shy;<lb/>cludo.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="137"/>
<p type="main">

<s>At concludere &longs;im&ugrave;l debes, aut in ip&longs;a Scienti&aelig; <lb/>voce <expan abbr="h&aelig;re&longs;cend&utilde;">h&aelig;re&longs;cendum</expan>; aut &longs;i ip&longs;i non licuit vocem v&longs;urpare, <lb/>c&ugrave;m &longs;e nouam &longs;cientiam inuchere profe&longs;&longs;us e&longs;t; licere <lb/>adh&ucirc;c min&ugrave;s tibi, qui illam P&longs;eudo-&longs;cientiam vocans, <lb/>profiteris te veram, ac certam in eius locum &longs;ub&longs;ti&shy;<lb/>tuere; quatenus tradita ab illo experimentis innititur, <lb/>qu&aelig; nullius hactenus fal&longs;itatis conuicta &longs;int; tua iis <lb/>&longs;uffulcitur, qu&aelig; conuicta &longs;int nullius e&longs;&longs;e veritatis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig; ver&ograve; de Libro Torricellij poste&agrave; adiungis (et&longs;i ea non <lb/>viderim) partim vera, partim fal&longs;a, aut &longs;altem incerta e&longs;&longs;e <lb/>non dubito. Duas cert&egrave; eius Propo&longs;itiones primas ego quo&shy;<lb/>que de globis euidenter demonstro; at quomodo ex prioribus <lb/>illis duabus Propo&longs;itionibus po&longs;teriores inferantur, &longs;atis non <lb/>video, ni&longs;i<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principia &longs;upponantur. C&ugrave;m enim globi <lb/>pondere &aelig;quales<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig37"></figure><lb/>F <emph type="italics"/>planis<emph.end type="italics"/> AC, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> CD <lb/>(<emph type="italics"/>vel<emph.end type="italics"/> CB) <emph type="italics"/>in&longs;i&longs;tentes, <lb/>momenta ad de&longs;cen&longs;um <lb/>retineant in reciproca, <lb/>&amp; permutata ratione planorum, ob eamque cau&longs;&longs;am momen&shy;<lb/>ta ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>&longs;int ad momenta ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> F, <emph type="italics"/>vt<emph.end type="italics"/> CB (<emph type="italics"/>&longs;iue<emph.end type="italics"/> CD) <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/><lb/>CA; <emph type="italics"/>non apparet vnde euidenter concludi po&szlig;it<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>qui pau&shy;<lb/>cioribus momentis deor&longs;um voluitur, &amp; magis &agrave; motu perpen&shy;<lb/>diculari di&longs;trahitur, eundem nihilominus gradum velocitatis <lb/>acquirere in<emph.end type="italics"/> A, <emph type="italics"/>quem globus<emph.end type="italics"/> F <emph type="italics"/>in<emph.end type="italics"/> B <emph type="italics"/>acqui&longs;ierit. Nam quod <lb/>ais tarditatem motus spatij longitudine compen&longs;ari, conie&shy;<lb/>ctando quidem a&longs;&longs;eris; at (quod ad Po&longs;tulati per &longs;e, &amp; ex <lb/>terminis minim&egrave; euidentis nece&longs;&longs;arium e&longs;&longs;et) nulla id ratione <lb/>demonstras.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Quod de Propo&longs;itionibus Torricellij ais, cogno&longs;ces 
<pb pagenum="138"/>id pleni&ugrave;s, de quo dubitas, vbi legeris earum proba&shy;<lb/>tiones. Quod autem ais <emph type="italics"/>me coniectando, non vlla ratione <lb/>demon&longs;trando tarditatem motus &longs;patij longitudine compen&longs;ari <lb/>dixi&longs;&longs;e:<emph.end type="italics"/> adiicere debes, nihil fui&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e pr&aelig;ter ip&longs;am, <lb/>non coniect <expan abbr="ir&atilde;">iram</expan>, &longs;ed <expan abbr="euidenti&atilde;">euidentiam</expan> proponere: c&ugrave;m te con&shy;<lb/>tendente <emph type="italics"/>globum per plana &aelig;que-alta, &longs;ed in&aelig;qualiter in&shy;<lb/>clinata pareis velocitatis gradus in fine decen&longs;us non acquirere;<emph.end type="italics"/><lb/>ac non demon&longs;trante, &longs;ed dumtaxat notum dicente, <lb/><emph type="italics"/>tant&ograve; minoribus momentis de&longs;cendere globum per planum, <lb/>quant&ograve; minus accliue fuerit:<emph.end type="italics"/> excepi, <emph type="italics"/>non videre me, quomodo <lb/>id concluderes, quaten&ugrave;s non a&longs;&longs;umeres planum, quant&ograve; mi&shy;<lb/>n&ugrave;s accliue e&longs;t, tant&ograve; e&longs;&longs;e quoque prolixius. Etenim notum <lb/>quidem e&longs;&longs;e acquiri minores velocitatis gradus in min&ugrave;s de&shy;<lb/>cliui, quod &longs;it decliutori &aelig;quale: at &longs;i, vt minus decliue, ita <lb/>etiam prolixius &longs;it, notum quoque e&longs;&longs;e velocitatem in fine illius <lb/>qu&aelig;&longs;itam e&longs;&longs;e po&longs;&longs;e &aelig;qualem velocitati in fine decliuioris ac&shy;<lb/>qui&longs;it&aelig;, prolixitate nempe de&longs;cen&longs;us paruitatem incremento&shy;<lb/>rum velocitatis compen&longs;ante Pro&longs;equeris.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Multa etiam totis numeris xv. xvi &amp; xvii. adducis, ve <lb/>experimentum<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei de<emph.end type="italics"/> P<emph type="italics"/>endulorum vibratione, &amp; ad <lb/>&aelig;qualem altitudinem a&longs;cen&longs;u defenda<gap/>, &longs;ed fateris tamen, quod <lb/>contendo, pendula eiu&longs;modi neque ad eandem, vnde ip&longs;a demi&longs;&shy;<lb/>&longs;a &longs;unt, altitudinem a&longs;cendere, neque ad &aelig;qualem &longs;emper, &longs;i <lb/>ex punctis ad lineam horizontalem diuer&longs;imod&egrave; comparatis, <lb/>&longs;uspendantur; huiu&longs;que etiam rei, ac diuer&longs;itatis cau&longs;&longs;as, at&shy;<lb/>que impedimenta inquiris, qu&aelig; &longs;i abe&longs;&longs;ent, tum eadem pendu&shy;<lb/>la ad &aelig;qualem perpetu&ograve; altitudinem pr&aelig;cis&egrave; con&longs;cen&longs;ura <lb/>diuinas, non autem demon&longs;tras.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>At beatus &longs;um &longs;altem, &longs;i non ab&longs;que aliqua, &amp; cui <lb/>nih lrefragetur, veri&longs;imili ratione, diuinem. </s>
</p>
<pb pagenum="139"/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed, vt tu ip&longs;e agno&longs;cis, demon&longs;trationes qu&aelig;ro, non veri&longs;i&shy;<lb/>militudines, aut &longs;u&longs;piciones.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Tu ver&ograve; &amp; optim&egrave; facis, &amp; beatior me long&egrave; es, &longs;i <lb/>demon&longs;trationes adinuenias, nec ea amplexeris, qu&aelig; <lb/>apert&egrave; fal&longs;a c&ugrave;m &longs;int, ne veri&longs;imilitudinis quidem, aut <lb/>&longs;u&longs;picionis nomen mereantur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d autem in Confirmationem adducis quatuor globos <lb/>quatuor distinctis filis &longs;ic appen&longs;os, vt primi longitudo &longs;it <lb/>vnius pedis, &longs;ecundi quatuor, tertij nouem, quarti &longs;exdecim: <lb/>ai&longs;que eos, &longs;i ex quapiam altitudine &longs;imul dimittantur, &longs;uas <lb/>inter &longs;e vibrationes ita componere, vt dum quartus globus <lb/>vnam perficiet, tertius duas, &longs;ecundus treis, &amp; primus quatuor <lb/>ab&longs;oluat. H&aelig;c, inquam, &amp; qu&aelig; inde colligis, nec certiora <lb/>&longs;unt, nec exacti&ugrave;s cum experientia congruunt, qu&agrave;m ea, qui&shy;<lb/>bus confirmandis a&longs;&longs;umpta &longs;unt. Et&longs;i enim in paucis ali&shy;<lb/>quibus vibrationibus ea ratio vtc&uacute;mque ob&longs;eruari videatur; <lb/>breut tamen interrumpitur, vt &longs;&aelig;pius &agrave; me experientia <lb/>combrobatum est; cuius etiam rationem indicat, qui noua<emph.end type="italics"/><lb/>G<emph type="italics"/>alilei placita Gallic&egrave; reddidit lib.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>artic.<emph.end type="italics"/> 17. <emph type="italics"/>vbi ip&longs;e quo&shy;<lb/>que &longs;e expertum e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erit, vibrationes omneis eiu&longs;dem pen&shy;<lb/>duli &aelig;quali tempore perpetu&ograve; non ab&longs;olui: quod tamen nece&longs;&shy;<lb/>&longs;arium e&longs;&longs;et, vt con&longs;en&longs;us ille vibrationum diuti&ugrave;s perma&shy;<lb/>neret.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Illud de Pendulis experimentum ita certum e&longs;t, vt <lb/>fal&longs;um nunquam deprehenderim, quoties a&longs;&longs;umun&shy;<lb/>tur, &amp; quandi&ugrave; manent longitudinum exqui&longs;it&egrave; ea&shy;<lb/>rumdem. Nam quia non ponderis, &longs;ed longitudinis <lb/>variatio vibrationum celeritatem, aut tarditatem va&shy;<lb/>riat, ide&ograve; ni&longs;i quatuor illa pendula a&longs;&longs;umantur exqui&shy;<lb/>&longs;it&egrave; longitudinum pr&aelig;&longs;criptarum, fiet &longs;en&longs;im, vt quod 
<pb pagenum="140"/>pendulum &longs;atis exqui&longs;it&egrave; con&longs;onare videbatur cum <lb/>c&aelig;teris, vibrationum euariet, aut accelerando, &longs;i vel <lb/>tantillum breuius &aelig;quo fuerit, aut retardando, &longs;i tan&shy;<lb/>tillum prolixius. Et aliunde quia filum, ni&longs;i metalli&shy;<lb/>cum &longs;it, diducitur &longs;en&longs;im, prolixiu&longs;que euadit, dum <lb/>partim tortum detorquetur, partim pondere pertra&shy;<lb/>ctum tenuatur; idcirc&ograve; inde quoque fit, vt ni&longs;i cauea&shy;<lb/>tur, ne fiat variatio, longitudinis, vibrationes, qu&aelig; per <lb/>initia con&longs;onanter inter &longs;e fiebant, decre&longs;cant &longs;en&longs;im, <lb/>ac denique di&longs;crepare deprehendantur. Heinc &longs;emper <lb/>mihi con&longs;titit, quod pendulum prim&ograve; di&longs;crepare acce&shy;<lb/>lerando animaduerti, fui&longs;&longs;e aliquantulum &aelig;quo bre&shy;<lb/>uius; quod remorando, aliquant&ograve; prolixius: vt pro&shy;<lb/>inde non mirer &amp; tibi; &amp; authori, <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> citas, deprehen&shy;<lb/>&longs;am fui&longs;&longs;e aliquam vibrationum incon&longs;tantiam, &amp; in&shy;<lb/>&aelig;qualitatem. C&aelig;ter&ugrave;m res ip&longs;a in &longs;e e&longs;t omnin&ograve; cer&shy;<lb/>ta: &amp; vel ex eo, quod deprehendi&longs;ti vibrationes &longs;al&shy;<lb/>tem peraliquod tempus ita con&longs;onare, vt pendulum <lb/>&longs;exdecim pedum vibrationem &longs;emel dumtaxat perage&shy;<lb/>ret, dum pendulum nouem, perageret bis, pendulum <lb/>quatuor, ter: pendulum vnius, quater; potui&longs;ti intelli&shy;<lb/>gere, qu&agrave;m h&aelig;c egregi&egrave; congruant cum iis, quibus <lb/>confirmandis fuere v&longs;urpata; cum tu interim tale nihil <lb/>in tu&aelig; &longs;ententi&aelig; confirmationem profere po&longs;&longs;is. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Opponis numero xviij. non &longs;atis &agrave;me refelli, aut erroris <lb/>argui ea experimenta, quibus<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus accelerationem motus <lb/>in de&longs;cen&longs;u grauium tam per a&euml;rem, qu&agrave;m per plana qu&aelig;libet <lb/>inclinata confirmat: nihil <gap/>ue &agrave; me ad luci expostulas, pr&aelig;ter <lb/>experiundi modum di&longs;&longs;ici<gap/>em varii&longs;que erroribus o<gap/> noxium. <lb/>Nimirum eo loco id &longs;ol&ugrave;m efficere volui, vt quilibet intellige-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="141"/><emph type="italics"/>ret, min&ugrave;s mirum videri, &longs;i Galileus errauerit: c&ugrave;m non ni&longs;i <lb/>experimento its erroribus obnoxio v&longs;us fuerit, qui null&acirc; dili&shy;<lb/>genti&acirc; vitaripo&longs;&longs;e videantur. Satis autem eadem illa expe&shy;<lb/>rimenta erroris po&longs;tmod&ugrave;m reuincenda videbantur, &longs;i long&eacute; <lb/>aliam accelerationis rationem in de&longs;cen&longs;u grauium interuenire <lb/>demon&longs;trarem.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Non repugna&longs;&longs;em, &longs;i demon&longs;tra&longs;&longs;es; at demon&longs;tra&longs;&shy;<lb/>&longs;e non con&longs;titit. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XIX. XX. XXI. XXII. De <lb/>Experimentis circaictum; impetum-ve grauium <lb/>cadentium; ad explorandum impetu&longs;-ne, vt <lb/>&longs;patium incre&longs;cat.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Reprehendis item numero xix, quod nulla &longs;peciali Expe&shy;<lb/>rientia confirmem, quod experienti&agrave; con&longs;tare affirmo, nempe<emph.end type="italics"/><lb/>Corpus graue quodcumque ex qualibet altitudine per <lb/>a&euml;rem cadens, &amp; percutiens vt libet, perpetu&ograve; ex alti&shy;<lb/>tudine dupla dupl&ograve; ampli&ugrave;s, &amp; ex tripla, quadruplave <lb/>di&longs;tantia, tripl&ograve;, quadruploque forti&ugrave;s percutere. <lb/><emph type="italics"/>Nempe vide bam &longs;atis manifestum e&longs;&longs;e id eodem Experimento <lb/>comprobari po&longs;&longs;e, quo idip&longs;um po&longs;tmodum o&longs;ten&longs;urus eram in <lb/>globo. Non fuit igitur cum oper&aelig;, ac temporis iactura du&shy;<lb/>plex ingerenda Experientia, vbi plu&longs;quam abund&egrave; &longs;ufficere <lb/>potuit vnica.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Hactenus de Confirmatione tu&aelig; illius A&longs;&longs;umptio&shy;<lb/>nis, quam &longs;uperi&ugrave;s retulimus, vbi de Controuer&longs;i&aelig; <lb/>Statu. Sequitur videamus quid habeas de impugna&shy;<lb/>ta Probatione, ad quam &longs;pectabat Primum membrum <lb/>Po&longs;terioris partis Operis totius. Quippe ratus te euer&shy;<lb/>ti&longs;&longs;e funditus Galilei &longs;cientiam, ac profe&longs;&longs;us te illi 
<pb pagenum="142"/>veram, certamque &longs;ub&longs;tituere, ducendum cen&longs;ueras <lb/>initium ab ip&longs;a Experientia, tanquam &agrave; germano eius <lb/>fundamento. Quandoquidem porr&ograve; his me affatus <lb/>verbis fueras, <emph type="italics"/>Prim&ugrave;m ego te, optime<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, ad claras, <lb/>facileis, atque indubitatas Experientias prouoco, &amp; in ijs ar&shy;<lb/>bitrum te, ac iudicem habere vehementer gaudeo. Prima peti&shy;<lb/>tur ex impetu, quo globus, aut graue aliud corpus quodcumque <lb/>per <expan abbr="a&etilde;rem">aerrem</expan> sponte natur&aelig; deors&ugrave;m cadit, ac percutit, &amp;c.<emph.end type="italics"/><lb/>Quis heic loci non ex&longs;pecta&longs;&longs;et plu&longs;qu&agrave;m vnicam <expan abbr="Ex-perienti&atilde;">Ex&shy;<lb/>perientiam</expan>? Quis exi&longs;tima&longs;&longs;et te ex vnica facere primam, <lb/>&amp; &longs;ecundam? Quis non credidi&longs;&longs;et &agrave; te, ni&longs;i omneis, ni&longs;i <lb/>plurimas, &longs;altem plureis vn&acirc; peractas, ob illud, <emph type="italics"/>corpus <lb/>graue quodcumque?<emph.end type="italics"/> Cert&egrave;, c&ugrave;m &longs;tatim repetens, <emph type="italics"/>con&longs;tare <lb/>facil&egrave; experienti&acirc;<emph.end type="italics"/> dixi&longs;&longs;es <emph type="italics"/>corpus graue quodcumque ex <lb/>qualibet altitudine per <expan abbr="a&etilde;rem">aerrem</expan> cadens, &amp; percutiens, vt libet, <lb/>&amp;c.<emph.end type="italics"/> non &longs;perare non potui aliquam aliam Experien&shy;<lb/>tiam, pr&aelig;ter vnicam in Bilance factam, in quam glo&shy;<lb/>bus cadens, &amp; percutiens, neque e&longs;t corpus graue <lb/>quodcumque, neque vt-libet cadit, percutitque. Sed&shy;<lb/>nimir&ugrave;m tu talem Fxperientiam, tamet&longs;i foret vnica, <lb/>tanti faciendam e&longs;&longs;e cen&longs;ui&longs;ti, vt e&longs;&longs;et in&longs;tar omnium, <lb/>ac veritatem &longs;ic demon&longs;traret, vt facit ver non vna <lb/>hirundo. Et, &longs;i talem quidem ip&longs;am inueni&longs;&longs;em, qua&shy;<lb/>lem &longs;perandam feceras, <emph type="italics"/>facilem, claram, indubitatam,<emph.end type="italics"/> ac, <lb/>verbo vno vt dicam, <emph type="italics"/>veram:<emph.end type="italics"/> abfui&longs;&longs;em profect&ograve;, vt <lb/>aliam te importun&egrave; rogitarem; fui&longs;&longs;et illa enim abun&shy;<lb/>d&egrave;, &amp; &longs;atis. Nunc autem, c&ugrave;m eam long&egrave; &longs;ecus &longs;e ha&shy;<lb/>bere compererim, &amp; tu ip&longs;e non au&longs;is ampli&ugrave;s, qua&shy;<lb/>lem pri&ugrave;s diuendere, &longs;icuti mox videndum e&longs;t; quis <lb/>non aliam mecum abs te expetii&longs;&longs;et? </s>
</p>
<pb pagenum="143"/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quare qu&aelig; deinceps numeris xx. xxi. &amp; xxii. adiicis, <lb/>fru&longs;tr&agrave; &longs;unt: c&ugrave;m ex iis etiam vltr&ograve; datis, nihil aduer&longs;us in&longs;i&shy;<lb/>nuatam &agrave; nobis Experientiam, aut omnin&ograve; contra nos (ob <lb/>Exemplorum, quibus vteris, di&szlig;imilitudinem) concludas.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Fru&longs;tr&agrave; &longs;unt,<emph.end type="italics"/> in quis; &longs;ed nimir&ugrave;m, quia quod repo&shy;<lb/>neres, non fuit, &amp; pr&aelig;textu Exemplorum, qu&aelig; articulis <lb/>XXI, &amp; XXII. habentur, di&longs;&longs;imulare vi&longs;um e&longs;t, qu&aelig; op&shy;<lb/>po&longs;ui XX. circa varia Experimenta. Siquidem illa in eo <lb/>recen&longs;ui, qu&aelig; tu videbaris potui&longs;&longs;e pr&aelig;&longs;ertim intelli&shy;<lb/>gere, c&ugrave;m diceres <emph type="italics"/>rem Experienti&acirc; facil&egrave; con&longs;tare in graui <lb/>quocumque;<emph.end type="italics"/> ac o&longs;tendi ip&longs;a non e&longs;&longs;e, qualia tu dicebas, <lb/><emph type="italics"/>facilia, clara, indubitata;<emph.end type="italics"/> teque ide&ograve; &longs;ollicitaui, vt decla&shy;<lb/>rares quemadmodum con&longs;taret tibi grauia ex altitu&shy;<lb/>dine dupla decidentia impetus e&longs;&longs;e dupl&ograve; maioris, tri&shy;<lb/>pl&ograve; ex tripla, &amp;c. Tu ver&ograve;, c&ugrave;m quid re&longs;ponderes (aut <lb/>dic &longs;altem, quomodo po&longs;&longs;im id interpretari) non &longs;up&shy;<lb/>peteret, factum &longs;atis e&longs;&longs;e puta&longs;ti, &longs;i ea diceres <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e fru&longs;tr&agrave;.<emph.end type="italics"/><lb/>Sed fru&longs;tr&agrave; fuerint, quatenus ex te fru&longs;tr&agrave; requi&longs;iui qu&aelig; <lb/>laterent te; at non fuere fru&longs;tr&agrave;, vt o&longs;tenderem, te non <lb/>debui&longs;&longs;e id, quod in te minim&egrave; e&longs;&longs;et, o&longs;tentare. Cert&egrave; <lb/>enim iam non potui&longs;ti illud, quod mox, pr&aelig;texere, <lb/><emph type="italics"/>non e&longs;&longs;e tibi oper&aelig;, tempori&longs;que faciendam iacturam;<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m <lb/>excitat&aelig; difficultates <expan abbr="manife&longs;t&utilde;">manife&longs;tum</expan> fecerint, qu&agrave;m vtiliter <lb/>operam, tempu&longs;que in iis impendi&longs;&longs;es. Quanquam &amp; <lb/>nulla vnquam pote&longs;tin rebus huiu&longs;cemodi diligentia <lb/>e&longs;&longs;e &longs;uperflua; ip&longs;eque te&longs;tor fui&longs;&longs;e te, quod &longs;pectat ad <lb/>me, ampli&ugrave;s pr&aelig;&longs;titurum paucis quibu&longs;dam ver&longs;ibus <lb/>explicantibus vnicum, de quo con&longs;taret, Experimen&shy;<lb/>tum; qu&agrave;m opere toto, toti&longs;que ratiociniis; ac in eo <lb/>&longs;um &longs;emper, vt &longs;i vel deinceps proferre po&longs;&longs;is vnicum, 
<pb pagenum="144"/>manus vltr&ograve; dem, &amp; totum quicquid con&longs;crip&longs;ero, <lb/>deuoueam, flammi&longs;que addicam. Quippe fiu&longs;tr&agrave; &longs;int <lb/>mille ratiocinia, &longs;i vel vnicum refragetur Experimen&shy;<lb/>tum; vt fru&longs;tra &longs;omniemus monteis aureos, qui abeant <lb/>&longs;tatim vel minima expergefactione in fumum. Quod <lb/>ad ea &longs;pectat, qu&aelig; habeo &longs;equentibus articulis, tu <lb/>Exempla dicis, vt po&longs;&longs;is di&longs;&longs;imilitudinem cau&longs;&longs;ari; c&ugrave;m <lb/>Experimenta &longs;int, qu&aelig; ad rem attineant, ac &longs;upparia <lb/>&longs;altem &longs;int iis, quibus controuer&longs;ia dirimenda videa&shy;<lb/>tur. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Nam, ne <expan abbr="h&aelig;re&atilde;">h&aelig;ream</expan> in &longs;ingulis, &amp; <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan> &longs;altem quidpiam <lb/>de Primo; <expan abbr="Not&utilde;">Notum</expan> e&longs;t, &longs;i va&longs;e cylindrico oppleto, integra <lb/>momento &longs;ubducatur ba&longs;is, totum aqu&aelig; content&aelig; cy&shy;<lb/>lindrum &longs;tatim effluxurum, eo modo, quo &longs;tatim elabe&shy;<lb/>retur cylindrus marmoreus, aut quiuis alius &longs;olidus, &longs;i <lb/>eodem va&longs;e contineretur. Vt autem in cylindro mar&shy;<lb/>moreo cadente non veloci&ugrave;s de&longs;cendit pars &longs;uprema, <lb/>qu&agrave;m infima, aut intermedia qu&aelig;libet, qu&ograve;d omnes <lb/>ex &aelig;quo ferantur deor&longs;um, &amp; par conficiant &longs;patium, <lb/>pariterque accelerentur; ita concipimus in aqueo non <lb/>veloci&ugrave;s de&longs;cendere partem &longs;upremam, qu&agrave;m infi&shy;<lb/>mam, aut quamlibet mediam, &longs;ed parem e&longs;&longs;e omnium <lb/>de&longs;cen&longs;um, omniumque accelerationem; atque id&shy;<lb/>circ&ograve; perinde e&longs;&longs;e &longs;uprem&aelig; parti aqu&aelig;, &longs;iue aqua &longs;ub&shy;<lb/>&longs;it, &longs;iue nulla &longs;it: quatenus qu&aelig; &longs;ube&longs;t, tantum pr&aelig;ce&shy;<lb/>dendo aufugit, quantum ip&longs;a pote&longs;t con&longs;equendo in&shy;<lb/>&longs;tare: ac fieri proinde, vt &longs;uprema aqua ad ba&longs;in dela&shy;<lb/>bens, tanto de&longs;cendat tempore, quanto &longs;i ex eadem <lb/>altitudine per a&euml;rem delaberetur. Iam, c&ugrave;m exiguum <lb/>fol&ugrave;m foramen ad ip&longs;am ba&longs;in aperitur, idem propor-
<pb pagenum="145"/>tione contingit. Nam &longs;i&longs;olus quidem e&longs;&longs;et cylindiulus <lb/>aqu&aelig; re&longs;pondens ip&longs;i foramini, manife&longs;tum e&longs;t ip&longs;um <lb/>perinde effluxurum, ac totum cylindrum ba&longs;i tota <lb/>aperta. Quoniam ver&ograve; talis cylindrulus copio&longs;iore <lb/>aqua ambitur, non ide&ograve; quidem min&ugrave;s effluit, &longs;ed <lb/>efficitur, vt dum pars &longs;uprema antecedenteis con&longs;equi&shy;<lb/>tur, circum&longs;tantes aqu&aelig; &longs;uprem&aelig; partes in ip&longs;ius lo&shy;<lb/>cum propter fluxilitatem &longs;ubeant, ac pari modo, con&shy;<lb/>tinente<gap/>que &longs;equantur, de&longs;cendant, ac effluant; aliis <lb/>nimirum, alii&longs;que inde&longs;inenter &longs;ub&longs;titutis, ab ip&longs;a v&longs;que <lb/>&longs;uperficie, qu&aelig; idcirc&ograve; &longs;emper complanata appareat, <lb/>quov&longs;que &longs;ub effluxus finem excauetur, dum qu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>pere&longs;t aqua parcior e&longs;t, qu&agrave;m vt perinde facil&egrave;, abun&shy;<lb/>deque confluere po&longs;&longs;it. It&aacute;que etiam foramine aper&shy;<lb/>to, aqua &longs;umma in locum ba&longs;eos, ip&longs;umve foramen <lb/>tanta velocitate cadit, quanta per a&euml;rem caderet; ac <lb/>licet proinde de eiusimpetu ex effluxu non &longs;ecus iudi&shy;<lb/>care, qu&agrave;m ex ip&longs;o ca&longs;u; vt pote c&ugrave;m effluendo cadat, <lb/>&amp; cadendo effluat; ac pari &longs;emper tempore ex &longs;ummo <lb/>ad imum perueniat. Vide igitur an Exemplum di&longs;&longs;i&shy;<lb/>mile &longs;it, &amp; non poti&ugrave;s Experimentum (&longs;uppar mini&shy;<lb/>m&ugrave;m) illiu&longs;met rei, de qua agitur: &amp; quia qu&aelig;ritur, an <lb/>impetus exprimatur duplex ex altitudine dupla, an ex <lb/>quadrupla, i&longs;tud ver&ograve; experimentum (&longs;eu exemplum <lb/>mavis) duplum probat ex altitudine quadrupla, non <lb/>dupla; agno&longs;ce quo iure dicas qu&aelig; habentur memo&shy;<lb/>ratis articulis <emph type="italics"/>fru&longs;tra e&longs;&longs;e, ac iis etiam vltr&ograve; datis, nihil me <lb/>aduer&longs;us in&longs;inuatam &agrave; te experientiam, aut omnin&ograve; contra <lb/>te, ob exemplorum, quibus vtor, di&szlig;imilitudinem concludere.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="146"/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. <lb/>XXVIII. De Experimento in Bilance facto, ac <lb/>aliud reuer&acirc; probante, qu&agrave;m velocitates <lb/>e&longs;&longs;e &longs;icut &longs;patia.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At numero xxiii, &amp; quatuor &longs;equentibus Controuer&longs;i&aelig; <lb/>caput attingis, c&ugrave;m Experientiam de globo per a&euml;rem deciden&shy;<lb/>te examinas. Jngenu&egrave; enim fatendum e&longs;t, in mentem mibi <lb/>nunquam incidi&longs;&longs;e, vt inquirerem, an globus ex vnius dia&shy;<lb/>metri altitudine decidens, po&longs;&longs;et vltra &aelig;quilibrium, &amp; pondus <lb/>&longs;ibi &aelig;quale ampli&ugrave;s aliquid attollere.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Commendanda &longs;an&egrave; ingenua confe&longs;&longs;io (quan&shy;<lb/>quam addendum fui&longs;&longs;e videtur, <emph type="italics"/>non incidi&longs;&longs;e tibi in <lb/>mentem, vt inquireres,<emph.end type="italics"/> non mod&ograve;, <emph type="italics"/>an globus ex vnius dia&shy;<lb/>metri altitudine decidens, po&longs;&longs;et vltra &aelig;quilibrium, &amp; pondus <lb/>&longs;ibi &aelig;quale, ampli&ugrave;s aliquid attollere:<emph.end type="italics"/> &longs;ed etiam, <emph type="italics"/>an globus <lb/>idem &aelig;quilibrium, &amp; pondus &longs;ibi &aelig;quale ex dimidio, quadran&shy;<lb/>te, octante, &amp; pen&egrave; dicam ex vncia altitudinis &longs;u&aelig; diametr<gap/><lb/>attolleret;<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m pr&aelig;ci&longs;io &longs;it inter plus, &amp; minus, &amp; ip&longs;e <lb/>in vtramque partem aberr&acirc;ris tantopere) Commen&shy;<lb/>dandumid, inquam; &longs;ed c&ugrave;m i&longs;tud &longs;it, vt pr&aelig;clar&egrave; ais, <lb/><emph type="italics"/>Controuer&longs;i&aelig; caput,<emph.end type="italics"/> quatenus hoc vnum Experimentum <lb/>fuit, quo res controuer&longs;a determinaretur, <expan abbr="c&otilde;probare-turque">comprobare&shy;<lb/>turque</expan> &agrave; te: patere me duo qu&aelig;dam &longs;ubmirari. Vnum, <lb/>cur ade&ograve; &longs;olemniter prouoca&longs;&longs;es me <emph type="italics"/>ad facileis, claras, <lb/>indubitatas Experientias,<emph.end type="italics"/> qu&aelig; controuer&longs;i&aelig; caput face&shy;<lb/>rent, ac Demon&longs;trationem tuam, &longs;cientiamque totam <lb/>con&longs;tabilirent: c&ugrave;m ecce habens vnicam, videri iis <lb/>po&longs;&longs;es, qui rerum amantes verbis non capiuntur, ita <lb/>o&longs;citanter illam peregi&longs;&longs;e, vt nihil e&longs;&longs;et min&ugrave;s, qu&agrave;m 
<pb pagenum="147"/>quod diceretur. Profect&ograve; ni&longs;i v&longs;us fui&longs;&longs;es voce <emph type="italics"/>Pr&aelig;&shy;<lb/>ci&longs;ionis,<emph.end type="italics"/> alii&longs;que con&longs;imilibus, videri dumtaxat potui&longs;&shy;<lb/>&longs;es opinione pr&aelig;occupatus, ac pr&aelig; illius a more, volui&longs;&shy;<lb/>&longs;e non opinionem experienti&aelig;, &longs;ed experientiam <lb/>opinioni accom modare: Nunc autem non video, cur <lb/>tot paginis, tantoque apparatu in&longs;titeris (etiam tot <lb/>cautiones adhibendas iis, qui rem experiri &longs;crupulo&shy;<lb/>&longs;i&ugrave;s vellent, pr&aelig;&longs;cribens) vt te expertum crederemus, <lb/><emph type="italics"/>naturam illud in globo peculiare ac proprium e&longs;&longs;e volui&longs;&longs;e, <lb/>vt eius diameter pr&aelig;ci&longs;a e&longs;&longs;et men&longs;ura illius altitudinis, ex <lb/>qua, &amp;c.<emph.end type="italics"/> ac iter&ugrave;m, <emph type="italics"/>hanc e&longs;&longs;e inter globos, &amp; alias figu&shy;<lb/>ras differentiam, qu&ograve;d in globis diameter altitudines pr&aelig;cis &egrave; <lb/>definiat, vnde pondus, &amp;c.<emph.end type="italics"/> Alterum, cur huiu&longs;imodi Ex&shy;<lb/>perimento deprehen&longs;o fal&longs;o; hoc e&longs;t, c&ugrave;m ver&ugrave;m iam <lb/>non &longs;it, vt contenderas, <emph type="italics"/>con&longs;tare Experienti&acirc; corpus graue <lb/>quodcumque ex qualibet altitudine per a&euml;rem cadens, &amp; <lb/>percutiens vt libet, perpetu&ograve; ex altitudine dupla dupla pr&aelig;cis&egrave; <lb/>ampli&ugrave;s, &amp; ex tripla, quadruplave di&longs;tantia, tripl&ograve;, qua&shy;<lb/>druplove forti&ugrave;s percutere;<emph.end type="italics"/> cur, inquam, pergas etiam&shy;<lb/>num eam Ratiocinationem habere, im&ograve; &amp; acriter <lb/>tueri pro Phy&longs;ica Demon&longs;tratione, quam non alij <lb/>fundamento, qu&agrave;m huic vnico Experimento &longs;uper&shy;<lb/>ex&longs;truxeris? Hoc &longs;an&egrave; e&longs;t, quod mihi videtur faten&shy;<lb/>dum &longs;im&ugrave;l ingenu&egrave; fui&longs;&longs;e, ac parcendum &longs;im&ugrave;l labo&shy;<lb/>ri, quo &aelig;que te exerceres, ac me, quemque declinare <lb/>potucras, &longs;i neque meam Re&longs;pon&longs;ionem, neque tuas <lb/>Vindicias e&longs;&longs;e cuulgandas cen&longs;ui&longs;&longs;es; c&ugrave;m alioquin <lb/>iam de&longs;titutus omni argumento, quo Demon&longs;tra&shy;<lb/>tionem &longs;uffulcias, ludere videaris omnem operam, dum <lb/>operos&egrave; ade&ograve; in ea propugnanda de&longs;udas. </s>
</p>
<pb pagenum="148"/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>In quo tu quidem f&oelig;licior fui&longs;ti; &longs;ed vereor non pa&shy;<lb/>r&ugrave;m, ne accuratior illa tua experientia neutiquam tu&aelig; parti <lb/>&longs;uffragetur; quamuis dicas com nod&egrave; ad<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei mentem <lb/>accidi&longs;&longs;e, vt globus non-ni&longs;i ex quatuor diametrorum altitu&shy;<lb/>dine decidens attollere potuerit duplum eius ponderis, quod ex <lb/>vnius diametri eleuatione &longs;ummum extulerat; &longs;icut nec tri&shy;<lb/>plum, ni&longs;i ex altitudine diametrorum nouem, &amp;c. Ego enim <lb/>tuo exemplo inductus, c&ugrave;m idem tentare item voluerim; ne&shy;<lb/>que globum ex vnius diametri altitudine, &longs;uum pondus toties <lb/>multiplicatum attollere comperi; neque ad duplicatum, tri&shy;<lb/>plicatumque pondus eleuandum, ad tantam altitudinem attolli <lb/>debui&longs;&longs;e. V&longs;us &longs;um quidem bilance obuia, &amp; forta&szlig;is non ita <lb/>exacta, &amp; globo Porphyretico vnci&aelig;<emph.end type="italics"/> 1, <emph type="italics"/>drachm<emph.end type="italics"/> 2 <emph type="italics"/>&longs;atis exact&egrave;. <lb/>Reperi autem hunc globum repetita aliquoties operatione ex <lb/>vnius diametri altitudine eleuare &longs;ol&ugrave;m vncias<emph.end type="italics"/> 5, <emph type="italics"/>dr.<emph.end type="italics"/> 2 <emph type="italics"/>(ne&longs;cio <lb/>an vitio bilancis acciderit, vt maius pondus non extulerit) at <lb/>idem globus duplum illius ponderis, ex diametris tribus, tri&shy;<lb/>plum ex quinque, quadruplum ex &longs;eptem, quintuplum ex <lb/>nouem &longs;ustulit; interruptus autem nihil vlteri&ugrave;s tentare po&shy;<lb/>tui. Ex his autem adh&ucirc;c vides (quod totius controuer&longs;i&aelig; ca&shy;<lb/>put e&longs;t) &aelig;qualibus spatiis &aelig;qualia acquiri velocitatis aug&shy;<lb/>menta. Hanc ego tamen operationem tibi tanquam exactam <lb/>non propono, quia necdum mihi per otium licuit eam adhi&shy;<lb/>bere diligentiam, quamres huius momenti pro &longs;uo merito po&shy;<lb/>&longs;tulat: &longs;ed vt te quoque ad exactam illius rei experientiam <lb/>inuitem; ex qua tota de motu accelerato controuer&longs;ia diri&shy;<lb/>menda videatur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Po&longs;trema h&aelig;c verba, qu&agrave;m e&longs;&longs;ent te digna; ni&longs;i <lb/>aliunde Demon&longs;trationem, quod mox obiiciebam, ita <lb/>propugnares, ac&longs;i foret iam controuer&longs;ia &agrave; te dirempta<gap/>
<pb pagenum="149"/>Et quod inuitas quidem me ad experiundum iter&ugrave;m; <lb/>&longs;cito me iterum expertum, ac adhibitos mihi fui&longs;&longs;e ad&shy;<lb/>iutores in&longs;igni peritia, &amp; in experiundo &longs;edulitate, ac <lb/>diligentia claros Petrum Petitum, &amp; Danielem <lb/>Auberium Maurerium; ac nihil tamen vnquam mihi, <lb/>quale tu narras, contigi&longs;&longs;e. Nam v&longs;urpatis globis <lb/>duobus altero plumbeo vnius vnci&aelig;, altero ligneo <lb/>drachm&aelig; vnius cum triente, fuit &longs;emper eadem proxi&shy;<lb/>m&egrave; ratio, quam in Re&longs;pon&longs;ione iam de&longs;crip&longs;i, exhibita; <lb/>&amp; c&ugrave;m aberratum ab ea &longs;en&longs;ibili&ugrave;s e&longs;t, ecce quid <expan abbr="adh&utilde;c">adhunc</expan> <lb/><expan abbr="pr&aelig;&longs;tit&utilde;">pr&aelig;&longs;titum</expan> fuerit iis numeris, quos ip&longs;e habes. Plumbeus, <lb/>c&ugrave;m ex diametro vna extuli&longs;&longs;et vncias 7, dr. 1: extu&shy;<lb/>lit deinceps ex tribus 11, 3: ex quinque 14, 2: ex &longs;eptem <lb/>16, 3: ex nouem 17, 6: c&ugrave;m iuxta tuam ob&longs;eruationem <lb/>efferre debui&longs;&longs;et ex tribus 14, 2: ex quinque 21, 3: ex <lb/>&longs;eptem 28, 4: ex nouem 35. 5. Ligneus, <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ex diametro <lb/>vna extuli&longs;&longs;et drachmas quindecim, extulit deinceps <lb/>ex tribus 24, ex quinque 30, ex &longs;eptem 36, ex <lb/>nouem 41: C&ugrave;m debui&longs;&longs;et per te efferre ex tribus 30, <lb/>ex quinque 45, ex &longs;eptem 60: ex nouem 75. Immane <lb/>quanto di&longs;crimine! Et non cau&longs;&longs;or quidem proptere&agrave; <lb/>cuam fidem; &longs;ed e&longs;t cur demirer profitentem te <emph type="italics"/>veram, <lb/>ac certam &longs;cientiam<emph.end type="italics"/> in hac Experientia, vt <emph type="italics"/>clara, facili, <lb/>indubia<emph.end type="italics"/> fundatam, &longs;ic iam h&aelig;rere, qua&longs;i pri&ugrave;s expertus <lb/>nihil fueris; ac non au&longs;is hanc operationem, tanquam <lb/>certam proponere, partim Bilancis incu&longs;ans vitium, <lb/>qu&aelig; exacta fort&egrave; non fuerit, partim quampiam occu&shy;<lb/>pationem, qu&aelig; te ob&longs;eruantem interruperit. Profe&shy;<lb/>ct&ograve; enim Tu, &longs;i quis alius, certus e&longs;&longs;e huius rei debui&longs;ti; <lb/>vt qui non mod&ograve; fueris profe&longs;&longs;us te certam de ip&longs;a 
<pb pagenum="150"/>&longs;cientiam tradere; &longs;ed etiam iam &longs;cienti&aelig;, &longs;eu Demon&shy;<lb/>&longs;trationis, qua feceris certam, Vindicias con&longs;cribas. <lb/>Non moror item, qu&ograve;d po&longs;tqu&agrave;m mihi f&oelig;licitati cui&shy;<lb/>piam verti&longs;ti, <emph type="italics"/>incidi&longs;&longs;e mihi in mentem vt quidpiam, quod <lb/>tu non inq<gap/>i&longs;i &longs;&longs;es, inquirerem<emph.end type="italics"/> (vtcumque ea videri po&longs;&longs;it <lb/>non tam fui&longs;&longs;e f&oelig;licitas, qu&agrave;m non-nihil maior circa <lb/>rem non raram, neque inex&longs;pectatam atter<gap/>tio) non <lb/>moror, inquam, qu&ograve;d temper&acirc;ris aduer&longs;atiu&acirc;, <emph type="italics"/>&longs;ed ve&shy;<lb/>reor:<emph.end type="italics"/> quippe c&ugrave;m fauente mihi Experientia &longs;pon&longs;orem <lb/>me dem, non e&longs;&longs;e quamobrem de me, deque Galileo <lb/>verearis, quatenus dixi <emph type="italics"/>pondus duplum non eleuari ante <lb/>ca&longs;um ex altitudine quadrupla, neque triplum ante ca&longs;um ex <lb/>nonupla, &amp;c.<emph.end type="italics"/> &longs;ed e&longs;&longs;e quamobrem verearis de te, qui <lb/>pr&aelig;&longs;tare perinde te, refragante Experienti&acirc;, &longs;pon&longs;orem <lb/>non po&longs;&longs;is. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Non in&longs;to dem&ugrave;m quanto oporteat te tu&aelig; &longs;on&shy;<lb/>tenti&aelig; amore teneri, qui etiam qu&aelig;&longs;ieris ex qualicum&shy;<lb/>que illo progre&longs;&longs;u remedium, qu&ograve; iubere po&longs;&longs;es <lb/>viderem, <emph type="italics"/>ex his adh&ucirc;c (quod totius controuer&longs;i&aelig; caput <lb/>foret) &aelig;qualibus spatiis &aelig;qualia acquiri velocitatis augmen&shy;<lb/>ta:<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m, vt pr&aelig;teream me long&egrave; &longs;ecus inter experiun&shy;<lb/>dum vidi&longs;&longs;e, vti ex facta gemina comparatione clarum <lb/>e&longs;t; tu, mendo&longs;o etiam progre&longs;&longs;u, tanquam vero &longs;up&shy;<lb/>po&longs;ito, id videre me iubeas, quod ne ip&longs;e quidem aut <lb/>videas, aut videre po&longs;&longs;is. Siquidem, vt videres, opor&shy;<lb/>teret quemadmodum velocitas acqui&longs;ita ex &longs;patio, al&shy;<lb/>titudineve diametri vnius, exprimitur eleuatione pon&shy;<lb/>deris vnciarum 5, dr. 2: ita acqui&longs;itam ex &longs;patio duplo, <lb/>&longs;iue ex altitudine diametrorum duntaxat duarum, <lb/>exprimi eleuatione dupli ponderis, vnciarum videlicet 
<pb pagenum="151"/>10, dr. 4; &amp; ex triplo, &longs;iue ex altitudine diam etrorum <lb/>trium, eleuatione tripli, &longs;eu <expan abbr="vnciat&utilde;">vnciatum</expan> 15, dr. 6, c&ugrave;m tu ta&shy;<lb/>men videas eleuari duplum, &longs;iue vncias 10, dr. 4, non <lb/>ex &longs;patio duplo, &longs;ed ex triplo, ex quo eleuari oporteret <lb/>non duplum, &longs;ed triplum, &longs;euvncias 15, dr. 6. Idip&longs;um <lb/>dico de c&aelig;teris ad v&longs;que altitudinem diam etrorum <lb/>nouem, ex qua attolli oporteret ponderis nonuplum, <lb/>&longs;eu vncias 47, dr. 2, non, vt ais, quintuplum &longs;ol&ugrave;m, &longs;eu <lb/>vncias 26, dr. 2. An placuit tibi progre&longs;&longs;us ille per nume&shy;<lb/>ros impareis, vnum, tria, quinque, &longs;eptem, nouem, quo&shy;<lb/>rum &longs;untinter &longs;e interualla &aelig;qualia? Atqui oporteret <lb/>hoc ca&longs;u ex diametro vna nihil attolli ponderis, ac &longs;u&shy;<lb/>peratis deinde duabus diametris, attolli pondus &longs;im&shy;<lb/>plum, &longs;iue vncias 5, dr. 2, &amp; &longs;uperatis adh&ucirc;c duabus du&shy;<lb/>plum, &amp; adh&ucirc;c duabus triplum, &amp;c: c&ugrave;m tu velis ta&shy;<lb/>men ex altitudine nulla, qua&longs;i cyphra, ad altitudinem <lb/>v&longs;que integr&aelig; diametri, qua&longs;i vnius, attolli pondus &longs;im&shy;<lb/>plum, &longs;eu vncias 5, dr. 2, ade&ograve; proinde, vt &longs;i per &longs;patia <lb/>&aelig;qualia <expan abbr="m&etilde;&longs;urata">men&longs;urata</expan> diametris procedere velis, nece&longs;&longs;e &longs;it, <lb/>vt po&longs;t primam diametrum, cui velocitatem attollen&shy;<lb/>tem &longs;implum attribuis, accipias &longs;ecundam, cui attol&shy;<lb/>lentem duplum attribuas, &amp;c. Dicerem id fort&egrave; placui&longs;&longs;e, <lb/>qu&ograve;d exi&longs;tim&acirc;ris videri vtcumque congruere cum eo, <lb/>quod defendispo&longs;te&agrave;, primum prim&aelig; partis dimidium, <lb/>qua&longs;i pro nihilo haberi, ac numerandum motum dun&shy;<lb/>taxat ab initio v&longs;que &longs;ecundi dimidii, &amp; pergendum <lb/>per <expan abbr="&longs;ecund&atilde;">&longs;ecundam</expan>, tertiam, &amp; c&aelig;teras parteis, quarum qu&aelig;li&shy;<lb/>bet duo dimidia contineat. Verum, vt taceam notum <lb/>e&longs;&longs;e, qu&agrave;m par&ugrave;m coh&aelig;renter id fieret, nihil e&longs;t cur <lb/>tempus in coniectando teram, c&ugrave;m etiam pigeat terere 
<pb pagenum="152"/>in iis, qu&aelig; dicuntur apert&egrave;. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed memineris totius &longs;ummi ponderis ex vnius diametri <lb/>altitudine eleuati, non e&longs;&longs;e in &longs;equentibus operationibus acci&shy;<lb/>piendum duplum, triplum, quadruplum, &amp;c. &longs;ed &longs;olius exce&longs;&shy;<lb/>&longs;us vltra &aelig;quilibrium a&longs;&longs;umendum e&longs;&longs;e duplum, triplum, qua&shy;<lb/>druplum, &amp;c. qu&aelig;rimus enim accelerationis, ac velocitatis <lb/>effectum, ad quem non pertinet &aelig;quilibrium.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Nequicquam profect&ograve; &longs;ollicitus es. Vtcumque enim <lb/>exi&longs;tim&acirc;ris id e&longs;&longs;e <expan abbr="nece&longs;&longs;ari&utilde;">nece&longs;&longs;arium</expan>, donec ea tibi in&longs;edit opi&shy;<lb/>nio, vt ex totidem diametris totidem pr&aelig;cis&egrave; eleuaren&shy;<lb/>tur pondera, pr&aelig;ter &aelig;quilibrium, globo paria: nunc ta&shy;<lb/>men, c&ugrave;m videas nihil e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e ad&longs;tringi, neque ad <lb/>diametrum, neque ad pondus (im&ograve; neque ad figuram <lb/>globi, &longs;i mod&ograve; corpus eiu&longs;modi &longs;it, quod lancem ex <lb/>&aelig;quo circa medium afficiat) &longs;ed liberum e&longs;&longs;e quamli&shy;<lb/>bet altitudinem pro prima a&longs;&longs;umere, &amp; quodlibet pon&shy;<lb/>dus, quod &longs;ummum ex ea attolletur pro pondere pri&shy;<lb/>mo: con&longs;tat tale pondus, quodcum que illud &longs;it, &amp; <lb/>&aelig;quilibrio quidem comprehen&longs;o, germanam e&longs;&longs;e men&shy;<lb/>&longs;uram eius impetus, qui exprimitur ex ca&longs;u &agrave; tali altitu&shy;<lb/>dine; c&ugrave;m &longs;i aliquid addatur tali ponderi, impetus &longs;it <lb/>minor, &longs;i detrahatur aliquid, etiam ex &aelig;quilibrio, &longs;it <lb/>maior. Quanquam &amp; &longs;i per&longs;tes putare detrahendum <lb/>e&longs;&longs;e <expan abbr="&aelig;quilibri&utilde;">&aelig;quilibrium</expan>, nihil erit quamobrem repugnem, aut <lb/>quamobrem ip&longs;e proptere&agrave; lucratus aliquid videaris, <lb/>c&ugrave;m eo detracto tam ex primo, qu&agrave;m c&aelig;teris ponderi&shy;<lb/>bus, qu&aelig; pondera &longs;uperfutura, &longs;unt pari progre&longs;&longs;ione <lb/>&longs;int con&longs;equutura. Nam in exemplo quidem tuo, v g. <lb/>&longs;eu numeros 5.2, 10.4, 15.6, 21, 26.2, detracto &aelig;qui&shy;<lb/>librio, &longs;eu comprehen&longs;o habeas (quod tibi forta&longs;&longs;is 
<pb pagenum="153"/>exprimendum fuit) eadem continu&ograve; erit progre&longs;&longs;io <lb/>quinarii numeri cum quadrante, &longs;eu dr. 2; vt put&agrave;, &longs;eu <lb/>dicas 4.2, 9.4, 14.6, 20, 25.2: &longs;eu 6.2, 11.4, 16.6, 22, 27.2. <lb/>Sed res e&longs;t per &longs;e &longs;atis manife&longs;ta. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nunc autem, Vir per&longs;picaci&szlig;ime, c&ugrave;m in ea tota re <lb/>diligentiam tuam, ac &longs;olertiam vehementer probem, &amp; exa&shy;<lb/>ctiorem adh&ucirc;c &agrave; te ex&longs;pectem; perinde probare non po&longs;&longs;um <lb/>qu&aelig; &longs;equuntur reliqua: &amp; prim&ugrave;m quod ais numero xxviii. <lb/>fore, vt &longs;i penes globorum diametros men&longs;urand&aelig; e&longs;&longs;ent eo&shy;<lb/>rum velocitates, demi&szlig;i ex eadem altitudine globi duo eiu&longs;&shy;<lb/>dem materi&aelig;, &longs;ed mole in&aelig;quales, pari celeritate non de&longs;cen&shy;<lb/>derent. Ponis autem exempli grati&acirc; duos globos, quorum <lb/>vnus &longs;it diametro decies maiore, qu&agrave;m alter, &amp; minorem <lb/>hunc dicis decupl&ograve; veloci&ugrave;s altero moueri. Sed &longs;agacitas tua <lb/>hoc loco non aduertit prim&ugrave;m, &agrave; maiore globo vnius diametri <lb/>de&longs;cen&longs;u tantum velocitatis acquiri, quantum &agrave; minore globo <lb/>decem diametrorum de&longs;cen&longs;u acquiritur: nihilque omnin&ograve; re&shy;<lb/>ferre, &longs;i &egrave; duabus velocitatibus inter &longs;e &aelig;qualibus altera plu&shy;<lb/>reis in parteis &longs;ubdiuidatur, qu&aelig; &longs;im&ugrave;l iunct&aelig; alteram ex&aelig;&shy;<lb/>quent; &longs;icut nec ratio accelerat&aelig; velocitatis per quodlibet <lb/>spatium variabitur, &longs;i partes eiu&longs;dem &longs;patij &aelig;quales ab vno <lb/>minores de&longs;ignentur, ab altero maiores. Deinde, illud etiam <lb/>non aduertit, vt &longs;i penes spatii parteis &aelig;qualeis in quacumque <lb/>ratione acceptas, accelerationis velocitas men&longs;uretur, futurum <lb/>omnin&ograve; &longs;it, vt perinde eorumdem globorum diametris ea&shy;<lb/>dem quoque accelerationis velocitas men&longs;uretur; pr&aelig;&longs;ertim &longs;i <lb/>diametri (vt in propo&longs;ito exemplo) &longs;upponantur commen&longs;u&shy;<lb/>rabiles; quod &amp; ex ip&longs;a rei natura, &amp; ex proxim&egrave; adducto <lb/>eius exemplo, qui &longs;patium quodlibet, per quod fieret de&longs;cen&longs;us, <lb/>nunc maiores in parteis diuideret, nunc in minores, euidenter<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="154"/><emph type="italics"/>manife&longs;tum e&longs;t. Non rect&egrave; igitur concludis globos eiu&longs;dem <lb/>natur&aelig;, &longs;ed mole in&aelig;qualeis, in&aelig;quali velocitate de&longs;cen&longs;uros, <lb/>&longs;i penes eorum diametros expenderentur eorum velocitates.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quoniam igitur me tam par&ugrave;m e&longs;&longs;e per&longs;picacem, <lb/>&longs;agacemque, arguis, vt quod dixi de duobus globis <lb/>non aduerterim; age di&longs;quiramus, tua-ne per&longs;picacia, <lb/>&amp; &longs;agacitas aduerterit &longs;atis eam, quam in&longs;titui&longs;ti ani&shy;<lb/>maduer&longs;ionem. Ego quidem &longs;oleo in rebus, qu&aelig; di&shy;<lb/>cuntur graues, grauitatem duplicem (duplexve pon&shy;<lb/>dus) di&longs;tinguere. Vnam appello Simplicem, eam nem&shy;<lb/>pe, qu&aelig; conuenit rei etiam quie&longs;centi: vt put&agrave; qualem <lb/>habet lapis, dum immotus terram &longs;uppo&longs;itam pre&shy;<lb/>mit, aut claua immota &longs;uppo&longs;itum cuneum. Alteram <lb/>Adiectitiam voco, eam put&acirc;, qu&aelig; rei ex motu accele&shy;<lb/>rato aduenit, &amp; de&longs;inente motu euane&longs;cit; qualem &longs;ci&shy;<lb/>licet habet lapis, prout ex alto decidit, aut claua, prout <lb/>tum decidit, tum robu&longs;ta quoque impingitur manu. <lb/>C&ugrave;m ver&ograve; &longs;implex grauitas men&longs;ura adiectiti&aelig; &longs;it, qua&shy;<lb/>tenus pro exce&longs;&longs;u grauitatis &longs;implicis, quo vnum cor&shy;<lb/>pus &longs;uperat aliud, exce&longs;&longs;us quoque e&longs;t adiectiti&aelig;, &longs;i <lb/>vtrumque quidem ex eadem decidat altitudine: ide&ograve; <lb/>&longs;implici grauitate duorum corporum pondere in&aelig;qua&shy;<lb/>lium data, habeo adiectitiam vtriu&longs;que ex pari ca&longs;u <lb/>acqui&longs;itam, in eadem ratione, proportioneve, qua &longs;im&shy;<lb/>plicem: Ade&ograve; vt, &longs;i &longs;implex vnius &longs;it librarum decem, <lb/>&amp; alterius centum; vbi adiectitia prioris fuerit centum, <lb/>po&longs;terioris futura &longs;it mille. Et quia grauitas vtriu&longs;que <lb/>adiectitia ex effectu, &longs;eu percu&longs;&longs;ione in rem &longs;ubiectam <lb/>facta cogno&longs;citur: ide&ograve; rem attendo penes percu&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem, quatenus ip&longs;a notior e&longs;t, facil&eacute;que intelligitur, 
<pb pagenum="155"/>vbi percu&longs;&longs;io facta per vnum corporum illorum nota <lb/>fuerit, notam quoque eam fore, qu&aelig; fict per alterum: <lb/>ade&ograve; vt &longs;i, exempli grati&acirc;, prius corpus in vnam bi&shy;<lb/>lancis lancem decidens eam percu&longs;&longs;ionem faciat, qua <lb/>altera cum pondere centum librarum attollatur, deci&shy;<lb/>dens po&longs;terius eam facturum &longs;it, qua attollatur cum <lb/>pondere librarum mille. Iam, c&ugrave;m tua verba fuerint, <lb/><emph type="italics"/>Tantam pr&aelig;cis&egrave; corporis e&longs;&longs;e velocitatem, quantus impetus, <lb/>quant&agrave;que ip&longs;a percu&szlig;io fuerit: impetum enim omnem, &amp; <lb/>percu&szlig;ionem ex velocitate e&longs;&longs;e, im&ograve; impetum ip&longs;um velocita&shy;<lb/>tem e&longs;&longs;e null&oacute;que h&aelig;c ab inuicem di&longs;crimine dirimi: vt me&shy;<lb/>rit&ograve; proinde quaratione accre&longs;cit velocitas, eadem impetus, &amp; <lb/>percu&szlig;io augeantur:<emph.end type="italics"/> eapropter licet dicere velocitates <lb/>corporum illorum in fine motus ita &longs;e habere, vt &longs;i &agrave; <lb/>priore acqui&longs;iti &longs;int decem gradus velocitatis, quibus <lb/>pondus decem librarum adauctum &longs;it v&longs;que ad cen&shy;<lb/>tum, acqui&longs;iti etiam fuerint decem gradus &agrave; po&longs;teriore, <lb/>quibus pondus centum librarum adauctum fuerit v&longs;&shy;<lb/>que ad mille. Et cert&egrave; i&longs;ta graduum velocitatis &aelig;quali&shy;<lb/>tas in proportione partium grauitatis adie ctiti&aelig; funda&shy;<lb/>ta, dici pote&longs;t cau&longs;&longs;a cur duo corpora pondere, &longs;iue <lb/>grauitate &longs;implici &longs;umm&egrave; in&aelig;qualia (vt &longs;i alterum pen&shy;<lb/>dat libras mille, alterum non ampli&ugrave;s, qu&agrave;m vnciam) <lb/>&aelig;quali cadant tempore; vnde &amp; vici&longs;&longs;im arguantur <lb/>e&longs;&longs;e &aelig;qui-velocia. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Accedamus propi&ugrave;s ad hypothe&longs;in. O&longs;tendere <lb/>volui velocitatis gradus men&longs;urandos non e&longs;&longs;e, vt tu <lb/>a&longs;&longs;erebas, penes globorum diametros, qu&aelig; men&longs;ura&shy;<lb/>rent &longs;ingulos ca&longs;us. <emph type="italics"/>Sunto enim,<emph.end type="italics"/> inquam, <emph type="italics"/>globi, verbi <lb/>cau&szlig;&acirc;, duo ex eadem materia, quorum vnus &longs;it diametro<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="156"/><emph type="italics"/>decies maiore, qu&agrave;m alius, &amp; dimittatur vterque ex eadem<gap/><lb/>altitudine: tunc, quia minor decidet per diametros decupl&ograve; <lb/>plureis, qu&agrave;m mator, fiet, vt attollat pondera &longs;ibi &aelig;qualia <lb/>decupl&ograve; multipliciora, qu&agrave;m attollat maior ex &longs;ibi &aelig;qualibus: <lb/>Quare &amp; &longs;equitur, vtper idem &longs;patium feratur decupl&ograve; ve&shy;<lb/>loci&ugrave;s, ac decupl&ograve; citi&ugrave;s, temporeve decies breuiore perue&shy;<lb/>niat ad lancem, qu&agrave;m maior: hoc autem con&longs;tat qu&agrave;m fal&longs;um <lb/>&longs;it; c&ugrave;m, &amp;c.<emph.end type="italics"/> Con&longs;idera iam, an quid dicerem, non ad&shy;<lb/>uerterim. E&longs;to pondus maioris globi mille vnciarum, <lb/>&amp; clatus globus vna &longs;ui diametro &longs;upra lancem, in eam <lb/>dimittatur; tum gradum velocitatis iuxta te acqui&longs;ie&shy;<lb/>rit, quo lancem percutiens alteram attollat cum pon&shy;<lb/>dere vnciarum mille, pr&aelig;ter &aelig;quilibrium. E&longs;to pon&shy;<lb/>dus minoris, vnius, &amp; dimittatur &longs;imiliter globus ex <lb/>vna &longs;ui diametro, tum etiam gradum velocitatis vnum <lb/>iuxta te acqui&longs;ierit, quo lancem vnam percutiens alte&shy;<lb/>ram attollet cum pondere vnius vnci&aelig; vltra &aelig;quili&shy;<lb/>brium. Attollatur po&longs;te&agrave;, &amp; dimittatur minor globus <lb/>ex &longs;ecunda &longs;ui diametro, tum velocitatis gradus acqui&shy;<lb/>&longs;ierit duos, quibus attollantur du&aelig; vnci&aelig;, ac pari modo <lb/>ex tertia diametro attollentur tres, ex quarta quatuor, <lb/>&amp; &longs;ic deinceps, quov&longs;que ex decima, hoc e&longs;t ex altitu&shy;<lb/>dine, &egrave; qua dimi&longs;&longs;us fuerit maior globus, attollantur <lb/>decem. Itaque ex duobus illis globis ex eadem altitu&shy;<lb/>dine dimi&longs;&longs;is, percutiet minor lancem impetu decupl&ograve; <lb/>maiore, proportione &longs;ui ponderis, qu&agrave;m maior &longs;ui re&longs;&shy;<lb/>pectu percutiat (c&ugrave;m ille &longs;cilicet attollat decuplum &longs;ui <lb/>ponderis, i&longs;te attollat &longs;ol&ugrave;m tantumdem). Igitur &amp;, <lb/>c&ugrave;m impetus, ac velocitas idem &longs;int, erit velocitas mi&shy;<lb/>noris maior decupl&ograve; per illud &longs;patium, qu&agrave;m maioris, 
