Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to casat_terra_01_la_1658.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/Attic/casat_terra_01_la_1658.xml between version 1.5 and 1.36

version 1.5, 2002/06/27 17:24:32 version 1.36, 2003/04/08 00:47:39
Line 1 
Line 1 
 <?xml version="1.0"?> <?xml version="1.0"?>
 <!DOCTYPE archimedes [ <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" >
  <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">      <info>
          <author>Casati, Paolo</author>
          <title>Terra machinis mota</title>
          <date>1658</date>
          <place>Rome</place>
          <translator/>
          <lang>la</lang>
          <cvs_file>casat_terra_01_la_1658</cvs_file>
          <cvs_version/>
          <locator>018.xml</locator>
  </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb/><p type="main">
  
 <!-- footnotes and margnotes get yanked out of their <p>s, repl. by <arrow>, --> <s><emph type="center"/>TERRA <lb/>MACHINIS MOTA <lb/>DISSERTATIONES<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 <!-- and moved to own p.  --> 
  
 <!ELEMENT foot.target  <s><emph type="center"/>GEOMETRICAE, MECHANICAE <lb/>PHYSICAE, HYDROSTATICAE<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         (#PCDATA)  > 
 <!-- e.g. number in front of a footnote --> 
  
 <!ATTLIST foot.target <s><emph type="center"/>In quibus<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         id ID #REQUIRED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Machinarum Coniugatarum vires inter &longs;e comparantur: <lb/>Multiplici Noua Methodo Terr&aelig; magnitudo &amp; <lb/>Grauitas inue&longs;tigatur: ARCHIMEDES <lb/>terr&aelig; motionem &longs;pondens ab arroganti&aelig; <lb/>&longs;u&longs;picione vindicatur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <!ELEMENT margin.target  <s><emph type="center"/>AVTHORE <lb/>PAVLO CASATO <lb/>E SOCIETATE IESV <lb/><figure id="fig1"/><lb/>ROM&AElig;.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         (#PCDATA)  > 
  
 <!ATTLIST margin.target <s><emph type="center"/>Ex Typographia Ignatij de Lazaris. </s>
         id ID #REQUIRED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT table.target  <s>M.DC.LVIII. <lb/><emph type="italics"/>SVPERIORVM PERMISSV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><pb/>
         (#PCDATA)  > 
  
 <!ATTLIST table.target <pb/><figure/><p type="main">
         id ID #REQUIRED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT arrow.to.target  <s><emph type="center"/>ILLVSTRISS. AC REVERENDISS. DOMINO <lb/>D. IOANNI GEORGIO <lb/>PATRITIO VENETO<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         (#PCDATA)*  > 
  
 <!ATTLIST arrow.to.target <s><emph type="center"/><expan abbr="VTRIVSq;">VTRIVSque</expan> SIGNATVR&AElig; REFERENDARIO <lb/><emph type="italics"/>PAVLVS CASATVS E SOCIET AT E IESV<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         symbol          CDATA #IMPLIED 
         id                 ID #IMPLIED 
         n                 CDATA #IMPLIED 
         xlink:type      (simple)        #FIXED "simple" 
         xlink:href      CDATA           #IMPLIED> 
  
 <!-- reference to removed figure/note. contains mark in text. --> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Felicitatem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 <!-- n attribute contains id of referent target --> 
 <!-- Can marginalia ever have referring marks in text? --> 
  
  <s><emph type="italics"/>APVD multos arroganti&aelig; opinione la&shy;<lb/>borat Archimedes, qu&ograve;d dato, vbi ip&shy;<lb/>&longs;e con&longs;i&longs;teret, loco tellurem &longs;uis &agrave; fun&shy;<lb/>damentis conuellere &longs;e po&longs;&longs;e affirma&shy;<lb/>ret: id &longs;cilicet per &longs;ummam confiden&shy;<lb/>tiam dictum putant, quod cum reap&shy;<lb/>&longs;e ne tentari quidem, ne dum perfici, <lb/>queat, experimento refelli non pote&longs;t. </s>
  
 <!ELEMENT archimedes  <s>Di&longs;cutienda fuit <lb/>conflata in bonum Senem inuidia criminis, quo &longs;oli erudi&shy;<lb/>tuli afflantur, qui &longs;cientijs leuiter a&longs;per&longs;i &longs;ibi &longs;apientes vi&shy;<lb/>dentur. </s>
         (info, text) > 
  
  <s>Et quanquam me vindice non eget Archimedes, <lb/>&longs;ua &longs;apientia aduers&ugrave;s calumniantium tela &longs;atis protectus; <lb/>illud forta&longs;&longs;e non inutile accidat, &longs;i vel min&ugrave;s eruditi in&shy;<lb/>telligant nihil e&longs;&longs;e tam arduum, quod &longs;uperari non po&longs;&longs;it &longs;a&shy;<lb/>pientis indu&longs;tria. </s>
  
 <!ATTLIST archimedes  <s>Tibi cert&egrave;, Illu&longs;tri&longs;&longs;ime Domine, non <lb/>iniucundam fore hanc elucubratiunculam pr&aelig;&longs;agit animus <lb/>pro ea humanitatis abundantia, qua literarios omnes cona-<emph.end type="italics"/><pb/><emph type="italics"/>tus complecti &longs;oles: Illa enim, vbi in lucem prodire datum <lb/>e&longs;t, continu&ograve; ge&longs;tijt tuum conuolare in &longs;inum, in quo &longs;e be&shy;<lb/>nign&egrave; fouendam &longs;peraret. </s>
         id ID #IMPLIED 
         xmlns:xlink     CDATA           #FIXED "http://www.w3.org/1999/xlink" 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s>Allici<gap/>bat ingenita clari&longs;&longs;imi <lb/>&longs;anguinis nobilitas auorum nominibus con&longs;picua, innutrita <lb/>virtutibus indoles, morum facilitas &longs;uaui&longs;&longs;ima, grauitas&shy;<lb/>que comitate condita, ingenij acies per&longs;picua, eruditio varia <lb/>atque pr&aelig;clara. </s>
  
 <!ELEMENT author  <s>Illud vnum ab&longs;terrere poterat properan&shy;<lb/>tem, quod de mouenda tellure di&longs;putans vix &longs;e &longs;u&longs;picari <lb/>debui&longs;&longs;et a&longs;piciendam ab homine, qui inter eos delectus, <lb/>quos aut ad proponendas dirimendasque partium cau&longs;as, aut <lb/>ad Bonum Regimen aduigilare Sapienti&longs;&longs;imus Princeps iu&longs;&shy;<lb/>&longs;it, intentis in Reipublic&aelig; quietem, componendosque ciuium <lb/>motus oculis h&aelig;ret. </s>
         (#PCDATA) > 
  
  <s>Sed cum nulla tibi pereani temporis <lb/>momenta, quienim potui&longs;&longs;es hunc iuuentutis florem matu&shy;<lb/>ris tot &longs;cientiarum fructibus coronare, natur&aelig; rece&longs;&longs;us phi&shy;<lb/>lo&longs;ophando rimari, in infinitas Iuris ambages excurrere, <lb/>Theologic&aelig; facultatis adyta penetrare, monumenta Eccle&shy;<lb/>&longs;ia&longs;tic&aelig; vetu&longs;tatis euoluere, ni&longs;i velocis ingenij vigorem a&longs;&shy;<lb/>&longs;iduo &longs;tudio foui&longs;&longs;es? </s>
  
 <!ATTLIST author <s>Cum, inquam, nulla tibi pereant <lb/>temporis momenta, de&longs;peran dum non fuit hi&longs;ce Di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nibus impetrari po&longs;&longs;e ea horarum re&longs;egmina, qu&aelig; aut am&aelig;&shy;<lb/>nioribus Mu&longs;is, aut Mathematic&aelig; contemplationi tribuere <lb/>&longs;oles, vt &longs;euerioris negotij laborem literato otio interrum&shy;<lb/>pas. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s>Nihil h&igrave;c tua dignum eruditione, qu&aelig; e&longs;t Authoris <lb/>tenuitas, inuenies: me&aelig; tamen ob&longs;eruanti&aelig; ve&longs;tigia non ob&shy;<lb/>&longs;cura deprehendas, maxim&egrave; velim. </s>
  
 <!ELEMENT back <s>Multo autem notior <lb/>atqu&egrave; illu&longs;trior meus erga te animus erit, vbi per tua iu&longs;&longs;a <lb/>licuerit mea in re &longs;tudia officijs vberioribus te&longs;tari. </s>
         ( section | pb?)+ > 
  
 <!ATTLIST back <s>Tu&aelig; <lb/>erit magnanimitatis exilem hanc ob&longs;equij mei te&longs;&longs;eram non <lb/>contemnere. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED  
         type CDATA #IMPLIED> 
  
  <s>Vale.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><pb/><p type="main">
  
 <!ELEMENT body <s><emph type="center"/>Amice Lector.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
        (chap, pb?)+ > 
  
 <!ATTLIST body <s>MACHINALIS &amp; Hydro&longs;tatic&aelig; Philo&longs;ophi&aelig;, <lb/>quam premo, &longs;pecimen aliquod exhibi&shy;<lb/>turus, ac Prodromum tanti&longs;per emi&longs;&longs;u&shy;<lb/>rus dum extrema manus operi accedat, <lb/>Archimed&aelig;um Problema &longs;elegi, quo tel&shy;<lb/>lurem moueri po&longs;&longs;e pro&longs;itebatur, ni&longs;i locus, vbi machi&shy;<lb/>na con&longs;i&longs;teret, defui&longs;&longs;et. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s>Qua ille machinatione id per&shy;<lb/>&longs;icere moliretur, Hi&longs;toricis di&longs;putandum relinquo. </s>
  
 <!ELEMENT chap  <s>Mul&shy;<lb/>tiplex &longs;uppetebat methodus; &longs;atis &longs;cio. </s>
         (  p | pb | figure | table)+ > 
  
  <s>Placuit tamen <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m o&longs;tendere, quantum in hoc negotio machi&shy;<lb/>narum Compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earundem Augmento: id&shy;<lb/>que intr&agrave; eiu&longs;dem Facultatis genus; vt vel &longs;olos Vectes <lb/>adhibendo, vel &longs;olas Trochleas &amp;c. </s>
  
 <!ATTLIST chap <s>quod ver&ograve; in vno <lb/>genere explicatur, de c&aelig;teris dictum facil&egrave; intellig<gap/>tur. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         type CDATA #IMPLIED> 
  
  <s><lb/>Ne quis autem in motu i&longs;to per&longs;iciendo aut immen&longs;as, <lb/>aut innumeras requiri machinas exi&longs;timaret, tentaui to&shy;<lb/>tius globi terraquei grauitatem, quantum coniiciendo <lb/>a&longs;&longs;equi fas e&longs;t, explorare: vnde apert&acirc; con&longs;ecutione con&shy;<lb/>&longs;icitur non ade&ograve; multis membris di&longs;tingui oportere ma&shy;<lb/>chinam hoc in opere nece&longs;&longs;ariam: vtinam de materi&etail; <lb/>ips&acirc; non &longs;atis &longs;irm&acirc; dubitari non po&longs;&longs;et. </s>
  
 <!ELEMENT chunk <s>Quoniam ve&shy;<lb/>r&ograve; grauitatis notitia pendet ex mole pr&aelig;cognit&acirc;; vt ab&shy;<lb/>&longs;olutum e&longs;&longs;et Problema, methodos indicaui, quibus <lb/>terr&aelig; magnitudinem indagare po&longs;simus: vt videlicet ex <lb/>not&acirc; mole pondus innote&longs;cat, &amp; hinc de&longs;iniri po&longs;&longs;it ma&shy;<lb/>china qu&aelig; dat&aelig; grauitati mouend&aelig; proportione re&longs;pon&shy;<lb/>deat. </s>
         (#PCDATA) > 
  
  <s>Sed quia in motu ip&longs;o aqua in partem &longs;ecederet, <lb/>motumque faciliorem efficeret; examinandum fuit, <pb/>qu antum illa afferre po&longs;&longs;et momenti; id quod &longs;ieri non <lb/>potuit &longs;in&egrave; Hydro&longs;tatic&acirc; exercitatione, qua ignis terr&aelig; <lb/>vi&longs;ceribu, inclu&longs;i, a&euml;ris, &amp; aqu&aelig; grauitates inuice&mtail; <lb/>conferrentur. </s></p><p type="main">
  
 <!ATTLIST chunk <s>Duas in di&longs;&longs;ertationes tribueram hoc opu&longs;culum, <lb/>cum prim&ugrave;m problema hoc in Collegio Romano <lb/>&longs;ub au&longs;picijs Eminenti&longs;&longs;imi Principis Cardinalis Ha&longs;&shy;<lb/>&longs;i&aelig; Lantgrauij explicatum e&longs;t ab Illu&longs;tri&longs;&longs;imo Co&shy;<lb/>mite Antonio de Mont&longs;ort. <!-- KEEP S--></s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED  
         unit CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT date <s>Sed quoniam di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nes ill&aelig; longiores erant, qu&agrave;m vt facil&egrave; hominem ad <lb/>legendum allicerent, &amp; per tempus non licuerat ad <lb/>marginem notas, qua&longs;i eorum, qu&aelig; dicuntur, indices, <lb/>apponere, placuit rem totam in quinque di&longs;&longs;ertationes <lb/>di&longs;pertiri, vt legentium commodo &longs;eruirem, additis ad <lb/>marginem notis. </s>
         (#PCDATA) > 
  
  <s>Ne ver&ograve; pauculis ijs, ad quorum ma&shy;<lb/>nus olim veni<gap/>h&aelig;c elucubratiuncula, videar mal&egrave; co&shy;<lb/>ctam cramben recoxi&longs;&longs;e, non prodeunt &longs;in&egrave; auctario h&aelig; <lb/>di&longs;&longs;ertationes, quas plurium eruditorum virorum iu di&shy;<lb/>cia &longs;ubire de&longs;idero, vt doctior &longs;iam. </s></p><p type="main">
  
 <!ATTLIST date <s>Fru&longs;tra qu&aelig;ras ex me, vt ea qu&aelig; di&longs;&longs;ertatione comple&shy;<lb/>xus &longs;um, aliorum authoritate &longs;irmentur: h&aelig;c enim &longs;i <lb/>legi&longs;&longs;em, nolui&longs;&longs;em ex&longs;cribere: ideo plura omi&longs;i, qu&aelig; <lb/>ab alijs dicta deprehendi. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT editor  <s>Non ade&ograve; tamen de&longs;ipui, vt <lb/>mihi vni Solem illuxi&longs;&longs;e cen&longs;eam: &longs;ieri potuit vt h&aelig;c ea&shy;<lb/>dem alijs occurrerent; &longs;ed qu&aelig;cunque tandem illa &longs;int, <lb/>mihi prim&ugrave;m, nemine pr&aelig;lucente, in mentem vene&shy;<lb/>runt. </s>
         (#PCDATA) > 
  
  <s>H&aelig;c autem eo tant&ugrave;m con&longs;ilio dicta &longs;unt, n&etail; <lb/>plura, qu&aelig; in hanc &longs;ententiam afferri potui&longs;&longs;ent, omi&longs;&longs;a <lb/>calumnieris: neque enim omnia per&longs;equi otium &longs;uit. </s></p><p type="main">
  
 <!ATTLIST editor <s>Quod &longs;pectat ad &longs;criptionis methodum dialogicam; <pb/>illam Platonis exemplum ab omni calumni&acirc; vindicat: <lb/>Breuitatem cum per&longs;picuitate con&longs;ectanti methodus hec <lb/>magis arridebat. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT emph  <s>At quid opus erat calculorum progre&longs;&shy;<lb/>&longs;us, quibus numeri illi indagantur, quos in colloquio <lb/>di&longs;&longs;ertatores afferunt, ad fa&longs;tidium inculcare? </s>
          EMPTY> 
  
  <s>Id enim <lb/>communiter periti Arithmetici non faciunt; &longs;ed calamo <lb/>in &longs;chedul&acirc; taciti inue&longs;tigant: id quod ab huius dialogi <lb/>interlocutoribus factum ponimus. </s>
  
 <!ATTLIST emph <s>Quod &longs;i quis id mihi <lb/>culp&aelig; vertat, &longs;ciat me peceare malui&longs;&longs;e omittendo, <lb/>quam tant&acirc; numerorum vi lectorem onerando. </s>
         type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics"  
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED> 
  
 <!ELEMENT emph.end  <s>Placuit <lb/>ver&ograve; tres viros de Mathematicis di&longs;ciplinis optim&egrave; me<gap/><lb/>ritos (qui diem no&longs;tro &aelig;uo obierunt) Galil&aelig;um, Mer&shy;<lb/>&longs;ennum, Guldinum di&longs;&longs;ertatores exhibere; vt ex Italic&acirc; <lb/>pariter, Gallic&acirc;, atque Germanic&acirc; Mathe&longs;i commen&shy;<lb/>tatiuncula h&aelig;c lucem mutuaretur, quam non potuit ab <lb/>authore recipere. </s>
          EMPTY> 
  
 <!-- the type attrib. here shld be entitized --> <s>Nec te pluribus volo. </s>
 <!ATTLIST emph.end 
         type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics"  
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED> 
  
  <s>Vale. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <!ELEMENT expan  <s><emph type="center"/>SYNOPSIS TOTIVS OPERIS: <lb/><emph type="italics"/>DISSERT ATIO PRIMA <lb/>Machinarum vires inter &longs;e comparat. </s>
         (#PCDATA | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > 
  
  <s><lb/>DISSERT ATIO SECVNDA <lb/>Terr&aelig; grauitatem inue&longs;tigat. </s>
  
 <!ATTLIST expan  <s><lb/>DISSERT ATIO TERTIA <lb/>Methodos varias inueniendi terr&aelig; quantitatem proponit. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         abbr CDATA #IMPLIED 
         type CDATA #IMPLIED > 
  
  <s><lb/>DISSERT ATIO QVARTA <lb/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; terr&aelig; motus facilitatem infert. </s>
  
 <!ELEMENT figure  <s><lb/>DISSERT ATIO QVINTA <lb/>Minorem telluris grauitatem in aqua explicat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><pb/><p type="main">
         (#PCDATA) > 
  
 <!ATTLIST figure  <s><emph type="center"/>Ioannes Rh&ograve; Pr&aelig;po&longs;itus Prouincialis Societatis Ie &longs;u. </s>
         id ID #IMPLIED 
         place (margin|text) "text" 
         xlink:type      (simple)        #FIXED "simple" 
         xlink:href      CDATA           #IMPLIED> 
  
  <s><lb/>In Prouincia Romana.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <!ELEMENT foreign <s>O<emph type="italics"/>Pu&longs;culum, cui titulus e&longs;t Terra Machinis mota &agrave; <lb/>P. <!-- REMOVE S-->Paulo Ca&longs;ato Societ. <!-- KEEP S--></s>
        (#PCDATA | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* >  
  
  
 <!ATTLIST foreign 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         lang CDATA #IMPLIED> 
  
 <!-- <foreign> for text within sentences not in the main lang of the text --> <s>No&longs;tr&aelig; compo&longs;itum, tres viri <lb/>graues, ac docti Eiu&longs;dem No&longs;tr&aelig; Societ. <!-- KEEP S--></s>
 <!--    or for text within non-default-lang higher elements  --> 
 <!ELEMENT front 
         ( section | pb?)+ > 
  
 <!ATTLIST front <s>perlegerunt, &amp; <lb/>in lucem edi po&longs;&longs;e iudicarunt: quar&egrave; facultate mihi conce&longs;&longs;a <lb/>ab Adm. <!-- REMOVE S-->Reu. <!-- REMOVE S-->Padre No&longs;tro Go&longs;vvino Ni<emph.end type="italics"/>K<emph type="italics"/>el Pr&aelig;po&longs;ito Ge&shy;<lb/>nerali, pote&longs;tatem facio vt imprimatur, &longs;i alijs, ad quos <lb/>&longs;pectat, it&agrave; vi&longs;um fuerit. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED  
         type CDATA #IMPLIED> 
  
 <!ELEMENT gap 
         EMPTY > 
  
 <!ATTLIST gap 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         desc CDATA #IMPLIED> 
  
 <!-- gap is a catch-all tag employed at Perseus and in the TEI to isolate --> 
 <!-- uncertain DE markup. It appears here for continuity's sake. --> 
  
  
 <!ELEMENT info  <s>Rom&aelig; die 2. Maij 1657.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
         (author, title, date, place, editor, publisher, translator, lang, chunk,locator) > 
 <!-- how many of these should be required? --> 
 <!-- what about bringing in line with dublin core? --> 
  
 <!ATTLIST info  <s><emph type="italics"/>Ioannes Rh&ograve;<emph.end type="italics"/></s></p><figure/><p type="main">
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s><emph type="italics"/>Imprimatur, <lb/>Si videbitur Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->Patri Sa<gap/>ri Palatij Apoct. <!-- REMOVE S-->Mag. <!-- REMOVE S--><lb/>M. </s>
  
  
 <!ELEMENT lang 
         (#PCDATA) > 
  
  
 <!ATTLIST lang 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT lb         EMPTY                              > 
  
 <!ATTLIST lb 
           ed                 CDATA               #IMPLIED 
           id                 ID                  #IMPLIED 
            n                  CDATA               #IMPLIED> 
                      
 <!-- <lb> occurs at <s> level and at <p> level  --> <s>Oddus Vice&longs;g.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><figure/><p type="main">
 <!-- <lb> at end of <s> must be placed after </s> --> 
  
 <!-- unrecognized symbols will appear inline acc. to special conventions.  --> <s><emph type="italics"/>Imprimatur <lb/>Fr. <!-- REMOVE S-->Vinoentius Maria Guini&longs;ius Magi&longs;ter, &amp; Reuerendi&longs;simi <lb/>P. Fr. <!-- REMOVE S-->Raymundi Capi&longs;u<gap/>bi Sac. <!-- REMOVE S-->Ap<gap/>&longs;t. <!-- REMOVE S-->Pal. <!-- REMOVE S-->Magistri Socius Ord. <!-- REMOVE S--><lb/>Pr&aelig;d.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
 <!--   (as in DE specs) --> 
  
 <!-- emph and and emph.end are elements that are quer to the xml structure --> 
  
 <!ELEMENT locator       (#PCDATA)   > 
  
 <!ATTLIST locator 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT p 
  
        (s |  pb|lb|emph|emph.end|gap )+ >  
  
  
 <!ATTLIST p  
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED  
         type (main|marked|foot|margin|list|head|caption) "main" > 
 <!-- captions go in paragr's immediately after figure, with arrow.to.target --> 
  
 <!-- pb can occur within p but NOT at the start or end --> 
  
  
 <!ELEMENT pb  
         EMPTY > 
  
  </p><pb pagenum="1"/><figure/><p type="main">
  
 <!ATTLIST pb <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>PRIMA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
         ed CDATA #IMPLIED 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED  
         xlink:type      (simple)        #FIXED "simple" 
         xlink:href      CDATA           #IMPLIED 
         pagenum CDATA #IMPLIED> 
  
 <!-- the "ed"  attribute gives the edition in which the page break occurs. If no --> <s><emph type="center"/>Machinarum vires inter &longs;e <lb/>comparat.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 <!-- edition is given, it is assumed to be that given in info --> 
 <!-- pagenum gives the page number actually printed on the page.  --> 
 <!-- n gives the page number numbered consecutively from page 1 of text. --> 
 <!-- pb can occur inside <s> etc. and inside <p> and inside <chap> --> 
 <!-- <pb> at end of <p> must be placed after </p> --> 
  
  <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <!ELEMENT place <s>NVNQVAM min&ugrave;s alieno tempo&shy;<lb/>re acce&longs;&longs;i&longs;tis, Amici, vt me <lb/>ve&longs;tro a&longs;pectu pariter ac fa&shy;<lb/>miliari&longs;&longs;im&acirc; collocutione re&shy;<lb/>crearetis longo &longs;an&egrave; fa&longs;tidio <lb/>grauem. </s></p><p type="main">
         (#PCDATA) > 
  
  <s><emph type="italics"/>Mer.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Satis in tempore accedo, &longs;i ob&longs;eruan&shy;<lb/>tiam, qua te plurimos no&longs;tri &aelig;ui Mathema&shy;<lb/>ticos &longs;apienti&acirc; facil&egrave; antecedentem colo, <lb/>certis documentis liceat declarate. </s></p><pb pagenum="2"/><p type="main">
  
 <!ATTLIST place <s><emph type="italics"/>Gul.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id nobis quoqu&egrave; lucro futurum e&longs;t, <lb/>quod dolueris; quos nimir&ugrave;m &longs;uaui&longs;&longs;im&atail; <lb/>illa tua dicendi facundia po&longs;t mole&longs;tas animi <lb/>curas luculenti&ugrave;s beabit: nemo &longs;iquide&mtail; <lb/>pleni&ugrave;s ex fonte bibit, qu&agrave;m qui &longs;ubducto <lb/>recens &longs;i&longs;tul&aelig; epi&longs;tomio aquam in libertatem <lb/>vindicat. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s>Sed qu&aelig; dem&ugrave;m nebula &longs;ere na&mtail; <lb/>tranquill&aelig; mentis diem valuit infu&longs;care? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Haud procul ab hi&longs;ce &aelig;dibus obuias <lb/>habui&longs;tis lappas, qu&aelig; nec &agrave; &longs;e inuicem, nec &agrave; <lb/>me, quamuis lite compo&longs;it&acirc;, diuelli poterant. </s></p><p type="main">
  
 <!ELEMENT publisher  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Itane Ver&ograve;, Galil&aelig;e? </s>
         (#PCDATA)* > 
  
  <s>auocatum &agrave; <lb/>mathematicis contemplationibus animum <lb/>(quod &longs;uperi omen obruant) ad fori conten&shy;<lb/>tiones tran&longs;tuli&longs;ti? </s></p><p type="main">
  
 <!ATTLIST publisher <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> No&longs;tri &longs;ub&longs;ellij erat, quam detule<gap/><lb/>runt litem dirimendam. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
  <s>H&aelig;c autem illos <lb/>controuer&longs;ia torquebat contentionis forta&longs;s&egrave; <lb/>cupidiores qu&agrave;m veritatis: Qua videlicet <lb/>machinatione tellurem loco mouere decreui&longs;&shy;<lb/>&longs;et Archimedes, ni&longs;ilocus, vbi po&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan>, <lb/>defui&longs;&longs;et. </s>
  
 <!ELEMENT s  <s>Hic quidem apt&acirc; quinque <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <lb/>coagmentatione rem totam fui&longs;&longs;e per&longs;icien&shy;<lb/>dam a&longs;&longs;erebat: Cont<emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/>&agrave; ver&ograve; ille eximias hu&shy;<lb/>iu&longs;modi vires vni Glo&longs;&longs;ocomo <expan abbr="tribu&etilde;das">tribuendas</expan> con&shy;<lb/>tendebat. </s>
  
 (#PCDATA| figure |foreign | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > <s>Nec plan&egrave; nullius oper&aelig; fuit homi&shy;<lb/>nes Mathematicis leui&longs;sim&egrave; a&longs;pe r&longs;os ad con&shy;<lb/>cordiam reuocare; cum alter <expan abbr="diuer&longs;ar&utilde;">diuer&longs;arum</expan> facul-<pb pagenum="3"/>tatum compo&longs;itioni plus ine&longs;&longs;e ad mouen&shy;<lb/>dum momenti &longs;atis frigid&egrave; cen&longs;eret, alter At&shy;<lb/>chimedem in multiplici tympanorum denta&shy;<lb/>torum acce&longs;sione facilitatis compendia qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;e affirmaret<gap/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Illud crediderim poti&ugrave;s vocari <lb/>po&longs;&longs;e in controuer&longs;iam, vtr&ugrave;m &longs;ol&acirc; tympano&shy;<lb/>rum dentatorum collabellatione, an ver&ograve; <lb/>multiplicat&acirc; helice in&longs;init&acirc; mechanicu&mtail; <lb/>hoc miraculum fui&longs;&longs;et patraturus. </s></p><p type="main">
  
 <!ATTLIST s <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita lan&egrave;: mod&ograve; inter nos conue&shy;<lb/>niat &longs;ieri po&longs;&longs;e, vt &longs;tatuamus, quibus mem&shy;<lb/>bris di&longs;tingueretur celeberrimum illud Ar&shy;<lb/>chimedis Inuentum Quadrage&longs;imum, quo <lb/>dat&acirc; potenti&acirc; datum pondus moueri po&longs;&longs;e <lb/>iactabat; cui idcirc&ograve; nonnulli nomen fecere <lb/>Pancratio: nullus &longs;iquidem dubitandi locus <lb/>relinquitur, quin hac machin&acirc; telluri motum <lb/>conciliare moliretur. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT section  <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum nihil <lb/>nobis ni&longs;i coniectura &longs;uppetat, &amp; quide&mtail; <lb/>qu&aelig; varias duci pote&longs;t in partes, qua nihil <lb/>incertius (neque enim me Heronis Alexan&shy;<lb/>drini in Barulco Glo&longs;&longs;ocomum quicqua&mtail; <lb/>moratur) nihil facil&egrave; de Archimedis mente <lb/>au&longs;im affirmare, c&ugrave;m dentatis rotis &aelig;qu&egrave; at&shy;<lb/>que multiplici cochle&acirc; in&longs;init&acirc; idem a&longs;&longs;equi <lb/>potuerit, quod per&longs;icere meditabatur. </s></p><p type="main">
         ( p | pb | figure)+ > 
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Athelicis vires inuentorem &longs;uum <pb pagenum="4"/>atque architectum latuerint? </s>
  
 <!ATTLIST section <s>latui&longs;&longs;e aute&mtail; <lb/>oporteat, &longs;i eam Glo&longs;&longs;ocomo, quod mera tym&shy;<lb/>pana dentata con&longs;tituant, po&longs;thabuerit; ne mo <lb/>enim &longs;apiens longioribus ambagibus id per&longs;e&shy;<lb/>quitur, quod po&longs;&longs;it breuiore <expan abbr="comp&etilde;dio">compendio</expan> a&longs;&longs;equi. </s></p><p type="main">
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         type CDATA #IMPLIED> 
  
 <!ELEMENT table <s><arrow.to.target n="note1"/></s></p><p type="margin">
         ( table.target?,  (row, pb?)+ ) > 
  
 <!-- order is now: <s><margin.target id="note1"/><emph type="italics"/><lb/>I <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>&longs;eu Pan<gap/>ra <lb/>tij constru&shy;<lb/>ctio. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 <table><table.target/><row>...</row><pb> 
 i.e. <table> is equiv. to <p type=margin> 
  --> 
 <!ATTLIST table 
         id ID #IMPLIED  
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT row <s>Sint tympana dentata quinque maior&atail; <lb/>A, B, C, D, E, totidemque minora F, G, H, <lb/>I, K; maximum A circa eundem axem cum <lb/>cylindro S, cui ductarius &longs;unis circumducitur, <lb/>con uertatur: quatuor minor a F, G, H, I, com&shy;<lb/>munem cum maioribus B, C, D, E, quibus <lb/>&longs;ingula in axe eodem coh&aelig;rent, habeant con&shy;<lb/>uer&longs;ionem: minimum ver&ograve; K, addito manu&shy;<lb/>brio LM, circ&ugrave;m &longs;e torqueatur, &amp; ex illo <lb/>totius machin&aelig; motus initium &longs;umat. </s>
         ( cell+ ) > 
  
 <!ATTLIST row <s>Ma&shy;<lb/>nubrii autem flexus LM, ad tympani K &longs;emi&shy;<lb/>diametrum Rationem habeat quintupla&mtail;; <lb/>&longs;ibique pariter reliqua tympana, maiora vi&shy;<lb/>delicet cum minoribus &longs;ibi coh&aelig;rentibus <lb/>comparata, pro portione re&longs;pondeant: nec <lb/>maximi tympani A Radius, atque cylindri <lb/>S illi infixi &longs;emidiameter, &agrave; Ratione hac quin&shy;<lb/>tupl&acirc; di&longs;sideant. </s></p><p type="main">
         id ID #IMPLIED  
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT cell <s><arrow.to.target n="note2"/></s></p><p type="margin">
         (#PCDATA| foreign | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > 
  
 <!ATTLIST cell <s><margin.target id="note2"/><emph type="italics"/><lb/>II <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>vires e<gap/>pli&shy;<lb/><gap/>tur. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
         id ID #IMPLIED  
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT text <s>His ita con&longs;titutis &longs;atis liquet potentiam <lb/>in M applicatam quintuplo velociorem e&longs;&longs;e <lb/>peripheri&acirc; E, qu&aelig; ex mutu&acirc; &longs;uorum denti&shy;<lb/>culorum ac tympani K collabellatione con&shy;<lb/>uertitur. </s>
         (pb?, front, pb?, body, pb?, back) > 
  
 <!-- if front and back are going to be optional, then pb can be allowed to --> <s>At peripheria E quintuplo pariter <pb/><figure id="fig2"/><pb pagenum="6"/>veloci&ugrave;s mouetur qu&agrave;m D, &amp; D qu&agrave;m C, &amp; C <lb/>qu&agrave;m B, &amp; B qu&agrave;m A, &amp; A qu&agrave;m S, hoc e&longs;t <lb/>pondus P illi adne xum. </s>
 <!-- occur only within front body back.  --> 
  
  <s>Igitur motus poten&shy;<lb/>ti&aelig; in M (liceat in pagell&acirc; rem ad calculos <lb/>reuocare) ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ponderis P e&longs;t vt 15625 <lb/>ad 1. &longs;unt nimirum &longs;ex Rationes quintupl&aelig;, <lb/>ex quibus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum <lb/>ponderis componitur. </s>
  
 <!ATTLIST text  <s>Quare potentia, qu&aelig; <lb/>ab&longs;que machin&aelig; &longs;ub&longs;idio centum pondo mo<lb/>uere valeret, hac adhibit&acirc; machin&acirc; pondus <lb/>P librarum 1562500. attollet. </s></p><p type="main">
         type CDATA #IMPLIED 
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED> 
  
  <s><arrow.to.target n="note3"/></s></p><p type="margin">
  
 <!ELEMENT title  <s><margin.target id="note3"/><emph type="italics"/><lb/>III <lb/>Cochle&aelig; in&shy;<lb/>finit&aelig; Com&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; uires <lb/>cum Glo&longs;&longs;o&shy;<lb/>como com&shy;<lb/>parantur. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
         (#PCDATA) > 
  
 <!ATTLIST title  <s>Iam ver&ograve; in minorum tympanorum FG <lb/>HIK locum reponantur helices maioru&mtail; <lb/>tympanorum ABCDE denticulis (quos 25 in <lb/>toto ambitu fui&longs;&longs;e exempli gratia &longs;tatuamus) <lb/>congruentes: ip&longs;aque tympana cum &longs;uis <lb/>axibus in &longs;piram deformatis in quadrato lo&shy;<lb/>culamento, vt helicis in&longs;init&aelig; natura fert, <lb/>apt&egrave; di&longs;ponantur. </s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED 
         type CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ELEMENT translator  <s>Con&longs;tat tympani A pe&shy;<lb/>ripheriam quintuplo tant&ugrave;m velociorem e&longs;&longs;e <lb/>pondere P; at peripheriam B vigequintuplo <lb/>velociorem qu&agrave;m A: vnicus enim tympani A <lb/>denticulus promouetur ab integr&acirc; ip&longs;ius B <lb/>conuer&longs;ione; ideoque vt &longs;emel A gyrum ab&shy;<lb/>&longs;oluat, vicies &amp; quinquies tympanum B con&shy;<lb/>uertatur oportet. </s>
         (#PCDATA)* > 
  
 <!ATTLIST translator <s>Eademque ratione tympani <lb/>C motus cum tympani B motu comparatur, <lb/>cuiuse&longs;t vigequintuplus: quemadmodum &amp; <pb pagenum="7"/>Dip&longs;ius C, &amp; E ip&longs;ius D, &amp; M ip&longs;ius E. <!-- KEEP S--></s>
         id ID #IMPLIED 
         n CDATA #IMPLIED > 
  
 <!ENTITY shy "[-]"> <s>Quare <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; M ad motum ponderis <lb/>P, ex vnic&acirc; Ratione quintupl&acirc;, &amp; quinque <lb/>vigequintuplis componitur: E&longs;t igitur motus <lb/>potenti&aelig; ad motum ponderis vt 48828125 <lb/>ad 1: &amp; potentia, qu&aelig; pondo centum valeat <lb/>attollere, pondus librarum 4882812500 <lb/>mouebit. </s></p><p type="main">
  
  <s>Cum itaque tam immane pondus moueri <lb/>po&longs;&longs;it quinque tantum cochleis in&longs;initis, <lb/>qu&aelig; totidem dentatis tympanis congruant; <lb/>contra ver&ograve;, reiect&acirc; helice, decem maiora <lb/>totidemque minora tympana componi opus <lb/>&longs;it, vt pondus idem attollatur; liquid&ograve; con&longs;tat <lb/>long&egrave; <expan abbr="facilior&etilde;">faciliorem</expan> e&longs;&longs;e multiplicis cochle&aelig;, qu&agrave;m <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi v&longs;um; ac proinde quadrage&longs;i&shy;<lb/>mum Archimedis inuentum helicem fui&longs;&longs;e, <lb/>procliuius e&longs;t opinari. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nec ego in&longs;icior, nec diffitetur Gul&shy;<lb/>dinus helicis in&longs;init&aelig; vires c&aelig;teris machi&shy;<lb/>nationibus long&egrave; pr&aelig;&longs;tare: &longs;ed qu&aelig; nos cogit <lb/>nece&longs;&longs;itas affirmandi Archimedem quadra&shy;<lb/>ge&longs;imo loco in inuentum plan&egrave; facillimum <lb/>incidi&longs;&longs;e? </s>
  
  <s>Quis fuerit Archimed&aelig;&aelig; contem&shy;<lb/>plationis &longs;copus, in quo conquie&longs;ceret, me, <lb/>fateor, later Quid ver&ograve;, &longs;i quis machin&aelig; faci&shy;<lb/>litatem non in eo&longs;tatuendam cen&longs;eat, quod <lb/>illa paucioribus membris contineatur; &longs;ed in <pb pagenum="8"/>hoc poti&ugrave;s, quod minore oper&acirc; parari queat? </s></p><p type="main">
  
  <s><arrow.to.target n="note4"/><lb/>Atqui tympanorum ambitum in denticulos <lb/><figure id="fig3"/><lb/>&aelig;quales di&longs;tribue&shy;<lb/>re, eosque &longs;atis &longs;it&shy;<lb/>mos, ne facil&egrave; vi <lb/>ponderis commi&shy;<lb/>nuantur, &amp; i&ntail; <lb/>cylindro ver&longs;atili <lb/>helicem tympani <lb/>denticulis rit&egrave; <expan abbr="c&otilde;-gruentem">con&shy;<lb/>gruentem</expan> incide&shy;<lb/>re, haud &longs;an&egrave; o&shy;<lb/>&longs;citantem exigunt <lb/>arti&longs;icem. </s>
  
  <s>Porr&ograve; <lb/>a&longs;&longs;iduus ille toe <lb/>partium &longs;e inui&shy;<lb/>cem atterentium <lb/>affrictus mora&mtail; <lb/>infert non leuem. </s>
  
 <!ENTITY AElig "[AElig]"> <s><lb/>Quare nec teme&shy;<lb/>re dixerit qui&longs;&shy;<lb/>piam, denticula&shy;<lb/>tis tympanis va&shy;<lb/>lere iu&longs;&longs;is, re&mtail; <lb/>totam facili&ugrave;s per. <lb/></s>
 <!ENTITY aacute "[aacute]"> 
 <!ENTITY acirc "[acirc]"> 
 <!ENTITY aelig "[aelig]"> 
 <!ENTITY agrave "[agrave]"> 
 <!ENTITY amp "[amp]"> 
 <!ENTITY atail "[atail]"> 
 <!ENTITY atilde "[atilde]"> 
 <!ENTITY dagger "[dagger]"> 
 <!ENTITY eacute "[eacute]"> 
 <!ENTITY ebreve "[ebreve]"> 
 <!ENTITY egrave "[egrave]"> 
 <!ENTITY emacr "[emacr]"> 
 <!ENTITY etail "[etail]"> 
 <!ENTITY etilde "[etilde]"> 
 <!ENTITY euml "[euml]"> 
 <!ENTITY iacute "[iacute]"> 
 <!ENTITY icirc "[icirc]"> 
 <!ENTITY igrave "[igrave]"> 
 <!ENTITY longs "[longs]"> 
 <!ENTITY lsquo "[lsquo]"> 
 <!ENTITY mdash "[mdash]"> 
 <!ENTITY mtail "[mtail]"> 
 <!ENTITY ntail "[ntail]"> 
 <!ENTITY oacute "[oacute]"> 
 <!ENTITY oelig "[oelig]"> 
 <!ENTITY ograve "[ograve]"> 
 <!ENTITY otilde "[otilde]"> 
 <!ENTITY rx "[rx]"> 
 <!ENTITY shy "[shy]"> 
 <!ENTITY uacute "[uacute]"> 
 <!ENTITY ucirc "[ucirc]"> 
 <!ENTITY ugrave "[ugrave]"> 
 <!ENTITY utilde "[utilde]"> 
 <!ENTITY verbar "[verbar]"> 
  
  <s>&longs;ici po&longs;&longs;e multiplici axe in peritrochio, qui <lb/>&amp; leui negotio paratur, &amp; moram recipit nul&shy;<lb/>lam ex mutu&acirc; membrorum affrictione. </s></p><pb pagenum="9"/><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note4"/><emph type="italics"/><lb/>IV <lb/>Difficulta&shy;<lb/>tes in heli&shy;<lb/>cis constru&shy;<lb/>ctione &amp; <lb/><gap/>&longs;<gap/>. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 ]> <s>A&longs;&longs;umantur quinque cylindri ABCDE <lb/><arrow.to.target n="note5"/><lb/>cra&longs;&longs;itudine in&aelig;quali (quo enim magis &agrave; <lb/>pondere di&longs;tant, graciliores e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt) <lb/>&longs;ingulisque rota canaliculum in ambitu ex&shy;<lb/>cauatum habens adijciatur, cuius d<emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>ameter <lb/>diametri cylindri &longs;ibi coh&aelig;rentis quintupla <lb/>&longs;it. </s>
 <archimedes> 
  
       <info> <s>Dem&ugrave;m cylindro F addatur manubrium <lb/>OP eandem Rationem quintuplam habens <lb/>ad illius &longs;emidiametrum. </s>
  
  <s>Hi ver&ograve; cylindri <lb/>paralleli in &longs;uo conceptaculo facil&egrave; ver&longs;atiles <lb/>ita di&longs;ponantur, vt funis &longs;ingulas rotas am&shy;<lb/>biens ad &longs;uperiorem cylindrum ductus (&longs;i <lb/>fieri id commode po&longs;&longs;it) congruat line&aelig;, <lb/>qu&aelig; horizonti ad perpendiculum in&longs;i<gap/>. </s>
  
         <author>Casati, Paolo</author> <s><lb/>H&igrave;c pariter con&longs;tat Rationem mot&ucirc;s poten&shy;<lb/>ti&aelig; P ad motum ponderis M ex rationibus <lb/>intermedijs, nimirum &longs;ex quintuplis, com&shy;<lb/>poni. </s>
         <title>Terra machinis mota</title> 
         <date>1658</date> 
         <place>Rome</place> 
         <editor></editor>         
         <publisher></publisher> 
         <translator></translator> 
         <lang>la</lang> 
                  
       <chunk unit="page*">page</chunk> <s>Quar&egrave; &amp; h&igrave;c motus potenti&aelig; ad pon&shy;<lb/>deris motum e&longs;t vt 15625 ad 1, vt &longs;uperi&ugrave;s, <lb/>Mer&longs;enne, ratiocinabaris. </s>
         <locator>000000020.xml</locator> 
       </info> 
       <text> 
           <front> 
           </front> 
           <body> 
             <chap> 
                  
 <pb/><p type="main"> <s>Maiore tame&ntail; <lb/>forta&longs;s&egrave; compendio, quod h&igrave;c rot&aelig; cylindros <lb/>non atterant, nec vllum immineat pericu&shy;<lb/>lum, ne ex mutu&acirc; ill&acirc; collabellatione den&shy;<lb/>tes aliquando excutiantur: qu&agrave;m &aelig;gr&egrave; au&shy;<lb/>tem excu&longs;&longs;i dentis detrimento occurras, pa&shy;<lb/>l&agrave;m e&longs;t; cum tamen di&longs;ruptum &longs;unem ite&shy;<lb/>rum facil&egrave; connectas. </s></p><p type="margin">
 <s><emph type="center"/>TERRA <lb/>MACHINIS MOTA <lb/>DISSERTATIONES<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>GEOMETRICAE, MECHANICAE <lb/>PHYSICAE, HYDROSTATICAE<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>In quibus<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Machinarum Coniugatarum vires inter &longs;e comparantur: <lb/>Multiplici Noua Methodo Terr&aelig; magnitudo &amp; <lb/>Grauitas inue&longs;tigatur: ARCHIMEDES <lb/>terr&aelig; motionem &longs;pondens ab arroganti&aelig; <lb/>&longs;u&longs;picione vindicatur.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>AVTHORE <lb/>PAVLO CASATO <lb/>E SOCIETATE IESV <lb/><figure id="fig1"></figure><lb/>ROM&AElig;.<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Ex Typographia Ignatij de Lazaris. </s> 
  
 <s>M.DC.LVIII. <lb/><emph type="italics"/>SVPERIORVM PERMISSV.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> <s><margin.target id="note5"/><emph type="italics"/><lb/>V <lb/>Axes in Pe&shy;<lb/>ritrochio <expan abbr="C&otilde;">Com</expan> <lb/>po&longs;iti faci&shy;<lb/>li&ugrave;s con&longs;tru <lb/>untur, &amp; <lb/>idem pr&aelig;&longs;ta <lb/>re po&longs;sunt. <lb/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><pb/><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>ILLVSTRISS. AC REVERENDISS. DOMINO <lb/>D. IOANNI GEORGIO <lb/>PATRITIO VENETO<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><expan abbr="VTRIVSq;">VTRIVSque</expan> SIGNATVR&AElig; REFERENDARIO <lb/><emph type="italics"/>PAVLVS CASATVS E SOCIET AT E IESV<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Felicitatem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>APVD multos arroganti&aelig; opinione la&shy;<lb/>borat Archimedes, qu&ograve;d dato, vbi ip&shy;<lb/>&longs;e con&longs;i&longs;teret, loco tellurem &longs;uis &agrave; fun&shy;<lb/>damentis conuellere &longs;e po&longs;&longs;e affirma&shy;<lb/>ret: id &longs;cilicet per &longs;ummam confiden&shy;<lb/>tiam dictum putant, quod cum reap&shy;<lb/>&longs;e ne tentari quidem, ne dum perfici, <lb/>queat, experimento refelli non pote&longs;t. </s> 
  
 <s>Di&longs;cutienda fuit <lb/>conflata in bonum Senem inuidia criminis, quo &longs;oli erudi&shy;<lb/>tuli afflantur, qui &longs;cientijs leuiter a&longs;per&longs;i &longs;ibi &longs;apientes vi&shy;<lb/>dentur. </s> <s>Vbi licet obiter animum aduertere ad <pb pagenum="10"/><arrow.to.target n="note6"/><lb/>multorum artificum imperitiam, qui ex ma&shy;<lb/>chinarum tant&ugrave;m augmento vires ad mo&shy;<lb/>uenda pondera augeri autumantes, multo la&shy;<lb/>bore, nec modic&acirc; argenti iactur&acirc; immanes <lb/>aliquando machinas con&longs;truunt, qu&aelig; vel mo&shy;<lb/>le &longs;u&acirc; pr&aelig;grauat&aelig; fati&longs;cunt, vel motam mo&shy;<lb/>tui inferunt non mediocrem, ade&ograve; vt &longs;olius <lb/>machin&aelig; motio, etiam &longs;eclu<gap/>o pondere, cui <lb/>mouendo de&longs;tinatur machina, validioris po&shy;<lb/>tenti&aelig; vires ab&longs;umat: cum tamen rem to&shy;<lb/>tam minore negotio, nec &longs;pernendo pecu&shy;<lb/>ni&aelig; atqu&egrave; laboris compendio, perficere po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, &longs;i rect&egrave; intelligerent, quantum machi&shy;<lb/>narum compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earum augmento. </s>
  
 <s>Et quanquam me vindice non eget Archimedes, <lb/>&longs;ua &longs;apientia aduers&ugrave;s calumniantium tela &longs;atis protectus; <lb/>illud forta&longs;&longs;e non inutile accidat, &longs;i vel min&ugrave;s eruditi in&shy;<lb/>telligant nihil e&longs;&longs;e tam arduum, quod &longs;uperari non po&longs;&longs;it &longs;a&shy;<lb/>pientis indu&longs;tria. </s> <s><lb/>Id quod ex quinque his axibus in Peritrochio <lb/>inter &longs;e compo&longs;itis luculenti&longs;&longs;im&egrave; demon&shy;<lb/>&longs;tratur; &longs;i enim axi, cuius diameter palma&shy;<lb/>ris, rotam velis infigere, qua po&longs;&longs;is ide&mtail; <lb/>mouere pondus, quod tribus tant&ugrave;m ex pro&shy;<lb/>po&longs;itis rotis A, B, C, mouetur, qu&agrave;m imma&shy;<lb/>nis illa erit? </s>
  
 <s>Tibi cert&egrave;, Illu&longs;tri&longs;&longs;ime Domine, non <lb/>iniucundam fore hanc elucubratiunculam pr&aelig;&longs;agit animus <lb/>pro ea humanitatis abundantia, qua literarios omnes cona-<emph.end type="italics"/><pb/><emph type="italics"/>tus complecti &longs;oles: Illa enim, vbi in lucem prodire datum <lb/>e&longs;t, continu&ograve; ge&longs;tijt tuum conuolare in &longs;inum, in quo &longs;e be&shy;<lb/>nign&egrave; fouendam &longs;peraret. </s> <s>Quippe qu&aelig; 125 palmos &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m diametrum obtineat: qu&agrave;m diffi&shy;<lb/>cilis ad conuet&longs;ionem? </s>
  
 <s>Allici<gap/>bat ingenita clari&longs;&longs;imi <lb/>&longs;anguinis nobilitas auorum nominibus con&longs;picua, innutrita <lb/>virtutibus indoles, morum facilitas &longs;uaui&longs;&longs;ima, grauitas&shy;<lb/>que comitate condita, ingenij acies per&longs;picua, eruditio varia <lb/>atque pr&aelig;clara. </s> <s>ob ingentem grauita&shy;<lb/>tis cardines prementis re&longs;i&longs;tentiam: qu&agrave;m <lb/>multo argento parabilis? </s>
  
 <s>Illud vnum ab&longs;terrere poterat properan&shy;<lb/>tem, quod de mouenda tellure di&longs;putans vix &longs;e &longs;u&longs;picari <lb/>debui&longs;&longs;et a&longs;piciendam ab homine, qui inter eos delectus, <lb/>quos aut ad proponendas dirimendasque partium cau&longs;as, aut <lb/>ad Bonum Regimen aduigilare Sapienti&longs;&longs;imus Princeps iu&longs;&shy;<lb/>&longs;it, intentis in Reipublic&aelig; quietem, componendosque ciuium <lb/>motus oculis h&aelig;ret. </s> <s>cum ea &longs;ola ad tres <lb/>A, B, C, &longs;imul &longs;umptas e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m in <lb/>Ratione Quadrati &longs;u&aelig; diametri 125 ad tri&shy;<lb/>plum Quadratum diametri rot&aelig; A, hoc e&longs;t <pb pagenum="11"/>vt 15625 ad 75; materiem autem tant&aelig; mo&shy;<lb/>li nece&longs;&longs;ariam nec modic&acirc; pecuni&acirc; nec &longs;in&ograve; <lb/>multis operis comparari po&longs;&longs;e &amp; elaborari <lb/>pal&agrave;m e&longs;t. </s>
  
 <s>Sed cum nulla tibi pereani temporis <lb/>momenta, quienim potui&longs;&longs;es hunc iuuentutis florem matu&shy;<lb/>ris tot &longs;cientiarum fructibus coronare, natur&aelig; rece&longs;&longs;us phi&shy;<lb/>lo&longs;ophando rimari, in infinitas Iuris ambages excurrere, <lb/>Theologic&aelig; facultatis adyta penetrare, monumenta Eccle&shy;<lb/>&longs;ia&longs;tic&aelig; vetu&longs;tatis euoluere, ni&longs;i velocis ingenij vigorem a&longs;&shy;<lb/>&longs;iduo &longs;tudio foui&longs;&longs;es? </s> <s>Adde qu&ograve;d illam ex alio in a&shy;<lb/>lium locum transferendi pro multiplici ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;itate, vix &longs;pes aliqua &longs;upere&longs;&longs;et. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Cum, inquam, nulla tibi pereant <lb/>temporis momenta, de&longs;peran dum non fuit hi&longs;ce Di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nibus impetrari po&longs;&longs;e ea horarum re&longs;egmina, qu&aelig; aut am&aelig;&shy;<lb/>nioribus Mu&longs;is, aut Mathematic&aelig; contemplationi tribuere <lb/>&longs;oles, vt &longs;euerioris negotij laborem literato otio interrum&shy;<lb/>pas. </s> <s><margin.target id="note6"/><emph type="italics"/>VI <lb/>Machina&shy;<lb/>rum Com&shy;<lb/>po&longs;itio me&shy;<lb/>lior e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>earum Aug&shy;<lb/>mentum, &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m ma <lb/>gnitudinem<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Nihil h&igrave;c tua dignum eruditione, qu&aelig; e&longs;t Authoris <lb/>tenuitas, inuenies: me&aelig; tamen ob&longs;eruanti&aelig; ve&longs;tigia non ob&shy;<lb/>&longs;cura deprehendas, maxim&egrave; velim. </s> <s>Quamuis ver&ograve; quinque alios in&longs;uper cy&shy;<lb/>lindros cum &longs;uis rotis adijcere opus e&longs;&longs;et, vt <lb/>&aelig;quale pondus attolleretur, atque tu&acirc; ill&acirc; <lb/>quinque helicum coagmentatione; in diffi&shy;<lb/>cultates tamen long&egrave; maiores incurrat arti&shy;<lb/>fex, nece&longs;&longs;e e&longs;t, qui cochleas quinque cum <lb/>tympanis examu&longs;&longs;im congruentes formare <lb/>iubeatur, ac ille qui decem aut plures axes <lb/>in peritrochio effingere velit; in quibus &longs;i&shy;<lb/>guram exqui&longs;it&egrave; rotundam &longs;i de&longs;ideret, &longs;u&shy;<lb/>petuacuo &longs;e labore conficiat: neque enim <lb/>anguli, &longs;i qui &longs;int, obe&longs;&longs;e quicquam po&longs;&longs;unt, <lb/>mod&ograve; poli, &longs;eu cardines, circa quos ver&longs;an&shy;<lb/>tur, l&aelig;ues &longs;int ac politi. </s></p><p type="main">
  
 <s>Multo autem notior <lb/>atqu&egrave; illu&longs;trior meus erga te animus erit, vbi per tua iu&longs;&longs;a <lb/>licuerit mea in re &longs;tudia officijs vberioribus te&longs;tari. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sed quanto impendio &longs;taret tan&shy;<lb/><arrow.to.target n="note7"/><lb/>tam funium vim comparare, qu&aelig; &longs;atis e&longs;&longs;et; <lb/>vt pondus ad vnius decemped&aelig; altitudinem <lb/>&longs;ubleuaretur? </s>
  
 <s>Tu&aelig; <lb/>erit magnanimitatis exilem hanc ob&longs;equij mei te&longs;&longs;eram non <lb/>contemnere. </s> <s>Prim&ugrave;m enim funis, cui pon&shy;<lb/>dus adnecteretur, decem pedes in longitudi&shy;<lb/>ne haberet; igitur qui rotam primam A am&shy;<lb/>biret, e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m pedum 50. At rot&aelig; <lb/>&longs;ecund&aelig; motus e&longs;&longs;et prioris quintuplus, igi-<pb pagenum="12"/>tur rot&aelig; B circumduceretur funis pedum <lb/>250, nec di&longs;pari argumentatione conficitur <lb/>rotam tertiam C exigere funem pedum <lb/>1250, quartam D 6250, quintam dem&ugrave;m <lb/>E 31250: ex quibus conflatur &longs;umma pe&shy;<lb/>dum 39060, qu&aelig; e&longs;&longs;et totius funis longitu&shy;<lb/>do. </s>
  
 <s>Vale.<emph.end type="italics"/></s> <s>Liceat autem h&igrave;c di&longs;&longs;imulanter pr&aelig;te&shy;<lb/>rire immodicam rotarum E, D, &amp; C cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem, vt t&agrave;m longus funis earum am&shy;<lb/>bit&ucirc;s terminis contineri po&longs;&longs;et. </s>
 </p><pb/><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Amice Lector.<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>MACHINALIS &amp; Hydro&longs;tatic&aelig; Philo&longs;ophi&aelig;, <lb/>quam premo, &longs;pecimen aliquod exhibi&shy;<lb/>turus, ac Prodromum tanti&longs;per emi&longs;&longs;u&shy;<lb/>rus dum extrema manus operi accedat, <lb/>Archimed&aelig;um Problema &longs;elegi, quo tel&shy;<lb/>lurem moueri po&longs;&longs;e pro&longs;itebatur, ni&longs;i locus, vbi machi&shy;<lb/>na con&longs;i&longs;teret, defui&longs;&longs;et. </s> 
  
 <s>Qua ille machinatione id per&shy;<lb/>&longs;icere moliretur, Hi&longs;toricis di&longs;putandum relinquo. </s> <s>Nam &longs;i mul&shy;<lb/>tiplici &longs;pirarum &longs;erie ita duceretur funis, vt <lb/>ip&longs;e &longs;e circumplecteretur, motuum Ratio&shy;<lb/>nes, &amp;, quod inde con&longs;equitur, potenti&aelig; mo&shy;<lb/>menta, ip &acirc; euolutione mutarentur, auctis <lb/>&longs;cilicet aut diminutis ex &longs;ubiect&acirc; &longs;pirarum &longs;e&shy;<lb/>rie rotarum ac cylindorum diametris. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Mul&shy;<lb/>tiplex &longs;uppetebat methodus; &longs;atis &longs;cio. </s> <s><margin.target id="note7"/><emph type="italics"/>VII <lb/>Difficultasi <lb/>ex funis lox <lb/>gitudine.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Placuit tamen <lb/>poti&longs;&longs;im&ugrave;m o&longs;tendere, quantum in hoc negotio machi&shy;<lb/>narum Compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earundem Augmento: id&shy;<lb/>que intr&agrave; eiu&longs;dem Facultatis genus; vt vel &longs;olos Vectes <lb/>adhibendo, vel &longs;olas Trochleas &amp;c. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c eadem, qu&aelig; nunc obijcis, mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note8"/><lb/>hi pariter aliquand&ograve; nonnihil fecere negotij. </s>
  
 <s>quod ver&ograve; in vno <lb/>genere explicatur, de c&aelig;teris dictum facil&egrave; intellig<gap/>tur. </s> <s><lb/>Et prim&ugrave;m quidem earum rotularum, qua&shy;<lb/>rum velocior e&longs;t motus, funes quoqu&egrave; gra&shy;<lb/>ciliores e&longs;&longs;e debere ob&longs;eruabam, quippe qui&shy;<lb/>bus ponderis grauitas min&ugrave;s reluctetur. </s>
  
 <s><lb/>Ne quis autem in motu i&longs;to per&longs;iciendo aut immen&longs;as, <lb/>aut innumeras requiri machinas exi&longs;timaret, tentaui to&shy;<lb/>tius globi terraquei grauitatem, quantum coniiciendo <lb/>a&longs;&longs;equi fas e&longs;t, explorare: vnde apert&acirc; con&longs;ecutione con&shy;<lb/>&longs;icitur non ade&ograve; multis membris di&longs;tingui oportere ma&shy;<lb/>chinam hoc in opere nece&longs;&longs;ariam: vtinam de materi&etail; <lb/>ips&acirc; non &longs;atis &longs;irm&acirc; dubitari non po&longs;&longs;et. </s> <s>Hinc <lb/>ver&ograve; &longs;atis commod&acirc; con&longs;ecutione conficie&shy;<lb/>bam fieri po&longs;&longs;e, vt exiguis &longs;patijs tanta funi&shy;<lb/>culi longitudo citr&agrave; incommodum compre&shy;<lb/>henderetur. </s>
  
 <s>Quoniam ve&shy;<lb/>r&ograve; grauitatis notitia pendet ex mole pr&aelig;cognit&acirc;; vt ab&shy;<lb/>&longs;olutum e&longs;&longs;et Problema, methodos indicaui, quibus <lb/>terr&aelig; magnitudinem indagare po&longs;simus: vt videlicet ex <lb/>not&acirc; mole pondus innote&longs;cat, &amp; hinc de&longs;iniri po&longs;&longs;it ma&shy;<lb/>china qu&aelig; dat&aelig; grauitati mouend&aelig; proportione re&longs;pon&shy;<lb/>deat. </s> <s>Deinde quamuis non ade&ograve; lon&shy;<lb/>gus &longs;uppeteret funiculus, oper&aelig; pretium vi&shy;<lb/>debatur futurum, &longs;i illo euoluto rotas &longs;i-<pb pagenum="13"/>&longs;teremus (annulum videlicet auer&longs;&aelig; rot&aelig; A <lb/>infixum arct&egrave; cum &longs;uperiore cylindro n&etail; <lb/>pondus relaberetur, connectentes) explica&shy;<lb/>tum que funiculum, qui in conuer&longs;ione fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et cylindrum &longs;uperiorem circumplexus, ite&shy;<lb/>rum rot&aelig; ap&longs;idi circumduceremus. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Sed quia in motu ip&longs;o aqua in partem &longs;ecederet, <lb/>motumque faciliorem efficeret; examinandum fuit, <pb/>qu antum illa afferre po&longs;&longs;et momenti; id quod &longs;ieri non <lb/>potuit &longs;in&egrave; Hydro&longs;tatic&acirc; exercitatione, qua ignis terr&aelig; <lb/>vi&longs;ceribu, inclu&longs;i, a&euml;ris, &amp; aqu&aelig; grauitates inuice&mtail; <lb/>conferrentur. </s> <s><margin.target id="note8"/><emph type="italics"/>Occurritur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Duas in di&longs;&longs;ertationes tribueram hoc opu&longs;culum, <lb/>cum prim&ugrave;m problema hoc in Collegio Romano <lb/>&longs;ub au&longs;picijs Eminenti&longs;&longs;imi Principis Cardinalis Ha&longs;&shy;<lb/>&longs;i&aelig; Lantgrauij explicatum e&longs;t ab Illu&longs;tri&longs;&longs;imo Co&shy;<lb/>mite Antonio de Mont&longs;ort. </s> 
  
 <s>Sed quoniam di&longs;&longs;ertatio&shy;<lb/>nes ill&aelig; longiores erant, qu&agrave;m vt facil&egrave; hominem ad <lb/>legendum allicerent, &amp; per tempus non licuerat ad <lb/>marginem notas, qua&longs;i eorum, qu&aelig; dicuntur, indices, <lb/>apponere, placuit rem totam in quinque di&longs;&longs;ertationes <lb/>di&longs;pertiri, vt legentium commodo &longs;eruirem, additis ad <lb/>marginem notis. </s> <s>Ver&ugrave;m cum vrbem obambulans oculos <lb/>fort&egrave; in officinam quandam conijcerem, vbi <lb/>obtu&longs;arum nouacularum acies re&longs;tituuntur, <lb/>En, inquam, funiculus in&longs;e&longs;e rediens maio&shy;<lb/>ri ac minori rotul&aelig; it&agrave; circumplicatus, vt al&shy;<lb/>tera ex alterius conuer&longs;ione rotetur, nullos <lb/>motui terminos pr&aelig;&longs;cribit: quidni igitur con&shy;<lb/>&longs;imili ratione funiculus vn&acirc; aut alter&acirc; &longs;pir&acirc; <lb/>cylindrum &longs;uperiorem complectens &longs;ubie&shy;<lb/>ctum peritrochium ita apprehendere valeat, <lb/>vt pariter moueantur, nec conuer&longs;ionis &longs;i&shy;<lb/>nem inueniant, cum tantundem &longs;uccedere <lb/>po&longs;&longs;it funiculi, quantum dece&longs;&longs;erit? </s>
  