<pb pagenum="157"/>&longs;icque globus minor illud tempore decies breuiore, <lb/>qu&agrave;m maior percurret. Atque ego quidem &longs;ic ad rem <lb/>aduerti. Ais iam tu, <emph type="italics"/>meam &longs;agacitatem non aduerti&longs;&longs;e, &agrave; <lb/>maiore globo vnius diametri de&longs;cen&longs;u tantum velocitatis ac&shy;<lb/>quiri, quantum &agrave; minore globo decem diametrorum de&longs;cen&longs;u <lb/>acquiritur.<emph.end type="italics"/> Ver&ugrave;m c&ugrave;m ego aduerterim rem &longs;e reip&longs;a <lb/>ita habere: aduerti tamen &longs;im&ugrave;l id aduer&longs;ari tuis de&shy;<lb/>cretis, vnde &amp; tua &longs;agacitas aduerti&longs;&longs;e duntaxat vide&shy;<lb/>tur quid fieret, non ver&ograve; quid ex propriis a&longs;&longs;ertionibus <lb/>&longs;equeretur. Pergis <emph type="italics"/>nihil omnin&ograve; referre, &longs;i ex duabus ve&shy;<lb/>locitatibus inter &longs;e &aelig;qualibus altera plureis in parteis &longs;ub&shy;<lb/>diuidatur. qu&aelig; &longs;im&ugrave;l iunct&aelig; alteri ex&aelig;quentur, &longs;icut nec ratio <lb/>accelerat&aelig; velocitates per quodlibet &longs;patium variabitur, &longs;ipar&shy;<lb/>tes eiu&longs;dem spatii &aelig;quales ab vno minores de&longs;ignentur, ab <lb/>alio maiores:<emph.end type="italics"/> at nihil refert quidem, &longs;i velocitates &aelig;qua&shy;<lb/>les &longs;int, vt ill&aelig; reuer&acirc; per illud &longs;patium &longs;unt: &longs;ed pluri&shy;<lb/>m&ugrave;m refert, &longs;i in&aelig;quales &longs;int, vt tuis ex decretis e&longs;&longs;e de&shy;<lb/>ducuntur, Quod deinde &longs;ubdis, diuer&longs;um non e&longs;t. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XXIX. XXX. XXXI. XXXII. XXXIII.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>De Tempore, quo R. P. colligit parteis &longs;patij <lb/>&longs;ingulas decur&longs;um non iri.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nihilo recti&ugrave;s numero xxx: etiam reprehendis, qu&ograve;d <lb/>&longs;ine respectu ad tempus definitionem accelerati motus aut <lb/>inqui&longs;ierim, aut etiam con&longs;tituerim. Et&longs;i enim pri&ugrave;s accele&shy;<lb/>rationem motus cum partibus spatij, qu&agrave;m cum partibus <lb/>temporis &aelig;qualibus contulerim, c&ugrave;m tamen vtrumque abun&shy;<lb/>d&egrave;, ac diligenter eadem Epi&longs;tola factum &agrave; me cerneres; &longs;atis <lb/>iu&longs;tam huius repreben&longs;ionis an&longs;am accipere inde non potui&longs;ti.<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="158"/><emph type="italics"/>Volui&longs;&longs;es forta&szlig;is (quod &longs;ine dubio facere potui) vt motum <lb/>vniformiter acceleratum potius definirem e&longs;&longs;e eum,<emph.end type="italics"/> qui tem&shy;<lb/>poribus &aelig;qualibus velocitatis augmenta in continua <lb/>ratione dupla reciperet: <emph type="italics"/>&longs;ed c&ugrave;m Galileus &aelig;qualia cele&shy;<lb/>ritatis incrementa partibus temporis &aelig;qnalibus tribueret, <lb/>procliue fuit, vt &aelig;qualia illa velocitatis augmenta statim &longs;pa&shy;<lb/>tij poti&ugrave;s, qu&agrave;m temporis partibus &aelig;qualibus attribuerentur. <lb/>Sed h&aelig;c leuiora &longs;unt.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Dictum hucv&longs;que e&longs;t de tu&aelig; Demon&longs;trationis A&longs;&shy;<lb/>&longs;umptione. Probare deinceps volui&longs;ti con&longs;equutionem <lb/>Propo&longs;itionis; veruntamen duo qua&longs;i membra huiu&longs;ce <lb/>Probationis fuerunt. Nam po&longs;tqu&agrave;m ex tuo &longs;upe&shy;<lb/>riore Experimento collegi&longs;ti <emph type="italics"/>ex dupla di&longs;tantia celerita&shy;<lb/>tem acquiri duplam, ex tripla triplam, &amp;c.<emph.end type="italics"/> agendum e&longs;&longs;e <lb/>deinceps cen&longs;ui&longs;ti de Tempore, qu&ograve;d <emph type="italics"/>ad ip&longs;um quoque <lb/>celeritas motus respectum includat:<emph.end type="italics"/> ac &longs;ubinde adnixus es <lb/>declarare <emph type="italics"/>Prim&ugrave;m,<emph.end type="italics"/> non &longs;ic decurri parteis &longs;patij, vt &longs;e&shy;<lb/>cunda percurratur dimidio temporis, quo prima, tertia <lb/>triente, quarta quadrante, &amp;c. vtcumque id videatur <lb/>&longs;equi ex ratione illa incre&longs;centis &longs;patiorum in&longs;tar ce&shy;<lb/>leritatis: <emph type="italics"/>Secund&ograve;<emph.end type="italics"/> autem &longs;ic poti&ugrave;s decurri, vt initio <lb/>&longs;umpto ab inferiore prim&aelig; partis dimidio, quod cer&shy;<lb/>to tempore percurratur, &longs;ecunda, qu&aelig; eius dimidij &longs;it <lb/>dupla, percurratur pari tempore: tertia ver&ograve; triente <lb/>eiu&longs;dem temporis, tanquam re&longs;pondens infimo eiu&longs;&shy;<lb/>dem prim&aelig; partis trienti: quarta quadrante, vt re&longs;&shy;<lb/>pondens quadranti, atque ita de c&aelig;teris; Ex quibus <lb/>&longs;ubinde &longs;equatur, vt quemadmodum pars &longs;ecunda <lb/>&aelig;quali tempore percurritur, &longs;ic percurrantur du&aelig; &longs;i&shy;<lb/>m&ugrave;l &longs;equentes; &longs;ic quatuor &longs;im&ugrave;l &longs;uccedentes; &longs;ic 
<pb pagenum="159"/>ali&aelig; octo, &amp;c. Itaque dicendum e&longs;t prius de priore <lb/>capite. Interim <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> (circa id, quod heic obiicis) Recte&shy;<lb/>ne, &longs;it, an perperam factum, quod admonuerim <emph type="italics"/>non de&shy;<lb/>bui&longs;&longs;e temporis mentionem in definitione accelerati motus <lb/>omitti;<emph.end type="italics"/> contextus meus, quem retexere nihil e&longs;t opus, <lb/>&longs;atis o&longs;tendit. Quod autem deinceps <emph type="italics"/>Epistola eadem <lb/>acceleratum motum non min&ugrave;s diligenter cum tempore, qu&agrave;m <lb/>cum &longs;patio contuleris:<emph.end type="italics"/> idip&longs;um arguit non debui&longs;&longs;e mi&shy;<lb/>norem temporis rationem <emph type="italics"/>in eo definiendo<emph.end type="italics"/> haberi, qu&agrave;m <lb/>&longs;patii (vt pr&aelig;teream potui&longs;&longs;e quoque haberi non&shy;<lb/>nihil maiorem, quatenus &agrave; me in&longs;inuatum e&longs;t) ac futu&shy;<lb/>ram deinceps fui&longs;&longs;e comparationem tam cum illo, <lb/>qu&agrave;m cum i&longs;to coh&aelig;rentiorem. Quod &longs;ubiicis <emph type="italics"/>me <lb/>forta&szlig;is volui&longs;&longs;e;<emph.end type="italics"/> idip&longs;um e&longs;t, quod poti&ugrave;s veritatis amo&shy;<lb/>re volui&longs;&longs;em, &longs;i licui&longs;&longs;et quidem per te: &longs;ed nihil heic <lb/><expan abbr="pr&aelig;uertend&utilde;">pr&aelig;uertendum</expan> e&longs;t: non &longs;an&egrave;, <emph type="italics"/>qu&ograve;d i&longs;ta &longs;unt leuia;<emph.end type="italics"/> quand&ograve; <lb/>in iis cardo controuer&longs;i&aelig; vertitur: &longs;ed qu&ograve;d &longs;it de ra&shy;<lb/>tione dupla temporibus &aelig;qualibus &longs;peciatim dicen&shy;<lb/>dum inferi&ugrave;s. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Grauius e&longs;t, optime<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, qu&ograve;d numero xxxi. xxxii. <lb/>xxxiii. non &longs;olum contra expre&longs;&longs;am Epistol&aelig; me&aelig; &longs;ententiam, <lb/>&longs;ed contra euidentem quoque Demon&longs;trationis lucem velis &agrave; me <lb/>ea dici, qu&aelig; verbis expre&szlig;is nego, qu&aelig;que fal&longs;a e&longs;&longs;e non tan&shy;<lb/>tum pronuncio, &longs;ed clar&egrave; etiam, atque euidenter demon&longs;tro: ex <lb/>ii&longs;que deinde, tanquam meis, ea mihi ab&longs;urda affingas, in <lb/>qu&aelig; nemo, quantumvis hebes impingat. Demon&longs;trare cert&eacute; <lb/>debueras ea, qu&aelig; &agrave; me <expan abbr="tanqu&atilde;">tanquam</expan> fal&longs;a reiecta vide bas, ex consti&shy;<lb/>tutis &agrave; me principiis nihilominus &longs;equi, antequam eadem, vt <lb/>mea decreta impeteres: im&ograve; id &longs;olum faciendum tibi fuerat, <lb/>vt me cau&szlig;&aelig; pr&aelig;uaricatorem euinceres, qui ea ip&longs;a fal&longs;a<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="160"/><emph type="italics"/>demon&longs;trarem, qu&aelig; ex meis nihilominus principiis clara, eui&shy;<lb/>dentique ratione inferrentur. Quid enim tibi opus fuit mul&shy;<lb/>tis paginis impugnare ea, qu&aelig; iam expugna&longs;&longs;em: &amp; conqui&longs;i&shy;<lb/>tis vndique rationibus fal&longs;a o&longs;tendere, qu&aelig; fal&longs;a e&longs;&longs;e prior <lb/>agno&longs;cerem? Et tamen nihil e&longs;t in tota tua Epi&longs;tola aliud, in <lb/>quo acrius, animo&longs;iu&longs;que depugnes.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quomodo qu&aelig;&longs;o, optimus, &amp; non pe&longs;&longs;imus po&shy;<lb/>ti&ugrave;s e&longs;&longs;em, &longs;i is quidem, quem tu me hoc articulo de&shy;<lb/>pingis, forem? Ver&ugrave;m, quia num tibi quid affinxerim: <lb/>num qu&aelig;dam &agrave; te reiecta vt fal&longs;a, ex tuis principiis &longs;e&shy;<lb/>qui non o&longs;tenderim; num po&longs;tquam tu qu&aelig;dam ex&shy;<lb/>pugna&longs;ti vt fal&longs;a, ego non tam illa, qu&agrave;m ex illis vt <lb/>tuis, c&aelig;tera &longs;uperflu&egrave; impugnauerim; quia, inquam <lb/>num i&longs;ta &longs;e ver&egrave;, fal&longs;&oacute;ve habeant, cogno&longs;cendum e&longs;t <lb/>ex ijs, qu&aelig; &agrave; te &longs;ubiiciuntur; idcirc&ograve; nihil e&longs;t, <lb/>
<figure id="fig38"></figure><lb/>quod ad i&longs;ta regeri generatim debeat. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atque in primis, eandem iter&ugrave;m mihi Propo&longs;itio&shy;<lb/>nem affingis, quam iam &longs;upra numero<emph.end type="italics"/> 7. <emph type="italics"/>indicaui, <lb/>&amp; in hunc locum examinandam reieci. Vis enim, <lb/>&amp; &longs;iue demon&longs;tratione,s&amp;s&longs;ine vlla vel probabili ratione <lb/>ais, &amp; qua&longs;i pro tuo iure &longs;upponis,<emph.end type="italics"/> graue de&longs;cen&shy;<lb/>dens per &longs;patium AB in parteis quotlibet <lb/>&aelig;qualeis diui&longs;um, percurrere partem &longs;ecundam <lb/>DE, in dimidio eius temporis, quo percurritur <lb/>prior pars AD, <emph type="italics"/>&amp; quod idem est,<emph.end type="italics"/> partem DE per&shy;<lb/>curri velocitate dupla eius velocitatis, qua tran&longs;&shy;<lb/>curritur AD. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Qu&agrave;m fals&ograve; repetas hanc Propo&longs;itionem tibi <lb/>&agrave; me affictam, feci abund&egrave; manife&longs;tum, c&ugrave;m id <lb/>obiter non &longs;um pr&aelig;tergre&longs;&longs;us, quod tu citato 
<pb pagenum="161"/>loco, hoc e&longs;t, in articulum xii, attigeras obiter &longs;ol&ugrave;m. <lb/>Quippe tuis verbis recitatis, &amp; deducta occa&longs;ione, ob <lb/>quam illa texueras, demon&longs;tratum e&longs;t tuam fui&longs;&longs;e, <lb/>quam iam inficiaris, expre&longs;&longs;am &longs;ententiam; heincque <lb/>ade&ograve; probatum manet me non mod&ograve; probabili, &longs;ed <lb/>conuincenti etiam ratione (ni&longs;i te velis Paralogi&longs;tam, <lb/>quod ab&longs;it vt cen&longs;eam, ridiculo&longs;i&longs;&longs;imum haberi) ac <lb/>non meo iure, &longs;ed ex tuis verbis hanc &longs;uppo&longs;itionem, <lb/>qua&longs;i tuam &longs;upponere, G<emph type="italics"/>raue de&longs;cendens per spatium <lb/>AB in parteis quotlibet &aelig;qualeis diui&longs;um, percurrere partem <lb/>&longs;ecundam DE<emph.end type="italics"/> (qu&aelig; illeic fuit BC) <emph type="italics"/>in dimidio eius tem&shy;<lb/>poris, quo percurritur prior pars AD<emph.end type="italics"/> (qu&aelig; illeic AB) &amp; <lb/>quod idem e&longs;t, <emph type="italics"/>partem DE percurri veiocitate dupla eius, <lb/>velocitatis, qua tran&longs;curritur AD.<emph.end type="italics"/> Sequitur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At Primum, quid amab&ograve;, cau&szlig;&aelig; est, cur c&ugrave;m ant&egrave; nume&shy;<lb/>ro tu&aelig; Re&longs;pon&longs;ionis X. volueris velocitatem per totam AE <lb/>duplam e&longs;&longs;e velocitatis per primam partem AD, idque ex <lb/>meis quoque principiis nece&longs;&longs;arium e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erueris: nunc, mutato <lb/>con&longs;ilio, velocitatem per &longs;olam partem DE velocitatis per <lb/>partem AD acqui&longs;it&aelig; duplam e&longs;&longs;e contendas: &amp; quidem, vt <lb/>ais, ex principiis item meis?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quid cau&longs;&longs;&aelig; &longs;it, qu&aelig;ris? Non &longs;an&egrave; mutatio con&longs;ilij <lb/>in me; &longs;ed qu&aelig; fal&longs;orum principiorum, incommodo&shy;<lb/>rumque ex iis deductorum variatio in te ob&longs;eruatur. <lb/>Nam qu&ograve;d velis quidem velocitatem acqui&longs;itam in E <lb/>e&longs;&longs;e duplam velocitatis acqui&longs;it&aelig; in D, vt &longs;patium AE, <lb/>&longs;patij AD duplum e&longs;t: contendo iam velocitatem, qua <lb/>percurritur DE, e&longs;&longs;e duplam eius, qua tran&longs;curritur AD, <lb/>&longs;eu, qu&aelig; acquiritur per AD: &amp;, qu&ograve;d tu contendas ab <lb/>A, v&longs;que ad E, augeri &aelig;quabiliter, idcirc&ograve; &longs;um argu-
<pb pagenum="162"/>mentatus articulo illo velocitatem per totam AE, du&shy;<lb/>plam e&longs;&longs;e velocitatis per totam AD. C&ugrave;m hoc autem <lb/>&longs;uo iam loco demon&longs;tratum abund&egrave; &longs;it: ide&ograve; illud &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m, quod tu huius loci facis proprium, e&longs;t attenden&shy;<lb/>dum. Qu&aelig;&longs;o itaque; c&ugrave;m velis in D acqui &longs;itum e&longs;&longs;e <lb/>vnum velocitatis gradum, &amp; duos in E, an velis gradum <lb/>acqui&longs;itum in D, manere per ip&longs;am DE, ac e&longs;&longs;e vnum <lb/>ex iis duobus, qui acqui&longs;iti reperiuntur in E; an nolis? <lb/>Si velis; igitur perip&longs;am DE &longs;unt duo gradus, vnus <lb/>nempe manens, &amp; alius, qui interim acquiritur. Si no&shy;<lb/>lis; igitur oportet duos gradus, qui &longs;unt in E, acqui&longs;i&shy;<lb/>tos e&longs;&longs;e per &longs;olam DE. An-non ergo vtrovis modo <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t velocitatem per &longs;olam DE, duplam e&longs;&longs;e <lb/>eius, qu&aelig; acquiritur per AD? Dilemma e&longs;t, neutrum&shy;<lb/>que e&longs;t membrum, circa quod liceat tergiuer&longs;ari. Nam <lb/>circa &longs;ecundum quidem, dicere nihil potes: c&ugrave;m id <lb/>&longs;it tamen reuer&acirc; tuum; quatenus, vt &longs;uperi&ugrave;s quoque <lb/>adnotatum e&longs;t, vis velocitatem acqui&longs;itam per totam <lb/>DE, e&longs;&longs;e duplam acqui&longs;it&aelig; in D, &amp; acqui&longs;itam in D <lb/>perire: nam alioquin in E velocitas iam e&longs;&longs;et tripla, &longs;i&shy;<lb/>ue in E tres gradus e&longs;&longs;ent: c&ugrave;m e&longs;&longs;e tu velis &longs;ol&ugrave;m duos, <lb/>&amp; acqui&longs;itos quidem per &longs;olam DE. Circa primum <lb/>autem &longs;i forta&longs;&longs;is dicas manere quidem primum gra&shy;<lb/>dum, &longs;ed nihil agere; &longs;equetur &longs;olo &longs;ecundo gradu, qui <lb/>per DE acquiretur, agente, partem DE tempore ni&shy;<lb/>hilo breuiore tran&longs;curri, qu&agrave;m ip&longs;am AD: c&ugrave;m etiam <lb/>per te percurratur min&ugrave;s, quam dimidio. Et, &longs;i dicas <lb/>agere: Aut ob &longs;ui con&longs;tantiam dupl&ograve; aget ampli&ugrave;s, <lb/>qu&agrave;m per AD, vt &longs;uperi&ugrave;s deduximus; &amp; tunc incom&shy;<lb/>modum &longs;equetur, quod &longs;upr&agrave; quoque o&longs;ten&longs;um e&longs;t; 
<pb pagenum="163"/>quatenus DE percurretur pr&aelig;cis&egrave; triente primi tem&shy;<lb/>poris; &amp; &longs;ecundum tempus integrum non effluet, ni&longs;i <lb/>&longs;ub partem &longs;patij octauam, quod tu vis effluere cum <lb/>ip&longs;a &longs;ecunda: Aut cert&egrave; tantumdem; &amp; tunc, quia etiam <lb/>tantumdem aget, qui gradus acquiretur per ip&longs;am <lb/>DE: recurret idip&longs;um, quod tu refugis; nempe partem <lb/>DE percurri velocitate dupla illius, qua decur&longs;a fuerit <lb/>AD. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed neutram Propo&longs;itionem probas, aut ex &longs;tatutis &agrave; me <lb/>principiis vlla ratione deducis: &amp; vt priorem iam &longs;upr&agrave; fal&shy;<lb/>&longs;am euici; ita nunc i&longs;tam e&longs;&longs;e impo&szlig;ibilem, hac ratione cui&shy;<lb/>denter demon&longs;tro.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Im&ograve; de Priore quidem apert&egrave; probaui; neque tu <lb/>quicquam aliud, qu&agrave;m, vt aiunt, principium petii&longs;ti: <lb/>&amp; c&ugrave;m te iam dicis euici&longs;&longs;e eam fal&longs;am; notum e&longs;t qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tionem non e&longs;&longs;e, an fal&longs;am euiceris, &longs;ed an euiceris <lb/>non-tuam, &longs;eu ex tuis principiis minim&egrave; deductam. De <lb/>Po&longs;teriore etiam rem feci apertam; neque c&ugrave;m ego <lb/>in&longs;titi nullum e&longs;&longs;e in mea argumentatione Paralo&shy;<lb/>gi&longs;mum, tu potui&longs;ti vllum o&longs;tendere: &amp; cum iam &longs;u&longs;ci&shy;<lb/>pis demon&longs;trandum eam e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibilem, minim&egrave; <lb/>attendis qu&aelig;&longs;tionem non e&longs;&longs;e, an impo&longs;&longs;ibilis &longs;it, &longs;ed <lb/>ex tuis ne deducta principiis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex &longs;tatutis &agrave; me principiis, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt graue quodcum&shy;<lb/>que per spatium quodlibet, put&agrave; AB de&longs;cendens, &aelig;qualibus <lb/>temporibus spatia continu&ograve; maiora, ac maiora decurrat in con&shy;<lb/>tinua ratione dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex &longs;tatutis,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>principiis:<emph.end type="italics"/> im&ograve; h&aelig;c tibi con&shy;<lb/>clu&longs;io e&longs;t; qu&aelig; &amp; fal&longs;a e&longs;t, &amp; non probabitur deinceps <lb/>&agrave; te, ni&longs;i ex ip&longs;i&longs;inet principiis, qu&aelig; vt fal&longs;a &longs;unt, ita 
<pb pagenum="164"/>nunc per ip&longs;am &agrave; te circulo in&longs;igni probantur. Sed <lb/>tuum e&longs;to principium; quid inde? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At hoc dato, nece&longs;&longs;arium etiam e&longs;t, vt quanto tempore gra&shy;<lb/>ue de&longs;cendens percurrit &longs;ecundam partem DE, tant&ograve; pr&aelig;cis&egrave; <lb/>spatium dupl&ograve; minus ant&egrave; percurrerit; nempe SD, quod <lb/>&longs;upponitur dimidium &longs;uperioris spatij AD.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>An-non agno&longs;cis circulum? Neque enim alia ratio&shy;<lb/>ne probas &longs;patia continu&ograve; percurri in ratione dupla, <lb/>qu&agrave;m quia &longs;upponis tanquam principium, partem DE <lb/>percurri tanto tempore, quant&ograve; dimidium SD. Sed <lb/>&amp; hoc e&longs;to. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Nece&longs;&longs;e e&longs;t igitur, vt partes SD, &amp; DE &aelig;quali <lb/>tempore percurrantur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Im&ograve; impo&longs;&longs;ibile e&longs;t; tantum abe&longs;t, vt nece&longs;&longs;arium; <lb/>neque in te e&longs;t, vt nece&longs;&longs;itatem probes, ni&longs;i pri&ugrave;s o&longs;ten&shy;<lb/>deris velocitates e&longs;&longs;e vt &longs;patia, quod tantum abe&longs;t, vt <lb/>hactenus quidem pr&aelig;&longs;titeris, quin poti&ugrave;s pr&aelig;&longs;tare co&shy;<lb/>natus, tuo in Bilance Experimento, ip&longs;o euentu fueris <lb/>delu&longs;us. Quanquam e&longs;to &amp; i&longs;tud quoque. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At Tempus, quo percurritur SD pars inferior ip&longs;ius <lb/>AD, nece&longs;&longs;ari&ograve; breuius e&longs;t tempore, quo decurritur pars <lb/>&longs;uperior AS (alioquin motus per AD &aelig;quabilis e&longs;&longs;et, non <lb/>autem acceleratus, vt per &longs;e manife&longs;tum e&longs;t.)<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Admitto id quidem, &longs;ed independenter ex tuis <lb/>principiis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Pars igitur DE non percurritur in dimidio totius tem&shy;<lb/>poris, quo decurritur AD, &longs;ed in tempore aliquant&ograve; breuiore.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Id quoque admitto; &longs;ed omnin&ograve; ex aliis principiis, <lb/>qu&agrave;m tuis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et con&longs;equenter pars DE non tran&longs;curritur velocitate<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="165"/><emph type="italics"/>dupla eius velocitatis, qua percurritur AD, &longs;ed velocitate <lb/>maiore.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Et hoc admitto denique; ver&ugrave;m aliis prors&ugrave;s, qu&agrave;m <lb/>tuis principiis per&longs;ua&longs;us. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ad hanc Demon&longs;trationem quid profers?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Hem! quid profero? Videlicet Prim&ograve; tefal&longs;a v&longs;ur&shy;<lb/>pare principia, neque alia lege concludere ex ip&longs;is ve&shy;<lb/>rum, qu&agrave;m &longs;i quis ex eo, quod a&longs;&longs;umat <emph type="italics"/>arbores omneis <lb/>e&longs;&longs;e in c&aelig;lo,<emph.end type="italics"/> &amp; <emph type="italics"/>Lunam e&longs;&longs;e arborem,<emph.end type="italics"/> concludat <emph type="italics"/>Lunam <lb/>e&longs;&longs;e in c&aelig;lo.<emph.end type="italics"/> Secund&ograve;, committere te, vt vulgo aiunt, cir&shy;<lb/>culum, incidereve in Diallelum; vti obiter in&longs;inuatum <lb/>e&longs;t, &amp; tota ex &longs;erie tui operis con&longs;tat. Terti&ograve;, te noua <lb/>contradictione temetip&longs;um inuoluere, dum coactus vi <lb/>&longs;uperioris dilemmatis, dicere teneris velocitatem per <lb/>DE duplam e&longs;&longs;e velocitatis per AD, &amp; nunc a&longs;&longs;umis, <lb/>aut te proba&longs;&longs;e contendis eandem velocitatem per <lb/>DE duplam e&longs;&longs;e velocitatis per SD, quod &longs;it &longs;ol&ugrave;m di&shy;<lb/>midium ip&longs;ius DE. Quart&ograve; te rurs&ugrave;s e&acirc; implicari, <lb/>qu&ograve;d c&ugrave;m huc v&longs;que volueris acqui&longs;itos e&longs;&longs;e ab A in <lb/>E duos gradus, qui &longs;im&ugrave;l iuncti &longs;int duplum illius, qui <lb/>acqui&longs;itus e&longs;t ex A in D; velis iam eo&longs;dem duos gra&shy;<lb/>dus e&longs;&longs;e duplum illius, qui &longs;olummod&ograve; &longs;it acqui&longs;itus <lb/>ex S in D. Quint&ograve; te idcirc&ograve; omnia perturbare; qua&shy;<lb/>tenus quicquid hactenus dixi&longs;ti de &longs;patio in parteis <lb/>&aelig;qualeis diui&longs;o, &amp; incipiendo quidem ab A, vt proba&shy;<lb/>res velocitates acqui&longs;itas e&longs;&longs;e vt &longs;patia; de &longs;patiis iam, <lb/>ac velocitatibus ita loqueris, vt &longs;i incipiendum &longs;it ab S, <lb/>neglecto pror&longs;us dimidio AS. Sext&ograve;, non re&longs;ponde&shy;<lb/>re te qu&aelig;&longs;tioni; quoniam qu&aelig;&longs;tio e&longs;t, non an veloci&shy;<lb/>tas per &longs;olam DE &longs;it dupla velocitatis per AD; &longs;ed an 
<pb pagenum="166"/>e&longs;&longs;e duplam &longs;equatur ex tuis principiis, veluti pr&aelig;mo&shy;<lb/>nitum e&longs;t. Po&longs;trem&ograve; te vitios&egrave; id o&longs;tendere, quatenus <lb/>a&longs;&longs;umis vnum ex tuis principiis, cum quo Propo&longs;itio <lb/>huiu&longs;modi non coh&aelig;re&longs;cat: c&ugrave;m id non &longs;ufficiat, ni&longs;i <lb/>o&longs;tendas; te aut non habere aliud principium, qu&agrave;m <lb/>a&longs;&longs;umptum hoc: aut habere quidem, &longs;ed ex nullo ta&shy;<lb/>men ip&longs;orum illam con&longs;equi: aut habere iure eam de te <lb/>&longs;iduciam, vt impo&longs;&longs;ibile &longs;it te tibi contradicere, ac <lb/>non clar&egrave; per&longs;picere quid ex principio quolibet vel &longs;e&shy;<lb/>quatur, vel non &longs;equatur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Eam certe, vt legitimam admittis?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quin im&ograve; qu&agrave;m varias ob cau&longs;&longs;as cen&longs;eam reiicien&shy;<lb/>dam, tanquam &longs;puriam, habes. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At, quod &agrave; te inexspectatum fuit, addis (quod in pari <lb/>ca&longs;u etiam ali&agrave;s facis) inde vel maxim&egrave; mea decreta reuelli, <lb/>qu&ograve;d ex iis ade&ograve; pugnantia concludantur.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quamobrem ver&ograve; id &agrave; me e&longs;&longs;e debuit inex&longs;pecta&shy;<lb/>tum; tibi pr&aelig;&longs;ertim, viro &longs;apienti, cui nihil continge&shy;<lb/>re ex inopinato debet? An quia put&acirc;ras non debere <lb/>me tua decreta expendere, &longs;ed in tua verba, qua&longs;i man&shy;<lb/>cipium domino addictum iurare? An quia volueras, <lb/>vt &longs;i quid fal&longs;um, aut repugnans occurreret, id non <lb/>tam lenirem, vt conatus &longs;um facere, qu&agrave;m omnin&ograve; di&longs;&shy;<lb/>&longs;imularem? An quia contenderas, vt quicquid id fo&shy;<lb/>ret, nihil aliud, quam plauderem, &amp; nihil con&longs;cientiam <lb/>reueritus, credit&aelig; mihi veritati remitterem nuncium, vt <lb/>tibi adularer? Horum nihil credo: &longs;ed tamen non &longs;a&shy;<lb/>tis per&longs;picio, qu&icirc; id fecerim pr&aelig;ter tuam &longs;pem; ni&longs;i <lb/>qu&ograve;d i&longs;torum tuorum decretorum tanta per&longs;ua&longs;ione <lb/>certus fueris, vt quemadmodum eatenus incideras in 
<pb pagenum="167"/>creminem, qui quicquam repugnans in ijs deprehen&shy;<lb/>di&longs;&longs;et (&longs;ic enim po&longs;te&agrave; memoras) ita ego minimus <lb/>omnium, in quos po&longs;&longs;es incidere, impar pror&longs;us forem, <lb/>&agrave; quo quicquam tale deprehenderetur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Id, mi<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, &longs;i adducta demon&longs;tratione diceres, tuo <lb/>iure vtique diceres: at &longs;ine demonstratione, &longs;ine vlla veri&longs;imi&shy;<lb/>litudine id non &longs;emel tantum dicere, &longs;ed inculcare <gap/>, &longs;ed <lb/>in&longs;tare etiam acri&ugrave;s, &amp; tanquam de con&longs;tanti victoria trium&shy;<lb/>phare, vide an i&longs;tud &longs;it ingenit&aelig; moderationis tu&aelig;, atque etiam <lb/>dignitatis.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Im&ograve;, mi Cazr&aelig;e, Tuip&longs;e, quo iure in me &longs;ic in&longs;ultes, <lb/>Vide. Iacturam fort&egrave; faciam vnius, aut alterius pagi&shy;<lb/>n&aelig;; &longs;ed nece&longs;&longs;itatem profect&ograve; imponis retexendi quid&shy;<lb/>piam ex ijs, ob qu&aelig; ita inueheris. Conquereris, qu&ograve;d, <lb/><emph type="italics"/>meo iure, &amp; &longs;ine vlla demon&longs;tratione, aut veri&longs;imilitudine di&shy;<lb/>xerim, atque inculc&acirc;rim tua decretainde maxim&egrave; reuelli, qu&ograve;d <lb/>ade&ograve; pugnantia exijs concludantur.<emph.end type="italics"/> (nam qu&ograve;d alioquin <lb/>tanquam de con&longs;tanti victoria triumph&acirc;rim, hoc e&longs;t, <lb/>ex&longs;ultabundus ge&longs;tierim, &amp; qua&longs;i thra&longs;ofuerim gloria&shy;<lb/>tus; id vt &agrave; me alienum e&longs;t, ita Deo propitio, nu&longs;quam <lb/>deprehendes.) Itaque id-ne ab&longs;que iure, &amp; &longs;ine vlla <lb/>demon&longs;tratione, aut veri&longs;imilitudine fecerim, perui&shy;<lb/>deamus. Verba tua fuerant vt retuli, articulo XXXI. <lb/><emph type="italics"/>C&ugrave;m enim ex &longs;uperioribus iam euidenter co<gap/> in naturali <lb/>grauium de&longs;cen&longs;u &longs;emper ex dupla di&longs;tantia celeritatem haberi <lb/>duplam, &amp; ex tripla di&longs;tantia triplam, atque ita deinceps ea&shy;<lb/>dem ratione celeritatem augeri; nihil procliuius e&longs;&longs;e potest, <lb/>qu&agrave;m vt quis existimet accelerationem illam fieri per &longs;ubdi&shy;<lb/>ui&longs;ionem primi cuiu&longs;libet temporis in parteis &longs;emper minores, <lb/>pro multitudine, &amp; ratione spatiorum &aelig;qualium, qu&aelig; motu<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="168"/><emph type="italics"/>decurruntur: ita videlicet, vt pars &longs;ecunda spatii ab&longs;oluatur <lb/>dimidia parte temporis, quo prima decur&longs;a e&longs;t: &amp; tertia pars <lb/>&longs;patii tertia parte eiu&longs;dem primi temporis percurratur, &amp; ita <lb/>de c&aelig;teris.<emph.end type="italics"/> Excepi ego, <emph type="italics"/>heic profect&ograve; rur&longs;us mirari tuam <lb/>&longs;agacitatem par e&longs;t, quaten&ugrave;s eam non fugit error, qui ex po&longs;i&shy;<lb/>tione &agrave; te a&longs;&longs;erta con&longs;equitur, tamet&longs;i ip&longs;e non con&longs;equi, ex iis, <lb/>qu&aelig; &longs;equuntur, contendas.<emph.end type="italics"/> Duo heic fuerunt: <emph type="italics"/>Vnum,<emph.end type="italics"/> Er&shy;<lb/>rorem e&longs;&longs;e, qu&ograve;d &longs;ecundum &longs;patium &aelig;quale percurra&shy;<lb/>tur dimidio illius temporis, quo primum; tertium trien&shy;<lb/>te, quartum quadrante, atque ita de reliquis: <emph type="italics"/>Alterum,<emph.end type="italics"/><lb/>huiu&longs;modi errorem con&longs;equi ex tua pofitione, qu&ograve;d <lb/>celeritates &longs;e habeant vt &longs;patia, atque ade&ograve;, quod ex <lb/>duplo di&longs;tanti&aelig; celeritas habeatur dupla, ex triplo tri&shy;<lb/>pla, &amp;c. Et <emph type="italics"/>de Priore<emph.end type="italics"/> quidem non fuit controuer&longs;ia, <lb/>c&ugrave;m tu e&longs;&longs;e errorem &amp; confe&longs;&longs;us fueris, &amp; aliquot <lb/>etiam argumentis o&longs;tenderis. <emph type="italics"/>De Po&longs;teriore<emph.end type="italics"/> tota lis <lb/>fuit, an nempe huiu&longs;modi error tuis ex principiis, &longs;eu <lb/>ex po&longs;itione mox memorata &longs;equeretur, an-non. Et, <lb/>&longs;i &longs;equeretur, an c&ugrave;m deinceps &amp; errorem o&longs;tenderes, <lb/>&amp; ex eo admi&longs;&longs;o repugnantia deduceres, non reuer&acirc; <lb/>o&longs;tenderes, ac deduceres aduer&longs;us teip&longs;um, vt cuius er&shy;<lb/>ror reuer&acirc; e&longs;&longs;et, tanquam nece&longs;&longs;ari&ograve; deductus ex tuis <lb/>principiis. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Iam ver&ograve; illum ex tuis principiis, &longs;eu propo&longs;itione <lb/>memorata &longs;equi, ex eo argumentatus &longs;um, qu&ograve;d tem&shy;<lb/>pora e&longs;&longs;ent incre&longs;centium velocitatum &longs;ubmultiplicia: <lb/>ade&ograve;, vt quod &longs;patium &aelig;quale &longs;ecundum dupla velo&shy;<lb/>citate percurritur, dimidio temporis percurratur, quo <lb/>primum: &amp; quod tertium tripla, triente; quod quar&shy;<lb/>tum quadrupla, quadrante, atque ita de c&aelig;teris. 
<pb pagenum="169"/>Subiunxi autem, <emph type="italics"/>atque ego quidem huc-v&longs;que nullum video <lb/>paralogi&longs;mum:<emph.end type="italics"/> ac tum &longs;um conatus ex errore &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;ito deducere ab&longs;urditatem. Qu&aelig;&longs;o igitur, an meo <lb/>iure, &amp; &longs;ine vlla, ni&longs;i demon&longs;tratione, &longs;altem veri&longs;imili&shy;<lb/>tudine dixerim hunc errorem ex tuis principiis deduci? <lb/>Et c&ugrave;m fuerim conte&longs;tatus in mea &longs;eu demon&longs;tratio&shy;<lb/>ne, &longs;eu veri&longs;imili ratione nullum &longs;ube&longs;&longs;e paralogi&longs;&shy;<lb/>mum; cur tu, &longs;i quempiam e&longs;&longs;e puta&longs;ti, ver&egrave; &longs;ube&longs;&longs;e <lb/>non o&longs;tendi&longs;ti? Nam qu&ograve;d fueris ratiocinatus ex con&shy;<lb/>clu&longs;ione illa <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;tatutum &agrave; te principium dixi&longs;ti, ve&shy;<lb/>locitatem per &longs;ecundam partem non e&longs;&longs;e duplam ve&shy;<lb/>locitatis per primam, id non arguit illud non &longs;equi ex <lb/>alio tuo principio, ex quo aliunde etiam potuerit per <lb/>media qu&aelig;piam alia mendo&longs;a illa conclu&longs;io trahi: ac <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m, cum &longs;it ade&ograve; verum, quod dicitur vulg&ograve;, <lb/><emph type="italics"/>ex po&longs;ito vno ab&longs;urdo con&longs;equi po&longs;&longs;e innumera.<emph.end type="italics"/> Quam&shy;<lb/>obrem neque vllus exinde concludi pote&longs;t paralogi&longs;&shy;<lb/>mus; neque non con&longs;tat qu&agrave;m vari&egrave; tua ratiocinatio <lb/>peccet, qu&aacute;mque mea illa confiimetur ex confecto <lb/>dilemmate, quod repetere nihil e&longs;t nece&longs;&longs;e. Qu&aelig;&longs;o <lb/>etiam, potueri&longs;-ne paul&ograve; ant&egrave; exaggerere <emph type="italics"/>debui&longs;&longs;e me <lb/>prim&ugrave;m demon&longs;trare ea, qu&aelig; &agrave; te tanquam fal&longs;a reiecta vi&shy;<lb/>de bam, ex con&longs;titutis &agrave; te principiis nihilominus &longs;equi, ante&shy;<lb/>quam eadem, vt tua decreta impeterem,<emph.end type="italics"/> &amp;c. Scilicet res <lb/>pr&aelig;&longs;tita fuerat, &amp; ita quidem, vt te inuita&longs;&longs;em, ad de&shy;<lb/>tegendum paralogi&longs;mum, &longs;i quem &longs;ube&longs;&longs;e exi&longs;timares. <lb/>Mi&longs;&longs;um autem facio, vt non modo hoc pr&aelig;term &longs;eris, <lb/>&longs;ed di&longs;&longs;imul&acirc;ris etiam incommodum ex hac po&longs;itione <lb/>deductum de Progre&longs;&longs;ione illa &longs;patiorum plu&longs;quam <lb/>tripla eodem articulo &longs;upputata; ni&longs;i quod ad calcem 
<pb pagenum="170"/>eius obiter memini&longs;ti, non tanquam incommodi, &longs;ed <lb/>tanquam ver&aelig; progre&longs;&longs;ionis, quam vano labore re&shy;<lb/>qui&longs;ierim. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Ad duosarticulos &longs;equenteis, nempe XXXII, &amp; XXXIII, <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m &longs;pectat, quod rurs&ugrave;s es ante conque&longs;tus <lb/><emph type="italics"/>me non &longs;ol&ugrave;m contra expre&longs;&longs;am Epi&longs;tol&aelig; tu&aelig; &longs;ententiam, &longs;ed <lb/>contra euidentem quoque demon&longs;trationis lucem velle &agrave; te ea <lb/>dici, qu&aelig; verbis expre&szlig;is negas, qu&aelig;que fal&longs;a e&longs;&longs;e non tantum <lb/>pronuncias, &longs;ed clare etiam, atque euidenter demon&longs;tras.<emph.end type="italics"/> At <lb/>quomodo qu&aelig;&longs;o dicere id potes; c&ugrave;m ex iam dictis <lb/>qu&aelig;&longs;tio &longs;it duplex; <emph type="italics"/>vna,<emph.end type="italics"/> an &longs;it error, percurri &longs;ecundum <lb/>&longs;patium dimidio temporis, quo primum, tertium trien&shy;<lb/>re, &amp;c. <emph type="italics"/>altera,<emph.end type="italics"/> an is error &longs;equatur ex tuis principiis. <lb/>Tu ver&ograve; &longs;ic me impetas, qua&longs;i litem tibi mouerim de <lb/>prima, non autem &longs;ol&ugrave;m de &longs;ecunda; &amp; c&ugrave;m deberes <lb/>ip&longs;e tueri errorem non &longs;equi ex tuis principiis, qua &longs;ola <lb/>de re agitur; o&longs;tendas &longs;ol&ugrave;m errorem e&longs;&longs;e; qua de re nu&ltail; <lb/>la e&longs;t controuer&longs;ia? Heinc mihi initium articuli XXXII. <lb/>fuit, <emph type="italics"/>Demon&longs;tras ip&longs;e alia ratione (&longs;ed nimir&ugrave;m aduer&longs;um te) <lb/>non fieri accelerationem pro &longs;ubdiui&longs;ione i&longs;ta temporis:<emph.end type="italics"/> ac tum <lb/>recitata membratim tua demon&longs;tratione, a&longs;&longs;en&longs;i vbi&shy;<lb/>que te ver&egrave; errorem, incommodumque concludere; ac <lb/>monui &longs;ol&ugrave;m con&longs;tanter, te concludere aduer&longs;us te&shy;<lb/>ip&longs;um, quatenus error, incommodumque ex tuis prin&shy;<lb/>cipiis con&longs;equeretur. An dicere igitur potes, <emph type="italics"/>me con&shy;<lb/>tra expre&longs;&longs;am &longs;ententiam, &amp; demon&longs;trationem tuam velle <lb/>te ea dicere, qu&aelig; verbis expre&szlig;is pronuncias, &amp;c.<emph.end type="italics"/> c&ugrave;m non <lb/>mod&ograve; noluerim, ver&ugrave;m ne cogit&acirc;rim quidem. Sic <lb/>c&ugrave;m articulo XXXIII. o&longs;tendi&longs;&longs;es rur&longs;us tuo modo, ex <lb/>comparatione &longs;ecund&aelig; partis cum inferiore prim&aelig; di-
<pb pagenum="171"/>midio con&longs;equi aliud In&shy;<lb/>commodum: non repugnaui ego &longs;imiliter, quin tuo modo <lb/>o&longs;tendi&longs;&longs;es; im&ograve; &amp; expre&longs;s&egrave; admi&longs;i incommodum, <lb/>qua&longs;i &agrave; te o&longs;ten&longs;um; &amp; excepi &longs;ol&ugrave;m <emph type="italics"/>nihil e&longs;&longs;e, quod ma&shy;<lb/>gis principij fal&longs;itatem proderet, qu&agrave;m tot repugnantium, at&shy;<lb/>que ab&longs;urdorum capitum deductio.<emph.end type="italics"/> An ergo etiam illeic <lb/>negaui te dicere qu&aelig; diceres, aut demon&longs;trare, qu&aelig; de&shy;<lb/>mon&longs;trares: &amp; non poti&ugrave;s &longs;emper in eo &longs;ol&ugrave;m fui, qu&ograve;d <lb/>cognitus error &agrave; te in &longs;eip&longs;o, &amp; in con&longs;equente multi&shy;<lb/>plici incommodo; non foret tamen per&longs;pectus in <lb/>cau&longs;&longs;a, &longs;eu in principio antecedente: eo modo, quo po&shy;<lb/>te&longs;t deformitas pueri agno&longs;ci, &amp; probro haberi ab eo, <lb/>qui pote&longs;t non agno&longs;cere e&longs;&longs;e &longs;e illius <expan abbr="parent&etilde;">parentem</expan>; &amp; fami&shy;<lb/>liare illud e&longs;t, <emph type="italics"/>mutato nomine, de te fabula narratur?<emph.end type="italics"/> <expan abbr="Ver&utilde;">Verum</expan> <lb/>h&aelig;c &longs;atis, vt inde con&longs;ter, tua-ne fuerit iu&longs;ta quercla. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vt porr&ograve; ex tuis etiam, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principiis rem euincam, <lb/>&amp; eapropemodum omnia, qu&aelig; tam acriter nobis obiectas, &amp; <lb/>tanquam ab&longs;urda tantopere in&longs;ectaris, tibi nobi&longs;cum e&longs;&longs;e <lb/>communia demon&longs;trem. Concipe in triangulo AB<emph.end type="italics"/>C, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>in eius latere AC parteis &aelig;qualeis non iam<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig39"></figure><lb/><emph type="italics"/>&longs;patij, &longs;ed temporis<emph.end type="italics"/> AD, DE, EF, <emph type="italics"/>&amp;c. <lb/>&amp; in<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>acqui&longs;itum quem volueris gra&shy;<lb/>dum velocitatis, expre&longs;&longs;um linea<emph.end type="italics"/> DG; <emph type="italics"/>erit <lb/>ex tuis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principiis acqui&longs;itus in<emph.end type="italics"/><lb/>E <emph type="italics"/>gradus &longs;ecundus expre&longs;&longs;us linea<emph.end type="italics"/> EH, <emph type="italics"/>&longs;ic&shy;<lb/>que velocitas in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>dupla erit velocitatis in <lb/>D.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Quamobrem igitur aggre&longs;&longs;us ar&shy;<lb/>gumentari ad hominem, &amp; demon&shy;<lb/>&longs;trare tanta volens aduer&longs;us Galileum, <lb/>ac me, in ip&longs;o limineaberras? Scilicet neque Galilei, 
<pb pagenum="172"/>neque mea &longs;ententia e&longs;t, <emph type="italics"/>acqui&longs;itum in E gradum &longs;ecun&shy;<lb/>dum exprimi line&acirc; EH,<emph.end type="italics"/> &longs;ed huius line&aelig; dimidio &longs;o&shy;<lb/>lum: &longs;iquidem tota linea EH non &longs;ecundum mod&ograve; <lb/>gradum exprimit, acqui&longs;itum abv&longs;que D, ver&ugrave;m etiam <lb/>primum acqui&longs;itam ab v&longs;que A, ip&longs;umque iunctum <lb/>cum &longs;ecundo. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Conclude&longs; ne igitur velocitatem tempore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>acqui&longs;i&shy;<lb/>tam duplam e&longs;&longs;e velocitatis acqui&longs;it&aelig; toto tempore AD?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Non; &longs;ed acqui&longs;itam toto tempore AE: ita vt tem&shy;<lb/>pore AD acquiratur vnus velocitatis gradus, &amp; illo <lb/>per&longs;euerante, &aelig;quiualent&eacute;que duobus, quantum ad <lb/>&longs;patia &longs;uperanda tempore &aelig;quali attinet, acquiratur <lb/>interim alius &longs;uccedente tempore DE, qui cum eo <lb/>iunctus fiat aggregatum, quod &longs;it ip&longs;ius duplum, vt <lb/>deductum &longs;uperi&ugrave;s e&longs;t. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Hoc cert&egrave;, &longs;i conce&longs;&longs;eris, c&ugrave;m tempora<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DE <lb/><emph type="italics"/>ponantur &aelig;qualia, nece&longs;&longs;e omnino fuerit, vt etiam spatia <lb/>&aelig;qualibus illis temporibus emen&longs;a inter &longs;e &longs;int, vt velocita&shy;<lb/>tes: acproinde vt spatium &longs;ecundo tempore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>decur&longs;um &longs;pa&shy;<lb/>tii tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>tran&longs;mi&szlig;i pr&aelig;cis&egrave; &longs;it duplum: non autem (vt <lb/>&longs;tatuit<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileus) triplum.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Si conce&longs;&longs;ero?<emph.end type="italics"/> inquis, atqui vides vt iam neg&acirc;rim, nec <lb/>me negaturum ignora&longs;&longs;e potes: c&ugrave;m ab initio v&longs;que <lb/>controuer&longs;i&aelig;, &amp; &agrave; primis illis Re&longs;pon&longs;ionis articulis <lb/>non alia ratione exhibuerim opinionem intelligen&shy;<lb/>dam; ade&ograve; proinde, vt &longs;i ip&longs;e pro&longs;equi velles vlterius, <lb/>argumentando ad hominem, contentus e&longs;&longs;e non de&shy;<lb/>bueris &longs;ola hac interrogatione, &amp; conce&longs;&longs;ionem &longs;up&shy;<lb/>ponere, quam iure &agrave; me non obtineres: &longs;ed &longs;uppo&longs;ita <lb/>negatione, vrgere in me aliquid, quod appo&longs;itum ad 
<pb pagenum="173"/>rem foret. An ver&ograve; po&longs;&longs;es iam vrgere dilemm<gap/>e eo&shy;<lb/>dem, quo ego in te v&longs;us &longs;um? Vt po&longs;&longs;is, ob&longs;tat pri&shy;<lb/>m&ugrave;m, qu&ograve;d ego &longs;ecundum membrum manife&longs;t&ograve; re&longs;&shy;<lb/>puam, cui tamen inh&aelig;rere te ex ijs, qu&aelig; heic habes, in&shy;<lb/>telligi pote&longs;t: qu&oacute;dque circa primum videas admitte&shy;<lb/>re me, &amp; manere primum gradum toto tempore DE; <lb/>&amp; manendo non e&longs;&longs;e otio&longs;um, &longs;ed agere aliquid; &amp; <lb/>agere duplum illius, qui interim acquiritur; &amp; ex dupla <lb/>vnius, &amp; &longs;implici alteri&ugrave;s actione &longs;uperari tria &longs;patia: <lb/>ac tu non po&longs;&longs;is ex admi&longs;&longs;o &agrave; me triplo &longs;patio per tem&shy;<lb/>pus DE percurrendo, deducere incommodum vllum, <lb/>vt ego deduxi ex triente temporis, quo tu debes admit&shy;<lb/>tere DE pro &longs;patio &longs;umptum percurri. Ob&longs;tat &longs;e&shy;<lb/>cund&ograve;, qu&ograve;d vt facias, mutare duntaxat terminos <lb/>oporteat: hoc e&longs;t, vbi ego tempus tu &longs;patium; vbi <lb/>ego &longs;patium tu tempus debeas dicere, vt factitatum <lb/>&longs;uperi&ugrave;s e&longs;t, c&ugrave;m retorquere conatus es, quod ego <lb/>obieceram, vt defenderem nullum fui&longs;&longs;e in Galileo <lb/>Paralogi&longs;mum. Scilicet confu&longs;io inde &longs;equitur, &egrave; <lb/>qua extricari non liceat, neque rem iam ten&shy;<lb/>to, vt tempori parcam; tamet&longs;i &longs;altem videretur circa <lb/>ea, qu&aelig; &longs;equuntur, tentanda. Adnoto ergo potius, <lb/>quod heic infers <emph type="italics"/>fore velocitates, vt &longs;patia, &amp; &longs;patium tem&shy;<lb/>pore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>decur &longs;um fore duplum, non triplum:<emph.end type="italics"/> negari tibi <lb/>con&longs;equutionem; e&ograve; qu&ograve;d a&longs;&longs;umas, vt rem conce&longs;&longs;am <lb/>duos gradus velocitatis, qui reperiuntur in tempore <lb/>DE, acquiri ambo per illud tempus: c&ugrave;m tamen ego <lb/>velim vnum tantum acquiri, &amp; alium e&longs;&longs;e permanen&shy;<lb/>tem, pr&aelig;&longs;tantemque duplum illius, qui acquiritur: <lb/>ade&ograve; vt, coniuncta vtriu&longs;que actione acquiratur &longs;patij 
<pb pagenum="174"/><emph type="italics"/>non duplum, &longs;ed triplum.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>At &longs;i <emph type="italics"/>hac ratione conuictus velocitatem toto tempore<emph.end type="italics"/> DE <lb/><emph type="italics"/>acqui&longs;itam, alterius toto tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; duplam e&longs;&longs;e <lb/>negaueris; maioremque agnoueris, quod in tuis, &amp; Galilei <lb/>decretis admittere cogeris: cur tam acriter reprehendis in <lb/>nostris?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Conuictus?<emph.end type="italics"/> &amp; quomodo tandem? <emph type="italics"/>Si duplam ne&shy;<lb/>gem, &longs;i ma orem agno&longs;cam?<emph.end type="italics"/> Ego ver&ograve; acqui&longs;itam to&shy;<lb/>to tempore DE neque duplam, neque maiorem, &longs;ed <lb/>omnin&ograve; &aelig;qualem illi, qu&aelig; acquiritur toto tempore <lb/>AD agno&longs;co. Indeque e&longs;t illa definitio motus &aelig;qua&shy;<lb/>biliter accelerati, quod, <emph type="italics"/>temporibus &aelig;qualibus &aelig;quali&aelig; <lb/>acquirat velocitatis incrementa:<emph.end type="italics"/> &amp; hoc &longs;olum e&longs;t, quod <lb/>in meis, &amp; Galilei decretis admittere cogor: ac iure <lb/>idcirc&ograve; reprehendo in tuis, qu&oacute;d cogaris admittere ad&shy;<lb/>uer&longs;us propriam definitionem, <emph type="italics"/>&aelig;qualibus spatiis &aelig;qua&shy;<lb/>lia momenta velocitatis non acquiri.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Placet ne ver&ograve; etiam, vt de velocitate tempore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>ac&shy;<lb/>qui&longs;ita perpendamus, cuiu&longs;nam alterius velocitatis &longs;it <lb/>&aelig;qualis?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Placet; quand&ograve; res cordi e&longs;t, &amp; tantopere tibi pla&shy;<lb/>cet tuum illud de deducendo infra initium initio, ab <lb/>ip&longs;o put&agrave; S, <gap/>nuentum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Temporibus<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>bifariam diui&longs;is in<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> K, <lb/><emph type="italics"/>erit adh&ugrave;c ex tuis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei decretis velocitas acqui&longs;ita in<emph.end type="italics"/><lb/>D <emph type="italics"/>dupla velocitatis in<emph.end type="italics"/> S: <emph type="italics"/>&longs;icut velocitas acqui&longs;ita in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>dupla <lb/>est velocitatis acqui&longs;it&aelig; in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>&amp; velocitates omnes, ac &longs;ingul&aelig; <lb/>inter<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>de&longs;ignabiles, dupl&aelig; quoque erunt velocitatis <lb/>alterius inter<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>a&szlig;ignabilis: vt velocitas<emph.end type="italics"/> KL, <emph type="italics"/>me&shy;<lb/>dia inter<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>dupla erit velocitatis in<emph.end type="italics"/> VX <emph type="italics"/>medi&aelig;<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="175"/><emph type="italics"/>inter<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>&amp; ita de c&aelig;teris.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Concedo; h&aelig;c enim reuer&acirc; in opinionem, quam <lb/>&longs;equor, quadrant, &longs;ecus ac in tuam, qu&aelig; tantoper&egrave; <lb/>auer&longs;atur progredi adhuc, promouendo comparatio&shy;<lb/>nem vltra S ver&longs;us A, ne initium magis ver&longs;us initium <lb/>promoueatur. Concedo, inquam, quatenus h&aelig; omnes <lb/>velocitates ab A incipiunt, &amp; eandem inter &longs;e ratio&shy;<lb/>nem, quam ip&longs;a tempora ob&longs;eruant. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex quo nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equens e&longs;t, vt tota velocitas acqui&longs;i&shy;<lb/>ta toto tempore<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>pr&aelig;cis&egrave;, &amp; exact&egrave; dupla &longs;it velocitatis <lb/>acqui&longs;it&aelig; toto tempore<emph.end type="italics"/> SD. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Tamet&longs;i punctum, &agrave; quo incipiunt velocitates, iam <lb/>varies: concedo nihilominus, &amp; neque id mod&ograve;, &longs;ed <lb/>etiam velocitatem acqui&longs;itam tempore DE duplam <lb/>e&longs;&longs;e acqui&longs;it&aelig; tempore AS, &amp; tempore DK, &amp; tem&shy;<lb/>pore KE. Nempe acqui&longs;ita tempore DE non e&longs;t tota <lb/>EH, vt fals&ograve; &longs;upponis, &longs;ed eius dimidium, quod pro&shy;<lb/>inde duplum e&longs;t non totius DG, quam fals&ograve; totam <lb/>acqui&longs;itam &longs;upponis ab S, in D, &longs;ed dimidij eius dun&shy;<lb/>taxat. Hoc autem c&ugrave;m &aelig;quale &longs;it acqui&longs;it&aelig; ab A in S, <lb/>&agrave; D in K, &agrave; K in E: ide&ograve; acqui&longs;ita &agrave; D in E, pari modo <lb/>e&longs;t earum omnium dupla. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Non autem totius acqui&longs;it&aelig; tempore<emph.end type="italics"/> AD. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Et quis, cui hoc dixit, acqui&longs;itam tempore DE, du&shy;<lb/>plam e&longs;&longs;e acqui&longs;it&aelig; tempore AD, ni&longs;i ip&longs;e tibi? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vides igitur in tua quoque, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei &longs;ententia perinde, <lb/>atque eadem ratione, qua in no&longs;tra, velocitatem &longs;ecunda parte<emph.end type="italics"/><lb/>DE <emph type="italics"/>acqui&longs;itam non totius velocitatis acqui&longs;it&aelig; in prima parte<emph.end type="italics"/><lb/>AD <emph type="italics"/>duplam e&longs;&longs;e, &longs;ed velocitatis acqui&longs;it&aelig; in vltima eius me&shy;<lb/>dietate<emph.end type="italics"/> SD. </s>
</p>
<pb pagenum="176"/>
<p type="main">