 <s>Ne ver&ograve; pauculis ijs, ad quorum ma&shy;<lb/>nus olim veni<gap/>h&aelig;c elucubratiuncula, videar mal&egrave; co&shy;<lb/>ctam cramben recoxi&longs;&longs;e, non prodeunt &longs;in&egrave; auctario h&aelig; <lb/>di&longs;&longs;ertationes, quas plurium eruditorum virorum iu di&shy;<lb/>cia &longs;ubire de&longs;idero, vt doctior &longs;iam. </s> <s>Id au&shy;<lb/>tem &longs;i fieri po&longs;&longs;e concedas, in &longs;uperioribus <lb/>&longs;altem FEDC (nam in inferioribus forta&longs;s&egrave; <lb/>ob ponderis nimiam grauitatem &longs;atius e&longs;&longs;et <lb/>funis extremum religare, ne excurreret) <lb/>difficultas omnis propo&longs;ita euane&longs;cit. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Fru&longs;tra qu&aelig;ras ex me, vt ea qu&aelig; di&longs;&longs;ertatione comple&shy;<lb/>xus &longs;um, aliorum authoritate &longs;irmentur: h&aelig;c enim &longs;i <lb/>legi&longs;&longs;em, nolui&longs;&longs;em ex&longs;cribere: ideo plura omi&longs;i, qu&aelig; <lb/>ab alijs dicta deprehendi. </s> 
  
 <s>Non ade&ograve; tamen de&longs;ipui, vt <lb/>mihi vni Solem illuxi&longs;&longs;e cen&longs;eam: &longs;ieri potuit vt h&aelig;c ea&shy;<lb/>dem alijs occurrerent; &longs;ed qu&aelig;cunque tandem illa &longs;int, <lb/>mihi prim&ugrave;m, nemine pr&aelig;lucente, in mentem vene&shy;<lb/>runt. </s> <s>Vti&shy;<lb/>nam &amp; in trochleis &longs;imile funis compen&shy;<lb/>dium liceret inuenire. </s></p><p type="main">
  
 <s>H&aelig;c autem eo tant&ugrave;m con&longs;ilio dicta &longs;unt, n&etail; <lb/>plura, qu&aelig; in hanc &longs;ententiam afferri potui&longs;&longs;ent, omi&longs;&longs;a <lb/>calumnieris: neque enim omnia per&longs;equi otium &longs;uit. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An &amp; trochleis tellurem ab Archi&shy;<lb/>mede fui&longs;&longs;e loco dimouendam exi&longs;timas? <pb pagenum="14"/>Non funium tant&ugrave;m longitudo aut cra&longs;&longs;itu&shy;<lb/>do, operi non &longs;atis congrua negotium face&longs;&shy;<lb/>&longs;eret, &longs;ed &amp; apt&aelig; trochle&aelig; con&longs;trui omnin&ograve; <lb/>non po&longs;&longs;ent. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;pectat ad &longs;criptionis methodum dialogicam; <pb/>illam Platonis exemplum ab omni calumni&acirc; vindicat: <lb/>Breuitatem cum per&longs;picuitate con&longs;ectanti methodus hec <lb/>magis arridebat. </s> 
  
 <s>At quid opus erat calculorum progre&longs;&shy;<lb/>&longs;us, quibus numeri illi indagantur, quos in colloquio <lb/>di&longs;&longs;ertatores afferunt, ad fa&longs;tidium inculcare? </s> <s>Quis enim Chilio&longs;pa&longs;tum com&shy;<lb/>ponat? </s>
  
 <s>Id enim <lb/>communiter periti Arithmetici non faciunt; &longs;ed calamo <lb/>in &longs;chedul&acirc; taciti inue&longs;tigant: id quod ab huius dialogi <lb/>interlocutoribus factum ponimus. </s> <s>&longs;ed quantulum dem&ugrave;m e&longs;t Chilio&longs;pa&shy;<lb/>&longs;ti momentum? </s>
  
 <s>Quod &longs;i quis id mihi <lb/>culp&aelig; vertat, &longs;ciat me peceare malui&longs;&longs;e omittendo, <lb/>quam tant&acirc; numerorum vi lectorem onerando. </s> <s>Neque &longs;i trochleas decem <lb/>orbiculorum millibus in&longs;trueres, quicquam <lb/>po&longs;&longs;es efficere. </s>
  
 <s>Placuit <lb/>ver&ograve; tres viros de Mathematicis di&longs;ciplinis optim&egrave; me<gap/><lb/>ritos (qui diem no&longs;tro &aelig;uo obierunt) Galil&aelig;um, Mer&shy;<lb/>&longs;ennum, Guldinum di&longs;&longs;ertatores exhibere; vt ex Italic&acirc; <lb/>pariter, Gallic&acirc;, atque Germanic&acirc; Mathe&longs;i commen&shy;<lb/>tatiuncula h&aelig;c lucem mutuaretur, quam non potuit ab <lb/>authore recipere. </s> <s>Nam &longs;i duas huiu&longs;modi tro&shy;<lb/>chleas it&agrave; componeres, vt altera ponderiad&shy;<lb/>necteretur, altera in &longs;uperiore loco firmare&shy;<lb/>tur, eumque adhiberes conatum, quo libras <lb/>centum ab&longs;que machin&acirc; attolleres, conatu <lb/>eodem librarum vicies centena millia moue&shy;<lb/>re po&longs;&longs;es: &longs;ed quid hoc ad immen&longs;um terre&shy;<lb/>ni globi pondus? </s></p><p type="main">
  
 <s>Nec te pluribus volo. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Qu&aelig; fuerit Archimedi mens, plan&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note9"/><lb/>ignoro: potui&longs;&longs;e tamen fieri, vt ille propo&longs;i&shy;<lb/>rum trochleis adhibitis a&longs;&longs;equeretur, con&shy;<lb/>&longs;tanter a&longs;&longs;ero. </s>
  
 <s>Vale. </s> <s>Et quidem, quod ad trochleas <lb/>ip&longs;as attinet, ludum puto, mod&ograve; funes, &amp; <lb/>locus vbi con&longs;i&longs;terem, non dee&longs;&longs;ent. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>SYNOPSIS TOTIVS OPERIS: <lb/><emph type="italics"/>DISSERT ATIO PRIMA <lb/>Machinarum vires inter &longs;e comparat. </s> 
  
 <s><lb/>DISSERT ATIO SECVNDA <lb/>Terr&aelig; grauitatem inue&longs;tigat. </s> <s>Cedo <lb/>mihi orbiculos quatuor aut &longs;ex &longs;upra cen&shy;<lb/>tum; &longs;atis habeo trochlearum, vt vnic&acirc; ma&shy;<lb/>nu terram &agrave; fundamentis, quibus in&longs;r&longs;tit, <lb/>conuellam. </s>
  
 <s><lb/>DISSERT ATIO TERTIA <lb/>Methodos varias inueniendi terr&aelig; quantitatem proponit. </s> <s>Id quod vt minim&egrave; dubia de&shy;<lb/>mon&longs;tratione conficiam; illud primum, in <lb/>trochleatum v&longs;u extra controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum accipio, quod, funis extremo trochle&aelig;, <pb pagenum="15"/>cui pondus adnectitur, alligato, potentia re&shy;<lb/>liquum extremum arreptum trahens plus <lb/>obtinet ad mouendum momenti, qu&agrave;m &longs;i <lb/>funis alteri trochle&aelig; &agrave; pondere remot&aelig; ad&shy;<lb/>necteretur; in primo enim ca&longs;u motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; ad motum ponderis maiorem habet <lb/>Rationem, qu&agrave;m in &longs;ecundo. </s></p><p type="margin">
  
 <s><lb/>DISSERT ATIO QVARTA <lb/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; terr&aelig; motus facilitatem infert. </s> <s><margin.target id="note9"/><emph type="italics"/>VIII <lb/>Orbiculi <lb/>pauci in plu <lb/>res minores <lb/>tro<gap/>bleas di, <lb/>stributiplus <lb/>po&longs;&longs;unt, <lb/>qu&agrave;m du&aelig; <lb/>tro<gap/>ble&aelig; ex <lb/>multis mil&shy;<lb/>libus orbi&shy;<lb/>culorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>DISSERT ATIO QVINTA <lb/>Minorem telluris grauitatem in aqua explicat.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id ego tibi lubens permitto. </s>
 </p><pb/><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Ioannes Rh&ograve; Pr&aelig;po&longs;itus Prouincialis Societatis Ie &longs;u. </s> 
  
 <s><lb/>In Prouincia Romana.<emph.end type="center"/></s> <s>Nam <lb/><figure id="fig4"/><lb/>&longs;i trochleas duas R &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> pona&shy;<lb/><arrow.to.target n="note10"/><lb/>mus binis orbiculis inftructas, <lb/>funis autem extremum A tro&shy;<lb/>chle&aelig; S annulo alligetur, &amp; <lb/>ducatur funis per ABCDEF <lb/>GHIK, con&longs;tat totius funis <lb/>longitudinem quadruplam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e interualli, quo trochle&aelig; &agrave; <lb/>&longs;e inuicem &longs;eiunguntur. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s>O<emph type="italics"/>Pu&longs;culum, cui titulus e&longs;t Terra Machinis mota &agrave; <lb/>P. </s> 
  
 <s>Paulo Ca&longs;ato Societ. </s> <s>Iam <lb/>ver&ograve; plurimum intere&longs;t, vtri <lb/>trochlearum pondus adiunxe&shy;<lb/>ris: &longs;i enim pondus in R ad&shy;<lb/>nectatur, potentia K tamdiu <lb/>mouetur, ac ab <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> recedit, do&shy;<lb/>nec funistotus explicetur: per&shy;<lb/>currit igitur &longs;patium funis <lb/>longitudini &aelig;quale, videlicet <lb/>quadruplum interualli inter <lb/>R &amp; S. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>No&longs;tr&aelig; compo&longs;itum, tres viri <lb/>graues, ac docti Eiu&longs;dem No&longs;tr&aelig; Societ. </s> <s>At ver&ograve; &longs;i pondus in <lb/>S alligetur, eadem potenti&atail; <pb pagenum="16"/>K ad trochleam R fixam accedit, illamqu&etail; <lb/>tanto &longs;patio tran&longs;greditur, quanta e&longs;t funis <lb/>longitudo: igitur in toto motu percurrit &longs;pa&shy;<lb/>tium quintuplum eius, quod &agrave; pondere ver&shy;<lb/>s&ugrave;s trochleam R moto perficitur. </s>
  
 <s>perlegerunt, &amp; <lb/>in lucem edi po&longs;&longs;e iudicarunt: quar&egrave; facultate mihi conce&longs;&longs;a <lb/>ab Adm. </s> <s>Quoniam <lb/>autem qu&ograve; tardior e&longs;t ponderis motus cum <lb/>motu potenti&aelig; comparatus, e&ograve; min&ugrave;s pon&shy;<lb/>deris grauitas virtuti potenti&aelig; trahentis ob&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit; apertum e&longs;t ac manife&longs;tum facili&ugrave;s <lb/>trahi pondus, &longs;i trochle&aelig; S (cui funis in A <lb/>adnectitur) qu&agrave;m &longs;i trochle&aelig; R alligetur: in <lb/>S nimirum motum obtinet mot&ucirc;s potenti&aelig; <lb/>&longs;ubquintuplum, in R autem &longs;ubquadru&shy;<lb/>plum. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Reu. </s> <s><margin.target id="note10"/><emph type="italics"/>IX <lb/>Non &aelig;qua&shy;<lb/>li facilitate <lb/>moueri pon&shy;<lb/>dus. </s>
  
 <s>Padre No&longs;tro Go&longs;vvino Ni<emph.end type="italics"/>K<emph type="italics"/>el Pr&aelig;po&longs;ito Ge&shy;<lb/>nerali, pote&longs;tatem facio vt imprimatur, &longs;i alijs, ad quos <lb/>&longs;pectat, it&agrave; vi&longs;um fuerit. </s> <s>vtrili&shy;<lb/>bet trochle&aelig; <lb/>adnexu&mtail;, <lb/>demonstra&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Rom&aelig; die 2. Maij 1657.<emph.end type="italics"/></s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Quod pr&aelig;terea Ratione aliqu&acirc; mi<gap/><lb/>noris In&aelig;qualitatis propo&longs;it&acirc;, Antecedens <lb/><arrow.to.target n="note11"/><lb/>terminus ad Con&longs;equentem duplum maio&shy;<lb/>rem habeat Rationem, qu&agrave;m ad alium Con&shy;<lb/>&longs;equentem, ad quem habeat Rationem pro&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; rationis duplicatam (&longs;i tamen &longs;ubdu&shy;<lb/>plam excipias, c&ugrave;m eadem &longs;umma fiat ex <lb/>duplicis binarij additione, ac ex mutu&acirc; illo&shy;<lb/>rum multiplicatione) nihil habet dubitatio&shy;<lb/>nis. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Ioannes Rh&ograve;<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Imprimatur, <lb/>Si videbitur Reuerendi&longs;s. </s> 
  
 <s>Patri Sa<gap/>ri Palatij Apoct. </s> <s>Dat&acirc; &longs;iquidem Ratione &longs;ubtripl&acirc; 3 ad <lb/>9, &longs;i Con&longs;equens 9 geminetur, &amp; &longs;iat 18, <lb/>Ratio autem duplicetur inuento tertio con&shy;<lb/>tinu&egrave; proportionali 27, maior e&longs;t Ratio 3 ad <lb/>18, qu&agrave;m 3 ad 27. Similiter maior erit <pb pagenum="17"/>Ratio ad Con&longs;equentem triplum aut qua&shy;<lb/>druplum, qu&agrave;m ad alium Con&longs;equente&mtail; <lb/>terminum Rationis triplicat&aelig; aut quadru&shy;<lb/>plicat&aelig;, etiam &longs;i propo&longs;ita Ratio &longs;ubdupl&atail; <lb/>e&longs;&longs;et: &longs;ic &longs;i fuerit Ratio 2 ad 4, triplus Con&shy;<lb/>&longs;equens e&longs;t 12. Con&longs;equens ver&ograve; Rationis tri&shy;<lb/>plicat&aelig; e&longs;t 16: e&longs;t autem maior Ratio 2 ad <lb/>12, qu&agrave;m 2 ad 16. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Mag. </s> <s><margin.target id="note11"/><emph type="italics"/>X <lb/>Maiorest <lb/>Ratio ad ter <lb/>minu&mtail; <lb/>Misltipli&shy;<lb/>cem, qu&agrave;m <lb/>ad termi&shy;<lb/>num Ratio&shy;<lb/>nis &longs;imiliter <lb/>Multiplica&shy;<lb/>t&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>M. </s> <s>Hinc infero maximum e&longs;&longs;e di&longs;crimen i&ntail; <lb/>augendo potenti&aelig; momento, vtr&ugrave;m trochle&aelig; <lb/>augeantur orbiculis, an ver&ograve; trochle&aelig; mul&shy;<lb/>tiplices exii&longs;dem orbiculis con&longs;tituantur. </s>
  
 <s>Oddus Vice&longs;g.<emph.end type="italics"/></s> <s>Si <lb/>enim trochle&aelig; du&aelig; S &amp; R, quas nuperrim&egrave; <lb/>de&longs;crip&longs;i&longs;ti, binis pr&aelig;tere&agrave; orbiculis augean&shy;<lb/>tur, ita vt &longs;ingul&aelig; quaternos habeaut, mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t potentiam in K, qu&aelig; pri&ugrave;s mo&shy;<lb/>tum habebat quadruplum mot&ucirc;s ponderis in <lb/>R con&longs;tituti, fact&acirc; huiu&longs;modi orbiculorum <lb/>acce&longs;sione, motum habere octuplum, vel <lb/>qu&aelig; pri&ugrave;s quintupl&ograve; velocior erat pond re in <lb/>S adnexo, factam e&longs;&longs;e noncupl&ograve; velociorem. </s>
 </p><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Imprimatur <lb/>Fr. </s> 
  
 <s>Vinoentius Maria Guini&longs;ius Magi&longs;ter, &amp; Reuerendi&longs;simi <lb/>P. Fr. </s> <s><lb/>At &longs;i quatuor ho&longs;ce orbiculos non adijcias <lb/>prioribus, &longs;ed duas alias trochleas ex illis com&shy;<lb/>ponas, iam mulr&ograve; maior e&longs;t potenti&aelig; motus <lb/>cum ponderis motu comparatus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Raymundi Capi&longs;u<gap/>bi Sac. </s> <s>Sint du&aelig; trochle&aelig; binos orbiculos haben&shy;<lb/>tes A &amp; B: huic autem tum pondus P, <gap/>m <lb/>funis extremum adnectatur. </s>
  
 <s>Ap<gap/>&longs;t. </s> <s>Vtique poten-<pb pagenum="18"/><arrow.to.target n="note12"/><lb/><figure id="fig5"/><lb/>tia in F motum ha&shy;<lb/>beret quintupl&ograve; velo&shy;<lb/>ciorem motu ponde&shy;<lb/>ris P. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Pal. </s> <s>Ex quatuor a&shy;<lb/>lijs orbiculis du&aelig; pa&shy;<lb/>riter trochle&aelig; D &amp; C <lb/>con&longs;tituantur: &amp; tro&shy;<lb/>chle&aelig; C adnectatur <lb/>prioris funis <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>. </s>
  
 <s>Magistri Socius Ord. </s> <s><lb/>Potentia E quintupl&ograve; <lb/>&longs;an&egrave; veloci&ugrave;s moue&shy;<lb/>tur qu&agrave;m F, at F quin&shy;<lb/>tupl&ograve; veloci&ugrave;s qu&agrave;m <lb/>P; igitur motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; E ad motum <lb/>ponderis P e&longs;t vt 25 <lb/>ad 1. Quare potentia <lb/>vires habens decem <lb/>pondo trahendi &longs;in&egrave; <lb/>machin&acirc;, in F trahe&shy;<lb/>ret libras 50, at in E <lb/>libras 250. Quod &longs;i <lb/>tam A qu&agrave;m B qua&shy;<lb/>ternos haberent or&shy;<lb/>biculos, potentia i&ntail; <lb/>F tantum 90 libras <lb/>mouere po&longs;&longs;et. </s></p><p type="margin">
  
 <s><lb/>Pr&aelig;d.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note12"/><emph type="italics"/>XI <lb/>Trochlea&shy;<lb/>rum coniu&shy;<lb/>gataru&mtail; <lb/>Compo&longs;itio, <lb/>qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnas vires. </s>
 </p><pb pagenum="1"/><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>PRIMA<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Machinarum vires inter &longs;e <lb/>comparat.<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>NVNQVAM min&ugrave;s alieno tempo&shy;<lb/>re acce&longs;&longs;i&longs;tis, Amici, vt me <lb/>ve&longs;tro a&longs;pectu pariter ac fa&shy;<lb/>miliari&longs;&longs;im&acirc; collocutione re&shy;<lb/>crearetis longo &longs;an&egrave; fa&longs;tidio <lb/>grauem. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer.<emph.end type="italics"/> Satis in tempore accedo, &longs;i ob&longs;eruan&shy;<lb/>tiam, qua te plurimos no&longs;tri &aelig;ui Mathema&shy;<lb/>ticos &longs;apienti&acirc; facil&egrave; antecedentem colo, <lb/>certis documentis liceat declarate. </s> 
 </p><pb pagenum="2"/><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gul.<emph.end type="italics"/> Id nobis quoqu&egrave; lucro futurum e&longs;t, <lb/>quod dolueris; quos nimir&ugrave;m &longs;uaui&longs;&longs;im&atail; <lb/>illa tua dicendi facundia po&longs;t mole&longs;tas animi <lb/>curas luculenti&ugrave;s beabit: nemo &longs;iquide&mtail; <lb/>pleni&ugrave;s ex fonte bibit, qu&agrave;m qui &longs;ubducto <lb/>recens &longs;i&longs;tul&aelig; epi&longs;tomio aquam in libertatem <lb/>vindicat. </s> 
  
 <s>Sed qu&aelig; dem&ugrave;m nebula &longs;ere na&mtail; <lb/>tranquill&aelig; mentis diem valuit infu&longs;care? </s> <s><lb/>babeat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Haud procul ab hi&longs;ce &aelig;dibus obuias <lb/>habui&longs;tis lappas, qu&aelig; nec &agrave; &longs;e inuicem, nec &agrave; <lb/>me, quamuis lite compo&longs;it&acirc;, diuelli poterant. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Itane Ver&ograve;, Galil&aelig;e? </s> 
  
 <s>auocatum &agrave; <lb/>mathematicis contemplationibus animum <lb/>(quod &longs;uperi omen obruant) ad fori conten&shy;<lb/>tiones tran&longs;tuli&longs;ti? </s> <s>Con&longs;tat itaque du-<pb pagenum="19"/>plicatis trochleis &aelig;quali orbiculorum nume&shy;<lb/>ro in&longs;tructis, motum potenti&aelig; in E haber&etail; <lb/>Rationem duplicatam Rationis, quam habet <lb/>motus potenti&aelig; in F ad motum ponderis in <lb/>P: multiplicatis autem pari numero in ea&shy;<lb/>dem trochle&acirc; orbiculis, ne duplicari quidem <lb/>motum ip&longs;ius potenti&aelig; F. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> No&longs;tri &longs;ub&longs;ellij erat, quam detule<gap/><lb/>runt litem dirimendam. </s> 
  
 <s>H&aelig;c autem illos <lb/>controuer&longs;ia torquebat contentionis forta&longs;s&egrave; <lb/>cupidiores qu&agrave;m veritatis: Qua videlicet <lb/>machinatione tellurem loco mouere decreui&longs;&shy;<lb/>&longs;et Archimedes, ni&longs;ilocus, vbi po&longs;&longs;et <expan abbr="c&otilde;&longs;i&longs;tere">con&longs;i&longs;tere</expan>, <lb/>defui&longs;&longs;et. </s> <s>Quod &longs;i in E pa&shy;<lb/>riter du&aelig; ali&aelig; trochle&aelig; &longs;imiles adiicerentur, <lb/>iam triplicaretur Ratio mot&ucirc;s in F ad mo&shy;<lb/>tum in P, &amp; &longs;ic deinceps. </s>
  
 <s>Hic quidem apt&acirc; quinque <expan abbr="facultat&utilde;">facultatum</expan> <lb/>coagmentatione rem totam fui&longs;&longs;e per&longs;icien&shy;<lb/>dam a&longs;&longs;erebat: Cont<emph type="italics"/>r<emph.end type="italics"/>&agrave; ver&ograve; ille eximias hu&shy;<lb/>iu&longs;modi vires vni Glo&longs;&longs;ocomo <expan abbr="tribu&etilde;das">tribuendas</expan> con&shy;<lb/>tendebat. </s> <s>Vno verbo di&shy;<lb/>cam: quot &longs;unt paria &longs;imilium trochlearum, <lb/>progre&longs;&longs;io fit tot Rationum &longs;imilium Ratio&shy;<lb/>ni, quam habet motus ponderis ad motum <lb/>potenti&aelig; primis trochleis applicat&aelig;. </s>
  
 <s>Nec plan&egrave; nullius oper&aelig; fuit homi&shy;<lb/>nes Mathematicis leui&longs;sim&egrave; a&longs;pe r&longs;os ad con&shy;<lb/>cordiam reuocare; cum alter <expan abbr="diuer&longs;ar&utilde;">diuer&longs;arum</expan> facul-<pb pagenum="3"/>tatum compo&longs;itioni plus ine&longs;&longs;e ad mouen&shy;<lb/>dum momenti &longs;atis frigid&egrave; cen&longs;eret, alter At&shy;<lb/>chimedem in multiplici tympanorum denta&shy;<lb/>torum acce&longs;sione facilitatis compendia qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;i&longs;&longs;e affirmaret<gap/></s> <s>Sic &longs;i <lb/>e&longs;&longs;ent talium, quales exhibui, trochlearu&mtail; <lb/>paria decem, a&longs;&longs;umend&aelig; e&longs;&longs;ent decem Ra&shy;<lb/>tiones quintupl&aelig;; &amp; motus potenti&aelig; ad mo&shy;<lb/>tum ponderis Rationem haberet ex his com&shy;<lb/>po&longs;itam, quam &longs;cilicet habet vndecimus ter&shy;<lb/>minus in progre&longs;sione Rationis quintupl&aelig; <lb/>ad vnitatem, hoc e&longs;t 9765625 ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Illud crediderim poti&ugrave;s vocari <lb/>po&longs;&longs;e in controuer&longs;iam, vtr&ugrave;m &longs;ol&acirc; tympano&shy;<lb/>rum dentatorum collabellatione, an ver&ograve; <lb/>multiplicat&acirc; helice in&longs;init&acirc; mechanicu&mtail; <lb/>hoc miraculum fui&longs;&longs;et patraturus. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Ita lan&egrave;: mod&ograve; inter nos conue&shy;<lb/>niat &longs;ieri po&longs;&longs;e, vt &longs;tatuamus, quibus mem&shy;<lb/>bris di&longs;tingueretur celeberrimum illud Ar&shy;<lb/>chimedis Inuentum Quadrage&longs;imum, quo <lb/>dat&acirc; potenti&acirc; datum pondus moueri po&longs;&longs;e <lb/>iactabat; cui idcirc&ograve; nonnulli nomen fecere <lb/>Pancratio: nullus &longs;iquidem dubitandi locus <lb/>relinquitur, quin hac machin&acirc; telluri motum <lb/>conciliare moliretur. </s> 
  
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum nihil <lb/>nobis ni&longs;i coniectura &longs;uppetat, &amp; quide&mtail; <lb/>qu&aelig; varias duci pote&longs;t in partes, qua nihil <lb/>incertius (neque enim me Heronis Alexan&shy;<lb/>drini in Barulco Glo&longs;&longs;ocomum quicqua&mtail; <lb/>moratur) nihil facil&egrave; de Archimedis mente <lb/>au&longs;im affirmare, c&ugrave;m dentatis rotis &aelig;qu&egrave; at&shy;<lb/>que multiplici cochle&acirc; in&longs;init&acirc; idem a&longs;&longs;equi <lb/>potuerit, quod per&longs;icere meditabatur. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si igitur trochle&aelig; omnes ABCD <lb/><arrow.to.target n="note13"/><lb/>tri&longs;pa&longs;ti e&longs;&longs;ent, vnicus equus in E idem pon&shy;<lb/>dus trahere po&longs;&longs;et, quod equi 49; cum ta&shy;<lb/>men in F, &longs;i A &amp; B tripa&longs;ti fuerint, idem <lb/>valeat trahere quod equi &longs;eptem: &longs;i vero A <lb/>&amp; B &longs;enis in&longs;truerentur orbiculis, &aelig;quiuale&shy;<lb/>ret equis tredecim. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Athelicis vires inuentorem &longs;uum <pb pagenum="4"/>atque architectum latuerint? </s> 
  
 <s>latui&longs;&longs;e aute&mtail; <lb/>oporteat, &longs;i eam Glo&longs;&longs;ocomo, quod mera tym&shy;<lb/>pana dentata con&longs;tituant, po&longs;thabuerit; ne mo <lb/>enim &longs;apiens longioribus ambagibus id per&longs;e&shy;<lb/>quitur, quod po&longs;&longs;it breuiore <expan abbr="comp&etilde;dio">compendio</expan> a&longs;&longs;equi. </s> <s>Quis ergo ade&ograve; debilis <pb pagenum="20"/>cantherius, qui nequear &longs;olus trochlearum <lb/>mulriplicium ope, maius tormentum belli&shy;<lb/>cum trahere? </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note1"></arrow.to.target></s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note1"></margin.target><emph type="italics"/><lb/>I <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>&longs;eu Pan<gap/>ra <lb/>tij constru&shy;<lb/>ctio. <lb/><emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Sint tympana dentata quinque maior&atail; <lb/>A, B, C, D, E, totidemque minora F, G, H, <lb/>I, K; maximum A circa eundem axem cum <lb/>cylindro S, cui ductarius &longs;unis circumducitur, <lb/>con uertatur: quatuor minor a F, G, H, I, com&shy;<lb/>munem cum maioribus B, C, D, E, quibus <lb/>&longs;ingula in axe eodem coh&aelig;rent, habeant con&shy;<lb/>uer&longs;ionem: minimum ver&ograve; K, addito manu&shy;<lb/>brio LM, circ&ugrave;m &longs;e torqueatur, &amp; ex illo <lb/>totius machin&aelig; motus initium &longs;umat. </s> 
  
 <s>Ma&shy;<lb/>nubrii autem flexus LM, ad tympani K &longs;emi&shy;<lb/>diametrum Rationem habeat quintupla&mtail;; <lb/>&longs;ibique pariter reliqua tympana, maiora vi&shy;<lb/>delicet cum minoribus &longs;ibi coh&aelig;rentibus <lb/>comparata, pro portione re&longs;pondeant: nec <lb/>maximi tympani A Radius, atque cylindri <lb/>S illi infixi &longs;emidiameter, &agrave; Ratione hac quin&shy;<lb/>tupl&acirc; di&longs;sideant. </s> <s><margin.target id="note13"/><emph type="italics"/>XII <lb/>Vnicus e&shy;<lb/>quus f<gap/>cil&egrave; <lb/>pote&longs;t mo&shy;<lb/>uere ingens <lb/><expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, quod <lb/>vix po&longs;&longs;ent <lb/>plures equi.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note2"></arrow.to.target></s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note2"></margin.target><emph type="italics"/><lb/>II <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi <lb/>vires e<gap/>pli&shy;<lb/><gap/>tur. <lb/><emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>His ita con&longs;titutis &longs;atis liquet potentiam <lb/>in M applicatam quintuplo velociorem e&longs;&longs;e <lb/>peripheri&acirc; E, qu&aelig; ex mutu&acirc; &longs;uorum denti&shy;<lb/>culorum ac tympani K collabellatione con&shy;<lb/>uertitur. </s> 
  
 <s>At peripheria E quintuplo pariter <pb/><figure id="fig2"></figure><pb pagenum="6"/>veloci&ugrave;s mouetur qu&agrave;m D, &amp; D qu&agrave;m C, &amp; C <lb/>qu&agrave;m B, &amp; B qu&agrave;m A, &amp; A qu&agrave;m S, hoc e&longs;t <lb/>pondus P illi adne xum. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;: &longs;ed ob&longs;eruandum in fu&shy;<lb/>nibus. <lb/><arrow.to.target n="note14"/></s></p><p type="margin">
  
 <s>Igitur motus poten&shy;<lb/>ti&aelig; in M (liceat in pagell&acirc; rem ad calculos <lb/>reuocare) ad <expan abbr="mot&utilde;">motum</expan> ponderis P e&longs;t vt 15625 <lb/>ad 1. &longs;unt nimirum &longs;ex Rationes quintupl&aelig;, <lb/>ex quibus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum <lb/>ponderis componitur. </s> <s><margin.target id="note14"/><emph type="italics"/>XIII <lb/><gap/>to antum <lb/>funium in <lb/>hac machi&shy;<lb/>natione re&shy;<lb/>quiratr.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Quare potentia, qu&aelig; <lb/>ab&longs;que machin&aelig; &longs;ub&longs;idio centum pondo mo <lb/>uere valeret, hac adhibit&acirc; machin&acirc; pondus <lb/>P librarum 1562500. attollet. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ne plura: &longs;atis animum ad hoc <lb/>aduerti. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note3"></arrow.to.target></s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note3"></margin.target><emph type="italics"/><lb/>III <lb/>Cochle&aelig; in&shy;<lb/>finit&aelig; Com&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; uires <lb/>cum Glo&longs;&longs;o&shy;<lb/>como com&shy;<lb/>parantur. <lb/><emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Iam ver&ograve; in minorum tympanorum FG <lb/>HIK locum reponantur helices maioru&mtail; <lb/>tympanorum ABCDE denticulis (quos 25 in <lb/>toto ambitu fui&longs;&longs;e exempli gratia &longs;tatuamus) <lb/>congruentes: ip&longs;aque tympana cum &longs;uis <lb/>axibus in &longs;piram deformatis in quadrato lo&shy;<lb/>culamento, vt helicis in&longs;init&aelig; natura fert, <lb/>apt&egrave; di&longs;ponantur. </s> 
  
 <s>Con&longs;tat tympani A pe&shy;<lb/>ripheriam quintuplo tant&ugrave;m velociorem e&longs;&longs;e <lb/>pondere P; at peripheriam B vigequintuplo <lb/>velociorem qu&agrave;m A: vnicus enim tympani A <lb/>denticulus promouetur ab integr&acirc; ip&longs;ius B <lb/>conuer&longs;ione; ideoque vt &longs;emel A gyrum ab&shy;<lb/>&longs;oluat, vicies &amp; quinquies tympanum B con&shy;<lb/>uertatur oportet. </s> <s>Monere volebas tantam requiri <lb/>longitudinem funis, qui &longs;ecundas trochleas <lb/>D &amp; C circumplectitur, vt vnicus ex D in <lb/>C ductus &aelig;qualis &longs;it longitudini &longs;patij, quod <lb/>potentia in F totum explicans funem, &amp; pon&shy;<lb/>dus P ad trochleam A v&longs;que deducens, per&shy;<lb/>curreret. </s>
  
 <s>Eademque ratione tympani <lb/>C motus cum tympani B motu comparatur, <lb/>cuiuse&longs;t vigequintuplus: quemadmodum &amp; <pb pagenum="7"/>Dip&longs;ius C, &amp; E ip&longs;ius D, &amp; M ip&longs;ius E. </s> <s>Quar&egrave; &longs;i interuallum trochlearum <lb/>AB &longs;it pa&longs;&longs;uum decem, potentia ex F per&shy;<lb/>curreret pa&longs;&longs;us 50: funis itaque trochleas D <lb/>&amp; C ambiens longitudinem habeat nece&longs;&longs;&etail; <lb/>e&longs;t pa&longs;&longs;uum vt minimum 200; trochle&atail; <lb/>enim D ibi firmanda e&longs;t, qu&ograve; funis ABF <lb/>explicatus pertingere po&longs;&longs;it. </s>
  
 <s>Quare <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; M ad motum ponderis <lb/>P, ex vnic&acirc; Ratione quintupl&acirc;, &amp; quinque <lb/>vigequintuplis componitur: E&longs;t igitur motus <lb/>potenti&aelig; ad motum ponderis vt 48828125 <lb/>ad 1: &amp; potentia, qu&aelig; pondo centum valeat <lb/>attollere, pondus librarum 4882812500 <lb/>mouebit. </s> <s>Eademque d&etail; <lb/>c&aelig;teris, &longs;i plures fuerint trochle&aelig;, ratio e&longs;to. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Cum itaque tam immane pondus moueri <lb/>po&longs;&longs;it quinque tantum cochleis in&longs;initis, <lb/>qu&aelig; totidem dentatis tympanis congruant; <lb/>contra ver&ograve;, reiect&acirc; helice, decem maiora <lb/>totidemque minora tympana componi opus <lb/>&longs;it, vt pondus idem attollatur; liquid&ograve; con&longs;tat <lb/>long&egrave; <expan abbr="facilior&etilde;">faciliorem</expan> e&longs;&longs;e multiplicis cochle&aelig;, qu&agrave;m <lb/>Glo&longs;&longs;ocomi v&longs;um; ac proinde quadrage&longs;i&shy;<lb/>mum Archimedis inuentum helicem fui&longs;&longs;e, <lb/>procliuius e&longs;t opinari. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Nec ego in&longs;icior, nec diffitetur Gul&shy;<lb/>dinus helicis in&longs;init&aelig; vires c&aelig;teris machi&shy;<lb/>nationibus long&egrave; pr&aelig;&longs;tare: &longs;ed qu&aelig; nos cogit <lb/>nece&longs;&longs;itas affirmandi Archimedem quadra&shy;<lb/>ge&longs;imo loco in inuentum plan&egrave; facillimum <lb/>incidi&longs;&longs;e? </s> 
  
 <s>Quis fuerit Archimed&aelig;&aelig; contem&shy;<lb/>plationis &longs;copus, in quo conquie&longs;ceret, me, <lb/>fateor, later Quid ver&ograve;, &longs;i quis machin&aelig; faci&shy;<lb/>litatem non in eo&longs;tatuendam cen&longs;eat, quod <lb/>illa paucioribus membris contineatur; &longs;ed in <pb pagenum="8"/>hoc poti&ugrave;s, quod minore oper&acirc; parari queat? </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non fals&acirc; coniectur&acirc; animum meum <lb/>pro&longs;pexi&longs;ti. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note4"></arrow.to.target><lb/>Atqui tympanorum ambitum in denticulos <lb/><figure id="fig3"></figure><lb/>&aelig;quales di&longs;tribue&shy;<lb/>re, eosque &longs;atis &longs;it&shy;<lb/>mos, ne facil&egrave; vi <lb/>ponderis commi&shy;<lb/>nuantur, &amp; i&ntail; <lb/>cylindro ver&longs;atili <lb/>helicem tympani <lb/>denticulis rit&egrave; <expan abbr="c&otilde;-gruentem">con&shy;<lb/>gruentem</expan> incide&shy;<lb/>re, haud &longs;an&egrave; o&shy;<lb/>&longs;citantem exigunt <lb/>arti&longs;icem. </s> 
  
 <s>Porr&ograve; <lb/>a&longs;&longs;iduus ille toe <lb/>partium &longs;e inui&shy;<lb/>cem atterentium <lb/>affrictus mora&mtail; <lb/>infert non leuem. </s> <s>Sed vt ad rem ip&longs;am propi&ugrave;s <lb/>accedamus ob&longs;eruandum e&longs;t, propo&longs;ito quo&shy;<lb/>cunque orbiculorum numero, qui tame&ntail; <lb/>per 2, vel 4, vel 6, vel alium quemcunque <lb/>numerum parem diuidi po&longs;sit, long&egrave; maius <lb/>e&longs;&longs;e potenti&aelig; momentum, &longs;i plures trochle&aelig; <lb/>pauciorum orbiculorum, qu&agrave;m &longs;i pauciores <pb pagenum="21"/>trochle&aelig; plurium orbiculorum con&longs;tituan&shy;</s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>Quare nec teme&shy;<lb/>re dixerit qui&longs;&shy;<lb/>piam, denticula&shy;<lb/>tis tympanis va&shy;<lb/>lere iu&longs;&longs;is, re&mtail; <lb/>totam facili&ugrave;s per. <lb/>&longs;ici po&longs;&longs;e multiplici axe in peritrochio, qui <lb/>&amp; leui negotio paratur, &amp; moram recipit nul&shy;<lb/>lam ex mutu&acirc; membrorum affrictione. </s> <s><arrow.to.target n="note15"/><lb/>tur. </s>
 </p><pb pagenum="9"/><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note4"></margin.target><emph type="italics"/><lb/>IV <lb/>Difficulta&shy;<lb/>tes in heli&shy;<lb/>cis constru&shy;<lb/>ctione &amp; <lb/><gap/>&longs;<gap/>. <lb/><emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>A&longs;&longs;umantur quinque cylindri ABCDE <lb/><arrow.to.target n="note5"></arrow.to.target><lb/>cra&longs;&longs;itudine in&aelig;quali (quo enim magis &agrave; <lb/>pondere di&longs;tant, graciliores e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt) <lb/>&longs;ingulisque rota canaliculum in ambitu ex&shy;<lb/>cauatum habens adijciatur, cuius d<emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>ameter <lb/>diametri cylindri &longs;ibi coh&aelig;rentis quintupla <lb/>&longs;it. </s> 
  
 <s>Dem&ugrave;m cylindro F addatur manubrium <lb/>OP eandem Rationem quintuplam habens <lb/>ad illius &longs;emidiametrum. </s> <s>Exhibeantur enim, exempli grati&acirc;, orbi&shy;<lb/>culi 60, ex quibus &longs;i fiant 20 trochle&aelig; trium <lb/>orbiculorum, iam &longs;unt decem trochlearum <lb/>paria, ac proinde decem Rationes vt &longs;um&shy;<lb/>mum &longs;eptupl&aelig;; igitur momenrum potenti&aelig;, <lb/>hoc e&longs;t vndecimus ab vnitate terminus, e&longs;t <lb/>vt 282475249. Si ver&ograve; fiant binos haben&shy;<lb/>tes orbiculos, erunt 15 trochlearum pari&atail; <gap/><lb/>ideoq quindecim Rationes quintupl&aelig;, ex qui&shy;<lb/>bus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponde&shy;<lb/>ris componitur; erit igitur vt 30517578125 <lb/>ad 1. Con&longs;tat autem ne additis quidem ad&shy;<lb/>huc duobus tri&longs;pa&longs;torum paribus, vt &longs;int in <lb/>vniuer&longs;um orbiculi 72, po&longs;&longs;e ade&ograve; augeri po&shy;<lb/>tenti&aelig; momentum: po&longs;itis &longs;iquidem 12 tri&shy;<lb/>&longs;pa&longs;torum paribus momentum potenti&aelig; e&longs;t <lb/>&longs;ol&ugrave;m vt 13841287201. Hinc colligitur <lb/>plus ad mouendum momenti obtinere pau&shy;<lb/>ciores orbiculos in &longs;implicioribus trochleis, <lb/>qu&agrave;m in trochleis maioribus plures orbicu&shy;<lb/>los: id quod alicui forta&longs;s&egrave; paradoxum ac&shy;<lb/>cidat. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Hi ver&ograve; cylindri <lb/>paralleli in &longs;uo conceptaculo facil&egrave; ver&longs;atiles <lb/>ita di&longs;ponantur, vt funis &longs;ingulas rotas am&shy;<lb/>biens ad &longs;uperiorem cylindrum ductus (&longs;i <lb/>fieri id commode po&longs;&longs;it) congruat line&aelig;, <lb/>qu&aelig; horizonti ad perpendiculum in&longs;i<gap/>. </s> <s><margin.target id="note15"/><emph type="italics"/>XIV <lb/>Pauciores <lb/>orbiculos in <lb/>&longs;implicibus <lb/>trochleis <lb/>plus po&longs;&longs;&etail;, <lb/>qu&agrave;m plu&shy;<lb/>res in mai&atail; <lb/>ribus o&longs;ten&shy;<lb/>ditur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>H&igrave;c pariter con&longs;tat Rationem mot&ucirc;s poten&shy;<lb/>ti&aelig; P ad motum ponderis M ex rationibus <lb/>intermedijs, nimirum &longs;ex quintuplis, com&shy;<lb/>poni. </s> <s>Nunc igitur &longs;i mihi orbiculos centum ex&shy;<lb/>hibeas, &longs;implices trochleas ex &longs;ingulis orbi&shy;<lb/>culis &longs;tatuo, fiuntqu&egrave; 50 trochlearum &longs;im&shy;<lb/>plicium paria: adnexo autem pondere eidem <lb/>trochle&aelig;, cui funis extremum alligatur, mo-<pb pagenum="22"/>mentum potenti&aelig; erit triplum: &longs;unt igitur <lb/>50 Rationes tripl&aelig;, ex quibus componitur <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponderis. </s>
  
 <s>Quar&egrave; &amp; h&igrave;c motus potenti&aelig; ad pon&shy;<lb/>deris motum e&longs;t vt 15625 ad 1, vt &longs;uperi&ugrave;s, <lb/>Mer&longs;enne, ratiocinabaris. </s> <s><lb/>Qu&aelig;rendus iraque e&longs;t terminus in progre&longs;&shy;<lb/>&longs;ione dat&aelig; Rationis tripl&aelig; ab vnitate quin&shy;<lb/>quage&longs;imus primus. </s></p><p type="main">
  
 <s>Maiore tame&ntail; <lb/>forta&longs;s&egrave; compendio, quod h&igrave;c rot&aelig; cylindros <lb/>non atterant, nec vllum immineat pericu&shy;<lb/>lum, ne ex mutu&acirc; ill&acirc; collabellatione den&shy;<lb/>tes aliquando excutiantur: qu&agrave;m &aelig;gr&egrave; au&shy;<lb/>tem excu&longs;&longs;i dentis detrimento occurras, pa&shy;<lb/>l&agrave;m e&longs;t; cum tamen di&longs;ruptum &longs;unem ite&shy;<lb/>rum facil&egrave; connectas. </s> <s>Ratio autem tripla quintuplicata e&longs;t 243 <lb/>ad 1. Ducatur 243 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ra&shy;<lb/>tio decuplicata 59049 ad 1. Hic iterum ter&shy;<lb/>minus 59049 per &longs;e ip&longs;um ducatur, &amp; Ratio <lb/>3486.784401 ad 1 e&longs;t ex viginti Rationi&shy;<lb/>bus triplis compo&longs;ita. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note5"></margin.target><emph type="italics"/><lb/>V <lb/>Axes in Pe&shy;<lb/>ritrochio <expan abbr="C&otilde;">Com</expan> <lb/>po&longs;iti faci&shy;<lb/>li&ugrave;s con&longs;tru <lb/>untur, &amp; <lb/>idem pr&aelig;&longs;ta <lb/>re po&longs;sunt. <lb/><emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Vbi licet obiter animum aduertere ad <pb pagenum="10"/><arrow.to.target n="note6"></arrow.to.target><lb/>multorum artificum imperitiam, qui ex ma&shy;<lb/>chinarum tant&ugrave;m augmento vires ad mo&shy;<lb/>uenda pondera augeri autumantes, multo la&shy;<lb/>bore, nec modic&acirc; argenti iactur&acirc; immanes <lb/>aliquando machinas con&longs;truunt, qu&aelig; vel mo&shy;<lb/>le &longs;u&acirc; pr&aelig;grauat&aelig; fati&longs;cunt, vel motam mo&shy;<lb/>tui inferunt non mediocrem, ade&ograve; vt &longs;olius <lb/>machin&aelig; motio, etiam &longs;eclu<gap/>o pondere, cui <lb/>mouendo de&longs;tinatur machina, validioris po&shy;<lb/>tenti&aelig; vires ab&longs;umat: cum tamen rem to&shy;<lb/>tam minore negotio, nec &longs;pernendo pecu&shy;<lb/>ni&aelig; atqu&egrave; laboris compendio, perficere po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent, &longs;i rect&egrave; intelligerent, quantum machi&shy;<lb/>narum compo&longs;itio pr&aelig;&longs;tet earum augmento. </s> 
  
 <s><lb/>Id quod ex quinque his axibus in Peritrochio <lb/>inter &longs;e compo&longs;itis luculenti&longs;&longs;im&egrave; demon&shy;<lb/>&longs;tratur; &longs;i enim axi, cuius diameter palma&shy;<lb/>ris, rotam velis infigere, qua po&longs;&longs;is ide&mtail; <lb/>mouere pondus, quod tribus tant&ugrave;m ex pro&shy;<lb/>po&longs;itis rotis A, B, C, mouetur, qu&agrave;m imma&shy;<lb/>nis illa erit? </s> <s>Ducatur pariter 3486. <lb/>784401 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ratio ex qua&shy;<lb/>draginta Rationibus triplis compo&longs;ita 12. <lb/>157665.459056.928801. ad 1. H&aelig;c de&shy;<lb/>m&ugrave;m Ratio ducatur per Rationem triplam <lb/>decuplicatam nimirum per 59049, &amp; pro&shy;<lb/>ducitur Ratio, qu&aelig; ex 50 Rationibus tri&shy;<lb/>plis componitur 717897.987691.852588. <lb/>770249. ad 1. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Quippe qu&aelig; 125 palmos &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m diametrum obtineat: qu&agrave;m diffi&shy;<lb/>cilis ad conuet&longs;ionem? </s> <s>Quod &longs;i placeat duas adhuc trochleas ter&shy;<lb/>nis orbiculis in&longs;tructas adijcere ip&longs;ique pon&shy;<lb/>deri immediat&egrave; adnectere, vt funium &longs;eptu&shy;<lb/>plici ductu facili&ugrave;s &longs;u&longs;tineri valeat, adhuc <lb/>Ratio &longs;eptupla addenda, vt ex hac &amp; 50 tri&shy;<lb/>plis tota Ratio componatur: &amp; quinquage&longs;i&shy;<lb/>mus primus terminus progre&longs;sionis Rationis <lb/>tripl&aelig; ducendus e&longs;t per 7, vt habeatur totum <pb pagenum="23"/><arrow.to.target n="note16"/><lb/>potenti&aelig; momentum 5025285.913842. <lb/>968121.391743. Quar&egrave; adhibito conatu, <lb/>quo libras decem ab&longs;qu&egrave; machin&acirc; traheres, <lb/>mouere po&longs;&longs;es libras 50.252859.138429. <lb/>681213.917430. Quod pondus totius ter&shy;<lb/>reni globi grauitatem &longs;uperat. </s>
  
 <s>ob ingentem grauita&shy;<lb/>tis cardines prementis re&longs;i&longs;tentiam: qu&agrave;m <lb/>multo argento parabilis? </s> <s>Orbiculis ita&shy;<lb/>que &longs;ex &longs;upra centum Archimed&aelig;um pro<gap/><lb/>blema de terr&aelig; motione ab&longs;olui po&longs;&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>di. </s></p><p type="margin">
  
 <s>cum ea &longs;ola ad tres <lb/>A, B, C, &longs;imul &longs;umptas e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m in <lb/>Ratione Quadrati &longs;u&aelig; diametri 125 ad tri&shy;<lb/>plum Quadratum diametri rot&aelig; A, hoc e&longs;t <pb pagenum="11"/>vt 15625 ad 75; materiem autem tant&aelig; mo&shy;<lb/>li nece&longs;&longs;ariam nec modic&acirc; pecuni&acirc; nec &longs;in&ograve; <lb/>multis operis comparari po&longs;&longs;e &amp; elaborari <lb/>pal&agrave;m e&longs;t. </s> <s><margin.target id="note16"/><emph type="italics"/>XV <lb/>Orbiculis <lb/>106 po&longs;&longs;&etail; <lb/>tellure&mtail; <lb/>moueri <expan abbr="de-m&otilde;">de&shy;<lb/>mom</expan> &longs;tratur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Adde qu&ograve;d illam ex alio in a&shy;<lb/>lium locum transferendi pro multiplici ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;itate, vix &longs;pes aliqua &longs;upere&longs;&longs;et. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Quid ver&ograve;, &longs;i quis maiorem ad&shy;<lb/>huc grauitatem telluri tribuat? </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note6"></margin.target><emph type="italics"/>VI <lb/>Machina&shy;<lb/>rum Com&shy;<lb/>po&longs;itio me&shy;<lb/>lior e&longs;t, <expan abbr="qu&atilde;">quam</expan> <lb/>earum Aug&shy;<lb/>mentum, &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m ma <lb/>gnitudinem<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quamuis ver&ograve; quinque alios in&longs;uper cy&shy;<lb/>lindros cum &longs;uis rotis adijcere opus e&longs;&longs;et, vt <lb/>&aelig;quale pondus attolleretur, atque tu&acirc; ill&acirc; <lb/>quinque helicum coagmentatione; in diffi&shy;<lb/>cultates tamen long&egrave; maiores incurrat arti&shy;<lb/>fex, nece&longs;&longs;e e&longs;t, qui cochleas quinque cum <lb/>tympanis examu&longs;&longs;im congruentes formare <lb/>iubeatur, ac ille qui decem aut plures axes <lb/>in peritrochio effingere velit; in quibus &longs;i&shy;<lb/>guram exqui&longs;it&egrave; rotundam &longs;i de&longs;ideret, &longs;u&shy;<lb/>petuacuo &longs;e labore conficiat: neque enim <lb/>anguli, &longs;i qui &longs;int, obe&longs;&longs;e quicquam po&longs;&longs;unt, <lb/>mod&ograve; poli, &longs;eu cardines, circa quos ver&longs;an&shy;<lb/>tur, l&aelig;ues &longs;int ac politi. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Sed quanto impendio &longs;taret tan&shy;<lb/><arrow.to.target n="note7"></arrow.to.target><lb/>tam funium vim comparare, qu&aelig; &longs;atis e&longs;&longs;et; <lb/>vt pondus ad vnius decemped&aelig; altitudinem <lb/>&longs;ubleuaretur? </s> 
  
 <s>Prim&ugrave;m enim funis, cui pon&shy;<lb/>dus adnecteretur, decem pedes in longitudi&shy;<lb/>ne haberet; igitur qui rotam primam A am&shy;<lb/>biret, e&longs;&longs;et vt minim&ugrave;m pedum 50. At rot&aelig; <lb/>&longs;ecund&aelig; motus e&longs;&longs;et prioris quintuplus, igi-<pb pagenum="12"/>tur rot&aelig; B circumduceretur funis pedum <lb/>250, nec di&longs;pari argumentatione conficitur <lb/>rotam tertiam C exigere funem pedum <lb/>1250, quartam D 6250, quintam dem&ugrave;m <lb/>E 31250: ex quibus conflatur &longs;umma pe&shy;<lb/>dum 39060, qu&aelig; e&longs;&longs;et totius funis longitu&shy;<lb/>do. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Parum mihi face&longs;&longs;at hic negotij. </s>
  
 <s>Liceat autem h&igrave;c di&longs;&longs;imulanter pr&aelig;te&shy;<lb/>rire immodicam rotarum E, D, &amp; C cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem, vt t&agrave;m longus funis earum am&shy;<lb/>bit&ucirc;s terminis contineri po&longs;&longs;et. </s> <s><lb/>Addat duas pr&aelig;terea trochleas aut quatuor, <lb/>aut plures; &amp; fort&egrave; non ade&ograve; multas adijcere <lb/>oportebit: Mihi &longs;atis e&longs;t chiliadas illas orbi&shy;<lb/>culorum atque myriadas, quas multi ad&shy;<lb/>&longs;truunt, tanquam minim&egrave; nece&longs;&longs;arias refu&shy;<lb/>ta&longs;&longs;e. </s>
  
 <s>Nam &longs;i mul&shy;<lb/>tiplici &longs;pirarum &longs;erie ita duceretur funis, vt <lb/>ip&longs;e &longs;e circumplecteretur, motuum Ratio&shy;<lb/>nes, &amp;, quod inde con&longs;equitur, potenti&aelig; mo&shy;<lb/>menta, ip &acirc; euolutione mutarentur, auctis <lb/>&longs;cilicet aut diminutis ex &longs;ubiect&acirc; &longs;pirarum &longs;e&shy;<lb/>rie rotarum ac cylindorum diametris. </s> <s>Nunc quidem &longs;ol&acirc; coniectur&acirc; terreni <lb/>globi grauitatem venari po&longs;&longs;umus: dato au&shy;<lb/>tem exrra terram loco, in quo con&longs;i&longs;teremus, <lb/>facile e&longs;&longs;et trochlearum numerum definire: <lb/>examinato nimirum &longs;tater&acirc; telluris pondere; <lb/>quo demum cognito trochlearum, quibus <lb/>opus e&longs;&longs;et, numerus innote&longs;ceret. </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note7"></margin.target><emph type="italics"/>VII <lb/>Difficultasi <lb/>ex funis lox <lb/>gitudine.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c eadem, qu&aelig; nunc obijcis, mi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note8"></arrow.to.target><lb/>hi pariter aliquand&ograve; nonnihil fecere negotij. </s> 
  
 <s><lb/>Et prim&ugrave;m quidem earum rotularum, qua&shy;<lb/>rum velocior e&longs;t motus, funes quoqu&egrave; gra&shy;<lb/>ciliores e&longs;&longs;e debere ob&longs;eruabam, quippe qui&shy;<lb/>bus ponderis grauitas min&ugrave;s reluctetur. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At &longs;tater&acirc;, cuius iugum aliquot <lb/>pa&longs;&longs;uum millia occuparet, &longs;acomatis autem <lb/>munere rupes non exigua &longs;ungeretur. </s></p><p type="main">
  
 <s>Hinc <lb/>ver&ograve; &longs;atis commod&acirc; con&longs;ecutione conficie&shy;<lb/>bam fieri po&longs;&longs;e, vt exiguis &longs;patijs tanta funi&shy;<lb/>culi longitudo citr&agrave; incommodum compre&shy;<lb/>henderetur. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Mittamus i&longs;th&aelig;c; qu&aelig; &agrave; te reru&mtail; <pb pagenum="24"/>huiu&longs;modi apprim&egrave; gnaro, animi tant&ugrave;m <lb/>caus&acirc;, in medium proferri &longs;atis video. </s>
  
 <s>Deinde quamuis non ade&ograve; lon&shy;<lb/>gus &longs;uppeteret funiculus, oper&aelig; pretium vi&shy;<lb/>debatur futurum, &longs;i illo euoluto rotas &longs;i-<pb pagenum="13"/>&longs;teremus (annulum videlicet auer&longs;&aelig; rot&aelig; A <lb/>infixum arct&egrave; cum &longs;uperiore cylindro n&etail; <lb/>pondus relaberetur, connectentes) explica&shy;<lb/>tum que funiculum, qui in conuer&longs;ione fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et cylindrum &longs;uperiorem circumplexus, ite&shy;<lb/>rum rot&aelig; ap&longs;idi circumduceremus. </s> <s>La&shy;<lb/>nius vel c&aelig;tarius opportunam &longs;tateram &longs;up&shy;<lb/>peditare po&longs;&longs;et; mod&ograve; &longs;ingul&aelig; libr&aelig; in &longs;uas <lb/>vncias rit&egrave; di&longs;tribut&aelig; iugum di&longs;tinguerent. </s></p><figure/><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note8"></margin.target><emph type="italics"/>Occurritur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Ver&ugrave;m cum vrbem obambulans oculos <lb/>fort&egrave; in officinam quandam conijcerem, vbi <lb/>obtu&longs;arum nouacularum acies re&longs;tituuntur, <lb/>En, inquam, funiculus in&longs;e&longs;e rediens maio&shy;<lb/>ri ac minori rotul&aelig; it&agrave; circumplicatus, vt al&shy;<lb/>tera ex alterius conuer&longs;ione rotetur, nullos <lb/>motui terminos pr&aelig;&longs;cribit: quidni igitur con&shy;<lb/>&longs;imili ratione funiculus vn&acirc; aut alter&acirc; &longs;pir&acirc; <lb/>cylindrum &longs;uperiorem complectens &longs;ubie&shy;<lb/>ctum peritrochium ita apprehendere valeat, <lb/>vt pariter moueantur, nec conuer&longs;ionis &longs;i&shy;<lb/>nem inueniant, cum tantundem &longs;uccedere <lb/>po&longs;&longs;it funiculi, quantum dece&longs;&longs;erit? </s> 
  
 <s>Id au&shy;<lb/>tem &longs;i fieri po&longs;&longs;e concedas, in &longs;uperioribus <lb/>&longs;altem FEDC (nam in inferioribus forta&longs;s&egrave; <lb/>ob ponderis nimiam grauitatem &longs;atius e&longs;&longs;et <lb/>funis extremum religare, ne excurreret) <lb/>difficultas omnis propo&longs;ita euane&longs;cit. </s> <s>Erige enim ad perpendiculum trabes <gap/>uas <lb/>&aelig;quali interuallo &agrave; &longs;e inuicem di&longs;tinctas: A&longs;&shy;<lb/>&longs;umaturque vectis AB, cuius pars decim&atail; <pb pagenum="25"/>&longs;it AC, (quanquam id &longs;culptor non expre&longs;&shy;<lb/><arrow.to.target n="note17"/><lb/>&longs;it) &amp; extremum A &longs;it circa axem trabi AO <lb/>infixum ver&longs;atile, extremum ver&ograve; B ita &agrave; <lb/>trabe ER di&longs;ter, vt a&longs;&longs;umpto &longs;imili vect&etail; <lb/>DE circ&ugrave;m E ver&longs;atili, &amp; vtroque DE, AB <lb/>parallelo horizonti, perpendicularis BF &longs;e&shy;<lb/>cet pariter FE partem decimam totius DE. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Vti&shy;<lb/>nam &amp; in trochleis &longs;imile funis compen&shy;<lb/>dium liceret inuenire. </s> <s><lb/>Idqu&egrave; in con&longs;equentibus vectibus factum in&shy;<lb/>telligatur. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> An &amp; trochleis tellurem ab Archi&shy;<lb/>mede fui&longs;&longs;e loco dimouendam exi&longs;timas? <pb pagenum="14"/>Non funium tant&ugrave;m longitudo aut cra&longs;&longs;itu&shy;<lb/>do, operi non &longs;atis congrua negotium face&longs;&shy;<lb/>&longs;eret, &longs;ed &amp; apt&aelig; trochle&aelig; con&longs;trui omnin&ograve; <lb/>non po&longs;&longs;ent. </s> 
  
 <s>Quis enim Chilio&longs;pa&longs;tum com&shy;<lb/>ponat? </s> <s>Porr&ograve; BF, DI &amp;c. </s>
  
 <s>&longs;ed quantulum dem&ugrave;m e&longs;t Chilio&longs;pa&shy;<lb/>&longs;ti momentum? </s> <s>&longs;int ex ma&shy;<lb/>teri&acirc; &longs;olid&acirc;, &amp; circa clauiculos extrema B, F, <lb/>D &amp;c. </s>
  
 <s>Neque &longs;i trochleas decem <lb/>orbiculorum millibus in&longs;trueres, quicquam <lb/>po&longs;&longs;es efficere. </s> <s>moueri po&longs;&longs;int; ac po&longs;tremus vectis <lb/>MR habeat prop&egrave; V lingulam &longs;eu momen&shy;<lb/>tum, vt quand&ograve; trabi ER congruit, &longs;ignifi&shy;<lb/>cet vectes omnes con&longs;titutos e&longs;&longs;e horizonti <lb/>parallelos. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Nam &longs;i duas huiu&longs;modi tro&shy;<lb/>chleas it&agrave; componeres, vt altera ponderiad&shy;<lb/>necteretur, altera in &longs;uperiore loco firmare&shy;<lb/>tur, eumque adhiberes conatum, quo libras <lb/>centum ab&longs;que machin&acirc; attolleres, conatu <lb/>eodem librarum vicies centena millia moue&shy;<lb/>re po&longs;&longs;es: &longs;ed quid hoc ad immen&longs;um terre&shy;<lb/>ni globi pondus? </s> <s><margin.target id="note17"/><emph type="italics"/>XVI <lb/>Statera <expan abbr="c&otilde;-muni">con&shy;<lb/>muni</expan> pote&longs;t <lb/>ingens pon&shy;<lb/>dus exami&shy;<lb/>nari.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig; fuerit Archimedi mens, plan&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note9"></arrow.to.target><lb/>ignoro: potui&longs;&longs;e tamen fieri, vt ille propo&longs;i&shy;<lb/>rum trochleis adhibitis a&longs;&longs;equeretur, con&shy;<lb/>&longs;tanter a&longs;&longs;ero. </s> 
  
 <s>Et quidem, quod ad trochleas <lb/>ip&longs;as attinet, ludum puto, mod&ograve; funes, &amp; <lb/>locus vbi con&longs;i&longs;terem, non dee&longs;&longs;ent. </s> <s>Tum applicat&acirc; in M &longs;tater&acirc; examinetur <lb/>omnium vectium &longs;imul momentum graui&shy;<lb/>tatis. </s>
  
 <s>Cedo <lb/>mihi orbiculos quatuor aut &longs;ex &longs;upra cen&shy;<lb/>tum; &longs;atis habeo trochlearum, vt vnic&acirc; ma&shy;<lb/>nu terram &agrave; fundamentis, quibus in&longs;r&longs;tit, <lb/>conuellam. </s> <s>Non grauitatem dico, &longs;ed momen&shy;<lb/>tum grauitatis; quia vectis AB in F &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;us non &longs;ecund&ugrave;m totam &longs;uam grauitate&mtail; <lb/>deor&longs;um nititur, quia &amp; in A &longs;ultinetur, &longs;ed <lb/>tant&ugrave;m &longs;emi&longs;&longs;em totius &longs;u&aelig; grauitatis exer&shy;<lb/>cet. </s>
  