<s>Nego, <emph type="italics"/>videre me perinde, atque eadem ratione.<emph.end type="italics"/> Nam <lb/>in mea quidem, &amp; Galilei &longs;ententia &longs;umendo has <lb/>parteis DE, AD, SD pro partibus <lb/>
<figure id="fig40"></figure><lb/>temporis, res e&longs;t nece&longs;&longs;aria; at in tua, <lb/>&longs;umendo ea&longs;dem pro partibus &longs;patij, <lb/>o&longs;ten&longs;um iam e&longs;t velocitatem per DE <lb/>debere e&longs;&longs;e duplam velocitatis per AD. <lb/>Et o&longs;tendetur paul&ograve; p&ograve;&longs;t non probari <lb/>duplam velocitatis per SD, ni&longs;i ip&longs;um&shy;<lb/>met petendo principium. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Eadem quoque ratione cog&eacute;ris fateri ve&shy;<lb/>locitatem tertio tempore<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>acqui&longs;itam ve&shy;<lb/>locitatis primo tempore acqui&longs;it&aelig; triplam &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m non e&longs;&longs;e, &longs;ed triplo maiorem.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Nempe hoc placet ex abundanti: vide ergo perpe&shy;<lb/>tuum aduer&longs;us nos paralogi&longs;mum. Nam vt hacten&ugrave;s <lb/>fals&ograve; &longs;uppo&longs;ui&longs;ti velle nos totam velocitatem EH, qu&aelig; <lb/>dupla e&longs;t velocitatis DG, acqui&longs;itam e&longs;&longs;e &longs;olo tempo&shy;<lb/>re DE, quam acqui&longs;itam tamen facimus toto tempore <lb/>AE, c&ugrave;m ratiocinatio no&longs;tra con&longs;tans &longs;it, vt AD, ad <lb/>DG, ita AE ad EH; non autem vnquam, vt AD ad <lb/>DG, ita DE ad EH: vt hactenus, inquam, id fals&ograve; <lb/>&longs;uppo&longs;ui&longs;ti; &longs;ic fals&ograve; iam &longs;upponis velle nos totam ve&shy;<lb/>locitatem FI, qu&aelig; tripla e&longs;t eiu&longs;dem velocitatis DG, <lb/>acqui&longs;itam e&longs;&longs;e &longs;olo tempore EF, quam acqui&longs;itam &longs;ta&shy;<lb/>tuimus toto tempore AF: c&ugrave;m con&longs;tanter dicamus, vt <lb/>AD, ad DG, ita AF ad FI; neque tu o&longs;tendere po&longs;&shy;<lb/>&longs;is dixi&longs;&longs;e vnquam nos, vt AD ad DG, ita EF ad FI. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>De&longs;ignata enim ex<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>ver&longs;us<emph.end type="italics"/> A <emph type="italics"/>tertia parte totius<emph.end type="italics"/> AD, <lb/><emph type="italics"/>qu&aelig; &longs;it<emph.end type="italics"/> DY, <emph type="italics"/>&longs;umptaque ip&longs;i &aelig;quali<emph.end type="italics"/> DZ, <emph type="italics"/>erit totum tempus<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="177"/>AE <emph type="italics"/>treis in parteis &ecedil;qualeis diui&longs;um, ob <expan abbr="e&atilde;que">eanque</expan> cau&longs;&longs;am velocitas <lb/>in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>tripla erit velocitatis acqui&longs;it&aelig; in<emph.end type="italics"/> Y. <emph type="italics"/>Sed eadem etiam <lb/>ratione velocitas in<emph.end type="italics"/> F <emph type="italics"/>tripla e&longs;t velocitatis acqui&longs;it&aelig; in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>alia qu&aelig;libet velocitas de&longs;ignabilis inter<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> F <emph type="italics"/>tripla &longs;em&shy;<lb/>per e&longs;t velocitatis alterius inter<emph.end type="italics"/> Y, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> D <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig;. Tota <lb/>igitur velocitas toto tempore<emph.end type="italics"/> EF <emph type="italics"/>acqui&longs;ita tripla e&longs;t non to&shy;<lb/>tius velocitatis toto tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig;, &longs;ed velocitatis ac&shy;<lb/>qui&longs;it&aelig; &longs;ola parte primi temporis<emph.end type="italics"/> YD, <emph type="italics"/>qu&aelig; plu&longs;quam tripla <lb/>e&longs;t, totius velocitatis toto tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig;, vt per &longs;e <lb/>notum e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Quid, negato fal&longs;o principio, notum per &longs;e &longs;it, aut <lb/>non &longs;it; con&longs;tat abund&egrave; ex iam dictis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Habes igitur heic quoque in tua, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei &longs;ententia il&shy;<lb/>lud ip&longs;um, quod tantopere in no&longs;tra in&longs;ecturis.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Im&ograve; nihil min&ugrave;s. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex quibus, opinor, iam intelligis eadem omnia, qu&aelig; tan&shy;<lb/>quam ab&longs;urda, &amp; inter &longs;e pugnantia nobis obiicis, po&longs;&longs;e in <lb/>te pari modo, atque impetu retorqueri. Quid enim prohibet, <lb/>vt ego quoque velis, nolis, dicam coniunctum e&longs;&longs;e cum tuis <lb/>principiis nece&longs;&longs;ari&ograve;, vt velocitas acqui&longs;ita tempore<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>du&shy;<lb/>pla &longs;it velocitatis acqui&longs;it&aelig; tempore<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>&amp; c&ugrave;m ea tempora <lb/>&aelig;qualia &longs;int, manifestum con&longs;equenter e&longs;&longs;e spatium &longs;ecundo <lb/>tempore emen&longs;um, spatij priore tempore emen&longs;i, e&longs;&longs;e pr&aelig;cis&egrave; <lb/>duplum; ac proinde ex<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principiis, ac tuis, &longs;patia tempo&shy;<lb/>ribus &aelig;qualibus percurri (vt ego contendo) in continua ratione <lb/>dupla. Id enim ex ea &longs;uppo&longs;itione nece&szlig;arium est.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m id totum &longs;it ad&ograve; fal&longs;um, ade&oacute;que fals&ograve; &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;itum, vt &longs;&aelig;pi&ugrave;s iam o&longs;ten&longs;um e&longs;t: non e&longs;t qu&ograve;d hanc <lb/>tibi gloriationem inuideam. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&ograve;d &longs;i fort&egrave; nihilomin&ugrave;s reclames, contenda&longs;que veloci-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="178"/><emph type="italics"/>tatem per totum tempus<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>acqui&longs;itam totius velocitatis per <lb/>totum primum tempus<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; non e&longs;&longs;e duplam, &longs;ed <lb/>eius poti&ugrave;s veiocitatis, qu&aelig; vltima primi illius temporis medie&shy;<lb/>tate, &longs;cu tempore<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>acqui&longs;ita &longs;it; tum in&longs;tabo acri&ugrave;s, teque <lb/>pugnantia loqui conte&longs;tabor.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m hanc e&longs;&longs;e meam &longs;ententiam agno&longs;cas; ip&longs;am <lb/>debebas impetere, non &longs;puriam a&longs;&longs;ingens (vocem con&shy;<lb/>donabis, quand&ograve; tua e&longs;t) euidenter <foreign lang="greek">pa<gap/>logiz<gap/></foreign>. Nunc <lb/>ver&ograve; &longs;altem cur non <emph type="italics"/>in&longs;tas acrius?<emph.end type="italics"/> Cur non <emph type="italics"/>me pugnan&shy;<lb/>tia loqui contestaris?<emph.end type="italics"/> Cur intenta&longs;&longs;e minas &longs;at e&longs;t? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et, &longs;i demon&longs;trare contendas velocitatem tempore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>ac&shy;<lb/>qui&longs;itam velocitatis toto primo tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; non e&longs;&longs;e <lb/>pr&aelig;cis&egrave; duplam, &longs;ed dupla maiorem: tant&ograve; euidentiorem inde <lb/>concludam principiorum tuorum, ac decretorum ab&longs;urditatem, <lb/>ex quibus tam apert&egrave; pugnantia concludantur: c&ugrave;m fieri non <lb/>po&szlig;it, vt velocitas acqui&longs;ita in<emph.end type="italics"/> E, <emph type="italics"/>velocitatis acqui&longs;it&aelig; in<emph.end type="italics"/> D <lb/><emph type="italics"/>&longs;it dupla, quin velocitas quoque toto tempore<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>acqui&longs;ita <lb/>velocitatis toto tempore<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; &longs;it dupla.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Dicerem heic aliquid, ni&longs;i depugnares aduer&longs;us <lb/>tuam vmbram. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quodque amplius e&longs;t, hac tota in re babeo te confitentem <expan abbr="re&utilde;">reum</expan>: <lb/>c&ugrave;m tu rem ita e&longs;&longs;e, ac nece&longs;&longs;ari&ograve; admittendam e&longs;&longs;e contendas.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Scilicet? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Tuo igitur, opinor, Exemplo admonitus, agno&longs;ces tandem, <lb/>&longs;eu velocitas &aelig;qualibus temporibus, &longs;eu &longs;patiis &aelig;qualibus &aelig;qua&shy;<lb/>biliter augeri &longs;upponatur, non mod&ograve; non ab&longs;urdum, aut &agrave; recta <lb/>ratione abhorrens, &longs;ed prors&ugrave;s nece&szlig;arium e&szlig;e, vt velocitas <lb/>tota &longs;ecunda parte temporis, aut spatii acqui&longs;ita, nunquam <lb/>&longs;it totius velocitatis tota prima parte acqui&longs;it&aelig; pr&aelig;cis&egrave; dupla, <lb/>&longs;ed poti&ugrave;s, vt totius velocitatis &longs;ola po&longs;trema medietate eiu&longs;-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="179"/><emph type="italics"/>dem prim&aelig; partis (qualis e&longs;t<emph.end type="italics"/> SD) <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; perfect&egrave; dupla <lb/>reperiatur: &amp; &longs;imiliter, vt tota velocitas tertia, aut quarta <lb/>parte, &amp;c. acqui&longs;ita, tripla non &longs;it, aut quadrupla totius ve&shy;<lb/>locitatis per primam partem acqui&longs;it&aelig;, &longs;ed eius pr&aelig;cis&egrave; veloci&shy;<lb/>tatis, qu&aelig; tertia, aut quarta parte inferiore eiu&longs;dem partis <lb/>prim&aelig; acqui&longs;ita fuerit. Itaque quicquid aduer&longs;us has pro&shy;<lb/>po&longs;itiones magna tu&aelig; Respon&longs;ionis parte opponis, aut ex &longs;up&shy;<lb/>po&longs;itis earum contrariis colligis, ac concludis, vanum &longs;ine du&shy;<lb/>bio, atque inane e&longs;t; quamuis apud harum rerunt min&ugrave;s pe&shy;<lb/>ritos plau&longs;um inuenire po&szlig;int, atque approbationem.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Cuius momenti i&longs;ta &longs;int, expendendum e&longs;t ex hacte&shy;<lb/>nus dictis. Moneo &longs;ol&ugrave;m breuiter quatuor, Primum, <lb/>velle te <expan abbr="perper&atilde;">perperam</expan>, e&longs;&longs;e perin de &longs;eu &longs;patiis, &longs;eu temporibus <lb/>acqui&longs;ita velocitatis incrementa ex&aelig;quentur. Secun&shy;<lb/>dum, iniuriam &agrave; te &longs;emper fieri mi&longs;erando illi dimidio <lb/>partis prim&aelig; priori: vt cuius rationem <expan abbr="null&atilde;">nullam</expan> vnquam <lb/>habeas. Tertium, no&longs;cendum e&longs;&longs;e deinceps quo fru&shy;<lb/>ctu volueris h&aelig;c pr&aelig;occupata in gratiam eorum, qu&aelig; <lb/>&longs;unt dicenda circa articulos &longs;equenteis. Quartum, &longs;i <lb/>mihi proferre po&longs;&longs;is vel vnum <emph type="italics"/>peritum,<emph.end type="italics"/> qui &agrave; tua &longs;en&shy;<lb/>tentia &longs;tet, &amp; apud quem plau&longs;um, approbationemque <lb/>inuenias, vltr&ograve; me in eandem &longs;ententiam iturum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ruit itaque quod iam numero tu&aelig; Respon&longs;ionis xii. ab&shy;<lb/>&longs;urdum infers, &amp; <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> numero xlii. tangis: futurum &longs;cilicet, <lb/>vt tempore quocumque dato put&agrave; vno hor&aelig; minuto primo; quo <lb/>decur&longs;a &longs;upponatur de&longs;ignati &longs;patii pars qu&aelig;cumque prima, vt<emph.end type="italics"/><lb/>AD, <emph type="italics"/>tempus aliud de&longs;ignato illi &aelig;quale attingt ant&egrave; non po&longs;&shy;<lb/>&longs;it, qu&agrave;m ab eodem mobili decur&longs;um fuerit &longs;patium infinitum: <lb/>C&ugrave;m enim ab&longs;urdum hoc aliunde non concludas, ni&longs;i ex fal&longs;a <lb/>hypothe&longs;i, qu&ograve;d &longs;patij pars &longs;ecunda dimidio primi temporis,<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="180"/><emph type="italics"/>&amp; con&longs;equenter tertia &amp; quartapars, tertia, &amp; quarta parte <lb/>primi eiu&longs;dem temporis decurrantur: iamque ex tuis etiam <lb/>principiis, ea &longs;uppo&longs;itio fal&longs;a, &amp; impo&szlig;ibilis o&longs;ten&longs;a &longs;it: <lb/>euer&longs;o mal&egrave; iacto fundamento, tota &longs;uperex&longs;tructa moles <lb/>corruit.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Conclu&longs;i ego illud ab&longs;urdum ex hypothe&longs;i fal&longs;a <lb/>quidem, &longs;ed non vt fal&longs;a, ver&ugrave;m vt tua; &amp; tu o&longs;tendens <lb/>fal&longs;am &longs;eu ex tuis, &longs;eu ex meis principiis, lucratus nihil <lb/>es, lucraturus &longs;ol&ugrave;m, &longs;i o&longs;tendere non-t&ugrave;am potui&longs;&longs;es. <lb/>Itaque &amp; &longs;emper monui, &amp; <expan abbr="iter&utilde;">iterum</expan> moneo moneboque <lb/>iter&ugrave;m, nihil e&longs;&longs;e opus, vt e&longs;&longs;e probes fal&longs;um, <emph type="italics"/>Partem <lb/>&longs;ecundam spatii percurri dimidio temporis, quo primam:<emph.end type="italics"/> &longs;ed <lb/>opus e&longs;&longs;e, vt o&longs;tendas id non e&longs;&longs;e tuum, hoc e&longs;t non ex&shy;<lb/>pre&longs;s&egrave; a&longs;&longs;umptum &agrave; te vt verum, nece&longs;&longs;ariumque prin&shy;<lb/>cipium, quo Paralogi&longs;mi Galileum argueres; &amp; non <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; con&longs;equi ex eo, quod defendis velocitates <lb/>&longs;e habere vt &longs;patia. Nempe hoc po&longs;terius <emph type="italics"/>fundamentum<emph.end type="italics"/><lb/>e&longs;t, qu&ograve;d vt <emph type="italics"/>male iactum euertendum &longs;it,<emph.end type="italics"/> &longs;i contendas qui&shy;<lb/>dem, vt tam illud <emph type="italics"/>ab&longs;urdum,<emph.end type="italics"/> qu&agrave;m <emph type="italics"/>tota &longs;uperex&longs;tructa mo&shy;<lb/>les corruat.<emph.end type="italics"/> Quod interim putas ab&longs;urdum euer&longs;um, <lb/>non tant&ugrave;m quatenus obiectum e&longs;t tibi articulo XII. <lb/>&longs;ed etiam quatenus obiicitur po&longs;te&agrave; articulo xlii. id <lb/>haud rect&egrave; putas. Siquidem illeic non conclu&longs;i ex <lb/>hac eadem hypothe&longs;i, &longs;ed ex alia itidem tua, qua nimi&shy;<lb/>r&ugrave;m vis accelerationem non ab v&longs;que principio, &longs;ed &agrave; <lb/>medio v&longs;que duntaxat prim&aelig; partis inchoandam e&longs;&longs;e: <lb/>ade&ograve; vt c&ugrave;m nihil ad hoc habeas, non &longs;it cur inuoluas <lb/>quod dixi articulo xij. cum eo, quod deinceps articulo <lb/>xlii. neque cur etiam illo ruente, i&longs;tud &longs;ic putes corrui&shy;<lb/>turum, vt ariete nouo non indigeat. </s>
</p>
<pb pagenum="181"/>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Similiter vanus etiam e&longs;t labor ille tuus, quo numero<emph.end type="italics"/> 31. <lb/><emph type="italics"/>ex eadem fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione modum alium accelerationis, spa&shy;<lb/>tiorumque &longs;ingulis temporibus percurrendorum progre&longs;&longs;um <lb/>&longs;crutaris. Quid enim veri, ac certi ex fal&longs;is legitim&egrave; con&shy;<lb/>cluderes?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Heic loci e&longs;t, in quo ant&egrave; pr&aelig;monui te loquutu&shy;<lb/>rum obiter de progre&longs;&longs;u per &longs;patia in ratione plu&longs;quam <lb/>tripla futuro &aelig;qualibus temporibus, quem ego qui&shy;<lb/>dem &amp; &longs;crutarer, &amp; mon&longs;trarem fal&longs;um, vt fal&longs;itatis <lb/><expan abbr="conuincer&etilde;">conuincerem</expan> hypothe&longs;in, &egrave; qua crueretur: tu ver&ograve;, c&ugrave;m <lb/>deberes o&longs;tendere eandem hypothe&longs;in non deduci ex <lb/>tuo principio, ne ip&longs;um quoque ip&longs;a eadem fal&longs;itate <lb/>inuolueres, ita loquereris de eo progre&longs;&longs;u, qua&longs;i ego <lb/>ip&longs;um vt verum ex fal&longs;a hypothe&longs;i vano labore per&shy;<lb/>&longs;crutarer. Vnde &amp; iuuit tequ&aelig;rere, <emph type="italics"/>Quid veri, ac certi <lb/>ex fal&longs;is legitim&egrave; concluderem?<emph.end type="italics"/> Qua&longs;i ignorares me con&shy;<lb/>cludere ip&longs;um fal&longs;um: aut ne&longs;cires, quod tyrones no&shy;<lb/>runt, tam verum, qu&agrave;m fal&longs;um po&longs;&longs;e legitim&egrave; concludi <lb/>ex fal&longs;is: ac &longs;peciatim demon&longs;trationem ducentem ad <lb/>incommodum (qualis mea fuit argumentatio) non alia <lb/>progredi ratione? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XXXIV. XXXV. XXXVI. XXXVII. <lb/>XXXVIII. De Tempore, quo R. P. colligit &longs;ingulas <lb/>parteis decur&longs;um iri.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Fru&longs;tr&agrave; item &longs;unt, qu&aelig; numeris xxxv. xxxvi. xxxvii. <lb/>ac xxxviii. pro&longs;equeris, vt eam propo&longs;itionem refellas, qua <lb/>contendo velocitatem tota &longs;ecunda parte<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>acqui&longs;itam <lb/>pr&aelig;cis&egrave; duplam e&longs;&longs;e totius velocitatis per inferiorem prim&aelig;<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="182"/><emph type="italics"/>partis medietatem<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig;: &amp; &longs;imiliter velocitatem <lb/>per tertiam, &amp; quartam partem, &amp;c. acqui&longs;itam, exact&egrave; tri&shy;<lb/>plam e&longs;&longs;e, ant quadruplam non velocitatis, qu&aelig; per totam pri&shy;<lb/>mam partem<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>acqui&longs;ita &longs;it, &longs;ed eius pr&aelig;cis&egrave; velocitatis, <lb/>qu&aelig; tota tertia, aut quarta parte inferiore eiu&longs;dem prim&aelig; par&shy;<lb/>tis acqui&longs;ita fuerit. Nullum enim non moues lapidem, vt <lb/>hanc veritatem euertas, quam tamen paul&ograve; ant&egrave; tuis pincipiu <lb/>innixam, &amp; &longs;tabilitam agnouisti; &amp; quam &longs;i vmquam <lb/>eucrteres, tuam quoque, ac<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei &longs;ententiam fundit&ugrave;s euer&shy;<lb/>teres. Si enim velocitas &longs;ecundo tempore acqui&longs;ita velocitatis <lb/>primo tempore acqui&longs;it&aelig; e&longs;&longs;et dupla, &amp; fimiliter velocitas ter&shy;<lb/>tio, &amp; quarto tempore acqui&longs;ita eiu&longs;dem velocitatis prim&aelig; tri&shy;<lb/>pla e&longs;&longs;et, &amp; quadrupla, spatia temporibus illis &aelig;qualibus de&shy;<lb/>cur&longs;a in eademinter &longs;e e&longs;&longs;ent ratione: nempe in ratione dupla, <lb/>tripla, &amp; quadrupla contra<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei mentem, ac tuam.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>H&aelig;c iam attinent ad Secundum membrum proba&shy;<lb/>tionis pr&aelig;cipu&aelig;, qua &longs;equelam propo&longs;itionis Demon&shy;<lb/>&longs;trationis tu&aelig; confirmas. Mi&longs;&longs;um autem facio, quod <lb/>ais de mea, &amp; Galilei &longs;ententia, quand&ograve; ex paul&ograve; ant&egrave; <lb/>deductis ade&ograve; manife&longs;t&egrave; intelligitur, fore vt poti&ugrave;s ma&shy;<lb/>ri flammam, &amp; terram c&aelig;lo commi&longs;ceas, qu&agrave;m ex Ga&shy;<lb/>lilei contextu, aut mea Re&longs;pon&longs;ione id probes, quod <lb/>heic a&longs;&longs;eris, aut euincere valeas cuertere me agnitam &agrave; <lb/>me veritatem. Quod &longs;upere&longs;t autem c&ugrave;m tua &longs;enten&shy;<lb/>tia tum ver&longs;ibus hi&longs;ce, tum hactenus toties repetita &longs;it, <lb/><emph type="italics"/>velocitatem tota &longs;ecunda parte<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>acquifitam pr&aelig;cis&egrave; du&shy;<lb/>plam e&longs;&longs;e totius velocitatis per inferiorem prim&aelig; partis medie&shy;<lb/>tatem<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; fimiliterque, &amp;c.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig;&longs;ote prim&ugrave;m, <lb/>quomodo nam ip&longs;am hacten&ugrave;s &longs;tabilii&longs;ti? Nam &longs;i <lb/>to r<gap/>u<gap/>ra &longs;tabilii&longs;&longs;e probes, fru&longs;tr&agrave; &longs;it omnis meus la-
<pb pagenum="183"/>bor: &longs;i ver&ograve; non probes, fru&longs;tr&agrave; omnis tuus. An ergo <lb/>alia ratione probas, quam qu&aelig; habetur numero tu&aelig; <lb/>Di&longs;&longs;ertationis XXXIV. pro &longs;ecunda parte comparata <lb/>cum prim&aelig; partis inferiore dimidio; &amp; XXXVII. pro <lb/>quarta comparata cum triente: ac xxxviij. pro <lb/>quarta comparata cum quadrante? Non certe. Ita&shy;<lb/>que quid id &longs;it videamus, ac circa partem &longs;peciatim &longs;e&shy;<lb/>cundam (c&ugrave;m eadem &longs;it ratio proportione de c&aelig;teris) <lb/>nam &amp; tamet&longs;i res videatur e&longs;&longs;e iam abund&egrave; confecta: <lb/>oper&aelig;tamen <expan abbr="preti&utilde;">pretium</expan> e&longs;t ip&longs;am pr&aelig;&longs;ertim heic adnotare. </s>
</p>
<p type="main">

<s>A&longs;&longs;umpt&acirc; illeic line&acirc; AB, diui&longs;a in parteis &aelig;qua&shy;<lb/>leis AD, DE, &amp;c. ac prima parte bi&longs;ecti in S, <lb/>
<figure id="fig41"></figure><lb/>expre&longs;&longs;a &longs;ententia hi&longs;ce verbis ex&longs;tat <emph type="italics"/>Tota<emph.end type="italics"/> DE <lb/><emph type="italics"/>eodem pr&aelig;cis&egrave; tempore, quo pars<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>tran&longs;curritur.<emph.end type="italics"/><lb/>Tum probatio h&aelig;c additur, <emph type="italics"/>C&ugrave;m enim<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>du&shy;<lb/>pla ponatur ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AS, <emph type="italics"/>&amp; &longs;imiliter<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>dupla &longs;it <lb/>ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt velocitas in<emph.end type="italics"/> D, <emph type="italics"/>dupla &longs;it <lb/>velocitatis in<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp; velocitas in<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>eodem modo du&shy;<lb/>pla reperiatur velocitatis in D.<emph.end type="italics"/> Deducis con&longs;e&shy;<lb/>quenter velocitatem per totam DE e&longs;&longs;e du&shy;<lb/>plam velocitatis per totam SD: &longs;ed quod caput <lb/>e&longs;t, peruideamus. Nece&longs;&longs;e dicis <emph type="italics"/>velocitatem in<emph.end type="italics"/><lb/>D, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e duplam velocitatis in<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>&amp; velocitatem in<emph.end type="italics"/> E <lb/><emph type="italics"/>velocitatis in<emph.end type="italics"/> D, eo argumento, <emph type="italics"/>qu&ograve;d<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>dupla <lb/>&longs;it ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AS, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AD. Quomodo <lb/>ergo nece&longs;&longs;itatem huius con&longs;equutionis pro&shy;<lb/>bas? Nam hoc opus, hic labor e&longs;t. Quomod&ograve;, <lb/>inquam, ex eo, qu&ograve;d <emph type="italics"/>spatium<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>duplum &longs;it spatij<emph.end type="italics"/><lb/>AS, <emph type="italics"/>&longs;patium<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>spatij<emph.end type="italics"/> AD, &longs;equi nece&longs;&longs;ari&ograve;, <emph type="italics"/>vt <lb/>velocitas in D dupla &longs;it velocitatis in S, &amp; velocitas in<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="184"/><emph type="italics"/>E, velocitatis in D?<emph.end type="italics"/> Id &longs;an&egrave; non probas, &longs;ed &longs;ol&ugrave;m <lb/>&longs;upponis ex eo vim habere, <emph type="italics"/>qu&ograve;d velocitates &longs;icut spa&shy;<lb/>tia &longs;int.<emph.end type="italics"/> Atqui h&aelig;c ip&longs;a e&longs;t controuer&longs;ia, <emph type="italics"/>an velocita&shy;<lb/>tes inter &longs;e &longs;icut &longs;patia &longs;int:<emph.end type="italics"/> neque idip&longs;um, quod opus <lb/>e&longs;t, probas, &longs;ed omnin&ograve; principium petis, &longs;eu ip&longs;am <lb/>qu&aelig;&longs;tionem, remve controuer&longs;am pro principio a&longs;&longs;u&shy;<lb/>mis. An ver&ograve; dices te proba&longs;&longs;e, <emph type="italics"/>velocitates e&longs;&longs;e vt &longs;pa&shy;<lb/>tia?<emph.end type="italics"/> Sed qu&aelig;&longs;o, vbi-nam? Id enim nu&longs;quam de&shy;<lb/>prehendetur? An vbi volui&longs;ti arguere Galileum Pa&shy;<lb/>ralogi&longs;mi? At abund&egrave; iam <expan abbr="declarat&utilde;">declaratum</expan> e&longs;t te poti&ugrave;s v&longs;um <lb/>paralogi&longs;mo, c&ugrave;m rur&longs;us nihil aliud, qu&agrave;m principium <lb/>petieris: vt taceam te, &longs;i quid habui&longs;ti probationis, id&shy;<lb/>po&longs;te&agrave; nega&longs;&longs;e: quando nega&longs;ti <emph type="italics"/>&longs;i prima pars spatij per&shy;<lb/>curratur quadrante, percurri &longs;ecundam dimidio quadrantis,<emph.end type="italics"/><lb/>An vbi dem&ugrave;m protuli&longs;ti <emph type="italics"/>tuum de Bilance Experimen&shy;<lb/>tum?<emph.end type="italics"/> Cert&egrave; i&longs;ta vna probatio fuit tua, neque potes pro&shy;<lb/>ferre locum, in quo alia ratione probaueris <emph type="italics"/>velocitates <lb/>&longs;e habere vt spatia.<emph.end type="italics"/> Atqui &amp; fal&longs;um deprehen&longs;um Ex&shy;<lb/>perimentum tuum e&longs;t; &amp; qu&aelig; germana fuit Experien&shy;<lb/>tia fal&longs;um conuicit <emph type="italics"/>velocitates &longs;e inter &longs;e habere vt <lb/>spatia.<emph.end type="italics"/> Itaque ex his &longs;equitur, non modo nece&longs;&longs;e non <lb/>e&longs;&longs;e: &longs;ed fal&longs;um etiam, atque ade&ograve; prors&ugrave;s impo&longs;&longs;ibile, <lb/>vt <emph type="italics"/>velocitas in D, dupla &longs;it velocitatis in S, &amp; velocitas in <lb/>E, velocitatis in D.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>C&ugrave;m ergo non mod&ograve; probatum non &longs;it, &longs;ed fal&shy;<lb/>&longs;um quoque &amp; impo&longs;&longs;ibile ip&longs;a Experientia &longs;uffra&shy;<lb/>gante o&longs;ten&longs;um, <emph type="italics"/>velocitatem tota &longs;ecunda parte<emph.end type="italics"/> DE <lb/><emph type="italics"/>acqui&longs;itam pr&ecedil;cis&egrave; duplam e&longs;&longs;e totius velocitatis per inferio&shy;<lb/>rem prim&aelig; partis medietatem<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig;, &longs;imiliterque, &amp;c.<emph.end type="italics"/><lb/>Qu&aelig;&longs;o qu&icirc; adh&ucirc;c valeas talem &longs;ententiam defendere, 
<pb pagenum="185"/>querique, qu&ograve;d nullum non mouerim lapidem <emph type="italics"/>ad euer&shy;<lb/>tendum hanc veritatem?<emph.end type="italics"/> Atque ego quidem, qu&ograve;d ex&shy;<lb/>inde inferres, <emph type="italics"/>Tempus, quo percurritur DE, e&longs;&longs;e pr&aelig;cis&egrave; <lb/>&aelig;quale tempori, quo percurritur SD,<emph.end type="italics"/> ob duplam nempe <lb/>velocitatem, &longs;icuti &longs;patium duplum e&longs;t, huiu&longs;cemodi <lb/>lapides, &amp; articulis quidem XXXV. ac XXXVI. moui, I. <lb/>fore, vt &longs;uppo&longs;ito tempore, quo percurritur SD, <lb/>minutorum v. c. duorum, idem &longs;patium SD, <lb/>percurreretur &longs;im&ugrave;l minuto vno cum triente, &longs;iue &longs;e&shy;<lb/>cundis 80: ac rur&longs;us &longs;ecundis 53, ac iterum 18, iterumque <lb/>6, &amp;c. II. C&ugrave;m aliunde &longs;tatui&longs;&longs;es tempus per SD, bre&shy;<lb/>uius e&longs;&longs;e tempore per AS, fore tamen ip&longs;i &aelig;quale. III. <lb/>Tempus per DE non &aelig;quale fore, &longs;ed &longs;e&longs;quialterum <lb/>temporis per SD. IV. Futurum, vt aut concluderes ni&shy;<lb/>hil, aut vtereris paralogi&longs;mo, quo Galileum v&longs;um cau&longs;&shy;<lb/>&longs;areris. V. Fore, vt qu&aelig;uis magnitudo, etiam &longs;emi&shy;<lb/>diameter Mundi, tantulo tempore, quantulo SD li&shy;<lb/>neola percurreretur. Qu&aelig; eadem rursus incommoda <lb/>proportione deducta &longs;unt circa partem tertiam com&shy;<lb/>paratam cum infimo eiu&longs;dem prim&aelig; partis triente, ar&shy;<lb/>ticulo XXXVIII. Quomodo porr&ograve; tu excepi&longs;ti, reieci&longs;ti&shy;<lb/>ve hos lapides? Scilicet hoc loco dixi&longs;&longs;e contentus, <lb/><emph type="italics"/>fru&longs;tr&agrave; e&longs;&longs;e:<emph.end type="italics"/> ni&longs;i quod i&longs;th&aelig;c in&longs;uper habes. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed ij&longs;dem quoque numeris multa alia peccas: vt c&ugrave;m nu&shy;<lb/>mero xxxvi. ita &agrave; diui&longs;ione rationis argumentaris:<emph.end type="italics"/> Si &longs;it vt <lb/>AE ad AD, ita AD ad AS: erit igitur diuidendo, vt <lb/>AS ad SD, ita AD ad AE. <emph type="italics"/>Hic enim inferendi modus <lb/>non est &agrave; diui&longs;ione rationis: &amp; quamuis, vt par e&longs;t, terminos <lb/>etiam di&longs;poneres, nihil hac ratione concluderes, ni&longs;i pri&ugrave;s &longs;up&shy;<lb/>poneres velocitatem per totam<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>duplam e&longs;&longs;e velocitatis<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="186"/><emph type="italics"/>acqui&longs;it&aelig; per<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>quod fal&longs;um e&longs;&longs;e non ignoras.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Nempe ex quinque argumentis, qu&aelig; &longs;unt mox an&shy;<lb/>t&egrave; indigitata, <expan abbr="terti&utilde;">tertium</expan> delegi&longs;ti, de quo (&longs;i liceat tua pace <lb/>dicere) vitilitigares. Quippe <expan abbr="error&etilde;">errorem</expan> calami, quo po&longs;tre&shy;<lb/>mo loco &longs;crip&longs;i AE pro DE, pro errore mentis habui&longs;ti. <lb/>Qua&longs;i ver&ograve; habere oculos oporteat, &amp; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> videre <expan abbr="plan&utilde;">planum</expan> <lb/>&longs;en&longs;um, quo &longs;cribere volui <emph type="italics"/>vt AS ad SD, ita AD ad DE?<emph.end type="italics"/><lb/>Aut qua&longs;i in huiu&longs;inodi tanta literarum farragine, im&shy;<lb/>portunaque inculcatione, non vnam pro alia irrepere <lb/><expan abbr="human&utilde;">humanum</expan> &longs;it? Et c&ugrave;m volueris ip&longs;e po&longs;te&agrave; videri huma&shy;<lb/>nior, dum legens IC, adnota&longs;ti <emph type="italics"/>dicere me volui&longs;&longs;e HC<emph.end type="italics"/><lb/>(quanq&ugrave;am dicere nolui HC, &longs;ed ND, tribus inte&shy;<lb/>gris ver&longs;ibus, ad illud v&longs;que, <emph type="italics"/>vt tu concludis,<emph.end type="italics"/> qui in &longs;eheda <lb/>fuere, ob idem initium, ca&longs;u pr&aelig;termi&longs;&longs;is) c&ugrave;m, <expan abbr="inqu&atilde;">inquam</expan>, <lb/>illeic humanior fueris, cur heic quoque e&longs;&longs;e nolui&longs;ti? <lb/>Debui&longs;ti ergo poti&ugrave;s re&longs;titut&acirc; liter&acirc; D, o&longs;tendere me <lb/>impropri&egrave; loquutum, qua&longs;i ignorantem diui&longs;ionem <lb/>rationis e&longs;&longs;e <emph type="italics"/>&longs;umptionem exce&longs;&longs;us, quo antecedens &longs;uperat <lb/>con&longs;equens, ad ip&longs;ummet con&longs;equens:<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e compa&shy;<lb/>rationem differenti&aelig; terminorum cum ip&longs;orum alterutro.<emph.end type="italics"/> Sed <lb/>ita nimir&ugrave;m agere fuit cordi, vt dicere po&longs;&longs;es, quamuis <lb/>vt par e&longs;t, di&longs;ponerentur termini, nihil me hac ratione <lb/>conclu&longs;urum, ni&longs;i prius &longs;upponerem <emph type="italics"/>velocitatem per to&shy;<lb/>tam<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>duplam e&longs;&longs;e velocitatis acqui&longs;it&aelig; per<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>quod ta&shy;<lb/>men fal&longs;um non ignorarem.<emph.end type="italics"/> Ego ver&ograve; fal&longs;um <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> e&longs;&longs;e, <lb/>&longs;ed &amp; tuum e&longs;&longs;e non ignoro: ac ne ex &longs;uperi&ugrave;s dedu&shy;<lb/>ctis argumentum repetam, paucis o&longs;tendo nihil e&longs;&longs;e <lb/>hac &longs;uppo&longs;itione, aut omnin&ograve; vlla tergiuer&longs;atione <lb/>opus. Ex verbis paul&ograve; ant&egrave; ex tua di&longs;&longs;ertatione reci&shy;<lb/>tatis, negare non potes, quin hoc totum tuum &longs;it: 
<pb pagenum="187"/><emph type="italics"/>vt<emph.end type="italics"/> AE, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> AD <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> AS. Quamobrem, aut <lb/>neges oportet ratiocinia Geometrica, aut fatearis le&shy;<lb/>gitim&egrave; diuidendo ita concludi, <emph type="italics"/>vt<emph.end type="italics"/> AS, <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> SD; <emph type="italics"/>ita<emph.end type="italics"/> AD <lb/><emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> DE. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Cert&egrave; hanc ip&longs;am fal&longs;am hypothe&longs;in, eodem numero &longs;ta&shy;<lb/>tim expre&szlig;&egrave; a&longs;&longs;umis; ide&oacute;que nihil inde concludis: fru&longs;traque <lb/>in&longs;uper laboras, vt originem erroris inquiras, qui nullus e&longs;t, <lb/>ni&longs;i in fal&longs;is &longs;uppo&longs;itionibus tuis.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m hypothe&longs;es fal&longs;&aelig;, &longs;int; cuius tamen &longs;int, ad&shy;<lb/>uer&longs;us quem &longs;int, quem errorem creent, &longs;atis iam <lb/>apertum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Atque, vt ingenu&egrave; dicam, quod &longs;entio, in huiu&longs;ce contro&shy;<lb/>uer&longs;i&aelig; penetralia ingre&longs;&longs;us non videris: c&ugrave;m vbique fer&egrave; fal&longs;a, <lb/>atque ab hac tota materia perqu&agrave;m aliena &longs;upponas; &amp; vix <lb/>quicquam, ni&longs;i ex talibus &longs;uppo&longs;itionibus concludas. Tuma&shy;<lb/>ioribus, &amp; melioribus occupatus, leuiora h&aelig;c neglexi&longs;&longs;e <lb/>videris.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Si h&aelig;c &longs;it ingenuitas tua; beatus es, qui ita de te, ita <lb/>de me &longs;entire po&longs;&longs;is: ac prouidere quid Lectores opi&shy;<lb/>naturi dem&ugrave;m &longs;int, vbi c&ugrave;m te My&longs;ten, me propha&shy;<lb/>num habuetint, te per&longs;picacem, me hebetem, te dili&shy;<lb/>gentem, ac &longs;edulum, me o&longs;citantem, &amp; agentem aliud: <lb/>requirent tamen vel vnam fal&longs;am hypothe&longs;in, qu&aelig; <lb/>mea &longs;it; &amp; vel vnam periodum, in qua aliquid ab hac <lb/>tota materia tantill&ugrave;m alienum &longs;upponam, aut di&shy;<lb/>cam. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Numero &longs;equente xxxviij. quicquid concludis, ex du&shy;<lb/>plici fal&longs;a hypothe&longs;i &longs;imiliter concludis. Vna e&longs;t, qu&oacute;d ve&shy;<lb/>locitates tot&aelig;, atque integr&aelig; quibu&longs;libet partibus acqui&longs;it&aelig; <lb/>eam inter &longs;e rationem ob&longs;eruent, quam partes ip&longs;<gap/> quibus<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="188"/><emph type="italics"/>&longs;unt acqui&longs;it&aelig;; atque ita, vt quemadmodum<emph.end type="italics"/> AE <emph type="italics"/>dupla e&longs;t <lb/>ip&longs;ius<emph.end type="italics"/> AD, <emph type="italics"/>ita velocitas acqui&longs;ita per totam<emph.end type="italics"/> AE, <emph type="italics"/>pr&aelig;-<emph.end type="italics"/><lb/>
<figure id="fig42"></figure><lb/><emph type="italics"/>cis&egrave; dupla &longs;it totius velocitatis acqui&longs;it&aelig; per<emph.end type="italics"/> AD; <lb/><emph type="italics"/>quod tamen ex tuis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei principijs fal&longs;um e&longs;&longs;e <lb/>&longs;uperi&ugrave;s numero<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>euici.<emph.end type="italics"/></s>
</p>

<p type="main">

<s>Qaid euiceris, &amp; cuiu&longs;-nam fuerit hypothe&shy;<lb/>&longs;is fal&longs;a, memini&longs;&longs;e potes. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Altera &longs;uppo&longs;itio fal&longs;a h&aelig;c e&longs;t, quod tanquam ne&shy;<lb/>ce&szlig;arium ducas qua&longs;cumque &longs;patij parteis vbicumque <lb/>de&longs;ignatas eodem tempore percurri, &longs;i eandem inter <lb/>&longs;e rationem ob&longs;eruent. Sic ex eo, quod dico<emph.end type="italics"/> (in <lb/>figura videlicet articuli XXXIV.) IC, <emph type="italics"/>&amp; eius <lb/>triplam<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>&aelig;quali tempore percurri, concludis quo&shy;<lb/>que partem<emph.end type="italics"/> QH, <emph type="italics"/>&amp; eius triplam<emph.end type="italics"/> IC (dicere vo&shy;<lb/>lui&longs;ti HC) <emph type="italics"/>&aelig;quali tempore debere ab&longs;olui.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Cuius Suppo&longs;itio fal&longs;a fuerit; qua con&longs;equu&shy;<lb/>tione rem deduxerim; quid dicere voluerim: <lb/>citra nau&longs;eam iam repeti non pote&longs;t. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod &longs;an&egrave; non faceres, &longs;i qu&aelig; &agrave; me ea de redicta &longs;unt, <lb/>ip&longs;amque rei naturam peniti&ugrave;s inspexi&longs;&longs;es.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Et heic quoque beatus es, qui me &aelig;qu&egrave; &agrave; tuis <lb/>dictis, &amp; ab ip&longs;a rei natura penit&ugrave;s in&longs;piciunda ar&shy;<lb/>ceas. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Miratus &longs;um autem etiam non parum, quomod&ograve; <lb/>pa&szlig;im &agrave; numero Re&longs;pon&longs;ionis tu&aelig; xxxiij mihi etiam affin&shy;<lb/>gas, qua&longs;i velim, ac &longs;tatuam primam partem AD &longs;ex <lb/>minutis, po&longs;tremam ver&ograve; eius medietatem SD, ac &longs;ecun&shy;<lb/>dam partem DE minutis duobus percurri: c&ugrave;m ne&shy;<lb/>que eo loco, quem numero illo xxxiij examinas, neque v&longs;piam <lb/>alibi quidquam tale dixerim; &amp; po&longs;t modum numero xl.<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="189"/><emph type="italics"/>expre&szlig;&egrave; profe&longs;&longs;us &longs;im tempus determinatum totius de&longs;cen&longs;us <lb/>&agrave; me con&longs;titui non po&longs;&longs;e, qu&ograve;d non &longs;atis notum e&longs;&longs;et tempus, <lb/>quo &longs;patium<emph.end type="italics"/> SD <emph type="italics"/>tran&longs;curreretur. Numeris quidem priori&shy;<lb/>bus, ex aliorum, quos iam <expan abbr="impugnab&atilde;">impugnabam</expan> hypothe&longs;i etiam &longs;uppo&longs;ui <lb/>primam partem spatij<emph.end type="italics"/> AB, <emph type="italics"/>&longs;ex minutis; po&longs;teriorem ver&ograve; eius <lb/>medietatem<emph.end type="italics"/> SD, <emph type="italics"/>duobus percurri: vt &longs;cilicet ex eorum prin&shy;<lb/>cipijs eos erroris reuincerem; at &longs;agacitas tua aliena cum meis <lb/>confundere non debuit, aut mihi tribuere, quod reprebendo in <lb/>c&aelig;teris. Vide, &longs;i lubet, Epi&longs;tol&aelig; me&aelig; numerum xxxiij. in quo <lb/>&longs;olo partibus &longs;patijparteis qua&longs;dam temporis attribuo, ex mea&shy;<lb/>ne, an ex aliena &longs;ententia id pronunciem. Ex bac tamen fal&longs;a <lb/>&longs;uppo&longs;itione vix credibile e&longs;t, quam-multa mihi ab&longs;urda obii&shy;<lb/>cias, quamque multainter &longs;e, &amp; cum meis decretis pugnantia <lb/>congeras: vno verbo, rem &longs;ic omnem in partem ver&longs;as, vt &longs;i &agrave; <lb/>me dicta e&longs;&longs;ent, qu&aelig; mihi affingis, merit&ograve; haberi po&longs;&longs;em om&shy;<lb/>nium hominum inepti&szlig;imus. Infinitus &longs;im, &longs;i aut recen&longs;ere <lb/>&longs;ingula, aut ijs &longs;igillatim &longs;atisfacere voluero, qu&aelig; ex ade&ograve; fal&shy;<lb/>&longs;a hypothe&longs;i mihi imponis: &longs;atius &longs;it &longs;emel dicere, &agrave; numer&oacute; <lb/>Re&longs;pon&longs;ionis tu&aelig; xxx. ad finem, vix aliquid &agrave; te nobis obiici, <lb/>qu&ograve;d eam hypothe&longs;in non &longs;upponat, quodque proinde ea &longs;emel <lb/>negata, tanquam euer&longs;o fundamento non corruat.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Miratus es? At <emph type="italics"/>Prim&ugrave;m,<emph.end type="italics"/> is ego non &longs;um, qui nu&shy;<lb/>merum &longs;ex minutorum Prim&aelig; parti attributorum vltr&ograve; <lb/>excogitauerim: ip&longs;e es, qui eum induxi&longs;ti citato illo <lb/>Epi&longs;tol&aelig;, &longs;eu Demon&longs;trationis tu&aelig; loco; ac nihil fuit <lb/>nece&longs;&longs;e, vt alium, quoties fuit aliquo exemplo vten&shy;<lb/>dum, &longs;ub&longs;tituerem. <emph type="italics"/>Deinde,<emph.end type="italics"/> licet po&longs;t modum dixe&shy;<lb/>ris difficile e&longs;&longs;e determinare tempus, quo primum pri&shy;<lb/>m&aelig; partis dimidium, quo &longs;ecundum percurrerentur: <lb/>ego tamen, qu&ograve;d ob&longs;eruarem habere te varia decreta, 
<pb pagenum="190"/>ac repugnare teip&longs;um tibi; attendi quid foret pr&aelig;cipu&egrave; <lb/>tuis principiis con&longs;entaneum, &amp; quoniam &longs;&aelig;p&egrave; opus <lb/>fuit exemplorum illu&longs;tratione, tempus illud &longs;emper <lb/>a&longs;&longs;ump&longs;i iuxta aliquod ex tuis principiis. <emph type="italics"/>Terti&ograve;<emph.end type="italics"/> enim <lb/>c&ugrave;m ob&longs;eru&acirc;tim, quicquid ip&longs;e aduer&longs;us alios deduce&shy;<lb/>res partem &longs;ecundam non percurri dimidio temporis, <lb/>quo primam: id tamen fui&longs;&longs;e &agrave; te a&longs;&longs;umptum, tan&shy;<lb/>quam veram hypothe&longs;in, qua paralogi&longs;mi Galileum <lb/>conuinceres; &amp; non potui&longs;&longs;e &agrave; te a&longs;&longs;umi, ni&longs;i reputan&shy;<lb/>do partem &longs;ecundam percurri dupla velocitate, &longs;iue <lb/>duobus gradibus, nulla agnita di&longs;tinctione inter ma&shy;<lb/>nentem, &amp; acqui&longs;itum: idcirc&ograve;, quia ex prima parte <lb/>duo faciebas dimidia, quorum prius ad po&longs;terius ean&shy;<lb/>dem rationem, quam pars prima ad &longs;ecundam tuere&shy;<lb/>tur; cen&longs;ui &longs;ex minuta &agrave; te prim&aelig; parti attributa ita di&shy;<lb/>&longs;tribuenda in h&aelig;c duo dimidia, vt priori quatuor, po&shy;<lb/>&longs;teriori duo congruerent. <emph type="italics"/>Quart&ograve;<emph.end type="italics"/> ver&ograve; c&ugrave;m viderim <lb/>te velle aliunde inferius prim&aelig; partis dimidium, &amp; &longs;e&shy;<lb/>cundam partem &aelig;quali tempore percurri: vi&longs;um rurs&ugrave;s <lb/>e&longs;t deberi ex te duo minuta illi dimidio, tanquam <lb/>trientem temporis parti prim&aelig; attributi: quoniam <lb/>idem triens deberetur &longs;imiliter &longs;ecund&aelig; parti, iuxta eam <lb/>ratiocinationem, qu&agrave;m &longs;uperi&ugrave;s fu&longs;iu&longs;cul&egrave; circa arti&shy;<lb/>culum VIII. ex eo contexui, qu&oacute;d e&longs;&longs;e in fine prim&aelig; <lb/>partis vnum, in fine &longs;ecund&aelig; duos gradus velocitatis <lb/>acqui&longs;itos cen&longs;eres. <emph type="italics"/>Quint&ograve;<emph.end type="italics"/> proinde, non e&longs;t cur mire&shy;<lb/>ris ita factum e&longs;&longs;e &agrave; me; &longs;ed cur mireris te non vidi&longs;&longs;e id <lb/>e&longs;&longs;e coh&aelig;rens cum principiis tuis, &amp; &agrave; me licet admoni&shy;<lb/>tus, cen&longs;ueris tamen di&longs;&longs;imulandum. Nam quod di&longs;&shy;<lb/>put&agrave;ris quidem aduer&longs;us alios, tempus per &longs;ecundam 
<pb pagenum="191"/>partem, non e&longs;&longs;e dimidium temporis per primam, a&longs;&shy;<lb/>&longs;en&longs;i con&longs;tanter te facere rect&egrave;; at &longs;emper quoque ad&shy;<lb/>monui te id di&longs;putare aduer&longs;us teip&longs;um: neque tu ocu&shy;<lb/>los ad hoc &longs;u&longs;tinui&longs;ti aduertere, &amp; attendere, an aliquis <lb/>foret, quo id mon&longs;tra&longs;&longs;em, paralogi&longs;mus. <emph type="italics"/>Sext&ograve;<emph.end type="italics"/> ex&shy;<lb/>inde fit manife&longs;tum, multa me tibi obieci&longs;&longs;e ex fal&longs;a <lb/>hac &longs;uppo&longs;itione, non quia fal&longs;a, &longs;ed quia tua: neque <lb/>&longs;atis e&longs;&longs;e, vt eam neges, qu&ograve; quicquid obieci, <emph type="italics"/>tanquam <lb/>euer&longs;o fundamento corruat,<emph.end type="italics"/> ni&longs;i negando tuam e&longs;&longs;e, o&longs;ten&shy;<lb/>das &longs;im&ugrave;l tuam non e&longs;&longs;e (&longs;eu non e&longs;&longs;e ex tuis principiis <lb/>qua nece&longs;&longs;itate vi&longs;um e&longs;t, deductam) ac ide&ograve; non e&longs;&longs;e, <lb/>cur quov&longs;que illud <expan abbr="pr&aelig;&longs;tit&utilde;">pr&aelig;&longs;titum</expan> &agrave; te fuerit, in&longs;ultes me id, <lb/>quod a&longs;&longs;umo, affingere, imponer&eacute;que. Addo <emph type="italics"/>Po&longs;trem&ograve;,<emph.end type="italics"/><lb/>quod caput e&longs;t, fui&longs;&longs;e perinde mihi futurum, &longs;eu hanc <lb/>&longs;eu aliam di&longs;tributionem minutorum &longs;ex, aut cuiu&longs;li&shy;<lb/>bet temporis alterius, in ea dimidia a&longs;&longs;erui&longs;&longs;es: &longs;i mod&ograve; <lb/>&longs;emper rationem &longs;patiorum, ac velocitatum &longs;uppone&shy;<lb/>ret eandem: quippe fac iam aliam qualemcumque <lb/>voles, qu&aelig; &longs;emper hanc tuam rationem &longs;upponat; &amp; <lb/>ego recipio me eadem ab&longs;urda, ac fort&egrave; etiam alia lon&shy;<lb/>g&egrave; ab&longs;urdiora e&longs;&longs;e obiecturum. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XXXIX. XL. XLI. XLII. De Ra&shy;<lb/>tione continu&ograve; dupla, qua &longs;patia decurri temporibus <lb/>&aelig;qualibus R. P. concludit.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Qu&aelig;ris autem numero xxxv. &amp; numero item xl. Quid&shy;<lb/>nam cau&longs;&longs;&aelig; e&longs;&longs;e po&szlig;it, cur Progre&szlig;ionem accelerationis in <lb/>de&longs;cen&longs;u grauium non &agrave; primo &longs;patij decurrendi puncto<emph.end type="italics"/> A, <emph type="italics"/>&longs;ed <lb/>&agrave; puncto primi spatii medio<emph.end type="italics"/> S, <emph type="italics"/>incipiam; c&ugrave;m ratio velocitatis<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="192"/><emph type="italics"/>per totum &longs;patium decurrendum, non autem per parteis eius <lb/>aliquas inquiratur. Nam, inquis,<emph.end type="italics"/> qua ratione bi&longs;ecui&longs;ti par&shy;<lb/>tem AD, in S, bi&longs;ecare etiam potui&longs;ti partem AS, ac &longs;u&shy;<lb/>periores &longs;imilieer c&aelig;teras. <emph type="italics"/>Potui cert&egrave;, &longs;ed &longs;tandum tandem <lb/>fuit alicubi, c&ugrave;m diui&longs;io infinita e&longs;&longs;e non potuerit. Quid ni igitur <lb/>iam prim&ugrave;m, in ea parte con&longs;i&longs;tamus, ex qua totius motus ac&shy;<lb/>celerati ratio perfect&egrave; intelligatur? Sed ne putes tamen, &longs;i <lb/>pars &longs;uperior<emph.end type="italics"/> AS <emph type="italics"/>mente, &amp; cogitatione diui&longs;ibilis intelligatur <lb/>infinitas in parteis, con&longs;equens proptere&agrave; e&longs;&longs;e, vt per illas par&shy;<lb/>teis omneis mente confictas acceleratio varietur: motus enim, <lb/>eiu&longs;que acceleratio effectus Phy&longs;icus est, qui proptere&agrave; (vt in <lb/>c&aelig;teris rebus Phy&longs;icis accidit) per parteis &longs;en&longs;ibileis, ea&longs;que <lb/>pro ratione ponderis, &amp; re&longs;i&longs;tenti&aelig; medij, maiores, aut mino&shy;<lb/>res metiendus videatur. Accedit, qu&ograve;d tecum, &amp; cum<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&shy;<lb/>lileo non &longs;entio corpus graue de&longs;cendens &longs;tatim &agrave; quiete, atque <lb/>in omnibus, ac &longs;ingulis indiui&longs;ibilibus momentis accelerare <lb/>motum.<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>uius rei cau&longs;&longs;a e&longs;t, qu&ograve;d acceleratio omnis &agrave; &longs;olo <lb/>medio e&longs;t; vnde de&longs;cen&longs;us in vacuo &longs;ui &longs;emper &longs;imilis, atque <lb/>vniformis ex&longs;i&longs;teret: &longs;icut tunc quoque tota cau&longs;&longs;a de&longs;cen&longs;us, <lb/>nempe grauitas, &longs;emper eadem, ac &longs;ui &longs;imilis per&longs;eueraret. <lb/>Igitur, c&ugrave;m graue quodcumque per a&euml;rem, aut aliud medium <lb/>de&longs;cendit, talis de&longs;cen&longs;us &agrave; &longs;olagrauitate inchoatur, etiam me&shy;<lb/>dio plus, aut min&ugrave;s re&longs;i&longs;tente, prout ip&longs;um grauius, aut leuius <lb/>e&longs;t, &amp; facili&ugrave;s, aut difficili&ugrave;s diuiditur: nec pri&ugrave;s acceleratur <lb/>motus de&longs;cendentis corporis, qu&agrave;m &agrave; medij accurrentis, &longs;&eacute;que <lb/>&agrave; tergo claudentis motu, e&oacute;que iam notabili, medii re&longs;i&longs;tentia <lb/>&longs;upereretur, &amp; grauitatis ni&longs;us, natiuaque velocitas Phy&longs;ic&egrave; <lb/>augeatur: ad quod &longs;ine dubio requiritur pars temporis, ac spa&shy;<lb/>tii non Mathematic&egrave; minima, &longs;ed Phy&longs;ic&egrave; notabilis, qu&aelig; c&ugrave;m <lb/>pro grauium diuer&longs;itate, &amp; varia re&longs;i&longs;tentia mediorum mod&ograve;.<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="193"/><emph type="italics"/>maior &longs;it, mod&ograve; minor: heinc e&longs;t, cur accelerationis ratio &agrave; <lb/>primo spatii percurrendi puncto min&ugrave;s tut&ograve; inchoetur. H&aelig;c <lb/>porr&ograve;, &longs;i cum tuis, ac<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei decretis min&ugrave;s fort&egrave; conueniant; <lb/>principiis cert&egrave; Phy&longs;icis apt&egrave; congruunt. Sed reliqua breui&ugrave;s <lb/>percurramus.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Peruentum iam e&longs;t ad Ph&longs;iyc&aelig; tu&aelig; Demon&longs;tratio&shy;<lb/>nis Conclu&longs;ionem: qu&aelig; quoniam e&longs;t eadem cum ip&longs;o <lb/>con&longs;equente Propo&longs;itionis, idcirc&ograve; elicienda fuit vi <lb/>con&longs;equutionis qua illud dependet ab antecedente. <lb/>Quod porr&ograve; notas qu&aelig;&longs;ii&longs;&longs;e me; quanto, amab&ograve;, iure <lb/>qu&aelig;&longs;iuii: c&ugrave;m <expan abbr="&longs;tupend&utilde;">&longs;tupendum</expan> &longs;it te ab v&longs;que initio defini&longs;&longs;e <lb/>motum &aelig;quabiliter acceleratum, qui &aelig;qualibus &longs;patiis <lb/>&aelig;qualia celeritatis augmenta acquireret; ac &longs;patia illa <lb/>&aelig;qualia &longs;emper &amp; habui&longs;&longs;e, &amp; &longs;ic expre&longs;&longs;i&longs;&longs;e per lineas <lb/>in parteis &aelig;qualeis diui&longs;as, vt e&longs;&longs;et in iis vna prima, vna <lb/>&longs;ecunda, &amp;c. nunc autem rem &longs;ic perturbare, vt pars <lb/>prima vna &aelig;qualium non &longs;it; vt primum prim&aelig; dimi&shy;<lb/>dium pro nihilo &longs;it, vt reliquum pro tota &longs;it: vt motus <lb/>&aelig;quabiliter acceleratus non incipiat, c&ugrave;m incipit; vt <lb/>incipiat, po&longs;tquam incepit, &amp; alia id genus, qu&aelig; ob&shy;<lb/>iecta &longs;unt, qu&aelig;que repetere iam piget? C&ugrave;m deduxe&shy;<lb/>rim ver&ograve; incommoda varia ex eo, qu&ograve;d liceat <expan abbr="dimi-di&utilde;">dimi&shy;<lb/>dium</expan> prius in duo alia dimidia &longs;ubdiuidere, &amp; prius i&longs;to&shy;<lb/>rum in duo alia, &amp; &longs;ic con&longs;equenter: quid tu ad ea om&shy;<lb/>nia? Nempe <emph type="italics"/>po&longs;&longs;e quidem id dimidium &longs;ubdiuidi: ver&ugrave;m <lb/>e&longs;&longs;e tandem alicubi &longs;tandum: c&ugrave;m diui&longs;io e&longs;&longs;e infinita non po&longs;&shy;<lb/>&longs;it.<emph.end type="italics"/> Age itaque peruideamus quid hac re&longs;pon&longs;ione ef&shy;<lb/>ficias. Dicis <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e tandem alicubi &longs;tandum, qu&ograve;d diui&longs;io e&longs;&longs;e <lb/>infinita non po&szlig;it:<emph.end type="italics"/> igitur per te licebit non &longs;tare, quo v&longs;&shy;<lb/>que diui&longs;io finita non erit, ac partes &longs;upererunt, per 
<pb pagenum="194"/>quas progredi diuidendo liceat? Igitur tumerit nece&longs;&shy;<lb/>&longs;ari&ograve; &longs;tandum, c&ugrave;m &longs;ic finita erit diui&longs;io, vt exhau&longs;tis <lb/>partibus, nulla ampli&ugrave;s fieri &longs;ubdiui&longs;io po&longs;&longs;it. Quando&shy;<lb/>nam ver&ograve; id continget? An-non c&ugrave;m tota pars AD <lb/>tantula erit, &amp; &longs;ic diui&longs;a in duo dimidia AS, &amp; SD, vt <lb/>AS non habeat ampli&ugrave;s duo dimidia, ac &longs;it indiui&longs;ibilis <lb/>pars? An-non proinde c&ugrave;m l inea AD contexta erit <lb/>ex duobus punctis? </s>
</p>
<p type="main">

<s>Prouidens tu qu&aelig; po&longs;&longs;ent exinde iure vrgeri in&shy;<lb/>commoda, pr&aelig;occupa&longs;ti, <emph type="italics"/>partem AS accipiendam e&longs;&longs;e <lb/>vt quid Phy&longs;icum, quod mente quidem, &longs;eu Mathematic&egrave; <lb/>diui&longs;ibile in parteis infinitas &longs;it: &longs;ed non ita tamen, vt accelera&shy;<lb/>tio variari &longs;ecundum eas po&szlig;it; quippe qu&aelig; effectus Phy&longs;i&shy;<lb/>cus c&ugrave;m &longs;it, non-ni&longs;i per parteis &longs;en&longs;ibileis metienda videa&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/> Aequiuocatio e&longs;&longs;e qu&aelig;dam po&longs;&longs;et circa vocem <lb/><emph type="italics"/>&longs;en&longs;ibileis;<emph.end type="italics"/> ver&ugrave;m &longs;ic accipio, qua&longs;i tu per illam intelle&shy;<lb/>xeris parteis <emph type="italics"/>Phy&longs;icas,<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t reuer&acirc; ex&longs;i&longs;tenteis in <lb/>rerum natura; nempe vt opponantur Mathematicis, <lb/>&longs;iue iis, quas mente confictas dixi&longs;ti. Nam &longs;i alioquin <lb/>diceres <emph type="italics"/>&longs;en&longs;ibileis,<emph.end type="italics"/> qua&longs;i &longs;en&longs;u perceptibileis, notum e&longs;t <lb/>naturam non e&longs;&longs;e metiendam in &longs;uis ade&ograve; &longs;ubtilibus <lb/>operationibus iuxta &longs;en&longs;us captum. Neque enim in <lb/>compingendo v. g. animalculo acari no&longs;trum &longs;en&longs;um <lb/>con&longs;ulit, qui ip&longs;um habet qua&longs;i punctum, &longs;iue rem vi&longs;u <lb/>minimam; &longs;ed &longs;eip&longs;am poti&ugrave;s, prout illud texit ex <lb/>innumeris myriadibus partium infra omnem &longs;en&longs;us <lb/>acutiem ex&longs;i&longs;tentium, &amp; nece&longs;&longs;ariarum tamen, vt rem <lb/>faciat per&longs;e mobilem, ac vegetationis, &longs;en&longs;us, appeti&shy;<lb/>tus capacem. Vt pr&aelig;teream &longs;en&longs;um haberi regulam <lb/>plu&longs;qu&agrave;m Le&longs;biam, propter diuer&longs;itatem &longs;en&longs;uum acu-
<pb pagenum="195"/>tiorum, hebetiorumque, &amp; adiumentorum, quibus <lb/>po&longs;&longs;unt &longs;ubtiliora omnibus rebus ant&egrave; perceptis per&shy;<lb/>cipere; &amp; &longs;ine &longs;pe tamen, vt vnquam natur&aelig; &longs;ubtilita&shy;<lb/>tem a&longs;&longs;equantur. Itaque, vt in hac di&longs;tinctione h&aelig;rea&shy;<lb/>mus: tunc igitur erit finita diui&longs;io, &longs;eu <expan abbr="peruent&utilde;">peruentum</expan> erit ad <lb/>eam diui&longs;ionem, vltra <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> &longs;ubdiuidere in duo dimidia <lb/>non liceat, c&ugrave;m AS erit non Mathematic&egrave; quidem, <lb/>&longs;ed Phy&longs;ic&egrave; tamen indiui&longs;ibilis: atqui &longs;i AS &longs;it Phy&longs;i&shy;<lb/>c&egrave; indiui&longs;ibilis: erit igitur &amp; pars SD indiui&longs;ibilis, tan&shy;<lb/>quam ip&longs;i AS &aelig;qualis? An ergo, &longs;i pars SD &longs;it in&shy;<lb/>diui&longs;ibilis Phy&longs;ic&egrave;, di&longs;tingues in ea trientem, quadran&shy;<lb/>tem, &amp; c&aelig;teras Phy&longs;icas parteis iis temporibus percur&shy;<lb/>rendas, qu&aelig; men&longs;ur&aelig; &longs;int con&longs;equentium, hoc e&longs;t ip&longs;i <lb/>AD &aelig;qualium? C&ugrave;m non po&longs;&longs;is: vide qu&agrave;m fru&longs;tr&agrave; <lb/>e&ograve; confugeris, vt <emph type="italics"/>&longs;tandum alicubi &longs;it, qu&ograve;d diui&longs;io e&longs;&longs;e infi&shy;<lb/>nita non po&szlig;it.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Hanc iter&ugrave;m difficultatem qua&longs;i pr&aelig;&longs;entiens, pr&aelig;&shy;<lb/>uenien&longs;que, <emph type="italics"/>quid ni,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>iam prim&ugrave;m in ea parte con&shy;<lb/>&longs;i&longs;tamus, ex qua totius motus accelerati ratio perfect&egrave; intelli&shy;<lb/>gatur?<emph.end type="italics"/> Dicere ergo vis, non e&longs;&longs;e ex&longs;pectandum, ad <lb/>hoc vt con&longs;i&longs;tamus, quov&longs;que ad eam diui&longs;ionem per&shy;<lb/>uenerimus, ex qua partes AS, &amp; SD &longs;int duo puncta <lb/>Phy&longs;ica, &longs;eu du&aelig; Phy&longs;ic&egrave; indiui&longs;ibiles partes: &longs;ed in illa <lb/>&longs;tandum, in qua tam AS, qu&agrave;m SD con&longs;tent adh&ugrave;c ex <lb/>tot Phy&longs;icis partibus, <emph type="italics"/>vt ex ijs ratio accelerati motus per&shy;<lb/>fect&egrave; intelligatur.<emph.end type="italics"/> At imprimis, &longs;i ita &longs;it, fru&longs;tr&agrave; ergo <lb/>dicis alicubi &longs;tandum, <emph type="italics"/>qu&ograve;d diui&longs;io e&longs;&longs;e infinita non po&szlig;it:<emph.end type="italics"/><lb/>c&ugrave;m etiam diui&longs;ione ex&longs;i&longs;tente non infinita, progredi <lb/>adh&ucirc;c vlteri&ugrave;s liceat: atque idcirc&ograve; vigent adh&ucirc;c in&shy;<lb/>commoda omnia, qu&aelig; obiecta &longs;unt: quand&ograve; pote&longs;t 
<pb pagenum="196"/>adh&ucirc;c pars AS, &longs;ubdiuidi in plura, pluraque dimidia. <lb/>Deinde, c&ugrave;m in dimidio SD, tot requiris parteis, vt <lb/><emph type="italics"/>ex ip&longs;is ratio accelerati motus perfect&egrave; intelligatur:<emph.end type="italics"/> quot&shy;<lb/>nam qu&aelig;&longs;o &longs;unt, quas requiris? An aliquot pauculas, <lb/>v. c. &longs;ex, quas nempe recen&longs;es, dum rationem motus <lb/>accelerati explicas per trientem, quadrantem, per quin&shy;<lb/>tam, perque &longs;extam parteis tantum? San&egrave; vel ne&longs;ciens <lb/>tot requiris, vt innumerabiles &longs;int; &amp; tum ab&longs;is longi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; ab eo, vt cau&longs;&longs;eris &longs;tandum, qu&ograve;d <emph type="italics"/>diui&longs;io e&longs;&longs;e infinita <lb/>non po&szlig;it,<emph.end type="italics"/> qua&longs;i vel in fine, vel certe non long&egrave; &agrave; fine <lb/>con&longs;i&longs;tendum &longs;it: tum etiam ab eo, vt ex cognitis par&shy;<lb/>tibus <emph type="italics"/>ratio motus intelligatur.<emph.end type="italics"/> Rem vt experiamur, ac&shy;<lb/>cipiamus, ecce, ca&longs;um globi ferrei (quod tuum po&longs;te&agrave; <lb/>exemplum e&longs;t) ex c&aelig;lo Lun&aelig; in centrum terr&aelig;: atque <lb/>in ip&longs;o talem partem, <emph type="italics"/>in qua iam primum,<emph.end type="italics"/> vt ais, <emph type="italics"/>con&longs;i&longs;ta&shy;<lb/>mus.<emph.end type="italics"/> C&ugrave;m tuo ex decreto, men&longs;ura durationis om&shy;<lb/>nium partium i&longs;ti prim&aelig; &aelig;qualium &longs;it &aelig;qualis duratio <lb/>totidem minutiorum partium &longs;igillatim acceptarum <lb/>in inferiore eius dimidio: ergo inferius eius dimidium <lb/>diui&longs;ibile e&longs;t in tot parteis, non Mathematicas, men&shy;<lb/>teve confictas, &longs;ed Phy&longs;icas, &longs;iue in ip&longs;a rerum natura <lb/>ex&longs;i&longs;tenteis, quot partes &longs;unt &agrave; c&aelig;lo Lun&aelig;, v&longs;que in <lb/>centrum terr&aelig;, ip&longs;i AD &aelig;quales. H&aelig; ver&ograve; partes quot&shy;<lb/>nam &longs;unt? Cert&egrave;, c&ugrave;m a&longs;&longs;umendo pedes (vt facis) pro <lb/>Galilei cubitis, admittas &agrave; Luna in centrum nonagies <lb/>octies mille myriadas pedum: oportebit, etiam &longs;i pri&shy;<lb/>mam partem AD, non minorem pede habeas, vt di&shy;<lb/>cas dimidium illius inferius, &longs;eu &longs;emi-pedem totidem <lb/>pati diui&longs;iones, &amp; continere totidem parteis Phy&longs;icas <lb/>non mente confictas. Quid ver&ograve; &longs;i acceperis partem 
<pb pagenum="197"/>pedis mille&longs;imam, quippe qu&aelig; non mod&ograve; &longs;en&longs;ibilis, &longs;eu <lb/>vi&longs;u perceptibilis &longs;it, &longs;ed micro&longs;copicis etiam vitris, ex <lb/>quam plurimis texi ob&longs;eruetur: an non tribus additis <lb/>cyphris, <expan abbr="er&utilde;t">erunt</expan> iam nouies mille, &amp; octingent&aelig; myriades <lb/>mytiadum partium? Quid &longs;i ca&longs;us foret ex Sole, vicies <lb/>&longs;altem di&longs;tantiore, quam Luna? Quid &longs;i ex firmamen&shy;<lb/>to di&longs;tantiore &longs;altem ducenties quinquagies? Tantam <lb/>igitur partium multitudinem e&longs;&longs;e vis in inferiore di&shy;<lb/>midio SD, vt ratio motus accelerati po&longs;&longs;it perfct&egrave; <lb/>intelligi: tantam, in &longs;uperiore AS, vt cen&longs;eamus illam <lb/>non po&longs;&longs;e vlteri&ugrave;s in duo &longs;ubdiuidi dimidia. Vide&longs;-ne <lb/>ergo qu&agrave;m proc&ugrave;l ab&longs;it &agrave; diui&longs;ionum fine ea pars, <emph type="italics"/>in <lb/>qua iam prim&ugrave;m,<emph.end type="italics"/> vt ais, <emph type="italics"/>con&longs;istamus?<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Subiicis, <emph type="italics"/>non &longs;entire te cum<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alileo, &amp; me, graue <lb/>de&longs;cendens, statim &agrave; quiete, atque in omnibus, ac &longs;ingulis mo&shy;<lb/>mentis accelerare motum.<emph.end type="italics"/> Quot ergo putas momenta, <lb/>&longs;eu Phy&longs;icas temporis parteis ab&longs;que acceleratione <lb/>tran&longs;iri? Tot cert&egrave;, quot &longs;unt innumerabiles ill&aelig; par&shy;<lb/>tes, qu&aelig; &longs;unt <expan abbr="n&otilde;">non</expan> in priore min&ugrave;s, qu&agrave;m in po&longs;teriore di&shy;<lb/>midio di&longs;tinct&aelig;: neque enim ill&aelig;, ni&longs;i &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave;, &amp; vna <lb/>po&longs;t aliam, atque ade&ograve; di&longs;tinctis temporis partibus per&shy;<lb/>curruntur. Vide igitur per quot parteis, &amp; per quot <lb/>momenta temporis di&longs;tincta inefficacem facias cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am Phy&longs;icam, quam aduocas &longs;tatim. Videlicet <emph type="italics"/>cau&longs;&shy;<lb/>&longs;am accelerationis<emph.end type="italics"/> decernis <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e &longs;olum medium, v. c. a&euml;rem: <lb/>neque enim prius accelerari motum &agrave; grauitate inchoatum, <lb/>qu&agrave;m &agrave; medii accurrentis, &longs;eque &agrave; tergo claudentis motu, e&oacute;&shy;<lb/>que iam notabili re&longs;i&longs;tentia &longs;uperetur.<emph.end type="italics"/> Quo loco rurs&ugrave;s <lb/>&aelig;quiuocatio in nomine <emph type="italics"/>notabilis.<emph.end type="italics"/> Nam <emph type="italics"/>notabilem<emph.end type="italics"/> intel&shy;<lb/>ligis aut natur&aelig;, aut nobis. Et nobis quidem <emph type="italics"/>notabilem<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="198"/>non debes intelligere: c&ugrave;m natura no&longs;tr&aelig; <emph type="italics"/>notationi<emph.end type="italics"/> non <lb/>alligetur; &amp; priu&longs;quam no&longs;tra per&longs;picacia <emph type="italics"/>notare<emph.end type="italics"/> quic&shy;<lb/>quam valeat, natura iam tran&longs;ierit per innumerabi&shy;<lb/>leis parteis. Si ergo natur&aelig;; qu&aelig;ro quot partes in mo&shy;<lb/>tu nece&longs;&longs;ari&aelig; &longs;int, vt natura progre&longs;&longs;a e&longs;&longs;e <emph type="italics"/>notabiliter<emph.end type="italics"/><lb/>reputetur? An-non &longs;altem myrias deberet e&longs;&longs;e &longs;atis? <lb/>An-non &longs;altem decem, centum, &amp; mille myriades? An&shy;<lb/>non &longs;altem <expan abbr="myriad&utilde;myrias">myriadummyrias</expan>; a<gap/> &longs;altem decem, <expan abbr="cent&utilde;">centum</expan>, <lb/>mille myriades myriadum? Stupendum i&longs;ta non e&longs;&longs;e <lb/>&longs;atis, &longs;ed deinceps adh&ucirc;c multiplicanda e&longs;&longs;e, <expan abbr="priu&longs;qu&atilde;">priu&longs;quam</expan> <lb/>numerus <emph type="italics"/>notabilis<emph.end type="italics"/> &longs;it, &amp; cau&longs;&longs;a tua Phy&longs;ica euadere ef&shy;<lb/>ficaxpo&longs;&longs;it. Sed de hac quidem Phy&longs;ica cau&longs;&longs;a dicen&shy;<lb/>dum erit inferi&ugrave;s: qu&aelig;ro heic &longs;ol&ugrave;m, an putes a&euml;rem <lb/>&longs;e&longs;e &agrave; tergo claudere, c&ugrave;m iam &longs;uperatur, vel &longs;tatim ac <lb/>&longs;uperata &agrave; fronte e&longs;t pars &longs;patij prima, vnaque ex illis <lb/>innumerabilibus, an non? Si dicas &longs;e non claudere; <lb/>igitur &longs;patium illud &agrave; tergo vacuum remanet; quod <lb/>non es &longs;an&egrave; admi&longs;&longs;urus. Si &longs;e claudere, ergo cum &longs;e <lb/>claudendo agat (neque enim alia ratione putas hanc <lb/>cau&longs;&longs;am agere) ab ea v&longs;que parte agit aliquid: ergo ab <lb/>initio v&longs;que grauitatem iuuat: ergo &amp; motum accele&shy;<lb/>rat: ergo ex&longs;pectand&aelig; non &longs;unt tam innumerabiles <lb/>partes, vt motus notabilis &longs;it, &amp; acceleratio incipiat. <lb/>Quod <emph type="italics"/>cau&longs;&longs;am hanc<emph.end type="italics"/> ver&ograve; dicis <emph type="italics"/>nece&longs;&longs;ariam, vt re&longs;i&longs;tentia <lb/>&longs;uperetur:<emph.end type="italics"/> vides qu&agrave;m non &longs;it nece&longs;&longs;arium, c&ugrave;m graui&shy;<lb/>tate &longs;ola agente &longs;uperatam iam facias, priu&longs;qu&agrave;m a&euml;r <lb/>aliquid agat, &longs;iue mobili iam promoto per totum &longs;upe&shy;<lb/>rius dimidium &longs;uperueniat, ac &longs;e&longs;e claudat. Vtcum&shy;<lb/>que autem e&longs;&longs;e debeat <emph type="italics"/>notabilis<emph.end type="italics"/> pars; &longs;ic cine probas <lb/>platic&egrave; &longs;ubtilem determinationem in prim&aelig; partis me-
<pb pagenum="199"/>dio? Qua&longs;i non po&longs;&longs;it motus <emph type="italics"/>notabilis<emph.end type="italics"/> e&longs;&longs;e paul&ograve; ant&egrave; <lb/>medium, aut non-ni&longs;i paul&ograve; p&ograve;&longs;t medium? E&longs;t ne <lb/>aliquod argumentum, quo probes i&longs;tam tuam cau&longs;&longs;am <lb/>nihil omnin&ograve; agere, nihil &longs;uperare re&longs;i&longs;tenti&aelig;, per tot <lb/>illas partium &longs;patij, tempori&longs;que myriadas, qu&aelig; toti <lb/>priori dimidio tribuuntur, &longs;tatim autem ac mobile at&shy;<lb/>tigit primam po&longs;terioris, incipere &amp; agere, &amp; re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>tiam &longs;uperare? <emph type="italics"/>Requiritur,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>pars temporis, ac spa&shy;<lb/>tii non Mathematic&egrave; minima, &longs;ed Phy&longs;ic&egrave; notabilis.<emph.end type="italics"/> Aduer&shy;<lb/>&longs;atiuam hanc non capio: c&ugrave;m videretur debere pars <lb/>dici, aut <emph type="italics"/>Mathematic&egrave; notabilis,<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>Phy&longs;ic&egrave; minima:<emph.end type="italics"/> &longs;ed <lb/>quicquid &longs;it, vis eam Phy&longs;ic&egrave; notabilem e&longs;&longs;e; quid inde <lb/>concludis? <emph type="italics"/>Heinc e&longs;t,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>cur accelerationis ratio &agrave; <lb/>primo &longs;patii percurren li puncto non tut&ograve; inchoetur.<emph.end type="italics"/> Non <lb/>tut&ograve; inchoetur? Im&ograve;, vnde tuti&ugrave;s inchoetur, qu&agrave;m <lb/>vnde e&longs;t periculi nihil? Nam tibi quidem merit&ograve; ef&shy;<lb/>ficiuntur omnia &longs;u&longs;pecta, c&ugrave;m vi&acirc; regi&acirc; &longs;emel relict&acirc;, <lb/>non valeas ecce, ni&longs;i per dumos, &longs;alebra&longs;que incedere; <lb/>at ver&ograve; illis, qui viam tenent, &longs;imile nihil timendum e&longs;t. <lb/>Sed nempe platic&egrave; a&longs;&longs;umenti, platic&egrave; perinde conclu&shy;<lb/>dendum fuit. Sperandum quippe fuerat, vt conclu&shy;<lb/>deres, cur ante prim&aelig; partis medium, &longs;eu alicubi per <lb/>totum prius dimidium, acceleratio non inchoaretur; at <lb/>tu intere&agrave; de medio, totove priore dimidio nihil: &longs;ed <lb/>&longs;ol&ugrave;m, <emph type="italics"/>accelerationem &agrave; primo puncto non tut&ograve; inchoari.<emph.end type="italics"/><lb/>Quod autem addis, <emph type="italics"/>&longs;i i&longs;ta cum meis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei decretis <lb/>non fort&egrave; conueniant, principiis cert&egrave; Phy&longs;icis apt&egrave; congruere;<emph.end type="italics"/><lb/>ced&ograve; &longs;ol&ugrave;m, Quibus? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ex his igitur nunc habes, quod numero xl. qu&aelig;ris, cur&shy;<lb/>rationem accelerationis &agrave; primo spatii decurrendi puncto non<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="200"/><emph type="italics"/>deducam: quamvis iam etiam aliunde id haberes; ex eo nimi&shy;<lb/>r&ugrave;m, quod diui&longs;o, vt libet, in parteis &aelig;qualeis tempore, aut <lb/>&longs;patio, &longs;emper impo&szlig;ibile &longs;it, vt velocitas &longs;ecund&aelig; partis pr&aelig;&shy;<lb/>cis&egrave; dupla &longs;it totius velocitatis per priorem partem acqui&longs;it&aelig;: <lb/>quod ex tuis etiam principiis ante&agrave; numero<emph.end type="italics"/> 17. <emph type="italics"/>euidenter de&shy;<lb/>mon&longs;tratum e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Et &longs;&aelig;pe repetij, &amp; repetere &longs;&aelig;pi&ugrave;s cogis me, qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tionem non e&longs;&longs;e, an impo&longs;&longs;ibile &longs;it velocitatem per <lb/>&longs;ecundam partem e&longs;&longs;e pr&aelig;cis&egrave; duplam velocitatis per <lb/>primam: &longs;ed id-ne &longs;equatur ex admi&longs;&longs;o principio, qu&ograve;d <lb/>velocitates vt &longs;patia &longs;e habeant. Ego enim &longs;emper id <lb/>&longs;equi conte&longs;tatus &longs;um: tu non &longs;equi proba&longs;ti nun&shy;<lb/>quam; &amp; perinde &longs;emper procedis, ac &longs;i id habendum <lb/>e&longs;&longs;et nihili; quod ip&longs;um tamen e&longs;t rei caput. An, &amp; <lb/>quomodo aliquid ex meis principijs demon&longs;traueris; <lb/>nihil e&longs;t quam obrem heic repetatur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>C&aelig;ter&ugrave;m hoc etiam loco erras non mediocriter, dum ex <lb/>eo, qu&ograve;d partes NC, &amp; CD eodem tempore percurrun&shy;<lb/>tur, talem gradum velocitatis acquiri concludis ab N in <lb/>C, qualis acquiritur &agrave; C, in D: tunc enim velocitates e&longs;&longs;e <lb/>vt spatia nece&longs;&longs;e e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Qu&agrave;m egregi&egrave; elaberis? Ego enim c&aelig;tera inter, <lb/>qu&aelig; non attigi&longs;ti, ex eo, qu&ograve;d pri&ugrave;s admi&longs;i&longs;&longs;es, pro&shy;<lb/>pter progre&longs;&longs;ionem Arithmeticam, duorum graduum <lb/>acqui&longs;itorum in D, vnum acqui&longs;itum ab A, in C, alte&shy;<lb/>rum &agrave; C, in D, conclu&longs;i te velle velocitatem acqui&longs;i&shy;<lb/>tam ab N in C, e&longs;&longs;e &aelig;qualem acqui&longs;it&aelig; &agrave; C, in D, <lb/>quandoquidem tum velles ip&longs;am CD tanto tempore, <lb/>quanto NC, cuius e&longs;&longs;et dupla, percurri. Et quia vi&shy;<lb/>deris non attendi&longs;&longs;e ad con&longs;equutionem, qu&aelig; &longs;atis 
<pb pagenum="201"/>tamen in&longs;inuabatur in duobus con&longs;ectariis, ecce quo&shy;<lb/>mod&ograve; ea probetur. NC, &amp; CD debent, per <lb/>
<figure id="fig43"></figure><lb/>te, e&longs;&longs;e &aelig;quales; quoniam vtraque, per te, de&shy;<lb/>bet e&longs;&longs;e &aelig;qualis line&aelig; AC: quare &amp;, &longs;i &aelig;quali <lb/>percurrantur tempore, &aelig;quali percurrentur ve&shy;<lb/>locitate. Et de &aelig;qualitate quidem line&aelig; CD, <lb/>cum AC, non e&longs;t dubium; probo de NC, AC, &amp; <lb/>NC eadem velocitate &longs;ecundum &longs;e totas per&shy;<lb/>curruntur, ex te; Ergo &longs;unt inter &longs;e &aelig;quales. Pro <lb/>batur antecedens. Ad velocitatem acqui&longs;itam <lb/>per totam AC, addita qu&aelig; acquiritur per CD, <lb/>facit velocitatem in D duplam velocitatis in <lb/>C; ad volocitatem acqui&longs;itam per totam NC, <lb/>addita qu&aelig; acquiritur per candem CD, facit <lb/>itidem velocitatem in D, velocitatis in C du&shy;<lb/>plam; &amp; vtrumque quidem per te. Igitur per te <lb/>AC, &amp; NC, &longs;ecundum &longs;e totas velocitate ea&shy;<lb/>dem percurruntur; &longs;untque idcirc&ograve; inter &longs;e <lb/>&aelig;quales. Tu ergo vim con&longs;equutionis ex inte&shy;<lb/>gro antecedente diffimulans, infers &longs;ol&ugrave;m ex <lb/>duplo &longs;patij, &amp; temporis &aelig;qualitate, velocitates <lb/>e&longs;&longs;e vt &longs;patia: ac retices quod intere&longs;t, quodque <lb/>&longs;ubnotatum fuit, c&ugrave;m &longs;ubiunxi, <emph type="italics"/>con&longs;equi, vt <lb/>velocitates per AC, &amp; NC, acqui&longs;it&aelig; &longs;int pror&longs;us <lb/>&aelig;quales: ac proinde vt AC, &amp; NC, hoc est totum, &amp; <lb/>pars eodem tempore percurrantur, &amp;c.<emph.end type="italics"/> Sequitur. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Numero xli. etiam peccas; c&ugrave;m, vt impugnes con&longs;titu&shy;<lb/>tam &agrave; me c&aelig;terarum partium toto spatio decurrendo de&longs;igna&shy;<lb/>tarum respectum ad analoga prim&aelig; partis &longs;egmenta, non &longs;o&shy;<lb/>l&ugrave;m earumdem partium re&longs;pectum ad parteis temporis exigis,<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="202"/><emph type="italics"/>quas neque tu, neque alius qui&longs;quam a&szlig;ignare pote&longs;t, &longs;ed <lb/>tempora etiam illis ad&longs;cribis, qu&aelig; nullo modo ip&longs;is conuenire <lb/>non ignoras. Vis enim primi &longs;patij partem dimidiam dimidia <lb/>parte eius temporis percurri, quo totam primam partem ab&shy;<lb/>&longs;olui &longs;upponis; &amp; tertiam partem tertia parte, quartam <lb/>quartaparte eiu&longs;dem temporis: c&ugrave;m ex tuis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>alilei prin&shy;<lb/>cipiis dimidia parte prima temporis, quarta pars tantum spatij <lb/>&longs;uperior decurratur, &amp; reliqua dimidia parte temporis tres <lb/>inferiores &longs;patij quadrantes ab&longs;oluantur. Vide ergo quid ex <lb/>tam ab&longs;urda hypothe&longs;i concludere po&szlig;is.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>C&ugrave;m nihil &longs;it, quod prodat magis decretorum <lb/>incoh&aelig;rentiam, qu&agrave;m reductio ad calculos; ex eo e&longs;t, <lb/>cur poti&longs;&longs;im&ugrave;m &longs;upputationes auer&longs;eris. Id autem hoc <lb/>loco pr&aelig;&longs;ertim probatur. Admi&longs;i&longs;ti po&longs;&longs;e di&longs;tingui <lb/>in motu grauium decidentium plura &aelig;qualia tempora: <lb/>at c&ugrave;m planum foret, vt &longs;patio diui&longs;o in parteis &aelig;qua&shy;<lb/>leis, primum tempus attribueretur prim&aelig; huiu&longs;cemodi <lb/>partium, ac deinde explicaretur quota eius temporis <lb/>parte percurrerentur c&aelig;ter&aelig;; &amp; in qua ip&longs;arum &longs;ecun&shy;<lb/>dum tempus &aelig;quale de&longs;ineret, in qua tertium, &amp;c. di&shy;<lb/>uerti&longs;ti nihilominus, &amp; pro primo tempore accipien&shy;<lb/>dum volui&longs;ti id, quo decurreretur eiu&longs;dem prim&aelig; par&shy;<lb/>tis non prius, &longs;ed po&longs;terius dimidium; &amp; tum volui&longs;ti <lb/>&longs;ecundam partem, qu&aelig; e&longs;&longs;et dupla huius dimidii, &aelig;qua&shy;<lb/>li cum eo tempore percurri: tum tertiam &aelig;quali cum <lb/>eo, quo triens eiu&longs;dem prim&aelig; partes infimus; quartam <lb/>&aelig;quali cum eo, quo quadrans, &amp;c. tum <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> tem&shy;<lb/>pus &aelig;quale primo e&longs;&longs;e id, quod debetur &longs;ecund&aelig; parti <lb/>&longs;oli: tertium, quod terti&aelig;, &amp; quart&aelig; &longs;im&ugrave;l: quartum, <lb/>quod quint&aelig;, &longs;ext&aelig;, &longs;eptim&aelig;, octau&aelig;: quintum, quod 
<pb pagenum="203"/>octo &longs;equentibus: &longs;extum, quod &longs;exdecim &longs;uccedenti&shy;<lb/>bus, atque ita porr&ograve;. Ego itaque o&longs;ten&longs;urus, vt h&aelig;c &longs;e <lb/>prob&egrave; non haberent, c&aelig;tera inter argumenta, rem ex&shy;<lb/>primendam numeris cen&longs;ui, ac a&longs;&longs;ump&longs;i <expan abbr="prim&utilde;">primum</expan> ip&longs;um <lb/>tempus, quod dimidio illi po&longs;teriori attribueres, veluti <lb/>a&longs;&longs;em, eiu&longs;que proinde parteis duodecim qua&longs;i vncias, <lb/>&longs;iue mauis minuta habui. Debueras tu procedere dein&shy;<lb/>ceps per parteis &aelig;qualeis huic dimidio: quo ca&longs;u &longs;e&shy;<lb/>cund&aelig; parti fui&longs;&longs;ent attributa minuta &longs;ex, &longs;iue <expan abbr="dimidi&utilde;">dimidium</expan> <lb/><expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan> (ob duplicatam velocitatem) &amp; terti&aelig; quatuor, <lb/>&longs;iue triens (ob triplicatam) &amp; quart&aelig; tria, &longs;iue quadrans <lb/>(ob quadruplicatam) &amp;c. &amp; quia tamen duplum di&shy;<lb/>midij v&longs;urpandum e&longs;&longs;e vbique cen&longs;ui&longs;ti, vt partes &longs;e&shy;<lb/>cunda, tertia, quarta, &amp;c. fierent vbique toti prim&aelig; <lb/>&aelig;quales: ide&ograve; effectum e&longs;t, vt &longs;ecund&aelig; parti non dimi&shy;<lb/>dium, &longs;eu &longs;ex minuta, &longs;ed omnin&ograve; tantumdem, &longs;eu duo&shy;<lb/>decim tribueris, &amp; terti&aelig; be&longs;&longs;em, &longs;iue octo: quart&aelig; di&shy;<lb/>midium, &longs;iue &longs;ex. Ip&longs;e proinde, vtcumque rationem <lb/>dupli pr&aelig;termi&longs;erim (&amp; quam tamen iam inter&longs;eren&shy;<lb/>dam cen&longs;ui) declarare volui, vt h&aelig;c tempora non con&shy;<lb/>gruerent &longs;patiis vtravis ratione a&longs;suptis. Et de &longs;ecundo <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> con&longs;titit, ob illud, quod duplicato quidem con&shy;<lb/>ueniret tempus primo &aelig;quale, &longs;eu minutorum duode&shy;<lb/>cim, at &longs;implici non ni&longs;i dimidium, &longs;eu minuta &longs;ex: de <lb/>fuccedentibus autem iuxta aggregationem tuam, ob id, <lb/>qu&ograve;d neque &longs;implicibus, neque duplicibus conueniret <lb/>vnquam tempus &aelig;quale primo, &longs;eu minutorum duo&shy;<lb/>decim, &longs;ed vel in &longs;implicibus &longs;emper deficeret, vel in <lb/>duplicibus &longs;emper abundaret: c&ugrave;m deberet tamen &longs;al&shy;<lb/>tem in duplicibus &longs;emper ex&aelig;quari, vt ex&aelig;quatum 
<pb pagenum="204"/>fuerat in ip&longs;a &longs;tatim &longs;ecunda parte. Quid tu ad i&longs;ta <lb/>igitur? </s>
</p>
<p type="main">

<s>Dicis me, <emph type="italics"/>non &longs;ol&ugrave;m re&longs;pectum partium ad parteis <lb/>temporis exigere, quas neque ego, neque alius qui&longs;quam a&szlig;i&shy;<lb/>gnare po&szlig;it: &longs;ed tempora etiam illis ad&longs;cribere, qu&aelig; nullo <lb/>modo ip&longs;is conuenire non ignorem.<emph.end type="italics"/> Verumtamen, qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;tio non e&longs;t de eo, quod ego, aut alius pr&aelig;&longs;tare po&longs;&longs;i&shy;<lb/>mus, aut non po&longs;&longs;imus, in a&longs;&longs;ignandis temporibus, qu&aelig; <lb/>partibus quibu&longs;que conueniant: quanquam Galileum <lb/>quidem imitatus, &longs;umpto quocumque tempore prim&aelig; <lb/>parti debito, a&longs;&longs;ignaui tempus, quod exigitur ad &longs;ecun&shy;<lb/>dam, &amp; quod ad vtrumque prim&aelig; partis dimidium, <lb/>paratus idem prors&ugrave;s pr&aelig;&longs;tare circa qu&aelig;libet tempora, <lb/>quarumcum que voles partium c&aelig;tetarum, iuxta gene&shy;<lb/>rale &longs;cilicet Effatum, quod articulo <expan abbr="Re&longs;p&otilde;&longs;ionis">Re&longs;pon&longs;ionis</expan> XXXVI. <lb/>retuli, &amp; in quod nihil fuit, quod &agrave; te obiiceretur. <lb/>Non item e&longs;t qu&aelig;&longs;tio, an tempora qu&aelig; partibus ad&longs;cri&shy;<lb/>bo, ip&longs;is nullo modo conuenire ignorem, an &longs;ciam (&longs;cio <lb/>enim e&longs;&longs;e long&egrave; ali&agrave;, prout ex citato moxloco intelligi <lb/>pote&longs;t) &longs;ed an ea ad&longs;cribam iuxta tua principia. Quo&shy;<lb/>nam ver&ograve; modo id non fieri probas? <emph type="italics"/>Vis enim,<emph.end type="italics"/> inquis, <lb/><emph type="italics"/>primi &longs;patij partem dimidiam dimidia parte eius tem&shy;<lb/>poris percurri, quo totam primam partem, &amp; tertiam <lb/>tertia, quartam quarta,<emph.end type="italics"/> &amp;c. Sper&acirc;ram, vt ali&ograve; querela <lb/>tua vergeret. Quia enim iuxta ante-dicta defendis te <lb/>nolle dimidium inferius prim&aelig; partis percurri dimidio <lb/>eius temporis, quo &longs;uperius: procliue mihi videbatur, <lb/>vt querereris tibi affingi tempora &agrave; te pernegata. Sed <lb/>videlicet, animaduerti&longs;ti me commi&longs;i&longs;&longs;e tu&aelig; libertati, <lb/>vt dares quodcumque dem&ugrave;m velles tempus pro infe-
<pb pagenum="205"/>riore dimidio: fore enim me idem o&longs;ten&longs;urum. Vnde <lb/>&amp; animi &longs;ol&ugrave;m grati&acirc;, &amp; con&longs;onanter ad &longs;uperiora, <lb/>a&longs;&longs;ump&longs;i pro partis prim&aelig; tempore numerum trigin&shy;<lb/>ta &longs;ex, vt inferiori dimidio attribueretur numerus com&shy;<lb/>modi&longs;&longs;imus duodecim. Et &longs;an&egrave; heic non qu&aelig;rebatur, <lb/>quota portio e&longs;&longs;et hoc tempus temporis totius per pri&shy;<lb/>mam in&longs;umpti: &longs;ed &longs;ol&ugrave;m, quodcumque illud e&longs;&longs;et, ex <lb/>quibus &longs;ui partibus cen&longs;eri po&longs;&longs;et integrum, vt alia ip&longs;i <lb/>&aelig;qualia deinceps adnumerarentur. Quidnam ver&ograve; e&longs;t, <lb/>quod &longs;ubiungis? I&longs;tud nimir&ugrave;m: <emph type="italics"/>c&ugrave;m ex tuis, &amp;<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&shy;<lb/>lilei principiis dimidia parte primi temporis quarta pars tan&shy;<lb/>tum spatii &longs;uperior decurratur, &amp; reliqua dimidia parte tem&shy;<lb/>poris tres inferiores spatii quadrantes ab&longs;oluantur.<emph.end type="italics"/> Sed <lb/>qu&aelig;&longs;tio heic non e&longs;t, quid Galileus, &amp; ego &longs;entiamus: <lb/>ea de re enim &longs;atis iam con&longs;tat: ver&ugrave;m, an quod tibi <lb/>obiicio, &longs;it tuum, &longs;iue iuxta tua decreta, an non? C&ugrave;m <lb/>non fuerit, quod re&longs;ponderes, his tamen verbis con&shy;<lb/>clu&longs;i&longs;ti, <emph type="italics"/>Vide ergo, quid ex tam ab&longs;urda hypothe&longs;i conclu&shy;<lb/>dere po&szlig;is.<emph.end type="italics"/> Ego ver&ograve;, <emph type="italics"/>Im&ograve; tuvide,<emph.end type="italics"/> inquam, <emph type="italics"/>quid ex hypo&shy;<lb/>the&longs;i tam ab&longs;urda, cum tua &longs;it, conclu&longs;erim, &amp; ad conclu&longs;io&shy;<lb/>nem re&longs;ponde, &longs;i po&szlig;is.<emph.end type="italics"/> Pergis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Vt ver&ograve; etiam numero xlij. augmentum velocitatis in <lb/>ratione dupla con&longs;titutum impugnes, inter alia a&longs;&longs;umis pari <lb/>iure, ac modo &longs;tatui po&longs;&longs;e idem augmentum etiam procedere in <lb/>quacumque alia<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>eometrica ratione, in tripla &longs;cilicet, in qua&shy;<lb/>drupla, in decupla &amp;c. exemplumque profers in tripla. Et pri&shy;<lb/>m&ugrave;m quidem obiter mihi affingis, qu&ograve;d velim partem AN, <lb/>&amp; eius triplam ND eodem tempore percurri.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ego ver&ograve; nihil affinxi; &longs;ed idip&longs;um fuit, quod de&shy;<lb/>duxeram articulo XL. ea parte, quam non attigi&longs;ti: 
<pb pagenum="206"/>o&longs;tendendo videlicet, c&ugrave;m CN foret duorum minu&shy;<lb/>torum, &amp; CD illius dupla, &longs;imiliter minutorum <lb/>
<figure id="fig44"></figure><lb/>duorum, atque ide&ograve; tota ND, minutorum qua&shy;<lb/>tuor: for&egrave; vt AN ex tuis principiis minutorum <lb/>quatuor, &amp; eius tripla ND, tempore eodem <lb/>percurrerentur. </s>
</p>