 <s>Id quod vt minim&egrave; dubia de&shy;<lb/>mon&longs;tratione conficiam; illud primum, in <lb/>trochleatum v&longs;u extra controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum accipio, quod, funis extremo trochle&aelig;, <pb pagenum="15"/>cui pondus adnectitur, alligato, potentia re&shy;<lb/>liquum extremum arreptum trahens plus <lb/>obtinet ad mouendum momenti, qu&agrave;m &longs;i <lb/>funis alteri trochle&aelig; &agrave; pondere remot&aelig; ad&shy;<lb/>necteretur; in primo enim ca&longs;u motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; ad motum ponderis maiorem habet <lb/>Rationem, qu&agrave;m in &longs;ecundo. </s> <s>Quia ver&ograve; DE e&longs;t longitudo decupla <lb/>ip&longs;ius FE, ide&ograve; grauitas totius AB non per&shy;<lb/>cipitur in D ni&longs;i &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui vige&shy;<lb/>&longs;imam, in Hver&ograve; &longs;ecund&ugrave;m partem ducen&shy;<lb/>te&longs;imam, &amp; &longs;ic deinceps; ita vt &longs;i fuerint in <lb/>vniuer&longs;um octo vectes, percipiatur in M &longs;o-<pb pagenum="26"/>l&ugrave;m pars vicies millies mille&longs;ima grauitatis <lb/>totius AB. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ecundi autem vectis DF gra&shy;<lb/>uitas percipitur in M &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui <lb/>bis millies mille&longs;imam. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note9"></margin.target><emph type="italics"/>VIII <lb/>Orbiculi <lb/>pauci in plu <lb/>res minores <lb/>tro<gap/>bleas di, <lb/>stributiplus <lb/>po&longs;&longs;unt, <lb/>qu&agrave;m du&aelig; <lb/>tro<gap/>ble&aelig; ex <lb/>multis mil&shy;<lb/>libus orbi&shy;<lb/>culorum.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Id ego tibi lubens permitto. </s> 
  
 <s>Nam <lb/><figure id="fig4"></figure><lb/>&longs;i trochleas duas R &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> pona&shy;<lb/><arrow.to.target n="note10"></arrow.to.target><lb/>mus binis orbiculis inftructas, <lb/>funis autem extremum A tro&shy;<lb/>chle&aelig; S annulo alligetur, &amp; <lb/>ducatur funis per ABCDEF <lb/>GHIK, con&longs;tat totius funis <lb/>longitudinem quadruplam e&longs;&shy;<lb/>&longs;e interualli, quo trochle&aelig; &agrave; <lb/>&longs;e inuicem &longs;eiunguntur. </s> <s>Tertius &longs;ecund&ugrave;m <lb/>partem ducenties mille&longs;imam; &amp; &longs;ic dein&shy;<lb/>ceps, donec vltimus MR grauitet in M &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m &longs;u&aelig; grauitatis &longs;emi&longs;&longs;em. </s>
  
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; plurimum intere&longs;t, vtri <lb/>trochlearum pondus adiunxe&shy;<lb/>ris: &longs;i enim pondus in R ad&shy;<lb/>nectatur, potentia K tamdiu <lb/>mouetur, ac ab <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/> recedit, do&shy;<lb/>nec funistotus explicetur: per&shy;<lb/>currit igitur &longs;patium funis <lb/>longitudini &aelig;quale, videlicet <lb/>quadruplum interualli inter <lb/>R &amp; S. </s> <s>Hinc e&longs;t <lb/>quod quamuis primus vectis AB vald&egrave; cra&longs;&shy;<lb/>&longs;us e&longs;&longs;e deberet, atque ade&ograve; grauis, vt pon&shy;<lb/>dus valeret &longs;u&longs;tinere, con&longs;equentes tame&ntail; <lb/>vectes minores, ac minores, quod ad cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem &longs;pectat, requirerentur: ac proinde <lb/>eorum momenta in M &longs;imul &longs;umpta no&ntail; <lb/>e&longs;&longs;ent ade&ograve; multa. </s>
  
 <s>At ver&ograve; &longs;i pondus in <lb/>S alligetur, eadem potenti&atail; <pb pagenum="16"/>K ad trochleam R fixam accedit, illamqu&etail; <lb/>tanto &longs;patio tran&longs;greditur, quanta e&longs;t funis <lb/>longitudo: igitur in toto motu percurrit &longs;pa&shy;<lb/>tium quintuplum eius, quod &agrave; pondere ver&shy;<lb/>s&ugrave;s trochleam R moto perficitur. </s> <s>Ponamus itaque facoma&shy;<lb/>te in N exi&longs;tente fieri &aelig;quilibrium cum ve&shy;<lb/>ctibus horizonti parallelis. </s></p><p type="main">
  
 <s>Quoniam <lb/>autem qu&ograve; tardior e&longs;t ponderis motus cum <lb/>motu potenti&aelig; comparatus, e&ograve; min&ugrave;s pon&shy;<lb/>deris grauitas virtuti potenti&aelig; trahentis ob&shy;<lb/>&longs;i&longs;tit; apertum e&longs;t ac manife&longs;tum facili&ugrave;s <lb/>trahi pondus, &longs;i trochle&aelig; S (cui funis in A <lb/>adnectitur) qu&agrave;m &longs;i trochle&aelig; R alligetur: in <lb/>S nimirum motum obtinet mot&ucirc;s potenti&aelig; <lb/>&longs;ubquintuplum, in R autem &longs;ubquadru&shy;<lb/>plum. </s> <s>His ita con&longs;titutis dimittantur vectes, vt <lb/>fer&egrave; quant&ugrave;m po&longs;&longs;unt de&longs;cendant: &amp; in Gad&shy;<lb/>nectatur pondus. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note10"></margin.target><emph type="italics"/>IX <lb/>Non &aelig;qua&shy;<lb/>li facilitate <lb/>moueri pon&shy;<lb/>dus. </s> 
  
 <s>vtrili&shy;<lb/>bet trochle&aelig; <lb/>adnexu&mtail;, <lb/>demonstra&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s> <s>Vel forta&longs;&longs;e opportunius <lb/>erit, &longs;i BF habeat in B annulum, cui in&longs;eri <lb/>po&longs;sit extremum vectis AB; vectis enim ex <lb/>annulo extractus &longs;olus deprimitur, quantum <lb/>pote&longs;t, &amp; pondere in C adnexo, ali&acirc; machi&shy;<lb/>n&acirc; tractori&acirc; tanti&longs;per eleuatur, dum po&longs;sit <lb/>iterum annulo B in&longs;eri. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Quod pr&aelig;terea Ratione aliqu&acirc; mi<gap/><lb/>noris In&aelig;qualitatis propo&longs;it&acirc;, Antecedens <lb/><arrow.to.target n="note11"></arrow.to.target><lb/>terminus ad Con&longs;equentem duplum maio&shy;<lb/>rem habeat Rationem, qu&agrave;m ad alium Con&shy;<lb/>&longs;equentem, ad quem habeat Rationem pro&shy;<lb/>po&longs;it&aelig; rationis duplicatam (&longs;i tamen &longs;ubdu&shy;<lb/>plam excipias, c&ugrave;m eadem &longs;umma fiat ex <lb/>duplicis binarij additione, ac ex mutu&acirc; illo&shy;<lb/>rum multiplicatione) nihil habet dubitatio&shy;<lb/>nis. </s> 
  
 <s>Dat&acirc; &longs;iquidem Ratione &longs;ubtripl&acirc; 3 ad <lb/>9, &longs;i Con&longs;equens 9 geminetur, &amp; &longs;iat 18, <lb/>Ratio autem duplicetur inuento tertio con&shy;<lb/>tinu&egrave; proportionali 27, maior e&longs;t Ratio 3 ad <lb/>18, qu&agrave;m 3 ad 27. Similiter maior erit <pb pagenum="17"/>Ratio ad Con&longs;equentem triplum aut qua&shy;<lb/>druplum, qu&agrave;m ad alium Con&longs;equente&mtail; <lb/>terminum Rationis triplicat&aelig; aut quadru&shy;<lb/>plicat&aelig;, etiam &longs;i propo&longs;ita Ratio &longs;ubdupl&atail; <lb/>e&longs;&longs;et: &longs;ic &longs;i fuerit Ratio 2 ad 4, triplus Con&shy;<lb/>&longs;equens e&longs;t 12. Con&longs;equens ver&ograve; Rationis tri&shy;<lb/>plicat&aelig; e&longs;t 16: e&longs;t autem maior Ratio 2 ad <lb/>12, qu&agrave;m 2 ad 16. </s> <s>Ni&longs;i fort&egrave; commo&shy;<lb/>dius alicui accidat ita machinam con&longs;truere, <lb/>vt iacens pondus illi adnectatur, deinde ma&shy;<lb/>china ip&longs;a &aelig;qualiter eleuetur, vnde fiat vt <pb pagenum="27"/>vectium capita deprimantur. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note11"></margin.target><emph type="italics"/>X <lb/>Maiorest <lb/>Ratio ad ter <lb/>minu&mtail; <lb/>Misltipli&shy;<lb/>cem, qu&agrave;m <lb/>ad termi&shy;<lb/>num Ratio&shy;<lb/>nis &longs;imiliter <lb/>Multiplica&shy;<lb/>t&aelig;.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Hinc infero maximum e&longs;&longs;e di&longs;crimen i&ntail; <lb/>augendo potenti&aelig; momento, vtr&ugrave;m trochle&aelig; <lb/>augeantur orbiculis, an ver&ograve; trochle&aelig; mul&shy;<lb/>tiplices exii&longs;dem orbiculis con&longs;tituantur. </s> 
  
 <s>Si <lb/>enim trochle&aelig; du&aelig; S &amp; R, quas nuperrim&egrave; <lb/>de&longs;crip&longs;i&longs;ti, binis pr&aelig;tere&agrave; orbiculis augean&shy;<lb/>tur, ita vt &longs;ingul&aelig; quaternos habeaut, mani&shy;<lb/>fe&longs;tum e&longs;t potentiam in K, qu&aelig; pri&ugrave;s mo&shy;<lb/>tum habebat quadruplum mot&ucirc;s ponderis in <lb/>R con&longs;tituti, fact&acirc; huiu&longs;modi orbiculorum <lb/>acce&longs;sione, motum habere octuplum, vel <lb/>qu&aelig; pri&ugrave;s quintupl&ograve; velocior erat pond re in <lb/>S adnexo, factam e&longs;&longs;e noncupl&ograve; velociorem. </s> <s>Tum &longs;acoma <lb/>in &longs;tater&aelig; iugo ab agin&acirc; remoueatur ade&ograve;, <lb/>vt vectis MR (atque ade&ograve; reliqui omnes) <lb/>horizonti parallelus con&longs;tituatur, &amp; &longs;tatera <lb/>indicet &aelig;quilibrium ex. </s>
  
 <s><lb/>At &longs;i quatuor ho&longs;ce orbiculos non adijcias <lb/>prioribus, &longs;ed duas alias trochleas ex illis com&shy;<lb/>ponas, iam mulr&ograve; maior e&longs;t potenti&aelig; motus <lb/>cum ponderis motu comparatus. </s> <s>gr. <!-- REMOVE S-->in <emph type="italics"/>S.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Sint du&aelig; trochle&aelig; binos orbiculos haben&shy;<lb/>tes A &amp; B: huic autem tum pondus P, <gap/>m <lb/>funis extremum adnectatur. </s> 
  
 <s>Vtique poten-<pb pagenum="18"/><arrow.to.target n="note12"></arrow.to.target><lb/><figure id="fig5"></figure><lb/>tia in F motum ha&shy;<lb/>beret quintupl&ograve; velo&shy;<lb/>ciorem motu ponde&shy;<lb/>ris P. </s> <s> Sumatur <lb/>igitur differentia SN, quot nimirum libras <lb/>aut vncias contineat: h&aelig;c autem multipli&shy;<lb/>cetur per momentum, quod habet potentia <lb/>in M applicata; id quod fit tot additis ci&shy;<lb/>phris, quot &longs;unt vectes, quos &longs;tatuamus e&longs;&longs;e <lb/>octo, SN ver&ograve; indicare libras 3 vnc. </s>
  
 <s>Ex quatuor a&shy;<lb/>lijs orbiculis du&aelig; pa&shy;<lb/>riter trochle&aelig; D &amp; C <lb/>con&longs;tituantur: &amp; tro&shy;<lb/>chle&aelig; C adnectatur <lb/>prioris funis <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan>. </s> <s>6. Sa&shy;<lb/>coma igitur in S o&longs;tendit pondus P e&longs;&longs;e libr. </s>
  
 <s><lb/>Potentia E quintupl&ograve; <lb/>&longs;an&egrave; veloci&ugrave;s moue&shy;<lb/>tur qu&agrave;m F, at F quin&shy;<lb/>tupl&ograve; veloci&ugrave;s qu&agrave;m <lb/>P; igitur motus po&shy;<lb/>tenti&aelig; E ad motum <lb/>ponderis P e&longs;t vt 25 <lb/>ad 1. Quare potentia <lb/>vires habens decem <lb/>pondo trahendi &longs;in&egrave; <lb/>machin&acirc;, in F trahe&shy;<lb/>ret libras 50, at in E <lb/>libras 250. Quod &longs;i <lb/>tam A qu&agrave;m B qua&shy;<lb/>ternos haberent or&shy;<lb/>biculos, potentia i&ntail; <lb/>F tantum 90 libras <lb/>mouere po&longs;&longs;et. </s> <s><lb/>300.000000. vnc.600.000000, hoc e&longs;t in <lb/>vniuer&longs;um libr.350.000000. Quare con&longs;tat <lb/>di&longs;po&longs;itis hac ratione 25. vectibus, po&longs;&longs;&etail; <lb/>vulgari &longs;tater&acirc; examinari pondus libr. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note12"></margin.target><emph type="italics"/>XI <lb/>Trochlea&shy;<lb/>rum coniu&shy;<lb/>gataru&mtail; <lb/>Compo&longs;itio, <lb/>qu&agrave;m ma&shy;<lb/>gnas vires. </s> 
  
 <s><lb/>babeat.<emph.end type="italics"/></s> <s>250. <lb/>000000.000000.000000.000000. Vectium <lb/>autem huiu&longs;modi apta di&longs;po&longs;itio non ijs &longs;ca&shy;<lb/>teret difficultatibus, qu&aelig; &longs;uperari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Con&longs;tat itaque du-<pb pagenum="19"/>plicatis trochleis &aelig;quali orbiculorum nume&shy;<lb/>ro in&longs;tructis, motum potenti&aelig; in E haber&etail; <lb/>Rationem duplicatam Rationis, quam habet <lb/>motus potenti&aelig; in F ad motum ponderis in <lb/>P: multiplicatis autem pari numero in ea&shy;<lb/>dem trochle&acirc; orbiculis, ne duplicari quidem <lb/>motum ip&longs;ius potenti&aelig; F. </s> 
  
 <s>Quod &longs;i in E pa&shy;<lb/>riter du&aelig; ali&aelig; trochle&aelig; &longs;imiles adiicerentur, <lb/>iam triplicaretur Ratio mot&ucirc;s in F ad mo&shy;<lb/>tum in P, &amp; &longs;ic deinceps. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Mihi quidem &longs;atis per&longs;ua&longs;um e&longs;t, <lb/>cas, de quibus hactenus di&longs;&longs;eruimus, machi&shy;<lb/>nationes ad tellurem loco dimouenda&mtail;, <lb/>eiusque pondus examinandum aptas e&longs;&longs;&etail;, <lb/>atqu&egrave; ad potenti&aelig; momenta fer&egrave; in immen&shy;<lb/>&longs;um <gap/>ugenda long&egrave; pr&aelig;&longs;tare machin&aelig; eiu&longs;&shy;<lb/>dem multiplicis qu&agrave;m maioris v&longs;um; in ma&shy;<lb/>iori etenim augetur &longs;ol&ugrave;m Ratio, qu&aelig; i&ntail; <pb pagenum="28"/>multiplici componitur. </s>
  
 <s>Vno verbo di&shy;<lb/>cam: quot &longs;unt paria &longs;imilium trochlearum, <lb/>progre&longs;&longs;io fit tot Rationum &longs;imilium Ratio&shy;<lb/>ni, quam habet motus ponderis ad motum <lb/>potenti&aelig; primis trochleis applicat&aelig;. </s> <s>Sic peritrochiu&mtail; <lb/>diametrum habens decuplam &longs;ui axis facit <lb/>potenti&aelig; momentum decuplum: at duo pe&shy;<lb/>ritrochia Rationem quintuplam ad &longs;uos axes <lb/>habentia &longs;i componantur &longs;imul, potenti&aelig; <lb/>momentum con&longs;tituunt vigequintuplu&mtail;. </s>
  
 <s>Sic &longs;i <lb/>e&longs;&longs;ent talium, quales exhibui, trochlearu&mtail; <lb/>paria decem, a&longs;&longs;umend&aelig; e&longs;&longs;ent decem Ra&shy;<lb/>tiones quintupl&aelig;; &amp; motus potenti&aelig; ad mo&shy;<lb/>tum ponderis Rationem haberet ex his com&shy;<lb/>po&longs;itam, quam &longs;cilicet habet vndecimus ter&shy;<lb/>minus in progre&longs;sione Rationis quintupl&aelig; <lb/>ad vnitatem, hoc e&longs;t 9765625 ad 1. </s> <s><lb/>Id quod &amp; in cochlearum compo&longs;itione ma&shy;<lb/>nife&longs;tum e&longs;t, cum &longs;atius&longs;it duas cochleas cum <lb/>duobus tympanis componere, quam heli&shy;<lb/>cem vnam &longs;trictiorem vni tympano maiori <lb/>congruentem adhibere. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Si igitur trochle&aelig; omnes ABCD <lb/><arrow.to.target n="note13"></arrow.to.target><lb/>tri&longs;pa&longs;ti e&longs;&longs;ent, vnicus equus in E idem pon&shy;<lb/>dus trahere po&longs;&longs;et, quod equi 49; cum ta&shy;<lb/>men in F, &longs;i A &amp; B tripa&longs;ti fuerint, idem <lb/>valeat trahere quod equi &longs;eptem: &longs;i vero A <lb/>&amp; B &longs;enis in&longs;truerentur orbiculis, &aelig;quiuale&shy;<lb/>ret equis tredecim. </s> 
  
 <s>Quis ergo ade&ograve; debilis <pb pagenum="20"/>cantherius, qui nequear &longs;olus trochlearum <lb/>mulriplicium ope, maius tormentum belli&shy;<lb/>cum trahere? </s> <s>Hoc in vectibus, <lb/>hoc in trochleis abund&egrave; e&longs;t demon&longs;tratum. </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note13"></margin.target><emph type="italics"/>XII <lb/>Vnicus e&shy;<lb/>quus f<gap/>cil&egrave; <lb/>pote&longs;t mo&shy;<lb/>uere ingens <lb/><expan abbr="p&otilde;dus">pondus</expan>, quod <lb/>vix po&longs;&longs;ent <lb/>plures equi.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Ita plan&egrave;: &longs;ed ob&longs;eruandum in fu&shy;<lb/>nibus. <lb/><arrow.to.target n="note14"></arrow.to.target></s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note14"></margin.target><emph type="italics"/>XIII <lb/><gap/>to antum <lb/>funium in <lb/>hac machi&shy;<lb/>natione re&shy;<lb/>quiratr.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Ne plura: &longs;atis animum ad hoc <lb/>aduerti. </s> 
  
 <s>Monere volebas tantam requiri <lb/>longitudinem funis, qui &longs;ecundas trochleas <lb/>D &amp; C circumplectitur, vt vnicus ex D in <lb/>C ductus &aelig;qualis &longs;it longitudini &longs;patij, quod <lb/>potentia in F totum explicans funem, &amp; pon&shy;<lb/>dus P ad trochleam A v&longs;que deducens, per&shy;<lb/>curreret. </s> <s>Sed adhuc rudioribus quibu&longs;dam eximen&shy;<lb/>da e&longs;t dubitatio, qu&aelig; ancipitem animu&mtail; <lb/>torquet, an videlicet ea &longs;it totius globi huius, <lb/>quem terram dicimus, grauitas, qu&aelig; ad <lb/>librarum numerum reuocata paucioribus <lb/>qu&agrave;m triginta ciphris explicari queat. </s>
  
 <s>Quar&egrave; &longs;i interuallum trochlearum <lb/>AB &longs;it pa&longs;&longs;uum decem, potentia ex F per&shy;<lb/>curreret pa&longs;&longs;us 50: funis itaque trochleas D <lb/>&amp; C ambiens longitudinem habeat nece&longs;&longs;&etail; <lb/>e&longs;t pa&longs;&longs;uum vt minimum 200; trochle&atail; <lb/>enim D ibi firmanda e&longs;t, qu&ograve; funis ABF <lb/>explicatus pertingere po&longs;&longs;it. </s> <s>Quam&shy;<lb/>uis enim illam certis finibus circum&longs;cri&shy;<lb/>ptam, ac numero definitam exi&longs;timent, &longs;ibi <lb/>tamen facil&egrave; per&longs;uadent <foreign lang="greek">mhde/ga talixau_tqn xatw&shy;<lb/>vqmas me/non u/pa/rxei<gap/></foreign>, vt quidam apud Archi&shy;<lb/>medem aren&aelig; multitudinem con&longs;iderantes <lb/>opinabantur: qua&longs;i Arithmetic&aelig; facultatis <lb/>labor vltimus omnem poft &longs;e relinqueret no&shy;<lb/>menclaturam. </s>
  
 <s>Eademque d&etail; <lb/>c&aelig;teris, &longs;i plures fuerint trochle&aelig;, ratio e&longs;to. </s> <s>Quantam igitur graui<gap/>tem <lb/>globo huic, qui terras ac maria complecti&shy;<lb/>tur, tribuemus? </s></p><pb pagenum="29"/><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Non fals&acirc; coniectur&acirc; animum meum <lb/>pro&longs;pexi&longs;ti. </s> 
  
 <s>Sed vt ad rem ip&longs;am propi&ugrave;s <lb/>accedamus ob&longs;eruandum e&longs;t, propo&longs;ito quo&shy;<lb/>cunque orbiculorum numero, qui tame&ntail; <lb/>per 2, vel 4, vel 6, vel alium quemcunque <lb/>numerum parem diuidi po&longs;sit, long&egrave; maius <lb/>e&longs;&longs;e potenti&aelig; momentum, &longs;i plures trochle&aelig; <lb/>pauciorum orbiculorum, qu&agrave;m &longs;i pauciores <pb pagenum="21"/>trochle&aelig; plurium orbiculorum con&longs;tituan&shy;</s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vereor ne vobis grauis fiam, &longs;i ea <lb/>exponere voluero, qu&aelig; aliquando placuit in <lb/>hanc &longs;ententiam commentari. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note15"></arrow.to.target><lb/>tur. </s> 
  
 <s>Exhibeantur enim, exempli grati&acirc;, orbi&shy;<lb/>culi 60, ex quibus &longs;i fiant 20 trochle&aelig; trium <lb/>orbiculorum, iam &longs;unt decem trochlearum <lb/>paria, ac proinde decem Rationes vt &longs;um&shy;<lb/>mum &longs;eptupl&aelig;; igitur momenrum potenti&aelig;, <lb/>hoc e&longs;t vndecimus ab vnitate terminus, e&longs;t <lb/>vt 282475249. Si ver&ograve; fiant binos haben&shy;<lb/>tes orbiculos, erunt 15 trochlearum pari&atail; <gap/><lb/>ideoq quindecim Rationes quintupl&aelig;, ex qui&shy;<lb/>bus Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponde&shy;<lb/>ris componitur; erit igitur vt 30517578125 <lb/>ad 1. Con&longs;tat autem ne additis quidem ad&shy;<lb/>huc duobus tri&longs;pa&longs;torum paribus, vt &longs;int in <lb/>vniuer&longs;um orbiculi 72, po&longs;&longs;e ade&ograve; augeri po&shy;<lb/>tenti&aelig; momentum: po&longs;itis &longs;iquidem 12 tri&shy;<lb/>&longs;pa&longs;torum paribus momentum potenti&aelig; e&longs;t <lb/>&longs;ol&ugrave;m vt 13841287201. Hinc colligitur <lb/>plus ad mouendum momenti obtinere pau&shy;<lb/>ciores orbiculos in &longs;implicioribus trochleis, <lb/>qu&agrave;m in trochleis maioribus plures orbicu&shy;<lb/>los: id quod alicui forta&longs;s&egrave; paradoxum ac&shy;<lb/>cidat. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Imm&ograve; ver&ograve; aures me&aelig; ad iucun&shy;<lb/>dam hanc di&longs;putationem patent: ni&longs;i fort&egrave; <lb/>negotia habeas, Galil&aelig;e, quibus te nunc o&shy;<lb/>porteat intere&longs;&longs;e. </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note15"></margin.target><emph type="italics"/>XIV <lb/>Pauciores <lb/>orbiculos in <lb/>&longs;implicibus <lb/>trochleis <lb/>plus po&longs;&longs;&etail;, <lb/>qu&agrave;m plu&shy;<lb/>res in mai&atail; <lb/>ribus o&longs;ten&shy;<lb/>ditur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Nunc igitur &longs;i mihi orbiculos centum ex&shy;<lb/>hibeas, &longs;implices trochleas ex &longs;ingulis orbi&shy;<lb/>culis &longs;tatuo, fiuntqu&egrave; 50 trochlearum &longs;im&shy;<lb/>plicium paria: adnexo autem pondere eidem <lb/>trochle&aelig;, cui funis extremum alligatur, mo-<pb pagenum="22"/>mentum potenti&aelig; erit triplum: &longs;unt igitur <lb/>50 Rationes tripl&aelig;, ex quibus componitur <lb/>Ratio mot&ucirc;s potenti&aelig; ad motum ponderis. </s> 
  
 <s><lb/>Qu&aelig;rendus iraque e&longs;t terminus in progre&longs;&shy;<lb/>&longs;ione dat&aelig; Rationis tripl&aelig; ab vnitate quin&shy;<lb/>quage&longs;imus primus. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sum plan&egrave; vacuus: nec facil&egrave; patiar <lb/>tam cit&ograve; abire amicos, quorum erudit&acirc; con&shy;<lb/>&longs;uetudine tantoper&egrave; recreor. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Ratio autem tripla quintuplicata e&longs;t 243 <lb/>ad 1. Ducatur 243 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ra&shy;<lb/>tio decuplicata 59049 ad 1. Hic iterum ter&shy;<lb/>minus 59049 per &longs;e ip&longs;um ducatur, &amp; Ratio <lb/>3486.784401 ad 1 e&longs;t ex viginti Rationi&shy;<lb/>bus triplis compo&longs;ita. </s> 
  
 <s>Ducatur pariter 3486. <lb/>784401 per &longs;e ip&longs;um, &amp; e&longs;t Ratio ex qua&shy;<lb/>draginta Rationibus triplis compo&longs;ita 12. <lb/>157665.459056.928801. ad 1. H&aelig;c de&shy;<lb/>m&ugrave;m Ratio ducatur per Rationem triplam <lb/>decuplicatam nimirum per 59049, &amp; pro&shy;<lb/>ducitur Ratio, qu&aelig; ex 50 Rationibus tri&shy;<lb/>plis componitur 717897.987691.852588. <lb/>770249. ad 1. </s> <s>An a&longs;ymbo&shy;<lb/>lum te rece&longs;&longs;urum putas, Guldine; Vnum <lb/>habeo, de quo te pariter interrogem, qui a&shy;<lb/>lios ad dicendum excitas: vbi tamen Mer&shy;<lb/>&longs;ennus &longs;uas de terr&aelig; grauitate commentatio&shy;<lb/>nes in medium protulerit. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i placeat duas adhuc trochleas ter&shy;<lb/>nis orbiculis in&longs;tructas adijcere ip&longs;ique pon&shy;<lb/>deri immediat&egrave; adnectere, vt funium &longs;eptu&shy;<lb/>plici ductu facili&ugrave;s &longs;u&longs;tineri valeat, adhuc <lb/>Ratio &longs;eptupla addenda, vt ex hac &amp; 50 tri&shy;<lb/>plis tota Ratio componatur: &amp; quinquage&longs;i&shy;<lb/>mus primus terminus progre&longs;sionis Rationis <lb/>tripl&aelig; ducendus e&longs;t per 7, vt habeatur totum <pb pagenum="23"/><arrow.to.target n="note16"></arrow.to.target><lb/>potenti&aelig; momentum 5025285.913842. <lb/>968121.391743. Quar&egrave; adhibito conatu, <lb/>quo libras decem ab&longs;qu&egrave; machin&acirc; traheres, <lb/>mouere po&longs;&longs;es libras 50.252859.138429. <lb/>681213.917430. Quod pondus totius ter&shy;<lb/>reni globi grauitatem &longs;uperat. </s> 
  
 <s>Orbiculis ita&shy;<lb/>que &longs;ex &longs;upra centum Archimed&aelig;um pro<gap/><lb/>blema de terr&aelig; motione ab&longs;olui po&longs;&longs;e o&longs;ten&shy;<lb/>di. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si me audieritis, di&longs;putatione&mtail; <lb/>hanc in &longs;equentem diem transferemus; cum <lb/>enim numeris aliquot maioribus<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> opus ha&shy;<lb/>beam, long&egrave; commodius accidet eos in &longs;che&shy;<lb/>dul&acirc; domi priuatim adnotatos in promptu <lb/>habere, qu&agrave;m illos inter colloquendum in&shy;<lb/>ue&longs;tigare non &longs;ine mole&longs;t&acirc; &longs;ermonis interru&shy;<lb/>ptione, temporis iactur&acirc;, &amp; capitis defati&shy;<lb/>gatione: nam &longs;atis nos hodi&egrave; tor&longs;imus tot <lb/>Rationum compo&longs;itarum inuentione. </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note16"></margin.target><emph type="italics"/>XV <lb/>Orbiculis <lb/>106 po&longs;&longs;&etail; <lb/>tellure&mtail; <lb/>moueri <expan abbr="de-m&otilde;">de&shy;<lb/>mom</expan> &longs;tratur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Quid ver&ograve;, &longs;i quis maiorem ad&shy;<lb/>huc grauitatem telluri tribuat? </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Parum mihi face&longs;&longs;at hic negotij. </s> 
  
 <s><lb/>Addat duas pr&aelig;terea trochleas aut quatuor, <lb/>aut plures; &amp; fort&egrave; non ade&ograve; multas adijcere <lb/>oportebit: Mihi &longs;atis e&longs;t chiliadas illas orbi&shy;<lb/>culorum atque myriadas, quas multi ad&shy;<lb/>&longs;truunt, tanquam minim&egrave; nece&longs;&longs;arias refu&shy;<lb/>ta&longs;&longs;e. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fiat, vt Mer&longs;enno placet. </s></p><pb pagenum="30"/><figure/><p type="main">
  
 <s>Nunc quidem &longs;ol&acirc; coniectur&acirc; terreni <lb/>globi grauitatem venari po&longs;&longs;umus: dato au&shy;<lb/>tem exrra terram loco, in quo con&longs;i&longs;teremus, <lb/>facile e&longs;&longs;et trochlearum numerum definire: <lb/>examinato nimirum &longs;tater&acirc; telluris pondere; <lb/>quo demum cognito trochlearum, quibus <lb/>opus e&longs;&longs;et, numerus innote&longs;ceret. </s> <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>SECVNDA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> At &longs;tater&acirc;, cuius iugum aliquot <lb/>pa&longs;&longs;uum millia occuparet, &longs;acomatis autem <lb/>munere rupes non exigua &longs;ungeretur. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Mittamus i&longs;th&aelig;c; qu&aelig; &agrave; te reru&mtail; <pb pagenum="24"/>huiu&longs;modi apprim&egrave; gnaro, animi tant&ugrave;m <lb/>caus&acirc;, in medium proferri &longs;atis video. </s> 
  
 <s>La&shy;<lb/>nius vel c&aelig;tarius opportunam &longs;tateram &longs;up&shy;<lb/>peditare po&longs;&longs;et; mod&ograve; &longs;ingul&aelig; libr&aelig; in &longs;uas <lb/>vncias rit&egrave; di&longs;tribut&aelig; iugum di&longs;tinguerent. </s> <s><emph type="center"/>Terr&aelig; grauitatem inue&shy;<lb/>&longs;tigat.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 </p><figure></figure><p type="main"> 
 <s>Erige enim ad perpendiculum trabes <gap/>uas <lb/>&aelig;quali interuallo &agrave; &longs;e inuicem di&longs;tinctas: A&longs;&shy;<lb/>&longs;umaturque vectis AB, cuius pars decim&atail; <pb pagenum="25"/>&longs;it AC, (quanquam id &longs;culptor non expre&longs;&shy;<lb/><arrow.to.target n="note17"></arrow.to.target><lb/>&longs;it) &amp; extremum A &longs;it circa axem trabi AO <lb/>infixum ver&longs;atile, extremum ver&ograve; B ita &agrave; <lb/>trabe ER di&longs;ter, vt a&longs;&longs;umpto &longs;imili vect&etail; <lb/>DE circ&ugrave;m E ver&longs;atili, &amp; vtroque DE, AB <lb/>parallelo horizonti, perpendicularis BF &longs;e&shy;<lb/>cet pariter FE partem decimam totius DE. </s> 
  
 <s><lb/>Idqu&egrave; in con&longs;equentibus vectibus factum in&shy;<lb/>telligatur. </s> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Porr&ograve; BF, DI &amp;c. </s> <s>CVM ad ingentia onera loco <lb/>mouenda machinam mem&shy;<lb/>bris non ade&ograve; multis di&longs;tin&shy;<lb/>ctam, neque paratu vald&egrave; <lb/>difficilem con&longs;trui po&longs;&longs;e, &longs;atis <lb/>he&longs;tern&acirc; di&longs;&longs;ertatione o&longs;tenderimus; illud <lb/>nunc ex te, Mer&longs;enne, audire expectamus, <lb/>quanta &longs;it terreni orbis grauitas, vt qu&agrave;&mtail; <lb/>magn&acirc; pariter ad eam &longs;uperandam machi-<pb pagenum="31"/>natione opus habui&longs;&longs;et Archimedes, intelli&shy;<lb/>gamus. </s></p><p type="main">
  
 <s>&longs;int ex ma&shy;<lb/>teri&acirc; &longs;olid&acirc;, &amp; circa clauiculos extrema B, F, <lb/>D &amp;c. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Principio, quoniam id ex me pla&shy;<lb/>cet audire, grauitatem ex mole inue&longs;tigan&shy;<lb/>dam intelligens, quotquot apud authores <lb/>extabant de terr&aelig; magnitudine opiniones, <lb/>c&oelig;pi ad examen reuocare, vt eas, qu&aelig; pro&shy;<lb/>babili alicui coniectur&aelig; &amp; rationi niterentur, <lb/>&agrave; temer&egrave; con&longs;titutis, &longs;ecernerem. </s>
  
 <s>moueri po&longs;&longs;int; ac po&longs;tremus vectis <lb/>MR habeat prop&egrave; V lingulam &longs;eu momen&shy;<lb/>tum, vt quand&ograve; trabi ER congruit, &longs;ignifi&shy;<lb/>cet vectes omnes con&longs;titutos e&longs;&longs;e horizonti <lb/>parallelos. </s> <s>Cum ve&shy;<lb/>r&ograve; in omuibus <foreign lang="greek">gesmet<gap/>ikk/n a)xri/beian</foreign> de&longs;idera&shy;<lb/>rem, &amp; in fingulis labem aliquam mihi vi&shy;<lb/>derer deprehendere, vulgati&longs;&longs;im&aelig; dem&ugrave;&mtail; <lb/>opinioni acquie&longs;cendum cen&longs;ui, qu&aelig; 60 mil&shy;<lb/>liaria Italica mediocria &longs;ingulis gradibus tri&shy;<lb/>buit; vt &agrave; veritate minim&ugrave;m recederem, vel <lb/>&longs;altem cos &longs;ol&ugrave;m haberem aduer&longs;arios, qui <lb/>nimio in antiquitatem &longs;tudio feruntur. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>cru&shy;<lb/>pulus tamen, fateor, animum quantumuis <lb/>di&longs;&longs;imulantem &longs;timulabat, quoties milliaria <lb/>huiu&longs;modi minoribus men&longs;uris di&longs;tinguere <lb/>atque ad pedes reuocare opus erat; que&mtail; <lb/>e<gap/>im poti&longs;sim&ugrave;m pedem v&longs;urparem, incer&shy;<lb/>tus h&aelig;rebam; c&ugrave;m pro diuer&longs;a a&longs;&longs;umpti pe&shy;<lb/>dis longitudine moles tota terreni globi alia <lb/>atqu&egrave; alia deprehenderetur, di&longs;crimine non <lb/>contemnendo. </s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note17"></margin.target><emph type="italics"/>XVI <lb/>Statera <expan abbr="c&otilde;-muni">con&shy;<lb/>muni</expan> pote&longs;t <lb/>ingens pon&shy;<lb/>dus exami&shy;<lb/>nari.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Tum applicat&acirc; in M &longs;tater&acirc; examinetur <lb/>omnium vectium &longs;imul momentum graui&shy;<lb/>tatis. </s> 
  
 <s>Non grauitatem dico, &longs;ed momen&shy;<lb/>tum grauitatis; quia vectis AB in F &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;us non &longs;ecund&ugrave;m totam &longs;uam grauitate&mtail; <lb/>deor&longs;um nititur, quia &amp; in A &longs;ultinetur, &longs;ed <lb/>tant&ugrave;m &longs;emi&longs;&longs;em totius &longs;u&aelig; grauitatis exer&shy;<lb/>cet. </s> <s>Perpendens itaque corporum vmbras ideo <lb/>&longs;emper in oppo&longs;itam Soli plagam proijci, <pb pagenum="32"/><arrow.to.target n="note18"/><lb/>quia nulla Solis particula ad perpendiculum <lb/>imminet corpori, quod luce afficitur, i&ntail; <lb/>&longs;pem erigebar aliquid deprehendendi ex &longs;pa&shy;<lb/>tio circa Syenen ab antiquis apud Cleome&shy;<lb/>dem ob&longs;eruato, in quo gnomones nullam <lb/>proijciun<gap/> vmbram meridianam Sole Tro&shy;<lb/>picum Cancri percurrente. </s>
  
 <s>Quia ver&ograve; DE e&longs;t longitudo decupla <lb/>ip&longs;ius FE, ide&ograve; grauitas totius AB non per&shy;<lb/>cipitur in D ni&longs;i &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui vige&shy;<lb/>&longs;imam, in Hver&ograve; &longs;ecund&ugrave;m partem ducen&shy;<lb/>te&longs;imam, &amp; &longs;ic deinceps; ita vt &longs;i fuerint in <lb/>vniuer&longs;um octo vectes, percipiatur in M &longs;o-<pb pagenum="26"/>l&ugrave;m pars vicies millies mille&longs;ima grauitatis <lb/>totius AB. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ecundi autem vectis DF gra&shy;<lb/>uitas percipitur in M &longs;ecund&ugrave;m partem &longs;ui <lb/>bis millies mille&longs;imam. </s> <s>Si enim in pla&shy;<lb/>no AB erigatur &longs;tylus TI perpendicularis, <lb/>cui immineat Solis extremus limbus O, nul&shy;<lb/>la fit vmbra, quia quamuis ab alio extremo S <lb/>veniat radius SN vltimus, &amp; intr&agrave; &longs;patium <lb/><figure id="fig6"/><lb/>TN nullus alius ve&shy;<lb/>niat radius ab eodem <lb/>puncto S radios in or&shy;<lb/>bem diffundente, in&shy;<lb/>tr&agrave; illud tamen &longs;pa&shy;<lb/>tium TN veniunt <lb/>radij &agrave; c&aelig;teris om&shy;<lb/>nibus punctis inter <lb/>S &amp; O intermediis: <lb/>quare nec vmbra vl&shy;<lb/>la aut penumbra ob&longs;eruari pote&longs;t. </s>
  
 <s>Tertius &longs;ecund&ugrave;m <lb/>partem ducenties mille&longs;imam; &amp; &longs;ic dein&shy;<lb/>ceps, donec vltimus MR grauitet in M &longs;e&shy;<lb/>cund&ugrave;m &longs;u&aelig; grauitatis &longs;emi&longs;&longs;em. </s> <s>At &longs;i &longs;ty&shy;<lb/>lus in LM fuerit, proiicit vmbram LP, in&shy;<lb/>tr&agrave; quod &longs;patium nullus cadit radius dire&shy;<lb/>ctus &aacute; punctis O &amp; S aut intermediis; penum&shy;<lb/>bta ver&ograve; ex P ad B procedit, donec in B me&shy;<lb/>ra lux incipiat. </s>
  
 <s>Hinc e&longs;t <lb/>quod quamuis primus vectis AB vald&egrave; cra&longs;&shy;<lb/>&longs;us e&longs;&longs;e deberet, atque ade&ograve; grauis, vt pon&shy;<lb/>dus valeret &longs;u&longs;tinere, con&longs;equentes tame&ntail; <lb/>vectes minores, ac minores, quod ad cra&longs;&longs;i&shy;<lb/>tudinem &longs;pectat, requirerentur: ac proinde <lb/>eorum momenta in M &longs;imul &longs;umpta no&ntail; <lb/>e&longs;&longs;ent ade&ograve; multa. </s> <s>Cum itaque &longs;patio 300 &longs;ta&shy;<lb/>diorum gnomones vmbram non proiicerent, <pb pagenum="33"/>totum hoc &longs;pa&shy;<lb/><figure id="fig7"/><lb/>tium illud e&longs;t, <lb/>cui Sol ad per&shy;<lb/>pendiculum im&shy;<lb/>minet. </s></p><p type="margin">
  
 <s>Ponamus itaque facoma&shy;<lb/>te in N exi&longs;tente fieri &aelig;quilibrium cum ve&shy;<lb/>ctibus horizonti parallelis. </s> <s><margin.target id="note18"/><emph type="italics"/>XVII <lb/>Terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudinem <lb/>eiu&longs;que ad <lb/>Solem pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/>inue&longs;tigare <lb/>ex &longs;patio, <lb/>quod ombris <lb/>earet.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>His ita con&longs;titutis dimittantur vectes, vt <lb/>fer&egrave; quant&ugrave;m po&longs;&longs;unt de&longs;cendant: &amp; in Gad&shy;<lb/>nectatur pondus. </s> 
  
 <s>Vel forta&longs;&longs;e opportunius <lb/>erit, &longs;i BF habeat in B annulum, cui in&longs;eri <lb/>po&longs;sit extremum vectis AB; vectis enim ex <lb/>annulo extractus &longs;olus deprimitur, quantum <lb/>pote&longs;t, &amp; pondere in C adnexo, ali&acirc; machi&shy;<lb/>n&acirc; tractori&acirc; tanti&longs;per eleuatur, dum po&longs;sit <lb/>iterum annulo B in&longs;eri. </s> <s>Sed <expan abbr="qu&aelig;rend&utilde;">qu&aelig;rendum</expan> <lb/>&longs;upererat, quo&shy;<lb/>ta totius circuli <lb/>maximi pars e&longs;&shy;<lb/>&longs;ent &longs;tadia 300. <lb/>Con&longs;tituto ita&shy;<lb/>que terr&aelig; centro <lb/>in C, &amp; oculo <lb/>ob&longs;eruatoris i&ntail; <lb/>O, ductum <expan abbr="in-telligeb&atilde;">in&shy;<lb/>telligebam</expan> ex cen&shy;<lb/>tro S radium S <lb/>OC, qui cu&mtail; <lb/>radio OT Solem <lb/>contingente da&shy;<lb/>bat angulum S <lb/>OT &longs;emidiametrum apparentem Solis Apo&shy;<lb/>g&aelig;i gr.o.m.15., vt placet Tychoni, Longo&shy;<lb/>montano, Magino, Keplero. </s>
  
 <s>Ni&longs;i fort&egrave; commo&shy;<lb/>dius alicui accidat ita machinam con&longs;truere, <lb/>vt iacens pondus illi adnectatur, deinde ma&shy;<lb/>china ip&longs;a &aelig;qualiter eleuetur, vnde fiat vt <pb pagenum="27"/>vectium capita deprimantur. </s> <s>Item ex C du&shy;<lb/>ctus intelligatur radius Solem tangens, qui <lb/>terr&aelig; circulum maximum &longs;ecat in K; &amp; e&longs;t <lb/>OK &longs;emi&longs;sis &longs;patij, quod caret vmbris meri&shy;<lb/>dianis die &longs;ol&longs;titij &aelig;&longs;tiui; continet autem &longs;ta-<pb pagenum="34"/>dia 150. Certum e&longs;t angulum OCK mino&shy;<lb/>rem e&longs;&longs;e angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT: &longs;i enim linea CK pro&shy;<lb/>ducta terminaretur in T, tunc angulus SOT <lb/>externus maior e&longs;&longs;et interno oppo&longs;ito OCT: <lb/>quia ver&ograve;, quod veritati magis e&longs;t con&longs;enta&shy;<lb/>neum, radius ex C Solem tangens e&longs;t CI vl&shy;<lb/>tra T, angulus ISC maior e&longs;t angulo T<emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O; <lb/>ac proinde, cum anguli ad T &amp; I &longs;int recti, <lb/>reliquus SCI e&longs;t reliquo SOT minor. </s>
  
 <s>Tum &longs;acoma <lb/>in &longs;tater&aelig; iugo ab agin&acirc; remoueatur ade&ograve;, <lb/>vt vectis MR (atque ade&ograve; reliqui omnes) <lb/>horizonti parallelus con&longs;tituatur, &amp; &longs;tatera <lb/>indicet &aelig;quilibrium ex. </s> <s>E&longs;t igi&shy;<lb/>tur &longs;patium OK minus qu&agrave;m min.15. Qua&shy;<lb/>re vnus gradus complectitur plura qu&agrave;m <lb/>600 &longs;tadia, ideoqu&egrave; totus telluris ambitus <lb/>maior e&longs;t &longs;tadijs 216000. <lb/><arrow.to.target n="note19"/></s></p><p type="margin">
  
 <s>gr. </s> <s><margin.target id="note19"/><emph type="italics"/>XVIII <lb/>Stadij Gr&aelig;&shy;<lb/>si quanti&shy;<lb/>tas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>in <emph type="italics"/>S.<emph.end type="italics"/> Sumatur <lb/>igitur differentia SN, quot nimirum libras <lb/>aut vncias contineat: h&aelig;c autem multipli&shy;<lb/>cetur per momentum, quod habet potentia <lb/>in M applicata; id quod fit tot additis ci&shy;<lb/>phris, quot &longs;unt vectes, quos &longs;tatuamus e&longs;&longs;e <lb/>octo, SN ver&ograve; indicare libras 3 vnc. </s> <s>H&igrave;c. <!-- REMOVE S-->autem h&aelig;rebam in &longs;tadio, ne cum <lb/>Suida errarem; hic enim prim&ugrave;m Milio &longs;ta&shy;<lb/>dia 7 1/2 tribuit; &longs;ed po&longs;tmodum Milijs de&shy;<lb/>cem, &aelig;qualia facit &longs;tadia 80: C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ta&shy;<lb/>dium pedibus 600 definierit, Milium dein&shy;<lb/>de in pedes 4200 di&longs;tribuit: Vnde conficitur <lb/>Milium &amp; 7, &amp; 7 1/2, &amp; 8 &longs;tadia comprehen&shy;<lb/>dere. </s>
  
 <s>6. Sa&shy;<lb/>coma igitur in S o&longs;tendit pondus P e&longs;&longs;e libr. </s> 
  
 <s><lb/>300.000000. vnc.600.000000, hoc e&longs;t in <lb/>vniuer&longs;um libr.350.000000. Quare con&longs;tat <lb/>di&longs;po&longs;itis hac ratione 25. vectibus, po&longs;&longs;&etail; <lb/>vulgari &longs;tater&acirc; examinari pondus libr. </s> 
  
 <s>250. <lb/>000000.000000.000000.000000. Vectium <lb/>autem huiu&longs;modi apta di&longs;po&longs;itio non ijs &longs;ca&shy;<lb/>teret difficultatibus, qu&aelig; &longs;uperari non po&longs;&shy;<lb/>&longs;ent. </s> <s>Quar&egrave; acquie&longs;cendum potius duxian&shy;<lb/>tiquo Scholia&longs;ti Gr&aelig;co in propo&longs;. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Mihi quidem &longs;atis per&longs;ua&longs;um e&longs;t, <lb/>cas, de quibus hactenus di&longs;&longs;eruimus, machi&shy;<lb/>nationes ad tellurem loco dimouenda&mtail;, <lb/>eiusque pondus examinandum aptas e&longs;&longs;&etail;, <lb/>atqu&egrave; ad potenti&aelig; momenta fer&egrave; in immen&shy;<lb/>&longs;um <gap/>ugenda long&egrave; pr&aelig;&longs;tare machin&aelig; eiu&longs;&shy;<lb/>dem multiplicis qu&agrave;m maioris v&longs;um; in ma&shy;<lb/>iori etenim augetur &longs;ol&ugrave;m Ratio, qu&aelig; i&ntail; <pb pagenum="28"/>multiplici componitur. </s> 
  
 <s>Sic peritrochiu&mtail; <lb/>diametrum habens decuplam &longs;ui axis facit <lb/>potenti&aelig; momentum decuplum: at duo pe&shy;<lb/>ritrochia Rationem quintuplam ad &longs;uos axes <lb/>habentia &longs;i componantur &longs;imul, potenti&aelig; <lb/>momentum con&longs;tituunt vigequintuplu&mtail;. </s> <s>5. lib d&etail; <lb/>G&aelig;od. <!-- REMOVE S-->Heronis Mechanici, qui &longs;tadium fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e pa&longs;&longs;uum 100, pa&longs;&longs;um cubitorum 4, cu&shy;<lb/>bitum ver&ograve; digitorum 24 &longs;cribit. </s>
  
  
  
  <s>Cum ita&shy;<lb/>que pa&longs;&longs;us Romanus pedibus quinque con&shy;<lb/>&longs;taret, &longs;inguli ver&ograve; pedes palmis 4, hoc e&longs;t <lb/>digitis 16, pa&longs;&longs;us <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>omanus digitos 80 com-<pb pagenum="35"/>plectebatur, quorum pa&longs;&longs;us Gr&aelig;cus habebat <lb/>96, &longs;c.4.cubitos, &longs;eu, quod idem e&longs;t, pedes <lb/>&longs;ex Romanos. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s>Stadia igitur &longs;ingula pedes <lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->antiquos 600 continebant, hoc e&longs;t pa&longs;&shy;<lb/>&longs;us 120. Hinc fit<gap/> terr&aelig; ambitum maiorem <lb/>&longs;tadijs 216000, maiorem quoqu&egrave; e&longs;&longs;e pa&longs;si&shy;<lb/>bus <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>om. <!-- REMOVE S--><expan abbr="antiq.">antique</expan> 25920000, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S--><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->25920. Quar&egrave; etiam gradibus &longs;in&shy;<lb/>gulis milliaria Rom. <!-- REMOVE S-->antiqua plura qu&agrave;m 72 <lb/>re&longs;pondent. </s>
  
 <s><lb/>Id quod &amp; in cochlearum compo&longs;itione ma&shy;<lb/>nife&longs;tum e&longs;t, cum &longs;atius&longs;it duas cochleas cum <lb/>duobus tympanis componere, quam heli&shy;<lb/>cem vnam &longs;trictiorem vni tympano maiori <lb/>congruentem adhibere. </s> 
  
 <s>Hoc in vectibus, <lb/>hoc in trochleis abund&egrave; e&longs;t demon&longs;tratum. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Sed adhuc rudioribus quibu&longs;dam eximen&shy;<lb/>da e&longs;t dubitatio, qu&aelig; ancipitem animu&mtail; <lb/>torquet, an videlicet ea &longs;it totius globi huius, <lb/>quem terram dicimus, grauitas, qu&aelig; ad <lb/>librarum numerum reuocata paucioribus <lb/>qu&agrave;m triginta ciphris explicari queat. </s> 
  
 <s>Quam&shy;<lb/>uis enim illam certis finibus circum&longs;cri&shy;<lb/>ptam, ac numero definitam exi&longs;timent, &longs;ibi <lb/>tamen facil&egrave; per&longs;uadent <foreign lang="greek">mhde/ga talixau_tqn xatw&shy;<lb/>vqmas me/non u/pa/rxei<gap/></foreign>, vt quidam apud Archi&shy;<lb/>medem aren&aelig; multitudinem con&longs;iderantes <lb/>opinabantur: qua&longs;i Arithmetic&aelig; facultatis <lb/>labor vltimus omnem poft &longs;e relinqueret no&shy;<lb/>menclaturam. </s> 
  
 <s>Quantam igitur graui<gap/>tem <lb/>globo huic, qui terras ac maria complecti&shy;<lb/>tur, tribuemus? </s> 
 </p><pb pagenum="29"/><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Vereor ne vobis grauis fiam, &longs;i ea <lb/>exponere voluero, qu&aelig; aliquando placuit in <lb/>hanc &longs;ententiam commentari. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Imm&ograve; ver&ograve; aures me&aelig; ad iucun&shy;<lb/>dam hanc di&longs;putationem patent: ni&longs;i fort&egrave; <lb/>negotia habeas, Galil&aelig;e, quibus te nunc o&shy;<lb/>porteat intere&longs;&longs;e. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Sum plan&egrave; vacuus: nec facil&egrave; patiar <lb/>tam cit&ograve; abire amicos, quorum erudit&acirc; con&shy;<lb/>&longs;uetudine tantoper&egrave; recreor. </s> 
  
 <s>An a&longs;ymbo&shy;<lb/>lum te rece&longs;&longs;urum putas, Guldine; Vnum <lb/>habeo, de quo te pariter interrogem, qui a&shy;<lb/>lios ad dicendum excitas: vbi tamen Mer&shy;<lb/>&longs;ennus &longs;uas de terr&aelig; grauitate commentatio&shy;<lb/>nes in medium protulerit. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Si me audieritis, di&longs;putatione&mtail; <lb/>hanc in &longs;equentem diem transferemus; cum <lb/>enim numeris aliquot maioribus<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> opus ha&shy;<lb/>beam, long&egrave; commodius accidet eos in &longs;che&shy;<lb/>dul&acirc; domi priuatim adnotatos in promptu <lb/>habere, qu&agrave;m illos inter colloquendum in&shy;<lb/>ue&longs;tigare non &longs;ine mole&longs;t&acirc; &longs;ermonis interru&shy;<lb/>ptione, temporis iactur&acirc;, &amp; capitis defati&shy;<lb/>gatione: nam &longs;atis nos hodi&egrave; tor&longs;imus tot <lb/>Rationum compo&longs;itarum inuentione. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Fiat, vt Mer&longs;enno placet. </s> 
 </p><pb pagenum="30"/><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>SECVNDA<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Terr&aelig; grauitatem inue&shy;<lb/>&longs;tigat.<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus, Guldinus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>CVM ad ingentia onera loco <lb/>mouenda machinam mem&shy;<lb/>bris non ade&ograve; multis di&longs;tin&shy;<lb/>ctam, neque paratu vald&egrave; <lb/>difficilem con&longs;trui po&longs;&longs;e, &longs;atis <lb/>he&longs;tern&acirc; di&longs;&longs;ertatione o&longs;tenderimus; illud <lb/>nunc ex te, Mer&longs;enne, audire expectamus, <lb/>quanta &longs;it terreni orbis grauitas, vt qu&agrave;&mtail; <lb/>magn&acirc; pariter ad eam &longs;uperandam machi-<pb pagenum="31"/>natione opus habui&longs;&longs;et Archimedes, intelli&shy;<lb/>gamus. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Principio, quoniam id ex me pla&shy;<lb/>cet audire, grauitatem ex mole inue&longs;tigan&shy;<lb/>dam intelligens, quotquot apud authores <lb/>extabant de terr&aelig; magnitudine opiniones, <lb/>c&oelig;pi ad examen reuocare, vt eas, qu&aelig; pro&shy;<lb/>babili alicui coniectur&aelig; &amp; rationi niterentur, <lb/>&agrave; temer&egrave; con&longs;titutis, &longs;ecernerem. </s> 
  
 <s>Cum ve&shy;<lb/>r&ograve; in omuibus <foreign lang="greek">gesmet<gap/>ikk/n a)xri/beian</foreign> de&longs;idera&shy;<lb/>rem, &amp; in fingulis labem aliquam mihi vi&shy;<lb/>derer deprehendere, vulgati&longs;&longs;im&aelig; dem&ugrave;&mtail; <lb/>opinioni acquie&longs;cendum cen&longs;ui, qu&aelig; 60 mil&shy;<lb/>liaria Italica mediocria &longs;ingulis gradibus tri&shy;<lb/>buit; vt &agrave; veritate minim&ugrave;m recederem, vel <lb/>&longs;altem cos &longs;ol&ugrave;m haberem aduer&longs;arios, qui <lb/>nimio in antiquitatem &longs;tudio feruntur. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>cru&shy;<lb/>pulus tamen, fateor, animum quantumuis <lb/>di&longs;&longs;imulantem &longs;timulabat, quoties milliaria <lb/>huiu&longs;modi minoribus men&longs;uris di&longs;tinguere <lb/>atque ad pedes reuocare opus erat; que&mtail; <lb/>e<gap/>im poti&longs;sim&ugrave;m pedem v&longs;urparem, incer&shy;<lb/>tus h&aelig;rebam; c&ugrave;m pro diuer&longs;a a&longs;&longs;umpti pe&shy;<lb/>dis longitudine moles tota terreni globi alia <lb/>atqu&egrave; alia deprehenderetur, di&longs;crimine non <lb/>contemnendo. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Perpendens itaque corporum vmbras ideo <lb/>&longs;emper in oppo&longs;itam Soli plagam proijci, <pb pagenum="32"/><arrow.to.target n="note18"></arrow.to.target><lb/>quia nulla Solis particula ad perpendiculum <lb/>imminet corpori, quod luce afficitur, i&ntail; <lb/>&longs;pem erigebar aliquid deprehendendi ex &longs;pa&shy;<lb/>tio circa Syenen ab antiquis apud Cleome&shy;<lb/>dem ob&longs;eruato, in quo gnomones nullam <lb/>proijciun<gap/> vmbram meridianam Sole Tro&shy;<lb/>picum Cancri percurrente. </s> 
  
 <s>Si enim in pla&shy;<lb/>no AB erigatur &longs;tylus TI perpendicularis, <lb/>cui immineat Solis extremus limbus O, nul&shy;<lb/>la fit vmbra, quia quamuis ab alio extremo S <lb/>veniat radius SN vltimus, &amp; intr&agrave; &longs;patium <lb/><figure id="fig6"></figure><lb/>TN nullus alius ve&shy;<lb/>niat radius ab eodem <lb/>puncto S radios in or&shy;<lb/>bem diffundente, in&shy;<lb/>tr&agrave; illud tamen &longs;pa&shy;<lb/>tium TN veniunt <lb/>radij &agrave; c&aelig;teris om&shy;<lb/>nibus punctis inter <lb/>S &amp; O intermediis: <lb/>quare nec vmbra vl&shy;<lb/>la aut penumbra ob&longs;eruari pote&longs;t. </s> 
  
 <s>At &longs;i &longs;ty&shy;<lb/>lus in LM fuerit, proiicit vmbram LP, in&shy;<lb/>tr&agrave; quod &longs;patium nullus cadit radius dire&shy;<lb/>ctus &aacute; punctis O &amp; S aut intermediis; penum&shy;<lb/>bta ver&ograve; ex P ad B procedit, donec in B me&shy;<lb/>ra lux incipiat. </s> 
  
 <s>Cum itaque &longs;patio 300 &longs;ta&shy;<lb/>diorum gnomones vmbram non proiicerent, <pb pagenum="33"/>totum hoc &longs;pa&shy;<lb/><figure id="fig7"></figure><lb/>tium illud e&longs;t, <lb/>cui Sol ad per&shy;<lb/>pendiculum im&shy;<lb/>minet. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note18"></margin.target><emph type="italics"/>XVII <lb/>Terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudinem <lb/>eiu&longs;que ad <lb/>Solem pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/>inue&longs;tigare <lb/>ex &longs;patio, <lb/>quod ombris <lb/>earet.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
 <s>Sed <expan abbr="qu&aelig;rend&utilde;">qu&aelig;rendum</expan> <lb/>&longs;upererat, quo&shy;<lb/>ta totius circuli <lb/>maximi pars e&longs;&shy;<lb/>&longs;ent &longs;tadia 300. <lb/>Con&longs;tituto ita&shy;<lb/>que terr&aelig; centro <lb/>in C, &amp; oculo <lb/>ob&longs;eruatoris i&ntail; <lb/>O, ductum <expan abbr="in-telligeb&atilde;">in&shy;<lb/>telligebam</expan> ex cen&shy;<lb/>tro S radium S <lb/>OC, qui cu&mtail; <lb/>radio OT Solem <lb/>contingente da&shy;<lb/>bat angulum S <lb/>OT &longs;emidiametrum apparentem Solis Apo&shy;<lb/>g&aelig;i gr.o.m.15., vt placet Tychoni, Longo&shy;<lb/>montano, Magino, Keplero. </s> 
  
 <s>Item ex C du&shy;<lb/>ctus intelligatur radius Solem tangens, qui <lb/>terr&aelig; circulum maximum &longs;ecat in K; &amp; e&longs;t <lb/>OK &longs;emi&longs;sis &longs;patij, quod caret vmbris meri&shy;<lb/>dianis die &longs;ol&longs;titij &aelig;&longs;tiui; continet autem &longs;ta-<pb pagenum="34"/>dia 150. Certum e&longs;t angulum OCK mino&shy;<lb/>rem e&longs;&longs;e angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT: &longs;i enim linea CK pro&shy;<lb/>ducta terminaretur in T, tunc angulus SOT <lb/>externus maior e&longs;&longs;et interno oppo&longs;ito OCT: <lb/>quia ver&ograve;, quod veritati magis e&longs;t con&longs;enta&shy;<lb/>neum, radius ex C Solem tangens e&longs;t CI vl&shy;<lb/>tra T, angulus ISC maior e&longs;t angulo T<emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O; <lb/>ac proinde, cum anguli ad T &amp; I &longs;int recti, <lb/>reliquus SCI e&longs;t reliquo SOT minor. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At anguli OCK quantitatem quot <lb/>&longs;crupulis definiebas minorem angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>min. <!-- REMOVE S-->15? </s>
  
 <s>E&longs;t igi&shy;<lb/>tur &longs;patium OK minus qu&agrave;m min.15. Qua&shy;<lb/>re vnus gradus complectitur plura qu&agrave;m <lb/>600 &longs;tadia, ideoqu&egrave; totus telluris ambitus <lb/>maior e&longs;t &longs;tadijs 216000. <lb/><arrow.to.target n="note19"></arrow.to.target></s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note19"></margin.target><emph type="italics"/>XVIII <lb/>Stadij Gr&aelig;&shy;<lb/>si quanti&shy;<lb/>tas.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
 <s>H&igrave;c. </s> 
  
 <s>autem h&aelig;rebam in &longs;tadio, ne cum <lb/>Suida errarem; hic enim prim&ugrave;m Milio &longs;ta&shy;<lb/>dia 7 1/2 tribuit; &longs;ed po&longs;tmodum Milijs de&shy;<lb/>cem, &aelig;qualia facit &longs;tadia 80: C&ugrave;m ver&ograve; &longs;ta&shy;<lb/>dium pedibus 600 definierit, Milium dein&shy;<lb/>de in pedes 4200 di&longs;tribuit: Vnde conficitur <lb/>Milium &amp; 7, &amp; 7 1/2, &amp; 8 &longs;tadia comprehen&shy;<lb/>dere. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Qu&aelig;&longs;iui prim&ugrave;m quoties Solis &longs;e&shy;<lb/>midiameter ST contineretur &agrave; line&acirc; SO: dato <lb/>autem SOT gr.o.m.15. reliquus e&longs;t TSO gr. <!-- REMOVE S--><lb/>89.m.45.cuius Secans SO <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> 22918384. <lb/>52745, quarum Radius ST e&longs;t 100000. <lb/>00000. Deinde po&longs;it&acirc; terr&aelig; &longs;emidiametro <lb/>CO Algebric&egrave; 1 &rx;, e&longs;t tota CS 1 &rx; &dagger; 22918384 <lb/>52745, cui ex Tychone &aelig;quantur &longs;emidia&shy;<lb/>metriterre&longs;tres, 1182, hoc e&longs;t 1182 &rx;. </s>
  
 <s>Quar&egrave; acquie&longs;cendum potius duxian&shy;<lb/>tiquo Scholia&longs;ti Gr&aelig;co in propo&longs;. </s> 
  