<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Sed c&ugrave;m iis partibus omi&szlig;is, rect&egrave; compares<emph.end type="italics"/> XC <lb/><emph type="italics"/>vltimum trientem &longs;uprem&aelig; partis<emph.end type="italics"/> AC <emph type="italics"/>cum tertia <lb/>parte<emph.end type="italics"/> DE: <emph type="italics"/>non rect&egrave; con&longs;equenter hanc tertiam par&shy;<lb/>tem comparas cum tribus &longs;equentibus<emph.end type="italics"/> EH, <emph type="italics"/>qu&aelig; non <lb/>eodem tempore, aut &aelig;quali cum tertia parte<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>&longs;ed <lb/>tempore longiore percurruntur. At recti&ugrave;s cum ea&shy;<lb/>dem tertia parte<emph.end type="italics"/> DE <emph type="italics"/>compararentur &longs;eptima, octa&shy;<lb/>ua, &amp; nona, nempe<emph.end type="italics"/> HL: <emph type="italics"/>&longs;ed talis progre&szlig;io per to&shy;<lb/>tum &longs;patium decurrendum continua non e&longs;t, vt vides: <lb/>interrupta enim prim&ugrave;m e&longs;t inter<emph.end type="italics"/> XC, <emph type="italics"/>&amp;<emph.end type="italics"/> DE, <emph type="italics"/>&amp; <lb/>inde ab<emph.end type="italics"/> E <emph type="italics"/>ad<emph.end type="italics"/> H: <emph type="italics"/>&amp; &longs;i vlteri&ugrave;s procedendum e&longs;&longs;et, tum <lb/>&agrave; nona parte interrumperetur v&longs;que ad decimam octa&shy;<lb/>uam, &amp; ita deinceps: progre&szlig;io autem in ratione dupla <lb/>&longs;ola per totum spatium continua e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Id &longs;atis peruidi, &longs;ed &amp; &longs;im&ugrave;l agnoui, qu&agrave;m <lb/>opero&longs;o &longs;im&ugrave;l, <expan abbr="irrit&otilde;que">irritonque</expan> conamine mentem ad <lb/>i&longs;ta aduerteres; ea videlicet &longs;uperex&longs;truens la&shy;<lb/>ba&longs;centibus &longs;ponte fundamentis. Laba&longs;centibus, <lb/>inquam, prim&ugrave;m, quaten&ugrave;s fal&longs;um e&longs;t, velocitates e&longs;&longs;e <lb/>inter &longs;e &longs;icut &longs;patia: quod tamen fuit tibi fundamen&shy;<lb/>tum primarium, ip&longs;umque eodem Experimento, quo <lb/>id &longs;tabilieras, euer&longs;um. Deinde quatenus nihil e&longs;&longs;e <lb/>videtur po&longs;&longs;e ab&longs;urdius, qu&agrave;m primum prim&aelig; partis <lb/>dimidium nullo po&longs;&longs;e habere loco in progre&longs;&longs;ione 
<pb pagenum="207"/>Geometrica, &amp; eius tamen comparatione eam <expan abbr="pro-gre&longs;&longs;ion&etilde;">pro&shy;<lb/>gre&longs;&longs;ionem</expan> &longs;tabilire; <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> ex fragmentis po&longs;terioris dimi&shy;<lb/>dij durationem qu&aelig;rere innumerabilium partium con&shy;<lb/>&longs;equent<gap/><expan abbr="&utilde;">um</expan>: qu&agrave;m cogi ad <expan abbr="commini&longs;cend&utilde;">commini&longs;cendum</expan>, qu&aelig; in ip&longs;a te&shy;<lb/>tam mal&egrave; coh&aelig;reant, vt quod commentum &longs;emel pla&shy;<lb/>cuerit, coh&aelig;tere po&longs;&longs;e videatur. Tandem, quatenus <lb/>etiam iuxta progre&longs;&longs;ionem in ratione dupla, quam &longs;o&shy;<lb/>lam vis e&longs;&longs;e continuam, repugnes tibi nece&longs;&longs;e e&longs;t, c&ugrave;m <lb/>indefinite aiens <emph type="italics"/>&aelig;qualibus temporibus spatia decurri ma&shy;<lb/>iora &longs;emper, ac maiora in ratione dupla,<emph.end type="italics"/> nece&longs;&longs;e &longs;it eandem <lb/>rationem euertas, quotie&longs;cumque a&longs;&longs;ump&longs;eris tempo&shy;<lb/>ra a&longs;&longs;umptis maiora, &amp; ip&longs;a tamen inter &longs;e &aelig;qualia. <lb/>Quippe c&ugrave;m in tuo, v. c. de ca&longs;u ex Luna exem&shy;<lb/>plo a&longs;&longs;ump&longs;eris primo tempore decurri pedes 100, &longs;e&shy;<lb/>cundo 200, tertio 400, quarto 800, quinto 1600, <lb/>&longs;exto 3200, &amp;c. con&longs;tat&longs;i deinceps duo tempora pri&shy;<lb/>ma pro vno a&longs;&longs;umas, duo &longs;equentia pro alio, duo <lb/>item &longs;equentia pro alio: aut &longs;i tria quidem prima pro <lb/>vno, tria &longs;uccedentia pro alio, &amp;c. con&longs;tat, inquam, <lb/>fore omnia tempora inter &longs;e &aelig;qualia; &amp; abfutura ta&shy;<lb/>men, qu&aelig; interim decurrentur &longs;patia, &agrave; ratione dupla: <lb/>c&ugrave;m binis temporibus a&longs;&longs;umptis pro &longs;ingulis, futura <lb/>&longs;int &longs;patia in ratione quadrupla, vt put&agrave; primo tem&shy;<lb/>pore 300, &longs;ecundo 1200, tertio 4800: &amp; a&longs;&longs;um&shy;<lb/>ptis ternis, futura &longs;int in ratione octupla, vt puta pri&shy;<lb/>mo tempore 700, &longs;ecundo 5600, tertio 44800, <lb/>atque ita de c&aelig;teris. Dicerem heic de Incommodo, <lb/>in quod te recidi&longs;&longs;e con&longs;equenter obieci, <emph type="italics"/>de nunquam <lb/>ab&longs;oluendo tempore &longs;ecundo,<emph.end type="italics"/> aut <emph type="italics"/>percurrendis &longs;altem &longs;patijs <lb/>infinitis,<emph.end type="italics"/> &longs;i progre&longs;&longs;io &longs;patiorum fieret temporibus &ecedil;qua-
<pb pagenum="208"/>libus in ratione continu&ograve; dupla. Sed c&ugrave;m tu nihil am&shy;<lb/>pli&ugrave;s habeas, qu&agrave;m quod te obiter attigi&longs;&longs;e memora&shy;<lb/>tum &longs;uperi&ugrave;s e&longs;t; ide&ograve; nihil e&longs;t addendum ad ea, qu&aelig; in. <lb/>Re&longs;pon&longs;ione leguntur. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XLIII, &amp; XLIV. De Tempore, <lb/>quo globum ferrcum ca&longs;urum ex Luna in <lb/>Terram contendit.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Quod autem numero xliij, &amp; xliv. incredibilem putas <lb/>celeritatem, qua globus ferreus &agrave; Luna ad terram de&longs;cende&shy;<lb/>ret in continua ratione dupla: non &longs;ufficienter probat eam ex <lb/>natura rei tantam e&longs;&longs;e non debere: ac tecum ego quoque arbi&shy;<lb/>tror eam ade&ograve; immen&longs;am reips&acirc; e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;e, quantumvis id <lb/>natura exigeret: quod medium tantam, ade&oacute;que celerem par&shy;<lb/>tium diui&longs;ionem, ac rarefactionem pati po&longs;&longs;e non videatur: <lb/>quod &longs;atis &agrave; me in&longs;inuatum non ignoras.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Peracta Conclu&longs;ione, fuit tibi, qua&longs;i illu&longs;tre quod&shy;<lb/>dam Exemplum prolixus huiu&longs;modi ca&longs;us, vt in ip&shy;<lb/>&longs;o exprimeres, quanta e&longs;&longs;etvis progre&longs;&longs;ionis in ratione <lb/>continu&ograve; dupla. Qu&ograve;d ego porr&ograve; celeritatem, qua tu <lb/>&longs;tatui&longs;ti globum ferreum ca&longs;urum ex Luna in terram <lb/>minutis non omnin&ograve; duobus, tantam non e&longs;&longs;e ex rei <lb/>natura, abund&egrave; &longs;atis probauerim: vel ex eo con&longs;tat, <lb/>qu&ograve;d mon&longs;tratum &longs;it, eam non e&longs;&longs;e iuxta progre&longs;&longs;um, <lb/>quem natura in motu grauium decidentium in&longs;tituit: <lb/>&amp; euer&longs;um &longs;it fundamentum, cui ip&longs;am &longs;uper&longs;truxeras, <lb/>ratio &longs;cilicet eadem &longs;patiorum, ac velocitatum; idque <lb/>non mod&ograve; Experimentis aliis, &longs;ed illo etiam, quod &agrave; <lb/>te v&longs;urpatum, deprehen&longs;um e&longs;t, &longs;ecus &longs;e habere, &amp; &longs;ecus 
<pb pagenum="209"/>probare, qu&agrave;m ip&longs;e put&acirc;ris. Ne memorem rapiditatem, <lb/>qua ille globus ciendus foret, o&longs;ten&longs;am fui&longs;&longs;e ade&ograve; <gap/>&shy;<lb/>manem, ade&ograve;, vt loquuntur, in&longs;anam, vt te etiam <lb/>iam cogat ad abnegationem &longs;ui: tamet&longs;i rem lenias, <lb/>dum naturam quidem id exigere, &longs;ed medij tamen <lb/>conditionem ob&longs;tare dicis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN ARTICVLOS XLV. XLVI. XLVII. De quodam <lb/>lap&longs;u emendando circa cau&longs;&longs;am Phy&longs;icam <lb/>accelerati grauium Motus.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Cum nihil habeas circa alios, qui heinc ad con&shy;<lb/>e&longs;u&longs;ionem v&longs;que inter&longs;eruntur, articulos, &amp; ego in ip&shy;<lb/>&longs;is, occa&longs;ione Phy&longs;ic&aelig; cau&longs;&longs;&aelig;, de qua te dicturum alio <lb/>loco, tempor&eacute;que receperas, in&longs;inu&acirc;tim lap&longs;um, &agrave; quo <lb/>non &longs;atis caueram, in priore Epi&longs;tolatum de Motu im&shy;<lb/>pre&longs;&longs;o &agrave; motore tran&longs;lato (im&ograve; &amp; in Epi&longs;tola ante duos <lb/>annos ad te data) eam ob rem heic locus erit opportu&shy;<lb/>nus, vt rem paul&ograve; fu&longs;i&ugrave;s deducam, ac memetip&longs;um cor&shy;<lb/>rigam, dicturus &longs;im&ugrave;l de Phy&longs;ica cau&longs;&longs;a, quam tu pla&shy;<lb/>cere tibi dixi&longs;ti in articulum XXXV. Itaque, c&ugrave;m ego <lb/>demirarer illam accelerati motus progre&longs;&longs;ionem &longs;e&shy;<lb/>cundum &longs;eriem numerorum ab vnitate imparium, Ra&shy;<lb/>tiocinatus &longs;um imprimis, lapidem v.g. non habere ex <lb/>&longs;e huiu&longs;modi motum; quoniam &longs;i &longs;olus lapis non ex&shy;<lb/>&longs;i&longs;tente Mundo foret, aut ali&agrave;s in vacuo &longs;ic con&longs;titue&shy;<lb/>retur, vt nihil cum Mundo communicaret; non e&longs;&longs;et <lb/>prors&ugrave;s, quamobrem e&ograve;, qu&ograve; iam mouetur tenderet; <lb/>vnde &amp; conclu&longs;i cau&longs;&longs;am huiu&longs;modi motus e&longs;&longs;e debe&shy;<lb/>re extrin&longs;ecam, ip&longs;amque aut impellentem, aut attra-
<pb pagenum="210"/>hentem, aut vtramque &longs;im&ugrave;l. Secund&ograve;, vi&longs;um mihi <lb/>e&longs;t a&longs;&longs;umi po&longs;&longs;e a&euml;rem, qui infern&egrave; pre&longs;&longs;us, re&longs;ilien&longs;&shy;<lb/>que ad latera, in locum po&longs;terum &longs;uccederet, &longs;upern&eacute;&shy;<lb/>que in&longs;taret, pro cau&longs;&longs;a impellente; &amp; magneticam Ter&shy;<lb/>r&aelig; vim, qu&aelig; hamulorum, catenularumque in&longs;tar, in&shy;<lb/>fern&egrave; pelliceret, pro cau&longs;&longs;a trahente. Terti&ograve; vi&longs;um e&longs;t <lb/>a&euml;rem non po&longs;&longs;e inchoare motum, quatenus &longs;i nulla <lb/>e&longs;&longs;et Terra, &amp; &longs;olus a&euml;r in vniuer&longs;o, &amp; ip&longs;e quidem in&shy;<lb/>finit&egrave; fu&longs;us, vnaque lapis intra ip&longs;um, tunc lapis in <lb/>hanc poti&ugrave;s partem, qu&agrave;m in aliam non moueretur: <lb/>quare &amp; motum lapidis videri debere ab attractione <lb/>incipere, ac tum po&longs;&longs;e ab a&euml;re &longs;uccedente adiutari. <lb/>Quart&ograve;, c&ugrave;m fui&longs;&longs;em ratiocinatus motum &longs;emel im&shy;<lb/>pre&longs;&longs;um futurum perpetuum, &amp; &aelig;quabilem, ni&longs;i e&longs;&longs;et <lb/>cau&longs;&longs;a, qu&aelig; illum aut retundendo minueret, aut vrgen&shy;<lb/>do acceleraret; conclu&longs;i motum lapidis accelerari, qu&ograve;d <lb/>&longs;tatim &agrave; prima attractione, &amp; qua&longs;i po&longs;t primum <expan abbr="ict&utilde;">ictum</expan>, <lb/>&longs;uccederent continu&ograve; ictus alij, qui impre&longs;&longs;ione facta, <lb/>manenteque facerent motum celeriorem. Quint&ograve; vi&shy;<lb/>&longs;um e&longs;t neque attractionem &longs;olam, neque impul&longs;io&shy;<lb/>nem &longs;olam, neque vllam aliam &longs;implicem cau&longs;&longs;am &longs;uf&shy;<lb/>ficere ad memoratam progre&longs;&longs;ionem: quia c&ugrave;m hoc <lb/>modo ictus continenter facti progre&longs;&longs;uri e&longs;&longs;ent &longs;ecun&shy;<lb/>dum vnitatum &longs;eriem, con&longs;entaneum videbatur, vt &amp; <lb/>velocitatis gradus acquirerentur, &amp; &longs;patia quoque per&shy;<lb/>currerentur &longs;ecundum eandem &longs;eriem: &longs;icque in fine <lb/>cuiu&longs;que momenti &longs;patia aggregata non forent vt <lb/>quadrata temporum, vnum, quatuor, nouem, &longs;ex de&shy;<lb/>cim, &amp; quadrata c&aelig;tera; &longs;ed vt vnum tria, &longs;ex, decem, <lb/>&amp; con&longs;equentia aggregata. Sext&ograve; vi&longs;um e&longs;t ergo 
<pb pagenum="211"/>poti&ugrave;s vtramque cau&longs;&longs;am &longs;ic coniungendam, vt pri&shy;<lb/>mo momento &longs;ola Terra vi attractice ageret, vnumque <lb/>ictum imprimeret: vnde &amp; vnus gradus velocitatis im&shy;<lb/>primeretur, quo mobile certum &longs;uperaret &longs;patium: &longs;e&shy;<lb/>cundo autem momento tum Terra attrahere pergeret, <lb/>tum a&euml;r pellere inciperet; &longs;icque duo, ex duobus velut <lb/>ictibus, noui e&longs;&longs;ent velocitatis gradus, qui cum primo <lb/>manente e&longs;&longs;ent tres, vnde &amp; tria &longs;patia primo &aelig;qualia <lb/>percurrerentur; &amp; ita porr&ograve; continenter. Po&longs;trem&ograve;, <lb/>c&ugrave;m mihi viderer cau&longs;&longs;am dicere, quamobrem &longs;patia <lb/>percurrerentur &longs;ecundum &longs;eriem numerorum ab vni&shy;<lb/>tate imparium, &amp; aggregata &longs;patiorum e&longs;&longs;ent &longs;icut <lb/>quadrata temporum; rem totam &longs;ic expo&longs;ui, repetito <lb/>iam aliquoties triangulo, vt partes &aelig;quales alterutrius <lb/>cturum pro momentis, &longs;eu partibus &aelig;qualibus temporis <lb/>habens, intercepta <lb/>
<figure id="fig45"></figure><lb/>illa ip&longs;i triangula <lb/>per interductas li&shy;<lb/>neas partim ba&longs;i, <lb/>partim cruribus pa&shy;<lb/>rallelas creata, ha&shy;<lb/>beri po&longs;&longs;e &longs;im&ugrave;l <lb/>cen&longs;uerim, &amp; pro <lb/>partibus &aelig;quali&shy;<lb/>bus &longs;patij decur&longs;i; <lb/>&amp; pro &aelig;qualibus <lb/>gradibus veloci&shy;<lb/>tatis acqui&longs;it&aelig;. </s>
</p>

<p type="main">

<s>Iam lap&longs;us fuit, quatenus proinde velocitates vt <lb/>&longs;patia habere &longs;e admi&longs;i imprudens. Quia enim non 
<pb pagenum="212"/>&longs;atis attendi velocitatis gradum primo momento ac&shy;<lb/>qui&longs;itum ita integrum manere in &longs;ecundo, vt ad &longs;u&shy;<lb/>perandum duo &longs;patia valeret, ip&longs;umque ita habui, qua&shy;<lb/>&longs;i valeret &longs;ol&ugrave;m ad &longs;uperandum vnicum; ide&ograve; c&ugrave;m vi&shy;<lb/>derem &longs;ecundo momento tria &longs;uperari &longs;patia, exi&longs;ti&shy;<lb/>maui facil&egrave; ita vnum &longs;uperari per gradum manentem, <lb/>vt duo alia deberent per duos alios, interim acqui&longs;itos <lb/>&longs;uperari. Pari autem ratione quinque &longs;patia tertio <lb/>&longs;uperari momento agno&longs;cens, &longs;ic putaui treis gradus <lb/>&longs;uperiores manere, vt &longs;ingula per &longs;ingulos &longs;uperaren&shy;<lb/>tur &longs;patia, ac interim acquirerentur duo alij, quibus <lb/>duo alia &longs;uperarentur: non &longs;atis attendens duos tan&shy;<lb/>tum gradus prius acqui&longs;itos, manentei&longs;que e&longs;&longs;e, quo&shy;<lb/>rum vtrique deberentur duo &longs;patia; &longs;icque ambobus <lb/>quatuor; ac nece&longs;&longs;arium rurs&ugrave;s e&longs;&longs;e vnicum duntaxat <lb/>acquiri, cui &longs;patium quintum deberetur. Pari etiam <lb/>ex &longs;patiis &longs;eptem quarto momento &longs;uperatis, quin que <lb/>retuli ad gradus quinque, quos habui iam acqui&longs;itos, <lb/>ac manenteis, &amp; duo ad duos, qui acquirerentur in&shy;<lb/>tere&agrave;: non attendens ip&longs;os e&longs;&longs;e treis duntaxat, quorum <lb/>tamen &longs;ingulis deberentur duo &longs;patia; vnde &amp; per illos <lb/>&longs;uperarentur &longs;ex, ac ide&ograve; e&longs;&longs;e &longs;ol&ugrave;m nece&longs;&longs;e, vt tum ite&shy;<lb/>r&ugrave;m acquireretur vnicus, quo &longs;eptimum &longs;uperaretur; <lb/>atque ita de c&aelig;teris. Itaque, quam prim&ugrave;m animum <lb/>aduerti, di&longs;plicuit rem &longs;ic expo&longs;ui&longs;&longs;e, vt velocitates ita <lb/>&longs;e habere viderentur, quemadmodum &longs;patia, &amp; non <lb/>mod&ograve; &longs;patiorum, &longs;ed etiam velocitatum aggregata <lb/>perinde &longs;e habere, vt quadrata temporum: quod mi&shy;<lb/>hi quidem vi&longs;um e&longs;t ip&longs;i natur&aelig; repugnare; &longs;ecundum <lb/>quam poti&ugrave;s doberent velocitates e&longs;&longs;e quemadmo-
<pb pagenum="213"/>dum tempora, &amp; aggregata &longs;patiorum &longs;ola &longs;e habere <lb/>vt temporum (aut velocitatum proinde) quadrata. <lb/>Quare &amp; retento eodem Schemate, &longs;ic omnia con&shy;<lb/>gruere mihi vi&longs;a &longs;unt, vt partes ill&aelig; cturum &aelig;quales ro&shy;<lb/>pr&aelig;&longs;entarent &longs;emper &aelig;qualeis parteis temporis: line&aelig; <lb/>ver&ograve; parallel&aelig; ex vno crute in aliud duct&aelig;, &amp; &longs;tatim <lb/>&agrave; prima in parteis &aelig;qualeis diui&longs;&aelig;, gradus &aelig;qualeis ve&shy;<lb/>locitatis; intercepta autem illa, &aelig;qualiaque triangula, <lb/>&aelig;qualeis parteis &longs;patii; ac denique ex triangulis impari <lb/>numero &longs;ub vnoquoque <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> contentis, a&longs;&longs;umpta <lb/>bina, &amp; quadrangulos con&longs;tituentia triangula, repr&aelig;&shy;<lb/>&longs;entarent &longs;patia per gradus manenteis decur&longs;a; &amp; quod <lb/>impar &longs;upere&longs;&longs;et, repr&aelig;&longs;entaret &longs;patium gradu interim <lb/>acqui&longs;ito decur&longs;um. Atque hoc quidem modo &longs;en&shy;<lb/>tentiam expre&longs;&longs;i partim in Re&longs;pon&longs;ione, partim etiam <lb/>&longs;uperi&ugrave;s circa explicandum Controuer&longs;i&aelig; &longs;tatum. C&aelig;&shy;<lb/>ter&ugrave;m vt animaduerti &longs;ingulos, non binos velocitatis <lb/>acquiri gradus; &longs;ic facile fuit animaduertere &longs;ingulos, <lb/>non binos quouis momento impingi ictus. Quam&shy;<lb/>obrem peruidi me in eo fru&longs;tr&agrave; labora&longs;&longs;e, vt Phy&longs;i&shy;<lb/>cam cau&longs;&longs;am accelerati motus requirens, excogitarem <lb/>denique duas, quarum vna inchoaret motum, &amp; pri&shy;<lb/>mo momento &longs;ola ageret, &longs;ingularemque ictum im&shy;<lb/>primeret: ac deinde in &longs;ecundo momento gemin&aelig; e&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, qu&aelig; &amp; &longs;imul agerent, &amp; geminatis ictibus accele&shy;<lb/>rarent &aelig;quabiliter motum: quippe c&ugrave;m non mod&ograve; <lb/>non fuerit duplex cau&longs;&longs;a nece&longs;&longs;aria, &longs;ed ne potuerit <lb/>quidem e&longs;&longs;e, ni&longs;i vna. Quam-nam ver&ograve;, putas, ex dua&shy;<lb/>bus retinui; quam-nam eliminandam cen&longs;ui? Scilicet <lb/>retinui attractricem Terr&aelig;, vt qu&aelig; po&longs;&longs;et &longs;ola non 
<pb pagenum="214"/>mod&ograve; inchoare motum, &longs;ed &amp; ip&longs;um quoque accele&shy;<lb/>rare &aelig;quabiliter: vt put&agrave; per gradus ab v&longs;que initio <lb/>tum manenteis, tum acqui&longs;itos, eo modo, quo decla&shy;<lb/>ratum e&longs;t. Abieci ver&ograve; impellentem attributam a&euml;ri, <lb/>vt qu&aelig; non mod&ograve; inefficax inchoando motui videre&shy;<lb/>tur, &longs;ed illius etiam promotioni, &longs;eu accelerationi offi&shy;<lb/>ciens; tantum abe&longs;t, vt ad ip&longs;am procurandam quic&shy;<lb/>quam conferret. Atque h&aelig;c quidem cau&longs;&longs;a e&longs;t, quam&shy;<lb/>obrem quidpiam videatur &longs;im&ugrave;l de tua opinione di&shy;<lb/>cendum, quatenus partim con&longs;entit cum ea, qu&aelig; mihi <lb/>pri&ugrave;s animo in&longs;edit, partim di&longs;&longs;entit ab ea, qu&aelig; iam in&shy;<lb/>&longs;idet. Quippe, vt ego quidem pri&ugrave;s, &longs;ic tu agno&longs;cis du&shy;<lb/>plicem cau&longs;&longs;am; &amp; vnam quidem penit&ugrave;s candem, <lb/>a&euml;rem put&agrave; impellentem; alteram ver&ograve; nomine diuer&shy;<lb/>&longs;am, &longs;ed effectu eandem, in&longs;itam put&agrave; grauitatem (cui <lb/>ego attractricem Terr&aelig; <expan abbr="&longs;ub&longs;tituend&atilde;">&longs;ub&longs;tituendam</expan> cen&longs;ueram) qua&shy;<lb/>tenus tu eam retinens, ip&longs;i quoque tribuis inc&oelig;ptio&shy;<lb/>nem motus. C&ugrave;m ver&ograve; ip&longs;e &longs;olam iam attractricem <lb/>retineam, &agrave; qua continenter agente, &amp; impre&longs;&longs;ione non <lb/>pereunte, acceleratio motus fiat; opinatis tu grauita&shy;<lb/>tem ad accelerationem nihil facere: &longs;ed inalteratam &longs;ic <lb/>per&longs;euerare, vt ex &longs;e motum vniformem, &amp; &aelig;quabilem <lb/>faciat: &longs;olum autem a&euml;rem &longs;e&longs;e &agrave; tergo concludentem <lb/>e&longs;&longs;e accelerationis cau&longs;&longs;am. Heinc nempe &longs;uperi&ugrave;s tua <lb/>h&aelig;c verba fuerunt. <emph type="italics"/>Acceleratio omnis &agrave; medio &longs;olo e&longs;t: vn&shy;<lb/>de de&longs;cen&longs;us in vacuo &longs;ui &longs;emper &longs;imilis, atque vniformis <lb/>ex&longs;i&longs;teret: &longs;icut tunc quoque tota cau&longs;&longs;a de&longs;cen&longs;us, nempe graui&shy;<lb/>tas, &longs;emper eadem, ac &longs;ui &longs;imilis per &longs;eueraret.<emph.end type="italics"/> Itaque c&ugrave;m <lb/>di&longs;&longs;en&longs;us &longs;it circa tuam vtramque cau&longs;&longs;am, ecce de <lb/>vtraque pauca h&aelig;c attingo. </s>
</p>
<pb pagenum="215"/>
<p type="main">

<s>Et ab A&euml;re quidem vt incipiam, non immanifc&longs;tum <lb/>videtur ip&longs;um nihil po&longs;&longs;e ad accelerationem conferre; <lb/>quin-etiam poti&ugrave;s officere, tantum abe&longs;t, vt a&euml;r &longs;olus <lb/>&longs;it accelerationis cau&longs;&longs;a. Ip&longs;e cert&egrave; c&ugrave;m pri&ugrave;s illum in <lb/>aliquam partem admittens, varia energi&aelig; ip&longs;ius argu&shy;<lb/>menta conqui&longs;iui (au&longs;us etiam ad cum ex parte referre <lb/>adactionem retrors&ugrave;m factam tormentari&aelig; machin&aelig;, <lb/>dum globus prors&ugrave;m exploditur; idque, vt iam reor, <lb/>iniuti&acirc;, qu&ograve;d poti&ugrave;s ille totus effectus ad vnum ignem <lb/>pertineat) &longs;ubieci &longs;tatim eas rationes, ob quas merit&ograve; <lb/>de mea a&euml;ris a&longs;&longs;umptione dubitaretur. Vt ver&ograve; iam <lb/>vel vnicam aduer&longs;um te heic repetam, qu&aelig;&longs;o ex te, <lb/>qui &longs;ieri valeat, vt lapidi deors&ugrave;m tendenti ad celeri&shy;<lb/>tatem a&euml;r conferat, non conferat tendenti &longs;ur&longs;um? Ni&shy;<lb/>mir&ugrave;m vt a&euml;r lapide cadente infern&egrave; ab&longs;cedit, &longs;upern&egrave; <lb/>&longs;uccedit: &longs;ic &longs;urs&ugrave;m adacto &longs;upern&egrave; ab&longs;cedit, infern&egrave; <lb/>&longs;uccedit, &amp;, tuo verbo vt <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, &longs;e &agrave; tergo claudit. Non&shy;<lb/>ne ergo, &longs;i de&longs;cendendo iuuat a&euml;r impetum &agrave; grauitate <lb/>impre&longs;&longs;um: nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt a&longs;cendendo iuuet impetum <lb/>impre&longs;&longs;um &agrave; manu? Et quia impetus &agrave; manu impre&longs;&shy;<lb/>&longs;us fortior illo e&longs;t, qui &agrave; grauitate imprimitur, &longs;iquidem <lb/>illum &longs;uperat, e&oacute;que ne quicquam re&longs;i&longs;tente, lapis ni&shy;<lb/>hilo min &ugrave;s ten dit &longs;ur&longs;um: quid e&longs;t, cur a&longs;cendendo non <lb/>magis, quam ex&longs;cendendo iuuet? Nonne clauditur <lb/>&agrave; tergo rapidi&ugrave;s, &longs;tatim ac manum lapis de&longs;eru&iuml;t, qu&agrave;m <lb/>dum lapis initio cadit? Nonne &longs;altem deberet tune <lb/>accelerationis quidpiam facere, non ver&ograve; pati diminu&shy;<lb/>tionem? Nonne &amp; quandi&ugrave; grauitate d<gap/>uicta, infe&shy;<lb/>rioreque ex&longs;i&longs;tente, a&euml;r &agrave; tergo veloci&ugrave;s occurrit? Sed <lb/>&amp; qu&aelig;&longs;o te, nonne ip&longs;e fateris re&longs;i&longs;tere a&euml;rem? Dixi&longs;ti 
<pb pagenum="216"/>videlicet <emph type="italics"/>motum, eiu&longs;que accelerationem effectum e&longs;&longs;e <lb/>Phy&longs;icum, qui per parteis maiores, aut minores pro ratione <lb/>ponderis, &amp; re&longs;i&longs;tentia medij metiendus videatur.<emph.end type="italics"/> Igitut <lb/>a&euml;r non tantum re&longs;i&longs;tit &longs;upern&egrave;, vt omnes admittunt, <lb/>&longs;ed etiam infern&egrave;, vt tu quoque admittis (&amp; cert&egrave; vi&shy;<lb/>detur tant&ograve; maior e&longs;&longs;e debere infern&egrave; re&longs;i&longs;tentia, quan&shy;<lb/>t&ograve; a&euml;r cra&longs;&longs;ior e&longs;t, &amp; propter terram &longs;uppo&longs;itam diffici&shy;<lb/>li&ugrave;s diffundi, ac dilabi pote&longs;t; &longs;ed hoc par&ugrave;m e&longs;t.) Aut <lb/>ergo re&longs;i&longs;tentia a&euml;ris infern&egrave; e&longs;t maior, qu&agrave;m impul&longs;io <lb/>&longs;upern&egrave;, aut &aelig;qualis, aut minor. Si dicas maiorem; <lb/>igitur motus rei cadentis non accelerationem ab a&euml;re, <lb/>&longs;ed retardationem patietur. Si &aelig;qualem; igitur motus <lb/>non acecl<gap/>rabitur, &longs;ed vno &longs;emper tenore erit. Si mi&shy;<lb/>norem, igitur cum tota vis a&euml;ris &longs;upern&egrave; impellens &longs;it <lb/>ab ip&longs;a vi lapidis infern&egrave; a&euml;rem vtgentis, erit effectus <lb/>potentior cau&longs;&longs;a; &amp; ex&longs;i&longs;tente a&euml;re, qua&longs;i flagello, quo <lb/>lapis &longs;eip&longs;um qua&longs;i verberet, fiet flagelli adactio, <lb/>quam intentatio rapidior; &amp;, vt verbo dicam, mouebi&shy;<lb/>tur a&euml;r veloci&ugrave;s &agrave; tergo, qu&agrave;m refugiat &agrave; fronte; &longs;ic&shy;<lb/>que nece&longs;&longs;ari&ograve; relinquet locum in medio vacuum: <lb/>quod vt repugnat, &longs;ic clarum e&longs;t, non po&longs;se aerem ve&shy;<lb/>loci&ugrave;s accedere, qu&agrave;m ab&longs;cedat: c&ugrave;m etiam ex &longs;e tant&ograve; <lb/>moueatur &longs;egni&ugrave;s, quant&ograve; longi&ugrave;s ab<gap/>t &agrave; cau&longs;&longs;a mo&shy;<lb/>uente. Ac vt pr&aelig;teream, &longs;i id dicas, idem prors&ugrave;s fo&shy;<lb/>re dicendum de aere, dum lapis &longs;eu &longs;ur&longs;um, &longs;eu alior&shy;<lb/>&longs;um compellitur: pr&aelig;tereo quoque non fore quam&shy;<lb/>obrem cau&longs;&longs;emur aerem &longs;u&acirc; re&longs;i&longs;tenti&acirc; retardare tan&shy;<lb/>tillum motum, c&ugrave;m illum poti&ugrave;s &longs;it promoturus; ne&shy;<lb/>que quamobrem concludamus aerem quicquam re&shy;<lb/>&longs;i&longs;tere, c&ugrave;m nullum &longs;it re&longs;i&longs;tenti&aelig; ip&longs;ius futurum indi-
<pb pagenum="217"/>cium: eo modo, quo agno&longs;cere non licet corpus ali&shy;<lb/>quod frigefacere, quando calor e&longs;t ita potentior fri&shy;<lb/>gore, vt &longs;olus ip&longs;ius effectus &longs;entiatur. Sic non e&longs;t <lb/>quare iam excu&longs;es non po&longs;&longs;e globum ferreum ex Luna <lb/>eadentem moueri tam perniciter, qu&agrave;m pr&aelig;dixeris, <lb/>ob conditionem medij, c&ugrave;m re&longs;i&longs;tentia &longs;it &longs;emper ip&longs;a <lb/>impul&longs;ione futura minor. Et quod ais <emph type="italics"/>a&euml;rem dem&ugrave;m <lb/>neque tam celeriter diuidi, neque tam cit&ograve; rarefieri, &amp; <lb/>accurrere ad replendum vacuum naturaliter po&longs;&longs;e:<emph.end type="italics"/> idip&longs;um <lb/>probat non minorem in re&longs;i&longs;tendo, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> in accurren do <lb/>vim e&longs;&longs;e; c&ugrave;m &amp; vacuum ex eo metuendum &agrave; tergo <lb/>non &longs;it, qu&ograve;d non a&euml;r immediate antrors&ugrave;m pul&longs;us ille <lb/>&longs;it, qui retrors&ugrave;m concluditur, ver&ugrave;m ille, qui pri&ugrave;s <lb/>ad latera pul&longs;us, &amp; &agrave; &longs;uccedente compul&longs;us, e&ograve; iam ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;it. Ex his itaque, alii&longs;que id genus argumentis <lb/>fieri videtur, vt a&euml;r &agrave; tergo accurrens min&ugrave;s po&longs;&longs;it ad <lb/>compellendum, qu&agrave;m occurrens &agrave; fronte ad re&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>dum: aut &longs;altem, vt compen&longs;atio fiat, &amp; dici ad &longs;um&shy;<lb/>mum valeat, tantum a&euml;rem &agrave; tergo conclu&longs;um ad pel&shy;<lb/>lendum iuuare, quantum &agrave; fronte diui&longs;um ad proce&shy;<lb/>dendum re&longs;i&longs;tere. Vnde &amp; efficiatur, vt a&euml;r non mo&shy;<lb/>d&ograve; non &longs;ola, &longs;ed ne vlla quidem cau&longs;&longs;a &longs;it accelera&shy;<lb/>tionis. </s>
</p>
<p type="main">

<s>De Grauitate ver&ograve;, quod &longs;it qualitas in&longs;ita, &amp; ab <lb/>attractione di&longs;tincta, cuius effectus &longs;it motus deors&ugrave;m, <lb/>&amp; ille quidem a&euml;re, ali&oacute;ve quovis medio &longs;eclu&longs;o, &longs;em&shy;<lb/>per idem, &longs;imili&longs;ve &longs;ui, aut &aelig;quabilis, videtur mihi dici <lb/>non po&longs;&longs;e. Ac vt illa quidem pr&aelig;teream, qu&aelig; mox <lb/>&longs;unt de a&euml;re, &amp; nomine a&euml;ris vniuers&egrave; de medio dicta; <lb/>dicamus igitur de vacuo, in quo ais <expan abbr="graui&utilde;">grauium</expan> de&longs;cen&longs;um 
<pb pagenum="218"/>futurum &aelig;quabilem, ob grauitatem &longs;emper eandem. <lb/>Nihil autem e&longs;t nece&longs;&longs;e admoneam, quod &longs;atis in Epi&shy;<lb/>&longs;tolis ant&egrave; memoratis expre&longs;&longs;i: lapidi nempe, ex&longs;i&longs;tenti <lb/>in vacuo, perinde e&longs;&longs;e penit&ugrave;s, ac &longs;i Mundus prors&ugrave;s <lb/>non foret: quippe ni&longs;i perinde foret, habere igitur de&shy;<lb/>beret colligationem quampiam cum Mundo, aliqua&shy;<lb/>ve parte ip&longs;ius, &longs;iue per contactum corporeum, &longs;iue per <lb/>defluxum, atque tran&longs;mi&longs;&longs;ionem aut aliquorum cor&shy;<lb/>pu&longs;culorum, aut qualitatum, accidentiumve, non &longs;ine <lb/>&longs;ubiecto corporeo, fulcien eque pr&aelig;termeantium: <lb/>quo ca&longs;u non e&longs;&longs;et lapis in vacuo, &longs;ed in &longs;patio cor&shy;<lb/>poribus, &longs;ub&longs;tantiave corporea pleno. Quamobrem <lb/>nihil penit&ugrave;s cum ip&longs;o Mundo communicans, perinde <lb/>&longs;e habere debet, ac &longs;i Mundus foret redactus in ni&shy;<lb/>hilum, aut procul in immen&longs;itatem imaginariorum <lb/>&longs;patiorum tran&longs;latus. Supponamus itaque Deum &longs;ic <lb/>feci&longs;&longs;e vacuam regionem hanc elementar<gap/>m, vt &agrave; <lb/>concauo Lun&aelig; orbe ad Terr&aelig; v&longs;que &longs;uperficiem facta <lb/>&longs;it penit&ugrave;s inanis, &amp; lapis vno &longs;tadio &longs;upra &longs;uperfi&shy;<lb/>ciem Terr&aelig; con&longs;titutus. Interim ver&ograve; dum lapis per &longs;e <lb/>&aelig;quabiliter de&longs;cendet, &amp; vbi iam vnum, alterumve <lb/><expan abbr="pa&longs;s&utilde;">pa&longs;sum</expan> &longs;uo motu confecerit, &longs;upponamus iter&ugrave;m Deum, <lb/>qua potentia e&longs;t, &longs;ic emouere totum Mundum, &amp; cum <lb/>ip&longs;o Terram in eadem &longs;emper di&longs;tantia cum c&aelig;lo cir&shy;<lb/>c&ugrave;m per&longs;euerantem, vt ip&longs;um circa lapidem, qua&longs;i cir&shy;<lb/>ca quoddam centrum circumducat, quov&longs;que per&shy;<lb/>acto circutionis dimidio ita illum &longs;i&longs;tat, vt Terra iam <lb/>&longs;it &egrave; regione loci, in quo fuerit, &amp; lapis ip&longs;am habeat <lb/>ad oppo&longs;itam partem: qu&aelig;ro quid-nam tunc lapidi <lb/>cuenturum &longs;it? Si perrecturum moueri dicas, igitur 
<pb pagenum="219"/>quapr&aelig;ditus erit grauitate &longs;ur&longs;um a&longs;cend<gap/>t quoniam <lb/>&agrave; centro non mod&ograve; Terr&aelig;, ver&ugrave;m etiam Mundi r<gap/>ce&shy;<lb/>det. Si dicas mutaturum viam, &amp; petiturum ip&longs;am Ter&shy;<lb/>ram; ergo &longs;entiet Mundum mutatum, eo modo, quo <lb/>ferrum magnetem &longs;ibi circumductum? Ergo per quan&shy;<lb/>dam vim tran&longs;mi&longs;&longs;am, cuius interuentu cum Mundo <lb/>communicet, &longs;icque in puro vacuo non &longs;it: quod e&longs;t <lb/>contra &longs;uppo&longs;itionem. Si dem&ugrave;m con&longs;titurum dicas; <lb/>ergo carebit grauitate, qua &amp; de&longs;cendat per vacuum, <lb/>&amp; &aelig;quabiliter de&longs;cendat. Pr&aelig;tereo heic, qu&aelig; ad hanc <lb/>fententiam qua&longs;i con&longs;equenter edi&longs;&longs;er&uuml;i, c&ugrave;m ante <lb/>duos annos re&longs;cribens ad te, declararem tum grauita&shy;<lb/>tem non e&longs;&longs;e qualitatem quandam ip&longs;i lapidi inh&aelig;ren&shy;<lb/>tem: tum motum illum primum, quo lapis &agrave; quiete <lb/>recedit, quique deinceps acceleratur, non ab huiu&longs;mo&shy;<lb/>di grauitate, &longs;ed ab ip&longs;a terr&aelig; attractione e&longs;&longs;e: tum <lb/>&longs;i deinceps talis motus &aelig;quabilis per&longs;eueraret, fore, vt <lb/>primo momento, quo intelligeretur fieri, &longs;uppo&longs;ito <lb/>e&longs;&longs;e vno hor&aelig; minuto, ex ijs qu&aelig; decima vocant: vt <lb/>(inquam) lapis, &longs;iue per vacuum, &longs;iue per plenum mo&shy;<lb/>ueretur, non caderet ex laqueari ad tabulatum (hoc e&longs;t <lb/>orgyis duabus) ne per annorum quidem quinquagies <lb/>centena millia, aliaque huiu&longs;modi. Addo heic &longs;ol&ugrave;m <lb/>grauitatem, qu&aelig; aliquid agat in primo momento, <expan abbr="d&utilde;">dum</expan> <lb/>motum inchoando lapidem adigit deor&longs;um, aut agere <lb/>etiam aliquid in &longs;ecundo, &amp; con&longs;equentium quolibet, <lb/>aut nihil. Po&longs;terius non dices, quoniam &longs;eclu&longs;o pri&shy;<lb/>mo momento grauitatem faceres otio&longs;am, ac nullam, <lb/>&amp; lapis conquie&longs;ceret, neque po&longs;&longs;es dicere, quam&shy;<lb/>obrem ip&longs;i vno momento, non quolibet alio, in quo 
<pb pagenum="220"/>agere non prohiberetur, non competeret actio. At &longs;i <lb/>dicas prius; aut impetus prima actione, &amp; qualibet con&shy;<lb/>&longs;equente impre&longs;&longs;us euane&longs;cit, aut manet. Si euane&longs;cit, <lb/>ergo debet pari ratione euane&longs;cere, qui &longs;ecundo mo&shy;<lb/>mento, &amp; con&longs;equente quolibet ab a&euml;re imprimitur; <lb/>neque enim potior e&longs;t ratio de vna cau&longs;&longs;a, qu&agrave;m de <lb/>alia (im&ograve; neque vlla ratio de vtravis e&longs;t; c&ugrave;m &amp; dici <lb/>non valeat quid perire impetum faciat, &amp;, &longs;i quid di&shy;<lb/>catur, probaturum &longs;it, quicquid vnico ictu &agrave; nobis per&shy;<lb/>cellitur, eo &longs;olo momento, quo percellitur, moueri, ne&shy;<lb/>que vel tan tillum per&longs;euerare po&longs;&longs;e in motu, tanquam <lb/>impetu illic&ograve; pereunte) quare &amp; a&euml;re nequicquam <lb/>pellente per&longs;euerabit nihilominus con&longs;titutus &agrave; te <lb/>&aelig;quabilis motus. Sin manet: ergo impetus primi mo&shy;<lb/>menti additusimpetui &longs;ecundi, &amp; quilibet anteceden&shy;<lb/>tes additi con&longs;equentibus motum efficient celeriorem. <lb/>Itaque motus &agrave; grauitate &longs;ola non &longs;ic elicietur, vt &longs;it <lb/>&longs;emper &longs;ui &longs;imilis, atque vniformis; neque grauitas <lb/>&longs;emper eadem, &longs;imili&longs;que &longs;ui, &amp; inalterata (hoc e&longs;t, qu&aelig; <lb/>&agrave; me &longs;implex dicta e&longs;t, &longs;ine appellata adiectitia) per&shy;<lb/>&longs;euerabit. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>IN RESPONSIONIS CONCLVSIONEM.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Et h&aelig;c, Clari&szlig;ime<emph.end type="italics"/> G<emph type="italics"/>a&longs;&longs;ende, pr&aelig;cipua &longs;unt, qu&aelig; tibi <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; pro me, &amp; pro veritate re&longs;cribenda putaui; tum <lb/>vt, &longs;i fieri pote&longs;t, eam tibi, quam ignotam acrius impugnas, <lb/>veritatem, maiore luce illu&longs;tratam aperiam: tum vt, ne &longs;al&shy;<lb/>tem apud eos, qui Respon&longs;ionem tuam vi&longs;uri &longs;unt, ade&ograve; de&shy;<lb/>formis, &amp; ab&longs;urdus appaream, qu&agrave;m me deformem, &amp; ab-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="221"/><emph type="italics"/>&longs;urdum effingis. Equidem mihi plan&egrave; per&longs;uadeo, non alio <lb/>animo id &agrave; te factum, qu&agrave;m &longs;tudio veritatis; &longs;ed quia tamen <lb/>aliter factum e&longs;t, qu&agrave;m intenderes, spero tibi non ingratu<gap/><lb/>fore, &longs;i quam qu&aelig;&longs;iisti, atque opta&longs;ti veritatem, eam tibi ab <lb/>errore vindicatam exhibeam.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ego ver&ograve;, Religio&longs;&longs;ime Vir, ita habeo me, vt <lb/>exi&longs;timem licere per tuam &aelig;quitatem, habere ip&longs;am <lb/>tui cau&longs;&longs;am, &agrave; veritatis cau&longs;&longs;a &longs;eiunctam. Nam te <lb/>quidem &longs;emper eo loco habeo, vt reputem virum non <lb/>mod&ograve; pii&longs;&longs;imum, optimumque, &amp; mei amanti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mum: &longs;ed etiam periti&longs;&longs;imum, &longs;olerti&longs;&longs;imum, &longs;tudio&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;imum veritatis. Veritatem autem eo loco habeo, <lb/>vt Eius amore, qui &longs;eip&longs;um e&longs;&longs;e Veritatem dixit, &longs;an&shy;<lb/>cti&longs;&longs;imum reputem, ip&longs;am, quantum agno&longs;citur, nulli <lb/>rei non pr&aelig;habere, &amp; &agrave; conditione per&longs;ona (aliunde <lb/>licet cari&longs;&longs;im&aelig;, ac venerabili&longs;&longs;im&aelig;, qu&aelig; eius po&longs;&longs;e&longs;&longs;io&shy;<lb/>nem &longs;ibi vendicet) qua&longs;i &longs;epo&longs;itam &longs;pectare. Ac <lb/>tu quidem nunquam volui&longs;ti, opinor, vt quia plurimi <lb/>tuam virtutem, amicitiamque facerem: eapropter, &longs;i <lb/>quidquam tibi videretur, qua&longs;i tabulas vn&agrave; ob&longs;igna&shy;<lb/>rem; &amp; in tuam iurans &longs;ententiam, quicquid diceres, <lb/>indubium haberem; tuaque permotus authoritate, non <lb/>h&aelig;rerem, quin veritas plan&egrave;, prors&uacute;mque &agrave; te &longs;taret. <lb/>Quare iniurium haud-quaquam fuit, habere te vnum <lb/>ex iis viris doctis, qui quapiam in re falli po&longs;&longs;int, &amp; <lb/>c&ugrave;m habeant &longs;e homines, alienum non putent &agrave; &longs;e, vt <lb/>errare po&longs;&longs;e, &longs;ic po&longs;&longs;e ab aliis &longs;ecus &longs;entientibus mone&shy;<lb/>ri. Ego itaque, non qu&ograve;d &longs;im profe&longs;&longs;us e&longs;&longs;e eum m<gap/><lb/>qui docere te veritatem aliquam po&longs;&longs;em, &longs;ed qu&ograve;d te <lb/>veritatem &longs;equi tu&acirc; doctrin&acirc; non e&longs;&longs;em per&longs;ua&longs;us, 
<pb pagenum="222"/>propo&longs;ui tibi candid&egrave; quas &longs;ubdubitandi rationes ha&shy;<lb/>berem. Vnde non mirari, quod ais, non po&longs;&longs;um, <emph type="italics"/>fui&longs;&longs;e <lb/>te deformem, atque ab&longs;urdum &agrave; me effictum:<emph.end type="italics"/> quippe in eo <lb/>&longs;emper incubui vt de re dicens quod &verbar;opinarer, de te <lb/>reuerenter &longs;entirem. Sed nimir&ugrave;m ex eo, qu&ograve;d ip&longs;e <lb/>cau&longs;&longs;am tuam non aliam e&longs;&longs;e, qu&agrave;m veritatis exi&longs;times, <lb/>videris id, quod de re dixi, ita accepi&longs;&longs;e de te, vt ex eo, <lb/>quod po&longs;&longs;it opinio deformis, atque ab&longs;urda apparere, <lb/>ip&longs;emet deformis, &amp; ab&longs;urdus appareas; ac illa attingi <lb/>non debeat, ne ip&longs;e quoque attingaris. Quanquam <lb/>&amp;, qu&aelig;&longs;o, apud quo&longs;nam effingere te, qualem putas, <lb/>volui? Videlicet apud te &longs;ol&ugrave;m, ad quem res e&longs;t pri&shy;<lb/>uatim mi&longs;&longs;a, &amp; per quem &longs;tetit, vt aut qua&longs;cumque <lb/>velles lituras duceres: aut quicquid id e&longs;&longs;et, &longs;upprimi <lb/>iuberes. C&ugrave;m neutrum volueris, &longs;ed poti&ugrave;s rem <lb/>euulgandam cen&longs;ueris, confi&longs;us, quod ais, <emph type="italics"/>te hi&longs;ce Vin&shy;<lb/>dicijs ignotam mihi, impugnatamque, &amp; maiore iam luce <lb/>illu&longs;tratam veritatem aperire:<emph.end type="italics"/> ac mihi gratum fore &longs;perans, <lb/><emph type="italics"/>qu&ograve;d &agrave; me qu&aelig;&longs;itam, optatamque mihi ab errore iam vindi&shy;<lb/>catam exhiberes:<emph.end type="italics"/> non debui &longs;an&egrave; genium fraudare, &amp; <lb/>reluctante con&longs;cientia, mancipiique more a&longs;&longs;entari, <lb/>applauder&eacute;que, annuendo e&longs;&longs;e mihi apertam, exhibi&shy;<lb/>tamque veritatem, quam nullam plan&egrave; per&longs;picerem. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Illud cert&egrave; mihi perqu&agrave;m gratum accidit, qu&ograve;d accu&shy;<lb/>ratiore experientia globorum decidentium momenta expen&shy;<lb/>dens, nouam veritati lucem attuli&longs;ti: &longs;pem enim magnam in&shy;<lb/>de feci&longs;ti, futurum breui, vt huius lucis beneficio qu&aelig;&longs;itam <lb/>hactenus veritatem certi&ugrave;s inueniamus: quam ego &longs;emper <lb/>vbicumque inuentam pari plau&longs;u excipiam, ead&ecedil;mque &longs;ua&shy;<lb/>uitate amplexabor.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<pb pagenum="223"/>
<p type="main">