 <s>5. lib d&etail; <lb/>G&aelig;od. </s> 
  
 <s>Heronis Mechanici, qui &longs;tadium fui&longs;&shy;<lb/>&longs;e pa&longs;&longs;uum 100, pa&longs;&longs;um cubitorum 4, cu&shy;<lb/>bitum ver&ograve; digitorum 24 &longs;cribit. </s> <s>Qua&shy;<lb/>re <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> &longs;ublat&acirc; 1 &rx;, manet &aelig;quatio 1181 &rx; <lb/>&amp; 22918384.52745: &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ion&etail; <lb/>prouenit pretium vnius Radic<gap/>s 19405. <lb/>91407. &longs;emidiameter terr&aelig; CO, quarum So&shy;<lb/>lis &longs;emidiameter e&longs;t 100000.00000. E&longs;t igi&shy;<lb/>tur tota SC, &longs;i CO inuenta addatur ip&longs;i SO, <pb pagenum="36"/>partium 22937790.44152, qu&aelig; e&longs;t Secans <lb/>gr.89.m.45.&longs;ec.o.Ter.43. Quar. <!-- REMOVE S-->53. &amp;c. </s>
  
  
  
  <s><lb/>hoc e&longs;t anguli ISC: atque ade&ograve; eius comple&shy;<lb/>mentum SCI erit gr.o.m.14.&longs;ec.59. Ter. <!-- REMOVE S--><lb/>16. Quar. <!-- REMOVE S-->7. quem metitur arcus OK &longs;tad. </s>
  
  
  
  
  
  <s><lb/>150. Fiat dem&ugrave;m vt arcus OK inuentus <lb/>&longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S-->3237367 ad &longs;tadia 150, <lb/>ita totius circuli ambitus &longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S--><lb/>4665600000. ad &longs;tadia 216175 (67/100), hoc e&longs;t, <lb/>neglect&acirc; fractione, milliaria Rom. <!-- REMOVE S-->antiqu&atail; <lb/>25941. Quapropter &longs;ingulis gradibus mill. <!-- REMOVE S--><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->72. pa&longs;&longs;.58 re&longs;pondent. </s>
  
  
 <s>Cum ita&shy;<lb/>que pa&longs;&longs;us Romanus pedibus quinque con&shy;<lb/>&longs;taret, &longs;inguli ver&ograve; pedes palmis 4, hoc e&longs;t <lb/>digitis 16, pa&longs;&longs;us <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>omanus digitos 80 com-<pb pagenum="35"/>plectebatur, quorum pa&longs;&longs;us Gr&aelig;cus habebat <lb/>96, &longs;c.4.cubitos, &longs;eu, quod idem e&longs;t, pedes <lb/>&longs;ex Romanos. </s> 
  
 <s>Stadia igitur &longs;ingula pedes <lb/>Rom. </s> 
  
 <s>antiquos 600 continebant, hoc e&longs;t pa&longs;&shy;<lb/>&longs;us 120. Hinc fit<gap/> terr&aelig; ambitum maiorem <lb/>&longs;tadijs 216000, maiorem quoqu&egrave; e&longs;&longs;e pa&longs;si&shy;<lb/>bus <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>om. </s> 
  
 <s><expan abbr="antiq.">antique</expan> 25920000, hoc e&longs;t mill. </s> 
  
 <s><lb/>Rom. </s> 
  
 <s>25920. Quar&egrave; etiam gradibus &longs;in&shy;<lb/>gulis milliaria Rom. </s> 
  
 <s>antiqua plura qu&agrave;m 72 <lb/>re&longs;pondent. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> At anguli OCK quantitatem quot <lb/>&longs;crupulis definiebas minorem angulo <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>min. </s> 
  
 <s>15? </s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Qu&aelig;&longs;iui prim&ugrave;m quoties Solis &longs;e&shy;<lb/>midiameter ST contineretur &agrave; line&acirc; SO: dato <lb/>autem SOT gr.o.m.15. reliquus e&longs;t TSO gr. </s> 
  
 <s><lb/>89.m.45.cuius Secans SO <expan abbr="parti&utilde;">partium</expan> 22918384. <lb/>52745, quarum Radius ST e&longs;t 100000. <lb/>00000. Deinde po&longs;it&acirc; terr&aelig; &longs;emidiametro <lb/>CO Algebric&egrave; 1 &rx;, e&longs;t tota CS 1 &rx; &dagger; 22918384 <lb/>52745, cui ex Tychone &aelig;quantur &longs;emidia&shy;<lb/>metriterre&longs;tres, 1182, hoc e&longs;t 1182 &rx;. </s> <s>Porr&ograve; inuent&acirc; peripheri&acirc;, &longs;i fiat vt 22 ad 7 </s></p><p type="main">
  
 <s>Qua&shy;<lb/>re <expan abbr="vtrinq;">vtrinque</expan> &longs;ublat&acirc; 1 &rx;, manet &aelig;quatio 1181 &rx; <lb/>&amp; 22918384.52745: &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ion&etail; <lb/>prouenit pretium vnius Radic<gap/>s 19405. <lb/>91407. &longs;emidiameter terr&aelig; CO, quarum So&shy;<lb/>lis &longs;emidiameter e&longs;t 100000.00000. E&longs;t igi&shy;<lb/>tur tota SC, &longs;i CO inuenta addatur ip&longs;i SO, <pb pagenum="36"/>partium 22937790.44152, qu&aelig; e&longs;t Secans <lb/>gr.89.m.45.&longs;ec.o.Ter.43. Quar. </s> <s><arrow.to.target n="note20"/><lb/>ita mill. <!-- REMOVE S-->25941. ad mill. <!-- REMOVE S-->8253 (21/22), habetur <lb/>diameter proxim&egrave; minor ver&acirc;; &amp; &longs;i fiat vt <lb/>223 ad 71 ita mill. <!-- REMOVE S-->25941. ad mill. <!-- REMOVE S-->8259 (54/223), <lb/>diametrum ver&acirc; proxim&egrave; maiorem reperi&shy;<lb/>mus: &amp; electo medio Arithmetico rect&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuitur terr&aelig; diameter mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>
  
 <s>53. &amp;c. </s> 
  
 <s><lb/>hoc e&longs;t anguli ISC: atque ade&ograve; eius comple&shy;<lb/>mentum SCI erit gr.o.m.14.&longs;ec.59. Ter. </s> 
  
 <s><lb/>16. Quar. </s> 
  
 <s>7. quem metitur arcus OK &longs;tad. </s> 
  
 <s><lb/>150. Fiat dem&ugrave;m vt arcus OK inuentus <lb/>&longs;crupulorum Quart. </s> 
  
 <s>3237367 ad &longs;tadia 150, <lb/>ita totius circuli ambitus &longs;crupulorum Quart. </s> 
  
 <s><lb/>4665600000. ad &longs;tadia 216175 (67/100), hoc e&longs;t, <lb/>neglect&acirc; fractione, milliaria Rom. </s> 
  
 <s>antiqu&atail; <lb/>25941. Quapropter &longs;ingulis gradibus mill. </s> 
  
 <s><lb/>Rom. </s> 
  
 <s>72. pa&longs;&longs;.58 re&longs;pondent. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Porr&ograve; inuent&acirc; peripheri&acirc;, &longs;i fiat vt 22 ad 7 </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note20"></arrow.to.target><lb/>ita mill. </s> 
  
 <s>25941. ad mill. </s> 
  
 <s>8253 (21/22), habetur <lb/>diameter proxim&egrave; minor ver&acirc;; &amp; &longs;i fiat vt <lb/>223 ad 71 ita mill. </s> 
  
 <s>25941. ad mill. </s> <s>8255. <lb/>pa&longs;&longs; 644, ide&ograve;que &longs;emidiameter mill. <!-- REMOVE S-->4127. <lb/>pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>8259 (54/223), <lb/>diametrum ver&acirc; proxim&egrave; maiorem reperi&shy;<lb/>mus: &amp; electo medio Arithmetico rect&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuitur terr&aelig; diameter mill. </s> 
  
 <s>Rom. </s> 
  
 <s>ant. </s> <s>822. Quod &longs;i libeat exacti&ugrave;s operari, <lb/>quoniam circuli diametro po&longs;it&acirc; 1, perime&shy;<lb/>ter polygoni laterum 2560 circulo circum&shy;<lb/>&longs;cripti minor e&longs;t qu&agrave;m 3 (14160/100000), perimeter ve&shy;<lb/>r&ograve; in&longs;eripti maior e&longs;t qu&agrave;m 3 (14159/100000); fiat pri&shy;<lb/>m&ograve; vt 3. 14160. ad 1, ita mill. <!-- REMOVE S-->25941 ad <lb/>mill.8257.pa&longs;&longs;.257, qu&aelig; e&longs;t diameter mi-
  <!-- page 37 missing in transcription : added by bcfuchs-->
  <pb pagenum="37"/>
  
 <s>8255. <lb/>pa&longs;&longs; 644, ide&ograve;que &longs;emidiameter mill. </s> nor ver&acirc; deinde vt 3.14159 ad 1, ita mill. <lb/>
  25941 ad mill. 8257 pa&longs;&longs;. 283 diametrum<lb/>
  maiorem ver&acirc;. </s><s>Quare cum differentia &longs;it <lb/>
  pa&longs;&longs; 26, electo medio Arithmetico po&shy;<lb/>
  terit a&longs;&longs;umi pro terr&aelig; diametro <expan abbr="qu&atilde;titas">quantitas</expan> mill. <lb/>
  Rom. antiq. 8257 pas&longs;&longs;. 270. Sed certas <lb/>
  ob causas placuit a&longs;&longs;umere ambitum mill. <lb/>
  25941, atque &longs;emidiametrum mill. 4127. <lb/>
  pa&longs;&longs; 822.</s></p>
  <p type="main"><s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end/> Methodum hanc, qua &amp; Solaris &longs;e<lb/>
  midiametri cum terren&acirc; comparat&aelig; Ratio&shy;<lb/>
  nem venatus es, &amp; telluris ip&longs;ius magnitu&shy;<lb/>
  dinem indaga&longs;ti, omnino improbare non <lb/>
  au&longs;im; quippe qui apparentem Solis &longs;emi&shy;<lb/>
  diametrum ob&longs;eruari po&longs;&longs;e &longs;atis &longs;cio, &amp; Solis <lb/>
  &agrave; terr&acirc; di&longs;tantiam poti&longs;&longs;im&ugrave;m ex lunari di&shy;<lb/>
  chotomi&acirc; haberi ex Ari&longs;tarcho didici: quan&shy;<lb/>
  tum ver&ograve; interuallum &agrave; nobis Lunam &longs;eiun&shy;<lb/>
  gat, eiu&longs;dem parallaxes pal&agrave; faciunt. </s><s> Qu&aelig; <lb/>
  omnia &longs;i ret&egrave; fuerint con&longs;tituta, non infir&shy;<lb/>
  mis nititur fundamentis inuenta terr&aelig; ma&shy;<lb/>
  gnitudo: Sed, vt vera fatear, quamuis Sol <lb/>
  quotidie terrma circumiens lu&longs;tret, illum <lb/>
  tamen de terr&acirc;, terr&aelig; incola inuitus interro&shy;<lb/>
  go; quotus enim qui&longs;que e&longs;t, qui ignoret, <lb/>
  qu&agrave;m oculatum exigat Astronomum appa&shy;<lb/>
  rentium Solis ac Lun&aelig; &longs;emidiametrorum <lb/>
  con&longs;titutio? &longs;iv&egrave; ill&aelig; organis deprehendantur, <lb/>
  <!-- end missing page -->
  
 <s>4127. <lb/>pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>822. Quod &longs;i libeat exacti&ugrave;s operari, <lb/>quoniam circuli diametro po&longs;it&acirc; 1, perime&shy;<lb/>ter polygoni laterum 2560 circulo circum&shy;<lb/>&longs;cripti minor e&longs;t qu&agrave;m 3 (14160/100000), perimeter ve&shy;<lb/>r&ograve; in&longs;eripti maior e&longs;t qu&agrave;m 3 (14159/100000); fiat pri&shy;<lb/>m&ograve; vt 3. 14160. ad 1, ita mill. </s> <pb pagenum="38"/>tur, &longs;iue ex lucid&acirc; &longs;pecie (quam ab omni pe&shy;<lb/>numbr&acirc; &aelig;gr&egrave; &longs;ecernas) &longs;iu&egrave; ex eclip&longs;ibus in&shy;<lb/>ferantur. </s>
  
  
 <s>25941 ad <lb/>mill.8257.pa&longs;&longs;.257, qu&aelig; e&longs;t diameter mi-<pb pagenum="38"/>tur, &longs;iue ex lucid&acirc; &longs;pecie (quam ab omni pe&shy;<lb/>numbr&acirc; &aelig;gr&egrave; &longs;ecernas) &longs;iu&egrave; ex eclip&longs;ibus in&shy;<lb/>ferantur. </s> 
  
 <s>Quod &longs;i a&longs;&longs;umpta Lun&aelig; parallaxis <lb/>&agrave; vero aliquantulum ab&longs;it, vel quia &agrave; radio&shy;<lb/>rum refractione turbetur, vel quia motuum <lb/>periodi non &longs;atis accurat&egrave; ad calculos reuo&shy;<lb/>centur, interuallorum pariter, qu&aelig; inde col&shy;<lb/>liguntur, veritas nutat. </s> <s>Quod &longs;i a&longs;&longs;umpta Lun&aelig; parallaxis <lb/>&agrave; vero aliquantulum ab&longs;it, vel quia &agrave; radio&shy;<lb/>rum refractione turbetur, vel quia motuum <lb/>periodi non &longs;atis accurat&egrave; ad calculos reuo&shy;<lb/>centur, interuallorum pariter, qu&aelig; inde col&shy;<lb/>liguntur, veritas nutat. </s>
  
 <s>Ad h&aelig;c fides adhi&shy;<lb/>benda e&longs;t antiquis &longs;patium, quod meridianis <lb/>vmbris caret, dimetientibus, atque &longs;tadijs <lb/>300 definientibus; qu&aelig; tamen ad notas no&shy;<lb/>bis men&longs;uras vt reuocemus, certioribus ad&shy;<lb/>huc argumentis indigemus. </s> <s>Ad h&aelig;c fides adhi&shy;<lb/>benda e&longs;t antiquis &longs;patium, quod meridianis <lb/>vmbris caret, dimetientibus, atque &longs;tadijs <lb/>300 definientibus; qu&aelig; tamen ad notas no&shy;<lb/>bis men&longs;uras vt reuocemus, certioribus ad&shy;<lb/>huc argumentis indigemus. </s>
  
 <s>Illud tame&ntail; <lb/>h&igrave;c minim&egrave; di&longs;simulandum videtur, quod <lb/>eruditis non paucis placere video: non eam <lb/>&longs;cilicet &longs;tadij men&longs;uram, quam ex Gt&aelig;co <lb/>Heronis &longs;cholia&longs;te a&longs;&longs;um p&longs;i&longs;ti, adhibendam <lb/><arrow.to.target n="note21"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;e, &longs;ed eam poti&ugrave;s, qu&aelig; ex ip&longs;ius Heronis <lb/>Mechanici I&longs;agoge colligitur dicentis, <emph type="italics"/>Diau-<emph.end type="italics"/><lb/>l<emph type="italics"/>on habet Stadia duo, Plethra duodecim, Ace&shy;<lb/>nas centum viginti, Cubitos octingentos, Pe&shy;<lb/>des Alexandrinos Philet&aelig;reos mille ducentos, <lb/>Italicos autem pedes mille quadringentos qua&shy;<lb/>draginta.<emph.end type="italics"/> Quare Stadium non Romanis pe&shy;<lb/>dibus 600 conltat, &longs;ed Alexandrinis 600, hoc <lb/>e&longs;t Italicis, pedibus 720, &longs;eu pa&longs;&longs;ibus 144. <lb/>Neque enim coniectur&acirc; &longs;atis probabili caret <lb/>Erato&longs;thenem Alexandrin&aelig; Bibliothec&aelig; pr&aelig;-<pb pagenum="39"/>&longs;ectum &agrave; P<gap/>olem&aelig;is Euergete, Philopatore, <lb/>&amp; Epiphane, v&longs;um fui&longs;&longs;e men&longs;ur&acirc; &AElig;gyptijs <lb/>tunc familiari, pede nimirum Alexandrino, <lb/>atqu&egrave; ade&ograve; etiam &longs;tadio, quod ille metieba&shy;<lb/>tur. </s> <s>Illud tame&ntail; <lb/>h&igrave;c minim&egrave; di&longs;simulandum videtur, quod <lb/>eruditis non paucis placere video: non eam <lb/>&longs;cilicet &longs;tadij men&longs;uram, quam ex Gt&aelig;co <lb/>Heronis &longs;cholia&longs;te a&longs;&longs;um p&longs;i&longs;ti, adhibendam <lb/><arrow.to.target n="note21"/><lb/>e&longs;&longs;e, &longs;ed eam poti&ugrave;s, qu&aelig; ex ip&longs;ius Heronis <lb/>Mechanici I&longs;agoge colligitur dicentis, <emph type="italics"/>Diau-<emph.end type="italics"/><lb/>l<emph type="italics"/>on habet Stadia duo, Plethra duodecim, Ace&shy;<lb/>nas centum viginti, Cubitos octingentos, Pe&shy;<lb/>des Alexandrinos Philet&aelig;reos mille ducentos, <lb/>Italicos autem pedes mille quadringentos qua&shy;<lb/>draginta.<emph.end type="italics"/></s><s> Quare Stadium non Romanis pe&shy;<lb/>dibus 600 conltat, &longs;ed Alexandrinis 600, hoc <lb/>e&longs;t Italicis, pedibus 720, &longs;eu pa&longs;&longs;ibus 144. <lb/>Neque enim coniectur&acirc; &longs;atis probabili caret <lb/>Erato&longs;thenem Alexandrin&aelig; Bibliothec&aelig; pr&aelig;-<pb pagenum="39"/>&longs;ectum &agrave; P<gap/>olem&aelig;is Euergete, Philopatore, <lb/>&amp; Epiphane, v&longs;um fui&longs;&longs;e men&longs;ur&acirc; &AElig;gyptijs <lb/>tunc familiari, pede nimirum Alexandrino, <lb/>atqu&egrave; ade&ograve; etiam &longs;tadio, quod ille metieba&shy;<lb/>tur. </s>
  
 <s>Hinc fit &longs;tadia illa 300 re&longs;pondere pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ibus Romanis 43200: arcum ver&ograve; OK e&longs;&longs;e <lb/>pa&longs;&longs; Rom. </s> <s>Hinc fit &longs;tadia illa 300 re&longs;pondere pa&longs;&shy;<lb/>&longs;ibus Romanis 43200: arcum ver&ograve; OK e&longs;&longs;e <lb/>pa&longs;&longs; Rom. <!-- REMOVE S-->21600. lgitur &longs;i fiat vt arcus OK <lb/>&agrave; te nuper inuentus &longs;crupulorum Quart. <!-- REMOVE S--><lb/>3237367 ad pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>21600. lgitur &longs;i fiat vt arcus OK <lb/>&agrave; te nuper inuentus &longs;crupulorum Quart. </s> 
  
 <s><lb/>3237367 ad pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>Rom. </s> 
  
 <s>21600, ita tota pe&shy;<lb/>ripheria &longs;crup. </s> 
  
 <s>Quart. </s> <s>Rom. <!-- REMOVE S-->21600, ita tota pe&shy;<lb/>ripheria &longs;crup. </s>
  
 <s>4665600000. ad pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s><lb/>Rom. </s> 
  
 <s>31.129297, erit multo maior terr&aelig; <lb/>ambitus, qu&agrave;m &agrave; te fuerit deprehen&longs;us. </s> <s>Quart. <!-- REMOVE S-->4665600000. ad pa&longs;&longs;. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note20"></margin.target><emph type="italics"/>XIX <lb/>Terr&aelig; am&shy;<lb/>bitus, &amp; dia&shy;<lb/>meter.<emph.end type="italics"/></s> 
  
  <s><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->31.129297, erit multo maior terr&aelig; <lb/>ambitus, qu&agrave;m &agrave; te fuerit deprehen&longs;us. </s>
  
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note21"></margin.target><emph type="italics"/>XXI <lb/>Stadium A&shy;<lb/>lexandri&shy;<lb/>num.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> <s><margin.target id="note20"/><emph type="italics"/>XIX <lb/>Terr&aelig; am&shy;<lb/>bitus, &amp; dia&shy;<lb/>meter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note21"/><emph type="italics"/>XXI <lb/>Stadium A&shy;<lb/>lexandri&shy;<lb/>num.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Sed &amp; con&longs;titutam &agrave; Tychone Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam, nimis breuibus terminis de&longs;ini&shy;<lb/>tam exi&longs;timant Recentiores A&longs;tronomi, So&shy;<lb/>lemque alti&ugrave;s promouendum cen&longs;ent, vt &longs;i&shy;<lb/>bi inuicem ph&oelig;nomena omnia rit&egrave; re&longs;pon&shy;<lb/>deant. </s> <s>Sed &amp; con&longs;titutam &agrave; Tychone Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam, nimis breuibus terminis de&longs;ini&shy;<lb/>tam exi&longs;timant Recentiores A&longs;tronomi, So&shy;<lb/>lemque alti&ugrave;s promouendum cen&longs;ent, vt &longs;i&shy;<lb/>bi inuicem ph&oelig;nomena omnia rit&egrave; re&longs;pon&shy;<lb/>deant. </s>
  
 <s>Cert&egrave; P. Io. </s> <s>Cert&egrave; P. Io. <!-- REMOVE S-->Bapti&longs;ta Ricciolius no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; Societatis, qui iam annos plures in A&shy;<lb/>&longs;tronomi&aelig; in &longs;tauratione feliciter de&longs;udat, <lb/>Solem Apog&aelig;um &agrave; telluris centro remouet <lb/>&longs;emidiam. </s>
  
  
 <s>Bapti&longs;ta Ricciolius no&shy;<lb/>&longs;tr&aelig; Societatis, qui iam annos plures in A&shy;<lb/>&longs;tronomi&aelig; in &longs;tauratione feliciter de&longs;udat, <lb/>Solem Apog&aelig;um &agrave; telluris centro remouet <lb/>&longs;emidiam. </s> 
  
 <s>terr. </s> <s>terr. </s>
  
 <s>7580., &amp; Solis Apog&aelig;i dia&shy;<lb/>metrum apparentem &longs;tatuit Tychonic&acirc; ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="note22"></arrow.to.target><lb/>iorem, nimir&ugrave;m gr.o.m.30.&longs;ec.30. Qua&shy;<lb/>r&egrave; &longs;i angulus SOT &longs;it gr.o.m.15.&longs;ec.15., <lb/>complementum TSO e&longs;t gr.89.min.44. <lb/>&longs;ec.45., cuius Secans, SO 22551105.10158, <lb/>quarum partium Radius ST e&longs;t 100000. <pb pagenum="40"/>00000. Sit iam SC &longs;emid. </s> <s>7580., &amp; Solis Apog&aelig;i dia&shy;<lb/>metrum apparentem &longs;tatuit Tychonic&acirc; ma&shy;<lb/><arrow.to.target n="note22"/><lb/>iorem, nimir&ugrave;m gr.o.m.30.&longs;ec.30. Qua&shy;<lb/>r&egrave; &longs;i angulus SOT &longs;it gr.o.m.15.&longs;ec.15., <lb/>complementum TSO e&longs;t gr.89.min.44. <lb/>&longs;ec.45., cuius Secans, SO 22551105.10158, <lb/>quarum partium Radius ST e&longs;t 100000. <pb pagenum="40"/>00000. Sit iam SC &longs;emid. </s>
  
 <s>terre&longs;t. </s> <s>terre&longs;t. </s>
  
Line 1042 
Line 675 
  
 <s>7579: &amp; Secans SO diuida&shy;<lb/>tur per 7579, vt Quotiens 2975.47237, <lb/>prodat quantitatem &longs;emidiametri OC i&ntail; <lb/>partibus Radij ST. </s> <s>7579: &amp; Secans SO diuida&shy;<lb/>tur per 7579, vt Quotiens 2975.47237, <lb/>prodat quantitatem &longs;emidiametri OC i&ntail; <lb/>partibus Radij ST. </s>
  
 <s>Addit&acirc; igitur CO ip&longs;i <lb/>OS, erit tota SC 22554080.57395, qu&aelig; <lb/>e&longs;t Secans anguli ISC gr.89.m.44.&longs;ec.45. <lb/>Ter. </s> <s>Addit&acirc; igitur CO ip&longs;i <lb/>OS, erit tota SC 22554080.57395, qu&aelig; <lb/>e&longs;t Secans anguli ISC gr.89.m.44.&longs;ec.45. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->7. Quar. <!-- REMOVE S-->17. Quint. <!-- REMOVE S-->28 1/2, atqu&egrave; adeo <lb/>complementum SCI gr.o.m.15.&longs;ec.14. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->52. Quar. <!-- REMOVE S-->42. Quint. <!-- REMOVE S-->31 1/2. Duplicetur <lb/>itaque angulus SCI, &amp; in Scrupula Quinta <lb/>reducatur, &amp; &longs;crupula Quinta 395227503 <lb/>re&longs;pondent &longs;tadijs Alexandrinis 300, hoc e&longs;t <lb/>pa&longs;sibus Rom. <!-- REMOVE S-->43200. Si igitur arcus OK <lb/>duplicatus e&longs;t pa&longs;&longs;. </s>
  
  
  
  
  
  
  
  
 <s>7. Quar. </s> 
  
 <s>17. Quint. </s> 
  
 <s>28 1/2, atqu&egrave; adeo <lb/>complementum SCI gr.o.m.15.&longs;ec.14. <lb/>Ter. </s> 
  
 <s>52. Quar. </s> 
  
 <s>42. Quint. </s> 
  
 <s>31 1/2. Duplicetur <lb/>itaque angulus SCI, &amp; in Scrupula Quinta <lb/>reducatur, &amp; &longs;crupula Quinta 395227503 <lb/>re&longs;pondent &longs;tadijs Alexandrinis 300, hoc e&longs;t <lb/>pa&longs;sibus Rom. </s> 
  
 <s>43200. Si igitur arcus OK <lb/>duplicatus e&longs;t pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>43200, totus circuli am&shy;<lb/>bitus &longs;crup. </s> <s>43200, totus circuli am&shy;<lb/>bitus &longs;crup. </s>
  
 <s>Quint. </s> <s>Quint. <!-- REMOVE S-->279936.000000.erit pa&longs;&longs;. <lb/><arrow.to.target n="note23"/><lb/>Rom. <!-- REMOVE S-->30598162. </s>
  
  
 <s>279936.000000.erit pa&longs;&longs;. <lb/><arrow.to.target n="note23"></arrow.to.target><lb/>Rom. </s> 
  
 <s>30598162. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note22"></margin.target><emph type="italics"/>XXII <lb/>Probabilior&shy;<lb/>terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudo ex <lb/>eadem me &shy;<lb/>tbodo inue&shy;<lb/>stigatur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note23"></margin.target><emph type="italics"/>XXIII <lb/>Solis dictan <lb/>ti am &agrave; ter&shy;<lb/>ra, &amp; pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/><gap/>um ill&atail; <lb/>inue&longs;tiga&shy;<lb/>re ex da&shy;<lb/>ta terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudine, <lb/>Solis Apog. </s> 
  
 <s><lb/>diametro ap. </s> <s><margin.target id="note22"/><emph type="italics"/>XXII <lb/>Probabilior&shy;<lb/>terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudo ex <lb/>eadem me &shy;<lb/>tbodo inue&shy;<lb/>stigatur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note23"/><emph type="italics"/>XXIII <lb/>Solis dictan <lb/>ti am &agrave; ter&shy;<lb/>ra, &amp; pro&shy;<lb/>portione&mtail; <lb/><gap/>um ill&atail; <lb/>inue&longs;tiga&shy;<lb/>re ex da&shy;<lb/>ta terr&aelig; ma&shy;<lb/>gnitudine, <lb/>Solis Apog. <!-- REMOVE S--><lb/>diametro ap. </s>
  
  
  
  <s><lb/>parenti, &amp; <lb/>&longs;patio, quod <lb/>vmbris ca&shy;<lb/>ret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Plurimam, opinor, inires gratiam <lb/>ab Eruditi&longs;&longs;. <!-- REMOVE S-->Domino 10. Bapt. <!-- REMOVE S-->Baliano Pa&shy;<lb/>tritio Genuen&longs;i, &longs;i ille no&longs;tro huic colloquio <lb/>intere&longs;&longs;et; ab eo enim accepi &longs;e certi&longs;simo <lb/>experimento didici&longs;&longs;e, telluris ambitum non <lb/>minorem e&longs;&longs;e triginta millibus milliarium. </s>
  
  
 <s><lb/>parenti, &amp; <lb/>&longs;patio, quod <lb/>vmbris ca&shy;<lb/>ret.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Plurimam, opinor, inires gratiam <lb/>ab Eruditi&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>Domino 10. Bapt. </s> 
  
 <s>Baliano Pa&shy;<lb/>tritio Genuen&longs;i, &longs;i ille no&longs;tro huic colloquio <lb/>intere&longs;&longs;et; ab eo enim accepi &longs;e certi&longs;simo <lb/>experimento didici&longs;&longs;e, telluris ambitum non <lb/>minorem e&longs;&longs;e triginta millibus milliarium. </s> 
  
 <s><lb/>Tunc ver&ograve; non poteram illi acquie&longs;cer&etail;, <lb/>cum viderem ind&egrave; colligi Solem terr&aelig; it&atail; <lb/>vicinum, vt ab ill&acirc; non abe&longs;&longs;et &longs;emidiam. </s> <s><lb/>Tunc ver&ograve; non poteram illi acquie&longs;cer&etail;, <lb/>cum viderem ind&egrave; colligi Solem terr&aelig; it&atail; <lb/>vicinum, vt ab ill&acirc; non abe&longs;&longs;et &longs;emidiam. </s>
  
 <s><lb/>terr.25; id quod e&longs;t manife&longs;t&egrave; fal&longs;um. </s> <s><lb/>terr.25; id quod e&longs;t manife&longs;t&egrave; fal&longs;um. </s>
  
 <s>Tri&shy;<lb/>buebam autem &longs;ingulis &longs;tadiis pa&longs;&longs;us Rom. <pb pagenum="41"/>120, vt 300 &longs;tadia e&longs;&longs;ent totius circuli gr. </s> <s>Tri&shy;<lb/>buebam autem &longs;ingulis &longs;tadiis pa&longs;&longs;us Rom. <pb pagenum="41"/>120, vt 300 &longs;tadia e&longs;&longs;ent totius circuli gr. <!-- REMOVE S--><lb/>o.m.28.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->35. Ter. <!-- REMOVE S-->12., dato ambitu <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->30000: &amp; arcus OK cum e&longs;&longs;et gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m. </s>
  
  
  
  
  
  
 <s><lb/>o.m.28.&longs;ec. </s> 
  
 <s>35. Ter. </s> 
  
 <s>12., dato ambitu <lb/>mill. </s> 
  
 <s>30000: &amp; arcus OK cum e&longs;&longs;et gr.o. </s> 
  
 <s><lb/>m. 14.&longs;ec.17. Ter. </s> 
  
 <s>36., angulus ISC gr.89. <lb/>m. </s> <s>14.&longs;ec.17. Ter. <!-- REMOVE S-->36., angulus ISC gr.89. <lb/>m. </s>
  
 <s>45. &longs;ec.42. Ter. </s> 
  
 <s>24. dabat Secantem SC <lb/>24052069.35. in partibus Radij SI 100000. <lb/>00. Po&longs;it&acirc; ver&ograve; Tychonic&acirc; &longs;emidiametro <lb/>apparente Solis SOT gr.o.m.15., Secans <lb/>SO erat 22918384. 52. Quare &longs;i per Se&shy;<lb/>eantium SO, SC, differentiam OC 1133684. <lb/>83. diuidatur Secans SC, Quotiens 21 dabit <lb/>di&longs;tantiam Solis &agrave; terr&aelig; centro in &longs;emidia&shy;<lb/>metris terre&longs;tribus; id quod aperti&longs;sim&egrave; fal&shy;<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e omnibus con&longs;tat. </s> 
  <s>45. &longs;ec.42. Ter. <!-- REMOVE S-->24. dabat Secantem SC <lb/>24052069.35. in partibus Radij SI 100000. <lb/>00. Po&longs;it&acirc; ver&ograve; Tychonic&acirc; &longs;emidiametro <lb/>apparente Solis SOT gr.o.m.15., Secans <lb/>SO erat 22918384. 52. Quare &longs;i per Se&shy;<lb/>eantium SO, SC, differentiam OC 1133684. <lb/>83. diuidatur Secans SC, Quotiens 21 dabit <lb/>di&longs;tantiam Solis &agrave; terr&aelig; centro in &longs;emidia&shy;<lb/>metris terre&longs;tribus; id quod aperti&longs;sim&egrave; fal&shy;<lb/>&longs;um e&longs;&longs;e omnibus con&longs;tat. </s>
  
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>At quoniam vis, Guldine, &longs;tadia illa 300 <lb/>e&longs;&longs;e pa&longs;&longs;us Romanos 43200, tentemus a&ntail; <lb/>illa terr&aelig; magnitudo milliaribns 30000 de&shy;<lb/>finita &longs;ub&longs;i&longs;tat. </s> <s>At quoniam vis, Guldine, &longs;tadia illa 300 <lb/>e&longs;&longs;e pa&longs;&longs;us Romanos 43200, tentemus a&ntail; <lb/>illa terr&aelig; magnitudo milliaribns 30000 de&shy;<lb/>finita &longs;ub&longs;i&longs;tat. </s>
  
 <s>Si ergo circuli totius peri&shy;<lb/>pheria rit&egrave; &longs;uas in partes tribuatur, con&longs;tat <lb/>pa&longs;&longs;. </s> <s>Si ergo circuli totius peri&shy;<lb/>pheria rit&egrave; &longs;uas in partes tribuatur, con&longs;tat <lb/>pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>43200 re&longs;pondere gr. </s> <s>43200 re&longs;pondere gr. <!-- REMOVE S-->o.m. </s>
  
  
  
  <s>31. &longs;ec. <!-- REMOVE S-->6. <lb/>Ter. <!-- REMOVE S-->14. Quar. <!-- REMOVE S-->24. pr&aelig;cis&egrave;: &amp; angulus SCI <lb/>gr. <!-- REMOVE S-->o. </s>
  
  
  
 <s>o.m. </s> 
  
 <s>31. &longs;ec. </s> 
  
 <s>6. <lb/>Ter. </s> 
  
 <s>14. Quar. </s> 
  
 <s>24. pr&aelig;cis&egrave;: &amp; angulus SCI <lb/>gr. </s> 
  
 <s>o. m. </s> 
  
 <s>15.&longs;ec.33. Ter.7. Quar. </s> <s>m. </s>
  
 <s>12. habet <lb/><expan abbr="c&otilde;plementum">complementum</expan> ISC gr.89.m.44.&longs;ec.26.Ter. </s> <s>15.&longs;ec.33. Ter.7. Quar. <!-- REMOVE S-->12. habet <lb/><expan abbr="c&otilde;plementum">complementum</expan> ISC gr.89.m.44.&longs;ec.26.Ter. <!-- REMOVE S--><lb/>52. Quar. <!-- REMOVE S-->48., cuius Secans SC 22110369. <lb/>79050, quarum Radius SI e&longs;t 100000.00000. <lb/>Porr&ograve; angu'us SOT &longs;emidiameter apparens <lb/>Solis Apog&aelig;i nece&longs;&longs;ari&ograve; maior &longs;tatui debet <lb/>angulo SCI con&longs;tituto, cum &longs;ub maiore an-<pb pagenum="42"/>gulo appareat <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol ex puncto O vicinior&etail;, <lb/>qu&agrave;m ex puncto C remotiore. </s>
  
 <s><lb/>52. Quar. </s> 
  
 <s>48., cuius Secans SC 22110369. <lb/>79050, quarum Radius SI e&longs;t 100000.00000. <lb/>Porr&ograve; angu'us SOT &longs;emidiameter apparens <lb/>Solis Apog&aelig;i nece&longs;&longs;ari&ograve; maior &longs;tatui debet <lb/>angulo SCI con&longs;tituto, cum &longs;ub maiore an-<pb pagenum="42"/>gulo appareat <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol ex puncto O vicinior&etail;, <lb/>qu&agrave;m ex puncto C remotiore. </s> 
  
 <s>Quare a&longs;&longs;u&shy;<lb/>mi non pote&longs;t Solis Apog&aelig;i &longs;emidiameter <lb/>apparens, quam ex Ricciolio a&longs;&longs;umebas, gr. </s> 
  
 <s><lb/>o m. </s> 
  
 <s>15. &longs;ec. </s> 
  
 <s>15., neque Tychonica gr.o. </s> 
  
 <s><lb/>m.15. mult&ograve; min&ugrave;s Vendelinica gr.o.m.14. <lb/>&longs;ec.45: Eam igitur ex no&longs;tro Bullialdo de&shy;<lb/>&longs;umamus gr.o.m.16.&longs;ec.9., &amp; complemen&shy;<lb/>ti Secans SO e&longs;t 21288752.30947. Ablata <lb/>itaque SO ex SC relinquit terr&aelig; &longs;emidiame&shy;<lb/>trum OC 821617.48103. in partibus Radij <lb/>SI 100000.00000: id quod fieri omnino non <lb/>pote&longs;t, ni&longs;i tellus mult&ograve; maior &longs;it Sole, &amp; hic <lb/>ab ill&acirc; remoueatur tant&ugrave;m &longs;emidiametros <lb/>terre&longs;tres fer&egrave; 27: qu&aelig; omnia &agrave; vero longi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; ab&longs;unt. </s> <s>Quare a&longs;&longs;u&shy;<lb/>mi non pote&longs;t Solis Apog&aelig;i &longs;emidiameter <lb/>apparens, quam ex Ricciolio a&longs;&longs;umebas, gr. <!-- REMOVE S--><lb/>o m. </s>
  
  
  
  <s>15. &longs;ec. <!-- REMOVE S-->15., neque Tychonica gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m.15. mult&ograve; min&ugrave;s Vendelinica gr.o.m.14. <lb/>&longs;ec.45: Eam igitur ex no&longs;tro Bullialdo de&shy;<lb/>&longs;umamus gr.o.m.16.&longs;ec.9., &amp; complemen&shy;<lb/>ti Secans SO e&longs;t 21288752.30947. Ablata <lb/>itaque SO ex SC relinquit terr&aelig; &longs;emidiame&shy;<lb/>trum OC 821617.48103. in partibus Radij <lb/>SI 100000.00000: id quod fieri omnino non <lb/>pote&longs;t, ni&longs;i tellus mult&ograve; maior &longs;it Sole, &amp; hic <lb/>ab ill&acirc; remoueatur tant&ugrave;m &longs;emidiametros <lb/>terre&longs;tres fer&egrave; 27: qu&aelig; omnia &agrave; vero longi&longs;&shy;<lb/>&longs;im&egrave; ab&longs;unt. </s>
  
  
  
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> At fort&egrave; Balianus non ita telluris <lb/>ambitum tricies millenis milliaribus circum&shy;<lb/>&longs;cribit, vt nihil in&longs;uper additum velit, ne&shy;<lb/>qu&egrave; facil&egrave; cum Bullialdo tam magnam &longs;ta&shy;<lb/>tuet apparentem &longs;olis Apog&aelig;i &longs;emidiame&shy;<lb/>trum, h&aelig;c enim &longs;ibi inuicem coh&aelig;rere non <lb/>po&longs;&longs;unt. </s> 
  
 <s>Et (quoniam h&igrave;c ex amicoru&mtail; <lb/>placitis aliquid vterque depromimus) quod <lb/>&longs;pectat ad apparentem Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>trum P. Ricciolius, qui eam labore improbo <lb/>plu&longs;quam trig inta diuer&longs;is methodis quadrin&shy;<lb/>genties, &amp; co amplius, ob&longs;eruando venatus <pb pagenum="43"/>e&longs;t, certi&longs;sim&egrave; &longs;e demum deprehendi&longs;&longs;e mi&shy;<lb/>hi aliquando affirmabat, illam nec mino&shy;<lb/>rem minutis 30. nec maiorem min. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At fort&egrave; Balianus non ita telluris <lb/>ambitum tricies millenis milliaribus circum&shy;<lb/>&longs;cribit, vt nihil in&longs;uper additum velit, ne&shy;<lb/>qu&egrave; facil&egrave; cum Bullialdo tam magnam &longs;ta&shy;<lb/>tuet apparentem &longs;olis Apog&aelig;i &longs;emidiame&shy;<lb/>trum, h&aelig;c enim &longs;ibi inuicem coh&aelig;rere non <lb/>po&longs;&longs;unt. </s>
  
  <s>Et (quoniam h&igrave;c ex amicoru&mtail; <lb/>placitis aliquid vterque depromimus) quod <lb/>&longs;pectat ad apparentem Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>trum P. Ricciolius, qui eam labore improbo <lb/>plu&longs;quam trig inta diuer&longs;is methodis quadrin&shy;<lb/>genties, &amp; co amplius, ob&longs;eruando venatus <pb pagenum="43"/>e&longs;t, certi&longs;sim&egrave; &longs;e demum deprehendi&longs;&longs;e mi&shy;<lb/>hi aliquando affirmabat, illam nec mino&shy;<lb/>rem minutis 30. nec maiorem min. <!-- REMOVE S-->31. <lb/>Fac igitur &agrave; Baliano mediam inter h&aelig;c ex&shy;<lb/>trema Solis Apog&aelig;i diametrum apparen&shy;<lb/>tem gr.o.m.30.&longs;ec.30. a&longs;&longs;umi, &amp; telluris <lb/>ambitum ita augeri, vt ad illum pa&longs;&longs;us 43200 <lb/>minorem habeant Rationem: &amp; &longs;ibi omnia <lb/>re&longs;pondebunt. </s>
  
  
 <s>31. <lb/>Fac igitur &agrave; Baliano mediam inter h&aelig;c ex&shy;<lb/>trema Solis Apog&aelig;i diametrum apparen&shy;<lb/>tem gr.o.m.30.&longs;ec.30. a&longs;&longs;umi, &amp; telluris <lb/>ambitum ita augeri, vt ad illum pa&longs;&longs;us 43200 <lb/>minorem habeant Rationem: &amp; &longs;ibi omnia <lb/>re&longs;pondebunt. </s> 
  
 <s>Statuatur itaque terr&aelig; peri&shy;<lb/>pheria pa&longs;&longs;.30598162; &amp; pa&longs;&longs;us Rom.43200 <lb/>&longs;unt gr.o.m.30.&longs;ec.29. Ter.45 Quar. </s> <s>Statuatur itaque terr&aelig; peri&shy;<lb/>pheria pa&longs;&longs;.30598162; &amp; pa&longs;&longs;us Rom.43200 <lb/>&longs;unt gr.o.m.30.&longs;ec.29. Ter.45 Quar. <!-- REMOVE S-->25. <lb/>Quint.4., adeoqu&egrave; angulus SCI gr.o.min. <!-- REMOVE S--><lb/>15.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->14. Ter. <!-- REMOVE S-->52: Quar. <!-- REMOVE S-->42. Quint. <!-- REMOVE S-->32. <lb/>cuius Complementi Secans SC 22554080. <lb/>57395 in partibus Radij <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>I. </s>
  
 <s>25. <lb/>Quint.4., adeoqu&egrave; angulus SCI gr.o.min. </s> 
  
 <s><lb/>15.&longs;ec. </s> 
  
 <s>14. Ter. </s> 
  
 <s>52: Quar. </s> 
  
 <s>42. Quint. </s> 
  
 <s>32. <lb/>cuius Complementi Secans SC 22554080. <lb/>57395 in partibus Radij <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>I. </s> 
  
 <s>Iam anguli SOT <lb/>gr.o.m.15.&longs;ec. </s> 
  
 <s>15. Secans Complem. </s> 
  
 <s>SO <lb/>22551105.10158. auferatur ex SC; &amp; per <lb/>earum differentiam OC 2975.47237 diui&shy;<lb/>s&acirc; tot&acirc; SC, prodibit di&longs;tantia SC &longs;emid. </s> 
  
  
  
  <s>Iam anguli SOT <lb/>gr.o.m.15.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->15. Secans Complem. <!-- REMOVE S-->SO <lb/>22551105.10158. auferatur ex SC; &amp; per <lb/>earum differentiam OC 2975.47237 diui&shy;<lb/>s&acirc; tot&acirc; SC, prodibit di&longs;tantia SC &longs;emid. </s>
  
  
  
  
  
 <s>terr. </s> <s>terr. </s>
  
 <s><lb/>7580, vt P. </s> <s><lb/>7580, vt P. <!-- REMOVE S-->Ricciolio placet. </s>
  
 <s>Ricciolio placet. </s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>Quar&egrave; exiis, qu&aelig; hactenus di&longs;putauimus, <lb/>illud infero, quod auct&acirc; Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>tro apparente, minui debet terr&aelig; ambitus, <lb/>vt ad eum pa&longs;&longs;us 43200 maiorem habeant <lb/>Rationem, ne videlicet tam magno inter &longs;e <lb/>di&longs;crimine differant anguli SOT &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>CI, vt <lb/>per Secantium SO &amp; SC, differentiam OC <lb/>diuis&acirc; di&longs;tanti&acirc; SC <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol terr&aelig; vicinior &longs;tatua-<pb pagenum="44"/>tur, qu&agrave;m par &longs;it ad ph&oelig;nomena omni&atail; <lb/>explicanda. </s> <s>Quar&egrave; exiis, qu&aelig; hactenus di&longs;putauimus, <lb/>illud infero, quod auct&acirc; Solis Apog&aelig;i diame&shy;<lb/>tro apparente, minui debet terr&aelig; ambitus, <lb/>vt ad eum pa&longs;&longs;us 43200 maiorem habeant <lb/>Rationem, ne videlicet tam magno inter &longs;e <lb/>di&longs;crimine differant anguli SOT &amp; <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>CI, vt <lb/>per Secantium SO &amp; SC, differentiam OC <lb/>diuis&acirc; di&longs;tanti&acirc; SC <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol terr&aelig; vicinior &longs;tatua-<pb pagenum="44"/>tur, qu&agrave;m par &longs;it ad ph&oelig;nomena omni&atail; <lb/>explicanda. </s>
  
 <s>Hinc fit retent&acirc; eadem terr&aelig; <lb/>magnitudine non ita augeri &longs;emidiametrum <lb/>apparentem <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>olis Apog&aelig;i, vt angulus <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>&longs;it gr.o.m.15.&longs;ec.25.; Secans enim <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O e&longs;&longs;et <lb/>22306254.81750; qu&aelig; ablata ex inuent&acirc; <lb/>&longs;uperi&ugrave;s <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>C 22554080.57395. relinqueret <lb/>differentiam OC 247825.75645.atque ade&ograve; <lb/><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol Apog&aelig;us &longs;emid. </s> <s>Hinc fit retent&acirc; eadem terr&aelig; <lb/>magnitudine non ita augeri &longs;emidiametrum <lb/>apparentem <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>olis Apog&aelig;i, vt angulus <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>OT <lb/>&longs;it gr.o.m.15.&longs;ec.25.; Secans enim <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>O e&longs;&longs;et <lb/>22306254.81750; qu&aelig; ablata ex inuent&acirc; <lb/>&longs;uperi&ugrave;s <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>C 22554080.57395. relinqueret <lb/>differentiam OC 247825.75645.atque ade&ograve; <lb/><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ol Apog&aelig;us &longs;emid. </s>
Line 1178 
Line 815 
  
 <s>91. &agrave; terr&acirc; remoue&shy;<lb/>retur. </s> <s>91. &agrave; terr&acirc; remoue&shy;<lb/>retur. </s>
  
 <s>Minuenda itaque e&longs;t vel Solis appa&shy;<lb/>rens diameter, vel terr&aelig; magnitudo; ego ve&shy;<lb/>r&ograve; illam poti&ugrave;s paucioribus &longs;crupulis &longs;ecun&shy;<lb/>dis definiendam cen&longs;erem, qu&agrave;m terr&aelig; am&shy;<lb/>bitum ad pauciora milliaria reuocandum. </s> <s>Minuenda itaque e&longs;t vel Solis appa&shy;<lb/>rens diameter, vel terr&aelig; magnitudo; ego ve&shy;<lb/>r&ograve; illam poti&ugrave;s paucioribus &longs;crupulis &longs;ecun&shy;<lb/>dis definiendam cen&longs;erem, qu&agrave;m terr&aelig; am&shy;<lb/>bitum ad pauciora milliaria reuocandum. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal. </s> <s><emph type="italics"/>Gal. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>S<emph.end type="italics"/>ed quid his longi&ugrave;s immoramur? </s> <s>S<emph.end type="italics"/>ed quid his longi&ugrave;s immoramur? </s>
  
Line 1190 
Line 827 
  
 <s>Quapropter perge, &longs;i placet, qua <lb/>c&aelig;pi&longs;ti vi&acirc;, terreni globi grauitatem exp<gap/>o. </s> <s>Quapropter perge, &longs;i placet, qua <lb/>c&aelig;pi&longs;ti vi&acirc;, terreni globi grauitatem exp<gap/>o. </s>
  
 <s><lb/>rare. </s> <s><lb/>rare. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Inuentam terr&aelig; &longs;emidiametrum <pb pagenum="45"/>mill. </s> 
  
 <s>Rom. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Inuentam terr&aelig; &longs;emidiametrum <pb pagenum="45"/>mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->4127 pa&longs;&longs;.822. ad pedes reuoco, <lb/><arrow.to.target n="note24"/><lb/>pedes quinque Romanos antiquos pa&longs;&longs;ibus <lb/>&longs;ingulis tribuens, &amp; &longs;unt pedes 20639110. <lb/>Quia ver&ograve; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum, comparo terrenam &longs;e&shy;<lb/>midiametrum cum &longs;emidiametro pedali al&shy;<lb/>terius globi, &amp; <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem 1. ad 20.639110 <lb/>v&longs;que, ad quartum terminum continuo, vt <lb/>&longs;it tertius terminus 425.972861.592100. <lb/>quartus autem 8791.700747.414127. <lb/>031000. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ph&aelig;ra igitur &longs;emidiametri pedalis <lb/>ad terrenam &longs;ph&aelig;ram <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem habet ean&shy;<lb/>dem, quam vnitas ad quartum hunc termi&shy;<lb/>num. </s>
  
 <s>4127 pa&longs;&longs;.822. ad pedes reuoco, <lb/><arrow.to.target n="note24"></arrow.to.target><lb/>pedes quinque Romanos antiquos pa&longs;&longs;ibus <lb/>&longs;ingulis tribuens, &amp; &longs;unt pedes 20639110. <lb/>Quia ver&ograve; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum, comparo terrenam &longs;e&shy;<lb/>midiametrum cum &longs;emidiametro pedali al&shy;<lb/>terius globi, &amp; <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem 1. ad 20.639110 <lb/>v&longs;que, ad quartum terminum continuo, vt <lb/>&longs;it tertius terminus 425.972861.592100. <lb/>quartus autem 8791.700747.414127. <lb/>031000. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>ph&aelig;ra igitur &longs;emidiametri pedalis <lb/>ad terrenam &longs;ph&aelig;ram <emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/>ationem habet ean&shy;<lb/>dem, quam vnitas ad quartum hunc termi&shy;<lb/>num. </s> 
  
 <s>Vt autem &longs;ph&aelig;r&aelig; argillace&aelig;, cuius <lb/>&longs;emidiameter pedalis &longs;it, grauitatem per&shy;<lb/>&longs;pectam haberem, argillam cum aqu&acirc; con&shy;<lb/>tuli, &amp; experimento didici argill&aelig; grauita&shy;<lb/>tem ad aqu&aelig; pondus e&longs;&longs;e vt 27 ad 16. At <lb/>&longs;tanni grauitas ad aqu&aelig; grauitatem apud <lb/>Ghetaldum in Archimede Promoto e&longs;t vt <lb/>100 ad (13 19/37), hoc e&longs;t, vt 37 ad 5. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>i igitur <lb/>Ratio &longs;tanni ad aquam, &amp; aqu&aelig; ad argillam, <lb/>&longs;cilicet 37 ad 5. &amp; 16 ad 27 in tribus termi&shy;<lb/>nis continuetur, ita vt &longs;int 592,80. 135, <lb/>Ratio grauitatis &longs;tanni ad argill&aelig; pondus, da&shy;<lb/>t&acirc; molis &aelig;qualitate, e&longs;t vt 592 ad 135. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note24"></margin.target><emph type="italics"/>XXIV <lb/>Terreni glo <lb/>bi &longs;oliditas <lb/>inue &longs;tiga&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quoniam ver&ograve; apud eundem Ghetaldum <lb/>&longs;tanne&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuius diameter &longs;it vnius pe-<pb pagenum="46"/>dis Rom. </s> 
  
 <s>antiqui, grauitas e&longs;t exact&egrave; lib. </s> 
  
 <s>304 <lb/>&amp; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione diame&shy;<lb/>tro rum, &longs;ph&aelig;ra &longs;tannea &longs;emidi ametrum ha&shy;<lb/>bens pedalem, ac proinde diametrum bipe&shy;<lb/>dalem, e&longs;t octuplo grauior ill&acirc;, atque ade&ograve; <lb/>lib, 2432. Atqui &longs;tannum ad argillam, e&longs;t <lb/>vt 592 2d 135, igitur &amp; eandem Rationem <lb/>habent &aelig;quales &longs;ph&aelig;r&aelig;; ideoque &longs;i &longs;tannea <lb/>&longs;ph&aelig;ra &longs;emidiametrum pedalem habens nu&shy;<lb/>merat in grauitate libras 2432, argillace&atail; <lb/>&aelig;qualis erit lib. (554 22/37). H&aelig;c autem ad terr&aelig; <lb/>globum e&longs;t vt vnitas ad quartum illum ter&shy;<lb/>minum continu&egrave; proportionalem in Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum. </s> 
  
 <s>Multiplicetur igitur quar&shy;<lb/><arrow.to.target n="note25"></arrow.to.target><lb/>tus ille terminus 8791.700747.414127. <lb/>031000. per libras (554 22/37), &amp; prodibit totius <lb/>terr&aelig; grauitas, &longs;i ex mer&acirc; argill&acirc; con&longs;taret, <lb/>librarum 4.875829.711809.132072. <lb/>(327567 21/37). </s> <s>Vt autem &longs;ph&aelig;r&aelig; argillace&aelig;, cuius <lb/>&longs;emidiameter pedalis &longs;it, grauitatem per&shy;<lb/>&longs;pectam haberem, argillam cum aqu&acirc; con&shy;<lb/>tuli, &amp; experimento didici argill&aelig; grauita&shy;<lb/>tem ad aqu&aelig; pondus e&longs;&longs;e vt 27 ad 16. At <lb/>&longs;tanni grauitas ad aqu&aelig; grauitatem apud <lb/>Ghetaldum in Archimede Promoto e&longs;t vt <lb/>100 ad (13 19/37), hoc e&longs;t, vt 37 ad 5. <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>i igitur <lb/>Ratio &longs;tanni ad aquam, &amp; aqu&aelig; ad argillam, <lb/>&longs;cilicet 37 ad 5. &amp; 16 ad 27 in tribus termi&shy;<lb/>nis continuetur, ita vt &longs;int 592,80. 135, <lb/>Ratio grauitatis &longs;tanni ad argill&aelig; pondus, da&shy;<lb/>t&acirc; molis &aelig;qualitate, e&longs;t vt 592 ad 135. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note25"></margin.target><emph type="italics"/>XXV <lb/>Terreni glo <lb/>bi grauitas.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note24"/><emph type="italics"/>XXIV <lb/>Terreni glo <lb/>bi &longs;oliditas <lb/>inue &longs;tiga&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Immen&longs;um places, Mer&longs;enne: lu&shy;<lb/>culenti&longs;sim&egrave; enim demon&longs;tra&longs;ti quatuor illis <lb/>aut &longs;ex &longs;upra centum orbiculis, de quibus <lb/>heri nobis &longs;ermo erat, tellurem totam facil&shy;<lb/>lim&egrave; moueri po&longs;&longs;e, etiam &longs;i eius grauitati <lb/>quingenties millies millena librarum mil&shy;<lb/>lia adiiceres. </s> <s>Quoniam ver&ograve; apud eundem Ghetaldum <lb/>&longs;tanne&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig;, cuius diameter &longs;it vnius pe-<pb pagenum="46"/>dis Rom. <!-- REMOVE S-->antiqui, grauitas e&longs;t exact&egrave; lib.
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Ita plan&egrave;, &longs;i mera e&longs;&longs;et argilla: &longs;ed <lb/>tot marmora ac lapides, ingentesque metal-<pb pagenum="47"/>lorum fodin&aelig;, qu&aelig; argill&aelig; grauitatem lon&shy;<lb/>go &longs;uperant interuallo, non eam vim ad&shy;<lb/>dunt ponderis, qu&aelig; non facil&egrave; &aelig;&longs;timari <lb/>queat? </s> 304 <lb/>&amp; &longs;ph&aelig;r&aelig; &longs;unt in triplicat&acirc; Ratione diame&shy;<lb/>tro rum, &longs;ph&aelig;ra &longs;tannea &longs;emidi ametrum ha&shy;<lb/>bens pedalem, ac proinde diametrum bipe&shy;<lb/>dalem, e&longs;t octuplo grauior ill&acirc;, atque ade&ograve; <lb/>lib, 2432. Atqui &longs;tannum ad argillam, e&longs;t <lb/>vt 592 2d 135, igitur &amp; eandem Rationem <lb/>habent &aelig;quales &longs;ph&aelig;r&aelig;; ideoque &longs;i &longs;tannea <lb/>&longs;ph&aelig;ra &longs;emidiametrum pedalem habens nu&shy;<lb/>merat in grauitate libras 2432, argillace&atail; <lb/>&aelig;qualis erit lib. (554 22/37). H&aelig;c autem ad terr&aelig; <lb/>globum e&longs;t vt vnitas ad quartum illum ter&shy;<lb/>minum continu&egrave; proportionalem in Ratione <lb/>&longs;emidiametrorum. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Imm&ograve; ver&ograve;, ni&longs;i h&aelig;c pariter ad&shy;<lb/>mi&longs;cerentur, vererer plurim&ugrave;m, ne mihi <lb/>tanquam prodigo &longs;uccen&longs;eretis, qui tantam <lb/>telluri grauitatem concederem. </s> 
  
  <s>Multiplicetur igitur quar&shy;<lb/><arrow.to.target n="note25"/><lb/>tus ille terminus 8791.700747.414127. <lb/>031000. per libras (554 22/37), &amp; prodibit totius <lb/>terr&aelig; grauitas, &longs;i ex mer&acirc; argill&acirc; con&longs;taret, <lb/>librarum 4.875829.711809.132072. <lb/>(327567 21/37). </s></p><p type="margin">
  
 <s>Metall&atail;, <lb/><arrow.to.target n="note26"></arrow.to.target><lb/>fateor, ac marmora &aelig;qualem argill&aelig; molem <lb/>pondere &longs;uperant: &longs;ed quota demum &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>r&aelig; huius pars illa &longs;unt? </s> <s><margin.target id="note25"/><emph type="italics"/>XXV <lb/>Terreni glo <lb/>bi grauitas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Immen&longs;um places, Mer&longs;enne: lu&shy;<lb/>culenti&longs;sim&egrave; enim demon&longs;tra&longs;ti quatuor illis <lb/>aut &longs;ex &longs;upra centum orbiculis, de quibus <lb/>heri nobis &longs;ermo erat, tellurem totam facil&shy;<lb/>lim&egrave; moueri po&longs;&longs;e, etiam &longs;i eius grauitati <lb/>quingenties millies millena librarum mil&shy;<lb/>lia adiiceres. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;, &longs;i mera e&longs;&longs;et argilla: &longs;ed <lb/>tot marmora ac lapides, ingentesque metal-<pb pagenum="47"/>lorum fodin&aelig;, qu&aelig; argill&aelig; grauitatem lon&shy;<lb/>go &longs;uperant interuallo, non eam vim ad&shy;<lb/>dunt ponderis, qu&aelig; non facil&egrave; &aelig;&longs;timari <lb/>queat? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Imm&ograve; ver&ograve;, ni&longs;i h&aelig;c pariter ad&shy;<lb/>mi&longs;cerentur, vererer plurim&ugrave;m, ne mihi <lb/>tanquam prodigo &longs;uccen&longs;eretis, qui tantam <lb/>telluri grauitatem concederem. </s>
  
  <s>Metall&atail;, <lb/><arrow.to.target n="note26"/><lb/>fateor, ac marmora &aelig;qualem argill&aelig; molem <lb/>pondere &longs;uperant: &longs;ed quota demum &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>r&aelig; huius pars illa &longs;unt? </s>
  
 <s>Quod &longs;i quis ill&atail; <lb/>grauiora e&longs;&longs;e inculcet, long&egrave; leuiorem a&shy;<lb/>quam cogitet, ex qua vici&longs;sim globus hic <lb/>terraqueus con&longs;tat. </s> <s>Quod &longs;i quis ill&atail; <lb/>grauiora e&longs;&longs;e inculcet, long&egrave; leuiorem a&shy;<lb/>quam cogitet, ex qua vici&longs;sim globus hic <lb/>terraqueus con&longs;tat. </s>
  
 <s>Qui&longs;quis enim &longs;e &aelig;quum <lb/>rerum &aelig;&longs;timatorem pr&aelig;buerit, non plus re&shy;<lb/>periri <expan abbr="metallor&utilde;">metallorum</expan> qu&agrave;m aqu&aelig; autumet: quin&shy;<lb/>immo illorum grauitatem ab huius leuitate <lb/>&longs;i non &aelig;quari, aut &longs;uperari, magn&acirc; &longs;altem <lb/>ex parte compen&longs;ari facil&egrave; concedat. </s> <s>Qui&longs;quis enim &longs;e &aelig;quum <lb/>rerum &aelig;&longs;timatorem pr&aelig;buerit, non plus re&shy;<lb/>periri <expan abbr="metallor&utilde;">metallorum</expan> qu&agrave;m aqu&aelig; autumet: quin&shy;<lb/>immo illorum grauitatem ab huius leuitate <lb/>&longs;i non &aelig;quari, aut &longs;uperari, magn&acirc; &longs;altem <lb/>ex parte compen&longs;ari facil&egrave; concedat. </s>
  
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; &longs;i ad a&euml;ris vim non modicam terr&aelig; ca&shy;<lb/>uernis atque cuniculis inclu&longs;am, &longs;eque intr&agrave; <lb/>&longs;iccorum corporum particulas non &longs;ibi om&shy;<lb/>nin&ograve; coh&aelig;rentes in&longs;inuantem, animum ad&shy;<lb/>uertamus, apparebit illic&ograve; exuperantiam il&shy;<lb/>lam grauitatis hoc defectu vberrim&egrave; com&shy;<lb/>pen&longs;ari. </s> <s>Iam <lb/>ver&ograve; &longs;i ad a&euml;ris vim non modicam terr&aelig; ca&shy;<lb/>uernis atque cuniculis inclu&longs;am, &longs;eque intr&agrave; <lb/>&longs;iccorum corporum particulas non &longs;ibi om&shy;<lb/>nin&ograve; coh&aelig;rentes in&longs;inuantem, animum ad&shy;<lb/>uertamus, apparebit illic&ograve; exuperantiam il&shy;<lb/>lam grauitatis hoc defectu vberrim&egrave; com&shy;<lb/>pen&longs;ari. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note26"></margin.target><emph type="italics"/>XXVI <lb/>Terr&aelig; gra&shy;<lb/>uitatem pe&shy;<lb/>rinde &longs;e ba&shy;<lb/>bere proba&shy;<lb/>tur, ac &longs;i e&longs;&shy;<lb/>&longs;et mera ar&shy;<lb/>gilla.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note26"/><emph type="italics"/>XXVI <lb/>Terr&aelig; gra&shy;<lb/>uitatem pe&shy;<lb/>rinde &longs;e ba&shy;<lb/>bere proba&shy;<lb/>tur, ac &longs;i e&longs;&shy;<lb/>&longs;et mera ar&shy;<lb/>gilla.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Sed quoniam motus, cui tellus &longs;uo pon&shy;<lb/>dere ob&longs;i&longs;teret, in circum&longs;u&longs;o hoc a&euml;re per-<pb pagenum="48"/>ficiendus e&longs;&longs;et; minuitur adhuc momen&shy;<lb/>tum ab halituum a&euml;re leuiorum copi&acirc; pen&egrave; <lb/>infinit&acirc;, qu&aelig; totam hanc molem peruadit. </s> <s>Sed quoniam motus, cui tellus &longs;uo pon&shy;<lb/>dere ob&longs;i&longs;teret, in circum&longs;u&longs;o hoc a&euml;re per-<pb pagenum="48"/>ficiendus e&longs;&longs;et; minuitur adhuc momen&shy;<lb/>tum ab halituum a&euml;re leuiorum copi&acirc; pen&egrave; <lb/>infinit&acirc;, qu&aelig; totam hanc molem peruadit. </s>
  
 <s><lb/>Quemadmodum enim nauis a&euml;rem aqu&acirc; <lb/>leuiorem includens in aqu&acirc; non mergitur, &longs;i <lb/>tota moles compo&longs;ita &aelig;qualis aqu&aelig; grauita&shy;<lb/>tem non vincat; vel &longs;altem minore mo&shy;<lb/>mento de&longs;cendit pro inclu&longs;i a&euml;ris portione; <lb/>haud ab&longs;imili ratione fieri pote&longs;t, vt grauiori <lb/>corpori tot &longs;piritus a&euml;re leuiores permi&longs;cean&shy;<lb/>tur, vt totius compo&longs;it&aelig; molis grauitas non <lb/>mediocriter minuatur. </s> <s><lb/>Quemadmodum enim nauis a&euml;rem aqu&acirc; <lb/>leuiorem includens in aqu&acirc; non mergitur, &longs;i <lb/>tota moles compo&longs;ita &aelig;qualis aqu&aelig; grauita&shy;<lb/>tem non vincat; vel &longs;altem minore mo&shy;<lb/>mento de&longs;cendit pro inclu&longs;i a&euml;ris portione; <lb/>haud ab&longs;imili ratione fieri pote&longs;t, vt grauiori <lb/>corpori tot &longs;piritus a&euml;re leuiores permi&longs;cean&shy;<lb/>tur, vt totius compo&longs;it&aelig; molis grauitas non <lb/>mediocriter minuatur. </s>
Line 1240 
Line 877 
  
 <s>Ne&shy;<lb/>que indigent metallarii A&longs;trologorum n&aelig;<gap/><lb/>nijs, qui imminentem c&aelig;li mutationem <pb pagenum="49"/>pr&aelig;dicant; cum ip&longs;i ex immodic&acirc; halituum <lb/>infern&egrave; a&longs;cendentium copi&acirc;, quibus vix non <lb/>pr&aelig;focantur, c&oelig;lum nubibus proxim&egrave; ob&shy;<lb/>ducendum nec dubi&egrave; pronuncient. </s> <s>Ne&shy;<lb/>que indigent metallarii A&longs;trologorum n&aelig;<gap/><lb/>nijs, qui imminentem c&aelig;li mutationem <pb pagenum="49"/>pr&aelig;dicant; cum ip&longs;i ex immodic&acirc; halituum <lb/>infern&egrave; a&longs;cendentium copi&acirc;, quibus vix non <lb/>pr&aelig;focantur, c&oelig;lum nubibus proxim&egrave; ob&shy;<lb/>ducendum nec dubi&egrave; pronuncient. </s>
  
 <s>Quid? </s> <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>quod aqua ip&longs;a (licet a&euml;re grauior, &longs;i &longs;ibi ip&longs;a <lb/>relinquatur) leui&longs;simi vaporis &longs;peciem induit <lb/>calore &longs;ollicitata, quo interior terr&aelig; plag&atail; <lb/>abundat: Vbienim octoginta circiter hexa&shy;<lb/>podas, quibus extima h&aelig;c terr&aelig; regio frigi&shy;<lb/>di&longs;sima definitur, de&longs;cenderis, tepor prim&ugrave;m <lb/>grati&longs;simus ex frigid&acirc; regione venientem ex&shy;<lb/>cipit ac recreat, paulatimque ade&ograve; augetur <lb/>calor, vt dem&ugrave;m metalli fo&longs;&longs;ores ve&longs;tem nul&shy;<lb/>lam ferant. </s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>quod aqua ip&longs;a (licet a&euml;re grauior, &longs;i &longs;ibi ip&longs;a <lb/>relinquatur) leui&longs;simi vaporis &longs;peciem induit <lb/>calore &longs;ollicitata, quo interior terr&aelig; plag&atail; <lb/>abundat: Vbienim octoginta circiter hexa&shy;<lb/>podas, quibus extima h&aelig;c terr&aelig; regio frigi&shy;<lb/>di&longs;sima definitur, de&longs;cenderis, tepor prim&ugrave;m <lb/>grati&longs;simus ex frigid&acirc; regione venientem ex&shy;<lb/>cipit ac recreat, paulatimque ade&ograve; augetur <lb/>calor, vt dem&ugrave;m metalli fo&longs;&longs;ores ve&longs;tem nul&shy;<lb/>lam ferant. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quantum autem momenti ad pondus mi&shy;<lb/>nuendum obtineat grauium h&aelig;c atque le&shy;<lb/>uium mi&longs;cella, ille facil&egrave; intelliget, qui ob&shy;<lb/>&longs;eruauerit aliquando &longs;tibium ad v&longs;us medi&shy;<lb/>cos excoctum &aelig;qu&egrave; graue reperiri, ac de&shy;<lb/>prehen&longs;um fui&longs;&longs;et, antequam igni commit&shy;<lb/>teretur; quamuis inde vi flamm&aelig; ingens va&shy;<lb/>porum ac fumi copia eruperit; &longs;piritus enim, <lb/>qui auol&acirc;runt, cum a&euml;rem leuitate vince&shy;<lb/>rent, c&aelig;teris partibus admi&longs;ti molem con&shy;<lb/>&longs;tituebant maiorem quidem, &longs;ed non grauio&shy;<lb/>rem, ac &longs;it deinde reliqua moles minor, fa&shy;<lb/>ct&acirc; hac halituum &longs;ece&longs;sione. </s> <s>Quantum autem momenti ad pondus mi&shy;<lb/>nuendum obtineat grauium h&aelig;c atque le&shy;<lb/>uium mi&longs;cella, ille facil&egrave; intelliget, qui ob&shy;<lb/>&longs;eruauerit aliquando &longs;tibium ad v&longs;us medi&shy;<lb/>cos excoctum &aelig;qu&egrave; graue reperiri, ac de&shy;<lb/>prehen&longs;um fui&longs;&longs;et, antequam igni commit&shy;<lb/>teretur; quamuis inde vi flamm&aelig; ingens va&shy;<lb/>porum ac fumi copia eruperit; &longs;piritus enim, <lb/>qui auol&acirc;runt, cum a&euml;rem leuitate vince&shy;<lb/>rent, c&aelig;teris partibus admi&longs;ti molem con&shy;<lb/>&longs;tituebant maiorem quidem, &longs;ed non grauio&shy;<lb/>rem, ac &longs;it deinde reliqua moles minor, fa&shy;<lb/>ct&acirc; hac halituum &longs;ece&longs;sione. </s>
  
 <s>Perinde atque <lb/>&longs;i vas &aelig;reum aqu&acirc; iuxta ac a&euml;re plenum in-<pb pagenum="50"/>tr&agrave; aquam ponderetur, deinde ita eius late&shy;<lb/>ra comprimantur, vt aquam omnem ac <expan abbr="a&etilde;-rem">aen&shy;<lb/>rem</expan> excludant, etiam &longs;i modicum aliquid &aelig;&shy;<lb/>ris deteratur, adhuc &aelig; qualibus momentis in <lb/>aqu&acirc; grauitare deprehenditur, &longs;i ad libr&aelig; <lb/>examen reuocetur; aeris nimir&ugrave;m leuitas <lb/>&aelig;ris momenta minuebat. </s> <s>Perinde atque <lb/>&longs;i vas &aelig;reum aqu&acirc; iuxta ac a&euml;re plenum in-<pb pagenum="50"/>tr&agrave; aquam ponderetur, deinde ita eius late&shy;<lb/>ra comprimantur, vt aquam omnem ac <expan abbr="a&etilde;-rem">aen&shy;<lb/>rem</expan> excludant, etiam &longs;i modicum aliquid &aelig;&shy;<lb/>ris deteratur, adhuc &aelig; qualibus momentis in <lb/>aqu&acirc; grauitare deprehenditur, &longs;i ad libr&aelig; <lb/>examen reuocetur; aeris nimir&ugrave;m leuitas <lb/>&aelig;ris momenta minuebat. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Ne quis ver&ograve; ductam ex va&longs;e &longs;imilitudi&shy;<lb/>nem calumnietur; Liberum patrem coga&shy;<lb/>mus pauli&longs;per philo&longs;ophari. </s> <s>Ne quis ver&ograve; ductam ex va&longs;e &longs;imilitudi&shy;<lb/>nem calumnietur; Liberum patrem coga&shy;<lb/>mus pauli&longs;per philo&longs;ophari. </s>
  
 <s>Dabitis, opinor <lb/>vini grauitatem fer&egrave; aqu&aelig; &longs;ub&longs;e&longs;qui-&longs;exage&shy;<lb/>cuplam, vel cert&egrave; aqu&aelig; pondere non maio&shy;<lb/>rem; ita vt quodcunque aqu&aelig; grauitate pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;titerit, haud immerit&ograve; vino pariter grauius <lb/>cen&longs;eatur. </s> <s>Dabitis, opinor <lb/>vini grauitatem fer&egrave; aqu&aelig; &longs;ub&longs;e&longs;qui-&longs;exage&shy;<lb/>cuplam, vel cert&egrave; aqu&aelig; pondere non maio&shy;<lb/>rem; ita vt quodcunque aqu&aelig; grauitate pr&aelig;&shy;<lb/>&longs;titerit, haud immerit&ograve; vino pariter grauius <lb/>cen&longs;eatur. </s>
  
 <s>Atqui Tartarum ex vino &longs;ub&longs;ide&shy;<lb/>re nemo ne&longs;cit; &amp; quod inde elicitur oleum <lb/>Tartari, e&longs;t proxim&egrave; ad aquam vt 3 ad 2: &longs;pi&shy;<lb/>titus autem vini ad aquam communem, Ra&shy;<lb/>tionem habet proxim&egrave;, quam 3 ad 4. Qua&shy;<lb/>re &longs;i vinum eiu&longs;dem cum aqu&acirc; grauitatis <lb/>con&longs;tituatur, Oleum Tartari ad vinum e&longs;t <lb/>vt 6 ad 4, vinum autem ad &longs;piritum vini vt <lb/><arrow.to.target n="note27"></arrow.to.target><lb/>4 ad 3. </s> <s>Atqui Tartarum ex vino &longs;ub&longs;ide&shy;<lb/>re nemo ne&longs;cit; &amp; quod inde elicitur oleum <lb/>Tartari, e&longs;t proxim&egrave; ad aquam vt 3 ad 2: &longs;pi&shy;<lb/>titus autem vini ad aquam communem, Ra&shy;<lb/>tionem habet proxim&egrave;, quam 3 ad 4. Qua&shy;<lb/>re &longs;i vinum eiu&longs;dem cum aqu&acirc; grauitatis <lb/>con&longs;tituatur, Oleum Tartari ad vinum e&longs;t <lb/>vt 6 ad 4, vinum autem ad &longs;piritum vini vt <lb/><arrow.to.target n="note27"/><lb/>4 ad 3. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note27"></margin.target><emph type="italics"/>XXVII <lb/>Vini graui&shy;<lb/>tas medi&atail; <lb/>Harmonic&egrave; <lb/>inter Oleum <lb/>Tartari, &amp; <lb/>Spiritu&mtail; <lb/>vini.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note27"/><emph type="italics"/>XXVII <lb/>Vini graui&shy;<lb/>tas medi&atail; <lb/>Harmonic&egrave; <lb/>inter Oleum <lb/>Tartari, &amp; <lb/>Spiritu&mtail; <lb/>vini.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i vini Tartarum &longs;imul ac &longs;piritum <lb/>complectentis grauitas medio loco &longs;e habet <lb/>(&amp; quidem medietate Harmonic&acirc;) inter id <lb/>quod grauius, &amp; id quod leuius e&longs;t, quamuis <lb/>extrema illa non ita multo di&longs;criminentur in-<pb pagenum="51"/>teruallo: quidni terrena h&aelig;c moles ex gra&shy;<lb/>ui&longs;simis quidem metallis atque lapidibus, <lb/>&longs;ed &amp; ex corporibus alijs argill&acirc; leuioribus, <lb/>ex aqu&acirc;, <expan abbr="a&etilde;re">aerre</expan>, &longs;ubtili&longs;simisque expirationi&shy;<lb/>bus coagmentata mediocrem argill&aelig; graui&shy;<lb/>tatem (quantum fas e&longs;t coniectut&acirc; a&longs;&longs;equi) <lb/>obtinere dicatur? </s> <s>Quod &longs;i vini Tartarum &longs;imul ac &longs;piritum <lb/>complectentis grauitas medio loco &longs;e habet <lb/>(&amp; quidem medietate Harmonic&acirc;) inter id <lb/>quod grauius, &amp; id quod leuius e&longs;t, quamuis <lb/>extrema illa non ita multo di&longs;criminentur in-<pb pagenum="51"/>teruallo: quidni terrena h&aelig;c moles ex gra&shy;<lb/>ui&longs;simis quidem metallis atque lapidibus, <lb/>&longs;ed &amp; ex corporibus alijs argill&acirc; leuioribus, <lb/>ex aqu&acirc;, <expan abbr="a&etilde;re">aerre</expan>, &longs;ubtili&longs;simisque expirationi&shy;<lb/>bus coagmentata mediocrem argill&aelig; graui&shy;<lb/>tatem (quantum fas e&longs;t coniectut&acirc; a&longs;&longs;equi) <lb/>obtinere dicatur? </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Fallor, &longs;i Tartarus ip&longs;e ad exte&shy;<lb/>nuandam terr&aelig; grauitatem tibi &longs;uppetias <lb/>non tulerit. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fallor, &longs;i Tartarus ip&longs;e ad exte&shy;<lb/>nuandam terr&aelig; grauitatem tibi &longs;uppetias <lb/>non tulerit. </s>
  
 <s>Ob oculos pones immen&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>l&aelig;a &aelig;ternis flammarum globis redundantia, <lb/>&amp; exaggerat&acirc; long&egrave; lat&egrave;que patentis impio&shy;<lb/>rum carceris magnitudine (quam penetra&shy;<lb/>bilis ignis implet, non mod&ograve; nihil habens <lb/>proni, &longs;ed &amp; &longs;ur&longs;um rectis lineis in c&oelig;le&longs;tem <lb/>locum &longs;ubuolare contendens) tantum ex tel&shy;<lb/>lure detrahes ponderis, quantum metall&atail; <lb/>omnia atque marmora re&longs;tituere non va&shy;<lb/>leant. </s> <s>Ob oculos pones immen&longs;a &longs;pe&shy;<lb/>l&aelig;a &aelig;ternis flammarum globis redundantia, <lb/>&amp; exaggerat&acirc; long&egrave; lat&egrave;que patentis impio&shy;<lb/>rum carceris magnitudine (quam penetra&shy;<lb/>bilis ignis implet, non mod&ograve; nihil habens <lb/>proni, &longs;ed &amp; &longs;ur&longs;um rectis lineis in c&oelig;le&longs;tem <lb/>locum &longs;ubuolare contendens) tantum ex tel&shy;<lb/>lure detrahes ponderis, quantum metall&atail; <lb/>omnia atque marmora re&longs;tituere non va&shy;<lb/>leant. </s>
  
 <s>Nec deerit docti&longs;simorum virorum <lb/>&longs;uffragium, qui cauernam hanc totius ter&shy;<lb/>reni globi partem quartam pr&aelig;ci&longs;i&longs;&longs;im&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuunt, cum qua pariter admirabilem illam <lb/>Lunaris mot&ucirc;s librationem con&longs;entire inge&shy;<lb/>nios&egrave; opinantur. </s> <s>Nec deerit docti&longs;simorum virorum <lb/>&longs;uffragium, qui cauernam hanc totius ter&shy;<lb/>reni globi partem quartam pr&aelig;ci&longs;i&longs;&longs;im&egrave; &longs;ta&shy;<lb/>tuunt, cum qua pariter admirabilem illam <lb/>Lunaris mot&ucirc;s librationem con&longs;entire inge&shy;<lb/>nios&egrave; opinantur. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Et ver&ograve; talia afferentem ca&longs;tigare <lb/>quis audeat? </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Et ver&ograve; talia afferentem ca&longs;tigare <lb/>quis audeat? </s>
  
 <s>Ab&longs;tineo tamen, ne fort&egrave; ex <lb/>vobis audire cogerer iterum, qu&aelig; haud ita <lb/>pridem ne&longs;cio quis di&longs;&longs;erebat. </s> <s>Ab&longs;tineo tamen, ne fort&egrave; ex <lb/>vobis audire cogerer iterum, qu&aelig; haud ita <lb/>pridem ne&longs;cio quis di&longs;&longs;erebat. </s>
  
 <s>Nihil e&longs;t, <pb pagenum="52"/><arrow.to.target n="note28"></arrow.to.target><lb/>aiebat ille, quod vim pati perpetuam cen&shy;<lb/>&longs;endum &longs;it. </s> <s>Nihil e&longs;t, <pb pagenum="52"/><arrow.to.target n="note28"/><lb/>aiebat ille, quod vim pati perpetuam cen&shy;<lb/>&longs;endum &longs;it. </s>
  
 <s>At &longs;i elementis omnibus terra <lb/>grauitare, ignis leuitate pr&aelig;&longs;tet; an non. </s> <s>At &longs;i elementis omnibus terra <lb/>grauitare, ignis leuitate pr&aelig;&longs;tet; an non. </s>
  
Line 1276 
Line 913 
  
 <s>Terra ete&shy;<lb/>nim, ni&longs;i columnis ba&longs;im in centro haben&shy;<lb/>tibus nixa fingatur, tota procul &agrave; centro con&shy;<lb/>quie&longs;cit; ignisiver&ograve; infimum locum tenet. </s> <s>Terra ete&shy;<lb/>nim, ni&longs;i columnis ba&longs;im in centro haben&shy;<lb/>tibus nixa fingatur, tota procul &agrave; centro con&shy;<lb/>quie&longs;cit; ignisiver&ograve; infimum locum tenet. </s>
  
 <s><lb/>Qui&longs;quis autem ibi ignem &agrave; Deo perpetuis <lb/>vinculis eo tant&ugrave;m con&longs;ilio coerceri exi&longs;ti&shy;<lb/>mat, vt &longs;celeratorum carnificinam exerce<gap/>t; <lb/>diligenter per&longs;piciat velim, an non magis <lb/>pro Diuin&aelig; &longs;apienti&aelig; atque omnipotenti&aelig; <lb/>dignitate locuturus ille &longs;it, qui, quemadmo&shy;<lb/>dum Iridem lic&egrave;t natur&aelig; penicillo in nubi&shy;<lb/>bus de&longs;criptam, in &longs;empiterni tamen f&oelig;de&shy;<lb/>ris te&longs;&longs;eram &agrave; Deo a&longs;&longs;umptam nouit, &longs;ic re&shy;<lb/>rum natur&aelig; con&longs;entaneum ad&longs;truat hunc or&shy;<lb/>dinem, quo vniuer&longs;itatis rerum &longs;ubluna&shy;<lb/>rium elementa pro &longs;ui ponderis ratione ita <lb/>di&longs;ponantur, vt centrum omnium graui&longs;si&shy;<lb/>mus ignis impiorum carcer atque carnifex <lb/>con&longs;titutus obtineat, illumque min&ugrave;s gra&shy;<lb/>uia elementa terra &amp; aqua deinceps con&longs;e&shy;<lb/>quantur, v&longs;que e&ograve; dum leui&longs;simus a&euml;r cir&shy;<lb/>cumfu&longs;us reliqua complectatur. </s> <s><lb/>Qui&longs;quis autem ibi ignem &agrave; Deo perpetuis <lb/>vinculis eo tant&ugrave;m con&longs;ilio coerceri exi&longs;ti&shy;<lb/>mat, vt &longs;celeratorum carnificinam exerce<gap/>t; <lb/>diligenter per&longs;piciat velim, an non magis <lb/>pro Diuin&aelig; &longs;apienti&aelig; atque omnipotenti&aelig; <lb/>dignitate locuturus ille &longs;it, qui, quemadmo&shy;<lb/>dum Iridem lic&egrave;t natur&aelig; penicillo in nubi&shy;<lb/>bus de&longs;criptam, in &longs;empiterni tamen f&oelig;de&shy;<lb/>ris te&longs;&longs;eram &agrave; Deo a&longs;&longs;umptam nouit, &longs;ic re&shy;<lb/>rum natur&aelig; con&longs;entaneum ad&longs;truat hunc or&shy;<lb/>dinem, quo vniuer&longs;itatis rerum &longs;ubluna&shy;<lb/>rium elementa pro &longs;ui ponderis ratione ita <lb/>di&longs;ponantur, vt centrum omnium graui&longs;si&shy;<lb/>mus ignis impiorum carcer atque carnifex <lb/>con&longs;titutus obtineat, illumque min&ugrave;s gra&shy;<lb/>uia elementa terra &amp; aqua deinceps con&longs;e&shy;<lb/>quantur, v&longs;que e&ograve; dum leui&longs;simus a&euml;r cir&shy;<lb/>cumfu&longs;us reliqua complectatur. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note28"></margin.target><emph type="italics"/>XXVIII <lb/>Coniectur&aelig; <lb/>pro adstru&shy;<lb/>enda ignis <lb/>inferni gra <lb/>uitate.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note28"/><emph type="italics"/>XXVIII <lb/>Coniectur&aelig; <lb/>pro adstru&shy;<lb/>enda ignis <lb/>inferni gra<lb/>uitate.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Fru&longs;tra a&longs;cendentem flammam aperti&longs;si&shy;<lb/>mum igne&aelig; leuitatis argumentum obiicie-<pb pagenum="53"/>bant. </s> <s>Fru&longs;tra a&longs;cendentem flammam aperti&longs;si&shy;<lb/>mum igne&aelig; leuitatis argumentum obiicie-<pb pagenum="53"/>bant. </s>
  
 <s>N&agrave;m ille &longs;upremo &aelig;theri terrenis ex&shy;<lb/>pirationibus immuni, ac lunari orbit&aelig; fini&shy;<lb/>timo, quem Ari&longs;totele te&longs;te propter con&longs;ue&shy;<lb/>tudinem ignem dicimus, vix aliquid ignis <lb/>pr&aelig;ter &longs;plendidum nomen reliquum facie&shy;<lb/>bat. </s> <s>N&agrave;m ille &longs;upremo &aelig;theri terrenis ex&shy;<lb/>pirationibus immuni, ac lunari orbit&aelig; fini&shy;<lb/>timo, quem Ari&longs;totele te&longs;te propter con&longs;ue&shy;<lb/>tudinem ignem dicimus, vix aliquid ignis <lb/>pr&aelig;ter &longs;plendidum nomen reliquum facie&shy;<lb/>bat. </s>
Line 1300 
Line 937 
  
 <s>Cur igitur tanta&mtail; <lb/>ignium vim in fulmine delap&longs;am, &longs;eque in <lb/>ima terr&aelig; vi&longs;cera in&longs;inuantem cernentes, <lb/>perinde atque &longs;axum in aquam decidens <lb/>mergitur, igne&aelig; grauitatis &longs;u&longs;picioni locum <lb/>non damus? </s> <s>Cur igitur tanta&mtail; <lb/>ignium vim in fulmine delap&longs;am, &longs;eque in <lb/>ima terr&aelig; vi&longs;cera in&longs;inuantem cernentes, <lb/>perinde atque &longs;axum in aquam decidens <lb/>mergitur, igne&aelig; grauitatis &longs;u&longs;picioni locum <lb/>non damus? </s>
  
 <s>Nemo &longs;iquidem facil&egrave; credat <lb/>accen&longs;um fulmen &aacute; &longs;uperioribus nubis parti&shy;<lb/>bus, qu&aelig; inferioribus tenuiores &longs;unt ac leuio&shy;<lb/>res, min&ugrave;sque ad aqueam naturam vergen&shy;<lb/>tes, deor&longs;um reflecti: c&ugrave;m nec ignis ex Auro, <lb/>quod ob impet&ucirc;s ac efficaci&aelig; &longs;imilitudinem <lb/>nomen &agrave; fulmine obtinuit, &agrave; quoquam re&shy;<lb/>flectatur, &longs;ed in&longs;it&acirc; natur&aelig; vi pr&aelig;ceps deor&shy;<lb/>&longs;um feratur: </s> <s>Nemo &longs;iquidem facil&egrave; credat <lb/>accen&longs;um fulmen &aacute; &longs;uperioribus nubis parti&shy;<lb/>bus, qu&aelig; inferioribus tenuiores &longs;unt ac leuio&shy;<lb/>res, min&ugrave;sque ad aqueam naturam vergen&shy;<lb/>tes, deor&longs;um reflecti: c&ugrave;m nec ignis ex Auro, <lb/>quod ob impet&ucirc;s ac efficaci&aelig; &longs;imilitudinem <lb/>nomen &agrave; fulmine obtinuit, &agrave; quoquam re&shy;<lb/>flectatur, &longs;ed in&longs;it&acirc; natur&aelig; vi pr&aelig;ceps deor&shy;<lb/>&longs;um feratur: </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Ad h&aelig;c ignis genus vniuer&longs;um in &longs;pecies <lb/>certas, quibus iterum partes ali&aelig; atqu&egrave; ali&aelig; <lb/>&longs;ube&longs;&longs;ent, partiebatur &amp; di&longs;tinguebat: Alti <lb/>enim reperiuntur Ignes luce iuxta atque ca&shy;<lb/>lote con&longs;picui, quorum frequenti&longs;simus e&longs;t <lb/>&amp; communis v&longs;us, atque vulgati&longs;sima noti&shy;<lb/>tia: Alii &longs;unt, qui, quoniam plus fulgoris <lb/>habentes, qu&agrave;m caloris, o<gap/>lis tant&ugrave;m blan&shy;<lb/>diuntur, cum Fatuis Ignibus numerantur: <lb/>Alios dem&ugrave;m qua&longs;i latentes &longs;inu natura fo-<pb pagenum="55"/>uet, quos luce carentes quamuis Mortuos <lb/>vulgus appellet, nimis tamen viuaci virtute <lb/>pr&aelig;ditos vis cau&longs;tica &longs;atis prodit. </s> <s>Ad h&aelig;c ignis genus vniuer&longs;um in &longs;pecies <lb/>certas, quibus iterum partes ali&aelig; atqu&egrave; ali&aelig; <lb/>&longs;ube&longs;&longs;ent, partiebatur &amp; di&longs;tinguebat: Alti <lb/>enim reperiuntur Ignes luce iuxta atque ca&shy;<lb/>lote con&longs;picui, quorum frequenti&longs;simus e&longs;t <lb/>&amp; communis v&longs;us, atque vulgati&longs;sima noti&shy;<lb/>tia: Alii &longs;unt, qui, quoniam plus fulgoris <lb/>habentes, qu&agrave;m caloris, o<gap/>lis tant&ugrave;m blan&shy;<lb/>diuntur, cum Fatuis Ignibus numerantur: <lb/>Alios dem&ugrave;m qua&longs;i latentes &longs;inu natura fo-<pb pagenum="55"/>uet, quos luce carentes quamuis Mortuos <lb/>vulgus appellet, nimis tamen viuaci virtute <lb/>pr&aelig;ditos vis cau&longs;tica &longs;atis prodit. </s>
  
 <s>Ad ter&shy;<lb/>tium hoc ignium genus, qui calidi cum &longs;int, <lb/>non tamen &longs;unt lucidi, reuocabat igniculos, <lb/>qui aquis acribus (Aquas Fortes vulgus ap&shy;<lb/>pellat) permi&longs;ti ac oleo Tartari &longs;eu Vitrioli <lb/>metalla &longs;oluunt, &amp; in Chymicam calce&mtail; <lb/>redigunt breui temporis mor&acirc;, cum tamen <lb/>plurium dierum interuallo indigeat, qui&longs;&shy;<lb/>quis ea voluerit ardenti&longs;sim&aelig; fornacis igne in <lb/>calcem excoquere. </s> <s>Ad ter&shy;<lb/>tium hoc ignium genus, qui calidi cum &longs;int, <lb/>non tamen &longs;unt lucidi, reuocabat igniculos, <lb/>qui aquis acribus (Aquas Fortes vulgus ap&shy;<lb/>pellat) permi&longs;ti ac oleo Tartari &longs;eu Vitrioli <lb/>metalla &longs;oluunt, &amp; in Chymicam calce&mtail; <lb/>redigunt breui temporis mor&acirc;, cum tamen <lb/>plurium dierum interuallo indigeat, qui&longs;&shy;<lb/>quis ea voluerit ardenti&longs;sim&aelig; fornacis igne in <lb/>calcem excoquere. </s>
  
 <s>Porr&ograve; aquas huiu&longs;modi <lb/>acres ex &longs;alibus extillari, &longs;ales autem graui&shy;<lb/>tate pr&aelig;ditos non mediocri ob&longs;eruans illud <lb/>demum inferebat, quod ignes omnium ve&shy;<lb/>hementi<gap/>simi, quantum quidem experimen&shy;<lb/>to a&longs;&longs;equi po&longs;&longs;umus, cum grauitate &longs;unt con&shy;<lb/>iuncti, vt in Aquis Fortibus, Oleo Tartari, <lb/>&amp;. </s> <s>Porr&ograve; aquas huiu&longs;modi <lb/>acres ex &longs;alibus extillari, &longs;ales autem graui&shy;<lb/>tate pr&aelig;ditos non mediocri ob&longs;eruans illud <lb/>demum inferebat, quod ignes omnium ve&shy;<lb/>hementi<gap/>simi, quantum quidem experimen&shy;<lb/>to a&longs;&longs;equi po&longs;&longs;umus, cum grauitate &longs;unt con&shy;<lb/>iuncti, vt in Aquis Fortibus, Oleo Tartari, <lb/>&amp;. </s>
  
 <s>Vitrioli, in Auro pulueris pyrii &longs;peciem <lb/>nacto, &amp; in Fulmine licet pa&longs;sim experiri. </s> <s>Vitrioli, in Auro pulueris pyrii &longs;peciem <lb/>nacto, &amp; in Fulmine licet pa&longs;sim experiri. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>H&aelig;c fer&egrave; &longs;unt, &longs;ed paul&ograve; pre&longs;si&ugrave;s atqu&etail; <lb/>&longs;ummatim expo&longs;ita, ex quibus ille conficie&shy;<lb/>bat ignium generi lati&longs;sim&egrave; patenti &longs;ube&longs;&longs;&etail; <lb/>&longs;pecies qua&longs;dam graui&longs;simorum corporum <lb/>eximi&acirc; vrendi facultate pr&aelig;ditorum, qu&aelig; <lb/>mundan&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; centrum merit&ograve; teneant, <lb/>ibique perpetuam efficiant noctem, ni&longs;i for&shy;<lb/>t&egrave; &longs;ublu&longs;trem, quantum &longs;atis &longs;it ad impio-<pb pagenum="56"/>rum cruciatus &longs;uarum alienarumque cala&shy;<lb/>mitatum a&longs;pectu augendos. </s> <s>H&aelig;c fer&egrave; &longs;unt, &longs;ed paul&ograve; pre&longs;si&ugrave;s atqu&etail; <lb/>&longs;ummatim expo&longs;ita, ex quibus ille conficie&shy;<lb/>bat ignium generi lati&longs;sim&egrave; patenti &longs;ube&longs;&longs;&etail; <lb/>&longs;pecies qua&longs;dam graui&longs;simorum corporum <lb/>eximi&acirc; vrendi facultate pr&aelig;ditorum, qu&aelig; <lb/>mundan&aelig; &longs;ph&aelig;r&aelig; centrum merit&ograve; teneant, <lb/>ibique perpetuam efficiant noctem, ni&longs;i for&shy;<lb/>t&egrave; &longs;ublu&longs;trem, quantum &longs;atis &longs;it ad impio-<pb pagenum="56"/>rum cruciatus &longs;uarum alienarumque cala&shy;<lb/>mitatum a&longs;pectu augendos. </s>
  
 <s>Quare Tarta&shy;<lb/>rum ille concipiebat qua&longs;i immen&longs;as Ther&shy;<lb/>mas ac balneas efficaci&longs;&longs;imis omnium cau&shy;<lb/>&longs;ticorum particulis plenas; qu&aelig; proptere&atail; <lb/>lacus &amp; &longs;tagnum ignis, ob quietem &longs;cilicet, <lb/>&agrave; Diuinis literis dicuntur. </s> <s>Quare Tarta&shy;<lb/>rum ille concipiebat qua&longs;i immen&longs;as Ther&shy;<lb/>mas ac balneas efficaci&longs;&longs;imis omnium cau&shy;<lb/>&longs;ticorum particulis plenas; qu&aelig; proptere&atail; <lb/>lacus &amp; &longs;tagnum ignis, ob quietem &longs;cilicet, <lb/>&agrave; Diuinis literis dicuntur. </s>
  
 <s>Cumque plur&atail; <lb/>ijs quidem, qu&aelig; &agrave; Diuinis literis docemur, <lb/>con&longs;ona, &longs;ed pr&aelig;ter eorum, qui aderant, opi&shy;<lb/>nionem, de ignis i&longs;tiu&longs;modi natur&acirc; di&longs;pu&shy;<lb/>ra&longs;&longs;et; ne quid temer&egrave; prolatum videretur, <lb/>&longs;ermonem claudens Lactantij l. </s> <s>Cumque plur&atail; <lb/>ijs quidem, qu&aelig; &agrave; Diuinis literis docemur, <lb/>con&longs;ona, &longs;ed pr&aelig;ter eorum, qui aderant, opi&shy;<lb/>nionem, de ignis i&longs;tiu&longs;modi natur&acirc; di&longs;pu&shy;<lb/>ra&longs;&longs;et; ne quid temer&egrave; prolatum videretur, <lb/>&longs;ermonem claudens Lactantij l. <!-- REMOVE S-->7. diu. </s>
  
  
 <s>7. diu. </s> 
  
 <s>in&longs;t. </s> <s>in&longs;t. </s>
  
 <s><lb/>cap. </s> <s><lb/>cap.
  
 <s>21. authoritate firmauit, vbi de igne <lb/>illo &longs;empiterno impiorum corpora crucian&shy;<lb/>te loquitur, <emph type="italics"/>Cuius natura,<emph.end type="italics"/> inquit, <emph type="italics"/>diuer&longs;a <lb/>e&longs;t ab hoc no&longs;tro, quo ad vit&aelig; nece&longs;&longs;aria vii&shy;<lb/>mur, qui ni&longs;i alicuius materi&aelig; fomite alatur, <lb/>extinguitur. </s> 21. authoritate firmauit, vbi de igne <lb/>illo &longs;empiterno impiorum corpora crucian&shy;<lb/>te loquitur, <emph type="italics"/>Cuius natura,<emph.end type="italics"/> inquit, <emph type="italics"/>diuer&longs;a <lb/>e&longs;t ab hoc no&longs;tro, quo ad vit&aelig; nece&longs;&longs;aria vii&shy;<lb/>mur, qui ni&longs;i alicuius materi&aelig; fomite alatur, <lb/>extinguitur. </s>
  
 <s>At ille Diuinus per &longs;e ip&longs;um <lb/>&longs;emper viuit ac viget &longs;ine vllis alimentis, nec <lb/>admi&longs;tum habet fumum, &longs;ed e&longs;t purus ac li&shy;<lb/>quidus, &amp; in aqu&aelig; modum fluidus: non enim <lb/>vi aliqua &longs;ur&longs;um ver&longs;us vrgetur, &longs;icut no&longs;ter, <lb/>quem labes terreni corporis, quo tenetur, &amp; fu&shy;<lb/>mus intermi&longs;tus exibire cogit &amp;c.<emph.end type="italics"/> Cum ita&shy;<lb/>que &longs;u&longs;picarer, ne quis ve&longs;trum h&aelig;c eadem <lb/>obiiceret, &longs;i fort&egrave; ad extenuandum telluris <lb/>pondus ex inferorum ignibus argument&atail; <lb/>de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;em, &longs;atius du xi ab&longs;tinere, ne co-<pb pagenum="57"/>gerer hanc inire di&longs;putatione&mtail;. </s> <s>At ille Diuinus per &longs;e ip&longs;um <lb/>&longs;emper viuit ac viget &longs;ine vllis alimentis, nec <lb/>admi&longs;tum habet fumum, &longs;ed e&longs;t purus ac li&shy;<lb/>quidus, &amp; in aqu&aelig; modum fluidus: non enim <lb/>vi aliqua &longs;ur&longs;um ver&longs;us vrgetur, &longs;icut no&longs;ter, <lb/>quem labes terreni corporis, quo tenetur, &amp; fu&shy;<lb/>mus intermi&longs;tus exibire cogit &amp;c.<emph.end type="italics"/></s><s> Cum ita&shy;<lb/>que &longs;u&longs;picarer, ne quis ve&longs;trum h&aelig;c eadem <lb/>obiiceret, &longs;i fort&egrave; ad extenuandum telluris <lb/>pondus ex inferorum ignibus argument&atail; <lb/>de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;em, &longs;atius du xi ab&longs;tinere, ne co-<pb pagenum="57"/>gerer hanc inire di&longs;putatione&mtail;. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Haud ego &longs;an&egrave; ineptam dixeri&mtail; <lb/>philo&longs;ophiam illam, qu&aelig; rerum naturam <lb/>per experimenta ve&longs;tigat: &longs;ed nec aliquid te&shy;<lb/>mer&egrave; pronunciandum, quo vetus opinio <lb/>tot &longs;apientum authoritate firmata de po&longs;&longs;e&longs;&shy;<lb/>&longs;ione deiiciatur. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Haud ego &longs;an&egrave; ineptam dixeri&mtail; <lb/>philo&longs;ophiam illam, qu&aelig; rerum naturam <lb/>per experimenta ve&longs;tigat: &longs;ed nec aliquid te&shy;<lb/>mer&egrave; pronunciandum, quo vetus opinio <lb/>tot &longs;apientum authoritate firmata de po&longs;&longs;e&longs;&shy;<lb/>&longs;ione deiiciatur. </s>
  
 <s>Quamuis autem &longs;ententia <lb/>h&aelig;c videatur adhuc enucleati&ugrave;s explicanda, <lb/>vt igni &longs;ummam grauitatem ad&longs;truat; non <lb/>is tamen ego &longs;um, cui &longs;tomachum moueant <lb/>qu&aelig;cunque pr&aelig;ter opinionem audire con&shy;<lb/>tigerit. </s> <s>Quamuis autem &longs;ententia <lb/>h&aelig;c videatur adhuc enucleati&ugrave;s explicanda, <lb/>vt igni &longs;ummam grauitatem ad&longs;truat; non <lb/>is tamen ego &longs;um, cui &longs;tomachum moueant <lb/>qu&aelig;cunque pr&aelig;ter opinionem audire con&shy;<lb/>tigerit. </s>
  
Line 1338 
Line 975 
  
 <s>Cum ver&ograve; <lb/>res tota ex telluris magnitudine pendere vi&shy;<lb/>deatur, ne quis &longs;upere&longs;&longs;et dubitandi locus, <lb/>opus e&longs;&longs;et Geometric&egrave; per&longs;pectam haber&etail; <lb/>telluris magnitudinem. </s> <s>Cum ver&ograve; <lb/>res tota ex telluris magnitudine pendere vi&shy;<lb/>deatur, ne quis &longs;upere&longs;&longs;et dubitandi locus, <lb/>opus e&longs;&longs;et Geometric&egrave; per&longs;pectam haber&etail; <lb/>telluris magnitudinem. </s>
  
 <s>Quare &longs;i quid ha&shy;<lb/>bes, Guldine, quo nos po&longs;sis, methodo non <lb/>ade&ograve; operos&acirc;, in huius problematis cogni&shy;<lb/>tionem deducere, in medium proferre n&etail; <lb/>grau<gap/>ris. </s> <s>Quare &longs;i quid ha&shy;<lb/>bes, Guldine, quo nos po&longs;sis, methodo non <lb/>ade&ograve; operos&acirc;, in huius problematis cogni&shy;<lb/>tionem deducere, in medium proferre n&etail; <lb/>grau<gap/>ris. </s></p><pb pagenum="58"/><p type="main">
 </p><pb pagenum="58"/><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Vnum pr&aelig;terea, quod non par&ugrave;m <lb/><arrow.to.target n="note29"></arrow.to.target><lb/>in rem tuam facit, Galil&aelig;e, audire placeat. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vnum pr&aelig;terea, quod non par&ugrave;m <lb/><arrow.to.target n="note29"/><lb/>in rem tuam facit, Galil&aelig;e, audire placeat. </s>
  
 <s><lb/>Illud autem e&longs;t, quod quamuis terram decu&shy;<lb/>pl&ograve; grauiorem quis con&longs;titueret, ac ego de&shy;<lb/>prehenderim, nihilo tamen min&ugrave;s tuis illis <lb/>orbiculis moueri facil&egrave; po&longs;&longs;et: non tantum <lb/>quia decuplex i&longs;ta grauitas non pertingeret <lb/>ad libras illas 50.000000.000000.000000. <lb/>000000. &amp; eo amplius, ver&ugrave;m etiam qui&atail; <lb/>non totum illud pondus &longs;imul motui repu&shy;<lb/><figure id="fig8"></figure><lb/>gnaret. </s> <s><lb/>Illud autem e&longs;t, quod quamuis terram decu&shy;<lb/>pl&ograve; grauiorem quis con&longs;titueret, ac ego de&shy;<lb/>prehenderim, nihilo tamen min&ugrave;s tuis illis <lb/>orbiculis moueri facil&egrave; po&longs;&longs;et: non tantum <lb/>quia decuplex i&longs;ta grauitas non pertingeret <lb/>ad libras illas 50.000000.000000.000000. <lb/>000000. &amp; eo amplius, ver&ugrave;m etiam qui&atail; <lb/>non totum illud pondus &longs;imul motui repu&shy;<lb/><figure id="fig8"/><lb/>gnaret. </s>
  
 <s>Sit eni&mtail; <lb/>totus terr&aelig; globus <lb/>HIKL, cuius cen&shy;<lb/>trum C congruat v&shy;<lb/>niuer&longs;i centro, i&ntail; <lb/>quo nullum habet <lb/>momentum ad de&shy;<lb/>&longs;cen&longs;um, &longs;ed in eo <lb/>quie&longs;cit. </s> <s>Sit eni&mtail; <lb/>totus terr&aelig; globus <lb/>HIKL, cuius cen&shy;<lb/>trum C congruat v&shy;<lb/>niuer&longs;i centro, i&ntail; <lb/>quo nullum habet <lb/>momentum ad de&shy;<lb/>&longs;cen&longs;um, &longs;ed in eo <lb/>quie&longs;cit. </s>
  
 <s>An non &longs;a&shy;<lb/>tis Archimedi fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et, &longs;iterram vnum <lb/>aut alterum milliare ali&ograve; tran&longs;tuli&longs;&longs;et? </s> <s>An non &longs;a&shy;<lb/>tis Archimedi fui&longs;&shy;<lb/>&longs;et, &longs;iterram vnum <lb/>aut alterum milliare ali&ograve; tran&longs;tuli&longs;&longs;et? </s>
  
 <s>Mo&shy;<lb/>ueri igitur intelligatur centrum ex C in T, <lb/>&amp; &longs;it terra translata SORV. </s> <s>Mo&shy;<lb/>ueri igitur intelligatur centrum ex C in T, <lb/>&amp; &longs;it terra translata SORV. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Huic motui <lb/>prim&ugrave;m, pr&aelig;ter hemi&longs;ph&aelig;rium &longs;uperius <lb/>HLK, non repugnat totum hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>inferius HIK, cuius videlicet partes plurim&aelig; <lb/>&longs;iunt centro C propiores, in quod &longs;uis nuti-<pb pagenum="59"/>bus feruntur. </s> <s>Huic motui <lb/>prim&ugrave;m, pr&aelig;ter hemi&longs;ph&aelig;rium &longs;uperius <lb/>HLK, non repugnat totum hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>inferius HIK, cuius videlicet partes plurim&aelig; <lb/>&longs;iunt centro C propiores, in quod &longs;uis nuti-<pb pagenum="59"/>bus feruntur. </s>
  
 <s>Ponatur enim CT &longs;emidia&shy;<lb/>metri pars mille&longs;ima, hoc e&longs;t mill. </s> <s>Ponatur enim CT &longs;emidia&shy;<lb/>metri pars mille&longs;ima, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->4. &amp; eo <lb/>amplius; &longs;egmentorum MON &amp; MVN Ra&shy;<lb/>tio inuenietur, ex ijs qu&aelig; Archimedes docet <lb/>l. <!-- REMOVE S-->2. de &longs;ph. </s>
  
  
  
 <s>4. &amp; eo <lb/>amplius; &longs;egmentorum MON &amp; MVN Ra&shy;<lb/>tio inuenietur, ex ijs qu&aelig; Archimedes docet <lb/>l. </s> 
  
 <s>2. de &longs;ph. </s> 
  
 <s>&amp; eyl. </s> <s>&amp; eyl. </s>
  
 <s>prop. </s> <s>prop.
  
  2. &longs;unt enim &longs;eg&shy;<lb/>menta illa &aelig;qualia conis eandem ba&longs;im MN <lb/>habentibus, hi autem ex Eucl. <!-- REMOVE S-->l. <!-- REMOVE S-->12. prop. </s>
  
  
  
 <s>2. &longs;unt enim &longs;eg&shy;<lb/>menta illa &aelig;qualia conis eandem ba&longs;im MN <lb/>habentibus, hi autem ex Eucl. </s> 
  
 <s>l. 12. prop. </s> 
  
 <s><lb/>14 inter &longs;e &longs;unt vt altitudines: Quapropter <lb/>inuentis conorum altitudinibus, quas Ar&shy;<lb/>chimedes docet, innote&longs;cit Ratio &longs;egmen&shy;<lb/>torum &longs;ph&aelig;ricorum conis illis &aelig;qualiu&mtail;. </s> <s><lb/>14 inter &longs;e &longs;unt vt altitudines: Quapropter <lb/>inuentis conorum altitudinibus, quas Ar&shy;<lb/>chimedes docet, innote&longs;cit Ratio &longs;egmen&shy;<lb/>torum &longs;ph&aelig;ricorum conis illis &aelig;qualiu&mtail;. </s>
  
 <s><lb/>Cum itaque CT &longs;it Radij (1/1000), &longs;egmenti <lb/>MVN altitudo e&longs;t 999, &longs;egmenti ver&ograve; <lb/>MON altitudo e&longs;t 1001. Fiat igitur vt alti&shy;<lb/>tudo &longs;egmenti maioris 1001 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem altitudine &amp; Radio 2001, ita al&shy;<lb/>titudo &longs;egmenti &longs;ph&aelig;rici minoris 999, ad <lb/>coni &aelig;qualis altitudinem 1997. Similiter vt <lb/>altitudo minoris &longs;egmenti 999 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem &amp; Radio 1999, ita altitudo &longs;eg&shy;<lb/>menti &longs;ph&aelig;rici maioris 1001 ad coni &aelig;qua&shy;<lb/>lis altitudinem 2003. E&longs;t igitur MON ad <lb/>MVN vt 2003 ad 1997: atque ade&ograve; &longs;eg&shy;<lb/>mentum maius addit vltra hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>&longs;ol&ugrave;m totius globi (6/4000). Quare vt tellus ve&shy;<lb/>niret in T, &longs;olum &longs;egmentum &longs;ph&aelig;ricu&mtail; <lb/>MSORN vt &longs;ummum deor&longs;um vers&ugrave;s C <lb/>vrgeret; cui tamen, ne po&longs;tea de&longs;cende<gap/>, <pb pagenum="60"/>reliquum &longs;egmentum MVN ob&longs;i&longs;teret, cum <lb/>deberet &agrave; centro remoueri illo de&longs;cendente: <lb/>ac proinde quamuis in motu &longs;emper auge&shy;<lb/>retur difficultas mouendi, nunquam tamen <lb/>tota grauitas, perciperetur, ni&longs;i quando I ve&shy;<lb/>ni&longs;&longs;et in C; tunc enim tota &longs;ph&aelig;ra deor&longs;um <lb/>niteretur. </s> <s><lb/>Cum itaque CT &longs;it Radij (1/1000), &longs;egmenti <lb/>MVN altitudo e&longs;t 999, &longs;egmenti ver&ograve; <lb/>MON altitudo e&longs;t 1001. Fiat igitur vt alti&shy;<lb/>tudo &longs;egmenti maioris 1001 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem altitudine &amp; Radio 2001, ita al&shy;<lb/>titudo &longs;egmenti &longs;ph&aelig;rici minoris 999, ad <lb/>coni &aelig;qualis altitudinem 1997. Similiter vt <lb/>altitudo minoris &longs;egmenti 999 ad &longs;ummam <lb/>ex eadem &amp; Radio 1999, ita altitudo &longs;eg&shy;<lb/>menti &longs;ph&aelig;rici maioris 1001 ad coni &aelig;qua&shy;<lb/>lis altitudinem 2003. E&longs;t igitur MON ad <lb/>MVN vt 2003 ad 1997: atque ade&ograve; &longs;eg&shy;<lb/>mentum maius addit vltra hemi&longs;ph&aelig;rium <lb/>&longs;ol&ugrave;m totius globi (6/4000). Quare vt tellus ve&shy;<lb/>niret in T, &longs;olum &longs;egmentum &longs;ph&aelig;ricu&mtail; <lb/>MSORN vt &longs;ummum deor&longs;um vers&ugrave;s C <lb/>vrgeret; cui tamen, ne po&longs;tea de&longs;cende<gap/>, <pb pagenum="60"/>reliquum &longs;egmentum MVN ob&longs;i&longs;teret, cum <lb/>deberet &agrave; centro remoueri illo de&longs;cendente: <lb/>ac proinde quamuis in motu &longs;emper auge&shy;<lb/>retur difficultas mouendi, nunquam tamen <lb/>tota grauitas, perciperetur, ni&longs;i quando I ve&shy;<lb/>ni&longs;&longs;et in C; tunc enim tota &longs;ph&aelig;ra deor&longs;um <lb/>niteretur. </s>
  
 <s>Pr&aelig;terea &longs;egmentum illud MON <lb/>non eadem obtineret ad de&longs;<gap/>endendum mo&shy;<lb/>menta in tant&acirc; centri vicinitate, ac vald&egrave; <lb/>procul &agrave; centro: neque enim ex hoc, qu&ograve;d <lb/>experimentis euincere non po&longs;&longs;imus grauia <lb/>centro propiora min&ugrave;s vrgere deor&longs;u&mtail; <lb/>qu&agrave;m remotiora (cum illa, qu&aelig; in experi&shy;<lb/>mentum a&longs;&longs;umuntur, non ea e&longs;&longs;e queant, <lb/>qu&aelig; di&longs;crimen inferant &longs;en&longs;u perceptibil&etail;) <lb/>repugnandum e&longs;t rationi mani&longs;e&longs;t&aelig; id &longs;ua&shy;<lb/>denti, vbi &amp; ponderis amplitudo &amp; inter&shy;<lb/>ualli differentia in&longs;ignis e&longs;t atque con&longs;pi&shy;<lb/>cu&atail;. </s> <s>Pr&aelig;terea &longs;egmentum illud MON <lb/>non eadem obtineret ad de&longs;<gap/>endendum mo&shy;<lb/>menta in tant&acirc; centri vicinitate, ac vald&egrave; <lb/>procul &agrave; centro: neque enim ex hoc, qu&ograve;d <lb/>experimentis euincere non po&longs;&longs;imus grauia <lb/>centro propiora min&ugrave;s vrgere deor&longs;u&mtail; <lb/>qu&agrave;m remotiora (cum illa, qu&aelig; in experi&shy;<lb/>mentum a&longs;&longs;umuntur, non ea e&longs;&longs;e queant, <lb/>qu&aelig; di&longs;crimen inferant &longs;en&longs;u perceptibil&etail;) <lb/>repugnandum e&longs;t rationi mani&longs;e&longs;t&aelig; id &longs;ua&shy;<lb/>denti, vbi &amp; ponderis amplitudo &amp; inter&shy;<lb/>ualli differentia in&longs;ignis e&longs;t atque con&longs;pi&shy;<lb/>cu&atail;. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note29"></margin.target><emph type="italics"/>XXIX <lb/>Telluris <lb/>grauitas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>tota re &longs;i &longs;te&shy;<lb/>ret Archi&shy;<lb/>medi traben <lb/><gap/>i.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note29"/><emph type="italics"/>XXIX <lb/>Telluris <lb/>grauitas <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>tota re &longs;i &longs;te&shy;<lb/>ret Archi&shy;<lb/>medi traben <lb/><gap/>i.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Hinc fit 24 axibus in peritrochio aut tym&shy;<lb/><arrow.to.target n="note30"></arrow.to.target><lb/>panis dentatis, quorum partes e&longs;&longs;ent in Ra&shy;<lb/>tione decupl&acirc;, fieri po&longs;&longs;e, vt virtute tres li&shy;<lb/>bras mouere valente terra per aliquod &longs;pa&shy;<lb/>tium moueretur; illa enim mouere po&longs;&longs;et <lb/>lib 3000000.000000.000000.000000; qui <lb/>numerus excedit &longs;emi&longs;&longs;em ponderis totius <lb/>terr&aelig;; ac proinde eou&longs;que moueret, du&mtail; <lb/>&longs;egmentum MON &aelig;quale e&longs;&longs;et toti ponderi, <pb pagenum="61"/>quod ab eadem potenti&acirc; po&longs;&longs;et &longs;u&longs;tineri ad&shy;<lb/>hibit&acirc; eadem machin&acirc;, habit&acirc; tamen ratio&shy;<lb/>ne &longs;egmenti MVN ex parte &longs;u&longs;tentantis &longs;eg&shy;<lb/>mentum &longs;uperius, ne tanto impetu deor&longs;um <lb/>vrgeat, quanto vrgeret, &longs;i &longs;egmentum MVN <lb/>non ade&longs;&longs;et. </s> <s>Hinc fit 24 axibus in peritrochio aut tym&shy;<lb/><arrow.to.target n="note30"/><lb/>panis dentatis, quorum partes e&longs;&longs;ent in Ra&shy;<lb/>tione decupl&acirc;, fieri po&longs;&longs;e, vt virtute tres li&shy;<lb/>bras mouere valente terra per aliquod &longs;pa&shy;<lb/>tium moueretur; illa enim mouere po&longs;&longs;et <lb/>lib 3000000.000000.000000.000000; qui <lb/>numerus excedit &longs;emi&longs;&longs;em ponderis totius <lb/>terr&aelig;; ac proinde eou&longs;que moueret, du&mtail; <lb/>&longs;egmentum MON &aelig;quale e&longs;&longs;et toti ponderi, <pb pagenum="61"/>quod ab eadem potenti&acirc; po&longs;&longs;et &longs;u&longs;tineri ad&shy;<lb/>hibit&acirc; eadem machin&acirc;, habit&acirc; tamen ratio&shy;<lb/>ne &longs;egmenti MVN ex parte &longs;u&longs;tentantis &longs;eg&shy;<lb/>mentum &longs;uperius, ne tanto impetu deor&longs;um <lb/>vrgeat, quanto vrgeret, &longs;i &longs;egmentum MVN <lb/>non ade&longs;&longs;et. </s>
  
 <s>At ver&ograve; compo&longs;itis tant&ugrave;m 17 <lb/>helicibus cum tympanis denticulos 25 ha&shy;<lb/>bentibus, &amp; vltimo tympano ad axem, cui <lb/>funis ductarius circumuoluitur, Rationem <lb/>quintuplam habente, potentia vnius libr&aelig; <lb/>&longs;u&longs;tentatiua applicata manubrio &aelig;qualis lon&shy;<lb/>gitudinis cum tympanorum &longs;emidiametro, <lb/>po&longs;&longs;et mouere terram ex C in T v&longs;que e&ograve; <lb/>dum &longs;egmentum MON e&longs;&longs;et lib 2.910383. <lb/>045673.370361.328125. qui pariter libra&shy;<lb/>rum numerus excedit totius terren&aelig; graui&shy;<lb/>tatis &longs;emi&longs;&longs;em: at potentia decem libras lo&shy;<lb/>co transferre valens, decuplum pondus mo&shy;<lb/>uere po&longs;&longs;et, atque ade&ograve; totum globum ele&shy;<lb/>uare. </s> <s>At ver&ograve; compo&longs;itis tant&ugrave;m 17 <lb/>helicibus cum tympanis denticulos 25 ha&shy;<lb/>bentibus, &amp; vltimo tympano ad axem, cui <lb/>funis ductarius circumuoluitur, Rationem <lb/>quintuplam habente, potentia vnius libr&aelig; <lb/>&longs;u&longs;tentatiua applicata manubrio &aelig;qualis lon&shy;<lb/>gitudinis cum tympanorum &longs;emidiametro, <lb/>po&longs;&longs;et mouere terram ex C in T v&longs;que e&ograve; <lb/>dum &longs;egmentum MON e&longs;&longs;et lib 2.910383. <lb/>045673.370361.328125. qui pariter libra&shy;<lb/>rum numerus excedit totius terren&aelig; graui&shy;<lb/>tatis &longs;emi&longs;&longs;em: at potentia decem libras lo&shy;<lb/>co transferre valens, decuplum pondus mo&shy;<lb/>uere po&longs;&longs;et, atque ade&ograve; totum globum ele&shy;<lb/>uare. </s>
  
 <s>Sed iam Guldinum audiamus, vt cer&shy;<lb/>tam telluris magnitudinem &longs;tatuamus. </s> <s>Sed iam Guldinum audiamus, vt cer&shy;<lb/>tam telluris magnitudinem &longs;tatuamus. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note30"></margin.target><emph type="italics"/>XXX <lb/>Definitur <lb/>machin&atail;, <lb/>qua potui&longs;&shy;<lb/>&longs;et tellus mo <lb/>ueri ab Ar&shy;<lb/>chimede.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note30"/><emph type="italics"/>XXX <lb/>Definitur <lb/>machin&atail;, <lb/>qua potui&longs;&shy;<lb/>&longs;et tellus mo<lb/>ueri ab Ar&shy;<lb/>chimede.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Fieri non pote&longs;t, vt paucis me ex&shy;<lb/>pediam, quia non vna tant&ugrave;m, aut alter&atail; <lb/>&longs;uppetit methodus, &longs;ed plures aliquando ex&shy;<lb/>cogitaui, cum hac &longs;uper re animum diligen&shy;<lb/>ti&ugrave;s aduerterem vehementer admirans ab <lb/>antiquis nihil ad nos veni&longs;&longs;e, in quo animus <lb/>Gemetricus po&longs;&longs;et conquie&longs;cere. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Fieri non pote&longs;t, vt paucis me ex&shy;<lb/>pediam, quia non vna tant&ugrave;m, aut alter&atail; <lb/>&longs;uppetit methodus, &longs;ed plures aliquando ex&shy;<lb/>cogitaui, cum hac &longs;uper re animum diligen&shy;<lb/>ti&ugrave;s aduerterem vehementer admirans ab <lb/>antiquis nihil ad nos veni&longs;&longs;e, in quo animus <lb/>Gemetricus po&longs;&longs;et conquie&longs;cere. </s>
  
 <s>Neque fa-<pb pagenum="62"/>cil&egrave; dixerim, qu&aelig;nam pr&aelig; c&aelig;teris metho&shy;<lb/>dus arrideat, cum pro diuers&acirc; locorum op&shy;<lb/>portunitate ali&acirc; atque ali&acirc; methodo vti opor&shy;<lb/>teat. </s> <s>Neque fa-<pb pagenum="62"/>cil&egrave; dixerim, qu&aelig;nam pr&aelig; c&aelig;teris metho&shy;<lb/>dus arrideat, cum pro diuers&acirc; locorum op&shy;<lb/>portunitate ali&acirc; atque ali&acirc; methodo vti opor&shy;<lb/>teat. </s>
  
 <s>Quar&egrave; con&longs;ultius forta&longs;&longs;e fuerit, vel <lb/>omnes pariter &longs;ilentio obuoluere, vel in aliam <lb/>di&longs;&longs;ertationem reijcere. </s> <s>Quar&egrave; con&longs;ultius forta&longs;&longs;e fuerit, vel <lb/>omnes pariter &longs;ilentio obuoluere, vel in aliam <lb/>di&longs;&longs;ertationem reijcere. </s>
  
 <s>Quod &longs;i, quam he&shy;<lb/>ri Mer&longs;ennus temporis dilationem ad am&shy;<lb/>pliores numeros in pagell&acirc; priuatim de&longs;cri&shy;<lb/>bendos impetrauit, mihi non denegetis, t&aelig;&shy;<lb/>dio ve&longs;tro parcetur, &amp; meo labori. </s> <s>Quod &longs;i, quam he&shy;<lb/>ri Mer&longs;ennus temporis dilationem ad am&shy;<lb/>pliores numeros in pagell&acirc; priuatim de&longs;cri&shy;<lb/>bendos impetrauit, mihi non denegetis, t&aelig;&shy;<lb/>dio ve&longs;tro parcetur, &amp; meo labori. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Rationi con&longs;entanea &longs;unt, qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;tulas; neque &aelig;quum e&longs;t pr&aelig;proper&aelig; curio&shy;<lb/>&longs;itati ob&longs;ecundantes multiplicis methodi co&shy;<lb/>gnitione fraudari. <lb/><figure id="fig9"></figure></s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Rationi con&longs;entanea &longs;unt, qu&aelig; po&shy;<lb/>&longs;tulas; neque &aelig;quum e&longs;t pr&aelig;proper&aelig; curio&shy;<lb/>&longs;itati ob&longs;ecundantes multiplicis methodi co&shy;<lb/>gnitione fraudari. <lb/><figure id="fig9"/></s></p><pb pagenum="63"/><figure/><p type="main">
 </p><pb pagenum="63"/><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>TERTIA<emph.end type="center"/></s> <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>TERTIA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Methodos varias inueniendi <lb/>terr&aelig; quantitatem <lb/>proponit.<emph.end type="center"/></s> <s><emph type="center"/>Methodos varias inueniendi <lb/>terr&aelig; quantitatem <lb/>proponit.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>HAVD &longs;atis &longs;cio, an po&longs;&shy;<lb/>&longs;im aliquid proferr&etail;, <lb/>quod ve&longs;tr&aelig; expectatio&shy;<lb/>ni faciat &longs;atis in e&acirc;, quam <lb/>nobis hodi&egrave; examinan&shy;<lb/>dam &longs;tatuimus qu&aelig;&longs;tio&shy;<lb/>nem de terraquei huius <lb/>globi magnitudine inue&longs;tigand&acirc;: vosidcirc&ograve; <pb pagenum="64"/>pro ve&longs;tr&acirc; humanitate tenuitati me&aelig; ve&shy;<lb/>niam dabitis, &longs;i quid afferre contigerit ita <lb/>planum ac facil&egrave;, vt ve&longs;trorum ingeniorum <lb/>&longs;ublimitati non re&longs;pondeat. </s> <s>HAVD &longs;atis &longs;cio, an po&longs;&shy;<lb/>&longs;im aliquid proferr&etail;, <lb/>quod ve&longs;tr&aelig; expectatio&shy;<lb/>ni faciat &longs;atis in e&acirc;, quam <lb/>nobis hodi&egrave; examinan&shy;<lb/>dam &longs;tatuimus qu&aelig;&longs;tio&shy;<lb/>nem de terraquei huius <lb/>globi magnitudine inue&longs;tigand&acirc;: vosidcirc&ograve; <pb pagenum="64"/>pro ve&longs;tr&acirc; humanitate tenuitati me&aelig; ve&shy;<lb/>niam dabitis, &longs;i quid afferre contigerit ita <lb/>planum ac facil&egrave;, vt ve&longs;trorum ingeniorum <lb/>&longs;ublimitati non re&longs;pondeat. </s>
  