<s>Qu&aelig;&longs;o te ver&ograve;, optime Vir, quomod&ograve; putes i&longs;ta <lb/>cum iis, qu&aelig; mox dixi&longs;ti, coh&aelig;rere? Nam &longs;i ego qui&shy;<lb/>dem me&acirc; experienti&acirc; nouam veritati lucem attuli, qu&icirc; <lb/>ergo tu mihi veritatem ignotam, ac maiori luce il&shy;<lb/>lu&longs;tratam aperui&longs;ti? An tu&acirc; ill&acirc; experienti&acirc;, cui mea <lb/>fuit oppo&longs;ita? At &longs;i mea quidem veritati lucem, tua <lb/>ip&longs;i tenebras fecit. An adhibito &agrave; te ratiocinio? At c&ugrave;m <lb/>id non fuerit aliunde, qu&agrave;m ex iis tenebris deductum; <lb/>quomodo rem mihi aperuit, qu&aelig; coram allata &agrave; me <lb/>luce euanuit? Spem factam ais, vt huius lucis &agrave; me al&shy;<lb/>lat&aelig; beneficio veritatem qu&aelig;&longs;itam certi&ugrave;s inueniamus. <lb/>Et quomodo ergo tu &longs;ic eam habui&longs;ti, vt &agrave; me qu&aelig;&longs;i&shy;<lb/>tam mihi ab errore vindicatam iam exhibueris? An <lb/>forte, quia iuxta lucem &agrave; me allatam es ratiocinatus? <lb/>Non &longs;an&egrave;: quin poti&ugrave;s con&longs;titi&longs;ti &longs;emper in illis ii&longs;dem <lb/>tenebris, hoc e&longs;t h&aelig;&longs;i&longs;ti &longs;emper principiis ex tua illa <lb/>fal&longs;a Experientia ductis. Ac laudabili&longs;&longs;imum quidem, <lb/>quod profiteris te veritatem, vbicumque inuenta fue&shy;<lb/>rit, perqu&agrave;m grate, &amp; cum plau&longs;u, &longs;uauitateque ample&shy;<lb/>xaturum: &longs;ed c&ugrave;m &longs;it quidem qu&aelig;&longs;tio de ea, quam <lb/>profiteris &longs;imul te mihi aperui&longs;&longs;e, exhibui&longs;&longs;eque: quo&shy;<lb/>modo, amab&ograve;, vis i&longs;ta excipiam? </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>At c&aelig;teris in rebus tam acut&egrave; non vidi&longs;ti, &amp; tam cert&ograve; <lb/>in illis deceptus es, qu&agrave;m au&longs;picat&ograve; tibi, ac f&oelig;liciter illud <lb/>ce&szlig;it.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>Ip&longs;e ver&ograve; hebetem me neque ne&longs;cio, neque diffi&shy;<lb/>teor; at magno tamen de&longs;iderio acut&egrave; videndi non <lb/>careo. Vnde &amp; c&ugrave;m in c&aelig;teris rebus non &longs;im aliunde <lb/>ratiocinatus, qu&agrave;m iuxta eam lucem, qu&aelig; per factam &agrave; <lb/>me experientiam allata e&longs;t, vellem o&longs;tenderes quid 
<pb pagenum="224"/>prau&egrave;, ea v&longs;us luce, viderim; &amp; c&ugrave;m me cert&ograve; deceptum <lb/>ais, peruellem apertam deceptionem faceres, &amp; aut fal&shy;<lb/>&longs;itatem principij, aut incoh&aelig;rentiam con&longs;equutionis <lb/>manife&longs;tares. Nam &longs;i mihi quidem id Experimentum, <lb/>de quo loqueris, au&longs;picat&ograve;, ac f&oelig;liciter ce&longs;&longs;it; non vi&shy;<lb/>deo huc v&longs;que quid-nam fuerit illi aut &agrave; me <expan abbr="repugn&atilde;s">repugnans</expan>, <lb/>aut &agrave; te con&longs;entaneum admi&longs;&longs;um. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>Ego &longs;an&egrave;, c&ugrave;m in rebus long&eacute; ob&longs;curioribus, magi&longs;que <lb/>incertis &longs;atis di&ugrave; multumque ver&longs;atus fuerim, vnus tamen ha&shy;<lb/>ctenus inuentus es, qui meis in a&longs;&longs;ertionibus, ac decretis pu&shy;<lb/>gnam, contrarietat&eacute;mque non dicam inuenerit, &longs;ed aliquando <lb/>etiam obiecerit: vt mirum tibi videri non debeat, &longs;i rei noui&shy;<lb/>tate percul&longs;us, ea, qu&aelig; &agrave; me in re apertiore decreta, &amp; con&longs;ti&shy;<lb/>tuta &longs;unt, &agrave; tam f&oelig;da di&longs;&longs;en&longs;ione vindicanda putauerim.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>At no&longs;ti cert&egrave; me eum non e&longs;&longs;e, qui vltr&ograve; me a&longs;&longs;er&shy;<lb/>tionibus, decreti&longs;que tuis immi&longs;cuerim. Non eram ea <lb/>f&oelig;licitate, vt vel te no&longs;&longs;em, vel nomen meum e&longs;&longs;e tibi <lb/>notum putarem, c&ugrave;m ea fuit humanitas tua, vt me <lb/>prior interpell&acirc;ris, &amp; tum ea improbaueris, qu&aelig; con&shy;<lb/>&longs;cripta e&longs;&longs;ent &agrave; me: tum non mod&ograve; priuatim, &longs;ed pu&shy;<lb/>blic&egrave; etiam te&longs;tatus dolorem, ob fidem &agrave; me principiis <lb/>fal&longs;is, erronei&longs;que adhibitam, tua vt certiora &longs;ub&longs;titue&shy;<lb/>ris, <emph type="italics"/>quibus intrepid&egrave;<emph.end type="italics"/> (tua fuit h&aelig;c vox) pr&aelig;berem a&longs;&shy;<lb/>&longs;en&longs;um. Neque id mod&ograve;; ver&ugrave;m etiam con&longs;titui&longs;ti me <lb/>public&egrave; eorum arbitrum, iudicemque: ac prouoca&longs;ti <lb/>ade&ograve;, vt quid videretur de ip&longs;is e&longs;&longs;e &longs;entiendum, &longs;igni&shy;<lb/>ficarem. Vtinam ver&ograve; ip&longs;e me non ita &longs;ponte &longs;ollici&shy;<lb/>ta&longs;&longs;es; longi&longs;&longs;im&egrave; enim abfui&longs;&longs;em, ab omni tuorum <lb/>a&longs;&longs;ertorum, decretorumque inqui&longs;itione. Quippe <lb/>&longs;atis con&longs;cius, qu&agrave;m-multa reprchendi in me valeant, 
<pb pagenum="225"/>is non &longs;um, qui alijs roprehendendis inhiem; &amp; licere <lb/>exi&longs;timans, vt qui&longs;que &longs;uo &longs;en&longs;u &longs;apiat, in eo &longs;ol&ugrave;m <lb/>&longs;um, vt &longs;i roger, quid &longs;entiam aliqua de re, illud ex&shy;<lb/>plicem bona fide. Vtinam &longs;altem incidi&longs;&longs;es in al<gap/>m, &acirc; <lb/>quo is haberi potui&longs;&longs;es, Qui gloriaretur &longs;e in hac tanta <lb/>&amp; ob&longs;curitate natur&aelig;, &amp; imbecillitate humani ingenij, <lb/>habere decreta, atque a&longs;&longs;ertiones; nec duceret e&longs;&longs;e <lb/>abunde, &longs;i qua&longs;piam veri&longs;imiles coniecturas nanci&longs;&shy;<lb/>ceretur Qui con&longs;onanti&aelig; decretorum, a&longs;&longs;ertionumque <lb/>&longs;ic foret certus, vt &longs;i &agrave; quopiam ob&longs;eruaretur, aut obii&shy;<lb/>ceretur pugna, contrarieta&longs;ve aliqua; tum qua&longs;i ad <lb/>rem in&longs;olentem &longs;tupore quodam percelleretur: Qui &longs;ic <lb/>videretur &longs;ibi comparatus, vt non quandoque dormi&shy;<lb/>tar<gap/>t; &longs;emper nimir&ugrave;m ade&ograve; vigil, prouidus, atque <lb/>per&longs;picax, vt nihil rerum cum decretis &longs;eu coh&aelig;ren&shy;<lb/>tium, &longs;eu repugnantium latere mentem vn quam po&longs;&longs;et: <lb/>Qui veluti &longs;tomachabundus notaret illum, &agrave; quo pri&shy;<lb/>mo interturbata f&oelig;licitas eiu&longs;ce de &longs;e opinionis foret, <lb/>ac labor creatus mon&longs;trandi con&longs;tantem &longs;ui cum &longs;e ip&shy;<lb/>&longs;o con&longs;en&longs;um. Me quod attinet, tale nihil vnquam <lb/>&longs;entire aut potui, aut volui de re; ip&longs;e pr&aelig;&longs;ertim &longs;atius <lb/>ducens viuere, quod aiunt, in diem, ac po&longs;&longs;e, &longs;i quid <lb/>man&egrave; &longs;en&longs;i, ip&longs;o ve&longs;pere recantare. Ac non requiro <lb/>quidem, qu&aelig; &longs;int illa ob&longs;curiora, magi&longs;que incerta, in <lb/>quibus ais tua decreta tantam tueri con&longs;tantiam; quan&shy;<lb/>d&ograve; videor tibi ne in huius quidem long&egrave; clarioris, <lb/>certiori&longs;que de Motu controuer&longs;i&aelig; ingre&longs;&longs;us penetra&shy;<lb/>lia; te&longs;tor tamen me long&egrave; e&longs;&longs;e, vt in illa vnquam in&shy;<lb/>quiram, qui etiam, i&longs;ta quod attinet, &longs;i forte pr&aelig;mo&shy;<lb/>nui&longs;&longs;es me, quid rei tibi cordi foret, non adulatus 
<pb pagenum="226"/>&longs;an&egrave; fui&longs;&longs;em, ne aduer&longs;us meam mentem loqueter: &longs;ed <lb/>neque quicquam re&longs;crip &longs;i&longs;&longs;em, ne videri po&longs;&longs;em quam <lb/>tu heic appellas f&oelig;dam di&longs;&longs;en&longs;ionem (qua&longs;i diceres <lb/>Camarinam) mouere. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>C&aelig;ter&ugrave;m quantalibet aut decretorum meorum inter &longs;e, <lb/>aut pro veritate inter nos pugna, &amp; contentio interce&longs;&longs;erit, <lb/>&longs;umma tamen, vt spero, per&longs;euerabit &longs;emper animorum <lb/>con&longs;en&longs;io, nec min&ugrave;s vnquam futurus &longs;um Tuus ad omnia<emph.end type="italics"/><lb/>PETRVS CAZR&AElig;VS. <emph type="italics"/>Metis,<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Eid. April.<emph.end type="italics"/><lb/>M. DC. XLV. </s>
</p>
<p type="main">

<s>Ego ver&ograve; &longs;anct&egrave; affirmo, nihil me vnquam remi&longs;&shy;<lb/>&longs;urum neque de &longs;umma veneratione, qua te pro&longs;e&shy;<lb/>quor, neque de &longs;incero affectu, quo toto ex corde &longs;um <lb/>Tuus. Vale. Pari&longs;ijs, Non. Maij, M. DC. XLV. <lb/>
<figure id="fig46"></figure></s>
</p>
<pb pagenum="227"/>

<figure></figure>
<p type="main">

<s>EPISTOLA TERTIA, <lb/>QVAM, TAMETSI TEMPORE <lb/>primam, vi&longs;um e&longs;t tamen po&longs;t-ponere, qu&ograve;d <lb/>pr&aelig;ter argumentum cum &longs;uperioribus com&shy;<lb/>mune, contineat etiam explicationem plu&shy;<lb/>rium aliarum difficultatum, qu&aelig; fuerant in <lb/>Epi&longs;tolas, <emph type="italics"/>De Motu impre&longs;&longs;o a Motore tran&longs;&shy;<lb/>lato,<emph.end type="italics"/> object&aelig;. <lb/><gap desc="hr tag"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="italics"/>AD MODVM REVERENDO, <lb/>&amp; Religiv&longs;i&szlig;imo, Docti&szlig;im&oacute;que Viro,<emph.end type="italics"/> P. <lb/>PETRO CAZR&AElig;O, <emph type="italics"/>Societatis<emph.end type="italics"/> IESV, <lb/><emph type="italics"/>Diuionen&longs;is Collegij Rectori &longs;apient i&szlig;imo.<emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/>PETRVS GASSENDVS S.<emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>EXIMIA profect&ograve; humanitas tua, vt im&shy;<lb/>per&acirc;ris tibi patientiam percurrendi, co&shy;<lb/>gno&longs;cendique quicquid illud fuit mearum <lb/>ineptiarum; m&eacute;que &longs;imul ade&ograve; &longs;olerti, ele&shy;<lb/>gantique di&longs;qui&longs;itione cohone&longs;tandum cen&longs;ueris. Et <lb/>dies quidem &longs;unt aliquot, ex quo illam cum literis no-
<pb pagenum="228"/>bili&longs;&longs;imi Son at o<gap/>is M<gap/>i oct <gap/>uo Eidus datis accepi: <lb/>&longs;ed vix iam dem&ugrave;m ruente men&longs;e aggredior quid&shy;<lb/>piam re&longs;cribere; qu&ograve;d nunc &longs;ol&ugrave;m inualetudo, qu&aelig; me <lb/>per dies complurcis habuit, vacare &longs;criptioni non-nihil <lb/>permittat. Te&longs;tatus &longs;um nuper reuerendis illis, opti&shy;<lb/>mi&longs;que Patribus Furnerio, &amp; Burdino, c&ugrave;m dignati <lb/>fui&longs;&longs;ent inui&longs;ere me, &amp; &longs;uaui&longs;&longs;ima de tua virtute inci&shy;<lb/>di&longs;&longs;etmentio, quantum &aelig;gr&egrave; ferrem non licere mihi <lb/>aliquid &longs;tatim reponere: nempe tu magis me deuinxi&shy;<lb/>&longs;ti, qu&agrave;m vt omnin&ograve; po&longs;&longs;im, aut debeam videri tacen&shy;<lb/>do ingratus. Quare &amp; nunc occupationes, quibus <lb/>aliunde incumbentibus vrgeri me &longs;entio, &longs;epono, ni&shy;<lb/>hilique earum detrimentum habeo; &longs;imod&ograve; i&longs;to erga <lb/>te merito officio defungar. Cogito porr&ograve; aliquid cir&shy;<lb/>ca &longs;ingula capita <foreign lang="greek">t<gap/>s <gap/>uchth/sews</foreign> attingere; tum ne non <lb/>&longs;atis gratam habui&longs;&longs;e, aut obiter &longs;ol&ugrave;m legi&longs;&longs;e eam vi&shy;<lb/>dear: tum vt rationem reddere, quam depo&longs;cere vi&longs;us <lb/>es, di&longs;tinctiorem &longs;imul, &amp; pleniorem po&longs;&longs;im. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Nondum ob&longs;eruatum, qui Galileo obiicitur, Paralogi&longs;mum; <lb/>&amp; Neutram duarum virium &agrave; Motore tran&longs;lato <lb/>impre&longs;&longs;arum imminui ab alterutra.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>II. C&ugrave;m tu igitur duas illas <emph type="italics"/>de Motu impre&longs;&longs;o &agrave; Motore <lb/>tran&longs;lato<emph.end type="italics"/> &agrave; me con&longs;criptas Epi&longs;tolas reuocaueris in exa&shy;<lb/>men; po&longs;tqu&agrave;m exhibui&longs;ti in&longs;ignia &longs;ingularis bene&shy;<lb/>uolenti&aelig;, &amp; comitatis te&longs;timonia: tum explicare ag&shy;<lb/>gre&longs;&longs;us es, qu&aelig; improba&longs;ti circa Priorem. Imprimis <lb/>ver&ograve;, qu&ograve;d comprob&acirc;rim illud Galilei decretum, <lb/><emph type="italics"/>Motum corporum decidentium &longs;ic accelerari, vt &longs;uperat&aelig;<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="229"/><emph type="italics"/>&aelig;qualibus temporibus spatia incre&longs;cant, &longs;icut numeri ab vni&shy;<lb/>tate impares,<emph.end type="italics"/> dicis me, <emph type="italics"/>Si illud quidem decretum in examen <lb/>adduxi&longs;&longs;em, per&longs;pecturum fui&longs;&longs;e &amp; fal&longs;um, &amp; Paralogi&longs;mo <lb/>euidente confirmatum.<emph.end type="italics"/> Ego ver&ograve; neque inficior hallu&shy;<lb/>cinari potui&longs;&longs;e me; neque me habeo ade&ograve; &longs;olertem, vt <lb/>Paralogi&longs;mum &agrave; te in&longs;inuatum etiamn&ugrave;m pervideam. <lb/>Peruelle proinde ip&longs;um o&longs;tendi&longs;&longs;es, atque ade&ograve; &longs;ubin&shy;<lb/>dica&longs;&longs;es, qua ergo alia proportione accelerationem de&shy;<lb/>cidentium fieri, aut experiundo notaueris, aut deduxe&shy;<lb/>ris demon&longs;trando. Cert&egrave; non &longs;atis intelligo quam&shy;<lb/>obrem cen&longs;ueris, <emph type="italics"/>&longs;iue h&aelig;c proportio, &longs;iue alia &longs;it, eam nihil <lb/>referre ad meum in&longs;titutum:<emph.end type="italics"/> quippe &longs;i alia fuerit, qu&agrave;m <lb/>qu&aelig; &longs;uppo&longs;ita &agrave; me e&longs;t, fru&longs;tr&agrave; e&longs;t tota ratiocinatio. <lb/>Quod ad experientiam porr&ograve; attinet, ob&longs;eruationes &agrave; <lb/>Galileo recitatas pr&aelig;tereo: ad meas quod &longs;pectat, quot&shy;<lb/>quot mihi licuit, &amp; quantum licuit peragere, illam pro&shy;<lb/>portionem &longs;emper exhibuerunt. Poti&longs;&longs;im&aelig; fuere, c&ugrave;m <lb/>rem pr&aelig;&longs;titi, adnotatis &longs;patiis, tam in prolixiore &longs;ex&shy;<lb/>decim orgyis pariete, qu&agrave;m in tubo vitreo inclinato <lb/>prolixiore duabus; ac &longs;ociis &longs;imul adhibitis, quorum <lb/>&longs;inguli ad &longs;ingula &longs;patia, eorumque notas attenderent, <lb/>vt tam decidente globo <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> parietem, qu&agrave;m dela&shy;<lb/>bente per tubum, dicere po&longs;&longs;ent, ecquo momento ex <lb/>numeratis (&amp; alta voce pronunciatis) &aelig;qualibus, glo&shy;<lb/>bus pertran&longs;iret vnamquamque notam. Nempe ex&shy;<lb/>inde con&longs;titit, quale &longs;patium fui&longs;&longs;et primo momento <lb/>&longs;uperatum vnum, talia deinceps &longs;uperata fui&longs;&longs;e &longs;ecundo <lb/>momento tria, tertio quinque, quarto &longs;eptem: ade&ograve; vt <lb/>illa aggregando reperirentur &longs;uperata in fine primi <lb/>momenti vnum, in fine &longs;ecundi quatuor, in fine tertij 
<pb pagenum="230"/>nouem, in fine quarti &longs;exdecim &amp; c. &longs;icque aggregata <lb/>&longs;patiorum &longs;e vt temporum quadrata haberent. Quod <lb/>ad rationem; quia nondum per&longs;pexi, quem ip&longs;e te ais <lb/>per&longs;pexi&longs;&longs;e Paralogi&longs;mum: ideo <foreign lang="greek">e/pe/xw</foreign>, expectoque, <lb/>quou&longs;que eximias lucubrationes vulgaueris, quas pol&shy;<lb/>liceris aduer&longs;us ea, qu&aelig; &agrave; Galileo de Motu edi&longs;&longs;eruntur <lb/>Dialogo tertio. </s>
</p>
<p type="main">

<s>III. Deinde, c&ugrave;m ip&longs;e elicio, <emph type="italics"/>Vim impellentem mobils <lb/>&longs;ur&longs;um, non mod&ograve; non de&longs;trui, &longs;ed ne vlla quidem ratione im&shy;<lb/>minui &agrave; vi impellente in latus,<emph.end type="italics"/> dicis, <emph type="italics"/>Me non inuenturum <lb/>fidem apud harum rerum peritos, apud quos receptum e&longs;t, Mo&shy;<lb/>bile quodcumque duobus motibus in diuer&longs;as partes actum, <lb/>tant&ograve; &longs;egni&ugrave;s deferri in vnum terminum, quant&ograve; forti&ugrave;s is <lb/>alterum tendit.<emph.end type="italics"/> Ego ver&ograve;, cui cordi e&longs;t, non tam peri&shy;<lb/>tis quid per&longs;uadere, qu&agrave;m addi&longs;cere ab ijs aliquid; id <lb/>expeto &longs;ol&ugrave;m, vt per&longs;picu&egrave; doceant, quod po&longs;&longs;im ca&shy;<lb/>pere per&longs;picu&egrave;. Et, quod &longs;pectat quidem ad tuum <lb/>Effatum, &longs;i dum Mobile reips&acirc; mouetur, di&longs;iunctum&shy;<lb/>que e&longs;t &agrave; motore, veluti lapis per a&euml;rem, &longs;uperueniat <lb/>vis aliqua, vt venti, aut manus, qu&aelig; ip&longs;um deflectat: <lb/>agno&longs;co eo ca&longs;u vim prim&ograve; impre&longs;&longs;am imminutum iri, <lb/>&amp; mobile, ad quem terminum de&longs;tinabatur, non per&shy;<lb/>uenturum. At &longs;i noui nihil interueniat ab ip&longs;o v&longs;que <lb/>proiectore, in quo &amp; visip&longs;ius propria, &amp; vis corporis <lb/>ip&longs;um transferentis in vnam coierint: non video qu&icirc; <lb/>debeat recipi Effatum; c&ugrave;m mobile non tam agatur <lb/>duabus viribus, quarum vna alteri ob&longs;tet, qu&agrave;m vn&acirc;, <lb/>e&aacute;que &longs;ic compo&longs;it&acirc;, vt ad vnicum terminum, &longs;cilicet <lb/>obliquum, contendat. Neque enim manus, dum &agrave; <lb/>naui transfertur, lapidem reuer&acirc; &longs;ur&longs;um proiicit (vt-
<pb pagenum="231"/>c&uacute;mque ijs, qui eadem naui conuchuntur appareat) &longs;ed <lb/>proiicit reuer&agrave; obliqu&egrave;, quatenus &amp; ip&longs;a obliqu&egrave; mo&shy;<lb/>uetur, dum agi &longs;ur&longs;um creditur, deflexa put&agrave; &agrave; motu <lb/>nauis. Et quia proinde vis propria manus, &amp; tran&longs;la&shy;<lb/>titia nauis &longs;ibi non repugnant, &longs;ed &longs;e&longs;e veluti inten&shy;<lb/>dunt, vnam que totalem, fortioremque, qu&agrave;m &longs;i &longs;igilla&shy;<lb/>tim e&longs;&longs;ent, con&longs;tituunt: heinc fieri videtur, vt &longs;e &longs;e non <lb/>de&longs;truant, &longs;ed vna euadant, qu&aelig; tantum &longs;it alterutr&acirc; <lb/>fortior, quantum altera fortis e&longs;t. Quare &amp; c&ugrave;m lapis <lb/>non tendat direct&egrave; &longs;ur&longs;um, vt &longs;i &agrave; &longs;ola manu proiicere&shy;<lb/>tur: neque directe &longs;ecund&ugrave;m horizontem, vt &longs;i vehere&shy;<lb/>tur, agereturve &agrave; &longs;olanaui; ver&ugrave;m feratur motu mi&longs;to, <lb/>obliqu&oacute;ve, &amp; de&longs;cribat per a&euml;rem, qua&longs;i arcum (&longs;iue <lb/>poti&ugrave;s lineam, quam dicunt parabolicam) cuius chorda, <lb/>&longs;eu ba&longs;is &longs;ecundum horizontem e&longs;&longs;e intelligatur; &amp; &longs;a&shy;<lb/>gitta, &longs;eu axis &longs;ecundum perpendiculum (prout medium <lb/>e&longs;t inter a&longs;cen&longs;um, &amp; de&longs;cen&longs;um) Exinde e&longs;t, cur lapis <lb/>neque min&ugrave;s alt&ugrave;m, qu&agrave;m &longs;i &agrave; &longs;ola manu proiiceretur, <lb/>perueniat: neque minus ptors&ugrave;m, qu&agrave;m &longs;i &agrave; &longs;ola agere&shy;<lb/>tur naui, quatenus prolixitas line&aelig; e&longs;t quidem maior, <lb/>qu&agrave;m &longs;implex a&longs;cen&longs;us, de&longs;cen&longs;u&longs;que ad perpendicu&shy;<lb/>lum; &longs;ed ad hoc vim &longs;uppletimpre&longs;&longs;io &agrave; naui: &amp; pro&shy;<lb/>lixior quoque, qu&agrave;m &longs;implex &longs;ecundum horizontem <lb/>progre&longs;&longs;io; &longs;ed ad hoc vim &longs;upplet impre&longs;&longs;io &agrave; manu. <lb/>Idem ver&ograve; dicendum e&longs;t de &longs;emi parabolica linea: vt <lb/>dum lapis &egrave; carche&longs;io non proiectus, &longs;ed dimi&longs;&longs;us, ad <lb/>pternam perinde cadit, vt &longs;i nauis quie&longs;ceret: &longs;iqui&shy;<lb/>dem ip&longs;i grauitati lapidem adactur&aelig; &longs;ecund&ugrave;m perpen&shy;<lb/>diculum, accedit vis nauis, qua manus dimittens inte&shy;<lb/>rim transfertur, qu&aelig;que tantumdem impetus addit, 
<pb pagenum="232"/>quantum e&longs;t nece&longs;&longs;e ad prolixitatem &longs;emiparaboles, <lb/>qu&agrave;m perpendiculi, maiorem. Heinc mirabilis quidem <lb/>e&longs;t ea, quam obiicis, <emph type="italics"/>&longs;emiparabolarum plurium decupl&ograve; <lb/>etiam, aut centupl&ograve; contractiorum, apertiorumque &aelig;qui tem&shy;<lb/>poranea de&longs;criptio:<emph.end type="italics"/> &longs;ed videtur tamen apert&egrave; deduci ex <lb/>minore, &amp; maiore vi, qu&aelig; alteri, vt per axem, perpendi&shy;<lb/>culumve duntaxat actur&aelig;, &longs;uperadditur. Et <emph type="italics"/>po&longs;tularet <lb/>quidem ratio,<emph.end type="italics"/> quemadmodum ais, <emph type="italics"/>vt idem mobile non <lb/>tran&longs;mitteretur ad eandem altitudinem, aut di&longs;tantiam in pro&shy;<lb/>iectoris quiete, aut motu, eodem tempore. &longs;i foret ab eadem vis<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;ed con&longs;tat vim non e&longs;&longs;e eandem, quatenus proiectoro <lb/>moto e&longs;t tantumdem adauctior, quanta e&longs;t ip&longs;a vis <lb/>tranferentis. Ad illud quod habes de <emph type="italics"/>Re&longs;istentia medij:<emph.end type="italics"/><lb/>&longs;i illud quidem vniforme &longs;it, nihil videtur prors&ugrave;s ob&shy;<lb/>&longs;tare, quatenus tantum proiicienti, transferentique, <lb/>quantum proiectili re&longs;i&longs;tit, pergitve poti&ugrave;s re&longs;i&longs;tere: <lb/>quod idem dicendum de vento, &longs;i &longs;ecund&ugrave;m eundem <lb/>nauis cur&longs;um, &amp; &aelig;quabilisfuerit: &longs;in ver&ograve; aut medium <lb/>in&aelig;quabile &longs;it, aut ventus obliquus, vel variabilis, at&shy;<lb/>que ade &ograve; &longs;it in&aelig;quabilis re&longs;i&longs;tentia; tunc videtur pro&shy;<lb/>fect&ograve; po&longs;&longs;e non-nihil de&longs;ci&longs;cere &agrave; parabolico &longs;uo cur&longs;u, <lb/>&amp; &agrave; termino, in quem contendebat: &longs;ed nempe hic ip&longs;e <lb/>e&longs;t ca&longs;us, de &longs;uperueniente vi, ob quam dixi po&longs;&longs;e Effa&shy;<lb/>tum admitti. </s>
</p>
<p type="main">

<s>IV. Qu&ograve;d <emph type="italics"/>experimenta de&longs;ideras alia,<emph.end type="italics"/> facillimum im&shy;<lb/>primis e&longs;t, quod vel tuo iu&longs;&longs;u peragi ab Equite pote&longs;t. <lb/>Si is enim pluribus lapillis ad manum a&longs;&longs;umptis, &amp; <lb/>manu ita proten&longs;a, vt &longs;it in perpendiculo, quod pedem <lb/>proxim&egrave; pr&aelig;ter-radat, lapillum vnum prim&ograve; d&iuml;mittat <lb/>quie&longs;cente equo; tum alium equo pedetentim, &amp; pa&longs;&longs;u 
<pb pagenum="233"/>&longs;olito incedente; &amp; rur&longs;us alium gradiente concitati&ugrave;s; <lb/>ac po&longs;te&agrave; alium moderat&egrave; currente; denique &amp; alium <lb/>pr&aelig;teruolante tum ocy&ugrave;s, tum ocy&longs;&longs;im&egrave;: eueniet &longs;an&egrave;, <lb/>vt lapilli omnes pr&aelig;ter-radant &longs;emper eandem pedis <lb/>partem, omne&longs;que appareant ip&longs;i equiti ad perpendi&shy;<lb/>culum cadere: &amp; quia tamen omnes eiu&longs;modi ca&longs;us, <lb/>pr&aelig;ter illum, qui qua&longs;i axis equo quie&longs;cente factus fue&shy;<lb/>rit, &longs;emiparabolic&aelig; erunt line&aelig;, e&aelig;que &longs;emper tant&ograve; <lb/>apertiores, quant&ograve; tran&longs;latio fuerit velocior: fiet, vt &longs;i <lb/>ip&longs;e &egrave; regione fueris, illa&longs;que adnotaueris, de&longs;ideraturus <lb/>non &longs;is luculentiora <expan abbr="experim&etilde;ta">experimenta</expan>. Poteris ver&ograve; ip&longs;e quo&shy;<lb/>que &longs;imile quidpiam experiri, &longs;i pilam manu &longs;u&longs;tent&acirc;&shy;<lb/>ris, ac dimi&longs;eris, dum per aulam, aut pergulam nunc len&shy;<lb/>to pa&longs;&longs;u, nunc concitato, nunc etiam currendo incedes. <lb/>Nam vt pila tibi &longs;emper apparebit ad perpendiculum <lb/>cadere: ita agno&longs;ces ab ea de&longs;cribi &longs;emiparabolen nunc <lb/>contractam, nunc apertam, nunc apertiorem. Quod <lb/>con&longs;equenter ver&ograve; depo&longs;cis <emph type="italics"/><expan abbr="experiment&utilde;">experimentum</expan> in globo &longs;urs&ugrave;m, <lb/>&amp; &longs;ecundum mali nunc quie&longs;centis, nunc moti longitudinem <lb/>areu-bali&longs;ta emi&longs;&longs;o:<emph.end type="italics"/> id tanta facis vrbanitate, vt volenti&longs;&shy;<lb/>fimus recipiam me, cum fauente Numine in Prouin&shy;<lb/>ciam rediero, &amp; ad mare acce&longs;&longs;ero, rem in tui gratiam <lb/>pr&aelig;&longs;titurum. Intere&agrave; ver&ograve; res probari vel tuo iu&longs;&longs;u <lb/>poterit, &longs;i qui&longs;piam &egrave; curru prope parietem quie&longs;cente, <lb/>&amp; arcu-bali&longs;t&acirc; lateri currus illigat&acirc; emittat &longs;ur&longs;um glo&shy;<lb/>bulum; ac deinde curru pr&aelig;ter eundem parietem, quan&shy;<lb/>tacumque voles pernicitate abrepto, globulum iterum <lb/>emittat, &amp; &longs;it alius quis &egrave; regione, qui vtroque ca&longs;u <lb/>adnotet altitudinem, ad quam v&longs;que globulus pertin&shy;<lb/>get. Spondere enim au&longs;im haud in&aelig;qualem altitu-
<pb pagenum="234"/>dinem adnotatum iri: ita mihi huc-v&longs;que &longs;ucce&longs;&longs;ere <lb/>multa experimenta haud ab&longs;imilia. Dico autem arcu&shy;<lb/>bali&longs;tam e&longs;&longs;e debere illigatam; quoniam &longs;i manu con&shy;<lb/>tineatur, poterit linea directionis aut perpendicularis <lb/>non e&longs;&longs;e, aut &longs;i &agrave; perpendiculari deflexerit, non per&shy;<lb/>inde vno, atque alio ca&longs;u deflecti: ob quam eandem <lb/>cau&longs;&longs;am agi currus debet per complanati&longs;&longs;imum lo&shy;<lb/>cum; ne, &longs;i &longs;ub&longs;ult&acirc;rit, linea illa nutet. Pr&aelig;tereo au&shy;<lb/>tem, &longs;i tot illis, qu&aelig; conge&longs;&longs;i, experimentis qu&aelig;&longs;itam <lb/>fidem aliquam putes primatio illi Theoremati, <emph type="italics"/>Si id <lb/>corpus, cui innitimur, transferatur, motus omneis no&longs;tros, re&shy;<lb/>rumque &agrave; nobis mobilium perinde fieri, apparer&eacute;que, ac &longs;i il&shy;<lb/>lud quie&longs;ceret:<emph.end type="italics"/> qu&aelig;&longs;itam &longs;imul e&longs;&longs;e <emph type="italics"/>Paradoxo,<emph.end type="italics"/> quod <lb/><emph type="italics"/>magnum<emph.end type="italics"/> appellas, <emph type="italics"/>de a&longs;&longs;urgente mobili ad parem altitudi&shy;<lb/>nem, &longs;eu moueatur, &longs;eu quie&longs;cat motor, qui id emi&longs;erit pari <lb/>vi;<emph.end type="italics"/> alioquin cert&egrave; motus rerum &agrave; nobis mobilium pa&shy;<lb/>ri modo haud apparerent. Quanquam &amp; Paradoxum <lb/>dicis ob id &longs;ol&ugrave;m, qu&ograve;d res prima fronte ade&ograve; admi&shy;<lb/>rabilis &longs;it, vt ni&longs;i quis expertus fuerit, fidem facil&egrave; ha&shy;<lb/>bere non po&longs;&longs;it. Qu&ograve;d denique tibi h&aelig;ret &longs;crupulus <lb/><emph type="italics"/>de globo tormentario, qui ca&longs;u perpendiculari recidens in ter&shy;<lb/>ram, &amp; in eam directe emi&longs;&longs;us, parem percu&szlig;ionis effectum <lb/>&longs;ortiri po&longs;&longs;e non videatur,<emph.end type="italics"/> is, quand&ograve; ratio non &longs;ufficit, <lb/>experimento e&longs;t <emph type="italics"/>lege<emph.end type="italics"/> eximendus. Quan quam ego quidem, vt <lb/>fatear, &longs;atis hucu&longs;que f&oelig;lix non fui, vt rem pi&longs;toleto, <lb/>mo&longs;quet&oacute;que explorare volens, ob&longs;eruare potuerim <lb/>ca&longs;um (ade&ograve; pernix efficitur recidentis prope terram <lb/>motus: ade&oacute; que difficile e&longs;t declinationem tantulam <lb/>&agrave; perpendiculo cauere, qu&aelig; in altitudine tanta para&shy;<lb/>bolen creet cum di&longs;tentione crurum in&longs;igni, &amp; ver&longs;us 
<pb pagenum="235"/>eam partem, quam &longs;u&longs;picari facile non &longs;it, vt ad <lb/>ip&longs;am locus ca&longs;us inquiratur; ne etiam cau&longs;er ventum, <lb/>agitationemve &longs;uperioris a&euml;ris) ac fort&egrave; etiam Gali&shy;<lb/>leus eatenus h&aelig;&longs;it hac de re; quatenus ip&longs;e paris fuit <lb/>inter experiundum inf&oelig;licitatis. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Po&longs;&longs;e varias Sectas veritatis studio tentari; ac Po&longs;&longs;e ani&shy;<lb/>malis ince&longs;&longs;um pr&aelig; &longs;altatione, &amp; globi volutionem <lb/>pr&aelig; adactione, dici naturalem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>V. Seligis con&longs;equenter nonnulla, qu&aelig; dicis <emph type="italics"/>me <lb/>nimia facilitate admittere, qu&aelig;que viris eruditis, ac pijs min&ugrave;s <lb/>placitura videantur.<emph.end type="italics"/> Quo &longs;an&egrave; loco, &longs;i aliquid ex ijs, qu&aelig; <lb/>admitto, pietati repugnet, id prors&ugrave;s deuoueo; vt <lb/>quod imprudenti, neque repugnantiam intelligenti <lb/>&longs;e&longs;e obtrudat; agno&longs;c&oacute;que te &longs;ummopere lenem, dum <lb/><emph type="italics"/>nimiam<emph.end type="italics"/> poti&ugrave;s <emph type="italics"/>facilitatem,<emph.end type="italics"/> qu&agrave;m <emph type="italics"/>temeritatem,<emph.end type="italics"/> aut aliud <lb/>quid dicis: quanquam quid tale hactenus, mihi acci&shy;<lb/>derit, non peruideo. Ad c&aelig;tera, qu&aelig; mer&egrave; &longs;&ugrave;nt na&shy;<lb/>turalia, quod attinet; non nego quidem ea me phi&shy;<lb/>lo&longs;ophari libertate, vt non vni alicui Sect&aelig; erudito&shy;<lb/>rum, vt vocas, h&aelig;re&longs;cam: &longs;ed &longs;i quid alij aut dicant, <lb/>aut dicere po&longs;&longs;e videantur, quod magis probabile &longs;it, <lb/>id veluti magis probabile &longs;equar: at quoniam &longs;olo <lb/>veritatis amore ita comparor, non e&longs;t, cur verear, <emph type="italics"/>ne <lb/>quid nimis.<emph.end type="italics"/> Neque ver&ograve; is &longs;um, qui Platonis, Ari&longs;tote&shy;<lb/>li&longs;que (aut &longs;i quos putas e&longs;&longs;e illis eruditiores) &longs;annis <lb/>mouear: ac pr&aelig;&longs;ertim, c&ugrave;m ip&longs;i me voce, fact&oacute;que do&shy;<lb/>cuerint, <emph type="italics"/>Rem &longs;anctam e&longs;&longs;e, nihil habere &longs;tudio veritatis an&shy;<lb/>tiquius.<emph.end type="italics"/> Non &longs;an&egrave;, qu&ograve;d ego proptere&agrave; &longs;equi me 
<pb pagenum="236"/>ip&longs;am veritatem, tanquam &agrave; me cert&ograve; arreptam, pro&shy;<lb/>&longs;itear: &longs;ed qu&ograve;d omnibus exploratis, &amp; &longs;equutus id, <lb/>quod &longs;imilitudinem maiorem cum ip&longs;a habere mihi <lb/>vi&longs;um e&longs;t, tum videar mihi cumulat&egrave; eo defunctus of&shy;<lb/>ficio, quod exigit ip&longs;a eius reuerentia. Ex quo pro&shy;<lb/>inde &longs;it, vt &longs;i illi quidem, quos eruditos intelligis, ip&shy;<lb/>&longs;am veritatem facerent apertam, nemo me citi&ugrave;s non <lb/>pedibus mod&ograve;, &longs;ed manibus quoque, &amp; corpore toto <lb/>iret, prorueretque in eorum &longs;ententiam: ver&ugrave;m quia <lb/>dum &longs;uis inh&aelig;rent principiis, nihilo nobis veritatem <lb/>reuclatiorem faciunt: quid di&longs;pliceat, &longs;i &agrave; me ali&aelig;, at&shy;<lb/>que ali&aelig; pul&longs;entur fores? Aut nunquam enim veritas <lb/>(intelligo veram, proximamque cau&longs;&longs;am operum na&shy;<lb/>tur&aelig; cuiuis occurrentium) innote&longs;cet hominibus, quod <lb/>mihi pen&egrave; per&longs;ua&longs;um e&longs;t; aut non vna e&longs;t via ad eius <lb/>rece&longs;&longs;um hactenus incompertum, tentanda. Quod <lb/>ad me &longs;pectat, agno&longs;co &longs;atis nihil aliud me, qu&agrave;m <lb/>balbutire; long&eacute;que ab&longs;um, vt ex meis nugis <emph type="italics"/>famam<emph.end type="italics"/><lb/>aliquam aut qu&aelig;ram, aut &longs;perem; tuque es nimis bo&shy;<lb/>nus, dum &longs;upponis me aliquam adeptum, qui nullam <lb/>promereor. Non &longs;um ver&ograve; tamen ita &longs;crupulo&longs;us, <lb/>quin exigentibus amicis, propalatas aliquas faciam; ac <lb/>eo fine poti&longs;&longs;im&ugrave;m, vt eruditos excitem, ad quidpiam <lb/>melius commini&longs;cendum. </s>
</p>
<p type="main">

<s>VI. Improbas prim&ugrave;m quod dixerim, <emph type="italics"/>e&longs;&longs;e ince&longs;&longs;um <lb/>animalis pr&aelig; &longs;altatione naturalem:<emph.end type="italics"/> &longs;ed non vis &longs;an&egrave;, quan&shy;<lb/>tum opinor, litigare de nomine. Vides me circa mo&shy;<lb/>tus rerum concretarum &longs;ic di&longs;tinxi&longs;&longs;e, vt reput&acirc;rim <lb/>quemlibet motum aliqua ratione e&longs;&longs;e naturalem, ali&shy;<lb/>qua ratione violentum: ac id proinde nec de Ince&longs;&longs;u, 
<pb pagenum="237"/>nec de Saltatione fui&longs;&longs;e negaturum; &amp; fateris ip&longs;e, me <lb/>po&longs;te&agrave; aduertere quandam in Ince&longs;&longs;u violentiam ex <lb/>la&longs;&longs;itudine demon&longs;traram. Vides aliunde me illeic <lb/>loci nihil aliud requirere, qu&agrave;m commodam quan&shy;<lb/>dam v&longs;urpationem nominum, qua &longs;i quis aliam attu&shy;<lb/>lerit commodiorem, &longs;im complexurus. Et quia is mo&shy;<lb/>tus mihi e&longs;t vi&longs;us dici po&longs;&longs;e <emph type="italics"/>naturalis,<emph.end type="italics"/> qui aut &longs;ponte fit, <lb/>aut &longs;ine repugnantia; is <emph type="italics"/>violentus,<emph.end type="italics"/> qui pr&aelig;ter naturam, <lb/>aut cum aliqua repugnantia: heinc e&longs;t, cur <emph type="italics"/>Ince&longs;&longs;um na&shy;<lb/>turalem<emph.end type="italics"/> dixerim, quatenus nempe &longs;ponte fit; &amp; <emph type="italics"/>Salta&shy;<lb/>tionem violentam,<emph.end type="italics"/> quatenus quadam cum repugnantia. <lb/>Non quod Ince&longs;&longs;us quoque non fiat cum repugnantia <lb/>aliqua, propter ip&longs;um pondus membrorum: aut Salta&shy;<lb/>tio non fiat &longs;ponte, &longs;iue ab eodem principio interno, <lb/>hoc e&longs;t anima: &longs;ed qu&ograve;d neque Ince&longs;&longs;us fiat cum &longs;en&longs;i&shy;<lb/>bili ade&ograve; repugnantia, tantoque connixu ad eam &longs;u&shy;<lb/>perandam, vt Saltatio; neque Saltatio &longs;it perinde &longs;pon&shy;<lb/>tanea, incogitat&aacute;que, ac ip&longs;e Ince&longs;&longs;us; vt proinde cum <lb/>vterque motus aliqua ratione naturalis &longs;it, aliqua ra&shy;<lb/>tione violentus; Ince&longs;&longs;us tamen magis naturalis &longs;it, &amp; <lb/>Saltatio magis violenta; c&ugrave;m &amp; id probetur ex eo, <lb/>qu&ograve;d Ince&longs;&longs;us &longs;it incomparabiliter &aelig;quabilior, durabi&shy;<lb/>lior, minu&longs;que fatigans, qu&agrave;m ip&longs;a Saltatio. Neque <lb/>ver&ograve; &longs;i ad eos ip&longs;os, quos tu in&longs;in&uuml;as, eruditos prouo&shy;<lb/>care lubuerit, non potero memet tueri Principis eo&shy;<lb/>rum authoritate, qui etiam in ijs, qu&aelig; &agrave; &longs;e mouentur, <lb/>cuiu&longs;modi &longs;unt animalia, motus alios <foreign lang="greek">fu/s<gap/></foreign> <emph type="italics"/>natur&aacute;,<emph.end type="italics"/><lb/>alios <foreign lang="greek">w<gap/>a\ fu/sin</foreign> <emph type="italics"/>pr&aelig;ter naturam,<emph.end type="italics"/> pro varietate Po&longs;i&shy;<lb/>tionum, modorumque, fieri agno&longs;cit. Quod autem <lb/>concludis <emph type="italics"/>vtrumque motum e&longs;&longs;e partim naturalem, partim<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="238"/><emph type="italics"/>violentum: neutrum ab&longs;olut&egrave; naturalem, neutrum ab&longs;olut&egrave; <lb/>violentum:<emph.end type="italics"/> non ego &longs;an&egrave; oppo&longs;itum cen&longs;ui, aut ex ijs, <lb/>qu&aelig; dixi, cen&longs;ere &longs;um vi&longs;us; tamet&longs;i cen&longs;ens illum pr&aelig; <lb/>i&longs;to e&longs;&longs;e maxim&egrave; naturalem, i&longs;tum pr&aelig; illo maxim&egrave; <lb/>violentum, dixi videri illum mihi cen&longs;eri po&longs;&longs;e natu&shy;<lb/>ralem, i&longs;tum cen&longs;eri po&longs;&longs;e violentum, vtrumque nem&shy;<lb/>pe <foreign lang="greek">ka<gap/> <gap/>x<gap/>u\. </foreign></s>
</p>
<p type="main">

<s>VII. Idem porr&ograve; dicendum e&longs;t circa id, quod miraris <lb/><emph type="italics"/>de volutione globi &longs;upra planum.<emph.end type="italics"/> Neque enim dixi il&shy;<lb/>lam e&longs;&longs;e ab&longs;olut&egrave; naturalem, qua&longs;i nullo modo ab alio <lb/>&longs;it: &longs;ed &longs;ol&ugrave;m comparatione motus, quo globus per <lb/>a&euml;rem tran&longs;adigitur, quique &longs;it pr&aelig;&longs;ertim dicendus <lb/>violentus. Scilicet globus, qu&agrave; globus e&longs;t, &longs;eu ex figur&aelig; <lb/>&longs;u&aelig; natura, ad volutionem e&longs;t comparatus, im&ograve; com&shy;<lb/>parati&longs;&longs;imus; volutionem, inquam, qu&aelig; peragitur non <lb/>mod&ograve; in loco, &longs;eu &longs;upra axem &longs;u&longs;tentantem, vt Ari&longs;to&shy;<lb/>teles admittit: &longs;ed maxim&egrave; etiam per locum, &longs;eu &longs;u&shy;<lb/>pra planum horizontale, quod &amp; &longs;u&longs;tentat, &amp; nihil <lb/>re&longs;i&longs;tit; c&ugrave;m aliunde tamen ex eodem Ari&longs;totele, nul&shy;<lb/>lum &longs;it corpus globo ineptius ad motum <foreign lang="greek">ei)s <gap/> w<gap/>e\n</foreign><lb/><emph type="italics"/>antror&longs;um,<emph.end type="italics"/> &amp; qualis e&longs;t eorum, qu&aelig; per &longs;e mouentur. <lb/>Heinc proinde &longs;it, vt de globo &longs;upra planum con&longs;titu&shy;<lb/>to liceat dicere, illum ad motum &longs;upra planum, &longs;eu ad <lb/>volutionem ita propendere, vt minimo pul&longs;u, ac ve&shy;<lb/>luti nutu talem motum &longs;ubeat, ip&longs;oque ita afficiatur, <lb/>vt depo&longs;iturus illum nunquam &longs;it, ni&longs;i planum defece&shy;<lb/>rit, aut facta aliunde fuerit re&longs;i&longs;tentia. Ni&longs;i ver&ograve; ille <lb/>motus non e&longs;t dicendus maxim&egrave; &longs;ecundum mobilis <lb/>naturam, qui &longs;emel inditus, &longs;it ex &longs;e perpetuus, ac pr&aelig;&shy;<lb/>tere&agrave; &aelig;quabilis, vniu&longs;que tenoris? <emph type="italics"/>At,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>natu-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="239"/><emph type="italics"/>ralis nondicitur motus, ni&longs;i ab interno principio, ip&longs;aque rei <lb/>natura effectiu&egrave; procedat.<emph.end type="italics"/> Sed quid-ni ille quoque di&shy;<lb/>catur, qui ab externo e&longs;t, effectiu&eacute;que ab alio e&longs;t; &longs;i mo&shy;<lb/>d&ograve; <expan abbr="&longs;ecund&utilde;">&longs;ecundum</expan> mobilis <expan abbr="natur&atilde;">naturam</expan>, ac di&longs;po&longs;itionem, non ve&shy;<lb/>r&ograve; contra illam &longs;it; &amp; qua&longs;i fiat, quod dicitur, <foreign lang="greek"><gap/>sont<gap/><lb/>o)t<gap/>w<gap/><gap/>n</foreign>; <emph type="italics"/>in&longs;tigare iam fe&longs;tinantem?<emph.end type="italics"/> Et nonne ip&longs;e <lb/>fateris cum Ari&longs;totele motum rerum grauium e&longs;&longs;e na&shy;<lb/>turalem, quem ille tamen vult ab externo, non ab in&shy;<lb/>terno e&longs;&longs;e principio? Et nonne proinde eius verba <lb/>&longs;unt, <foreign lang="greek">t<gap/> e)p) a)/llou xinoum<gap/>o/wn, ta\ m_/) fu/s<gap/>, ta\ d<gap/><lb/><gap/>a\ fu/sin xi/n<gap/></foreign>; <emph type="italics"/>eorum, qu&aelig; ab alio mouentur, alia qui&shy;<lb/>dem natur&acirc;, alia ver&ograve; prater naturam moueri?<emph.end type="italics"/> Ac ad&shy;<lb/>uerti quidem, im&ograve; expre&longs;s&egrave; dixi, <emph type="italics"/>alias globi parteis deor&shy;<lb/>&longs;um tendere, alias &longs;ur&longs;um:<emph.end type="italics"/> &longs;ed &amp; hoc ip&longs;um e&longs;t, quod fa&shy;<lb/>cere cen&longs;ui ad &aelig;quabilitatem motus; vt dum globus <lb/>non ampli&ugrave;s &longs;ur&longs;um, qu&agrave;m deors&ugrave;m, nec deors&ugrave;m, <lb/>qu&agrave;m &longs;urs&ugrave;m fertur, motusinterim ab&longs;que vlla aut ac&shy;<lb/>celeratione, aut retardatione per&longs;eueret. Quod inter&shy;<lb/>&longs;eris ver&ograve; <emph type="italics"/>de corporum c&aelig;le&longs;tium motu,<emph.end type="italics"/> qua&longs;i dicendum <lb/>con&longs;equenter fuerit, <emph type="italics"/>moueri eorum &longs;ingula &agrave; &longs;ingulis &longs;ui<gap/><lb/>formis, &longs;eu naturis;<emph.end type="italics"/> id licet recipiam, non video ecquid&shy;<lb/>nam incommodi &longs;it: c&ugrave;m &amp; graues Doctores &longs;int, qui <lb/>motrices illas Ari&longs;totelis Intelligentias re&longs;puant; &amp; <lb/>Ari&longs;toteles ip&longs;e, non mod&ograve; fateatur moueri c&aelig;lum &agrave; <lb/>&longs;eip&longs;o, &longs;cilicet tanquam <foreign lang="greek">e)/mfuxo\n</foreign> <emph type="italics"/>animatum,<emph.end type="italics"/> atque <lb/>ade&ograve; habens in &longs;e motus &longs;ui principium: &longs;ed etiam <lb/>contendat Separatam &longs;ub&longs;tantiam non mouere c&aelig;lum <lb/>vt Efficientem, &longs;ed vt Finem, ac <emph type="italics"/>instar rei, qu&aelig; appeti&shy;<lb/>tur,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">w(s o(<gap/>exto\n</foreign>, quod nunc dicimus <foreign lang="greek">m<gap/>f<gap/>ix<gap/></foreign><lb/>mouere. Atque id quidem, vt pr&aelig;teream, commodius 
<pb pagenum="240"/>long&egrave; e&longs;&longs;e videri, &longs;i, quod e&longs;t dictum de motu perpe&shy;<lb/>tuo globi &longs;upra planum ex facto &longs;emel vno impul&longs;u, <lb/>a&longs;&longs;erat quis c&aelig;lum continu&ograve;, &aelig;quabiliterque moueri, <lb/>quia in &longs;ui &agrave; Deo creatione eam impul&longs;ionem acce&shy;<lb/>perit, qua c&oelig;ptus tunc motus etiam-num perduret. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Incredibilem fore motus corporum decidentium &longs;egnitiem, &longs;i <lb/>vt incipit, ita pergeret: &amp; Non &longs;ol&ugrave;m accelerationem, <lb/>&longs;ed ip&longs;um quoque initium motus e&longs;&longs;e &agrave; principio <lb/>externo.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>VIII. Dicis po&longs;te&agrave;, <emph type="italics"/>for&egrave;, vt mihi Eruditi omnes conce&shy;<lb/>dant accelerationem e&longs;&longs;e violentam, &longs;i illam, vt quid &longs;uper&shy;<lb/>ueniens, mente &longs;ecernamus ab ip&longs;o de&longs;cen&longs;u.<emph.end type="italics"/> Non e&longs;t porr&ograve; <lb/>cur dubites, quin ip&longs;e quoque mente &longs;ecernam motum <lb/>illum &longs;implicem, quo lapis fertur deor&longs;um, quemque <lb/>tu de&longs;cen&longs;um appellas, ab omnibus, qui &longs;uperueniunt, <lb/>giadibus accelerationis. Quippe id abunde expre&longs;&longs;i, <lb/>c&ugrave;m dixi <emph type="italics"/>eum motum, &longs;eclu&longs;a acceleratione, fore ex &longs;e &aelig;qua&shy;<lb/>bilem, &longs;ed imperceptibilem tamen, ob incredibilem &longs;egnitiem.<emph.end type="italics"/><lb/>Non e&longs;t proinde etiam, cur h&aelig;reas, quin illum e&longs;&longs;e na&shy;<lb/>turalem, &amp; &longs;ine reluctatione agno&longs;cam; quippe qui <lb/>eum faciam, quantum e&longs;t ex &longs;e, &aelig;quabilem, perpetuum, <lb/>ac talem, qui &longs;it imprimendus etiam lapidi ex&longs;i&longs;tenti <lb/>in vacuo, vbi mobile nullam habet ad motum repu&shy;<lb/>gnantiam, quocumque ver&longs;um tandem agatur: verum <lb/>qu&ograve;d eiu&longs;modi motus cen&longs;eri naturalis po&longs;&longs;it, non id&shy;<lb/>circ&ograve; cen&longs;eo ca&longs;um lapidis habendum e&longs;&longs;e naturalem. <lb/>Quoniam tamet&longs;i talis motus in hoc ca&longs;u interueniat, <lb/>euane&longs;cit tamen, &longs;iue nullus e&longs;t, re&longs;pectu accelerationis, 
<pb pagenum="241"/>qu&aelig; ip&longs;i &longs;uperuenit, qu&aelig;que vtramque paginam facit; <lb/>&amp; quam ip&longs;e quoque fateris violentam. Atque vt per&longs;&shy;<lb/>picu&egrave; appareat cuius momenti &longs;it ille motus, &longs;iue, vt <lb/>tu vocas, de&longs;cen&longs;us, ab acceleratione &longs;ecretus, &amp; cum <lb/>ip&longs;a tamen comparatus; age Experiamur, &amp;, exempli <lb/>grati&acirc;, altitudin m accipiamus non immanem <expan abbr="aliqu&atilde;">aliquam</expan>, <lb/>&longs;ed qualem &longs;ol&ugrave;m vulg&ograve; v&longs;urpant inter tabulatum, &amp; <lb/>laquear, duarum videlicet orgyiarum. Huiu&longs;modi e&longs;t <lb/>altitudo, quam lapis decidens peruadit vno minuto <lb/>hor&aelig; &longs;ecundo. C&ugrave;m acceleratio ver&ograve; &longs;it intra hoc <lb/>tempus, &amp; &agrave; primo v&longs;que momento continua, intelli&shy;<lb/>gamus id tempus diuidi in tertia, quarta, quinta, &amp; <lb/>porr&ograve; ad v&longs;que hor&aelig; decima; vt licet vnum decimum <lb/>&longs;ubdiuidi vlteri&ugrave;s po&longs;&longs;it in vndecima, duodecima, &amp;, vt <lb/>volunt, in infinitum, in decimo tamen vno con&longs;i&longs;ta&shy;<lb/>mus, tanquam minimo temporis, &longs;eu primo momen&shy;<lb/>to, quo lapis ita decidit, decidereve incipit, vt &agrave; &longs;tatim <lb/>&longs;uperuentura acceleratione &longs;it liber. Erunt proin&shy;<lb/>de in vno minuto hor&aelig; &longs;ecundo minuta decima <lb/>167961600000000. Quoniam autem lapistotis i&longs;tis <lb/>decimis &longs;ucce&longs;&longs;iue fluentibus percurrit &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; &longs;pa&shy;<lb/>tium duarum orgyiarum, illiu&longs;ve particulas; ide&ograve; c&ugrave;m <lb/>iuxta memoratam, ob&longs;eruatamque proportionem, &longs;pa&shy;<lb/>tia &longs;int inter&longs;e vt quadrata temporum, intelligi opor&shy;<lb/>tebit di&longs;tingui &longs;patij particulas 3821109907456 <lb/>0000000000000000. Exinde ver&ograve; &longs;ict, vt c&ugrave;m pri&shy;<lb/>mo momento lapis non percurrat ni&longs;i vnam huiu&longs;mo&shy;<lb/>di particularum, nece&longs;&longs;e &longs;it, vt acceleratione &longs;eclu&longs;a, &amp; <lb/>non percurrendo quolibet con&longs;e quentium momento&shy;<lb/>rum, plu&longs;quam vnam particulam, totidem a&longs;&longs;ignentur 
<pb pagenum="242"/>decima minuta, &longs;eu momenta primo &aelig;qualia, quot <lb/>&longs;unt particul&aelig; &longs;patij memorat&aelig;. Reducamus itaque <lb/>huiu&longs;cemodi decima minuta in prima, in horas, in dies, <lb/>in annos; procreabuntur cert&egrave; anni Iuliani, &longs;eu quales <lb/>nobis v&longs;ui &longs;unt 5322381, cum vno fer&egrave; anno pr&aelig;tere&agrave;. <lb/>Igitur hic erit numerus annorum, quo dem&ugrave;m exacto <lb/>lapis ex laqueari ad tabulatum petueniet. Heinc, &longs;i <lb/>inter varianteis Chronologorum opiniones, &longs;uppona&shy;<lb/>mus Mundum fui&longs;&longs;e conditum&agrave; &longs;ex mille annis; vides, <lb/>vt &longs;i lapis ab initio Mundi occ&oelig;pi&longs;&longs;et cadere, non&shy;<lb/>dum cecidi&longs;&longs;et temporibus no&longs;tris vna &longs;eptima parte <lb/>digiti; vtque oporteret ad <expan abbr="perficiend&utilde;">perficiendum</expan> <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> durare ad&shy;<lb/>h&ucirc;c <expan abbr="Mund&utilde;">Mundum</expan> <expan abbr="plu&longs;qu&atilde;">plu&longs;quam</expan> octingenteis, octogies, &amp; &longs;epties, <lb/>qu&agrave;m durauerit hactenus. Qu&ecedil;&longs;o te ergo cuius &longs;it pretij <lb/>huiu&longs;modi motus, quo intra &longs;ex <expan abbr="annor&utilde;">annorum</expan> millia percurri <lb/>non po&longs;&longs;it pars &longs;eptima digiti, re&longs;pectu accelerationis, <lb/>qua vno hor&aelig; &longs;ecundo percurruntur digiti centum <lb/>quadraginta quatuor? Quid ver&ograve;, &longs;i acciperemus <lb/>pro momento primo non momentum hor&aelig; <expan abbr="decim&utilde;">decimum</expan>, <lb/>&longs;ed cente&longs;imum, &longs;ed mille&longs;imum; qu&agrave;m mult&aelig; myria&shy;<lb/>des durationum Mundi nece&longs;&longs;ari&aelig; forent, ptin&longs;qu&agrave;m <lb/>illo motu digitus vnus peruaderetur? Sed ne e&ograve; v&longs;que <lb/>rem deducam, qu&aelig;&longs;o te&longs;ol&ugrave;m, tamet&longs;i is motus con&shy;<lb/>cedatur &amp; naturalis, &amp; &agrave; principio intrin&longs;eco; c&ugrave;m in&shy;<lb/>&longs;en&longs;ibilis tamen &longs;it non mod&ograve; intra vnum minutum <lb/>&longs;ecundum, &longs;ed etiam intra centum annos, quibus totis <lb/>apparere non po&longs;&longs;it cente&longs;ima parte digiti promotior: <lb/>qu&aelig;&longs;o te, inquam, an-non ca&longs;us lapidis valeat poti&ugrave;s <lb/>denominari ab acceleratione violentus, qu&agrave;m ab illo <lb/>naturalis; c&ugrave;m quicquid &longs;en&longs;ibile habet, ab acceleratio. <lb/>ne obtineat. </s>
</p>
<pb pagenum="243"/>
<p type="main">

<s>IX. Heinc igitur, quando ais, <emph type="italics"/>fore, vt mibi eruditiomnes <lb/>accelerationem violentam concedant, non ver&ograve; de&longs;cen&longs;um, ni&longs;i <lb/>hunc ab eius acceleratione mente, vt dictum e&longs;t, &longs;eiunctum &agrave; <lb/>principio externo, &amp; contra natur&aelig; inclinationem procedere <lb/>euidenti&ugrave;s o&longs;tendam:<emph.end type="italics"/> Vides prim&ograve; non e&longs;&longs;e opus, vt o&longs;ten <lb/>dam de&longs;cen&longs;um fieri contra natur&aelig; inclinationem, qui <lb/>exi&longs;timo illum fieri &longs;ine natur&aelig; reluctatione. Deinde <lb/>&longs;atis mihi tribui, c&ugrave;m acceleratio e&longs;&longs;e violenta conce&shy;<lb/>ditur; quippe motus &longs;olus, qui e&longs;t ab acceleratione, &longs;iue <lb/>&agrave; cau&longs;&longs;a accelerante, &longs;en&longs;ibilis e&longs;t, atque ade&ograve; &longs;olus, de <lb/>quo con&longs;entaneum &longs;it requirere, naturali&longs;-ne &longs;it, an <lb/>violentus; c&ugrave;m alioquin motum, &longs;eu de&longs;cen&longs;um illum <lb/>re&longs;iduum, qui per&longs;&aelig;cula integra fieri non po&longs;&longs;it &longs;en&longs;i&shy;<lb/>bilis, nemo perinde &longs;it curaturus. Tertio requi&longs;ii&longs;&longs;e <lb/>me illum, vt e&longs;&longs;et principium, &agrave; quo acceleratio incipe&shy;<lb/>ret, fieretque radix proportionis, qua acceleratio in&shy;<lb/>cre&longs;cit. Qu&ograve;d autem illum e&longs;&longs;e put&acirc;rim ab externo <lb/>principio, cau&longs;&longs;a fuit imprimis, quia animaduert, &longs;i <lb/>Deus vacuum fecerit locum intra regionem a&euml;ris, in <lb/>quem nihil prors&ugrave;s neque ex a&euml;re, neque ex Terra, ne&shy;<lb/>que aliunde penetret, ac lapis in eius medio collocetui; <lb/>futurum non e&longs;&longs;e, curlapis ver&longs;us vllam partem mouea&shy;<lb/>tur, magis qu&agrave;m motus fui&longs;&longs;et, &longs;i illum Deus in eodem <lb/>loco ante conditum Mundum con&longs;titui&longs;&longs;et, aut mo&shy;<lb/>uendus e&longs;&longs;et, &longs;i deinceps totus circa eum Mundus de&shy;<lb/>&longs;trueretur. Nempe, quia nihil penit&ugrave;s cum toto Mun&shy;<lb/>do communicaret, perinde illi penit&ugrave;s foret, &longs;eu e&longs;&longs;et, <lb/>&longs;eu non e&longs;&longs;et Mundus. Et quia aliunde animaduerti <lb/>futurum, vt &longs;i Deus circum cre&acirc;rit, re&longs;titueritve a&euml;rem, <lb/>lapis tum moueatur, feraturque ver&longs;us Terram, potius 
<pb pagenum="244"/>qu&agrave;m ver&longs;us aliam regionem; ide&ograve; ratiocinatus &longs;um <lb/>huiu&longs;modi motus principium e&longs;&longs;e debere vel in a&euml;re, &agrave; <lb/>quo quam-ptim&ugrave;m lapis fuerit contactus, c&oelig;perit mo&shy;<lb/>ueri; vel in Terra, ver&longs;us quam, non ali&ograve; in&longs;titutus mo&shy;<lb/>tus fuerit; non ver&ograve; in lapide ip&longs;o, qui quandi&ugrave; &longs;olus <lb/>fuerit, nihilque externum ad ip&longs;um appulerit, ip&longs;umve <lb/>contigerit, eo motu caruerit. Rur&longs;us autem, quia ani&shy;<lb/>maduerti, &longs;i nihil v&longs;qu&agrave;m rerum e&longs;&longs;et, pr&aelig;ter a&euml;rem, ac <lb/>in a&euml;re lapidem, non fore cur lapis in hanc poti&ugrave;s par&shy;<lb/>tem, qu&agrave;m in aliam quamlibet ferretur; idcirc&ograve; con&shy;<lb/>clu&longs;i, c&ugrave;m lapis c&oelig;perit ver&longs;us <expan abbr="Terr&atilde;">Terram</expan> ferri, debere &longs;altem <lb/>primam motus cau&longs;&longs;am ab ip&longs;a Terra procedere; vnde <lb/>&amp; attracticem vim in ip&longs;a Terra e&longs;&longs;e conce&longs;&longs;i. Et qu&ograve;d <lb/>talis vis e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;it proc&ugrave;l actuo&longs;a, prop&egrave; otio&longs;a; <lb/>ide&ograve; ex illius actione continente in lapidem, collegi <lb/>e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;arium inuale&longs;cere impetum, &longs;eu accelerari in <lb/>lapide motum. Quoniam ver&ograve; peruidere &longs;um vi&longs;us ex <lb/>&longs;ola hac attractione non po&longs;&longs;e explicari proportionem <lb/>eiu&longs;ce accelerationis; &amp; aliunde reputaui a&euml;rem, tamet&shy;<lb/>&longs;i non po&longs;&longs;it fieri cau&longs;&longs;a initij motus, po&longs;&longs;e nihilomi&shy;<lb/>nus motum &longs;emel c&oelig;ptum iuuare, ac veluti prouchere; <lb/>idcirc&ograve; illum quoque adhibui, &amp; ex eius vi impul&longs;iua, <lb/>cum attractrice terr&aelig; coniuncta compo&longs;ui cau&longs;&longs;am <lb/>proportionis integram, quo legi&longs;ti modo. H&aelig;c re&shy;<lb/>peto autem, vt tibi in&longs;inuem, quamobrem non mod&ograve; <lb/>accelerationem, &longs;ed ip&longs;um quoque motum, &longs;iue pri&shy;<lb/>mum initium motus, qui &agrave; te dicitur de&longs;cen&longs;us, e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>principio externo cen&longs;uerim. </s>
</p>
<p type="main">

<s>X. Ratio aliunde mihi fuit, qu&ograve;d nihil videretur <lb/>magis con&longs;entaneum, qu&agrave;m motum foueri, incremen-
<pb pagenum="245"/>t&uacute;mque accipere &agrave; cau&longs;&longs;a, &agrave; qua fuerit eius <expan abbr="initi&utilde;">initium</expan>; &amp; vice <lb/>ver&longs;a habere initium ab eadem cau&longs;&longs;a, &agrave; qua fomentum, <lb/>incrementumque acceperit. Quippe ob&longs;eruaui natu&shy;<lb/>ram &longs;ic in c&aelig;teris comparatam, vt qua ratione progre&longs;&shy;<lb/>&longs;um parat, eadem exordium faciat; ac habui plan&egrave; in&shy;<lb/>congruum tam imbecillum facere internum rei princi&shy;<lb/>pium, vt motum incipiat, qui per totannorum myria&shy;<lb/>das &longs;it in&longs;en&longs;ibilis futurus, indigeatque &longs;emper externo <lb/>motore, qui acceleret, ac perficiat, &amp; vno quidem pro&shy;<lb/>p&egrave; momento. Heinc ver&ograve; e&longs;t, cur, vt dum aqua igni <lb/>admota incale&longs;cit, non qu&aelig;rimus cau&longs;&longs;am inten&longs;ionis, <lb/>&longs;eu <expan abbr="gradu&utilde;">graduum</expan> caloris &longs;uperad ditorum, in igne, &amp; cau&longs;&longs;am <lb/>primi gradus in aqua; &longs;ed tam primum gradum, qu&agrave;m <lb/>c&aelig;teros ad &longs;olum ignem referimus: ita dum lapis inua&shy;<lb/>le&longs;cit, acceleraturve in motu, non videatur accelera&shy;<lb/>tionis, &longs;iue partium motus requirenda cau&longs;&longs;a externa; &amp; <lb/>initij, &longs;eu prim&aelig; illius particul&aelig; motus, interna, hoc e&longs;t <lb/>in ip&longs;o lapide: &longs;ed tam pars prima, qu&agrave;m c&aelig;ter&aelig; refe&shy;<lb/>rend&aelig; videantur ad externam cau&longs;&longs;am. V&longs;urpo autem <lb/>aquam in exemplum; quoniam vt illa ex &longs;e calore de&longs;ti&shy;<lb/>tuitur, &longs;ic lapis ex&longs;e caret motu, quemadmodum in&shy;<lb/>telligitur ex po&longs;ito ca&longs;u, qu&ograve;d in vacuo, ac non ex&longs;i&longs;ten&shy;<lb/>te pr&aelig;&longs;ertim Mundo, con&longs;titutus &longs;it; &longs;ecus profect&ograve;, ac <lb/>animal, quod habet in &longs;e &longs;ui motus principium. Quo <lb/>&longs;an&egrave; loco non par&ugrave;m &longs;u&longs;pexi Ari&longs;totelem, c&ugrave;m cen&longs;uit <lb/>corpus graue moueri deors&ugrave;m <emph type="italics"/>non &agrave; &longs;e,<emph.end type="italics"/> &longs;ed <emph type="italics"/>ab alio,<emph.end type="italics"/><lb/>ac inter c&aelig;teras rationes, ob quas <emph type="italics"/>impo&szlig;ibile<emph.end type="italics"/> duxit, <lb/><foreign lang="greek">a)swu/xton <gap/></foreign>, fieri talem motum &agrave; principio intrin&shy;<lb/>&longs;eco, illam attulit, quod graue alioquin foret anima&shy;<lb/>tum; <emph type="italics"/>c&ugrave;m &agrave; &longs;e moueri animatorum proprium &longs;it,<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="246"/><foreign lang="greek">zwtixo/<gap/> te <gap/> to_t<gap/>, <gap/> <gap/> e)mg/u/xwn i)/dion</foreign>. Ne&shy;<lb/>que ver&ograve; aut non habebis Ari&longs;totelem inter erudi&shy;<lb/>tos; aut dices illum fui&longs;&longs;e de &longs;ola acceleratione loquu&shy;<lb/>tum; aut probabis &longs;ic di&longs;tinxi&longs;&longs;e, vt omnin&ograve; cen&longs;uerit <lb/>non e&longs;&longs;e de&longs;cen&longs;um &agrave; principio externo. An ille &longs;atis <lb/>commod&egrave; cau&longs;&longs;am externam a&longs;&longs;ign&acirc;rit, non e&longs;t cur <lb/>hoc loco di&longs;cutiam; abund&egrave; e&longs;t, &longs;i ip&longs;e quoque, dum <lb/>cau&longs;&longs;am externam con&longs;tituo, illum non mod&ograve; non <lb/>refragantem, &longs;ed &longs;uffragantem etiam habeam. Nam <lb/>quando c&aelig;teri quidem eruditi declarauerint, qu&aelig;-nam <lb/>alia &longs;it accelerationis, proportioni&longs;que illius cau&longs;&longs;a; &amp; <lb/>eandem cau&longs;&longs;am, qu&aelig; motum acceleret, non facere illi <lb/>initium, exigique omnin&ograve; aliam, e&longs;&longs;eque illam intrin&shy;<lb/>&longs;ecam; tunc erit &longs;an&egrave; cur diffidam non meis mod&ograve; nu&shy;<lb/>gamentis, &longs;ed placitis etiam tanti Coryph&aelig;i. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Terram grauia attrahere; &amp; Quid illi contingeret, &longs;i ver&shy;<lb/>&longs;us Lunam dimoueretur; Quid lapidi, &longs;i intra fornicem, <lb/>ad centrum Terr&aelig;, con&longs;titueretur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XI. Cau&longs;&longs;aris deinde, <emph type="italics"/>me multa mouere, vt grauia non &agrave; <lb/>propria natura, &longs;ed &agrave; Terra diffu&longs;is circumqu&aacute;que corpu&longs;culis <lb/>illecta, atque etiam illigata deor&longs;um trahi per&longs;uadeam.<emph.end type="italics"/><lb/>Sed facio nimir&ugrave;m, Vir docti&longs;&longs;ime, ac religio&longs;i&longs;&longs;ime, <lb/>qu&ograve;d dum in perue&longs;tigatione cau&longs;&longs;arum naturalium <lb/>ver&longs;or, nu&longs;quam non caligo mihi offundatur; atque <lb/>idcirc&ograve; tanquam incedens in den&longs;i&longs;&longs;imis tenebris, nihil <lb/>non palpitem, nihil non moueam, nullam non tentem <lb/>&longs;emitam, &longs;i fort&egrave; in aliquam &longs;peciem vel tenui&longs;&longs;im&aelig; <lb/>lucul&aelig; emergam. Dicis <emph type="italics"/>te non intelligere quomod&ograve; ea<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="247"/><emph type="italics"/>&longs;int &agrave; me &longs;eri&ograve; &longs;cripta:<emph.end type="italics"/> &longs;ed potui non &longs;eria &longs;eri&ograve; &longs;cribere; <lb/>hoc e&longs;t non ioco, &longs;ed vt eruditi, qu&aelig; magis &longs;eria habue&shy;<lb/>rint, doceant. Neque enim e&longs;t, cur exi&longs;times i&longs;tis me <lb/>nugis ita h&aelig;rere, vt ip&longs;as qua&longs;i veritatem ip&longs;i&longs;&longs;imam <lb/>habeam, aut colam, &longs;ed c&ugrave;m totus Mundus &longs;it nuga&shy;<lb/>rum plenus, &amp; videre videar nugas quoque e&longs;&longs;e, qu&aelig; <lb/>vulg&ograve; habentur &longs;eria maxim&egrave;; &longs;upere&longs;&longs;e exi&longs;timo, vt <lb/>eas nugas deligam, qu&aelig; e&longs;&longs;e min&ugrave;s nug&aelig; videantur. <lb/>Qu&aelig;ris, <emph type="italics"/>Ecquid nam proferam, cur non po&szlig;int grauia deor&shy;<lb/>&longs;um moueri natur&acirc;?<emph.end type="italics"/> Sed protuli prim&ugrave;m illud argumen&shy;<lb/>tum, quod mox ant&egrave; repetij. Deinde, vnde colligis <lb/>inficiari me moueri lapidem natur&acirc;? Quippe &amp; mo&shy;<lb/>ueri illum cen&longs;eo non reluctante interna natura; &amp; <lb/>quam externam adh<gap/>beo, tum natura e&longs;t, tum ex in&longs;titu&shy;<lb/>to natur&aelig;. Ad-h&aelig;c, non ignoras, qu&agrave;m nihil &longs;it ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e Philo&longs;ophiam excolere, &longs;iad grauiores difficulta&shy;<lb/>tes dicere &longs;ufficiat aliquid moueri, aut fieri natur&acirc;. Non <lb/>qu&ograve;d e&ograve; tandem, qu&aelig; humana e&longs;t imbecillitas, perue&shy;<lb/>niendum non &longs;it; &longs;ed qu&ograve;d dum nobis non datur vltr&agrave;, <lb/>aliqu&ograve; tenus prodire &longs;it. Rurs&ugrave;s, dum natura interna <lb/>mouet, agitve aliquid, id ni&longs;i certis organis, agendique <lb/>modo &longs;peciali non pr&aelig;&longs;tat: an ver&ograve; quis modus is &longs;it, <lb/>qu&aelig; h&aelig;c organa, docent nos ip&longs;i Eruditi? In de&longs;cen&longs;u <lb/>quidem rerum grauium dicunt grauitatem e&longs;&longs;e orga&shy;<lb/>num, &amp; modum agendi expre&longs;&longs;ionem grauitatis: &longs;ed <lb/>amabo te, quid h&aelig;c grauitas? Et quid nam pr&aelig;&longs;tat <lb/>lapidi con&longs;tituto in vacuo? Et, quorsum concipitur <lb/>tanta in ingenti lapide; cum &longs;eclu&longs;a tamen cau&longs;&longs;a exter&shy;<lb/>na accelerante, &amp; violenta, incapax &longs;it, qu&aelig; per cen&shy;<lb/>tum annos moueat deors&ugrave;m lapidem per vnius digiti 
<pb pagenum="248"/>cente&longs;imam partem? Et, cur grauitas e&ograve; maior fit qu&ograve; <lb/>lapis fit acceleratior? Et, qui fieri pote&longs;t, vt grauitas <lb/>dicatur e&longs;&longs;e organum intern&aelig; natur&aelig;, ac effectiuum <lb/>motus deors&ugrave;m c&ugrave;m grauitas tota, &amp; motus totu ob&shy;<lb/>&longs;eruabilis procedat &agrave; cau&longs;&longs;a externa? Heinc dum re&shy;<lb/>quiris, <emph type="italics"/>quid ab&longs;urdum, impo&szlig;ibileve ea in re ag<gap/>o<gap/>cam?<emph.end type="italics"/><lb/>San&egrave; vel hoc vnum di<gap/>i&longs;&longs;e, inculca&longs;&longs;e ve poti&ugrave;s, e&longs;t la&shy;<lb/>tis. <emph type="italics"/>Tellus ip&longs;a,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>&longs;i loco tantisper dimoueatur, vt in <lb/>vehementioribus eius commotionibus, &agrave; qua alia Tellure in <lb/>pri&longs;tinum locum retrahitur?<emph.end type="italics"/> Sed ego quidem nondum <lb/>accepi Terram v&longs;quam &longs;ic contremui&longs;&longs;e, &longs;eu vehemen&shy;<lb/>tem ade&ograve; illius commotionem fui&longs;&longs;e, vt mota loco tota <lb/>fuerit (ni&longs;i fort&egrave; tremorem illum, qui contigit Chri&longs;to <lb/>patiente, &longs;ed pr&ecedil;ter natur&aelig; tamen ordinem, intellexeris) <lb/>tuque ip&longs;e &longs;tatim p&ograve;&longs;t dicis <emph type="italics"/>illam &longs;ic affectare &longs;uum <expan abbr="loc&utilde;">locum</expan>, vt <lb/>nullis <expan abbr="c&otilde;cu&longs;&longs;a">concu&longs;&longs;a</expan> motibus ab eo dimoueri valeat.<emph.end type="italics"/> Quare <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> omnes <lb/>Terr&aelig; tremores particulares e&longs;&longs;e videantur; qu&aelig; Terr&aelig; <lb/>vis retrahit glebas, retrahet etiam maiores parteis, qu&aelig; <lb/>aliqua vehementiore &longs;ucce&longs;&longs;ione fuerint commot&aelig;. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XII. Qu&aelig;ris con&longs;equenter, <emph type="italics"/>&longs;i Tellus diuina, aut An&shy;<lb/>gelica vi &agrave; propria &longs;ede dimota ver&longs;us Lunam aliquot <lb/>milliaribus attolleretur; illeic-ne sponte natur&aelig; con&longs;i&shy;<lb/>steret, an ad pri&longs;tinum poti&ugrave;s locum reuerteretur?<emph.end type="italics"/> Non <lb/>vis tu heic &longs;an&egrave; fieri controuer&longs;iam de loco Telluris in <lb/>Mundo, quod ad motum, quietemve &longs;pectat: quare <lb/>&amp; Re&longs;pon&longs;ionem pr&aelig;tereo, qu&aelig; fieri po&longs;&longs;et iuxta illos, <lb/>qui moueri Terram contendunt, quique &longs;peciatim <lb/>d<gap/>c rentmotus illos <emph type="italics"/>Terr&aelig; trementis, maris &aelig;&longs;tuantis, a&euml;ris, <lb/>ventive re&longs;lantis,<emph.end type="italics"/> de quibus loqueris, ab&longs;orberi pto<gap/>s <lb/>&agrave; rapida illa circumuolutione; e&longs;&longs;eque penit&ugrave;s ad illam 
<pb pagenum="249"/>&agrave; &longs;ua &longs;emita exturbandam inefficaceis. Dico ergo po&shy;<lb/>ti&ugrave;s probabile e&longs;&longs;e, fore, vt eo ca&longs;u Tellus quie&longs;cat, vbi&shy;<lb/>cum que Deus, Angelu&longs;ve con&longs;tituerit ip&longs;am. Scilicet <lb/>concipio quicquid e&longs;t &longs;patiorum non mod&ograve; intra cir&shy;<lb/>cuitum Lun&aelig;, &longs;ed etiam intra ambitum, concamera&shy;<lb/>tionemve &longs;iue Firmamenti, &longs;iue etiam Mundi, e&longs;&longs;e li&shy;<lb/>berum, ac &longs;altem quod &longs;pectatad totam regionem Pla&shy;<lb/>netariam, nullam dari &longs;oliditatem earum, qu&aelig; tredun&shy;<lb/>tur, Sph&aelig;rarum c&aelig;le&longs;tium. Sunt cert&egrave; tum rationes <lb/>ali&aelig;, tum maxim&egrave; Pha&longs;es ill&ecedil; Veneris, qu&aelig; ip&longs;am nunc <lb/>vltra, nunc citra Solem e&longs;&longs;e conuincunt. Et po&longs;&longs;et <lb/>quidem totum hoc &longs;patium intra Mundi ambitum <lb/>concipi inane, ni&longs;i qu&agrave; globi Siderum, ac Telluris &longs;unt, <lb/>&amp; quatenus radij &longs;iderum vari&egrave; <expan abbr="tran&longs;miti&utilde;tur">tran&longs;mitiuntur</expan>: &longs;ed lar&shy;<lb/>giri placet quam vulg&ograve; Atheream auram nuncupant; <lb/>&longs;ub&longs;tantiam nempe tenui&longs;&longs;imam, &amp; a&euml;re hoc no&longs;tro <lb/>incomparabiliter &longs;ubtiliorem, qu&aelig; pari modo diffu&longs;a <lb/>&longs;it, totumque &longs;patium occupet, ni&longs;i qui ijdem globi <lb/>&longs;unt; etiam Telluris, cuius a&euml;r, &amp; aqua &longs;unt tenuiores, <lb/>fluidiores, ac exteriores <expan abbr="&longs;ol&utilde;">&longs;olum</expan> partes. Concipio aliunde, <lb/>quod legi&longs;ti fu&longs;i&ugrave;s deductum in Epi&longs;tolis, non Tellu&shy;<lb/>rem magis, qu&agrave;m Siderum vllum, e&longs;&longs;e ex &longs;e grauem, <lb/>aut leuem: &longs;ed grauitatem, ac leuitatem e&longs;&longs;e affectio&shy;<lb/>nes partium proprias, quatenus partes &longs;unt, &amp; &agrave; &longs;uo <lb/>toto di&longs;trahi quadam ten&ugrave;s po&longs;&longs;unt: quo eodem mo&shy;<lb/>do partes Lun&aelig;, &amp; cuiu&longs;vis Mundani globi e&longs;&longs;e po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt graues, aut leues ab&longs;que grauitate, aut leuitate to&shy;<lb/>tius. Quare &amp; po&longs;&longs;e quidem dici e&longs;&longs;e aliquid &longs;upe&shy;<lb/>ri&ugrave;s, &amp; inferi&ugrave;s, &longs;urs&ugrave;m, &amp; deors&ugrave;m, re&longs;pectu partium <lb/>cuiu&longs;que globi, &amp; comparat&egrave; ad animal, cuius ill&aelig;, &amp; 
<pb pagenum="250"/>a<gap/>&aelig;&longs;int po&longs;itionum diuer&longs;itates; at ver&ograve; re&longs;pectu to&shy;<lb/>torum ip&longs;orum globorum, &amp; &longs;eclu&longs;o animalis &longs;itu, &agrave; <lb/>quo nihil pr&aelig;ter relationem, denominationemve ex&shy;<lb/>trin&longs;ecam habent, nihil e&longs;&longs;e reuer&acirc; &longs;uperius, aut in&shy;<lb/>ferius, &longs;ursum, aut deors&ugrave;m. Et &longs;ecus quidem Ari&longs;tote&shy;<lb/>les; &longs;ed non &longs;ecus Plato, qui c&ugrave;m agno&longs;cat e&longs;&longs;e in <lb/>Mundo extremum, &amp; medium; contendit tamen non <lb/>ide&ograve; debere aut extremum &longs;upremum, aut medium <lb/>in&longs;imum cen&longs;eri. Heinc proinde dico, &amp; vnumquem&shy;<lb/>que Siderum globum in ea parte Mundani &longs;patij, <lb/>quam Deus ab initio ip&longs;i pr&aelig;&longs;crip&longs;it, circumgyrari, &amp; <lb/>globum Telluris inea parte Mundani &longs;patii quie&longs;cere, <lb/>in qua Deus ip&longs;um initio con&longs;tituit. Rem ita e&longs;&longs;e in&shy;<lb/>telligo, vt&longs;i quis plureis apparet globos ex ea materia, <lb/>qu&aelig; &longs;ub pari mole, fiue ambitu tantum ponderet, quan&shy;<lb/>tum aqua, &amp; ip&longs;os in aqua quie&longs;cente con&longs;tituat. Qui&shy;<lb/>libet enim eorum globorum, vbicumque fuerit con&longs;ti&shy;<lb/>tutus, ibi conquie&longs;cet; &amp; neque ex &longs;ummo imum <lb/>petet, neque ex imo &longs;ummum; neque ex vtrouis ex&shy;<lb/>tremo medium; neque ex medio vtrumvis extre&shy;<lb/>mum; neque ex medio, extremove locum interce&shy;<lb/>ptum; neque exloco intercepto medium, aut extre&shy;<lb/>mum. Et &longs;i &longs;ingas D&aelig;dalum, Architam, aut al um <lb/>arti&longs;icem ade&ograve; ingenio&longs;um, vt vno eorum alicubi in&shy;<lb/>tra aquam con&longs;tituto efficere po&longs;&longs;it alios <foreign lang="greek">au)tema/to<gap/>s</foreign>, <lb/>&longs;eu varios illis circa ip&longs;um obeundos motus indere; <lb/>ij globi peragent &longs;uos motus quamcumque ad partem <lb/>in&longs;tituti fuerint: nempe &longs;eu prope &longs;uperficiem, &longs;eu <lb/>prope fundum; &longs;eu &longs;ub medium, &longs;eu prope medium, <lb/>&longs;eu proc&ugrave;l &agrave; medio: &longs;cilicet tam ille, qu&agrave;m i&longs;ti, ob ip&longs;am 
<pb pagenum="251"/>cum aqua <foreign lang="greek">i<gap/>)<gap/>(opi/ai</foreign>, &longs;eu, vt cum Cicerone dicam, <lb/><emph type="italics"/>&aelig;quilil ritatem,<emph.end type="italics"/> neque graues erunt, vt &longs;ub&longs;idant, neque <lb/>leues, vt auolent. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XIII. Subinde ergo comparo cum immoto globo <lb/>Tellurem, cum circum-ductis Sidera; &amp; dico, &longs;icut glo&shy;<lb/>bus ille emoueri pote&longs;t &agrave; loco, in quo e&longs;t, &amp; promoue&shy;<lb/>ri ver&longs;us alium; &longs;ic po&longs;&longs;e ip&longs;am quoque Tellurem emo&shy;<lb/>ueri &agrave; loco, in quo e&longs;t, &amp; promoueri ver&longs;us Lunam; <lb/>addoque, vt globus ille in quocumque alio aqu&aelig; loco <lb/>reponatur, in eo pari modo quie&longs;cet, neque priorem <lb/>repetet: &longs;ic &amp; Tellurem, in quocumque loco con&longs;titu&shy;<lb/>ta fuerit, in eo man&longs;uram, nec pri&longs;tinum repetituram. <lb/>Et dicis tu quidem <emph type="italics"/>attolli,<emph.end type="italics"/> quod ego heic &longs;impliciter <lb/>dico <emph type="italics"/>emoueri:<emph.end type="italics"/> &longs;ed nimir&ugrave;m, quia concipis infimum e&longs;&longs;e <lb/>in Mundo locum, &amp; Terram ip&longs;um occupare: c&ugrave;m &longs;u&shy;<lb/>perum tamen, &amp; inferum comparat&egrave; &longs;ol&ugrave;m ad nos, &amp; <lb/>re&longs;pectu globi, quem inhabitamus, videatur e&longs;&longs;e acci&shy;<lb/>piendum. Ex hoc cert&egrave; intelligo, tran&longs;lat&agrave; Terr&acirc; ver&longs;us <lb/>Lunam ad Antipodas ex&longs;i&longs;tentem, nos non propterea <lb/>auolaturos in derelictum &agrave; Terra locum; vt neque <lb/>etiam Antipodas, tran&longs;lat&acirc; Terra ver&longs;us Lunam factam <lb/>nobis ad verticem: &longs;ed &amp; illos, &amp; nos perinde in ea&shy;<lb/>dem antiqua &longs;ede ver&longs;aturos, tanquam &longs;im&ugrave;l tran&longs;lato <lb/>Terr&aelig; centro, re&longs;pectu cuius, &amp; comparat&egrave; ad &longs;itum <lb/>capitis, pedumque no&longs;trorum, cen&longs;ebimur &longs;emper a&longs;&shy;<lb/>cendere, &amp; de&longs;cendere, &longs;iue locum &longs;ur&longs;um, deor&longs;um&shy;<lb/>que habere; non autem &longs;impliciter re&longs;pectu loci, in <lb/>quo Terra aut erit, aut fuerit, &amp; qui &longs;eu centrum Mun&shy;<lb/>di &longs;it, &longs;eu non &longs;it, nihil ad a&longs;cen&longs;um, aut de&longs;cen&longs;um <lb/>&longs;acit. Pr&aelig;tereo autem nullum e&longs;&longs;e argumentum 
<pb pagenum="252"/>idoneum, quo Terra e&longs;&longs;e in centro Mundi, potiu&longs;qu&agrave;m <lb/>extra comprobetur; &amp; vel ip&longs;um motum Planetarum <lb/>excentricum videri plan&egrave; conuincere non e&longs;&longs;e Terram <lb/>con&longs;titutam in centro &longs;patiorum, motu&uacute;mque c&aelig;le&shy;<lb/>&longs;tium. Nam probare quidem Firmamenti, &longs;uperio&shy;<lb/>ri&longs;ve c&aelig;li motum concentricum e&longs;&longs;e, potiu&longs;qu&agrave;m ex&shy;<lb/>centricum, ingenij humani viribus e&longs;t maius. Acnoui <lb/>quidem quas rationes Ari&longs;toteles, Ptolom&aelig;us, &amp; alij <lb/>proferunt: &longs;ed nihil e&longs;t nece&longs;&longs;e heic o&longs;tendere, qu&agrave;m <lb/>ill&aelig; &longs;int inefficaces. Dum igitur qu&aelig;ris, <emph type="italics"/>An Terra illeic <lb/>con&longs;i&longs;teret?<emph.end type="italics"/> Con&longs;tituram re&longs;pondeo. Et, dum pr&aelig;oc&shy;<lb/>cupas, <emph type="italics"/>Qua ratione inductus?<emph.end type="italics"/> Ecce eam iam habes. Pr&aelig;&shy;<lb/>occupas quoque, cur ita nunc &longs;uum locum affectet, vt <lb/>nullis concu&longs;&longs;a motibus ab eo dimoueri valeat? Sed <lb/>affectat, quia nutui Conditoris ob&longs;equitur; &amp; in &longs;ta&shy;<lb/>tione collocata, eam non de&longs;erit, &longs;ed tuetur. Non va&shy;<lb/>let autem dimoueri vllis concu&longs;&longs;a motibus; quia om&shy;<lb/>nes, quos &longs;upponis, motus partium ip&longs;ius propriarum, <lb/>coh&aelig;rentiumque &longs;unt, neque illam &longs;ecundum &longs;e totam <lb/>mouere loco magis po&longs;&longs;unt, qu&agrave;m animal totum Pul&shy;<lb/>&longs;atio vnius arteri&aelig;. Et &longs;unto alicubi magni Terr&aelig;&shy;<lb/>motus; ij tamen ad Terr&aelig; molem comparati, tale <lb/>quid vix &longs;unt, qualis e&longs;t in nobis pul&longs;atio arteri&aelig; vege&shy;<lb/>tior, &longs;i qu&agrave; in nobis pu&longs;tula cum apo&longs;temate intume&longs;&shy;<lb/>cit. Addendum e&longs;t porr&ograve;, c&ugrave;m Mundi &longs;apienti&longs;&longs;i&shy;<lb/>mas Artifex omneis eius parteis ita con&longs;tituerit, vt nullo <lb/>e&longs;&longs;e loco, aut &longs;itu inter &longs;e commodiore po&longs;&longs;int: idcir&shy;<lb/>c&ograve; &longs;i contendas Terram &longs;uum locum repetituram, vt <lb/>in quo magis congru&egrave; Vniuer&longs;i re&longs;pectu &longs;it; fore, vt il&shy;<lb/>lum repetat, non tum propria vi, &longs;eu grauitate in&longs;ita, 
<pb pagenum="253"/>qu&agrave;m &agrave; c&aelig;teris partibus, quarum proprium locum oc&shy;<lb/>cup&acirc;rit, compul&longs;a; eo modo, quo trabs, &longs;i deprimatur <lb/>in fundum maris, &longs;uperficiem repetet, non &longs;an&egrave; vi <lb/>propria, &longs;eu leuitate ingenita: &longs;ed compul&longs;a ab aqua, <lb/>cuius occupauerit locum. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XIV. Quod &longs;pectat ad aliam fictionem, &longs;ecundum <lb/>quam me interrogas, <emph type="italics"/>Quid euenturum putem, &longs;i in ip&longs;o <lb/>Terr&aelig; meditullio concamerata cauerna fiat, &amp; aqua, a&euml;reve <lb/>oppleatur: lapis ver&ograve; con&longs;tituatur, non in eius, Terr&aelig;que <lb/>centro, &longs;ed loco inter centrum, &amp; fornicem medio?<emph.end type="italics"/> Dico <lb/>breuiter, probabile e&longs;&longs;e, vt &longs;i Terra &longs;it qua&longs;i Magnes, <lb/>tractorios radios quoquo vers&ugrave;m, ac in illam etiam <lb/>cauernam diffundens; fore vt lapis attrahatur ver&longs;us <lb/>eam fornicis partem, &egrave; qua ad ip&longs;um radij plures, vni&shy;<lb/>tiore&longs;que peruenerint; &amp;, &longs;i &longs;upponas peruenire ex <lb/>&aelig;quo, ac vndelibet, fore, vt illeic inter &aelig;quas vndique <lb/>vireis contineatur, eo modo, quo fabula e&longs;t Moham&shy;<lb/>medis &longs;epulcrum &longs;u&longs;pendi. Sed, &longs;i lapidem quidem <lb/>attrahi contingat ad proximum: fornicem, <emph type="italics"/>Cur igitur,<emph.end type="italics"/><lb/>inquis, <emph type="italics"/>per puteum dimi&longs;&longs;us lapis &agrave; viciniore item Terra ille&shy;<lb/>ctus, attractu&longs;que ad putei latera non adh&aelig;re&longs;cit?<emph.end type="italics"/> Cau&longs;&longs;a <lb/>e&longs;t, quia plures, vnitiore&longs;que radij &egrave; maiore Terr&aelig; <lb/>mole, qu&aelig; e&longs;t ver&longs;us centrum, concurrunt in lapidem, <lb/>qu&agrave;m ad eum accurrant ex ip&longs;is putei lateribus. <emph type="italics"/>Sed <lb/>ip&longs;amet Terra,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>rupto &longs;ornice ad centrum de&longs;cende&shy;<lb/>ret, leuioraque inde corpora expelleret?<emph.end type="italics"/> Ver&ugrave;m, ni&longs;i fort&egrave; <lb/>&longs;upponas qua vi excauatus fornix fuerit, eadem po&longs;te&agrave; <lb/>ip&longs;um abrumpi; ego quidem non video, qua id ratione <lb/>dicere po&longs;&longs;i<gap/>; qui ne video quidem tot &longs;ubterraneos <lb/>fornices rumpi, vt aqua, aut a&euml;r inde abigantur, &amp; qu&aelig; 
<pb pagenum="254"/>Terr&aelig; partes remotiores &agrave; centro &longs;unt, propi&ugrave;s ver&longs;us <lb/>ip&longs;um ferantur. Subdis, <emph type="italics"/>Putas enim di&longs;rupto fornice, tot&agrave;que <lb/>&longs;i placet, Terr&acirc;in arenulas redact&agrave;, eam non confluxuram ad <lb/>centrum?<emph.end type="italics"/> Ego quidem non puto, qui putare non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt monteis, aliaque Terr&aelig; loca di&longs;rumpi, inque are&shy;<lb/>nulas redigi, vt compleant &longs;uppo&longs;itas &longs;pecus, crypta&longs;&shy;<lb/>que aut aqua, aut a&euml;re plenas: idque, ni&longs;i fort&egrave;, vt dixi, <lb/>&longs;upponas eandem vim deterere Terram in arenulas, <lb/>qu&aelig; excau&aacute;rit fornicem; quo ca&longs;u, qu&aelig; e&longs;&longs;et in arenu&shy;<lb/>lis &longs;uper&longs;tes magnetica vis &longs;ic eas mutu&ograve; pelliceret, vt &amp; <lb/>in crypten confluerent, &amp; aquam, a&euml;remve inde abi&shy;<lb/>gerent; &longs;i mod&ograve; &longs;uppo&longs;ueris quoque rimas, exitumve <lb/>patere. Pergis adh&ucirc;c, <emph type="italics"/>confluerent &longs;an&egrave;, &amp; quidem non <lb/>ab alio corpore attracta, &longs;ed &longs;ponte natur&aelig;, &amp; &agrave; principio <lb/>interno, atque innato.<emph.end type="italics"/> Verumtamen confluere po&longs;&longs;ent <lb/>attract&aelig; &agrave; &longs;einuicem, vt &amp; iam confluunt ferri ramen&shy;<lb/>ta, qu&aelig; magneticam combiberunt vim. Concludis, <lb/>C<emph type="italics"/>ur de c&aelig;teris igitur grauibus idem &longs;imili ratione non <lb/>dicatur?<emph.end type="italics"/> Dico, quia fiunt in c&aelig;teris &longs;en&longs;ibiliora experi&shy;<lb/>menta, ex quibus liceat aliquid veri&longs;imilius coniectari. </s>
</p>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Et Magnetem ferrum, &amp; Terram grauia trahere per in&shy;<lb/>&longs;en&longs;ilia organula; &amp;,<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>ur attractio prope Terram non <lb/>&longs;it &longs;en&longs;ibilior, quam proc&ugrave;l.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XV. In&longs;ectaris deinde Magneticam illam, &longs;eu <lb/>attractricem Terr&aelig; vim; opinari&longs;que <emph type="italics"/>me ridere in &longs;inu, <lb/>dum inui&longs;ibileis vncinos, harpagones, chelas, funei&longs;que ten&longs;os, <lb/>&amp; tractorios fingo.<emph.end type="italics"/> Sed quod me quidem attinet, non <lb/>diuendo &longs;an&egrave; ha&longs;ce meas commentationes, &longs;eu vt ant&egrave; 
<pb pagenum="255"/>dicebam, nugas, vt quidpiam germanum, ac indu&shy;<lb/>bium; at &longs;implici&ugrave;s ago, qu&agrave;m vt rideam; quippe me <lb/>poti&ugrave;s mi&longs;eret natiu&aelig; imbecillitatis, c&ugrave;m nihil ha&shy;<lb/>beam pr&aelig;clarius, quo meam, aut alterius &longs;ciendi auidi&shy;<lb/>tatem pa&longs;cam. Obiicis, <emph type="italics"/>non e&longs;&longs;e, cur magnetieam ferri <lb/>vulg&ograve; dictam attractionem in exemplum adducam; qu&ograve;d <lb/>Magnes, &amp; &longs;errum non &longs;ictis illis meis hurpagonibus, aut <lb/>inui&longs;ibilibus catenis, qua&longs;i vi adducta; &longs;ed vtrumque &longs;ponte <lb/>natur&aelig; incitata in mutuos amplexus accurrant.<emph.end type="italics"/> Id ver&ograve; <lb/>&longs;an&egrave; per-eleganter; &longs;ed quid mihi facias, qui &longs;im ita <lb/>hebes, vt vim vocibus &longs;ubiectam non capiam. Dicis <lb/><emph type="italics"/>vtrumque accurrere in mutuos amplexus:<emph.end type="italics"/> &longs;ed hoc totum <lb/>effectus e&longs;t, de cuius cau&longs;&longs;a ambigitur. Cau&longs;&longs;am ergo <lb/>interiicis, <emph type="italics"/>quia &longs;ponte natur&aelig; incitantur.<emph.end type="italics"/> At c&ugrave;m h&aelig;c vi&shy;<lb/>deatur e&longs;&longs;e generalis, inarti&longs;iciali&longs;que Re&longs;pon&longs;io, qua <lb/>ad omnia vtimur, quorum cau&longs;&longs;as ignoramus; non vi&shy;<lb/>deo profect&ograve;, qu&ograve; tu, Vir acuti&longs;&longs;imus, collincees. Quippe <lb/>velle te dicere nihil aliud, qu&agrave;m quod e&longs;t vulg&ograve; in ore <lb/>omnium, <emph type="italics"/>quia talis est rei natura; quia id &longs;ponte natur&aelig; <lb/>fit; quia hoc natura ip&longs;a &longs;cit,<emph.end type="italics"/> c&aelig;teraque huiu&longs;modi; mihi <lb/>in animum non induco. H&aelig;c cert&egrave; e&longs;t cau&longs;&longs;a, cur <lb/>dixerim ant&egrave; valere iubendam omnem Philo&longs;ophiam, <lb/>ac omnem pr&aelig;&longs;ertim cau&longs;&longs;arum <expan abbr="naturali&utilde;">naturalium</expan> inue&longs;tigan&shy;<lb/>darum deponendam curam; &longs;i huiu&longs;cemodi Re&longs;pon&longs;io <lb/>videatur po&longs;&longs;e &longs;ufficere. Ac e&longs;t quidem e&ograve; denique, vt <lb/>etiam dixi, perueniendum: &longs;ed &longs;unt interim tamen va&shy;<lb/>rij gradus cau&longs;&longs;arum in&longs;trum entariarum, de quibus <lb/>c&ugrave;m dicere non liceat quemadmodum &agrave; natura, vt &agrave; <lb/>princip<gap/>i cau&longs;&longs;a v&longs;urpentur; aut cur, quomodove ad&shy;<lb/>nat&aelig;, addict&aelig;que ip&longs;i natur&aelig;; licet tamen requirere 
<pb pagenum="256"/>qu&aelig;nam ill&aelig; &longs;int: ac vel Phy&longs;ica vniuer&longs;a inutilis e&longs;t, <lb/>vel in ip&longs;is explorandis, &longs;icubi fort&egrave; &longs;ecundum gradus <lb/>aliquos occurrant, incumbere debet. Et c&ugrave;m videa&shy;<lb/>mus &longs;an&egrave; alios e&longs;&longs;e alijs &longs;agaciores, ip&longs;aque natur&aelig; ar&shy;<lb/>cana (arcana profecto) &longs;tudio&longs;i&ugrave;s rimanteis; tamet&longs;i <lb/>detur nemini penetrare in adyta; fatendum e&longs;t tamen, <lb/>c&ugrave;m omnes in ve&longs;tibulo h&aelig;&longs;erint, fieri in ip&longs;o ve&longs;tibu&shy;<lb/>lo alios aliis promotiores. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XVI. Iam, c&ugrave;m dicis <emph type="italics"/>vtrumque sponte natur&aelig; inci&shy;<lb/>tari:<emph.end type="italics"/> qu&aacute;nam ratione concipis fieri huiu&longs;modi incita&shy;<lb/>tionem? An non, vt fiat incitatio, e&longs;&longs;e alia pars inci&shy;<lb/>tans, &amp; alia incitata debet? Idem cert&egrave; mouere &longs;eip&longs;um, <lb/>ni&longs;i parteis habeat mouentem, &amp; motam, c&ugrave;m iis, quos <lb/>tu vocas Eruditos, aduer&longs;atur; tum communi etiam no&shy;<lb/>tioni repugnat, cui Ari&longs;toteles inh&aelig;rens, impo&longs;&longs;ibilo <lb/>e&longs;&longs;e cen&longs;et, vt id &longs;eip&longs;um moueat, quod e&longs;t <foreign lang="greek">s<gap/>exe\<gap/></foreign>, <lb/><emph type="italics"/>continuum<emph.end type="italics"/> &longs;<gap/>u <emph type="italics"/>vniu&longs;modi, rigidum, inarticulatum.<emph.end type="italics"/> Non&shy;<lb/>ne ver&ograve; &longs;unt huius generis tam Magnes, qu&agrave;m Ferrum? <lb/>De altero ergo vt &longs;ol&ugrave;m loquamur, qu&aelig;nam in Ferro <lb/>parsincitans? Et quid illam mouet vt incitet aliam? <lb/>Et, quonam motus genere illam in citat? Pul&longs;u-ne, an <lb/>tractu, an alio? Ac &longs;i poneres quidem &longs;peciem anim&aelig;: <lb/>po&longs;&longs;et illa forta&longs;&longs;is vti interno quodam &longs;piritu ad cien&shy;<lb/>dum reliquam ma&longs;&longs;am: &longs;ed tu animam nempe impro&shy;<lb/>bas. Qu&oacute;nam ergo modo pote&longs;t concipi incitare &longs;e&shy;<lb/>ip&longs;um Ferrum, vt accurrat, a&longs;cendat, de&longs;cendat, viam <lb/>flectat, prout illi magnes appo&longs;itus fuerit? Facit <emph type="italics"/>&longs;ponte,<emph.end type="italics"/><lb/>inquis: ego de voce ne conte&longs;tor; &longs;ed ea &longs;altem maius, <lb/>ampliu&longs;que aliquid de&longs;ignat, qu&agrave;m <emph type="italics"/>non repugnantiam;<emph.end type="italics"/><lb/>&amp; c&ugrave;m excludat principium extrin&longs;ecum, intrin&longs;ecum 
<pb pagenum="257"/>connotat, quod agat, quod premat, quod in&longs;tet, <lb/>quod pellat, &amp; aliud vtique, qu&agrave;m &longs;eip&longs;um: ni&longs;i fort&egrave; <lb/>ex accidenti. Id ergo qu&aelig;ritur, quod-nam &longs;it: &amp;, c&ugrave;m <lb/>&longs;it quid &agrave; ma&longs;&longs;a tota indi&longs;cinctum, neque vt in mem&shy;<lb/>bris animalium fit, commi&longs;&longs;ur&acirc; vll&acirc; dearticulatum, <lb/>quomodo moueri ip&longs;ummet occipiat (quippe nihil; &longs;i <lb/>&longs;it immotum, mouere pote&longs;t Phy&longs;ice) quomodo mo&shy;<lb/>ueat aliud? quomodo totam incitet ma&longs;&longs;am? Dices <lb/>quidem fort&egrave;, illud e&longs;&longs;e formam, qu&aelig; vt &longs;eips&acirc; vnitur <lb/>materi&aelig;, ita &longs;eips&acirc;, ab&longs;que vllo intercedente organo <lb/>mouere po&longs;&longs;it materiam; vnde &amp; totius ma&longs;&longs;&aelig;, &longs;eu Fer&shy;<lb/>ri con&longs;equatur motus: ver&ugrave;m vtcumque heinc explice&shy;<lb/>tur motus Ferri, qu&agrave; graue e&longs;t, &amp; deor&longs;um tendit; illi <lb/>tamen motus, flexu&longs;que in quamcumque partem fuerit <lb/>Magnes appo&longs;itus, non videntur po&longs;&longs;e intelligi ex &longs;ola <lb/>applicatione form&aelig; ad materiam, ni&longs;i &amp; illa anima &longs;it, <lb/>&amp; tum vireis, tum articulos flexanimcis habeat, vt qu&aelig;&shy;<lb/>dam variorum motuum organa; qu&aelig; nulla tamen de&shy;<lb/>prehenduntur. Sed h&aelig;c vt pr&aelig;teream; c&ugrave;m videamus <lb/>Ferrum non ex quacumque di&longs;tantia in amplexum <lb/>Magnetis accurrere, &longs;ed accurrere &longs;olum, v. c. ab vno <lb/>palmo; quo modo vis intelligamus incitari ferrum <lb/>&longs;ponte natur&aelig; in di&longs;tantia palmi, non in di&longs;tantia cubi&shy;<lb/>ti? An in di&longs;tantia cubiti &longs;u&aelig; &longs;pontis non e&longs;t? An na&shy;<lb/>tura caret? An lu&longs;cio&longs;um e&longs;t, neque pote&longs;t Magnetem <lb/>agno&longs;cere, ni&longs;i intra di&longs;tantiam palmi? Rides vncinos, <lb/>harpagones, chelas, &longs;imiliave organula, qu&aelig; ego opi&shy;<lb/>nor ex magnete emitti, quibu&longs;que in palmi di&longs;tantia <lb/>confertioribus, atque ade&ograve; validioribus, qu&agrave;m ad di&shy;<lb/>&longs;tantiam cubiti exi&longs;timo illeinc, non heine pertrahi ad 
<pb pagenum="258"/>Magnetem ferrum; Tu, qui nihil tale tran&longs;mitti vis, <lb/>qu&oacute;nam modo fieri hanc incitationem, cum tanto <lb/>propinqui, &amp; remoti delectu capis? Et homo quidem <lb/>ad hominis amplexum &longs;e&longs;e incitat, quia e&longs;t animatus, <lb/>quia videt illum, quia &longs;pecie ab illo recepta agno&longs;cit: <lb/>at in Ferro nihil tale habes; c&ugrave;m videaris tamen in ip&longs;o <lb/>pr&aelig;clarius quidpiam agno&longs;cere, qu&agrave;m &longs;implex qu&aelig;&shy;<lb/>dam cognitio &longs;it, videlicet Diuinationem. Etenim <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t prors&ugrave;s diuinare Ferrum, quand&ograve; Magnes <lb/>prop&egrave;, quando proc&ugrave;l &longs;it, vt vireis metiatur, ac delige&shy;<lb/>re valeat, &egrave; qu&aacute;nam di&longs;tantia in ip&longs;um in&longs;iliat. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XVII. An dices Magnetem emittere ex &longs;e non cor&shy;<lb/>pu&longs;cula quidem aliqua, qu&aelig; &longs;int qua&longs;i vncinuli, chor&shy;<lb/>dul&aelig; tractori&aelig;, &amp;c. &longs;ed vim, &longs;eu qualitatem quan&shy;<lb/>dam, qu&aelig; &longs;it merum accidens, qu&aelig;que vbi ad Ferrum <lb/>peruenerit, tum ip&longs;um Ferrum veluti &longs;entiat, &longs;e&longs;eque <lb/>ip&longs;um excitet ad accurrendum ver&longs;us Magnetem? Si <lb/>dicas, admittes profect&ograve; in Ferro &longs;en&longs;um aliquem, &amp; <lb/>aliud quidpiam exiges, qu&agrave;m &longs;pontaneam incitatio&shy;<lb/>nem; cau&longs;&longs;am nimir&ugrave;m extrin&longs;ecam, &agrave; qua principium <lb/>internum moueatur, &amp; qu&aelig; proinde motus Ferri pri&shy;<lb/>marium dici principium debeat. Sed &amp; de i&longs;ta quali&shy;<lb/>tate, &longs;eu virtute accidentaria, quanta diffi ultatum &longs;e&shy;<lb/>ges? Seu enim &longs;olitaria, &amp; ab&longs;que &longs;ubiecto moueatur <lb/>per &longs;patium; &longs;eu de &longs;ubiecto in &longs;ubiectum per varias <lb/>parteis a&euml;ris, alteriu&longs;ve corporis migret; &longs;eu propaga&shy;<lb/>tione, hoc e&longs;t, corruptione vnius, &amp; productione al&shy;<lb/>terius &longs;ucce&longs;&longs;iu&egrave; facta in palmaris &longs;patij infinitis pun&shy;<lb/>ctis (aut particulis mauis) innouetur: agno&longs;cis qu&agrave;m <lb/>multa ab&longs;urda &longs;equantur: &amp; vtc&uacute;mque tandem i&longs;tam 
<pb pagenum="259"/>qualitatem peruenire ad Ferrum detur; ecqui&longs;-nam <lb/>modum energi&aelig;illius exprimere valeat? Et, c&ugrave;m non <lb/>dicas Ferri molem ab ea pertrahi; qua ratione tamen, <lb/>corpus c&ugrave;m non &longs;it, tangere Ferri corpus pote&longs;t? Nam <lb/>tangi quidem Ferrum ab a&euml;re, corporeve alio, in quo <lb/>ip&longs;a qualitas &longs;it, id fiebat iam ante: &amp; corpus huiu&longs;ce&shy;<lb/>modi non fit illius organum, neque ab illa afficitur, <lb/>moueturve, vt coagat, nouoque modo Ferrum contin&shy;<lb/>gat, ac ip&longs;um veluti admoneat. Sed &amp;, c&ugrave;m contactus <lb/>nudus fuerit; quonam modo exinde &longs;iet &longs;pontanea illa <lb/>incitatio? Cert&egrave;, vt iam dictis hoc addam, vbi Ferrum <lb/>&longs;uppo&longs;itum ad imminentem Magnetem fertur, non <lb/>videtur concipi po&longs;&longs;e qua ratione &longs;e euehat, &amp; non &agrave; <lb/>Magnete trahatur. Nam animal quidem excitare &longs;e&longs;e <lb/>ad conten dendum &longs;urs&ugrave;m pote&longs;t; quoniam ob mem&shy;<lb/>brorum articulationem pote&longs;t Terram premere, &agrave; qua <lb/>re&longs;i&longs;tente velut reflectatur, vt fiat re&longs;ilitio; at Ferrum <lb/>tale nihil facit, im&ograve; nec pote&longs;t facere: quare &amp; hoc ip&shy;<lb/>&longs;um argumento e&longs;t, qu&ograve;d non &longs;ui concitatione, &longs;ed <lb/>Magnetis tractione abripiatur &longs;urs&ugrave;m. Et &longs;u&longs;pendatur <lb/>manibus homo, &longs;u&longs;pendatur Ferrum, ita vt vtrique &longs;it <lb/>&longs;olus a&euml;r &longs;uppo&longs;itus: non &longs;aliet &longs;an&egrave; &longs;ur&longs;um homo, ne&shy;<lb/>que ad amicum &longs;upere-ex&longs;tantem accurret, ni&longs;i amicus <lb/>eum traxerit. qu&icirc; po&longs;&longs;it iure potiore Ferrum ad &longs;uper&shy;<lb/>ex&longs;tantem Magnetem, ni&longs;i traxent ip&longs;um Magnes? An <lb/>&longs;u&aelig; &longs;pontis magis e&longs;t, pote&longs;tque magis agere &longs;ponte? <lb/>An c&ugrave;m homo pedibus pul&longs;et, prematque fru&longs;tr&agrave; a&euml;&shy;<lb/>rem, Ferrum id pr&aelig;&longs;tat appo&longs;it&egrave; magis? Si non capia&shy;<lb/>mus igitur quomod&ograve; &longs;eu homo, &longs;eu Ferrum incitare <lb/>po&longs;&longs;it &longs;eip&longs;um, &amp; Ferrum cert&egrave; magis, qu&agrave;m homo, 
<pb pagenum="260"/>defectu firmitudinis, re&longs;i&longs;tenti&aelig;que in a&euml;re, propter in&shy;<lb/>nixum, &longs;ine quo non videtur fieri po&longs;&longs;e incitatio: quid <lb/>e&longs;t, cur, vt homo, dum &longs;ur&longs;um effertur, arguit e&longs;&longs;e &agrave; <lb/>quo trahatur, non &longs;ic Ferrum arguat, dum &longs;urs&ugrave;m ef&shy;<lb/>fertur? Ac dum homo quidem trahitur ab homine, <lb/>communis e&longs;t notio, debere id fieri aut manu demi&longs;&longs;a, <lb/>aut chorda, aut vncino, aut alio &longs;imili in&longs;trumento: <lb/>cur &amp; dum Ferrum &agrave; Magnete; putemus id fieri ab&longs;que <lb/>organo vllo intercepto? </s>
</p>
<p type="main">