 <s>Nihil habe<gap/><lb/>certi quod &longs;tatuam de terr&aelig; quantitate, ne&shy;<lb/>que enim hactenus otium fuit, qu&aelig; conce&shy;<lb/>peram, in praxim deducere. </s> <s>Nihil habe<gap/><lb/>certi quod &longs;tatuam de terr&aelig; quantitate, ne&shy;<lb/>que enim hactenus otium fuit, qu&aelig; conce&shy;<lb/>peram, in praxim deducere. </s>
Line 1412 
Line 1051 
  
 <s>cum organo eidem in dimetiendis &longs;y&shy;<lb/>derum altitudinibus aut di&longs;tantijs acquie&shy;<lb/>&longs;cas. </s> <s>cum organo eidem in dimetiendis &longs;y&shy;<lb/>derum altitudinibus aut di&longs;tantijs acquie&shy;<lb/>&longs;cas. </s>
  
 <s>His autem duobus cognitis terr&aelig; quo-<pb pagenum="65"/>que &longs;emidiametrum latere non po&longs;&longs;e de&shy;<lb/>mon&longs;tro. </s> <s>His autem duobus cognitis terr&aelig; quo-<pb pagenum="65"/>que &longs;emidiametrum latere non po&longs;&longs;e de&shy;<lb/>mon&longs;tro. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Sit enim, exempli grati&acirc;, nota altitudo <lb/>BA Phari Genuen&longs;is (laternam vocant) cum <lb/><arrow.to.target n="note31"></arrow.to.target><lb/>&longs;copulo palmorum Genuen&longs;ium 440, hoc <lb/>e&longs;t pedum Rom. </s> <s>Sit enim, exempli grati&acirc;, nota altitudo <lb/>BA Phari Genuen&longs;is (laternam vocant) cum <lb/><arrow.to.target n="note31"/><lb/>&longs;copulo palmorum Genuen&longs;ium 440, hoc <lb/>e&longs;t pedum Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>
  
  
 <s>ant. </s> 
  
 <s>480, ob&longs;eruatusque <lb/>angulus BAD &longs;it gr.89.m.36.&longs;ec.33. Quo&shy;<lb/>niam ergo linea AD circulum tangit in D, <lb/>angulus CDA e&longs;t rectus. </s> <s>480, ob&longs;eruatusque <lb/>angulus BAD &longs;it gr.89.m.36.&longs;ec.33. Quo&shy;<lb/>niam ergo linea AD circulum tangit in D, <lb/>angulus CDA e&longs;t rectus. </s>
  
 <s>Ex B ducta intel&shy;<lb/>ligatur BE parallela ip&longs;i CD; e&longs;tque triangu&shy;<lb/>lum ABE rectangulum ad E, cuius hypo&shy;<lb/>thenu&longs;a AB, &amp; angulus adiacens innotue&shy;<lb/>runt. </s> <s>Ex B ducta intel&shy;<lb/>ligatur BE parallela ip&longs;i CD; e&longs;tque triangu&shy;<lb/>lum ABE rectangulum ad E, cuius hypo&shy;<lb/>thenu&longs;a AB, &amp; angulus adiacens innotue&shy;<lb/>runt. </s>
  
 <s>Quare fiat vt Radius 100000. 00000. <lb/>ad &longs;inum gr.89.m.36.&longs;ec.33.hoc e&longs;t 99997. <lb/>67348, ita AB ped. </s> <s>Quare fiat vt Radius 100000. 00000. <lb/>ad &longs;inum gr.89.m.36.&longs;ec.33.hoc e&longs;t 99997. <lb/>67348, ita AB ped. <!-- REMOVE S-->480. ad BE ped. (479 <lb/>98883.27040/100000.00000). Porr&ograve; triangula ABE, ACD &aelig;qui&shy;<lb/>angula &longs;unt propter linearum BE, CD pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mum, adeoque &amp; &longs;imilia, ac vt AB <lb/>ad BE, ita AC ad CD. <!-- KEEP S--></s>
  
  
 <s>480. ad BE ped. (479 <lb/>98883.27040/100000.00000). Porr&ograve; triangula ABE, ACD &aelig;qui&shy;<lb/>angula &longs;unt propter linearum BE, CD pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mum, adeoque &amp; &longs;imilia, ac vt AB <lb/>ad BE, ita AC ad CD. </s> 
  
 <s>Ponatur autem BC <lb/>vna Radix Algebric&egrave;. </s> <s>Ponatur autem BC <lb/>vna Radix Algebric&egrave;. </s>
  
 <s>Igitur vt AB ped.480 <lb/>ad BE ped. (479 98883.27040/10000000000), ita AC ped. </s> <s>Igitur vt AB ped.480 <lb/>ad BE ped. (479 98883.27040/10000000000), ita AC ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; + <lb/>480 ad CD ped (47998883.27040/48000000.00000) &rx; + (479 47463969.79200/48000000.00000). <lb/>E&longs;t autem CD &aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;. </s>
  
  
  
 <s>1 &rx; + <lb/>480 ad CD ped (47998883.27040/48000000.00000) &rx; + (479 47463969.79200/48000000.00000). <lb/>E&longs;t autem CD &aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;. </s> <s>Quare <lb/>fact&acirc; Antithe&longs;i iuxta Algebr&aelig; regulas, ma&shy;<lb/>net &aelig;quatio inter hos terminos (111672960/48000000.00000) &rx; &amp; <lb/>pedes (479 47463969.79200/48000000.00000). In&longs;titut&acirc; denique di&shy;<lb/>ui&longs;ione prodir quotiens ped. <!-- REMOVE S-->20631193., <pb pagenum="66"/>pretium 1 &rx; CB vel <lb/><figure id="fig10"/><lb/>CD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quare <lb/>fact&acirc; Antithe&longs;i iuxta Algebr&aelig; regulas, ma&shy;<lb/>net &aelig;quatio inter hos terminos (111672960/48000000.00000) &rx; &amp; <lb/>pedes (479 47463969.79200/48000000.00000). In&longs;titut&acirc; denique di&shy;<lb/>ui&longs;ione prodir quotiens ped. </s> 
  
 <s>20631193., <pb pagenum="66"/>pretium 1 &rx; CB vel <lb/><figure id="fig10"></figure><lb/>CD. </s> 
  
 <s>E&longs;t ergo inuen&shy;<lb/>ta terr&aelig; &longs;emidiameter <lb/>mill. </s> <s>E&longs;t ergo inuen&shy;<lb/>ta terr&aelig; &longs;emidiameter <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>
  
  
  
 <s>Rom. </s> 
  
 <s>ant. </s> 
  
 <s>4126, <lb/>pa&longs;&longs;. </s> <s>4126, <lb/>pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>238. po&longs;ito angu&shy;<lb/>lo ad A gr.89.m.36. <lb/>&longs;ec 33. pr&aelig;cis&egrave;. </s> <s>238. po&longs;ito angu&shy;<lb/>lo ad A gr.89.m.36. <lb/>&longs;ec 33. pr&aelig;cis&egrave;. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note31"></margin.target><emph type="italics"/>XXXI <lb/>Prima me&shy;<lb/>tbodus in&shy;<lb/>ueniendi tel <lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum, <lb/>per Trigo&shy;<lb/>nometriam <lb/>&amp; Alge&shy;<lb/>bram.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i rem breui&ugrave;s <lb/>a&longs;&longs;equi velis, dato an&shy;<lb/><arrow.to.target n="note32"></arrow.to.target><lb/>gulo ob&longs;eruato in A gr. </s> 
  
 <s><lb/>89.m.36.&longs;ec.33, &longs;umatur AC vt Radius, &amp; <lb/>CD, vt &longs;inus dati anguli. </s> <s><margin.target id="note31"/><emph type="italics"/>XXXI <lb/>Prima me&shy;<lb/>tbodus in&shy;<lb/>ueniendi tel <lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum, <lb/>per Trigo&shy;<lb/>nometriam <lb/>&amp; Alge&shy;<lb/>bram.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
  <s>Quod &longs;i rem breui&ugrave;s <lb/>a&longs;&longs;equi velis, dato an&shy;<lb/><arrow.to.target n="note32"/><lb/>gulo ob&longs;eruato in A gr. <!-- REMOVE S--><lb/>89.m.36.&longs;ec.33, &longs;umatur AC vt Radius, &amp; <lb/>CD, vt &longs;inus dati anguli. </s>
  
  
  
  <s>Et a&longs;&longs;umpt&acirc; BC <lb/>1 &rx; fiat vt Radius 100000.00000. ad dati an&shy;<lb/>guli &longs;inum 99997.67348, ita AC ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; <lb/>+ 480 ad CD ped. (99997.67348&rx;+4799888327040/100000.00000). E&longs;t <lb/>CD ip&longs;i CB 1 &rx; &aelig;qualis, atque ade&ograve; vtrinque <lb/>dempt&acirc; &longs;ractione (99997.67348/100000.00000) &rx;, remanet &aelig;qua&shy;<lb/>tio inter (232652/100000.00000) &rx; &amp; ped. (4799888327040/100000.00000). Qua&shy;<lb/>r&egrave; fact&acirc; diui&longs;ione habetur pretium 1 &rx; ped. <!-- REMOVE S--><lb/>20631193 vt pri&ugrave;s. </s>
  
 <s>Et a&longs;&longs;umpt&acirc; BC <lb/>1 &rx; fiat vt Radius 100000.00000. ad dati an&shy;<lb/>guli &longs;inum 99997.67348, ita AC ped. </s> 
  
 <s>1 &rx; <lb/>+ 480 ad CD ped. (99997.67348&rx;+4799888327040/100000.00000). E&longs;t <lb/>CD ip&longs;i CB 1 &rx; &aelig;qualis, atque ade&ograve; vtrinque <lb/>dempt&acirc; &longs;ractione (99997.67348/100000.00000) &rx;, remanet &aelig;qua&shy;<lb/>tio inter (232652/100000.00000) &rx; &amp; ped. (4799888327040/100000.00000). Qua&shy;<lb/>r&egrave; fact&acirc; diui&longs;ione habetur pretium 1 &rx; ped. </s> 
  
 <s><lb/>20631193 vt pri&ugrave;s. </s> 
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note32"></margin.target><emph type="italics"/>XXXII <lb/>Idem aliter, <lb/>&amp; breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> <s><margin.target id="note32"/><emph type="italics"/>XXXII <lb/>Idem aliter, <lb/>&amp; breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Methodus h&aelig;c plana e&longs;t atque fa&shy;<lb/>cilis cuiuis vel leuiter Analytic&acirc; &longs;cienti&acirc; a&longs;&shy;<lb/>per&longs;o: &longs;ed aliquos forta&longs;&longs;e deterreret, qui vel <lb/>ip&longs;um. </s> 
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Methodus h&aelig;c plana e&longs;t atque fa&shy;<lb/>cilis cuiuis vel leuiter Analytic&acirc; &longs;cienti&acirc; a&longs;&shy;<lb/>per&longs;o: &longs;ed aliquos forta&longs;&longs;e deterreret, qui vel <lb/>ip&longs;um. </s>
  
 <s>Algebr&aelig; nomen horrent, quamuis <lb/>Mathematici audire velint. </s> <s>Algebr&aelig; nomen horrent, quamuis <lb/>Mathematici audire velint. </s>
  
 <s>Alios angulo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatio, &amp; linearum circulo ad&longs;cri&shy;<lb/>ptarum vel in&longs;eriptarum inue&longs;tigatio ex Ca-<pb pagenum="67"/>non&eacute; de&longs;atigat, &longs;i maxim&egrave; res ad minimas <lb/>A&longs;t ronomicas fractiones deducta exigat par&shy;<lb/>tis proportionalis inqui&longs;itionem. </s> <s>Alios angulo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatio, &amp; linearum circulo ad&longs;cri&shy;<lb/>ptarum vel in&longs;eriptarum inue&longs;tigatio ex Ca-<pb pagenum="67"/>non&eacute; de&longs;atigat, &longs;i maxim&egrave; res ad minimas <lb/>A&longs;t ronomicas fractiones deducta exigat par&shy;<lb/>tis proportionalis inqui&longs;itionem. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Satis e&longs;t, &longs;i peritis Geometris hac <lb/>in re fiat &longs;atis. </s> 
  
 <s>Ver&ugrave;m adhuc ab&longs;que Cano&shy;<lb/><arrow.to.target n="note33"></arrow.to.target><lb/>ne Trigonometrico res tota perfici po&longs;&longs;et, <lb/>&longs;ed non &longs;ine Algebr&acirc;. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Satis e&longs;t, &longs;i peritis Geometris hac <lb/>in re fiat &longs;atis. </s>
  
 <s>Habeatur enim qua&shy;<lb/>dratum Geometricum <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>H; <lb/>vel etiam &longs;it rectangulum, <lb/><figure id="fig11"></figure><lb/>cuius latus AS maius &longs;it late&shy;<lb/>re AH, id quod aliquando <lb/>commodius accidet. </s> <s>Ver&ugrave;m adhuc ab&longs;que Cano&shy;<lb/><arrow.to.target n="note33"/><lb/>ne Trigonometrico res tota perfici po&longs;&longs;et, <lb/>&longs;ed non &longs;ine Algebr&acirc;. </s>
  
 <s>Obuer&shy;<lb/>tatur latus AH ita, vt con&shy;<lb/>gruat radio optico terra&mtail; <lb/>tangenti AD, in &longs;uperior&etail; <lb/>figur&acirc;: eritque triangulum <lb/>ABE &longs;imile triangulo OAS: Nam anguli <lb/>SAH &amp; BEA &longs;unt recti, ac proinde line&aelig; <lb/>SA, BE parallel&aelig;, intr&agrave; quas anguli alterni <lb/>SAO, EBA &longs;unt &aelig;quales; &longs;icut &amp; alterni <lb/>EAB, SOA, intra parallelas SO, AE. </s> <s>Habeatur enim qua&shy;<lb/>dratum Geometricum <emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/>H; <lb/>vel etiam &longs;it rectangulum, <lb/><figure id="fig11"/><lb/>cuius latus AS maius &longs;it late&shy;<lb/>re AH, id quod aliquando <lb/>commodius accidet. </s>
  
 <s>Igi&shy;<lb/>tur vt OA ad AS, ita AB ad BE: &longs;ed vt AB <lb/>ad BE, ita in &longs;uperiore figur&acirc; AC ad CD; <lb/>ergo vt OA ad AS, ita AC ad CD. </s> <s>Obuer&shy;<lb/>tatur latus AH ita, vt con&shy;<lb/>gruat radio optico terra&mtail; <lb/>tangenti AD, in &longs;uperior&etail; <lb/>figur&acirc;: eritque triangulum <lb/>ABE &longs;imile triangulo OAS: Nam anguli <lb/>SAH &amp; BEA &longs;unt recti, ac proinde line&aelig; <lb/>SA, BE parallel&aelig;, intr&agrave; quas anguli alterni <lb/>SAO, EBA &longs;unt &aelig;quales; &longs;icut &amp; alterni <lb/>EAB, SOA, intra parallelas SO, AE. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s>Igi&shy;<lb/>tur vt OA ad AS, ita AB ad BE: &longs;ed vt AB <lb/>ad BE, ita in &longs;uperiore figur&acirc; AC ad CD; <lb/>ergo vt OA ad AS, ita AC ad CD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Quare <lb/>&longs;i latus AS Quadrati vel rectanguli notum &longs;it <lb/>in particulis quibuslibet, facil&egrave; innote&longs;cet, <lb/>quot huiu&longs;modi particulas contineat AO. </s> <s>Quare <lb/>&longs;i latus AS Quadrati vel rectanguli notum &longs;it <lb/>in particulis quibuslibet, facil&egrave; innote&longs;cet, <lb/>quot huiu&longs;modi particulas contineat AO. </s>
  
 <s><lb/>Cum ver&ograve; altitudo AB nota &longs;it ex.gr.ped. <pb pagenum="68"/>480, a&longs;&longs;umatur BC 1 &rx;: tum fiat vt particu&shy;<lb/>l&aelig; OA ad particulas AS, ita ped. </s> <s><lb/>Cum ver&ograve; altitudo AB nota &longs;it ex.gr.ped. <pb pagenum="68"/>480, a&longs;&longs;umatur BC 1 &rx;: tum fiat vt particu&shy;<lb/>l&aelig; OA ad particulas AS, ita ped. <!-- REMOVE S-->1 &rx; + 480 <lb/>ad aliud, &amp; proueniet quartus terminus CD <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;: atque ade&ograve; fact&acirc; Anti&shy;<lb/>the&longs;i, &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ione habetur quanti&shy;<lb/>tas ip&longs;ius CD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>1 &rx; + 480 <lb/>ad aliud, &amp; proueniet quartus terminus CD <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i CB 1 &rx;: atque ade&ograve; fact&acirc; Anti&shy;<lb/>the&longs;i, &amp; in&longs;titut&acirc; diui&longs;ione habetur quanti&shy;<lb/>tas ip&longs;ius CD. </s> 
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note33"></margin.target><emph type="italics"/>XXXIII <lb/>Idem aliter <lb/>&longs;ine Trigo&shy;<lb/>nometria.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quid? </s> 
  
 <s>quod &longs;in&egrave; Algebi&acirc; res tam facilis <lb/><arrow.to.target n="note34"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t, vt pen&egrave; non audeam dicere, ne vulgata <lb/>vile&longs;cat. </s> <s><margin.target id="note33"/><emph type="italics"/>XXXIII <lb/>Idem aliter <lb/>&longs;ine Trigo&shy;<lb/>nometria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>
  
  <s>quod &longs;in&egrave; Algebi&acirc; res tam facilis <lb/><arrow.to.target n="note34"/><lb/>e&longs;t, vt pen&egrave; non audeam dicere, ne vulgata <lb/>vile&longs;cat. </s>
  
 <s>Fiat vt OI, differentia inter OA &amp; <lb/>AS, ad ip&longs;am AS, ita nota altitudo AB ad <lb/>aliud, &amp; proueniet CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s> <s>Fiat vt OI, differentia inter OA &amp; <lb/>AS, ad ip&longs;am AS, ita nota altitudo AB ad <lb/>aliud, &amp; proueniet CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s>
  
 <s>E&longs;t nimirum AB differentia inter <lb/>AC &amp; CD, &amp; vt tota AC ad totam AO, ita <lb/>ablata CB ad ablatam AI; igitur &amp; reliqua <lb/>AB ad reliquam IO vt tota AC ad totam <lb/>AO: ergo permutando, &amp; diuidendo, vt <lb/>AB ad BC, hoc e&longs;t CD, ita OI ad IA, hoc <lb/>e&longs;t AS. </s> <s>E&longs;t nimirum AB differentia inter <lb/>AC &amp; CD, &amp; vt tota AC ad totam AO, ita <lb/>ablata CB ad ablatam AI; igitur &amp; reliqua <lb/>AB ad reliquam IO vt tota AC ad totam <lb/>AO: ergo permutando, &amp; diuidendo, vt <lb/>AB ad BC, hoc e&longs;t CD, ita OI ad IA, hoc <lb/>e&longs;t AS. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note34"></margin.target><emph type="italics"/>XXXIV <lb/>Idem &longs;ine <lb/>Trigonome&shy;<lb/>tria &amp; &longs;ine <lb/>Algebra.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note34"/><emph type="italics"/>XXXIV <lb/>Idem &longs;ine <lb/>Trigonome&shy;<lb/>tria &amp; &longs;ine <lb/>Algebra.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Et h&aelig;c quidem dicta &longs;int, &longs;i fort&egrave; angu&shy;<lb/><arrow.to.target n="note35"></arrow.to.target><lb/>lum CAD pr&aelig;cogno&longs;cere non libeat. </s> <s>Et h&aelig;c quidem dicta &longs;int, &longs;i fort&egrave; angu&shy;<lb/><arrow.to.target n="note35"/><lb/>lum CAD pr&aelig;cogno&longs;cere non libeat. </s>
  
 <s>C&aelig;&shy;<lb/>ter&ugrave;m illo cognito rem aggredi licet &longs;ine <lb/>Algebr&acirc; ope &longs;oli&ucirc;s Trigonometri&aelig;, qu&aelig; <lb/>multiplicem &longs;ubmini&longs;trare poterit metho&shy;<lb/>dum. </s> <s>C&aelig;&shy;<lb/>ter&ugrave;m illo cognito rem aggredi licet &longs;ine <lb/>Algebr&acirc; ope &longs;oli&ucirc;s Trigonometri&aelig;, qu&aelig; <lb/>multiplicem &longs;ubmini&longs;trare poterit metho&shy;<lb/>dum. </s>
  
 <s>Et prim&ograve; dat&acirc; altitudine AB, &amp; an&shy;<lb/>gulo ad A ob&longs;eruato ex. </s> <s>Et prim&ograve; dat&acirc; altitudine AB, &amp; an&shy;<lb/>gulo ad A ob&longs;eruato ex. </s>
  
 <s>gr.gr.89.m.36.&longs;ec. </s> <s>gr.gr.89.m.36.&longs;ec. <!-- REMOVE S--><lb/>33., notus e&longs;t angulus ad centrum C gr.o. <!-- REMOVE S--><lb/>m.23.&longs;ec.27, ac proinde eius &longs;ubten&longs;a i&ntail; <lb/>partibus Radij innote&longs;cit. </s>
  
 <s><lb/>33., notus e&longs;t angulus ad centrum C gr.o. </s> 
  
 <s><lb/>m.23.&longs;ec.27, ac proinde eius &longs;ubten&longs;a i&ntail; <lb/>partibus Radij innote&longs;cit. </s> 
  
 <s>Igitur duct&acirc; BD, <pb pagenum="69"/>duo anguli ad ba&longs;im BD &longs;imul &longs;umpti &longs;unt <lb/>&aelig;quales recto CDA vn&acirc; cum angulo ob&longs;er&shy;<lb/>uato A. </s> 
  
 <s>Cum ver&ograve; triangulum CBD &longs;it <gap/>&longs;o&shy;<lb/>&longs;celes, vnu&longs;qui&longs;que an&shy;<lb/><figure id="fig12"></figure><lb/>gulorum ad ba&longs;im BD <lb/>e&longs;t &aelig;qualis &longs;emirecto &amp; <lb/>&longs;emiangulo ob&longs;eruato. </s> 
  
 <s><lb/>Deme ergo &longs;emiangu&shy;<lb/>lum ob&longs;eruatum gr.44. <lb/>48. 16 1/2, ex angulo &longs;e&shy;<lb/>mirecto, hoc<gap/> e&longs;t grad. </s> <s>Igitur duct&acirc; BD, <pb pagenum="69"/>duo anguli ad ba&longs;im BD &longs;imul &longs;umpti &longs;unt <lb/>&aelig;quales recto CDA vn&acirc; cum angulo ob&longs;er&shy;<lb/>uato A. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s><lb/>45, remanet gr.o.m.11. <lb/>fec. </s> <s>Cum ver&ograve; triangulum CBD &longs;it <gap/>&longs;o&shy;<lb/>&longs;celes, vnu&longs;qui&longs;que an&shy;<lb/><figure id="fig12"/><lb/>gulorum ad ba&longs;im BD <lb/>e&longs;t &aelig;qualis &longs;emirecto &amp; <lb/>&longs;emiangulo ob&longs;eruato. </s>
  
 <s>43 1/2 quantitas angu&shy;<lb/>li ADB: Hic autem angulus ADB &longs;emper <lb/>e&longs;t femi&longs;fis complementi anguli ad A ob&longs;er&shy;<lb/>uati; angulo enim ADB facto ad punctum <lb/>contact&ucirc;s e&longs;t &aelig;qualis angulus in &longs;egmento <lb/>alterno, anguli ver&ograve; ad peripheriam duplex <lb/>e&longs;t angulus ad centrum C. </s> <s><lb/>Deme ergo &longs;emiangu&shy;<lb/>lum ob&longs;eruatum gr.44. <lb/>48. 16 1/2, ex angulo &longs;e&shy;<lb/>mirecto, hoc<gap/> e&longs;t grad. <!-- REMOVE S--><lb/>45, remanet gr.o.m.11. <lb/>fec. </s>
  
 <s>In triangulo ita&shy;<lb/>que ADB noti &longs;unt duo anguli ad A &amp; ad D; <lb/>&amp; latus BD notum e&longs;t in partibus 682. <lb/>13152.quarum Radius 100000.00000; ideo&shy;<lb/>que in ij&longs;dem Radij partibus inuenitur AB <lb/>partium 232657. Iam fiat vt AB partium <lb/>232657 ad Radium 100000.00000, ita AB <lb/>ped. </s> 
  
 <s>480 ad aliud, &amp; prodibit quantitas BC <lb/>terren&aelig; &longs;emidiametri ped. </s> 
  
 <s>20631229, hoc <lb/>e&longs;t mill. </s> <s>43 1/2 quantitas angu&shy;<lb/>li ADB: Hic autem angulus ADB &longs;emper <lb/>e&longs;t femi&longs;fis complementi anguli ad A ob&longs;er&shy;<lb/>uati; angulo enim ADB facto ad punctum <lb/>contact&ucirc;s e&longs;t &aelig;qualis angulus in &longs;egmento <lb/>alterno, anguli ver&ograve; ad peripheriam duplex <lb/>e&longs;t angulus ad centrum C. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>4126. pa&longs;&longs;. </s> <s>In triangulo ita&shy;<lb/>que ADB noti &longs;unt duo anguli ad A &amp; ad D; <lb/>&amp; latus BD notum e&longs;t in partibus 682. <lb/>13152.quarum Radius 100000.00000; ideo&shy;<lb/>que in ij&longs;dem Radij partibus inuenitur AB <lb/>partium 232657. Iam fiat vt AB partium <lb/>232657 ad Radium 100000.00000, ita AB <lb/>ped. <!-- REMOVE S-->480 ad aliud, &amp; prodibit quantitas BC <lb/>terren&aelig; &longs;emidiametri ped. <!-- REMOVE S-->20631229, hoc <lb/>e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->4126. pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>246. Quod ver&ograve; ali-<pb pagenum="70"/>quod intercedat di&longs;crimen inter hanc &amp; dia&shy;<lb/>trum &longs;uperi&ugrave;s inuentam, nil mirum, qui&atail; <lb/>vbi multiplex diui&longs;io intercedit, fractiones <lb/>aliqu&aelig; negligun&shy;<lb/><figure id="fig13"></figure><lb/>tur, vnde demum <lb/>aliqua oritur dif&shy;<lb/>ferentia. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note35"></margin.target><emph type="italics"/>XXXV <lb/>Idem aliter <lb/>per Trigo&shy;<lb/><gap/>ometriam.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Sed placeat h&igrave;c <lb/><arrow.to.target n="note36"></arrow.to.target><lb/>vnum pr&aelig;tere&atail; <lb/>ob&longs;eruare, quo mi&shy;<lb/>rific&egrave; &longs;um delecta&shy;<lb/>tus, cum prim&ugrave;m <lb/>animaduerti: <expan abbr="Do-ctrin&atilde;">Do&shy;<lb/>ctrinam</expan> &longs;cilicet Tri&shy;<lb/>gonometricam illud idem exhibere po&longs;&longs;&etail;, <lb/>quod ab Algebr&acirc;, in &longs;ecund&acirc; methodo indi&shy;<lb/>cat&acirc;, po&longs;t omnes &aelig;quationes &longs;ubmini&longs;tra&shy;<lb/>tur. </s> 
  
  <s>246. Quod ver&ograve; ali-<pb pagenum="70"/>quod intercedat di&longs;crimen inter hanc &amp; dia&shy;<lb/>trum &longs;uperi&ugrave;s inuentam, nil mirum, qui&atail; <lb/>vbi multiplex diui&longs;io intercedit, fractiones <lb/>aliqu&aelig; negligun&shy;<lb/><figure id="fig13"/><lb/>tur, vnde demum <lb/>aliqua oritur dif&shy;<lb/>ferentia. </s></p><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note35"/><emph type="italics"/>XXXV <lb/>Idem aliter <lb/>per Trigo&shy;<lb/><gap/>ometriam.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s>Sed placeat h&igrave;c <lb/><arrow.to.target n="note36"/><lb/>vnum pr&aelig;tere&atail; <lb/>ob&longs;eruare, quo mi&shy;<lb/>rific&egrave; &longs;um delecta&shy;<lb/>tus, cum prim&ugrave;m <lb/>animaduerti: <expan abbr="Do-ctrin&atilde;">Do&shy;<lb/>ctrinam</expan> &longs;cilicet Tri&shy;<lb/>gonometricam illud idem exhibere po&longs;&longs;&etail;, <lb/>quod ab Algebr&acirc;, in &longs;ecund&acirc; methodo indi&shy;<lb/>cat&acirc;, po&longs;t omnes &aelig;quationes &longs;ubmini&longs;tra&shy;<lb/>tur. </s>
  
 <s>Fiat enim vt Sinus Ver&longs;us comple&shy;<lb/>menti anguli ob&longs;eruati, ad eiu&longs;dem anguli <lb/>ob&longs;eruati Sinum Rectum, ita nota altitudo <lb/>ad aliud, &amp; habebitur qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s> <s>Fiat enim vt Sinus Ver&longs;us comple&shy;<lb/>menti anguli ob&longs;eruati, ad eiu&longs;dem anguli <lb/>ob&longs;eruati Sinum Rectum, ita nota altitudo <lb/>ad aliud, &amp; habebitur qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diameter. </s>
  
Line 1536 
Line 1175 
  
 <s>Eadem ergo e&longs;t Ratio AB <lb/>ad BC, qu&aelig; e&longs;t ED ad DC. </s> <s>Eadem ergo e&longs;t Ratio AB <lb/>ad BC, qu&aelig; e&longs;t ED ad DC. </s>
  
 <s>E&longs;t autem AD <pb pagenum="71"/>Sinus anguli ACE, eiusque Sinus Ver&longs;us e&longs;t <lb/>DE. </s> <s>E&longs;t autem AD <pb pagenum="71"/>Sinus anguli ACE, eiusque Sinus Ver&longs;us e&longs;t <lb/>DE. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>At CD e&longs;t &aelig;qualis Sinui Recto anguli <lb/>CAD ob&longs;eruati; e&longs;t &longs;iquidem CD &aelig;qualis <lb/>&longs;inui complementi anguli C. </s> <s>At CD e&longs;t &aelig;qualis Sinui Recto anguli <lb/>CAD ob&longs;eruati; e&longs;t &longs;iquidem CD &aelig;qualis <lb/>&longs;inui complementi anguli C. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Igitur qu&aelig; <lb/>Ratio e&longs;t ip&longs;ius DE Sinus Ver&longs;i complemen&shy;<lb/>ti anguli ob&longs;eruati, ad DC Sinum anguli A <lb/>ob&longs;eruati, ea e&longs;t ip&longs;ius altitudinis not&aelig; BA, <lb/>ad&verbar; qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum BC. </s> <s>Igitur qu&aelig; <lb/>Ratio e&longs;t ip&longs;ius DE Sinus Ver&longs;i complemen&shy;<lb/>ti anguli ob&longs;eruati, ad DC Sinum anguli A <lb/>ob&longs;eruati, ea e&longs;t ip&longs;ius altitudinis not&aelig; BA, <lb/>ad&verbar; qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum BC. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>Quar&egrave; &longs;inum anguli ob&longs;eruati 99997.67348 <lb/>deme ex Radio, &amp; remanet 232652. Sinus <lb/>Ver&longs;us complementi.Iam &longs;i fiat vt 232652. <lb/>ad 99997.67348, ita nota altitudo ped. <!-- REMOVE S--><lb/>480. ad ped. <!-- REMOVE S-->20631193, eadem inuenitur <lb/>&longs;emidiameter, qu&aelig; &longs;uperi&ugrave;s per Algebram <lb/>innotuit. </s>
  
 <s><lb/>Quar&egrave; &longs;inum anguli ob&longs;eruati 99997.67348 <lb/>deme ex Radio, &amp; remanet 232652. Sinus <lb/>Ver&longs;us complementi.Iam &longs;i fiat vt 232652. <lb/>ad 99997.67348, ita nota altitudo ped. </s> 
  
 <s><lb/>480. ad ped. </s> 
  
 <s>20631193, eadem inuenitur <lb/>&longs;emidiameter, qu&aelig; &longs;uperi&ugrave;s per Algebram <lb/>innotuit. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note36"></margin.target><emph type="italics"/>XXXVI <lb/>Idem aliter <lb/>et breui&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave;.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Si perficires commod&egrave; po&longs;&longs;it &longs;in&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note37"></arrow.to.target><lb/>inue&longs;tigatione anguli, quem cum perpendi&shy;<lb/>culo facit opticus radius &longs;ph&aelig;ricam terr&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem tangens, angulum illum libens <lb/>pr&aelig;termitterem: vix enim &longs;cio, qu&agrave;m exa&shy;<lb/>ct&egrave; deprehendi queat, quamuis organis di&shy;<lb/>ligenti&longs;&longs;im&egrave; elaboratis non caream. </s> 
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note37"></margin.target><emph type="italics"/>XXXVII <lb/>Quam exa&shy;<lb/>ct&egrave; ob&longs;erua. </s> 
  
 <s><lb/>ri po&longs;sint <lb/>anguli.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note36"/><emph type="italics"/>XXXVI <lb/>Idem aliter <lb/>et breui&longs;&longs;i&shy;<lb/>m&egrave;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Omnem mihi eximo &longs;crupulum, <lb/>&longs;i quando contingat in Quadrante lineas, in <lb/>quibus minuta di&longs;tinguuntur, ita obliqu&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cari &acirc; perpendiculo, vt anceps h&aelig;ream, in <lb/>quam minuti partem cadat, cum tame&ntail; <lb/>etiam ip&longs;as minutorum minutias per&longs;equ<gap/><pb pagenum="72"/>oper&aelig; pretium &longs;it. </s> 
  
 <s>Latus vnum Quadran&shy;<lb/>tis ita duplico, vt iam perpendiculum non <lb/>ex circuli centro, &longs;ed ab extrem&acirc; diametro <lb/>pendeat, &amp; ob&longs;eruationem in&longs;tituo: hinc <lb/>enim &longs;&aelig;pi&ugrave;s fit, vt &longs;ilum &longs;ericum crudum, <lb/>ex quo pilula plumbea &longs;u&longs;penditur, min&ugrave;s <lb/>obliqu&egrave; lineam minutorum &longs;ecet, qu&agrave;m &longs;i <lb/>ex centro penderet: Et quoniam angulus ad <lb/>peripheriam &longs;ubduplus e&longs;t anguli ad cen&shy;<lb/>trum, not&aelig; ver&ograve; graduum &amp; minutoru&mtail; <lb/>Quadrantis limbo appo&longs;it&aelig; indicant angulos <lb/>ad centrum, angulus &agrave; perpendiculo nota&shy;<lb/>tus, ex.gr.1. 45 1/2, bifariam diuiditur, &amp; <lb/>qu&aelig;&longs;itus angulus e&longs;t, gr.o.m.52.&longs;ec.45. <lb/>Quare &longs;i qua labes ob&longs;eruationi adh&aelig;reat, <lb/>pauculis &longs;crupulis &longs;ecundis definitur. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si perficires commod&egrave; po&longs;&longs;it &longs;in&egrave; <lb/><arrow.to.target n="note37"/><lb/>inue&longs;tigatione anguli, quem cum perpendi&shy;<lb/>culo facit opticus radius &longs;ph&aelig;ricam terr&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem tangens, angulum illum libens <lb/>pr&aelig;termitterem: vix enim &longs;cio, qu&agrave;m exa&shy;<lb/>ct&egrave; deprehendi queat, quamuis organis di&shy;<lb/>ligenti&longs;&longs;im&egrave; elaboratis non caream. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Dari id quidem facil&egrave; pote&longs;t &longs;y&shy;<lb/>derum ob&longs;eruatori; in tant&acirc; nimirum di&longs;tan&shy;<lb/>ti&acirc; ip&longs;ius organi magnitudo, quantacunque <lb/>dem&ugrave;m illa &longs;it, plan&egrave; euane&longs;cit; ac proinde <lb/>i&longs;ta, vt ita dicam, virtualis duplicatio Qua&shy;<lb/>drantis nihil officit. </s> <s><margin.target id="note37"/><emph type="italics"/>XXXVII <lb/>Quam exa&shy;<lb/>ct&egrave; ob&longs;erua. </s>
  
  <s><lb/>ri po&longs;sint <lb/>anguli.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Omnem mihi eximo &longs;crupulum, <lb/>&longs;i quando contingat in Quadrante lineas, in <lb/>quibus minuta di&longs;tinguuntur, ita obliqu&egrave; &longs;e&shy;<lb/>cari &acirc; perpendiculo, vt anceps h&aelig;ream, in <lb/>quam minuti partem cadat, cum tame&ntail; <lb/>etiam ip&longs;as minutorum minutias per&longs;equ<gap/><pb pagenum="72"/>oper&aelig; pretium &longs;it. </s>
  
  <s>Latus vnum Quadran&shy;<lb/>tis ita duplico, vt iam perpendiculum non <lb/>ex circuli centro, &longs;ed ab extrem&acirc; diametro <lb/>pendeat, &amp; ob&longs;eruationem in&longs;tituo: hinc <lb/>enim &longs;&aelig;pi&ugrave;s fit, vt &longs;ilum &longs;ericum crudum, <lb/>ex quo pilula plumbea &longs;u&longs;penditur, min&ugrave;s <lb/>obliqu&egrave; lineam minutorum &longs;ecet, qu&agrave;m &longs;i <lb/>ex centro penderet: Et quoniam angulus ad <lb/>peripheriam &longs;ubduplus e&longs;t anguli ad cen&shy;<lb/>trum, not&aelig; ver&ograve; graduum &amp; minutoru&mtail; <lb/>Quadrantis limbo appo&longs;it&aelig; indicant angulos <lb/>ad centrum, angulus &agrave; perpendiculo nota&shy;<lb/>tus, ex.gr.1. 45 1/2, bifariam diuiditur, &amp; <lb/>qu&aelig;&longs;itus angulus e&longs;t, gr.o.m.52.&longs;ec.45. <lb/>Quare &longs;i qua labes ob&longs;eruationi adh&aelig;reat, <lb/>pauculis &longs;crupulis &longs;ecundis definitur. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Dari id quidem facil&egrave; pote&longs;t &longs;y&shy;<lb/>derum ob&longs;eruatori; in tant&acirc; nimirum di&longs;tan&shy;<lb/>ti&acirc; ip&longs;ius organi magnitudo, quantacunque <lb/>dem&ugrave;m illa &longs;it, plan&egrave; euane&longs;cit; ac proinde <lb/>i&longs;ta, vt ita dicam, virtualis duplicatio Qua&shy;<lb/>drantis nihil officit. </s>
  
 <s>At ver&ograve; telluris ma&shy;<lb/>gnitudinem indaganti ex radio optico, res <lb/>non ita in plano e&longs;t: &longs;i enim oculum centro <lb/>Quadrantis admoueas ita, vt latus alterum <lb/>in&longs;trumenti congruat line&aelig; vis&ucirc;s, reliquum <lb/>ver&ograve; latus fuerit, vt dicebas, duplicatum; <lb/>angulus &agrave; perpendiculo &amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex cen-<pb pagenum="73"/>tro, non e&longs;t &aelig;qualis angulo &agrave; perpendiculo, <lb/>&amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex extrem&acirc; diametro, quia pa&shy;<lb/>rallel&aelig; e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt du&aelig; line&aelig; eunde&mtail; <lb/>circuli quadrantem tangentes. </s> <s>At ver&ograve; telluris ma&shy;<lb/>gnitudinem indaganti ex radio optico, res <lb/>non ita in plano e&longs;t: &longs;i enim oculum centro <lb/>Quadrantis admoueas ita, vt latus alterum <lb/>in&longs;trumenti congruat line&aelig; vis&ucirc;s, reliquum <lb/>ver&ograve; latus fuerit, vt dicebas, duplicatum; <lb/>angulus &agrave; perpendiculo &amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex cen-<pb pagenum="73"/>tro, non e&longs;t &aelig;qualis angulo &agrave; perpendiculo, <lb/>&amp; line&acirc; vis&ucirc;s ex extrem&acirc; diametro, quia pa&shy;<lb/>rallel&aelig; e&longs;&longs;e non po&longs;&longs;unt du&aelig; line&aelig; eunde&mtail; <lb/>circuli quadrantem tangentes. </s>
  
 <s>Oculus au&shy;<lb/>tem in extrem&acirc; diametro po&longs;itus, vtpot&egrave; <lb/>magis &agrave; tellure remotus, plus terr&aelig; videt &longs;ub <lb/>minore angulo: neque omnin&ograve; contemnen&shy;<lb/>da e&longs;t altitudinum differentia, &longs;i Quadrantis <lb/>Radius pedes quinque &longs;ecund&ugrave;m longitudi&shy;<lb/>nem habere ponatur; cum circuli in terr&acirc; <lb/>maximi quantitas, qu&aelig; patet oculo decem <lb/>pedes alto, &longs;itfer&egrave; &longs;e&longs;quialtera eius, qu&aelig; pro&shy;<lb/>&longs;picitur ab oculo quinque tant&ugrave;m pedes &agrave; <lb/>terr&acirc; remoto. </s> <s>Oculus au&shy;<lb/>tem in extrem&acirc; diametro po&longs;itus, vtpot&egrave; <lb/>magis &agrave; tellure remotus, plus terr&aelig; videt &longs;ub <lb/>minore angulo: neque omnin&ograve; contemnen&shy;<lb/>da e&longs;t altitudinum differentia, &longs;i Quadrantis <lb/>Radius pedes quinque &longs;ecund&ugrave;m longitudi&shy;<lb/>nem habere ponatur; cum circuli in terr&acirc; <lb/>maximi quantitas, qu&aelig; patet oculo decem <lb/>pedes alto, &longs;itfer&egrave; &longs;e&longs;quialtera eius, qu&aelig; pro&shy;<lb/>&longs;picitur ab oculo quinque tant&ugrave;m pedes &agrave; <lb/>terr&acirc; remoto. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Non eadem e&longs;t ratio; &longs;i in aren&acirc; <lb/>litore&acirc;, ac in edit&acirc; turri, aut in colle ob&longs;er&shy;<lb/>uationem, vt h&igrave;c &longs;upponimus, in&longs;tituas; cum <lb/>enim terr&aelig; &longs;emidiameter aucta oculi altitu&shy;<lb/>dine &longs;it Secans Complementi anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati, &longs;ecantes autem angulorum &aelig;qualiter <lb/>cre&longs;centium addant &longs;emper maiorem, &amp; <lb/>maiorem differentiam, patet qu&agrave;m modi&shy;<lb/>cum anguli di&longs;crimen intercederet, &longs;i non <lb/>ad centrum Quadrantis, &longs;ed ad extremam <lb/>circuli diametrum applicaretur oculus i&ntail; <lb/>vltimum Horizontem directus &longs;ecund&ugrave;m <lb/>regulam lateri Quadrantis parallelam. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non eadem e&longs;t ratio; &longs;i in aren&acirc; <lb/>litore&acirc;, ac in edit&acirc; turri, aut in colle ob&longs;er&shy;<lb/>uationem, vt h&igrave;c &longs;upponimus, in&longs;tituas; cum <lb/>enim terr&aelig; &longs;emidiameter aucta oculi altitu&shy;<lb/>dine &longs;it Secans Complementi anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati, &longs;ecantes autem angulorum &aelig;qualiter <lb/>cre&longs;centium addant &longs;emper maiorem, &amp; <lb/>maiorem differentiam, patet qu&agrave;m modi&shy;<lb/>cum anguli di&longs;crimen intercederet, &longs;i non <lb/>ad centrum Quadrantis, &longs;ed ad extremam <lb/>circuli diametrum applicaretur oculus i&ntail; <lb/>vltimum Horizontem directus &longs;ecund&ugrave;m <lb/>regulam lateri Quadrantis parallelam. </s>
  
 <s>Sed <lb/>quicquid de hoc e&longs;&longs;e contingat, certum e&longs;t <pb pagenum="74"/>oculo ad centrum applicato perpendiculum <lb/>ind&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;um cadere parallelum perpendi&shy;<lb/>culo, quod ex extrem&acirc; diametro pendet, &amp; <lb/>con&longs;tituere angulum cum diametro &aelig;qua&shy;<lb/>lem illi, quem cum e&acirc;dem diametro facit <lb/>perpendiculum ex eius extremitate &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;um. </s> <s>Sed <lb/>quicquid de hoc e&longs;&longs;e contingat, certum e&longs;t <pb pagenum="74"/>oculo ad centrum applicato perpendiculum <lb/>ind&egrave; &longs;u&longs;pen&longs;um cadere parallelum perpendi&shy;<lb/>culo, quod ex extrem&acirc; diametro pendet, &amp; <lb/>con&longs;tituere angulum cum diametro &aelig;qua&shy;<lb/>lem illi, quem cum e&acirc;dem diametro facit <lb/>perpendiculum ex eius extremitate &longs;u&longs;pen&shy;<lb/>&longs;um. </s>
  
 <s>Quare &longs;ola centri altitudo &longs;upra terr&aelig; <lb/>&longs;uperficiem, a&longs;&longs;umenda e&longs;t tanquam oculi <lb/>ob&longs;eruatoris altitudo. </s> <s>Quare &longs;ola centri altitudo &longs;upra terr&aelig; <lb/>&longs;uperficiem, a&longs;&longs;umenda e&longs;t tanquam oculi <lb/>ob&longs;eruatoris altitudo. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Vel &longs;i min&ugrave;s placeat perpendiculo <lb/>vti, Quadrantis latus horizontaliter iacens <lb/>duplicetur, &amp; in extrem&acirc; diametro fiat cen&shy;<lb/>trum, circa quod conuer&longs;a dioptra tanti&longs;per <lb/>eleuetur, dum linea fiduci&aelig; congruat radio <lb/>optico terram tangenti; nam &longs;emi&longs;sis anguli <lb/>ad centrum facti cum latere horizontaliter <lb/>iacente in&longs;i&longs;tentis eidem arcui, e&longs;t angulus <lb/>depre&longs;sionis infra horizontem, &aelig;qualis an&shy;<lb/>gulo ACD facto in centro terr&aelig;; cuius com&shy;<lb/>plementum e&longs;t qu&aelig;&longs;itus angulus CAD. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vel &longs;i min&ugrave;s placeat perpendiculo <lb/>vti, Quadrantis latus horizontaliter iacens <lb/>duplicetur, &amp; in extrem&acirc; diametro fiat cen&shy;<lb/>trum, circa quod conuer&longs;a dioptra tanti&longs;per <lb/>eleuetur, dum linea fiduci&aelig; congruat radio <lb/>optico terram tangenti; nam &longs;emi&longs;sis anguli <lb/>ad centrum facti cum latere horizontaliter <lb/>iacente in&longs;i&longs;tentis eidem arcui, e&longs;t angulus <lb/>depre&longs;sionis infra horizontem, &aelig;qualis an&shy;<lb/>gulo ACD facto in centro terr&aelig;; cuius com&shy;<lb/>plementum e&longs;t qu&aelig;&longs;itus angulus CAD. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> An non oper&aelig; pretium facturus e&longs;&shy;<lb/>&longs;et, qui illud demum in praxim deduceret, <lb/>quod ego olim aliud ne&longs;cio quid meditans <lb/>perficiendum iu&longs;si, &longs;ed aliis curis di&longs;tractus <lb/>ad exitum non perduxi? </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An non oper&aelig; pretium facturus e&longs;&shy;<lb/>&longs;et, qui illud demum in praxim deduceret, <lb/>quod ego olim aliud ne&longs;cio quid meditans <lb/>perficiendum iu&longs;si, &longs;ed aliis curis di&longs;tractus <lb/>ad exitum non perduxi? </s>
  
  <s>Duxeram in plano <lb/>verticali lineam horizontalem longam pe&shy;<lb/>des Rom. <!-- REMOVE S-->fer&egrave; quinquaginta, &amp; in eius ex&shy;<lb/>tremo puncto, quod eam c&aelig;li plagam re-<pb pagenum="75"/>&longs;piciebat, in qua aliquid occurrebat ob&longs;er&shy;<lb/>uandum, axiculum rit&egrave; infigi curaui, circa <lb/>quem po&longs;&longs;et dioptra conuerti. </s>
  
 <s>Duxeram in plano <lb/>verticali lineam horizontalem longam pe&shy;<lb/>des Rom. </s> 
  
 <s>fer&egrave; quinquaginta, &amp; in eius ex&shy;<lb/>tremo puncto, quod eam c&aelig;li plagam re-<pb pagenum="75"/>&longs;piciebat, in qua aliquid occurrebat ob&longs;er&shy;<lb/>uandum, axiculum rit&egrave; infigi curaui, circa <lb/>quem po&longs;&longs;et dioptra conuerti. </s> 
  
 <s>Erat autem <lb/>animus parare regulam longam pedes 42, <lb/>cuius latitudo 4. digitos, cra&longs;&longs;ities aute&mtail; <lb/>duos digitos obtineret; &longs;ic enim fieri po&longs;&longs;e <lb/>&longs;perabam, vt latitudine in altitudinem con&shy;<lb/>uers&acirc;, regula non ade&ograve; grauis horizontali&shy;<lb/>ter con&longs;tituta, &amp; &longs;ecundum alteram extremi&shy;<lb/>tatem axiculo in&longs;erta, non &longs;inuaretur, nec <lb/>&agrave; &longs;u&acirc; rectitudine deflecteret: c&ugrave;m maxim&egrave; <lb/>decreui&longs;&longs;em ita illi aliam regulam breuiorem <lb/>&longs;ubiicere, in modum vectis primi generis, vt <lb/>inferiorem regulam premens eleuarem &longs;u&shy;<lb/>periorem, qu&aelig; circiter duas tertias &longs;u&aelig; lon&shy;<lb/>gitudinis partes (hoc e&longs;t circirer pedem ab <lb/>axiculo, circa quem volueretur, trige&longs;imum) <lb/>&longs;u&longs;tentata &agrave; &longs;uppo&longs;ito vecte non e&longs;&longs;et ade&ograve; <lb/>obnoxia inflexioni. </s> <s>Erat autem <lb/>animus parare regulam longam pedes 42, <lb/>cuius latitudo 4. digitos, cra&longs;&longs;ities aute&mtail; <lb/>duos digitos obtineret; &longs;ic enim fieri po&longs;&longs;e <lb/>&longs;perabam, vt latitudine in altitudinem con&shy;<lb/>uers&acirc;, regula non ade&ograve; grauis horizontali&shy;<lb/>ter con&longs;tituta, &amp; &longs;ecundum alteram extremi&shy;<lb/>tatem axiculo in&longs;erta, non &longs;inuaretur, nec <lb/>&agrave; &longs;u&acirc; rectitudine deflecteret: c&ugrave;m maxim&egrave; <lb/>decreui&longs;&longs;em ita illi aliam regulam breuiorem <lb/>&longs;ubiicere, in modum vectis primi generis, vt <lb/>inferiorem regulam premens eleuarem &longs;u&shy;<lb/>periorem, qu&aelig; circiter duas tertias &longs;u&aelig; lon&shy;<lb/>gitudinis partes (hoc e&longs;t circirer pedem ab <lb/>axiculo, circa quem volueretur, trige&longs;imum) <lb/>&longs;u&longs;tentata &agrave; &longs;uppo&longs;ito vecte non e&longs;&longs;et ade&ograve; <lb/>obnoxia inflexioni. </s>
  
 <s>Tum regul&aelig; longitudi&shy;<lb/>ne in pedes di&longs;tinct&acirc;; accipiendi erant pedes <lb/>41 2/3, vt e&longs;&longs;ent in vniuer&longs;um vnci&aelig; 500; cum <lb/>enim pedis vncia ita &longs;en&longs;ibiliter in lamin&acirc; <lb/>metallic&acirc; diuidi queat in particulas 50 vt ha&shy;<lb/>beantur vnci&aelig; particul&aelig; cente&longs;im&aelig;, erat Ra&shy;<lb/>dius circuli de&longs;cribendi partium 50000, &longs;ub&shy;<lb/>duplus numeri, qui habetur in Canone Tri&shy;<lb/>gonometrico communi. </s> <s>Tum regul&aelig; longitudi&shy;<lb/>ne in pedes di&longs;tinct&acirc;; accipiendi erant pedes <lb/>41 2/3, vt e&longs;&longs;ent in vniuer&longs;um vnci&aelig; 500; cum <lb/>enim pedis vncia ita &longs;en&longs;ibiliter in lamin&acirc; <lb/>metallic&acirc; diuidi queat in particulas 50 vt ha&shy;<lb/>beantur vnci&aelig; particul&aelig; cente&longs;im&aelig;, erat Ra&shy;<lb/>dius circuli de&longs;cribendi partium 50000, &longs;ub&shy;<lb/>duplus numeri, qui habetur in Canone Tri&shy;<lb/>gonometrico communi. </s>
  
 <s>Quare &longs;i hoc Ra&shy;<lb/>dio in plano verticali de&longs;cribatur arcus, &amp; <pb pagenum="76"/>ad lineam horizontalem excitetur perpendi&shy;<lb/>cularis &aelig;qualis Tangenti gr. </s> <s>Quare &longs;i hoc Ra&shy;<lb/>dio in plano verticali de&longs;cribatur arcus, &amp; <pb pagenum="76"/>ad lineam horizontalem excitetur perpendi&shy;<lb/>cularis &aelig;qualis Tangenti gr. <!-- REMOVE S-->1. (accepto &longs;e. <lb/></s>
  
  
 <s>1. (accepto &longs;e. <lb/>&longs;emi&longs;&longs;e numeri Canonis in partibus vnci&aelig; <lb/>cente&longs;imis) ab&longs;cindi poterit ex arcu gradus <lb/>vnus, cuius &longs;inus parum di&longs;tabit &agrave; palmo <lb/>Romano architectonico. </s> 
  <s>&longs;emi&longs;&longs;e numeri Canonis in partibus vnci&aelig; <lb/>cente&longs;imis) ab&longs;cindi poterit ex arcu gradus <lb/>vnus, cuius &longs;inus parum di&longs;tabit &agrave; palmo <lb/>Romano architectonico. </s>
  
 <s>Quare facil&egrave; pote&shy;<lb/>rit arcus in 60 minuta diuidi, &amp; ex eodem <lb/>centro interuallo maiore de&longs;cripto alio arcu, <lb/>poterunt duci line&aelig; tran&longs;uer&longs;&aelig;, in quibus <lb/>minutorum partes &longs;ex age&longs;im&aelig; di&longs;tingui po&shy;<lb/>terunt, prout moris e&longs;t. </s> <s>Quare facil&egrave; pote&shy;<lb/>rit arcus in 60 minuta diuidi, &amp; ex eodem <lb/>centro interuallo maiore de&longs;cripto alio arcu, <lb/>poterunt duci line&aelig; tran&longs;uer&longs;&aelig;, in quibus <lb/>minutorum partes &longs;ex age&longs;im&aelig; di&longs;tingui po&shy;<lb/>terunt, prout moris e&longs;t. </s>
  
 <s>Hoc in&longs;trumento pa&shy;<lb/>rato angulum depre&longs;sionis in&longs;ra horizontem, <lb/>&longs;eu poti&ugrave;s infra lineam horizonti parallelam, <lb/>tam clar&egrave; po&longs;&longs;umus deprehendere, vt nihil <lb/>reliqunm <gap/>quod de&longs;ideremus. </s> <s>Hoc in&longs;trumento pa&shy;<lb/>rato angulum depre&longs;sionis in&longs;ra horizontem, <lb/>&longs;eu poti&ugrave;s infra lineam horizonti parallelam, <lb/>tam clar&egrave; po&longs;&longs;umus deprehendere, vt nihil <lb/>reliqunm <gap/>quod de&longs;ideremus. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Nec omnibus nec vbique locorum <lb/>commodum erit tuum hoc in&longs;trum<gap/>ntum <lb/>fabricari, quod vel vni loco affixum &longs;it opor&shy;<lb/>tet<gap/>vel &aelig;gerrim&egrave; transferri po&longs;&longs;it. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nec omnibus nec vbique locorum <lb/>commodum erit tuum hoc in&longs;trum<gap/>ntum <lb/>fabricari, quod vel vni loco affixum &longs;it opor&shy;<lb/>tet<gap/>vel &aelig;gerrim&egrave; transferri po&longs;&longs;it. </s>
  
  <s>Ne&longs;cio <lb/><arrow.to.target n="note38"/><lb/>quo fato adhu<gap/>pen&egrave;s me in femilacer&acirc; pa&shy;<lb/>gell&acirc; dura<gap/>&longs;chedia&longs;ma hoc, quo ante men&shy;<lb/>&longs;es aliquot cuidam, qui &longs;e in Geometri&aelig; pra&shy;<lb/>xi exercens dolebat nullum hactenus &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>hibitum in&longs;trumentum, cui citr&agrave; in&longs;ignis <lb/>erroris &longs;u&longs;picionem po&longs;&longs;et fidere, organum <lb/>propo&longs;ui, quod &amp; facil&egrave; con&longs;truitur, &amp; vix <lb/>vllum relinquit errandi periculum, prout ip&longs;a <lb/>docuit experientia. </s>
  
 <s>Ne&longs;cio <lb/><arrow.to.target n="note38"></arrow.to.target><lb/>quo fato adhu<gap/>pen&egrave;s me in femilacer&acirc; pa&shy;<lb/>gell&acirc; dura<gap/>&longs;chedia&longs;ma hoc, quo ante men&shy;<lb/>&longs;es aliquot cuidam, qui &longs;e in Geometri&aelig; pra&shy;<lb/>xi exercens dolebat nullum hactenus &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>hibitum in&longs;trumentum, cui citr&agrave; in&longs;ignis <lb/>erroris &longs;u&longs;picionem po&longs;&longs;et fidere, organum <lb/>propo&longs;ui, quod &amp; facil&egrave; con&longs;truitur, &amp; vix <lb/>vllum relinquit errandi periculum, prout ip&longs;a <lb/>docuit experientia. </s> <s>In triangulum c&ograve;ag-<pb/><figure id="fig14"/><pb/><pb/>
  <!-- NOTE: fig15 and fig16 extend over 2 pages -->
  <figure id="fig15"/><pb/><pb/><figure id="fig16"/><pb/><figure id="fig17"/><pb pagenum="77"/>mentatis tribus tigillis, ducatur recta AB <lb/>vnciarum 10. ex. </s>
  
 <s>In triangulum c&ograve;ag-<pb/><figure id="fig14"></figure><pb/><figure id="fig15"></figure><pb/><figure id="fig16"></figure><pb/><figure id="fig17"></figure><pb pagenum="77"/>mentatis tribus tigillis, ducatur recta AB <lb/>vnciarum 10. ex. </s> <s>gr. <!-- REMOVE S-->&amp; &longs;uper e&acirc; fiat triangu&shy;<lb/>lum &aelig;quilaterum AEB. </s>
  
 <s>gr. </s> 
  
 <s>&amp; &longs;uper e&acirc; fiat triangu&shy;<lb/>lum &aelig;quilaterum AEB. </s> 
  
 <s>Quod &longs;i tigilli ni&shy;<lb/>mis longi e&longs;&longs;ent, interuallo A<emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> de&longs;cribantur <lb/>duo arcus &longs;e inuicem &longs;ecantes in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>, &amp; inter&shy;<lb/>uallo A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> arcus &longs;e &longs;ecantes in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>: per h&aelig;c enim <lb/>puncta duct&acirc; line&acirc; ex A, accipi poterit AE <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i AB, &amp; erit angulus BAE gr. </s> <s>Quod &longs;i tigilli ni&shy;<lb/>mis longi e&longs;&longs;ent, interuallo A<emph type="italics"/>e<emph.end type="italics"/> de&longs;cribantur <lb/>duo arcus &longs;e inuicem &longs;ecantes in <emph type="italics"/>i<emph.end type="italics"/>, &amp; inter&shy;<lb/>uallo A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> arcus &longs;e &longs;ecantes in <emph type="italics"/>o<emph.end type="italics"/>: per h&aelig;c enim <lb/>puncta duct&acirc; line&acirc; ex A, accipi poterit AE <lb/>&aelig;qualis ip&longs;i AB, &amp; erit angulus BAE gr. <!-- REMOVE S-->60. <lb/>Relinquitur autem tigillus EF longior, vt in <lb/>FA &longs;ecund&ugrave;m rectam EA productam in F <lb/>con&longs;tituatur tubulus H infundibuli in mo&shy;<lb/>rem excauatus, per quem vi&longs;us rect&acirc; traii&shy;<lb/>ciatur in de&longs;tinatum &longs;copum per aciculam <lb/>in E perpendiculariter erectam, ex qua de&shy;<lb/>pendet perpendiculum; hoc enim facit cum <lb/>line&acirc; EA angulum di&longs;tanti&aelig; obiecti &agrave; verti&shy;<lb/>ce ob&longs;eruatoris. </s>
  
 <s>60. <lb/>Relinquitur autem tigillus EF longior, vt in <lb/>FA &longs;ecund&ugrave;m rectam EA productam in F <lb/>con&longs;tituatur tubulus H infundibuli in mo&shy;<lb/>rem excauatus, per quem vi&longs;us rect&acirc; traii&shy;<lb/>ciatur in de&longs;tinatum &longs;copum per aciculam <lb/>in E perpendiculariter erectam, ex qua de&shy;<lb/>pendet perpendiculum; hoc enim facit cum <lb/>line&acirc; EA angulum di&longs;tanti&aelig; obiecti &agrave; verti&shy;<lb/>ce ob&longs;eruatoris. </s> 
  
 <s>Quantitas ver&ograve; huius an&shy;<lb/>guli per Trigonometriam reperitur ex datis <lb/>lateribus AE, &amp; A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> &amp; angulo <emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> AE compre&shy;<lb/>hen&longs;o gr. </s> 
  
 <s>60. ex con&longs;tructione. </s> <s>Quantitas ver&ograve; huius an&shy;<lb/>guli per Trigonometriam reperitur ex datis <lb/>lateribus AE, &amp; A<emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> &amp; angulo <emph type="italics"/>u<emph.end type="italics"/> AE compre&shy;<lb/>hen&longs;o gr. <!-- REMOVE S-->60. ex con&longs;tructione. </s>
  
 <s>Vel &longs;i fort&egrave; <lb/>breui&ugrave;s operari placeat, fingatur ex E puncto <lb/>in &longs;emi&longs;&longs;em lateris AB cadere linea perpen&shy;<lb/>dicularis, cuius quantitas facil&egrave; innote&longs;cit: <lb/>deinde ill&acirc; a&longs;&longs;umpt&acirc; vt Radio, vt Tangent&etail; <lb/>ver&ograve; di&longs;tanti&acirc; perpendiculi &agrave; medio line&aelig; <lb/>AB, angulus qu&aelig;ratur, quem facit perpen&shy;<lb/>diculum cum fict&acirc; ill&acirc; perpendiculari; hic <lb/>enim angulus additus gradibus 30. &longs;i perpen-<pb pagenum="78"/>diculum cadat vltra &longs;emi&longs;&longs;em line&aelig; AB; <lb/>demptus autem ex gr. </s> 
  
 <s>30. &longs;i cadat citr&agrave; &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;&longs;em, dabit angulum di&longs;tanti&aelig; &agrave; vertice <lb/>qu&aelig;&longs;itum. </s> 
  
 <s>Quod &longs;i di&longs;tantia &agrave; vertice exce&longs;&shy;<lb/>&longs;erit gr. </s> <s>Vel &longs;i fort&egrave; <lb/>breui&ugrave;s operari placeat, fingatur ex E puncto <lb/>in &longs;emi&longs;&longs;em lateris AB cadere linea perpen&shy;<lb/>dicularis, cuius quantitas facil&egrave; innote&longs;cit: <lb/>deinde ill&acirc; a&longs;&longs;umpt&acirc; vt Radio, vt Tangent&etail; <lb/>ver&ograve; di&longs;tanti&acirc; perpendiculi &agrave; medio line&aelig; <lb/>AB, angulus qu&aelig;ratur, quem facit perpen&shy;<lb/>diculum cum fict&acirc; ill&acirc; perpendiculari; hic <lb/>enim angulus additus gradibus 30. &longs;i perpen-<pb pagenum="78"/>diculum cadat vltra &longs;emi&longs;&longs;em line&aelig; AB; <lb/>demptus autem ex gr. <!-- REMOVE S-->30. &longs;i cadat citr&agrave; &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;&longs;em, dabit angulum di&longs;tanti&aelig; &agrave; vertice <lb/>qu&aelig;&longs;itum. </s>
  