<s>XVIII. Sugillas, qu&ograve;d h&aelig;c organa dicuntur &agrave; me <lb/><emph type="italics"/>in&longs;en&longs;ilia.<emph.end type="italics"/> Sed nempe, &longs;i &longs;en&longs;ilia e&longs;&longs;ent, in ijs di&longs;qui&shy;<lb/>rendis non laboraremus. Quod in&longs;en&longs;ilia ver&ograve; dican&shy;<lb/>tur, non ide&ograve; tamen nulla &longs;unt; magi&longs;quam nulli non <lb/>&longs;unt vitales, animale&longs;que &longs;piritus, qui licet in&longs;en&longs;iles <lb/>&longs;int, cau&longs;&longs;&aelig; &longs;unt tamen tot motuum, quos in animali&shy;<lb/>bus ob&longs;eruamus. Sed nihil &longs;an&egrave; nece&longs;&longs;e e&longs;t inductio&shy;<lb/>nem texam innumerarum rerum in&longs;en&longs;ilium, oculi&longs;ve <lb/>imperceptarum, quas tamen &amp; dari, &amp; vehementibus <lb/>motibus pr&aelig;ditas e&longs;&longs;e ambigat nemo. Nihil etiam <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt argumenta congeram, quibus huiu&longs;ce&shy;<lb/>modi rescontexi ex corpu&longs;culis in&longs;en&longs;ibilibus quidem, <lb/>&longs;ed pr&aelig;ditis nihilomin&ugrave;s &longs;pecialibus figuris, probem. <lb/>Nihil pr&aelig;tere&agrave;, vt vrgeam ex attractionis effectu ar&shy;<lb/>gui, organa illa in&longs;en&longs;ilia debere analoga e&longs;&longs;e, aut &longs;i&shy;<lb/>mile quidpiam habere cum ijs, quibus attractiones <lb/>&longs;en&longs;ibili&ugrave;s fiunt; qu&ograve;d &agrave; &longs;en&longs;ibilioribus ad in&longs;en&longs;ibilio&shy;<lb/>ra procedendo &longs;eruari videamus analogiam: qu&oacute;dque <lb/>mens humana non capiat attractionem fieri, &amp; ratione <lb/>quadam cum his &longs;en&longs;ibilibus analoga non fieri. Ni&shy;<lb/>hil, inquam, nece&longs;&longs;e e&longs;t, vt h&aelig;c, &amp; &longs;imilia qu&aelig;dam 
<pb pagenum="261"/>pro&longs;equar, quand&ograve; tu ea rides, &amp; iure forta&longs;&longs;is; &longs;ed <lb/>non ea ratione, qu&aelig; &longs;it mihi facta per&longs;picua. Dicis, <lb/><emph type="italics"/>&longs;i vincula in&longs;en&longs;ilia &longs;unt, non e&longs;&longs;e cur timeam Magnetem &longs;entiri <lb/>&agrave; Ferro.<emph.end type="italics"/> At tu ludere, opinor, non vis ab &aelig;quiuoco: <lb/>qua&longs;i ego heic aliud appellem in&longs;en&longs;ibile, qu&agrave;m quod <lb/>pr&aelig; &longs;ui exilitate eiu&longs;modi e&longs;t, vt nec videri oculis, nec <lb/>palpari manibus po&longs;&longs;it? Hoc cert&egrave; modo ip&longs;as quo&shy;<lb/>que, quas vocant &longs;pecies intentionaleis, in&longs;en&longs;ibileis <lb/>dicimus; quatenus ade&ograve; &longs;ubtiles &longs;unt, vt videri ip&longs;&aelig; ab <lb/>oculo nequeant. Vnde &amp; &longs;icut i&longs;t&aelig; &longs;pecies, licet alio&shy;<lb/>quin in&longs;en&longs;iles, oculum tamen donec e&longs;t animatus, ita <lb/>afficiunt, vt per ip&longs;as oculus videat, &longs;entiat, percipiat <lb/>ip&longs;a obiecta: &longs;ic re&longs;pondere po&longs;&longs;et Thales, &longs;i Ferrum <lb/>quidem animatum &longs;it, quantumvis ea vincula &longs;int ip&longs;i <lb/>ferro in&longs;en&longs;ibilia, ita tamen Ferrum ab iis affici, vt per <lb/>ip&longs;a &longs;entiat, percipiatque Magnetem. Verba tua de&shy;<lb/>inde &longs;unt; <emph type="italics"/>Quo enim &longs;en&longs;u catenas illas tuas percepisti, qui&shy;<lb/>bus, ne &longs;ur&longs;um auoles, Terr&aelig; alligatum te cen&longs;es?<emph.end type="italics"/> Nempe <lb/>me voce qua&longs;i cen&longs;oria cen&longs;ui&longs;ti e&longs;&longs;e admonendum, vt <lb/>in memet de&longs;cenderem. Accipio, &amp; hoc &longs;ol&ugrave;m dico, <lb/>non magis &longs;entire me catenas, quibus trahor tamen; <lb/>qu&agrave;m oculus &longs;pecies memoratas, dum videt tamen. <lb/>Rogas con&longs;equenter, <emph type="italics"/>Cur verear negraue deor&longs;um, &amp; <lb/>Ferrum ad Magnetem, c&aelig;teraque corpora ad electrica, &longs;ine <lb/>&longs;en&longs;u concurrere non po&szlig;int?<emph.end type="italics"/> Sed quamobrem verear, ex&shy;<lb/>po&longs;itum habes. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XIX. Pergis, <emph type="italics"/>Ad hos cert&egrave; effectus abund&egrave; &longs;ufficit re&shy;<lb/>bus omnibus &agrave; &longs;apienti&szlig;imo earum opifice indita naturalis <lb/>inclinatio ad con&longs;eruationem, perfectionemque propriam; ad&shy;<lb/>de, &longs;i veles, ad con&longs;eruandum vniuer&longs;i ordinem, vt opus non<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="262"/><emph type="italics"/>&longs;it ad figmenta h&aelig;c tua confugere.<emph.end type="italics"/> Sed, Vir religio&longs;i&longs;&longs;ime, <lb/>inter nos non ambigitur, &longs;it-ne naturalis inclinatio <lb/>hi&longs;ce rebus ab Opifice &longs;apienti&longs;&longs;imo indita; quippe <lb/>quali&longs;cumque ea &longs;it, tam ego illam e&longs;&longs;e &agrave; Deo agno&longs;&shy;<lb/>co, &amp; fateor, quam tu: &longs;ed hoc &longs;ol&ugrave;m ambigitur, qua&shy;<lb/>lis nimir&ugrave;m illa &longs;it? An non repugnantia? An quid <lb/>po&longs;itiuum? An mera di&longs;po&longs;itio? An quidpiam &longs;ub&shy;<lb/>&longs;tanti&aelig; adiunctum? An externa affectio? An interna <lb/>propen&longs;io? Et, &longs;i &longs;it propen&longs;io, &longs;iue expre&longs;&longs;io, impul&shy;<lb/>&longs;io, actus eiu&longs;dem qua&longs;i ponderis; qu&aelig; &longs;it ponderis <lb/>huiu&longs;ce conditio? Qua id ratione &longs;e ex&longs;erat, vt fiat <lb/>propendentia? Et, &longs;i &longs;it &longs;ol&ugrave;m propendentia, quomo&shy;<lb/>do ab illa non &longs;it &longs;olus ca&longs;us? Quomodo etiam actio? <lb/>Quomodo non &longs;ine delectu? c&aelig;teraque id genus alia, <lb/>qu&aelig; no&longs;&longs;e foret oper&aelig;-pretium. Quare non debes <lb/>mea figmenta &longs;ic accipere, qua&longs;iego ip&longs;a in locum in&shy;<lb/>dit&aelig; &agrave; Deo inclinationis obtendam. Enimver&ograve; illa <lb/>v&longs;urpo, qua&longs;i qua&longs;dam hypothe&longs;eis, quibus coner, <lb/>quatenus po&longs;&longs;um, intelligere, atque explicare indu&shy;<lb/>&longs;triam admirabilem, qua &longs;apienti&longs;&longs;imus Opifex voluit <lb/>&longs;ua h&aelig;c opera proprias ex&longs;erere actiones. Atque id <lb/>quidem eadem ratione, qua A&longs;tronomi, dum hypo&shy;<lb/>the&longs;eis, &longs;eu mavis fig menta in c&aelig;lum inducunt. Ne&shy;<lb/>que enim ad eas confugiunt, qua&longs;i motum c&aelig;lo, aut &longs;i&shy;<lb/>deribus fui&longs;&longs;e &agrave; Deo inditum negent; &longs;ed, vt illo &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;ito, intelligant, ac explicent quomodo huiu&longs;modi <lb/>motus fieri po&longs;&longs;it tam multiplex, tam con&longs;onans, tam <lb/>regularis. Ac fort&egrave; tu quidem &longs;apienter, c&ugrave;m innuis <lb/>debere &longs;ufficere nobis, &longs;i circa rerum contemplatio&shy;<lb/>nem, cogno&longs;camus de illis, qu&ograve;d &longs;int: neque fingendas 
<pb pagenum="263"/>e&longs;&longs;e hypothe&longs;eis, quibus explicetur quid &longs;int, vt &longs;e ha&shy;<lb/>beant, quomodo agant, &amp;c. &longs;ed, vt ant&egrave; dixi, ratio&shy;<lb/>nem non video; quando exinde &longs;equitur, vt vniuer&longs;am <lb/>eliminare Philo&longs;ophiam oporteat. Et vide, vt me con&shy;<lb/>&longs;equenter traducas. <emph type="italics"/>Si enim eam tibi vim concedis, vt <lb/>proiectilibus inclinationem (voca motum, voca impetum, aut <lb/>aliter, vt volueris) imprimere talem po&szlig;is, qu&aelig; recedentibus &agrave; <lb/>te ij&longs;dem proiectilibus, diuti&ugrave;s in illis per&longs;eueret; &amp; in quam&shy;<lb/>cumque partem de&longs;tinaueris, eadem deferat, atque impellat, <lb/>im&ograve; qu&aelig; obuio etiam, impedimento non &longs;tatim tota de&longs;truatur, <lb/>&longs;ed aliam in partem proiectilia abducat, vt in reflexione tu <lb/>ip&longs;e contendis: eri&longs;-ne tam parum &aelig;quus rerum arbiter, vt &agrave; <lb/>&longs;apienti&szlig;imo, ac pr&aelig;potente Vniuer&longs;i Conditore rebus quibu&longs;&shy;<lb/>libet inclinationem long&egrave; perfectiorem imprimi po&longs;&longs;e addu&shy;<lb/>bites?<emph.end type="italics"/> Heic nimir&ugrave;m &longs;ic mecum agis, vt &longs;i me aliquem <lb/>haberem; &amp; comparatus pr&aelig;&longs;ertim ad Authorem <lb/>meum; coram quo non mod&ograve; factus &longs;um tanquam <lb/>nihilum, &longs;ed &longs;um etiam nihilo minus. Ac rurs&ugrave;s, vt &longs;i <lb/>ego negarem quicquid e&longs;t inclinationis, aut virium in <lb/>rebus natur&aelig;, id debere Deo Optimo Maximo acce&shy;<lb/>ptum referri: ac denique, vt &longs;i qu&aelig;&longs;tio e&longs;&longs;et, po&longs;&longs;it-ne <lb/>Deus imprimere inclinationes aliquas rebus, &amp; non <lb/>potius quale&longs;-nam &longs;int inclinationes &agrave; Deo impre&longs;&longs;&aelig;; <lb/>quemadmodum dictum iam e&longs;t. Pergis, <emph type="italics"/>Finge vim &agrave; <lb/>te impre&longs;&longs;am e&longs;&longs;e eiu&longs;modi, qu&aelig; varijs impedimentis &longs;i&longs;ti qui&shy;<lb/>dem po&szlig;it, &longs;ed non de&longs;trui, aut etiam minui; an non &longs;ublato <lb/>impedimento motum redintegraret?<emph.end type="italics"/> Sed c&ugrave;m damnes ip&longs;e <lb/>figmenta, quor&longs;um po&longs;tulas, vt illa adaugeam? Ne&shy;<lb/>que enim vim po&longs;&longs;e &longs;i&longs;ti, quin &longs;im&ugrave;l de&longs;truatur, pro&shy;<lb/>babile puto. <emph type="italics"/>Talis,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>omnin&ograve; naturalis rerum in-<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="264"/><emph type="italics"/>clinatio e&longs;t; nec babes vnde impo&szlig;ibilem, aut ip&longs;is etiam gra&shy;<lb/>uibus reips&acirc; inditam non e&longs;&longs;e concludas.<emph.end type="italics"/> Sed quamobrem <lb/>talem non habeam, ac eam pr&aelig;&longs;ertim, qu&aelig; grauibus <lb/>indita e&longs;t; tum in ip&longs;is Epi&longs;tolis, tum in iis, qu&aelig; hacte&shy;<lb/>nus deduxi, inculcatum &longs;atis. Vnde &amp; c&ugrave;m &longs;ic rogas, <lb/><emph type="italics"/>Cur eam ergo agno&longs;cere detrectas, &amp; ad inania illa tua <lb/>figmenta recurris?<emph.end type="italics"/> Dictum &longs;atis, &longs;uperque e&longs;t, cur, &amp; <lb/>qualis &longs;it, quam detrectem; &amp; cur veritatis amore nul&shy;<lb/>lum non moueam lapidem, vt &longs;altem, &longs;i qua eius vm&shy;<lb/>bra, aut &longs;imilitudo occurrat, experiar. Et non latet me <lb/>quidem qu&agrave;m multis difficultatibus omnia inuoluan&shy;<lb/>tur: &longs;ed hoc ip&longs;um e&longs;t, ob quod mea inania figmenta <lb/>non di&longs;&longs;imulo, vi&longs;urus an &longs;int, qui pleniora faciant. Sa&shy;<lb/>n&egrave; vbi ex intellecta tuo modo inclinatione declaratum <lb/>fuerit, non &longs;ol&ugrave;m qu&icirc; &longs;aluari valeant pr&aelig;mi&longs;&longs;a illa in&shy;<lb/>commoda; &longs;ed etiam, qua ratione fiat, vt res grauis de&shy;<lb/>cidens, nulla &longs;uperaddita inclinatione, acceleretur, &amp; <lb/>grauior, qu&agrave;m fuerit initio, euadat, inclinatiorque <lb/>proinde fiat, ac e&acirc; quidem, qua ob&longs;eruatur, propor&shy;<lb/>tione, non alia: &amp; rurs&ugrave;s, vnde-nam contingat, cur <lb/>Saxum pondo <expan abbr="du&utilde;m">duumm</expan> millium non cadat veloci&ugrave;s, <lb/>qu&agrave;m lapis duellaris: &longs;ecus ac Ari&longs;toteles tuo illo <lb/>principio inductus opinatus fuit, c&aelig;teraque &longs;imilia; <lb/>tum non detrectabo, &longs;ed exo&longs;culabor, complectar, <lb/>tuebor, &amp; valere long&egrave; iubebo non &longs;ol&ugrave;m qu&aelig; inania <lb/>&longs;unt, &longs;ed qu&aelig; plena etiam figm enta. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XX. Rem con&longs;equenter adoriris, &amp;, <emph type="italics"/>Si grauia,<emph.end type="italics"/> in&shy;<lb/>quis, <emph type="italics"/>deors&ugrave;m &agrave; Tellure magnetic&egrave; traherentur, nece&longs;&longs;a&shy;<lb/>rium e&longs;&longs;et, vt quo Terr&aelig; viciniora e&longs;&longs;ent, e&ograve; forti&ugrave;s ab ea <lb/>traherentur, vt in Ferro, ac Magnete euidenter contingit.<emph.end type="italics"/>
<pb pagenum="265"/>Ad hoc, illud imprimis dico, di&longs;tinguendam e&longs;&longs;e <lb/>in re graui attractionem &longs;implicem &agrave; compo&longs;ita, &longs;eu <lb/>adiectitia, a&euml;ris <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> &longs;ollicitatione coniuncta Ex prio&shy;<lb/>re nempe e&longs;t grauitas &longs;implex, qu&aelig; lapidi competit, <lb/>vbicumque &longs;it, &amp; dum accipitur extra morum: ex po&shy;<lb/>&longs;teriore compo&longs;ita, qu&aelig; eidem lapidi, dum mouetur, <lb/>competit, &amp; tanto quidem maior, quant&ograve; fuerit mo&shy;<lb/>tus vehementior. Deinde dico, debere quidem attra&shy;<lb/>ctionem &longs;implicem e&longs;&longs;e fortiorem prop&egrave;, qu&agrave;m proc&ugrave;l: <lb/>ver&ugrave;m di&longs;crimen in&longs;en&longs;ile e&longs;&longs;e, nec po&longs;&longs;e agno&longs;ci, ni&longs;i <lb/>in di&longs;tantia, intercapedineve multorum milliarium. Vt <lb/>enim, c&ugrave;m &longs;it vniuers&egrave; verum tractionem ferri &agrave; Ma&shy;<lb/>gnete e&longs;&longs;e fortiorem prop&egrave;, qu&agrave;m proc&ugrave;l, inob&longs;erua&shy;<lb/>bile tamen e&longs;t di&longs;crimen, ni&longs;i interualla attractionis <lb/>per palmos, aut &longs;altem digitos &longs;umantur; quand&ograve; &longs;i a&longs;&shy;<lb/>&longs;umas per mille&longs;imas, aut cente&longs;imas, im&ograve; decimas <lb/>parteis digiti, nulla e&longs;t diligentia, qua interno&longs;ci quid&shy;<lb/>quam po&longs;&longs;it: ita c&ugrave;m verum fuerit trahi &agrave; Terra lapi&shy;<lb/>dem tant&ograve; potenti&ugrave;s, quant&ograve; propinqui&ugrave;s, tant&ograve; debi&shy;<lb/>li&ugrave;s, quant&ograve; remoti&ugrave;s; ob&longs;eruari quidem poterit di&longs;&shy;<lb/>crimen, &longs;i interualla accipias tanta, quanta, exempli <lb/>grati&acirc;, e&longs;t, ip&longs;iu&longs;met Terr&aelig; &longs;emidiameter: at &longs;i accipias <lb/>interuallum, quod &longs;emi-diametro minus &longs;it, non <lb/>e&longs;t, cur po&longs;&longs;e fieri di&longs;crimen &longs;en&longs;ibile &longs;peres. Nempe, <lb/>&longs;i Terram admi&longs;eris e&longs;&longs;e Magnetem quemdam ingen&shy;<lb/>tem, vides profect&ograve;, &longs;i vel ad ip&longs;am v&longs;que Lunam, <lb/>Terr&aelig; virtutem extenderis, virtutem Magnetis long&egrave; <lb/>&longs;en&longs;ibili&ugrave;s per digitos decre&longs;cere, qu&agrave;m Telluris virtus <lb/>per &longs;emidiametros decre&longs;cat: quippe c&ugrave;m nullum Ma&shy;<lb/>gnetem videas, qui attrahat ferrum &egrave; tot digitis, quot 
<pb pagenum="266"/>po&longs;&longs;unt Terram inter, &amp; Lunam &longs;emidiametri Terr&aelig; <lb/>interponi. Vnde &amp; c&ugrave;m infers, <emph type="italics"/>Deberet igitur corpus <lb/>graue quodcumque iuxta Terram &longs;uspen&longs;um, aut ip&longs;i etiam <lb/>Terr&aelig; in&longs;i&longs;tens maius exhibere pondus, qu&agrave;m longi&ugrave;s &agrave; Terr&aelig; <lb/>&longs;uspen&longs;um: itemque per centum pedes Terr&aelig; vicinos veloci&ugrave;s <lb/>de&longs;cendere, qu&agrave;m per totidem alios pedes &agrave; Terra remotiores:<emph.end type="italics"/><lb/>Dico, ne, &longs;i turrim quidem habueris tribus, plurib&uacute;&longs;ve <lb/>milliaribus altam, exhiberi po&longs;&longs;e pondus maius ad <lb/>pedem turris, qu&agrave;m ad fa&longs;tigium, quoniam decremen&shy;<lb/>tum attractionis (&amp; con&longs;equenter grauitatis) quod &longs;e&shy;<lb/>cundum altitudinem turris fiet, erit long&egrave; in&longs;en&longs;ibi&shy;<lb/>lius, qu&agrave;m &longs;it decrementum virtutis Magnetis per mil&shy;<lb/>le&longs;imam partem digiti. Res &longs;e perinde habet, vt &longs;i ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;eris ad <expan abbr="arbor&etilde;">arborem</expan> decimo &agrave; te milliari di&longs;tantem. Nam <lb/>verum quidem e&longs;t apparentem arboris magnitudinem <lb/>continenter incre&longs;cere; at non proptere&agrave; vbi fueris, <lb/>vno, duobus, tribus, im&ograve; pluribus pa&longs;&longs;ibus promotior, <lb/>ob&longs;eruabile erit aliquod di&longs;crimen magnitudinis in&shy;<lb/>cre&longs;centis. Atque eadem quidem erit cau&longs;&longs;a, quare <lb/>acceptis pedibus altitudinis aliquot, &longs;iue ad fa&longs;tigium, <lb/>&longs;iue ad medium, &longs;iue ad pedem turris, lapis eos vbivis <lb/>&aelig;qu&egrave; velociter percurrat; quoniam &amp; &longs;implex attractio <lb/>erit ad &longs;en&longs;um eadem; &amp; compo&longs;ita pari modo ad ac&shy;<lb/>celerationem conducet. Heinc &amp;, c&ugrave;m paucis inter&shy;<lb/>po&longs;itis in eandem &longs;ententiam concludis, <emph type="italics"/>euidens e&longs;t igi&shy;<lb/>tur grauia Magnetic&egrave; deors&ugrave;m &agrave; Terra non trahi:<emph.end type="italics"/> vides, vt <lb/>hoc euidens fiat, euidens pri&ugrave;s fieri debere, attractio&shy;<lb/>nem ferri &agrave; Magnete &longs;en&longs;ibiliorem e&longs;&longs;e vna digiti mil&shy;<lb/>le&longs;ima parte prope ip&longs;um Magnetem, qu&agrave;m duabus. <lb/>Quippe &longs;eruanda proportio e&longs;t inter attrahentia, attra&shy;<lb/>cta, &amp; interualla attractionis. </s>
</p>
<pb pagenum="267"/>
<p type="main">

<s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Non e&longs;&longs;e Atomorum min&ugrave;s, qu&agrave;m Aristotele&aelig; Materi&aelig; <lb/>tolerabilem in Religione Po&longs;itionem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s>
</p>
<p type="main">

<s>XXI. Qu&aelig; &longs;elegi&longs;ti pr&aelig;tere&agrave;, tanquam <emph type="italics"/>nimia faci&shy;<lb/>litate admi&longs;&longs;a &agrave; me,<emph.end type="italics"/> &amp;, quantum tu infers, ad Religio&shy;<lb/>nem attinentia; ea continentur verbis illis, quibus repe&shy;<lb/>tis me dixi&longs;&longs;e, O<emph type="italics"/>rium, &amp; interitum; incrementum, ac <lb/>decrementum, omnemque alterationem, qua calor, frigus, hu&shy;<lb/>mor, &longs;iccitas; itemque color, odor, &longs;apor, &amp; qualitates ali&aelig; <lb/>gignuntur, nihil videri e&longs;&longs;e aliud, pr&aelig;ter motiones localeis, qui&shy;<lb/>bus rerum principia, tenui&szlig;ima licet, atque in&longs;en&longs;ibilia, vari&egrave; <lb/>inter &longs;e concernuntur, excernuntur, accedunt, ab&longs;cedunt, <lb/>tran&longs;ponuntur,<emph.end type="italics"/> &amp;c. Ego ver&ograve;, ob&longs;tupui &longs;an&egrave; h&aelig;c, qu&aelig; <lb/>&longs;unt mer&egrave; Phy&longs;ica, &amp; ad &longs;tatum pur&egrave; naturalem atti&shy;<lb/>nent, tran&longs;ducta abste fui&longs;&longs;e in Theologiam, ac &longs;tatum <lb/>&longs;upernaturalem. Quippe oportet non i&longs;ta mod&ograve; atro <lb/>lapillo &longs;ubnotare, &longs;ed etiam quicquid dici pote&longs;t ab <lb/>vniuer&longs;is Phy&longs;icis, &longs;i nihil plan&egrave; dicendum e&longs;t, quod <lb/>pari ratione non po&longs;&longs;it tran&longs;duci, parique modo acci&shy;<lb/>pi; vt &longs;i nihil di&longs;tinguendum foret inter id, quod fit <lb/>&longs;olis natur&aelig; viribus, &amp; id, quod fit, fierive pote&longs;t &longs;uper&shy;<lb/>naturali virtute. Cau&longs;&longs;aris prim&ugrave;m, <emph type="italics"/>qu&ograve;d Democriti, <lb/>&amp; Epicuri Atomos tanto iam tempore &agrave; Regno Philo&longs;ophico <lb/>merito &longs;uo ex&longs;ulanteis, &amp; tot iam &longs;&aelig;culorum, ac &longs;apientum <lb/>omnium pr&aelig;iudicio damnatas reuocare ab ex&longs;ilio, iterumque <lb/>in Academiam retrudere moliar.<emph.end type="italics"/> At ego nihil molior, <lb/>m&eacute;que eum non habeo, qui retrudere, reuocareve ali&shy;<lb/>quid valeam: &longs;ed quia veritatis de&longs;iderio teneor, &amp; il&shy;<lb/>lam tamen (&longs;eu hebetudo, &longs;eu inf&oelig;licitas mea e&longs;t) non <lb/>reperio in Philo&longs;ophico, quod tu dicis, Regno; idcirc&ograve; 
<pb pagenum="268"/>exploro, num illi qui ex&longs;ulant, ac fort&egrave; merito non &longs;uo, <lb/>o&longs;tendere qu&aelig;dam ve&longs;tigia propiora, ac tutiora po&longs;&shy;<lb/>&longs;int. Et Epicuro quidem, vt pote iuniori, te&longs;timonium <lb/>dicere Ari&longs;toteles non potuit; &longs;ed Democrito tamen <lb/>dixit, c&ugrave;m cum non commendauit mod&ograve;, &longs;ed pr&aelig;tulit <lb/>etiam Platoni, quem aliunde Sancti Patres Ari&longs;toteli <lb/>ip&longs;i pr&aelig;tulerunt: quantumcumque ip&longs;e deinde recla&shy;<lb/>mantibus Patribus, <expan abbr="Philo&longs;ophic&utilde;">Philo&longs;ophicum</expan> Regnum obtinue&shy;<lb/>rit, ex&longs;ulante &longs;im&ugrave;l cum aliis Platone. Ac merit&oacute;&shy;<lb/>ne, an immerit&ograve; Atomi cum iis ex&longs;ulent (<expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> cum ip&longs;o <lb/>Platone dico, cumque aliis, pr&ecedil;ter Demoeritum, &amp; Epi&shy;<lb/>curum, viris &longs;apienti&longs;&longs;imis, qui ip&longs;i quoque illas &longs;ub <lb/>aliis a&longs;&longs;er&uuml;ere nominibus) non e&longs;t heic di&longs;&longs;erendi lo&shy;<lb/>cus. Hoc &longs;ol&ugrave;m dico, videri po&longs;&longs;e a&longs;&longs;ertores Atomo&shy;<lb/>rum nihil magis pecca&longs;&longs;e, qu&agrave;m ip&longs;e pecc&acirc;rit Ari&longs;tote&shy;<lb/>les, qu&ograve;d e&longs;&longs;e dixit Materiam primam. Siquidem ip&longs;is <lb/>Atomi nihil aliud &longs;unt, qu&agrave;m prima Materies, ex qua <lb/>primit&ugrave;s omnia componuntur, in quam vltim&ograve; omnia <lb/>re&longs;oluuntur; tamet&longs;i in eo &agrave; Materia Ari&longs;totelica diffi&shy;<lb/>deat, qu&ograve;d &longs;it quid (&longs;cilicet <expan abbr="&longs;ub&longs;t&atilde;tia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, ip&longs;aque corporea) <lb/>qu&ograve;d quanta, qu&ograve;d qualis (hoc e&longs;t figurata) qu&ograve;d <lb/>pr&aelig;dita motu. Qu&ograve;d &longs;i illi quidem Atomos fecerunt <lb/>&aelig;ternas, ac ingenitas; an-non Ari&longs;toteles quoque &longs;uam <lb/>illam Materiam &aelig;ternam, ac ingenitam fecit? Ft, &longs;i <lb/>nihilomin&ugrave;s Materia Ari&longs;totelis retinetur, quatenus &agrave; <lb/>Deo producta (&longs;ecus ac illi vi&longs;um fuit) initio Mundi <lb/>a&longs;&longs;eritur: quid retinere Atomos vetat, quatenus pro&shy;<lb/>duct&aelig; &agrave; Deo (&longs;ecus ac i&longs;tis placuit) initio Mundi a&longs;&longs;e&shy;<lb/>runtur? &AElig;qua cert&egrave; conditio e&longs;t; neque, &longs;i quis <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> hac <lb/>cautione admittat e&longs;&longs;e Atomos, videtur e&longs;&longs;e illi magis, 
<pb pagenum="269"/>qu&agrave;m Ari&longs;toteli &longs;uecen&longs;endum. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXII. Et &longs;tatim quidem p&ograve;&longs;t admones, <emph type="italics"/>pr&aelig;ter ha&shy;<lb/>litus calidos, frigidos, humidos, odoratos, ac &longs;apidos, &egrave; <lb/>pl&aelig;ri&longs;que corporibus ex&longs;piratos, velle vniuer&longs;im quo dictum e&longs;t <lb/>modo, de in&longs;en&longs;ibilibus corporibus ratiocinari, non videri e&longs;&longs;e <lb/>&longs;apienti&aelig;, ac eruditionis me&aelig;.<emph.end type="italics"/> Ver&ugrave;m, c&ugrave;m id ego acci&shy;<lb/>piam, vt in&longs;ignem quandam tu&aelig; erga me beneuolen&shy;<lb/>ti&aelig; te&longs;tationem (nimir&ugrave;m, c&ugrave;m ego neque &longs;apiens &longs;im, <lb/>neque audire eruditus merear, volui&longs;ti tamen his voci&shy;<lb/>bus, pro tua bonitate, lenire cen&longs;uram) quod &longs;upere&longs;t, <lb/>non video &longs;an&egrave;, cur res &longs;pectata Phy&longs;ic&egrave; &agrave; &longs;apienti&aelig; <lb/>&longs;tudio aliena cen&longs;eatur. Quantum vis enim tu &longs;ecus <lb/>putes, dum contendis &longs;ufficere, &longs;i quis halitus calidos, <lb/>ali&oacute;&longs;que ex&longs;pirari dicat: non ideo tamen improban&shy;<lb/>dum, &longs;i quis requirat pr&aelig;tere&agrave; &egrave; quibus principiis qui&longs;&shy;<lb/>que halitus &longs;it &longs;ingulariter contextus: &longs;i dicere proinde <lb/>po&longs;&longs;it, qualia requirantur principia, vt calidus, non <lb/>alius &longs;it; quomodo actionem eliciat, vt calefacere cen&shy;<lb/>&longs;eatur; quid imprimat rei patienti, vt dicatur illam ca&shy;<lb/>lefacere; aliaque id genus complura. Cert&egrave;, vt pr&aelig;&shy;<lb/>teream quos apud Platonem Socrates habet inter Sa&shy;<lb/>pienteis, Empedoclem, Heraclitum, Protagoram, <lb/>omnei&longs;que, pr&aelig;ter Parmenidem, antiquiores (etiam <lb/>Homerum, &amp; Epicharmum) quo&longs;que declarat fui&longs;&longs;e <lb/>ratione con&longs;imili philo&longs;ophatos, ac pr&aelig;cipu&egrave; dum <lb/>qualitates, c&aelig;teraque, nihil e&longs;&longs;e aliud, qu&agrave;m motiones <lb/>exi&longs;tim&acirc;runt: vt illos, inquam, pr&aelig;teream, &amp;, vt de vno <lb/>Democrito, de quo iam dixi aliquid, loquar; Ecce, ne <lb/>Ari&longs;toteles quidem, licet in hi&longs;ce Elementis, qualitati&shy;<lb/>bu&longs;que vulgaribus con&longs;titerit, de&longs;ipere illum putauit; 
<pb pagenum="270"/>&longs;ed extulit poti&ugrave;s, qu&ograve;d hac ratione philo&longs;ophatus, <lb/><emph type="italics"/>res no&longs;&longs;e &longs;uperficie tenus<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">w<gap/>a\ th_s e)pipolh_s</foreign> <emph type="italics"/>contentus non <lb/>fuerit, nihilque, quantum potuit, intactum pr&aelig;term &longs;erit,<emph.end type="italics"/><lb/><foreign lang="greek">e)/oike <gap/> a)plu/twn f<gap/>nt<gap/>so<gap/></foreign>. Non e&longs;t ver&ograve; etiam De&shy;<lb/>mocritus de&longs;ipere Plutarcho vi&longs;us, c&ugrave;m ip&longs;um vn&agrave;, ac <lb/>Platonem Ari&longs;toteli ex eo pr&aelig;tulit, <emph type="italics"/>qu&ograve;d cau&longs;&longs;as caloris, <lb/>&amp; grauitatis inquirentes, non in ip&longs;is terra, &amp; igne &longs;pecula&shy;<lb/>tionem finierint, &longs;ed ad ip&longs;a v&longs;que principia &longs;ola mente contem&shy;<lb/>plabilia, ea, qu&aelig; &longs;en&longs;ibilia &longs;unt, deducentes, fuerint ad v&longs;que <lb/>minima, &amp; qua&longs;i &longs;emina,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">mox<gap/> e)laxi/<gap/>wn <gap/>(s<gap/> spe<gap/>ma/ twn</foreign><lb/><emph type="italics"/>progre&szlig;i.<emph.end type="italics"/> Non item M. Tullio, cuius verba &longs;unt: <emph type="italics"/>Quid <lb/>loquar de Democrito? Quem cum eo conferre po&longs;&longs;um, non mod&ograve; <lb/>ingenij magnitudine, &longs;ed etiam animi? Qui ita&longs;it au&longs;us ordiri: <lb/>H&aelig;c loquor de vniuer&longs;o. Nihil excepit, de quo non profitea&shy;<lb/>tur. Quid enim e&longs;&longs;e potest extra vniuer&longs;a? Quis hunc Phi&shy;<lb/>lo&longs;ophum non anteponat<emph.end type="italics"/> C<emph type="italics"/>leanthi, Chry&longs;ippo, reliqui&longs;que <lb/>inferioris &aelig;tatis, qui mihi cum illo collati, quint&aelig; cla&szlig;is viden&shy;<lb/>tur?<emph.end type="italics"/> Pr&aelig;tereo qu&aelig; mira de eius &longs;apientia, &amp; eruditio&shy;<lb/>ne La&euml;itius, &amp; c&aelig;teri habent. Nimir&ugrave;m h&aelig;c pauca <lb/>&longs;unt &longs;atis; cum &amp; tu pr&aelig;tere&agrave; ad alia re&longs;picias. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXIII. Ecce enim in&longs;tas (&amp; humaniter &longs;an&egrave;) <emph type="italics"/>An <lb/>meam &longs;agacitatem fugiat, qu&ograve; tandem v&longs;que &longs;emel inducta <lb/>h&aelig;cper&longs;ua&longs;io proce&longs;&longs;ura videatur?<emph.end type="italics"/> Sed fugit profect&ograve;, &longs;i <lb/>putas vlteri&ugrave;s, qu&agrave;m qu&ograve; pote&longs;t procedere Ari&longs;totele&aelig; <lb/>per&longs;ua&longs;io. <emph type="italics"/>Si,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>ortus, atque interitus nihil aliud vi&shy;<lb/>dentur, pr&aelig;ter localeis atomorum, vel<emph.end type="italics"/> (vt me loqui miti&ugrave;s <lb/>dicis) <emph type="italics"/>tenui&szlig;imorum, atque in&longs;en&longs;ibilium principiorum mo&shy;<lb/>tiones, de Formis &longs;ub&longs;tantialibus conclamatum e&longs;t.<emph.end type="italics"/> Et non <lb/>adiicis quidem quid incommodi con&longs;equatur, &longs;i e&ograve; v&longs;&shy;<lb/>que proce&longs;&longs;um fuerit: &longs;ed coniector tamen in&longs;inuare 
<pb pagenum="271"/>te, quod periculum &longs;ube&longs;&longs;e videtur, ne pr&aelig;tere&agrave; ad Ani&shy;<lb/>mam v&longs;que rationalem procedatur. At vides &longs;an&egrave; <lb/>periculum pari ratione deuitatum iri, qua &amp; deuitatur <lb/>in Ari&longs;toteleis &longs;cholis. Nam, vt generali Effato de <lb/>formis educibilibus ex Materia, adhibetur exceptio <lb/>Rationalis anim&aelig;, ex nihilo &agrave; Deo creat&aelig;: ita generali <lb/>Effato de formis accidentalibus, eadem eiu&longs;dem Ani&shy;<lb/>m&aelig;, vt &agrave; Deo &longs;imiliter creat&aelig; adhibebitur; &amp; vel ex eo <lb/>ip&longs;a Anima &longs;ub&longs;tantia e&longs;&longs;e comprobabitur, &longs;ec&ugrave;s ac <lb/>form&aelig; c&aelig;ter&aelig;, qu&ograve;d &longs;ub&longs;i&longs;tat ip&longs;a per &longs;e: c&aelig;ter&aelig; ver&ograve; <lb/>non &longs;ub&longs;i&longs;tant. Quid, qu&ograve;d c&aelig;ter&aelig; non mod&ograve; non <lb/>&longs;ub&longs;i&longs;tunt, &longs;ed neque dici quidem pote&longs;t, quid, aut vnde <lb/>habeant, vt &longs;ub&longs;tanti&aelig; dicantur, ac &longs;int, &amp; di&longs;tinct&aelig; <lb/>quidem ab ip&longs;a materia; quand&ograve; &longs;uam illam &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tialem &longs;u&iacute;que <expan abbr="propri&atilde;">propriam</expan> <expan abbr="entitat&etilde;">entitatem</expan> neque habent &agrave; nihilo, <lb/>ex quo fieri non admittuntur: neque ab ip&longs;a materia, <lb/>ex &longs;ub&longs;tantiali cuius entitate detrahi nihil volunt, quod <lb/>in formam abeat: ade&ograve; proinde, vt commentum inex&shy;<lb/>plicabile &longs;it, qu&ograve;d interim Formas educi ex materia, il&shy;<lb/>liu&longs;ve potentia dicunt. Nam &amp; qu&ograve;d e&ograve; adiguntur, vt <lb/>explicent Formam educi ex materia, nihil e&longs;&longs;e aliud, <lb/>qu&agrave;m fieri in materia, &amp; dependenter ab illa; tum di&shy;<lb/>cunt prors&ugrave;s aliud, qu&agrave;m quid &longs;it educi, &longs;iue extr&ograve; tra&shy;<lb/>his; tum non declarant vnde habeat e&longs;&longs;e, &longs;uamve enti&shy;<lb/>tatem h&aelig;c form&aelig; &longs;ub&longs;tantia, qu&aelig; iam e&longs;t, &amp; ant&egrave; non <lb/>erat; quand&ograve; id totum non denotat ex quo facta, &longs;iue <lb/>vnde accepta &longs;it i&longs;ta realis entitas, qu&aelig; neque materia <lb/>&longs;it, neque vlla portio ip&longs;ius (c&ugrave;m ob ip&longs;am eductam, <lb/>materia non cen&longs;eatur aliquid reale, &longs;eu entitatem vl&shy;<lb/>lam realem pri&ugrave;s habitam ami&longs;i&longs;&longs;e) &amp; ip&longs;a proinde 
<pb pagenum="272"/>dependenti&aelig; vox nihil al ud, qu&agrave;m caliginem auget, <lb/>dum in quo con&longs;i&longs;tat, dici, concipique non pote&longs;t. <lb/>Quid etiam, qu&ograve;d ip&longs;e Ari&longs;toteles &longs;ententiam &longs;uam ita <lb/>expo&longs;uit, Gr&aelig;cique eius Interpretes illam nobis &longs;ic tra&shy;<lb/>diderunt, vt plan&egrave; videatur non alias, qu&agrave;m acciden&shy;<lb/>taleis formas cognoui&longs;&longs;e? Accidentaleis, inquam, <lb/>prout accidens &longs;ub&longs;tanti&aelig; opponitur, non e&longs;&longs;enti&aelig;: <lb/>nam alioquin tam materiam, qu&agrave;m formam, qu&agrave;m <lb/>compo&longs;itum, eo e&longs;&longs;e &longs;en&longs;u <foreign lang="greek"><gap/>si/as</foreign> dixit, quo tam diffe&shy;<lb/>rentiam, quam genus, quam &longs;peciem <foreign lang="greek"><gap/>n <gap/> ti/<gap/>s<gap/></foreign> dixit <lb/>pr&aelig;dicati. Sed h&aelig;c iam dicenda pluribus non &longs;unt; ac <lb/>videndum poti&ugrave;s, quod &longs;peciali&ugrave;s in&longs;tas; dum pergis <lb/><emph type="italics"/>maius quoddam inde imminere periculum,<emph.end type="italics"/> quam ex Ari&longs;to&shy;<lb/>telis &longs;ententia. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXIV. <emph type="italics"/>Si enim,<emph.end type="italics"/> inquis, <emph type="italics"/>alterationes quoque omnes, <lb/>quibus calor, frigus, humor, &longs;iccitas, itemque color, odor, &longs;apor, <lb/>&amp; qualitates ali&aelig; gignuntur, nihil e&longs;&longs;e aliud videntur, pr&aelig;ter <lb/>localeis tenui&szlig;imorum corporum motiones: form&aelig; igitur acci&shy;<lb/>dentari&aelig; null&aelig; &longs;unt, muli&oacute;que min&ugrave;s inueniri, &amp; e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt <lb/>ab omni &longs;ub&longs;tantia &longs;eparat&aelig;. Quid &longs;anctioribus igitur no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; Religionis my&longs;teriis fiet?<emph.end type="italics"/> At imprimis vides non e&longs;&longs;e <lb/>timendum, <emph type="italics"/>ne accidentales form&aelig; null&aelig; &longs;int;<emph.end type="italics"/> quippe qu&aelig; <lb/>e&longs;&longs;e &longs;upponantur, &amp; &longs;peciali &longs;ol&ugrave;m explicentur modo. <lb/>Suusigni &longs;eruatur calor: &longs;uum frigus glaciei: &longs;uus &longs;apor <lb/>melli: &longs;uus odor ro&longs;&aelig;: &longs;uus tympano &longs;onus: &longs;uus can&shy;<lb/>dor niui; &longs;ua lux Soli, &amp;c. C&ugrave;m ex vulgari autem &longs;en&shy;<lb/>tentia explicari nequeat, in qu&oacute;nam con&longs;i&longs;tat energia, <lb/>&amp; modus agendi illius eiu&longs;dem caloris, frigoris, &longs;aporis, <lb/>c&aelig;terarumque qualitatum; tentatur, an id declarari <lb/>ex tali hypothe&longs;i valeat. Neque ver&ograve; ip&longs;e quoque 
<pb pagenum="273"/>Ari&longs;toteles e&longs;t ab ea alienus, qui ni&longs;i velit alterationem <lb/>e&longs;&longs;e motionem quandam localem; &longs;altem agno&longs;eit al&shy;<lb/>terationem ab&longs;que motione locali non e&longs;&longs;e. Qu&ograve;d <lb/>ver&ograve; proptere&agrave; <emph type="italics"/>qualitates, &longs;eu<emph.end type="italics"/> (vt generali&ugrave;s videris lo&shy;<lb/>quutus) <emph type="italics"/>form&aelig; accidentales inueniri &amp; e&longs;&longs;e ab omni &longs;ub&longs;tan&shy;<lb/>tia &longs;eparat&aelig; non valeant:<emph.end type="italics"/> vnde nam, qu&aelig;&longs;o, colligis, vt <lb/>non colligas pari modo ex Ari&longs;totelea &longs;ententia? Et, &longs;i <lb/>c&ugrave;m Ari&longs;toteles manife&longs;t&egrave; faciat, qualitates, &longs;iue acci&shy;<lb/>dentaleis formas, in&longs;eparabileis &agrave; &longs;ub&longs;tantia, id admit&shy;<lb/>titur, quatenus &longs;olis viribus natur&aelig; &longs;pectatis e&longs;t verum; <lb/>reiicitur autem, quatenus &longs;pectata Authoris natur&aelig; <lb/>potentia e&longs;t fal&longs;um: quid e&longs;t, cur e&aelig;dem qualitates, alio <lb/>licet modo, qu&agrave;m Ari&longs;toteleo expo&longs;it&aelig;, dici non va&shy;<lb/>leant ex&longs;i&longs;tere po&longs;&longs;e &longs;eparat&aelig; &agrave; &longs;ub&longs;tantia, non na&shy;<lb/>turali quidem, &longs;ed diuina tamen virtute? Neque <lb/>enim e&longs;t, cur exi&longs;times calorem, v.g qu&agrave; e&longs;t calor, <lb/>formaliterve, vt loquuntur, accipitur, e&longs;&longs;e ip&longs;a&longs;met ato&shy;<lb/>mos, atomorumve &longs;ub&longs;tantiam; vt neque idem calor <lb/>in &longs;ententia vulgari, ignis e&longs;t, eiu&longs;ve &longs;ub&longs;tantia. Quip&shy;<lb/>pe, vt in communi &longs;ententia calor e&longs;t formaliter qu&aelig;&shy;<lb/>dam qualitas &longs;ub&longs;tanti&aelig; ignis attributa, quatenus eius <lb/>e&longs;t natur&aelig;, vt calefacere, &longs;eu certo modo afficere corpo&shy;<lb/>ra &longs;ibi admota po&longs;&longs;it: ita etiam erit qualitas atomorum <lb/>&longs;ub&longs;tanti&aelig; conueniens, quatenus &longs;ui motu, penetratio&shy;<lb/>neque in aliquod corpus, ip&longs;um di&longs;gregant, ex&longs;oluunt&shy;<lb/>que; &amp; animatum &longs;ifuerit, non &longs;ine &longs;en&longs;u aliquo &longs;pe&shy;<lb/>ciali ip&longs;ius id faciunt. Quare &amp; licet vi natur&aelig; non <lb/>po&longs;&longs;it talis qualitas &longs;ine talibus e&longs;&longs;e atomis, ip&longs;arumve <lb/>&longs;ub&longs;tantia, eo modo, quo dices e&longs;&longs;e eandem ab&longs;que <lb/>igne, eiu&longs;ve &longs;ub&longs;tantia non po&longs;&longs;e, quatenus in neutra 
<pb pagenum="274"/>&longs;ententia dati pote&longs;t ab&longs;tract&egrave; calor; &longs;ed coneret&egrave; <lb/>&longs;ol&ugrave;m calidum: diuinit&ugrave;s tamen <expan abbr="t&atilde;">tam</expan> e&longs;&longs;e ab&longs;que atomis, <lb/>atomorumve &longs;ub&longs;tantia poterit, quam tu e&longs;&longs;e dices ab&longs;&shy;<lb/>que igne, illiu&longs;ve &longs;ub&longs;tantia po&longs;&longs;e. Et ratio e&longs;t, quia <lb/>vtrouis modo eadem e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, &agrave; qua &longs;eparabilis <lb/>calor vi diuina defenditur; di&longs;crimenque &longs;olummod&ograve; <lb/>e&longs;t, quod tu dicas &longs;ol&ugrave;m &longs;ub&longs;tantiam, illi addant talem <lb/>&longs;ub&longs;tantiam, e&longs;&longs;e ex atomis contextam: qu&aelig; &longs;an&egrave; po&longs;i&shy;<lb/>tio ad &longs;eparabilitatem, in&longs;eparabilitatemve acciden&shy;<lb/>tium nec iuuat, nec nocet. </s>
</p>
<p type="main">

<s>XXV. C&ugrave;m idem ver&ograve; proportione de c&aelig;teris dici <lb/>qualitatibus, &longs;iue accidentibus valeat; nihilo &longs;ec&ugrave;s de&shy;<lb/>fendetur, explicabiturve augu&longs;ti&longs;&longs;imum Tran&longs;ub&l