  
  
  <s>Quod &longs;i di&longs;tantia &agrave; vertice exce&longs;&shy;<lb/>&longs;erit gr. <!-- REMOVE S-->60 perpendiculum cadet extr&agrave; latus <lb/>BE; idcirco &longs;u&longs;pendendum &egrave;rit ex I puncto, <lb/>quod bifariam diuidit rectam AE; &amp; &longs;iqui&shy;<lb/>dem obiectum in Horizonte fuerit, perpen&shy;<lb/>diculum ex I cadet in B, &longs;i ver&ograve; &longs;upra Hori&shy;<lb/>zontem, cadet in latus AB, &longs;i demum infra <lb/>lineam Horizonti parallelam depre&longs;&longs;um fue&shy;<lb/>rit, cadet perpendiculum in latus BE: &longs;em&shy;<lb/>per autem in note&longs;cet angulus &longs;actus &agrave; perpen&shy;<lb/>diculo &amp; line&acirc; FI vis&ucirc;s, dantur enim vel la&shy;<lb/>tera IA &amp; AB, vel IE &amp; EB cum angulo <lb/>comprehen&longs;o: vel &longs;altem in vtroque latere <lb/>de&longs;ignari poterit punctum, in quod ad rectos <lb/>angulos cadit linea ex I. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>60 perpendiculum cadet extr&agrave; latus <lb/>BE; idcirco &longs;u&longs;pendendum &egrave;rit ex I puncto, <lb/>quod bifariam diuidit rectam AE; &amp; &longs;iqui&shy;<lb/>dem obiectum in Horizonte fuerit, perpen&shy;<lb/>diculum ex I cadet in B, &longs;i ver&ograve; &longs;upra Hori&shy;<lb/>zontem, cadet in latus AB, &longs;i demum infra <lb/>lineam Horizonti parallelam depre&longs;&longs;um fue&shy;<lb/>rit, cadet perpendiculum in latus BE: &longs;em&shy;<lb/>per autem in note&longs;cet angulus &longs;actus &agrave; perpen&shy;<lb/>diculo &amp; line&acirc; FI vis&ucirc;s, dantur enim vel la&shy;<lb/>tera IA &amp; AB, vel IE &amp; EB cum angulo <lb/>comprehen&longs;o: vel &longs;altem in vtroque latere <lb/>de&longs;ignari poterit punctum, in quod ad rectos <lb/>angulos cadit linea ex I. </s> 
 </p><p type="margin"> </p><p type="margin">
 <s><margin.target id="note38"></margin.target><emph type="italics"/>XXXVIII <lb/>V&longs;us Tri&shy;<lb/>goni &aelig;qui&shy;<lb/>lateri ad <lb/>ob&longs;eruandos <lb/>angulos, in <lb/>quo vix er&shy;<lb/>rari po&longs;sit &agrave; <lb/>Geometra.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> <s><margin.target id="note38"/><emph type="italics"/>XXXVIII <lb/>V&longs;us Tri&shy;<lb/>goni &aelig;qui&shy;<lb/>lateri ad <lb/>ob&longs;eruandos <lb/>angulos, in <lb/>quo vix er&shy;<lb/>rari po&longs;sit &agrave; <lb/>Geometra.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>Vt ver&ograve; in qu&agrave;m minimas particulas di&shy;<lb/>ui&longs;am haberet rectam AB, iubebam duci <lb/>AC &aelig;qualem vni ex ijs partibus, in quas pri&shy;<lb/>m&ograve; di&longs;tinctam eam po&longs;uimus, nempe i&ntail; <lb/>vncias pedis, &amp; perfici parallelogrammum <lb/>ABDC. </s> <s>Vt ver&ograve; in qu&agrave;m minimas particulas di&shy;<lb/>ui&longs;am haberet rectam AB, iubebam duci <lb/>AC &aelig;qualem vni ex ijs partibus, in quas pri&shy;<lb/>m&ograve; di&longs;tinctam eam po&longs;uimus, nempe i&ntail; <lb/>vncias pedis, &amp; perfici parallelogrammum <lb/>ABDC. </s>
  
 <s>Tum diuis&acirc; AC, &amp; BD in quinque <lb/>&aelig;quales partes, &amp; ductis parallelis ip&longs;i AB, <lb/>inter po&longs;trem as <emph type="italics"/>a d<emph.end type="italics"/> &amp; CD ducatur diagona&shy;<lb/>li; C <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/>; &amp; diui&longs;is pariter &longs;ingulis vncijs i&ntail; <lb/>quinque partes, vt factum h&igrave;c e&longs;t in vnci&acirc; <pb pagenum="79"/>quint&acirc;, ducantur lineol&aelig; parallel&aelig; ip&longs;i CA, <lb/>donec diagonalem attingant: &amp; his paratis <lb/>habetur vncia AC diui&longs;a in partes 500, vel <lb/>&longs;altem in 250, &longs;i differentia inter duas pro&shy;<lb/>xim as lineolas &longs;en&longs;ibilis non &longs;it. </s> <s>Tum diuis&acirc; AC, &amp; BD in quinque <lb/>&aelig;quales partes, &amp; ductis parallelis ip&longs;i AB, <lb/>inter po&longs;trem as <emph type="italics"/>a d<emph.end type="italics"/> &amp; CD ducatur diagona&shy;<lb/>li; C <emph type="italics"/>d<emph.end type="italics"/>; &amp; diui&longs;is pariter &longs;ingulis vncijs i&ntail; <lb/>quinque partes, vt factum h&igrave;c e&longs;t in vnci&acirc; <pb pagenum="79"/>quint&acirc;, ducantur lineol&aelig; parallel&aelig; ip&longs;i CA, <lb/>donec diagonalem attingant: &amp; his paratis <lb/>habetur vncia AC diui&longs;a in partes 500, vel <lb/>&longs;altem in 250, &longs;i differentia inter duas pro&shy;<lb/>xim as lineolas &longs;en&longs;ibilis non &longs;it. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quamuis autem tam exiguum triangu&shy;<lb/>lum AEB non &longs;it aptum ad acutiores angu&shy;<lb/>los inueniendos, con&longs;tat tamen po&longs;&longs;e illud <lb/>&longs;in&egrave; magno incommodo con&longs;trui ita, vt pe&shy;<lb/>des aliquot &longs;ingula latera obtineant; &amp; tunc <lb/>etiam minores angulorum particul&aelig; innote&shy;<lb/>&longs;cent. </s> <s>Quamuis autem tam exiguum triangu&shy;<lb/>lum AEB non &longs;it aptum ad acutiores angu&shy;<lb/>los inueniendos, con&longs;tat tamen po&longs;&longs;e illud <lb/>&longs;in&egrave; magno incommodo con&longs;trui ita, vt pe&shy;<lb/>des aliquot &longs;ingula latera obtineant; &amp; tunc <lb/>etiam minores angulorum particul&aelig; innote&shy;<lb/>&longs;cent. </s>
  
 <s>Quod &longs;i quando res &longs;it qu&agrave;m exa&shy;<lb/>cti&longs;sim&egrave; perficienda, poterit lateri FE addi <lb/>regula, ex cuius extremo &longs;ecund&ugrave;m rectam <lb/>AE productam &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>perinde enim erit ac &longs;i totum triangulum <lb/>augeretur. </s> <s>Quod &longs;i quando res &longs;it qu&agrave;m exa&shy;<lb/>cti&longs;sim&egrave; perficienda, poterit lateri FE addi <lb/>regula, ex cuius extremo &longs;ecund&ugrave;m rectam <lb/>AE productam &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>perinde enim erit ac &longs;i totum triangulum <lb/>augeretur. </s>
  
 <s>At &longs;i ex editiore loco deor&longs;um <lb/>&longs;pectandum &longs;it, &amp; perpendiculum ex I &longs;u&shy;<lb/>&longs;pen&longs;um cadat in latus EB tam prop&egrave; ip&longs;um <lb/>B, vt non facil&egrave; po&longs;sint particul&aelig; numera&shy;<lb/>ri, erigatur ad latus AE regula perpendicu&shy;<lb/>laris, in qua recta ex B per I ducta faciat an&shy;<lb/>gulum EIG rectum, &amp; &longs;umatur IG &aelig;qualis <lb/>ip&longs;i IE, &amp; ex G &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>quod intelligatur cadere ex. </s> <s>At &longs;i ex editiore loco deor&longs;um <lb/>&longs;pectandum &longs;it, &amp; perpendiculum ex I &longs;u&shy;<lb/>&longs;pen&longs;um cadat in latus EB tam prop&egrave; ip&longs;um <lb/>B, vt non facil&egrave; po&longs;sint particul&aelig; numera&shy;<lb/>ri, erigatur ad latus AE regula perpendicu&shy;<lb/>laris, in qua recta ex B per I ducta faciat an&shy;<lb/>gulum EIG rectum, &amp; &longs;umatur IG &aelig;qualis <lb/>ip&longs;i IE, &amp; ex G &longs;u&longs;pendatur perpendiculum, <lb/>quod intelligatur cadere ex. </s>
  
 <s>gr. </s> <s>gr. <!-- REMOVE S-->in R. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>in R. </s> 
  
 <s>Si <lb/>enim concipiatur ex I aliud perpendiculum <lb/>IS, vtique linea IG incidens in duas paralle&shy;<lb/>las IS, &amp; GR facit angulum SIB externum <pb pagenum="80"/>&aelig;qualem interno RGI: inuento igitur RGI, <lb/>innote&longs;cit angulus, quem cum perpendicu&shy;<lb/>lo facit linea vi&longs;ualis AE. </s> 
  
 <s>Cum itaque IE &amp; <lb/>IG &aelig;quales &longs;int &amp; ad angulum rectum, con&shy;<lb/>cept&acirc; rect&acirc; EG angulus EGI e&longs;t gr. </s> <s>Si <lb/>enim concipiatur ex I aliud perpendiculum <lb/>IS, vtique linea IG incidens in duas paralle&shy;<lb/>las IS, &amp; GR facit angulum SIB externum <pb pagenum="80"/>&aelig;qualem interno RGI: inuento igitur RGI, <lb/>innote&longs;cit angulus, quem cum perpendicu&shy;<lb/>lo facit linea vi&longs;ualis AE. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>45, cui <lb/>&aelig;qualis reliquus GEI additus angulo BEA gr. </s> <s>Cum itaque IE &amp; <lb/>IG &aelig;quales &longs;int &amp; ad angulum rectum, con&shy;<lb/>cept&acirc; rect&acirc; EG angulus EGI e&longs;t gr. <!-- REMOVE S-->45, cui <lb/>&aelig;qualis reliquus GEI additus angulo BEA gr. <!-- REMOVE S--><lb/>60. fit totus angulus GER gr. <!-- REMOVE S-->105; latus au&shy;<lb/>tem EG &longs;ubtendens angulum rectum, no&shy;<lb/>tum e&longs;t, cum nota &longs;int latera IG, &amp; IE; de&shy;<lb/>mum notum e&longs;t latus ER. </s>
  
 <s><lb/>60. fit totus angulus GER gr. </s> 
  
 <s>105; latus au&shy;<lb/>tem EG &longs;ubtendens angulum rectum, no&shy;<lb/>tum e&longs;t, cum nota &longs;int latera IG, &amp; IE; de&shy;<lb/>mum notum e&longs;t latus ER. </s> 
  
 <s>Quare ex notis <lb/>lateribus EG &amp; ER vn&acirc; cum angulo com&shy;<lb/>prehen&longs;o inuenitur angulus EGR, qui dem&shy;<lb/>ptus ex EGI gr. </s> 
  
 <s>45. relinquit notum RGI <lb/>&aelig;qualem angulo SIB; &amp; &longs;ic innote&longs;cit angu&shy;<lb/>lus SIE &aelig;qualis angulo, quem facit linea vi&shy;<lb/>&longs;ualis EA <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> line&acirc; AT iungente oculum ob&shy;<lb/>&longs;eruatoris cum centro terr&aelig;. </s> 
  
  
  <s>Quare ex notis <lb/>lateribus EG &amp; ER vn&acirc; cum angulo com&shy;<lb/>prehen&longs;o inuenitur angulus EGR, qui dem&shy;<lb/>ptus ex EGI gr. <!-- REMOVE S-->45. relinquit notum RGI <lb/>&aelig;qualem angulo SIB; &amp; &longs;ic innote&longs;cit angu&shy;<lb/>lus SIE &aelig;qualis angulo, quem facit linea vi&shy;<lb/>&longs;ualis EA <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> line&acirc; AT iungente oculum ob&shy;<lb/>&longs;eruatoris cum centro terr&aelig;. </s>
  
  
  
 <s>Cum igitur &longs;atis <lb/>amplum huiu&longs;modi triangulum facil&egrave; po&longs;si&shy;<lb/>mus con&longs;truere, etiam addit&acirc; regul&acirc; IG, &amp; <lb/>alibi diui&longs;am vnciam habere po&longs;simus i&ntail; <lb/>partes &longs;altem cente&longs;imas e&acirc; methodo, quam <lb/>indicat Adrianus Metius in &longs;u&acirc; Geometri&acirc;, <lb/>patet fieri po&longs;&longs;e, vt qu&agrave;m euidenti&longs;sim&egrave; in&shy;<lb/>notefcat angulus ille, quem ob&longs;eruatum &longs;up&shy;<lb/>ponebam ad inue&longs;tigandam terr&aelig; magnitu&shy;<lb/>dinem. </s> <s>Cum igitur &longs;atis <lb/>amplum huiu&longs;modi triangulum facil&egrave; po&longs;si&shy;<lb/>mus con&longs;truere, etiam addit&acirc; regul&acirc; IG, &amp; <lb/>alibi diui&longs;am vnciam habere po&longs;simus i&ntail; <lb/>partes &longs;altem cente&longs;imas e&acirc; methodo, quam <lb/>indicat Adrianus Metius in &longs;u&acirc; Geometri&acirc;, <lb/>patet fieri po&longs;&longs;e, vt qu&agrave;m euidenti&longs;sim&egrave; in&shy;<lb/>notefcat angulus ille, quem ob&longs;eruatum &longs;up&shy;<lb/>ponebam ad inue&longs;tigandam terr&aelig; magnitu&shy;<lb/>dinem. </s>
  
 <s>Sed mi&longs;sis organis ad in&longs;titutum <lb/>redeamus. </s> <s>Sed mi&longs;sis organis ad in&longs;titutum <lb/>redeamus. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Audiui haud ita pridem hominem, <pb pagenum="81"/>quiex maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc;, &longs;eu Hori&shy;<lb/><arrow.to.target n="note39"></arrow.to.target><lb/>zontis Phy&longs;ici &longs;emidiametro, totius telluris <lb/>&longs;emidiametrum colligere &longs;e po&longs;&longs;e cen&longs;eban. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Audiui haud ita pridem hominem, <pb pagenum="81"/>quiex maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc;, &longs;eu Hori&shy;<lb/><arrow.to.target n="note39"/><lb/>zontis Phy&longs;ici &longs;emidiametro, totius telluris <lb/>&longs;emidiametrum colligere &longs;e po&longs;&longs;e cen&longs;eban. </s>
  
 <s><lb/>Prim&ugrave;m ver&ograve; &longs;tatuebat, quod certum e&longs;t, ab <lb/>iis qui de maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; di&longs;putant, <lb/>non eam inquiri, qu&aelig; vel ab oculis vari&egrave; af&shy;<lb/>fectis, vel &agrave; diuers&acirc; corporum videndorum <lb/>magnitudine, vel ab in&aelig;quali &longs;pecierum, <lb/>quas vocant, intentionalium, quibus obie&shy;<lb/>ctum repr&aelig;&longs;entandi vis ine&longs;t, diffu&longs;ione ea&shy;<lb/>rumue inten&longs;ione petenda e&longs;t. </s> <s><lb/>Prim&ugrave;m ver&ograve; &longs;tatuebat, quod certum e&longs;t, ab <lb/>iis qui de maxim&acirc; vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; di&longs;putant, <lb/>non eam inquiri, qu&aelig; vel ab oculis vari&egrave; af&shy;<lb/>fectis, vel &agrave; diuers&acirc; corporum videndorum <lb/>magnitudine, vel ab in&aelig;quali &longs;pecierum, <lb/>quas vocant, intentionalium, quibus obie&shy;<lb/>ctum repr&aelig;&longs;entandi vis ine&longs;t, diffu&longs;ione ea&shy;<lb/>rumue inten&longs;ione petenda e&longs;t. </s>
  
Line 1664 
Line 1307 
  
 <s>Sed &amp; illud maxim&egrave; ambiguam <lb/>facit vis&ucirc;s di&longs;tantiam, quod pro di&longs;pari luce, <lb/>qua corpora imbuuntur, di&longs;par quoque exi&shy;<lb/>gunt interuallum, vt &longs;ub a&longs;pectum cadant: <lb/>&longs;ic aliquando Perig&aelig;am Lunam, qu&aelig; ant&etail; <lb/>pauculas horas fer&egrave; pleno orbe immen&longs;&atail; <lb/>collucebat, &longs;ereno c&oelig;lo ami&longs;&longs;am qu&aelig;rimus, <lb/>&longs;i fort&egrave; eius centrum in terre&longs;tris vmbr&aelig; a&shy;<lb/>xem inciderit; cum tamen eadem tenebra&shy;<lb/>rum immunis, quamuis Apog&aelig;a Soli pa&shy;<lb/>riter Apog&aelig;o oppo&longs;ita, &longs;ponte in oculos <lb/>incurrat. </s> <s>Sed &amp; illud maxim&egrave; ambiguam <lb/>facit vis&ucirc;s di&longs;tantiam, quod pro di&longs;pari luce, <lb/>qua corpora imbuuntur, di&longs;par quoque exi&shy;<lb/>gunt interuallum, vt &longs;ub a&longs;pectum cadant: <lb/>&longs;ic aliquando Perig&aelig;am Lunam, qu&aelig; ant&etail; <lb/>pauculas horas fer&egrave; pleno orbe immen&longs;&atail; <lb/>collucebat, &longs;ereno c&oelig;lo ami&longs;&longs;am qu&aelig;rimus, <lb/>&longs;i fort&egrave; eius centrum in terre&longs;tris vmbr&aelig; a&shy;<lb/>xem inciderit; cum tamen eadem tenebra&shy;<lb/>rum immunis, quamuis Apog&aelig;a Soli pa&shy;<lb/>riter Apog&aelig;o oppo&longs;ita, &longs;ponte in oculos <lb/>incurrat. </s>
  
 <s>Ea nimirum quamuis remotior&atail; <lb/>con&longs;piciuntur, qu&aelig; vberiori lumine &longs;iu&egrave; in&shy;<lb/>nato, &amp; in&longs;ito, &longs;iu&egrave; extrin&longs;ec&ugrave;s mutuato per&shy;<lb/>funduntur. </s> <s>Ea nimirum quamuis remotior&atail; <lb/>con&longs;piciuntur, qu&aelig; vberiori lumine &longs;iu&egrave; in&shy;<lb/>nato, &amp; in&longs;ito, &longs;iu&egrave; extrin&longs;ec&ugrave;s mutuato per&shy;<lb/>funduntur. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note39"></margin.target><emph type="italics"/>XXXIX <lb/>Maxima vi&shy;<lb/>&longs;us dictan&shy;<lb/>tia ex qui&shy;<lb/>bus debeai <lb/>definiri.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note39"/><emph type="italics"/>XXXIX <lb/>Maxima vi&shy;<lb/>&longs;us dictan&shy;<lb/>tia ex qui&shy;<lb/>bus debeai <lb/>definiri.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Semotis igitur omnibus hi&longs;ce impedi&shy;<lb/>mentis, per qu&aelig; fieret, quomin&ugrave;s certi ali&shy;<lb/>quid de vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;tatui po&longs;&longs;et; phy&longs;ici <lb/>horizontis &longs;emidiameter ex ips&acirc; terreni glo&shy;<lb/>bi configuratione petenda e&longs;t. </s> <s>Semotis igitur omnibus hi&longs;ce impedi&shy;<lb/>mentis, per qu&aelig; fieret, quomin&ugrave;s certi ali&shy;<lb/>quid de vis&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;tatui po&longs;&longs;et; phy&longs;ici <lb/>horizontis &longs;emidiameter ex ips&acirc; terreni glo&shy;<lb/>bi configuratione petenda e&longs;t. </s>
  
 <s>Cum enim <lb/>vetus ille error opinantium terr&aelig; faciem &aelig;&shy;<lb/>quabili planitie diffu&longs;am iam dudum exta&shy;<lb/>buerit, &amp; nemo &longs;it, qui pil&aelig; in &longs;peciem ter&shy;<lb/>ras ac maria vndique in &longs;e&longs;e nutibus &longs;uis con&shy;<lb/>globata non intelligat; nemo pariter ambi&shy;<lb/>gat, quin ob conuexam huiu&longs;ce globi &longs;uper&shy;<lb/>&longs;iciem, inclinatis nimir&ugrave;m partibus, &longs;eque <lb/>ocuio &longs;ubducentibus, a&longs;pectus omnis quan-<pb pagenum="83"/>rumuis acerrimus certis terminis circum&shy;<lb/>&longs;cribatur. </s> <s>Cum enim <lb/>vetus ille error opinantium terr&aelig; faciem &aelig;&shy;<lb/>quabili planitie diffu&longs;am iam dudum exta&shy;<lb/>buerit, &amp; nemo &longs;it, qui pil&aelig; in &longs;peciem ter&shy;<lb/>ras ac maria vndique in &longs;e&longs;e nutibus &longs;uis con&shy;<lb/>globata non intelligat; nemo pariter ambi&shy;<lb/>gat, quin ob conuexam huiu&longs;ce globi &longs;uper&shy;<lb/>&longs;iciem, inclinatis nimir&ugrave;m partibus, &longs;eque <lb/>ocuio &longs;ubducentibus, a&longs;pectus omnis quan-<pb pagenum="83"/>rumuis acerrimus certis terminis circum&shy;<lb/>&longs;cribatur. </s>
  
 <s>Hinc circulus partem hanc a&longs;pe&shy;<lb/>ctabilem &agrave; latente di&longs;pe&longs;cens, Horizontis <lb/>Phy&longs;ici nomine donatus e&longs;t, vt ab eo &longs;ecer&shy;<lb/>natur Horizonte, qui tellurem in duo hemi&shy;<lb/>&longs;ph&aelig;ria &longs;egregans, quia non oculo, &longs;ed <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <lb/>ratione comprehendi pote&longs;t, Rationalis di&shy;<lb/>citur. </s> <s>Hinc circulus partem hanc a&longs;pe&shy;<lb/>ctabilem &agrave; latente di&longs;pe&longs;cens, Horizontis <lb/>Phy&longs;ici nomine donatus e&longs;t, vt ab eo &longs;ecer&shy;<lb/>natur Horizonte, qui tellurem in duo hemi&shy;<lb/>&longs;ph&aelig;ria &longs;egregans, quia non oculo, &longs;ed <expan abbr="&longs;ol&atilde;">&longs;olam</expan> <lb/>ratione comprehendi pote&longs;t, Rationalis di&shy;<lb/>citur. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quamuis autem Phy&longs;ici Horizontis dia&shy;<lb/>meter tota intr&agrave; terr&aelig; cra&longs;situdinem deliteat, <lb/>quippe qu&aelig; recta e&longs;t linea arcui illi &longs;ubten&longs;a, <lb/>qui extremis terminis oculi Ortum Occa&shy;<lb/>&longs;umque circum&longs;picientis intercluditur: quia <lb/>tamen arcus huiu&longs;modi exiguo di&longs;crimin&etail; <lb/>quod vix &longs;ub &longs;en&longs;um ca&shy;<lb/><figure id="fig18"></figure><lb/>dat, &longs;ubten&longs;&aelig; rect&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudinem &longs;upe&shy;<lb/>rat; ide&ograve; non abs re ar&shy;<lb/>cus ip&longs;e pro phy&longs;ici hori&shy;<lb/>zontis &longs;emidiametro in&shy;<lb/>di&longs;criminatim v&longs;urpatur; <lb/>huiu&longs;ce &longs;emi&longs;sis maxi&shy;<lb/>mam obiecti a&longs;pectabilis <lb/>di&longs;tantiam metitur. </s> <s>Quamuis autem Phy&longs;ici Horizontis dia&shy;<lb/>meter tota intr&agrave; terr&aelig; cra&longs;situdinem deliteat, <lb/>quippe qu&aelig; recta e&longs;t linea arcui illi &longs;ubten&longs;a, <lb/>qui extremis terminis oculi Ortum Occa&shy;<lb/>&longs;umque circum&longs;picientis intercluditur: quia <lb/>tamen arcus huiu&longs;modi exiguo di&longs;crimin&etail; <lb/>quod vix &longs;ub &longs;en&longs;um ca&shy;<lb/><figure id="fig18"/><lb/>dat, &longs;ubten&longs;&aelig; rect&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudinem &longs;upe&shy;<lb/>rat; ide&ograve; non abs re ar&shy;<lb/>cus ip&longs;e pro phy&longs;ici hori&shy;<lb/>zontis &longs;emidiametro in&shy;<lb/>di&longs;criminatim v&longs;urpatur; <lb/>huiu&longs;ce &longs;emi&longs;sis maxi&shy;<lb/>mam obiecti a&longs;pectabilis <lb/>di&longs;tantiam metitur. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Ex his &longs;ic ille argumentabatur. </s> <s>Ex his &longs;ic ille argumentabatur. </s>
  
 <s>Sit arcus <lb/><arrow.to.target n="note40"></arrow.to.target><lb/>AB men&longs;ura di&longs;tanti&aelig; vi&longs;us, qui non &agrave; rect&acirc; <lb/>line&acirc; &longs;en&longs;ibiliter deflectat<gap/>e&longs;t igitur AB recta <lb/>perpendiculariter in&longs;i&longs;tens rect&aelig; DC: radius <pb pagenum="84"/>autem opticus DB terram tangens facit cum <lb/>&longs;emidiametro angulum DBC rectum. </s> <s>Sit arcus <lb/><arrow.to.target n="note40"/><lb/>AB men&longs;ura di&longs;tanti&aelig; vi&longs;us, qui non &agrave; rect&acirc; <lb/>line&acirc; &longs;en&longs;ibiliter deflectat<gap/>e&longs;t igitur AB recta <lb/>perpendiculariter in&longs;i&longs;tens rect&aelig; DC: radius <pb pagenum="84"/>autem opticus DB terram tangens facit cum <lb/>&longs;emidiametro angulum DBC rectum. </s>
  
 <s>Igi&shy;<lb/>tur recta AB ab angulo recto ad B cadens i&ntail; <lb/>ba&longs;im perpendicularis, e&longs;t medio loco pro&shy;<lb/>portionalis inter &longs;egmenta DA &amp; AC. </s> <s>Igi&shy;<lb/>tur recta AB ab angulo recto ad B cadens i&ntail; <lb/>ba&longs;im perpendicularis, e&longs;t medio loco pro&shy;<lb/>portionalis inter &longs;egmenta DA &amp; AC. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; diui&longs;o quadrato maxim&aelig; vis&ucirc;s di&longs;tanti&aelig; <lb/>AB per altitudinem AD, prouenit qu&aelig;&longs;it&atail; <lb/>terr&aelig; &longs;emidiameter AC. </s> <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; diui&longs;o quadrato maxim&aelig; vis&ucirc;s di&longs;tanti&aelig; <lb/>AB per altitudinem AD, prouenit qu&aelig;&longs;it&atail; <lb/>terr&aelig; &longs;emidiameter AC. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Ver&ugrave;m arcum <lb/>pro rect&acirc; line&acirc; a&longs;&longs;umere par&ugrave;m Geometri&shy;<lb/>cum e&longs;t. </s> <s>Ver&ugrave;m arcum <lb/>pro rect&acirc; line&acirc; a&longs;&longs;umere par&ugrave;m Geometri&shy;<lb/>cum e&longs;t. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note40"></margin.target><emph type="italics"/>XXXX <lb/>Abu&longs;us li&shy;<lb/>ne&aelig; curu&aelig; <lb/>pro rect&atail;, <lb/>inutilis.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note40"/><emph type="italics"/>XXXX <lb/>Abu&longs;us li&shy;<lb/>ne&aelig; curu&aelig; <lb/>pro rect&atail;, <lb/>inutilis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Ide&ograve; paruiperrdendendam cen&longs;ui <lb/>methodum, qu&aelig; mihi aliquando occurrit <lb/><arrow.to.target n="note41"></arrow.to.target><lb/>per circulos Azimuthales; &longs;i nimir&ugrave;m duo&shy;<lb/>rum locorum, quorum alteruter ex alterius <lb/>edit&acirc; turri con&longs;pici queat, nota fuerit di&longs;tan&shy;<lb/>tia, &amp; poli altitudo. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ide&ograve; paruiperrdendendam cen&longs;ui <lb/>methodum, qu&aelig; mihi aliquando occurrit <lb/><arrow.to.target n="note41"/><lb/>per circulos Azimuthales; &longs;i nimir&ugrave;m duo&shy;<lb/>rum locorum, quorum alteruter ex alterius <lb/>edit&acirc; turri con&longs;pici queat, nota fuerit di&longs;tan&shy;<lb/>tia, &amp; poli altitudo. </s>
  
 <s>In &longs;umm&acirc; enim turri <lb/>planum horizontale con&longs;tituatur, in eoque <lb/>meridiana linea de&longs;cribatur: tum ob&longs;eruetur <lb/>&longs;ub quo Azimutho locus alter con&longs;picuus <lb/>appareat: &amp; ex his datis qu&aelig;&longs;ita eruantur. </s> <s>In &longs;umm&acirc; enim turri <lb/>planum horizontale con&longs;tituatur, in eoque <lb/>meridiana linea de&longs;cribatur: tum ob&longs;eruetur <lb/>&longs;ub quo Azimutho locus alter con&longs;picuus <lb/>appareat: &amp; ex his datis qu&aelig;&longs;ita eruantur. </s>
  
 <s><lb/>Sit PAC loci Meridianus, vbi ob&longs;eruatio in&shy;<lb/>&longs;tituitur<gap/>; Verticalis per vtrumque locum <lb/>tran&longs;iens AB, cum Meridiano faciat angu&shy;<lb/>lum CAB ob&longs;eruatum; P ver&ograve; &longs;it Polus, &amp; <lb/>AP, BP &longs;int complementa nota datarum <lb/>poli eleuationum. </s> <s><lb/>Sit PAC loci Meridianus, vbi ob&longs;eruatio in&shy;<lb/>&longs;tituitur<gap/>; Verticalis per vtrumque locum <lb/>tran&longs;iens AB, cum Meridiano faciat angu&shy;<lb/>lum CAB ob&longs;eruatum; P ver&ograve; &longs;it Polus, &amp; <lb/>AP, BP &longs;int complementa nota datarum <lb/>poli eleuationum. </s>
  
 <s>Cum itaque in triangu&shy;<lb/>lo &longs;ph&aelig;rico BAP nota &longs;int duo latera AP, <lb/>BP, &amp; angulus BAP complementum angu-<pb pagenum="85"/>li ob&longs;eruati CAB ad duos rectos, inueniatur <lb/>AB in gradibus &longs;eu <lb/>graduum particulis. <lb/><figure id="fig19"></figure><lb/>Tum fiat vt AB pars, <lb/>inuenta ad totum cir&shy;<lb/>culum, hoc e&longs;t gr. </s> <s>Cum itaque in triangu&shy;<lb/>lo &longs;ph&aelig;rico BAP nota &longs;int duo latera AP, <lb/>BP, &amp; angulus BAP complementum angu-<pb pagenum="85"/>li ob&longs;eruati CAB ad duos rectos, inueniatur <lb/>AB in gradibus &longs;eu <lb/>graduum particulis. <lb/><figure id="fig19"/><lb/>Tum fiat vt AB pars, <lb/>inuenta ad totum cir&shy;<lb/>culum, hoc e&longs;t gr. <!-- REMOVE S--><lb/>360, ita data duorum <lb/>locorum di&longs;tantia ad <lb/>aliud, &amp; prodibunt <lb/>milliaria toti circulo <lb/>in terr&acirc; maximo re&longs;pondentia. </s>
  
  
 <s><lb/>360, ita data duorum <lb/>locorum di&longs;tantia ad <lb/>aliud, &amp; prodibunt <lb/>milliaria toti circulo <lb/>in terr&acirc; maximo re&longs;pondentia. </s> 
  
 <s>Not&acirc; autem <lb/>circularis peripheri&aelig; quantitate neminem <lb/>Geometram diameter qu&aelig;&longs;ita latere poterit. </s> <s>Not&acirc; autem <lb/>circularis peripheri&aelig; quantitate neminem <lb/>Geometram diameter qu&aelig;&longs;ita latere poterit. </s>
  
 <s><lb/>Sed quoniam di&longs;tantia illa non ade&ograve; exigua <lb/>e&longs;&longs;e pote&longs;t, qu&aelig; careat omni &longs;u&longs;picione abu&shy;<lb/>s&ucirc;s rect&aelig; line&aelig; pro curu&acirc;, ide&ograve; methodum <lb/>hanc inter qui&longs;quilias, &agrave; quibus par&ugrave;m di&shy;<lb/>&longs;tat, reieci. </s> <s><lb/>Sed quoniam di&longs;tantia illa non ade&ograve; exigua <lb/>e&longs;&longs;e pote&longs;t, qu&aelig; careat omni &longs;u&longs;picione abu&shy;<lb/>s&ucirc;s rect&aelig; line&aelig; pro curu&acirc;, ide&ograve; methodum <lb/>hanc inter qui&longs;quilias, &agrave; quibus par&ugrave;m di&shy;<lb/>&longs;tat, reieci. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note41"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXI <lb/>Secunda me <lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>telluris am&shy;<lb/>bitum.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Id tamen per &longs;ummam iniuriam <lb/><arrow.to.target n="note42"></arrow.to.target><lb/>factum: neque enim magnum intercedere <lb/>pote&longs;t di&longs;crimen, quod propo&longs;ito officiat: e&longs;t <lb/>&longs;cilicet di&longs;crimen minus dat&acirc; altitudine. </s> 
  
 <s>Ex <lb/>altitudine enim BA pro&longs;pici&eacute;nti pateat ar&shy;<lb/>cus BD, quem &longs;ubtendit recta BD, Tan&shy;<lb/>gens autem e&longs;t AD. </s> <s><margin.target id="note41"/><emph type="italics"/>XXXXI <lb/>Secunda me <lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>telluris am&shy;<lb/>bitum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Con&longs;tat ex Archimede <lb/>lib. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Id tamen per &longs;ummam iniuriam <lb/><arrow.to.target n="note42"/><lb/>factum: neque enim magnum intercedere <lb/>pote&longs;t di&longs;crimen, quod propo&longs;ito officiat: e&longs;t <lb/>&longs;cilicet di&longs;crimen minus dat&acirc; altitudine. </s>
  
 <s>1. de &longs;ph&aelig;r &amp; cyl. </s> <s>Ex <lb/>altitudine enim BA pro&longs;pici&eacute;nti pateat ar&shy;<lb/>cus BD, quem &longs;ubtendit recta BD, Tan&shy;<lb/>gens autem e&longs;t AD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Tangentem AD ma&shy;<lb/>iorem e&longs;&longs;e arcu BD, arcum autem BD maio&shy;<lb/>rem rect&acirc; BD &longs;ubtens&acirc;: At du&aelig; rect&aelig; BD, <pb pagenum="86"/>BA &longs;imul &longs;umpt&aelig; maiores &longs;unt qu&agrave;m AD, <lb/>igitur exce&longs;&longs;us ip&longs;ius <lb/><figure id="fig20"></figure><lb/>AD &longs;upra rectam BD <lb/>minor e&longs;t, qu&agrave;m &longs;it <lb/>data altitudo BA; er&shy;<lb/>go mult&ograve; minor e&longs;t <lb/>exce&longs;&longs;us rect&aelig; AD <lb/>tangentis &longs;upra ar&shy;<lb/>cum BD, vel arc&ucirc;s <lb/>BD &longs;upra rectam BD <lb/>&longs;ubten&longs;am. </s> <s>Con&longs;tat ex Archimede <lb/>lib.
  
 <s>Ne ver&ograve; <lb/>po&longs;it&acirc; altitudine BA notabili, cen&longs;eret quis <lb/>in&longs;ignem quoque e&longs;&longs;e differentiam inter cur&shy;<lb/>uam &amp; rectam lineam, qu&aelig; locorum inter&shy;<lb/>ualla metiatur, animaduertere oportet ar&shy;<lb/>cum BD maiorem e&longs;&longs;e latere BD polygoni <lb/>in&longs;cripti, minorem autem latere EF polygo&shy;<lb/>ni circum&longs;cripti: at exce&longs;&longs;us lateris EF ad la&shy;<lb/>tus BD habet Rationem, quam EB ad BC. </s> 1. de &longs;ph&aelig;r &amp; cyl. </s>
  
 <s><lb/>Vnde liquet manife&longs;t&egrave;, qu&agrave;m modico di&shy;<lb/>&longs;crimine differat arcus &agrave; rect&acirc; vel &longs;ubtens&acirc; <lb/>BD, vel tangente EF. </s> <s>Tangentem AD ma&shy;<lb/>iorem e&longs;&longs;e arcu BD, arcum autem BD maio&shy;<lb/>rem rect&acirc; BD &longs;ubtens&acirc;: At du&aelig; rect&aelig; BD, <pb pagenum="86"/>BA &longs;imul &longs;umpt&aelig; maiores &longs;unt qu&agrave;m AD, <lb/>igitur exce&longs;&longs;us ip&longs;ius <lb/><figure id="fig20"/><lb/>AD &longs;upra rectam BD <lb/>minor e&longs;t, qu&agrave;m &longs;it <lb/>data altitudo BA; er&shy;<lb/>go mult&ograve; minor e&longs;t <lb/>exce&longs;&longs;us rect&aelig; AD <lb/>tangentis &longs;upra ar&shy;<lb/>cum BD, vel arc&ucirc;s <lb/>BD &longs;upra rectam BD <lb/>&longs;ubten&longs;am. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note42"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXII. </s> <s>Ne ver&ograve; <lb/>po&longs;it&acirc; altitudine BA notabili, cen&longs;eret quis <lb/>in&longs;ignem quoque e&longs;&longs;e differentiam inter cur&shy;<lb/>uam &amp; rectam lineam, qu&aelig; locorum inter&shy;<lb/>ualla metiatur, animaduertere oportet ar&shy;<lb/>cum BD maiorem e&longs;&longs;e latere BD polygoni <lb/>in&longs;cripti, minorem autem latere EF polygo&shy;<lb/>ni circum&longs;cripti: at exce&longs;&longs;us lateris EF ad la&shy;<lb/>tus BD habet Rationem, quam EB ad BC. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>Vnde liquet manife&longs;t&egrave;, qu&agrave;m modico di&shy;<lb/>&longs;crimine differat arcus &agrave; rect&acirc; vel &longs;ubtens&acirc; <lb/>BD, vel tangente EF. </s></p><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note42"/><emph type="italics"/>XXXXII. </s>
  
  <s><lb/>Differentia <lb/>longitudinis <lb/>inter arcum <lb/>et eius Tan&shy;<lb/>gentem vel <lb/>&longs;ubten&longs;am.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>Differentia <lb/>longitudinis <lb/>inter arcum <lb/>et eius Tan&shy;<lb/>gentem vel <lb/>&longs;ubten&longs;am.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Memini me aliquando calculos &longs;ubducen&shy;<lb/>tem, qu&agrave;m long&egrave; pateat vi&longs;us Rom&aelig; &egrave; &longs;um&shy;<lb/>mo crucis apice, qu&aelig; &aelig;dis Apo&longs;tolorum <lb/>Principi &longs;acr&aelig; tholo incumbit. </s> <s>Memini me aliquando calculos &longs;ubducen&shy;<lb/>tem, qu&agrave;m long&egrave; pateat vi&longs;us Rom&aelig; &egrave; &longs;um&shy;<lb/>mo crucis apice, qu&aelig; &aelig;dis Apo&longs;tolorum <lb/>Principi &longs;acr&aelig; tholo incumbit. </s>
  
 <s>deprehendi&longs;&shy;<lb/>&longs;e arcum DB gr. </s> <s>deprehendi&longs;&shy;<lb/>&longs;e arcum DB gr. <!-- REMOVE S-->o. </s>
  
 <s>o. m. </s> 
  
 <s>23. &longs;tatuebam autem <lb/>in &longs;ingulos gradus milliaria Italica 60, vt <pb pagenum="87"/>nunc vulgaris fert opinio, crucis ver&ograve; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris Mediterranci &longs;uperfi&shy;<lb/>ciem ponebam palmorum, quorum v&longs;us ho&shy;<lb/>di&egrave; e&longs;t apud Romanos architectos, circiter <lb/>700. Quare arcus BD erat mill. </s> 
  
 <s>23. &amp; Tan&shy;<lb/>gens AD mill. (23 441/100000), di&longs;crimine vix pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum 4 1/2. Quid igitur officiat, &longs;i quis pro <lb/>arcu BD a&longs;&longs;umat, aut &longs;ubten&longs;am BD, aut <lb/>tangentem EF, aut aliquam ex intermediis? </s> <s>m. </s>
  
  <s>23. &longs;tatuebam autem <lb/>in &longs;ingulos gradus milliaria Italica 60, vt <pb pagenum="87"/>nunc vulgaris fert opinio, crucis ver&ograve; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris Mediterranci &longs;uperfi&shy;<lb/>ciem ponebam palmorum, quorum v&longs;us ho&shy;<lb/>di&egrave; e&longs;t apud Romanos architectos, circiter <lb/>700. Quare arcus BD erat mill. <!-- REMOVE S-->23. &amp; Tan&shy;<lb/>gens AD mill. (23 441/100000), di&longs;crimine vix pa&longs;&shy;<lb/>&longs;uum 4 1/2. Quid igitur officiat, &longs;i quis pro <lb/>arcu BD a&longs;&longs;umat, aut &longs;ubten&longs;am BD, aut <lb/>tangentem EF, aut aliquam ex intermediis? </s>
  
  
  
 <s><lb/>nullus &longs;iquidem oriri pote&longs;t error, qui &longs;ub <lb/>&longs;en&longs;um cadat. </s> <s><lb/>nullus &longs;iquidem oriri pote&longs;t error, qui &longs;ub <lb/>&longs;en&longs;um cadat. </s>
  
 <s>Quod &longs;i, vt &longs;&aelig;p&egrave; fieri pote&longs;t, <lb/>di&longs;tantiam BD decemped&acirc; dimetiamur, ni&shy;<lb/>hil erit quod de tu&acirc; ill&acirc; methodo dubites, <lb/>Mer&longs;enne, non enim arcu pro rect&acirc; abu&shy;<lb/>teris. </s> <s>Quod &longs;i, vt &longs;&aelig;p&egrave; fieri pote&longs;t, <lb/>di&longs;tantiam BD decemped&acirc; dimetiamur, ni&shy;<lb/>hil erit quod de tu&acirc; ill&acirc; methodo dubites, <lb/>Mer&longs;enne, non enim arcu pro rect&acirc; abu&shy;<lb/>teris. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Su&longs;picor Mer&longs;enne (detur hoc Ger&shy;<lb/>mano candori) non tibi rectam pro arc&ucirc;s <lb/>men&longs;ur&acirc; a&longs;&longs;umptam di&longs;plicuiffe; &longs;ed metho&shy;<lb/>dum illam, qu&aelig; tibi nihil de Ptolem&aelig;o co&shy;<lb/>gitanti occurrerat, dem&ugrave;m di&longs;plicui&longs;&longs;e faci&shy;<lb/>l&egrave; crediderim, vbi eam veteribus quoqu&egrave; <lb/>innotui&longs;&longs;e deprehendi&longs;ti: ideo illam inter <lb/>&longs;cruta reieci&longs;ti. </s> 
  
 <s>Ego quoque, vt vera nat&shy;<lb/>rem, &longs;&aelig;pi&ugrave;s doleo, quod veritatem tan&shy;<lb/>quam peregrinam exceperim, qua&longs;i ad m&etail; <lb/>primum diuerti&longs;&longs;et; quam po&longs;tea alienum <lb/>limentriui&longs;&longs;e comperio: nec &longs;an&egrave; me pro&shy;<lb/>bro&longs;is &longs;uis &longs;timulis vrget inuidentia, qua c&aelig;-<pb pagenum="88"/>teris veritatis lumen inuideam; &longs;ed terret <lb/>calumnia, qua &longs;&aelig;p&egrave; apud iniquos iudices fur&shy;<lb/>ti reus laboras, ni&longs;i id aliund&egrave; acceptum <lb/>&longs;ponte profitens mentiaris: perinde atque &longs;i <lb/>nemo &longs;olem po&longs;&longs;et intueri, qui alios de eius <lb/><arrow.to.target n="note43"></arrow.to.target><lb/>luce narrantes non audierit. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Su&longs;picor Mer&longs;enne (detur hoc Ger&shy;<lb/>mano candori) non tibi rectam pro arc&ucirc;s <lb/>men&longs;ur&acirc; a&longs;&longs;umptam di&longs;plicuiffe; &longs;ed metho&shy;<lb/>dum illam, qu&aelig; tibi nihil de Ptolem&aelig;o co&shy;<lb/>gitanti occurrerat, dem&ugrave;m di&longs;plicui&longs;&longs;e faci&shy;<lb/>l&egrave; crediderim, vbi eam veteribus quoqu&egrave; <lb/>innotui&longs;&longs;e deprehendi&longs;ti: ideo illam inter <lb/>&longs;cruta reieci&longs;ti. </s>
  
  <s>Ego quoque, vt vera nat&shy;<lb/>rem, &longs;&aelig;pi&ugrave;s doleo, quod veritatem tan&shy;<lb/>quam peregrinam exceperim, qua&longs;i ad m&etail; <lb/>primum diuerti&longs;&longs;et; quam po&longs;tea alienum <lb/>limentriui&longs;&longs;e comperio: nec &longs;an&egrave; me pro&shy;<lb/>bro&longs;is &longs;uis &longs;timulis vrget inuidentia, qua c&aelig;-<pb pagenum="88"/>teris veritatis lumen inuideam; &longs;ed terret <lb/>calumnia, qua &longs;&aelig;p&egrave; apud iniquos iudices fur&shy;<lb/>ti reus laboras, ni&longs;i id aliund&egrave; acceptum <lb/>&longs;ponte profitens mentiaris: perinde atque &longs;i <lb/>nemo &longs;olem po&longs;&longs;et intueri, qui alios de eius <lb/><arrow.to.target n="note43"/><lb/>luce narrantes non audierit. </s>
  
 <s>Simile quid in <lb/>hoc eodem Problemate mihi contigit expe&shy;<lb/>riri. </s> <s>Simile quid in <lb/>hoc eodem Problemate mihi contigit expe&shy;<lb/>riri. </s>
  
 <s>Cum enim locorum duorum AB di&shy;<lb/>&longs;tantiam notam ponerem, ac complemen&shy;<lb/>ta eleuationum poli; ob&longs;eruabam Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam &agrave; vertice SA, quam per Tabulas <lb/>Anacla&longs;ticas, &amp; Parallacticas corrigebam; <lb/>Tum ex complemento declinationis Solis <lb/>SP, complemento altitudinis Poli AP: &amp; di&shy;<lb/>&longs;tantia Solis &agrave; vertice SA, inquirebam angu&shy;<lb/>lum ASP; ex quo inuento, vn&acirc; cum latere <lb/>SP, &amp; complemento altitudinis poli BP, <lb/>inueniebam SB, quod demptum ex SA re&shy;<lb/>linquebat arcum BA qu&aelig;&longs;itum. </s> <s>Cum enim locorum duorum AB di&shy;<lb/>&longs;tantiam notam ponerem, ac complemen&shy;<lb/>ta eleuationum poli; ob&longs;eruabam Solis di&shy;<lb/>&longs;tantiam &agrave; vertice SA, quam per Tabulas <lb/>Anacla&longs;ticas, &amp; Parallacticas corrigebam; <lb/>Tum ex complemento declinationis Solis <lb/>SP, complemento altitudinis Poli AP: &amp; di&shy;<lb/>&longs;tantia Solis &agrave; vertice SA, inquirebam angu&shy;<lb/>lum ASP; ex quo inuento, vn&acirc; cum latere <lb/>SP, &amp; complemento altitudinis poli BP, <lb/>inueniebam SB, quod demptum ex SA re&shy;<lb/>linquebat arcum BA qu&aelig;&longs;itum. </s>
  
 <s>H&aelig;c ta&shy;<lb/>men methodus po&longs;t dies aliquos di&longs;plicuit, <lb/>cum animaduerterem ingenio&longs;um A&longs;trono&shy;<lb/>mum e&acirc;dem vi&acirc; ince&longs;si&longs;&longs;e, &amp; quidem fe&shy;<lb/>lici&ugrave;s non Solem &longs;ed &longs;ydera fixa vertici pro&shy;<lb/>xima ob&longs;eruando, qu&aelig; nec parallaxi nec re, <lb/>fractioni &longs;unt obnoxia. </s> <s>H&aelig;c ta&shy;<lb/>men methodus po&longs;t dies aliquos di&longs;plicuit, <lb/>cum animaduerterem ingenio&longs;um A&longs;trono&shy;<lb/>mum e&acirc;dem vi&acirc; ince&longs;si&longs;&longs;e, &amp; quidem fe&shy;<lb/>lici&ugrave;s non Solem &longs;ed &longs;ydera fixa vertici pro&shy;<lb/>xima ob&longs;eruando, qu&aelig; nec parallaxi nec re, <lb/>fractioni &longs;unt obnoxia. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note43"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXIII. </s> 
  
 <s><lb/>Tertia me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>ambitu&mtail; <lb/>terr&aelig;.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note43"/><emph type="italics"/>XXXXIII. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m ne ab in&longs;titut&acirc; qu&aelig;&longs;tione de&shy;<lb/>flectamus, illud e&longs;t ob&longs;eruandum, quod &longs;i <lb/>cognit&acirc; altitudine BA, &amp; dato angulo ad A, <pb pagenum="89"/>vellet a&longs;&longs;umere triangulum rectangulum ad <lb/>B, vt notam faceret <lb/><figure id="fig21"></figure><lb/>di&longs;tantiam inter B &amp; <lb/>D, &longs;ibique per&longs;uaderet <lb/>aut &agrave; ba&longs;i aut ab hy&shy;<lb/>pothenus&acirc; illius <expan abbr="tri&atilde;-guli">trian&shy;<lb/>guli</expan> exhiberi di&longs;tan&shy;<lb/>tiam BD, long&egrave; di&shy;<lb/>&longs;taret &agrave; veritate. </s> <s><lb/>Tertia me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>ambitu&mtail; <lb/>terr&aelig;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s>C&aelig;ter&ugrave;m ne ab in&longs;titut&acirc; qu&aelig;&longs;tione de&shy;<lb/>flectamus, illud e&longs;t ob&longs;eruandum, quod &longs;i <lb/>cognit&acirc; altitudine BA, &amp; dato angulo ad A, <pb pagenum="89"/>vellet a&longs;&longs;umere triangulum rectangulum ad <lb/>B, vt notam faceret <lb/><figure id="fig21"/><lb/>di&longs;tantiam inter B &amp; <lb/>D, &longs;ibique per&longs;uaderet <lb/>aut &agrave; ba&longs;i aut ab hy&shy;<lb/>pothenus&acirc; illius <expan abbr="tri&atilde;-guli">trian&shy;<lb/>guli</expan> exhiberi di&longs;tan&shy;<lb/>tiam BD, long&egrave; di&shy;<lb/>&longs;taret &agrave; veritate. </s>
  
 <s>Du&shy;<lb/>cta &longs;iquidem perpen&shy;<lb/>dicularis BH long&egrave; <lb/>minor e&longs;t arcu BD, cum &longs;it Tangens &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;sis illius arc&ucirc;s: hypothenu&longs;a ver&ograve; AH <lb/>minor e&longs;t qu&agrave;m tota Tangens AD, de&shy;<lb/>fectu &aelig;quali ip &longs;i ba&longs;i BH; &longs;unt enim HB, <lb/>HD &aelig;quales, c&ugrave;m vtraque &longs;it circulum <lb/>tangens ab eodem puncto H ducta. </s> <s>Du&shy;<lb/>cta &longs;iquidem perpen&shy;<lb/>dicularis BH long&egrave; <lb/>minor e&longs;t arcu BD, cum &longs;it Tangens &longs;e&shy;<lb/>mi&longs;sis illius arc&ucirc;s: hypothenu&longs;a ver&ograve; AH <lb/>minor e&longs;t qu&agrave;m tota Tangens AD, de&shy;<lb/>fectu &aelig;quali ip &longs;i ba&longs;i BH; &longs;unt enim HB, <lb/>HD &aelig;quales, c&ugrave;m vtraque &longs;it circulum <lb/>tangens ab eodem puncto H ducta. </s>
  
 <s>Qua&shy;<lb/>propter deberet aggregatum ex ba&longs;i BH <lb/>&amp; hypothenus&acirc; AH accipere, vt totam <lb/>AD haberet, qu&aelig; non mult&ugrave;m differt ab ar&shy;<lb/>cu BD, ni&longs;i altitudo BA fuerit mons aut &longs;co&shy;<lb/>pulus. </s> <s>Qua&shy;<lb/>propter deberet aggregatum ex ba&longs;i BH <lb/>&amp; hypothenus&acirc; AH accipere, vt totam <lb/>AD haberet, qu&aelig; non mult&ugrave;m differt ab ar&shy;<lb/>cu BD, ni&longs;i altitudo BA fuerit mons aut &longs;co&shy;<lb/>pulus. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i tuus ille terren&aelig; magnicudinis <lb/><arrow.to.target n="note44"></arrow.to.target><lb/>inue&longs;tigator lineam BD pro maxim&acirc; vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;et, illa vtique media <lb/>e&longs;t proportionalis, ex cuius quadrato per no&shy;<lb/>ram altitudinem DA diui&longs;o prouenit tertius <pb pagenum="90"/>terminus, vnde terrena <lb/><figure id="fig22"></figure><lb/>&longs;emidiameter cogno&longs;ci&shy;<lb/>tur, non tamen ip&longs;a &longs;e&shy;<lb/>midiameter AG e&longs;t ter&shy;<lb/>tius analogi&aelig; terminus, <lb/>&longs;ed potius conflatum ex <lb/>DC, CB: latus enim v&shy;<lb/>num trianguli rectan&shy;<lb/>guli e&longs;t medium propor&shy;<lb/>tionale inter differentiam <lb/>hypothenu&longs;&aelig; ac reliqui lateris, &amp; eorum ag&shy;<lb/>gregatum: ac proinde vt AD ad DB, it&atail; <lb/>DB ad DCB. </s> 
  
 <s>Quare ex inuento tertio ter&shy;<lb/>mino debui&longs;&longs;et datam altitudinem DA de&shy;<lb/>mere, &amp; re&longs;iduum bifariam diui&longs;um dedi&longs;&shy;<lb/>&longs;et qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum AC. </s> <s>Quod &longs;i tuus ille terren&aelig; magnicudinis <lb/><arrow.to.target n="note44"/><lb/>inue&longs;tigator lineam BD pro maxim&acirc; vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; a&longs;&longs;ump&longs;i&longs;&longs;et, illa vtique media <lb/>e&longs;t proportionalis, ex cuius quadrato per no&shy;<lb/>ram altitudinem DA diui&longs;o prouenit tertius <pb pagenum="90"/>terminus, vnde terrena <lb/><figure id="fig22"/><lb/>&longs;emidiameter cogno&longs;ci&shy;<lb/>tur, non tamen ip&longs;a &longs;e&shy;<lb/>midiameter AG e&longs;t ter&shy;<lb/>tius analogi&aelig; terminus, <lb/>&longs;ed potius conflatum ex <lb/>DC, CB: latus enim v&shy;<lb/>num trianguli rectan&shy;<lb/>guli e&longs;t medium propor&shy;<lb/>tionale inter differentiam <lb/>hypothenu&longs;&aelig; ac reliqui lateris, &amp; eorum ag&shy;<lb/>gregatum: ac proinde vt AD ad DB, it&atail; <lb/>DB ad DCB. </s>
  
 <s>Hinc <lb/>rect&egrave; dicebas arcum illum pro rect&acirc; line&acirc; <lb/>par&ugrave;m Geometric&egrave; a&longs;&longs;umptum. </s> <s>Quare ex inuento tertio ter&shy;<lb/>mino debui&longs;&longs;et datam altitudinem DA de&shy;<lb/>mere, &amp; re&longs;iduum bifariam diui&longs;um dedi&longs;&shy;<lb/>&longs;et qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum AC. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note44"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXIV <lb/>Quarta me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>neniendi ter&shy;<lb/>ra &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s> <s>Hinc <lb/>rect&egrave; dicebas arcum illum pro rect&acirc; line&acirc; <lb/>par&ugrave;m Geometric&egrave; a&longs;&longs;umptum. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Nunquam hominem potui &agrave; con&shy;<lb/>cept&acirc; &longs;ententi&acirc; reuocare, ni&longs;i vbi eum iu&longs;&longs;i <lb/>rem rotam in praxim deducere. </s> <s><margin.target id="note44"/><emph type="italics"/>XXXXIV <lb/>Quarta me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>neniendi ter&shy;<lb/>ra &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nunquam hominem potui &agrave; con&shy;<lb/>cept&acirc; &longs;ententi&acirc; reuocare, ni&longs;i vbi eum iu&longs;&longs;i <lb/>rem rotam in praxim deducere. </s>
  
 <s>Statuimus <lb/>prim&ugrave;m extra omnem controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum videri, in decernend&acirc; Phy&longs;ici horizon&shy;<lb/>tis amplitudine non incertam &aelig;dium aut <lb/>montium altitudinem e&longs;&longs;e &longs;pectandam, &longs;ed <lb/>eam ex communi vulgarique hominum ma&shy;<lb/>gnitudine definiendam. </s> <s>Statuimus <lb/>prim&ugrave;m extra omnem controuer&longs;iam po&longs;i&shy;<lb/>tum videri, in decernend&acirc; Phy&longs;ici horizon&shy;<lb/>tis amplitudine non incertam &aelig;dium aut <lb/>montium altitudinem e&longs;&longs;e &longs;pectandam, &longs;ed <lb/>eam ex communi vulgarique hominum ma&shy;<lb/>gnitudine definiendam. </s>
  
Line 1774 
Line 1419 
  
 <s>Nec ambigi vllo <lb/>pacto pote&longs;t, an Veteres horizontis phy&longs;ici <lb/>amplitudinem indagantes, altitudinem vl&shy;<lb/>lam human&acirc; maiorem a&longs;&longs;ump&longs;erint; eam <lb/>&longs;iquidem horizonti tribuendam cen&longs;uer&etail; <lb/>magnitudinem, qu&aelig; cum &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uperfi&shy;<lb/>ciei pars &longs;it, &agrave; plan&acirc; tamen minim&ugrave;m differ&shy;<lb/>re po&longs;&longs;it. </s> <s>Nec ambigi vllo <lb/>pacto pote&longs;t, an Veteres horizontis phy&longs;ici <lb/>amplitudinem indagantes, altitudinem vl&shy;<lb/>lam human&acirc; maiorem a&longs;&longs;ump&longs;erint; eam <lb/>&longs;iquidem horizonti tribuendam cen&longs;uer&etail; <lb/>magnitudinem, qu&aelig; cum &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uperfi&shy;<lb/>ciei pars &longs;it, &agrave; plan&acirc; tamen minim&ugrave;m differ&shy;<lb/>re po&longs;&longs;it. </s>
  
 <s>Hinc Macrobius Saturnal. </s> <s>Hinc Macrobius Saturnal. <!-- REMOVE S-->lib.
  
  7. <lb/>cap.
  
 <s>lib. </s> 14. <emph type="italics"/>Vbicunque terrarum &longs;teteris<emph.end type="italics"/>, inquit, <lb/><emph type="italics"/>videris tibi quandam c&oelig;li conclu&longs;ionem vide&shy;<lb/>re; &amp; hoc e&longs;t quod Horizontem veteres voca&shy;<lb/>uerunt: quorum indago fideliter deprehendit, <lb/>directam ab oculis aciem per planum contr&agrave; <lb/>a&longs;picientibus non pergere vltra CLXXX &longs;ta&shy;<lb/>dia, &amp; inde in orbem iam recuruari. </s>
  
 <s>7. <lb/>cap. </s> 
  
 <s>14. <emph type="italics"/>Vbicunque terrarum &longs;teteris<emph.end type="italics"/>, inquit, <lb/><emph type="italics"/>videris tibi quandam c&oelig;li conclu&longs;ionem vide&shy;<lb/>re; &amp; hoc e&longs;t quod Horizontem veteres voca&shy;<lb/>uerunt: quorum indago fideliter deprehendit, <lb/>directam ab oculis aciem per planum contr&agrave; <lb/>a&longs;picientibus non pergere vltra CLXXX &longs;ta&shy;<lb/>dia, &amp; inde in orbem iam recuruari. </s> 
  
 <s>Per pla&shy;<lb/>num, ide&ograve; adieci, quia altitudines longi&longs;&longs;im&egrave; <lb/>a&longs;picimus; quippe qui &amp; c&aelig;lum videmus. </s> <s>Per pla&shy;<lb/>num, ide&ograve; adieci, quia altitudines longi&longs;&longs;im&egrave; <lb/>a&longs;picimus; quippe qui &amp; c&aelig;lum videmus. </s>
  
 <s><lb/>Ergo in omni horizontis orbe ip&longs;e qui intuetur, <lb/>centron e&longs;t. </s> <s><lb/>Ergo in omni horizontis orbe ip&longs;e qui intuetur, <lb/>centron e&longs;t. </s>
  
 <s>Et quia diximus quantum &agrave; cen-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="92"/><emph type="italics"/>tro acies v&longs;que ad partem orbis extenditur, &longs;i&shy;<lb/>n&egrave; dubio in horizonte diametros orbis CCCLX <lb/>&longs;tadiorum e&longs;t: &amp; &longs;i vlt eri&ugrave;s qui intuetur ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, &longs;eu retror&longs;um rece&longs;&longs;erit, &longs;imilem cir&shy;<lb/>ca &longs;e orbem videbit.<emph.end type="italics"/></s> <s>Et quia diximus quantum &agrave; cen-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="92"/><emph type="italics"/>tro acies v&longs;que ad partem orbis extenditur, &longs;i&shy;<lb/>n&egrave; dubio in horizonte diametros orbis CCCLX <lb/>&longs;tadiorum e&longs;t: &amp; &longs;i vlt eri&ugrave;s qui intuetur ac&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, &longs;eu retror&longs;um rece&longs;&longs;erit, &longs;imilem cir&shy;<lb/>ca &longs;e orbem videbit.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Rogaui deinde vtr&ugrave;m Macrobio poti&ugrave;s <lb/><arrow.to.target n="note45"></arrow.to.target><lb/>&longs;tadijs 180 Phy&longs;ici Horizontis &longs;emidiame&shy;<lb/>trum de&longs;inienti acquie&longs;ceret, an ver&ograve; &longs;ibi <lb/>cum Recentioribus quibu&longs;dam conueniret, <lb/>qui cum Clauio (cui facil&egrave; adh &aelig;&longs;it Blanca&shy;<lb/>nus) in cap.2. &longs;ph&aelig;r. </s> <s>Rogaui deinde vtr&ugrave;m Macrobio poti&ugrave;s <lb/><arrow.to.target n="note45"/><lb/>&longs;tadijs 180 Phy&longs;ici Horizontis &longs;emidiame&shy;<lb/>trum de&longs;inienti acquie&longs;ceret, an ver&ograve; &longs;ibi <lb/>cum Recentioribus quibu&longs;dam conueniret, <lb/>qui cum Clauio (cui facil&egrave; adh &aelig;&longs;it Blanca&shy;<lb/>nus) in cap.2. &longs;ph&aelig;r. </s>
  
 <s>tanquam veritati ma&shy;<lb/>xim&egrave; con&longs;entaneam ad mittunt eorum &longs;en&shy;<lb/>tentiam, qui a&longs;pectum ad milliaria 62 1/2 pro&shy;<lb/>trahi opinantur. </s> <s>tanquam veritati ma&shy;<lb/>xim&egrave; con&longs;entaneam ad mittunt eorum &longs;en&shy;<lb/>tentiam, qui a&longs;pectum ad milliaria 62 1/2 pro&shy;<lb/>trahi opinantur. </s>
  
 <s>Neque enim illum aut cum <lb/>Alberto Magno aut cum Proclo &longs;entire cen&shy;<lb/>&longs;ebam, quorum prior &longs;tadia mille, po&longs;te&shy;<lb/>rior bis mille horizontis phy&longs;ici &longs;emidiame&shy;<lb/>tro dedit. </s> <s>Neque enim illum aut cum <lb/>Alberto Magno aut cum Proclo &longs;entire cen&shy;<lb/>&longs;ebam, quorum prior &longs;tadia mille, po&longs;te&shy;<lb/>rior bis mille horizontis phy&longs;ici &longs;emidiame&shy;<lb/>tro dedit. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note45"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXV <lb/>Ostenditur <lb/>error ex ab&shy;<lb/><gap/>&longs;u line&aelig; <lb/>curu&aelig; pro <lb/>rect a.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note45"/><emph type="italics"/>XXXXV <lb/>Ostenditur <lb/>error ex ab&shy;<lb/><gap/>&longs;u line&aelig; <lb/>curu&aelig; pro <lb/>rect a.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Ille quidem con&longs;e&longs;tim Neotericorum<gap/><lb/>&longs;ententiam arripuit: &longs;ed vbi iu&longs;&longs;us e&longs;t AB <lb/>mill. </s> <s>Ille quidem con&longs;e&longs;tim Neotericorum<gap/><lb/>&longs;ententiam arripuit: &longs;ed vbi iu&longs;&longs;us e&longs;t AB <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->62 1/2 ad pedes 312500 reuocare, &amp; <lb/>huius numeri quadratum 97656.250000. <lb/>diuidere per DA ped. <!-- REMOVE S-->6, quanta e&longs;t hominis <lb/>mediocris altitudo, videns AC prouenir&etail; <lb/>maiorem milliarijs 3.000000, ad Macro&shy;<lb/>bium con&longs;ugit, &amp; longitudinem AB &longs;tadiis <lb/>180 circum&longs;crip&longs;it: nec &longs;tadia Romana ped. <pb pagenum="93"/>625, &longs;ed Gr&aelig;ca ped. <!-- REMOVE S-->600 fui&longs;&longs;e contende&shy;<lb/>bat, cum ex Erato&longs;thene men&longs;ura illa de&shy;<lb/>&longs;umpta fui&longs;&longs;et. </s>
  
  
  
  
 <s>62 1/2 ad pedes 312500 reuocare, &amp; <lb/>huius numeri quadratum 97656.250000. <lb/>diuidere per DA ped. </s> 
  
 <s>6, quanta e&longs;t hominis <lb/>mediocris altitudo, videns AC prouenir&etail; <lb/>maiorem milliarijs 3.000000, ad Macro&shy;<lb/>bium con&longs;ugit, &amp; longitudinem AB &longs;tadiis <lb/>180 circum&longs;crip&longs;it: nec &longs;tadia Romana ped. <pb pagenum="93"/>625, &longs;ed Gr&aelig;ca ped. </s> 
  
 <s>600 fui&longs;&longs;e contende&shy;<lb/>bat, cum ex Erato&longs;thene men&longs;ura illa de&shy;<lb/>&longs;umpta fui&longs;&longs;et. </s> 
  
 <s>Sed h&igrave;c pariter Syrtes inue&shy;<lb/>nit, cum reuocato &longs;tadiorum 180 numero <lb/>ad pedes 108000, eius quadratum 11664. <lb/>000000. diuidere tentans per pedes 6, quo&shy;<lb/>tientem pariter ampli&longs;&longs;imum deprehendit. </s> <s>Sed h&igrave;c pariter Syrtes inue&shy;<lb/>nit, cum reuocato &longs;tadiorum 180 numero <lb/>ad pedes 108000, eius quadratum 11664. <lb/>000000. diuidere tentans per pedes 6, quo&shy;<lb/>tientem pariter ampli&longs;&longs;imum deprehendit. </s>
  
Line 1812 
Line 1457 
  
 <s>Sed <lb/>placuit miti&longs;&longs;im&egrave; agere. </s> <s>Sed <lb/>placuit miti&longs;&longs;im&egrave; agere. </s>
  
 <s>Quapropter eum <lb/>rogaui, vt &longs;altem AB milliarium trium, hoc <lb/>e&longs;t ped. </s> <s>Quapropter eum <lb/>rogaui, vt &longs;altem AB milliarium trium, hoc <lb/>e&longs;t ped. <!-- REMOVE S-->15000 con&longs;tituens tentaret, an ex <lb/>a&longs;&longs;umpt&acirc; pri&ugrave;s iu&longs;to maiore &longs;emidiametro <lb/>horizontis phy&longs;ici, an ver&ograve; etiam ex metho&shy;<lb/>di ageometri&acirc; enormi<gap/> illa magnitudo ori&shy;<lb/>retur: Quadratum itaque ped. <!-- REMOVE S-->225.000000 <lb/>diuidens per DA ped.6, inueniebat AC ped. <!-- REMOVE S--><lb/>37.500000, hoc e&longs;t mill. <!-- REMOVE S-->7500; vnde oritur <lb/>terr&aelig; ambitus mill. <!-- REMOVE S-->47 142 6/7 duplo maior, <lb/>qu&agrave;m communiter concedatur. </s>
  
  
  
  
  
 <s>15000 con&longs;tituens tentaret, an ex <lb/>a&longs;&longs;umpt&acirc; pri&ugrave;s iu&longs;to maiore &longs;emidiametro <lb/>horizontis phy&longs;ici, an ver&ograve; etiam ex metho&shy;<lb/>di ageometri&acirc; enormi<gap/> illa magnitudo ori&shy;<lb/>retur: Quadratum itaque ped. </s> 
  
 <s>225.000000 <lb/>diuidens per DA ped.6, inueniebat AC ped. </s> 
  
 <s><lb/>37.500000, hoc e&longs;t mill. </s> 
  
 <s>7500; vnde oritur <lb/>terr&aelig; ambitus mill. </s> 
  
 <s>47 142 6/7 duplo maior, <lb/>qu&agrave;m communiter concedatur. </s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>Mirabatur ille vehementer, qu&ograve;d pr&aelig;ter <lb/>&longs;pem tam procul &agrave; vero rece&longs;&longs;i&longs;&longs;et: &longs;ed nec <lb/>conceptam de maiore, iuxta communem <lb/>errorem, horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro <lb/>opinionem deponere audebat: h&aelig;rebant &longs;ci&shy;<lb/>licet animo alt&egrave; impre&longs;&longs;a plurium authorum <pb pagenum="94"/>effata, quibus 30 milliaria Italica videntur <lb/>mediocris vis&ucirc;s di&longs;tantia: quare mult&ograve; pro&shy;<lb/>babilior ei apparebat Macrobrii atque Era&shy;<lb/>to&longs;thenis &longs;ententia di&longs;tantiam huiu&longs;modi &longs;ta, <lb/>&longs;tijs 180 de&longs;inientium. </s> <s>Mirabatur ille vehementer, qu&ograve;d pr&aelig;ter <lb/>&longs;pem tam procul &agrave; vero rece&longs;&longs;i&longs;&longs;et: &longs;ed nec <lb/>conceptam de maiore, iuxta communem <lb/>errorem, horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro <lb/>opinionem deponere audebat: h&aelig;rebant &longs;ci&shy;<lb/>licet animo alt&egrave; impre&longs;&longs;a plurium authorum <pb pagenum="94"/>effata, quibus 30 milliaria Italica videntur <lb/>mediocris vis&ucirc;s di&longs;tantia: quare mult&ograve; pro&shy;<lb/>babilior ei apparebat Macrobrii atque Era&shy;<lb/>to&longs;thenis &longs;ententia di&longs;tantiam huiu&longs;modi &longs;ta, <lb/>&longs;tijs 180 de&longs;inientium. </s>
  
 <s>Nos igitur ad exa&shy;<lb/>minandum contulimus telluris ambitum ab <lb/>Erato&longs;thene con&longs;titutum, an cum illa &longs;emi&shy;<lb/>diametto &longs;tadiorum 180 coh&aelig;reret: <emph type="italics"/>Eui-<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="note46"></arrow.to.target><lb/><emph type="italics"/>denti&longs;&longs;imis<emph.end type="italics"/> enim, vt Macrobius loquitur lib. </s> <s>Nos igitur ad exa&shy;<lb/>minandum contulimus telluris ambitum ab <lb/>Erato&longs;thene con&longs;titutum, an cum illa &longs;emi&shy;<lb/>diametto &longs;tadiorum 180 coh&aelig;reret: <emph type="italics"/>Eui-<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="note46"/><lb/><emph type="italics"/>denti&longs;&longs;imis<emph.end type="italics"/> enim, vt Macrobius loquitur lib. <!-- REMOVE S--><lb/>1. in &longs;omn. </s>
  
  
  
 <s><lb/>1. in &longs;omn. </s> <s>Scip. <!-- REMOVE S-->cap.
  
 <s>Scip. </s> 20. <emph type="italics"/>&amp; indubitabilibus <lb/>dimen&longs;ionibus con&longs;tat vniuer&longs;&aelig; terr&aelig; ambitum, <lb/>qu&aelig; vbicunque vel incolitur, vel inhabitabilis <lb/>iacet, habere &longs;tadiorum millia ducenta quin&shy;<lb/>quaginta duo.<emph.end type="italics"/></s>
  
 <s>cap. </s> <s> Cum ver&ograve; huius peripheri&aelig; <lb/>pars mille&longs;ima quadringente&longs;ima &longs;int &longs;tadia <lb/>180, per qu&aelig; directa ab oculis acies pergit, <lb/>arcus BA gr.o.m.15.&longs;ec.25. Ter. <!-- REMOVE S-->42. &amp;c. </s>
  
 <s>20. <emph type="italics"/>&amp; indubitabilibus <lb/>dimen&longs;ionibus con&longs;tat vniuer&longs;&aelig; terr&aelig; ambitum, <lb/>qu&aelig; vbicunque vel incolitur, vel inhabitabilis <lb/>iacet, habere &longs;tadiorum millia ducenta quin&shy;<lb/>quaginta duo.<emph.end type="italics"/> Cum ver&ograve; huius peripheri&aelig; <lb/>pars mille&longs;ima quadringente&longs;ima &longs;int &longs;tadia <lb/>180, per qu&aelig; directa ab oculis acies pergit, <lb/>arcus BA gr.o.m.15.&longs;ec.25. Ter. </s> 
  
 <s>42. &amp;c. </s> 
  
 <s><lb/>metitur angulum BCD in centro factum. </s> <s><lb/>metitur angulum BCD in centro factum. </s>
  
Line 1844 
Line 1489 
  
 <s>80207 1/2, <lb/>&amp; &longs;emidiameter CA &longs;tad. </s> <s>80207 1/2, <lb/>&amp; &longs;emidiameter CA &longs;tad. </s>
  
 <s>40103 3/4. Fiat igitur <lb/>vt CB 99998.99293. &longs;inus complementi <lb/>gr.o.m.15.&longs;ec. </s> <s>40103 3/4. Fiat igitur <lb/>vt CB 99998.99293. &longs;inus complementi <lb/>gr.o.m.15.&longs;ec. <!-- REMOVE S-->25. Ter.42. ad CD Radium <lb/>100000.00000, ita CB &longs;tad.40103 3/4 ad CD <lb/>&longs;tad, 40104, &amp; ped.92. Dempt&acirc; autem CA <pb pagenum="95"/>&longs;emidiametro, remanet AD ped. <!-- REMOVE S-->242, alti&shy;<lb/>tudo, ex qua pro&longs;pici pote&longs;t in B ita, vt a&longs;pe&shy;<lb/>ctui pateant &longs;tadia 180. Qu&icirc; autem &longs;ieri po&longs;&shy;<lb/>&longs;it ab intuente &longs;imilem &longs;emper orbem vide&shy;<lb/>ri, &longs;iu&egrave; vlteri&ugrave;s acce&longs;&longs;erit, &longs;iue retror&longs;um re&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, Macrobius ip&longs;e viderit: an &longs;emper <lb/>eam inueniat altinudinem, cui in&longs;i&longs;tat, vt <lb/>oculus ab extim&acirc; telluris facie pedibus 242 <lb/>&longs;emoueatur? </s>
  
 <s>25. Ter.42. ad CD Radium <lb/>100000.00000, ita CB &longs;tad.40103 3/4 ad CD <lb/>&longs;tad, 40104, &amp; ped.92. Dempt&acirc; autem CA <pb pagenum="95"/>&longs;emidiametro, remanet AD ped. </s> 
  
 <s>242, alti&shy;<lb/>tudo, ex qua pro&longs;pici pote&longs;t in B ita, vt a&longs;pe&shy;<lb/>ctui pateant &longs;tadia 180. Qu&icirc; autem &longs;ieri po&longs;&shy;<lb/>&longs;it ab intuente &longs;imilem &longs;emper orbem vide&shy;<lb/>ri, &longs;iu&egrave; vlteri&ugrave;s acce&longs;&longs;erit, &longs;iue retror&longs;um re&shy;<lb/>ce&longs;&longs;erit, Macrobius ip&longs;e viderit: an &longs;emper <lb/>eam inueniat altinudinem, cui in&longs;i&longs;tat, vt <lb/>oculus ab extim&acirc; telluris facie pedibus 242 <lb/>&longs;emoueatur? </s> 
  
 <s>Horizontis igitur &longs;emidiame&shy;<lb/>trum aut &longs;tadijs 180 minorem e&longs;&longs;e, aut non <lb/>ex humani corporis altitudine de&longs;iniri ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s> 
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note46"></margin.target><emph type="italics"/>XXXXVI <lb/>Authorum <lb/>aliquorum <lb/>lap&longs;us i&ntail; <lb/>statuend&atail; <lb/>nimia vi&longs;us <lb/>distantia.<emph.end type="italics"/></s> <s>Horizontis igitur &longs;emidiame&shy;<lb/>trum aut &longs;tadijs 180 minorem e&longs;&longs;e, aut non <lb/>ex humani corporis altitudine de&longs;iniri ne&shy;<lb/>ce&longs;&longs;e e&longs;t. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
  <s><margin.target id="note46"/><emph type="italics"/>XXXXVI <lb/>Authorum <lb/>aliquorum <lb/>lap&longs;us i&ntail; <lb/>statuend&atail; <lb/>nimia vi&longs;us <lb/>distantia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s>Cum ver&ograve; ille labantem Macrobij &longs;en&shy;<lb/>tentiam &longs;uffulcire aliquatenus &longs;e po&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;ideret, &longs;tadia 180 tribuendo non arcui AB, <lb/>&longs;ed rect&aelig; DB terram tangenti, qu&aelig; &amp; radij <lb/>optici ex oculo D prodeuntis men&longs;ura e&longs;t, &amp; <lb/>arcu AB longior; operam demum &longs;e ludere <lb/>&longs;en&longs;it, cum re ad Geometricam normam <lb/>reuocat&acirc; tantam optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>terren&aelig; magnitudini minim&egrave; congruere ma&shy;<lb/>ni&longs;e&longs;t&egrave; deprehendit, etiam &longs;i oculus &agrave; terr&acirc; <lb/>pedum 50. interuallo AD &longs;eiunctus intelliga&shy;<lb/>tur. </s> <s>Cum ver&ograve; ille labantem Macrobij &longs;en&shy;<lb/>tentiam &longs;uffulcire aliquatenus &longs;e po&longs;&longs;e con&shy;<lb/>&longs;ideret, &longs;tadia 180 tribuendo non arcui AB, <lb/>&longs;ed rect&aelig; DB terram tangenti, qu&aelig; &amp; radij <lb/>optici ex oculo D prodeuntis men&longs;ura e&longs;t, &amp; <lb/>arcu AB longior; operam demum &longs;e ludere <lb/>&longs;en&longs;it, cum re ad Geometricam normam <lb/>reuocat&acirc; tantam optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>terren&aelig; magnitudini minim&egrave; congruere ma&shy;<lb/>ni&longs;e&longs;t&egrave; deprehendit, etiam &longs;i oculus &agrave; terr&acirc; <lb/>pedum 50. interuallo AD &longs;eiunctus intelliga&shy;<lb/>tur. </s>
  
 <s>Quoniam enim quadratum Tangentis <lb/>BD, qu&aelig; &longs;tad. </s> <s>Quoniam enim quadratum Tangentis <lb/>BD, qu&aelig; &longs;tad. </s>
  
 <s>180 ponitur, &aelig;quale e&longs;t re&shy;<lb/>ctangulo ADE, diuidatur quadratum ped. </s> <s>180 ponitur, &aelig;quale e&longs;t re&shy;<lb/>ctangulo ADE, diuidatur quadratum ped. <!-- REMOVE S--><lb/>11664.000000 per 50, &amp; erit DE ped. <!-- REMOVE S-->233 <lb/>280000, hoce&longs;t &longs;tadiorum Gr&aelig;corum (qu&aelig; <pb pagenum="96"/>h&igrave;c v&longs;urpantur) 388800. Quare diameter <lb/>AE, demptis pedibus 50, erit &longs;tad. </s>
  
  
  
 <s><lb/>11664.000000 per 50, &amp; erit DE ped. </s> 
  
 <s>233 <lb/>280000, hoce&longs;t &longs;tadiorum Gr&aelig;corum (qu&aelig; <pb pagenum="96"/>h&igrave;c v&longs;urpantur) 388800. Quare diameter <lb/>AE, demptis pedibus 50, erit &longs;tad. </s> 
  
 <s>388799 <lb/>ped. </s> <s>388799 <lb/>ped. <!-- REMOVE S-->550. Ex qua diametro colligitur am&shy;<lb/>bitus long&egrave; maior eo, quem Macrobius cum <lb/>Erato&longs;thene con&longs;tituit. </s>
  
 <s>550. Ex qua diametro colligitur am&shy;<lb/>bitus long&egrave; maior eo, quem Macrobius cum <lb/>Erato&longs;thene con&longs;tituit. </s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Sed lap&longs;is in ageometriam Erato&shy;<lb/>&longs;thene ac Macrobio, quod &longs;tadia 180 tribue&shy;<lb/>rint horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro, cum <lb/>totum telluris ambitum &longs;tadijs 252000 de&shy;<lb/>&longs;inierint; quid de ijs dicendum, qui terram <lb/>paucioribus &longs;tadijs circum&longs;eribentes (mil&shy;<lb/>liarijs nimirum 21600, qu&aelig; ad &longs;tadia Gr&aelig;ca <lb/>180000 reuocantur, quot Ptolem&aelig;us toti <lb/>terren&aelig; peripheri&aelig; conce&longs;sit) oculum tamen <lb/>ad maiora &longs;patia longo limite ducunt? </s> 
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Sed lap&longs;is in ageometriam Erato&shy;<lb/>&longs;thene ac Macrobio, quod &longs;tadia 180 tribue&shy;<lb/>rint horizontis phy&longs;ici &longs;emidiametro, cum <lb/>totum telluris ambitum &longs;tadijs 252000 de&shy;<lb/>&longs;inierint; quid de ijs dicendum, qui terram <lb/>paucioribus &longs;tadijs circum&longs;eribentes (mil&shy;<lb/>liarijs nimirum 21600, qu&aelig; ad &longs;tadia Gr&aelig;ca <lb/>180000 reuocantur, quot Ptolem&aelig;us toti <lb/>terren&aelig; peripheri&aelig; conce&longs;sit) oculum tamen <lb/>ad maiora &longs;patia longo limite ducunt? </s>
  
 <s>Hi <lb/>&longs;an&egrave; longi&longs;sim&egrave; ab&longs;unt &agrave; veritate, cum line&aelig; <lb/>optic&aelig; tribuunt longitudinem &longs;tadiorum <lb/>vt minimum 500. Nam quadratum line&aelig; <lb/>optic&aelig; e&longs;t &aelig;quale rectangulo &longs;ub altitudin&etail; <lb/>oculi, &amp; terr&aelig; diametro auct&acirc; e&acirc;dem altitu&shy;<lb/>dine. </s> <s>Hi <lb/>&longs;an&egrave; longi&longs;sim&egrave; ab&longs;unt &agrave; veritate, cum line&aelig; <lb/>optic&aelig; tribuunt longitudinem &longs;tadiorum <lb/>vt minimum 500. Nam quadratum line&aelig; <lb/>optic&aelig; e&longs;t &aelig;quale rectangulo &longs;ub altitudin&etail; <lb/>oculi, &amp; terr&aelig; diametro auct&acirc; e&acirc;dem altitu&shy;<lb/>dine. </s>
  
Line 1878 
Line 1523 
  
 <s>per &longs;emi&longs;&longs;em co&euml;fficientis B. </s> <s>per &longs;emi&longs;&longs;em co&euml;fficientis B. </s>
  
 <s>Sit er&shy;<lb/>go E &aelig;qualis A+B 1/2: igitur E&mdash;&mdash;B 1/2 e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis ip&longs;i A. </s> <s>Sit er&shy;<lb/>go E &aelig;qualis A+B 1/2: igitur E&mdash;&mdash;B 1/2 e&longs;t &aelig;qua&shy;<lb/>lis ip&longs;i A. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s>Fact&acirc; itaque prioris &aelig;quationis in&shy;<lb/>terpretatione erit &aelig;quatio inter EQ&mdash;&mdash;BQ 1/4 <pb pagenum="97"/>&amp; DQ: &amp; per Antithe&longs;im EQ &aelig;quatur <lb/>DQ+BQ 1/4 </s></p><p type="main">
  
 <s>Fact&acirc; itaque prioris &aelig;quationis in&shy;<lb/>terpretatione erit &aelig;quatio inter EQ&mdash;&mdash;BQ 1/4 <pb pagenum="97"/>&amp; DQ: &amp; per Antithe&longs;im EQ &aelig;quatur <lb/>DQ+BQ 1/4 </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Cum igitur data &longs;it peripheria &longs;tad. </s> <s>Cum igitur data &longs;it peripheria &longs;tad. </s>
  
 <s>180000, <lb/>erit diameter B &longs;tad. </s> <s>180000, <lb/>erit diameter B &longs;tad. </s>
Line 1894 
Line 1539 
  
 <s>Quod &longs;<gap/> altitudinem oculi &longs;tatuere&shy;<lb/>mus vnius &longs;tadij, retent&acirc; e&acirc;dem optic&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudine, proueniret terr&aelig; diameter <lb/>&longs;tad. </s> <s>Quod &longs;<gap/> altitudinem oculi &longs;tatuere&shy;<lb/>mus vnius &longs;tadij, retent&acirc; e&acirc;dem optic&aelig; li&shy;<lb/>ne&aelig; longitudine, proueniret terr&aelig; diameter <lb/>&longs;tad. </s>
  
 <s>249999, qu&aelig; maior e&longs;t tot&acirc; periphe&shy;<lb/>ri&acirc; ab ip&longs;is con&longs;titut&acirc;. </s> <s>249999, qu&aelig; maior e&longs;t tot&acirc; periphe&shy;<lb/>ri&acirc; ab ip&longs;is con&longs;titut&acirc;. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Hinc pariter Blancano fucum factu&mtail; <lb/>comperiemus (nam &amp; quandoque bonus <lb/>dormitat Homerus) qui maximam mon&shy;<lb/>tium altitudinem &longs;e&longs;quimilliari aut duobus <lb/>vt &longs;ummum milliaribus de&longs;iniens, &AElig;tn&aelig; in <lb/>Sicili&acirc; duo tant&ugrave;m milliaria conce&longs;sit, ad&shy;<lb/>mi&longs;ittamen ex Maurolyco dial. </s> <s>Hinc pariter Blancano fucum factu&mtail; <lb/>comperiemus (nam &amp; quandoque bonus <lb/>dormitat Homerus) qui maximam mon&shy;<lb/>tium altitudinem &longs;e&longs;quimilliari aut duobus <lb/>vt &longs;ummum milliaribus de&longs;iniens, &AElig;tn&aelig; in <lb/>Sicili&acirc; duo tant&ugrave;m milliaria conce&longs;sit, ad&shy;<lb/>mi&longs;ittamen ex Maurolyco dial. </s>
  
 <s>3. Co&longs;mogr<gap/><lb/>pag. </s> <s>3. Co&longs;mogr<gap/><lb/>pag. <!-- REMOVE S-->75.ind&egrave; pro&longs;pici in mare vltra ducenta <lb/>pa&longs;&longs;uum millia. </s>
  
 <s>75.ind&egrave; pro&longs;pici in mare vltra ducenta <lb/>pa&longs;&longs;uum millia. </s> 
  
 <s>Namque a&longs;&longs;umpt&acirc; line&aelig; <lb/>optic&aelig; terrenum globum tangenti<gap/> longitu-<pb pagenum="98"/>dine mill. </s> 
  
 <s>200, huiusque quadrato 40000 <lb/>per &AElig;tn&aelig; altitudinem con&longs;titutam mill. </s> <s>Namque a&longs;&longs;umpt&acirc; line&aelig; <lb/>optic&aelig; terrenum globum tangenti<gap/> longitu-<pb pagenum="98"/>dine mill. <!-- REMOVE S-->200, huiusque quadrato 40000 <lb/>per &AElig;tn&aelig; altitudinem con&longs;titutam mill. <!-- REMOVE S-->2 <lb/>diui&longs;o, &amp; ex Quotiente 20000 dempt&acirc; mon&shy;<lb/>tis altitudine, ne&longs;cio qua ratione re&longs;iduum <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->19998 terren&aelig; diametro tribuendum, <lb/>idem Blancanus Sph&aelig;r&aelig; part. </s>
  
 <s>2 <lb/>diui&longs;o, &amp; ex Quotiente 20000 dempt&acirc; mon&shy;<lb/>tis altitudine, ne&longs;cio qua ratione re&longs;iduum <lb/>mill. </s> 
  
 <s>19998 terren&aelig; diametro tribuendum, <lb/>idem Blancanus Sph&aelig;r&aelig; part. </s> 
  
 <s>3.c.5.pag.93. <lb/>&longs;ibi gratulatur proxim&egrave; conuenire cum am&shy;<lb/>bitu mill. </s> 
  
 <s>21600 ab aliis po&longs;ito, &amp; &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>mi&longs;&longs;o. </s> 
  
 <s>Cum tamen hinc debui&longs;&longs;et poti&ugrave;s <lb/>&longs;u&longs;picari montium altitudinem &agrave; &longs;e breuiori&shy;<lb/>bus, qu&agrave;m par &longs;it, terminis de&longs;initam, ex <lb/>qua tanta fer&egrave; colligitur diameter, quant&atail; <lb/>e&longs;&longs;e deberet peripheria. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> An igitur cos quoque mendacii <lb/>manife&longs;tos redarguas, qui Alexandrina&mtail; <lb/>&longs;peculam ab in&longs;ul&acirc;, in qua extructa fuit, Pha&shy;<lb/>ron dictam ad eam prouehunt altitudinem, <lb/>vt ind&egrave; naues &longs;excentorum milliarium in&shy;<lb/>teruallo di&longs;sitas videri potui&longs;&longs;e per &longs;ummam <lb/>con&longs;identiam &acirc; ffirment? </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Vnde fabulam i&longs;tam Io.Bapt. </s> 
  
 <s>Por&shy;<lb/>ta lib.17. Mag. </s> 
  
 <s>nat.in pro&euml;m. </s> <s>3.c.5.pag.93. <lb/>&longs;ibi gratulatur proxim&egrave; conuenire cum am&shy;<lb/>bitu mill. <!-- REMOVE S-->21600 ab aliis po&longs;ito, &amp; &agrave; &longs;e ad&shy;<lb/>mi&longs;&longs;o. </s>
  
  
  
  <s>Cum tamen hinc debui&longs;&longs;et poti&ugrave;s <lb/>&longs;u&longs;picari montium altitudinem &agrave; &longs;e breuiori&shy;<lb/>bus, qu&agrave;m par &longs;it, terminis de&longs;initam, ex <lb/>qua tanta fer&egrave; colligitur diameter, quant&atail; <lb/>e&longs;&longs;e deberet peripheria. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> An igitur cos quoque mendacii <lb/>manife&longs;tos redarguas, qui Alexandrina&mtail; <lb/>&longs;peculam ab in&longs;ul&acirc;, in qua extructa fuit, Pha&shy;<lb/>ron dictam ad eam prouehunt altitudinem, <lb/>vt ind&egrave; naues &longs;excentorum milliarium in&shy;<lb/>teruallo di&longs;sitas videri potui&longs;&longs;e per &longs;ummam <lb/>con&longs;identiam &acirc; ffirment? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vnde fabulam i&longs;tam Io.Bapt. <!-- REMOVE S-->Por&shy;<lb/>ta lib.17. Mag. nat.in pro&euml;m. </s>
  
 <s>hau&longs;erit, pror&shy;<lb/><arrow.to.target n="note47"></arrow.to.target><lb/>&longs;us ignoro. </s> 
  
  <s>hau&longs;erit, pror&shy;<lb/><arrow.to.target n="note47"/><lb/>&longs;us ignoro. </s>
  
 <s>Neque enim Diodorus Siculus, <lb/>aut Strabo, aut C&aelig;&longs;ar, aut A. Hirtius, aut <lb/>Plinius, aut Lucianus, aut Solinus, aut Am&shy;<lb/>mianus Marcellinus, aut alius ex ijs, quos le<gap/><lb/>gerim, cum turris illius Alexandrin&aelig; me&shy;<lb/>minerint, ade&ograve; in&longs;anam altitudinem nobis <pb pagenum="99"/>obtrudunt. </s> <s>Neque enim Diodorus Siculus, <lb/>aut Strabo, aut C&aelig;&longs;ar, aut A. Hirtius, aut <lb/>Plinius, aut Lucianus, aut Solinus, aut Am&shy;<lb/>mianus Marcellinus, aut alius ex ijs, quos le<gap/><lb/>gerim, cum turris illius Alexandrin&aelig; me&shy;<lb/>minerint, ade&ograve; in&longs;anam altitudinem nobis <pb pagenum="99"/>obtrudunt. </s>
  
 <s>Quod autem Porta a&longs;&longs;erit in e&acirc; <lb/>turri &agrave; Ptolem&aelig;o con&longs;titutum &longs;peculu&mtail;, <lb/>quod deinde cap. </s> <s>Quod autem Porta a&longs;&longs;erit in e&acirc; <lb/>turri &agrave; Ptolem&aelig;o con&longs;titutum &longs;peculu&mtail;, <lb/>quod deinde cap.
  
 <s>11. ip&longs;e &longs;pecillum poti&ugrave;s <lb/>qu&agrave;m &longs;peculum vocat, vt ad 600 pa&longs;&longs;uum <lb/>millia ho&longs;tium naues, qu&aelig; eius regiones in&shy;<lb/>uaderent, con&longs;piceret, occa&longs;io fuit aliquan&shy;<lb/>do nonnemini opinandi ad ea v&longs;que tempo&shy;<lb/>ra referendum v&longs;um Tubi optici. </s> 11. ip&longs;e &longs;pecillum poti&ugrave;s <lb/>qu&agrave;m &longs;peculum vocat, vt ad 600 pa&longs;&longs;uum <lb/>millia ho&longs;tium naues, qu&aelig; eius regiones in&shy;<lb/>uaderent, con&longs;piceret, occa&longs;io fuit aliquan&shy;<lb/>do nonnemini opinandi ad ea v&longs;que tempo&shy;<lb/>ra referendum v&longs;um Tubi optici. </s>
  
 <s>Huiu&longs;ce <lb/>tamen &longs;peculi, &longs;iue &longs;pecilli, ve&longs;tigium nul&shy;<lb/>lum apud antiquos &longs;criptores deprehender&etail; <lb/>potui; quamuis eorum libros mult&acirc; diligen&shy;<lb/>ti&acirc; per&longs;crutatus. </s> <s>Huiu&longs;ce <lb/>tamen &longs;peculi, &longs;iue &longs;pecilli, ve&longs;tigium nul&shy;<lb/>lum apud antiquos &longs;criptores deprehender&etail; <lb/>potui; quamuis eorum libros mult&acirc; diligen&shy;<lb/>ti&acirc; per&longs;crutatus. </s>
  
 <s>Quapropter ea mihi mens <lb/>incidit, vt exi&longs;timarem Port&aelig;, viro c&aelig;tero&shy;<lb/>qui erudito, fucum factum ab inepto quo&shy;<lb/>piam Typographo, vel ignaro &longs;criptore, qui <lb/>pro &longs;pecul&acirc; in Pharo (in&longs;ul&acirc;) extruct&acirc;, &longs;pe&shy;<lb/>culum in Pharo (turri) con&longs;titutum &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;uerit. </s> <s>Quapropter ea mihi mens <lb/>incidit, vt exi&longs;timarem Port&aelig;, viro c&aelig;tero&shy;<lb/>qui erudito, fucum factum ab inepto quo&shy;<lb/>piam Typographo, vel ignaro &longs;criptore, qui <lb/>pro &longs;pecul&acirc; in Pharo (in&longs;ul&acirc;) extruct&acirc;, &longs;pe&shy;<lb/>culum in Pharo (turri) con&longs;titutum &longs;uppo&shy;<lb/>&longs;uerit. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note47"></margin.target><emph type="italics"/>XLVII <lb/>Fabula de <lb/>altitudin&etail; <lb/>Phari Ale&shy;<lb/>xandrin&aelig; <lb/>reijcitur.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note47"/><emph type="italics"/>XLVII <lb/>Fabula de <lb/>altitudin&etail; <lb/>Phari Ale&shy;<lb/>xandrin&aelig; <lb/>reijcitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum tubus opticus vitreis lenti&shy;<lb/>bus rit&egrave; in&longs;tructus ea &longs;olum corpora di&longs;tinct&egrave; <lb/>articulatimque videnda proponar, ad qu&aelig; <lb/>recta oculorum acies pergit, tota h&aelig;c fabu<gap/><lb/>la euane&longs;cet, vbi tantam altitudinem, qu&aelig; <lb/>vi&longs;um ad milliaria 600 producat, probab<gap/>&shy;<lb/>tate omni carere con&longs;titerit. </s> <s>C&aelig;ter&ugrave;m cum tubus opticus vitreis lenti&shy;<lb/>bus rit&egrave; in&longs;tructus ea &longs;olum corpora di&longs;tinct&egrave; <lb/>articulatimque videnda proponar, ad qu&aelig; <lb/>recta oculorum acies pergit, tota h&aelig;c fabu<gap/><lb/>la euane&longs;cet, vbi tantam altitudinem, qu&aelig; <lb/>vi&longs;um ad milliaria 600 producat, probab<gap/>&shy;<lb/>tate omni carere con&longs;titerit. </s>
  
 <s>Neque opus <lb/>erat altitudine ill&acirc; imman<gap/>, cum ide&ograve; turris <lb/>illa &agrave; Ptolem&aelig;o Philadelpho (quamuis Amm. </s> <s>Neque opus <lb/>erat altitudine ill&acirc; imman<gap/>, cum ide&ograve; turris <lb/>illa &agrave; Ptolem&aelig;o Philadelpho (quamuis Amm. <!-- REMOVE S--><lb/>Marcell. <!-- REMOVE S-->lib.
  
  22. &agrave; Cleopatr&acirc;, qu&aelig; &longs;oror, &amp; <pb pagenum="100"/>vxor fuit vltimi Ptolem&aelig;i cognomento Dio&shy;<lb/>ny&longs;ij turrim illam excel&longs;am excogitatam &longs;cri&shy;<lb/>bat) So&longs;trati Cnidij architecti oper&acirc; extructa <lb/>&longs;uerit, vt noctu accen&longs;&aelig; faces ind&egrave; pr&aelig;luce&shy;<lb/>rent nauigantibus, qu&ograve; breuia &amp; &longs;yrtes de&shy;<lb/>clinarent, quibus ora illa fallacibus &amp; in&longs;i&shy;<lb/>dio&longs;is acce&longs;sibus importuo&longs;a &longs;catebat, &amp; di&shy;<lb/>&longs;criminibus plurimis incautos nautas affli&shy;<lb/>gebat. </s>
  
 <s><lb/>Marcell. </s> 
  
 <s>lib. </s> 
  
 <s>22. &agrave; Cleopatr&acirc;, qu&aelig; &longs;oror, &amp; <pb pagenum="100"/>vxor fuit vltimi Ptolem&aelig;i cognomento Dio&shy;<lb/>ny&longs;ij turrim illam excel&longs;am excogitatam &longs;cri&shy;<lb/>bat) So&longs;trati Cnidij architecti oper&acirc; extructa <lb/>&longs;uerit, vt noctu accen&longs;&aelig; faces ind&egrave; pr&aelig;luce&shy;<lb/>rent nauigantibus, qu&ograve; breuia &amp; &longs;yrtes de&shy;<lb/>clinarent, quibus ora illa fallacibus &amp; in&longs;i&shy;<lb/>dio&longs;is acce&longs;sibus importuo&longs;a &longs;catebat, &amp; di&shy;<lb/>&longs;criminibus plurimis incautos nautas affli&shy;<lb/>gebat. </s> 
 </p><p type="main"> </p><p type="main">
  
 <s>Sed iam examinemus quant&acirc; altitudine &egrave; <lb/>mari eminuerit Pharos illa Alexandrina, &longs;i <lb/>inde ad milliaria 600 vi&longs;us excurrere potuit. </s> <s>Sed iam examinemus quant&acirc; altitudine &egrave; <lb/>mari eminuerit Pharos illa Alexandrina, &longs;i <lb/>inde ad milliaria 600 vi&longs;us excurrere potuit. </s>
  
 <s><lb/>Po&longs;ito terr&aelig; ambitu mill. </s> <s><lb/>Po&longs;ito terr&aelig; ambitu mill. <!-- REMOVE S-->21600, arcus BA, <lb/>in &longs;uperiori &longs;igur&acirc; mill.600 complectitur gra&shy;<lb/>dus 10. Fiat igitur vt CB Radius 100000. <lb/>00000. ad CD 101542.66119 &longs;ecante&mtail; <lb/>grad. <!-- REMOVE S-->10, ita &longs;emidia&shy;<lb/><figure id="fig23"/><lb/>metet CB mill. <!-- REMOVE S-->3437 1/2 <lb/>proxim&egrave; ad CD mill. <!-- REMOVE S--><lb/>3490 1/2. Ablat&acirc; autem <lb/>femidiametro CA, re&shy;<lb/>manet AD mill. <!-- REMOVE S-->53. al&shy;<lb/>titudo turris Alexandri&shy;<lb/>n&aelig;: quanta videlicet <lb/>communiter tribui &longs;olet <lb/>halitibus illis, quibus <lb/>tum prima illuce&longs;centis diei, tum po&longs;trema <lb/>aduentantis noctis crepu&longs;cula deb<gap/>mus. </s>
  
  
  
  
  
  
 <s>21600, arcus BA, <lb/>in &longs;uperiori &longs;igur&acirc; mill.600 complectitur gra&shy;<lb/>dus 10. Fiat igitur vt CB Radius 100000. <lb/>00000. ad CD 101542.66119 &longs;ecante&mtail; <lb/>grad. </s> 
  
 <s>10, ita &longs;emidia&shy;<lb/><figure id="fig23"></figure><lb/>metet CB mill. </s> 
  
 <s>3437 1/2 <lb/>proxim&egrave; ad CD mill. </s> 
  
 <s><lb/>3490 1/2. Ablat&acirc; autem <lb/>femidiametro CA, re&shy;<lb/>manet AD mill. </s> 
  
 <s>53. al&shy;<lb/>titudo turris Alexandri&shy;<lb/>n&aelig;: quanta videlicet <lb/>communiter tribui &longs;olet <lb/>halitibus illis, quibus <lb/>tum prima illuce&longs;centis diei, tum po&longs;trema <lb/>aduentantis noctis crepu&longs;cula deb<gap/>mus. </s> 
  
 <s>Id <pb pagenum="101"/>ver&ograve; qu&agrave;m long&egrave; &agrave; veritate recedat, quid <lb/>pluribus opus e&longs;t explicare? </s> <s>Id <pb pagenum="101"/>ver&ograve; qu&agrave;m long&egrave; &agrave; veritate recedat, quid <lb/>pluribus opus e&longs;t explicare? </s>
  
Line 1968 
Line 1611 
  
 <s>Pharos igitur In&longs;ula imma&shy;<lb/>nis &longs;copulus fuit 50 &longs;er&egrave; milliaria iuxta per&shy;<lb/>pendiculum numerans; qua de re mirum <lb/>apud &longs;criptores omnes &longs;ilentium: ac proin&shy;<lb/>de tant&aelig; altitudini par&ugrave;m vtilis accidi&longs;&longs;et &longs;pe&shy;<lb/>cul&aelig; acce&longs;sio. </s> <s>Pharos igitur In&longs;ula imma&shy;<lb/>nis &longs;copulus fuit 50 &longs;er&egrave; milliaria iuxta per&shy;<lb/>pendiculum numerans; qua de re mirum <lb/>apud &longs;criptores omnes &longs;ilentium: ac proin&shy;<lb/>de tant&aelig; altitudini par&ugrave;m vtilis accidi&longs;&longs;et &longs;pe&shy;<lb/>cul&aelig; acce&longs;sio. </s>
  
 <s>At &longs;tatuamus cum Erato&longs;the&shy;<lb/>ne telluris ambitum &longs;tadiorum 252000, &amp; <lb/>&longs;tadia &longs;ingula &longs;int Alexandrina &verbar;ped. </s> <s>At &longs;tatuamus cum Erato&longs;the&shy;<lb/>ne telluris ambitum &longs;tadiorum 252000, &amp; <lb/>&longs;tadia &longs;ingula &longs;int Alexandrina &verbar;ped. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S--><lb/>720., totus ambitus e&longs;&longs;et mill.Rom. <!-- REMOVE S-->36288; <lb/>igitur milliaria 600 e&longs;&longs;ent gr. <!-- REMOVE S-->5. m. </s>
  
  
  
  
 <s>Rom. </s> 
  
 <s><lb/>720., totus ambitus e&longs;&longs;et mill.Rom. </s> 
  
 <s>36288; <lb/>igitur milliaria 600 e&longs;&longs;ent gr. </s> 
  
 <s>5. m. </s> 
  
 <s>57. Qua&shy;<lb/>re vt Radius 100000.00000. ad 100541. <lb/>64449. &longs;ecantem gr.5.m. </s> 
  
 <s>57., ita &longs;emidia&shy;<lb/>meter CB mill. </s> <s>57. Qua&shy;<lb/>re vt Radius 100000.00000. ad 100541. <lb/>64449. &longs;ecantem gr.5.m. <!-- REMOVE S-->57., ita &longs;emidia&shy;<lb/>meter CB mill. <!-- REMOVE S-->5775. pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>5775. pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>419. ad CD <lb/>mill. </s> 
  
 <s>5806. pa&longs;&longs;. </s> 
  
 <s>701: ex qua &longs;i au&longs;eratur &longs;e&shy;<lb/>midiameter CA, remaneret altitudo AD <lb/>mill. </s> 
  
 <s>31 &amp; pa&longs;&longs;. </s> <s>419. ad CD <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->5806. pa&longs;&longs;. </s>
  
  
  
  <s>701: ex qua &longs;i au&longs;eratur &longs;e&shy;<lb/>midiameter CA, remaneret altitudo AD <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->31 &amp; pa&longs;&longs;. </s>
  
  
  
 <s>282; qu&aelig; altitudo adhuc e&longs;t <lb/>immanis: &amp; maior hac e&longs;&longs;et, &longs;i &longs;tadia ill&atail; <lb/>252000. non. </s> <s>282; qu&aelig; altitudo adhuc e&longs;t <lb/>immanis: &amp; maior hac e&longs;&longs;et, &longs;i &longs;tadia ill&atail; <lb/>252000. non. </s>
  
 <s>Alexandrina &longs;ed Gr&aelig;ca a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pta fui&longs;&longs;ent; e&longs;&longs;et enim CD &longs;ecans anguli <lb/>DCB gr.7.m.8.&longs;ec.38. Non itaque &longs;ieri po&shy;<lb/>tuit, vt ex Alexandrin&acirc; turri ad &longs;excenta pa&longs;<gap/><lb/>&longs;uum millia pro&longs;pectus pateret. </s> <s>Alexandrina &longs;ed Gr&aelig;ca a&longs;&longs;um&shy;<lb/>pta fui&longs;&longs;ent; e&longs;&longs;et enim CD &longs;ecans anguli <lb/>DCB gr.7.m.8.&longs;ec.38. Non itaque &longs;ieri po&shy;<lb/>tuit, vt ex Alexandrin&acirc; turri ad &longs;excenta pa&longs;<gap/><lb/>&longs;uum millia pro&longs;pectus pateret. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Long&egrave; minor e&longs;t Phy&longs;ici Horizontis &longs;e&shy;<lb/>midiameter, qu&agrave;m vulgus cen&longs;eat, &longs;i res Geo-<pb pagenum="102"/>metric&egrave; perpendatur: cre&longs;cit autem eius am&shy;<lb/>plitudo pro ma<gap/>ori &longs;pectatoris altitudin&etail;. </s> <s>Long&egrave; minor e&longs;t Phy&longs;ici Horizontis &longs;e&shy;<lb/>midiameter, qu&agrave;m vulgus cen&longs;eat, &longs;i res Geo-<pb pagenum="102"/>metric&egrave; perpendatur: cre&longs;cit autem eius am&shy;<lb/>plitudo pro ma<gap/>ori &longs;pectatoris altitudin&etail;. </s>
  
 <s><lb/>Hinc quamuis nauclerorum plurimos Geo. </s> <s><lb/>Hinc quamuis nauclerorum plurimos Geo. <!-- REMOVE S--><lb/>metri&acirc; non &longs;atis in&longs;tructos &longs;&aelig;p&egrave; fugiat ratio, <lb/>eorum tamen varia in determinand&acirc; vis&ucirc;s <lb/>di&longs;tanti&acirc; &longs;ententias facil&egrave; po&longs;&longs;umus concilia&shy;<lb/>re; alijs &longs;iquidem ex altiori, alijs ex humilio&shy;<lb/>ri &longs;pecul&acirc; pro&longs; picientibus obiectum idem, <lb/>illis quidem longi&ugrave;s, his ver&ograve; propi&ugrave;s &longs;e ob&shy;<lb/>tulit contemplandum. </s>
  
 <s><lb/>metri&acirc; non &longs;atis in&longs;tructos &longs;&aelig;p&egrave; fugiat ratio, <lb/>eorum tamen varia in determinand&acirc; vis&ucirc;s <lb/>di&longs;tanti&acirc; &longs;ententias facil&egrave; po&longs;&longs;umus concilia&shy;<lb/>re; alijs &longs;iquidem ex altiori, alijs ex humilio&shy;<lb/>ri &longs;pecul&acirc; pro&longs; picientibus obiectum idem, <lb/>illis quidem longi&ugrave;s, his ver&ograve; propi&ugrave;s &longs;e ob&shy;<lb/>tulit contemplandum. </s> 
  
 <s>Quocirca ex huiu&longs;&shy;<lb/>modi hominum effatis nihil timendum, <lb/>quod dat&acirc; telluris magnitudine con&longs;titutam <lb/>Geometricisque rationibus &longs;olidatam de vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;ententiam labefactare po&longs;sit: <lb/>duo enim h&aelig;c inuicem perpetuo vinculo <lb/>colligantur. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> At qui&longs;quis ex eorum numero &longs;ue&shy;<lb/>rit, quos pudet aliquando &longs;apere, &amp; antiquos <lb/>errores dedi&longs;cere, vbi vis&ucirc;s di&longs;tantiam eius <lb/>opinione minorem demon&longs;traueris, illi<gap/>&ograve; <lb/>terr&aelig; magnitudinem non rit&egrave; con&longs;titutam <lb/>calumniabitur, &amp; ad Ari&longs;totelem prouoca&shy;<lb/>bit, qui lib. </s> 
  
 <s>2. de C&oelig;lo text. </s> <s>Quocirca ex huiu&longs;&shy;<lb/>modi hominum effatis nihil timendum, <lb/>quod dat&acirc; telluris magnitudine con&longs;titutam <lb/>Geometricisque rationibus &longs;olidatam de vi&shy;<lb/>s&ucirc;s di&longs;tanti&acirc; &longs;ententiam labefactare po&longs;sit: <lb/>duo enim h&aelig;c inuicem perpetuo vinculo <lb/>colligantur. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> At qui&longs;quis ex eorum numero &longs;ue&shy;<lb/>rit, quos pudet aliquando &longs;apere, &amp; antiquos <lb/>errores dedi&longs;cere, vbi vis&ucirc;s di&longs;tantiam eius <lb/>opinione minorem demon&longs;traueris, illi<gap/>&ograve; <lb/>terr&aelig; magnitudinem non rit&egrave; con&longs;titutam <lb/>calumniabitur, &amp; ad Ari&longs;totelem prouoca&shy;<lb/>bit, qui lib.
  
  2. de C&oelig;lo text. </s>
  
 <s>vlt. </s> <s>vlt. </s>
  
 <s>&longs;cribit terr&aelig; <lb/>circuitum patere quadraginta &longs;tadioru&mtail; <lb/>myriadibus, hoc e&longs;t &longs;tadiis 400000. aut ad <lb/>Archimedem, qui in Arenario telluris am&shy;<lb/>bitum ter mille &longs;tadiorum millia &amp; eo am&shy;<lb/>pli&ugrave;<gap/> complecti con&longs;tituit. </s> <s>&longs;cribit terr&aelig; <lb/>circuitum patere quadraginta &longs;tadioru&mtail; <lb/>myriadibus, hoc e&longs;t &longs;tadiis 400000. aut ad <lb/>Archimedem, qui in Arenario telluris am&shy;<lb/>bitum ter mille &longs;tadiorum millia &amp; eo am&shy;<lb/>pli&ugrave;<gap/> complecti con&longs;tituit. </s></p><pb pagenum="103"/><p type="main">
 </p><pb pagenum="103"/><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Prouocet: per me licet. </s> 
  
 <s>Eum ta&shy;<lb/>men monitum velim parum ex Archimede <lb/>&longs;perandum, cum eam <lb/>iHe magnitudinem da&shy;<lb/><figure id="fig24"></figure><lb/>t&acirc; oper&acirc; ponere volue&shy;<lb/>rit, quam nemo eo&shy;<lb/>rum, quibu&longs;cum di&shy;<lb/>&longs;putabat, iu&longs;to mino&shy;<lb/>rem calumniari po&longs;&longs;et. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Prouocet: per me licet. </s>
  
  <s>Eum ta&shy;<lb/>men monitum velim parum ex Archimede <lb/>&longs;perandum, cum eam <lb/>iHe magnitudinem da&shy;<lb/><figure id="fig24"/><lb/>t&acirc; oper&acirc; ponere volue&shy;<lb/>rit, quam nemo eo&shy;<lb/>rum, quibu&longs;cum di&shy;<lb/>&longs;putabat, iu&longs;to mino&shy;<lb/>rem calumniari po&longs;&longs;et. </s>
  
 <s><lb/>Quodver&ograve; ad Ari&longs;tote&shy;<lb/>lem &longs;pectat, non mul&shy;<lb/>tum habet momen&shy;<lb/>ti Peripatetica autho&shy;<lb/>ritas, cui apodictica ratio aduer&longs;atur. </s> <s><lb/>Quodver&ograve; ad Ari&longs;tote&shy;<lb/>lem &longs;pectat, non mul&shy;<lb/>tum habet momen&shy;<lb/>ti Peripatetica autho&shy;<lb/>ritas, cui apodictica ratio aduer&longs;atur. </s>
  
 <s>Porr&ograve; <lb/>long&egrave; melius e&longs;t optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>pr&aelig;cogno&longs;cere, &amp; ex ill&acirc; terr&aelig; magnitudi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note48"></arrow.to.target><lb/>nem inue&longs;tigare, qu&agrave;m incertis coniecturis <lb/>telluris ambitum &longs;tatuere; &amp; infirmo huic <lb/>&longs;undamento &aelig;qu&egrave; nutantem de a&longs;pect&ucirc;s lon&shy;<lb/>gitudine &longs;ententiam &longs;uper&longs;<gap/>ruere. </s> <s>Porr&ograve; <lb/>long&egrave; melius e&longs;t optic&aelig; line&aelig; longitudinem <lb/>pr&aelig;cogno&longs;cere, &amp; ex ill&acirc; terr&aelig; magnitudi&shy;<lb/><arrow.to.target n="note48"/><lb/>nem inue&longs;tigare, qu&agrave;m incertis coniecturis <lb/>telluris ambitum &longs;tatuere; &amp; infirmo huic <lb/>&longs;undamento &aelig;qu&egrave; nutantem de a&longs;pect&ucirc;s lon&shy;<lb/>gitudine &longs;ententiam &longs;uper&longs;<gap/>ruere. </s>
  
 <s>Sit enim <lb/>nota altitudo BA, &amp; ob&longs;eruatus fuerit angu&shy;<lb/>lus BAD; notus e&longs;t angulus complementi, <lb/>qui e&longs;t ad C: ducta autem recta BD facit <lb/>angulum BDA, qui e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is noti anguli <lb/>ad C, vt paul&ograve; ant&egrave; dicebam. </s> <s>Sit enim <lb/>nota altitudo BA, &amp; ob&longs;eruatus fuerit angu&shy;<lb/>lus BAD; notus e&longs;t angulus complementi, <lb/>qui e&longs;t ad C: ducta autem recta BD facit <lb/>angulum BDA, qui e&longs;t &longs;emi&longs;&longs;is noti anguli <lb/>ad C, vt paul&ograve; ant&egrave; dicebam. </s>
  
 <s>Cum itaque <lb/>in triangulo BAD datum &longs;it latus AB, &amp; duo <lb/>anguli ad A &amp; ad D innotuerint, inueniri <lb/>poterit quantitas line&aelig; optic&aelig; AD. </s> <s>Cum itaque <lb/>in triangulo BAD datum &longs;it latus AB, &amp; duo <lb/>anguli ad A &amp; ad D innotuerint, inueniri <lb/>poterit quantitas line&aelig; optic&aelig; AD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Tum <pb pagenum="104"/>ex B intelligatur educta perpendiculatis BE, <lb/>&amp; in triangulo rectangulo ABE, datis angu&shy;<lb/>lo A &amp; latere AB, inueniatur latus BE. </s> <s>Tum <pb pagenum="104"/>ex B intelligatur educta perpendiculatis BE, <lb/>&amp; in triangulo rectangulo ABE, datis angu&shy;<lb/>lo A &amp; latere AB, inueniatur latus BE. </s>
  
 <s>De&shy;<lb/>mum quia triangula ABE, ADC rectangula <lb/>habentia communem angulum ad A &longs;unt &longs;i<gap/><lb/>milia, fiat vt AB data ad BE inuentam, ita <lb/>AD line&aelig; optic&aelig; longitudo inuenta ad DC <lb/>qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s> <s>De&shy;<lb/>mum quia triangula ABE, ADC rectangula <lb/>habentia communem angulum ad A &longs;unt &longs;i<gap/><lb/>milia, fiat vt AB data ad BE inuentam, ita <lb/>AD line&aelig; optic&aelig; longitudo inuenta ad DC <lb/>qu&aelig;&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note48"></margin.target><emph type="italics"/>XLVIII <lb/>Inuenir&etail; <lb/><expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> <lb/>vi&longs;us: &amp; ex <lb/>ea Quint&atail; <lb/>methodus <lb/>vestigandi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum,<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> In ijs, qu&aelig; hactenus attuli&longs;ti ad <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum inueniendam, illud <lb/>accidit incommodum, quod totam altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris &longs;uper&longs;iciem innote&longs;cere <lb/>oportet: id quod haberi non pote&longs;t, ni&longs;i aut <lb/>pr&aelig;rupta rupes mari immineat, aut turris in <lb/>litore &longs;it con&longs;tituta. </s> 
  
 <s>Quin methodum ali&shy;<lb/>quam excogitas, qua etiam ex turri procul ab <lb/>&aelig;quore in colle po&longs;it&acirc; explorare po&longs;&longs;imus, <lb/>quanta &longs;it terr&aelig; magnitudo? </s> <s><margin.target id="note48"/><emph type="italics"/>XLVIII <lb/>Inuenir&etail; <lb/><expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> <lb/>vi&longs;us: &amp; ex <lb/>ea Quint&atail; <lb/>methodus <lb/>vestigandi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum,<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Tentemus pariter, quid po&longs;&longs;imus: <lb/>tertius ade&longs;t Galil&aelig;us; ni&longs;i aliquid inueneri&shy;<lb/><arrow.to.target n="note49"></arrow.to.target><lb/>mus, dicam nos iratis Mu&longs;is conueni&longs;&longs;e. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> In ijs, qu&aelig; hactenus attuli&longs;ti ad <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum inueniendam, illud <lb/>accidit incommodum, quod totam altitu&shy;<lb/>dinem &longs;upra maris &longs;uper&longs;iciem innote&longs;cere <lb/>oportet: id quod haberi non pote&longs;t, ni&longs;i aut <lb/>pr&aelig;rupta rupes mari immineat, aut turris in <lb/>litore &longs;it con&longs;tituta. </s>
  
  <s>Quin methodum ali&shy;<lb/>quam excogitas, qua etiam ex turri procul ab <lb/>&aelig;quore in colle po&longs;it&acirc; explorare po&longs;&longs;imus, <lb/>quanta &longs;it terr&aelig; magnitudo? </s></p><p type="main">
  
 <s>Sit <lb/>igitur in perpendiculari AC, nota in&longs;ignis <lb/>aliqua altitudo BA, at non talis, vt eius hu&shy;<lb/>millimum punctum B &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uper&longs;iciei <lb/>adh&aelig;reat, cum poti&ugrave;s ex ill&acirc; emineat i&ntail; <lb/>colle DB, cuius altitudo ignota e&longs;t: &longs;ieri au&shy;<lb/>tem po&longs;&longs;it, vt liber pro&longs;pectus in Horizon&shy;<lb/>tem pateat, &longs;iue in &longs;ummo A, &longs;iue in imo B <pb pagenum="105"/>con&longs;i&longs;tas angulos CAE, CBF ob&longs;eruaturus. <lb/><figure id="fig25"></figure><lb/>Quibus angulis ob&longs;er&shy;<lb/>uatis intellige rectam <lb/>BF occurrere Tangen&shy;<lb/>ti AE in G. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Tentemus pariter, quid po&longs;&longs;imus: <lb/>tertius ade&longs;t Galil&aelig;us; ni&longs;i aliquid inueneri&shy;<lb/><arrow.to.target n="note49"/><lb/>mus, dicam nos iratis Mu&longs;is conueni&longs;&longs;e. </s>
  
  <s>Sit <lb/>igitur in perpendiculari AC, nota in&longs;ignis <lb/>aliqua altitudo BA, at non talis, vt eius hu&shy;<lb/>millimum punctum B &longs;ph&aelig;ric&aelig; &longs;uper&longs;iciei <lb/>adh&aelig;reat, cum poti&ugrave;s ex ill&acirc; emineat i&ntail; <lb/>colle DB, cuius altitudo ignota e&longs;t: &longs;ieri au&shy;<lb/>tem po&longs;&longs;it, vt liber pro&longs;pectus in Horizon&shy;<lb/>tem pateat, &longs;iue in &longs;ummo A, &longs;iue in imo B <pb pagenum="105"/>con&longs;i&longs;tas angulos CAE, CBF ob&longs;eruaturus. <lb/><figure id="fig25"/><lb/>Quibus angulis ob&longs;er&shy;<lb/>uatis intellige rectam <lb/>BF occurrere Tangen&shy;<lb/>ti AE in G. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>In triangu&shy;<lb/>lo itaque ABG angu&shy;<lb/>lus AGB e&longs;t notus, vt&shy;<lb/>pote differentia duo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatorum C <lb/>BG, CAG: angulus A <lb/>e&longs;t ob&longs;eruatus, &amp; data <lb/>e&longs;t altitudo BA: ergo <lb/>inueniri pote&longs;t quantitas rect&aelig; BG. </s> <s>In triangu&shy;<lb/>lo itaque ABG angu&shy;<lb/>lus AGB e&longs;t notus, vt&shy;<lb/>pote differentia duo&shy;<lb/>rum ob&longs;eruatorum C <lb/>BG, CAG: angulus A <lb/>e&longs;t ob&longs;eruatus, &amp; data <lb/>e&longs;t altitudo BA: ergo <lb/>inueniri pote&longs;t quantitas rect&aelig; BG. </s>
  
Line 2044 
Line 1687 
  
 <s>E&longs;t igitur ECF <lb/>differentia nota duorum ob&longs;eruatorum CAE, <lb/>CBF. </s> <s>E&longs;t igitur ECF <lb/>differentia nota duorum ob&longs;eruatorum CAE, <lb/>CBF. </s>
  
 <s>Ducatur dem&ugrave;m recta CG. </s> <s>Ducatur dem&ugrave;m recta CG. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Et quo&shy;<lb/>niam GF, GE &longs;unt tangentes circulum ab <lb/>eodem puncto exeuntes, inter &longs;e &aelig;quales <lb/>&longs;unt, &longs;icut &amp; CF, CE ex centro duct&aelig;; CG <lb/>ver&ograve; e&longs;t vtrique triangulo FCG, ECG com&shy;<lb/>munis; ergo angulus ECF notus diuiditur &agrave; <pb pagenum="106"/>rect&acirc; CG bi&longs;ariam. </s> <s>Et quo&shy;<lb/>niam GF, GE &longs;unt tangentes circulum ab <lb/>eodem puncto exeuntes, inter &longs;e &aelig;quales <lb/>&longs;unt, &longs;icut &amp; CF, CE ex centro duct&aelig;; CG <lb/>ver&ograve; e&longs;t vtrique triangulo FCG, ECG com&shy;<lb/>munis; ergo angulus ECF notus diuiditur &agrave; <pb pagenum="106"/>rect&acirc; CG bi&longs;ariam. </s>
  
 <s>Quare &longs;i angulorum ob&shy;<lb/>&longs;eruatorum &longs;emidi&longs;&longs;erentiam GCF addas an&shy;<lb/>gulo FCB complemento noto anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati in B, notus e&longs;t etiam angulus BCG; ex <lb/>quo, vn&acirc; cum angulo CBG ob&longs;eruato, &amp; la&shy;<lb/>tere BG inuento, inuenitur latus CB: Cui &longs;i <lb/>addatur data altitudo BA, notum erit latus <lb/>CA vn&acirc; cum angulo ad A ob&longs;eruato in trian&shy;<lb/>gulo AEC rectangulo: quare &amp; inuenitur CE <lb/>&longs;emidiameter qu&aelig;&longs;ita, qu&aelig; e&longs;t ip&longs;i CD &aelig;qua&shy;<lb/>lis, vnde innote&longs;cit altitudo collis BD, &amp; <lb/>line&aelig; optic&aelig; AE longitudo cogno&longs;ci pote&longs;t. </s> <s>Quare &longs;i angulorum ob&shy;<lb/>&longs;eruatorum &longs;emidi&longs;&longs;erentiam GCF addas an&shy;<lb/>gulo FCB complemento noto anguli ob&longs;er&shy;<lb/>uati in B, notus e&longs;t etiam angulus BCG; ex <lb/>quo, vn&acirc; cum angulo CBG ob&longs;eruato, &amp; la&shy;<lb/>tere BG inuento, inuenitur latus CB: Cui &longs;i <lb/>addatur data altitudo BA, notum erit latus <lb/>CA vn&acirc; cum angulo ad A ob&longs;eruato in trian&shy;<lb/>gulo AEC rectangulo: quare &amp; inuenitur CE <lb/>&longs;emidiameter qu&aelig;&longs;ita, qu&aelig; e&longs;t ip&longs;i CD &aelig;qua&shy;<lb/>lis, vnde innote&longs;cit altitudo collis BD, &amp; <lb/>line&aelig; optic&aelig; AE longitudo cogno&longs;ci pote&longs;t. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note49"></margin.target><emph type="italics"/>XLIX <lb/>Sexta me&shy;<lb/>tbodus ter&shy;<lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum in&shy;<lb/>quirendi, &amp; <lb/>montis alti&shy;<lb/>tudinem co&shy;<lb/>gno&longs;cendi.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note49"/><emph type="italics"/>XLIX <lb/>Sexta me&shy;<lb/>tbodus ter&shy;<lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum in&shy;<lb/>quirendi, &amp; <lb/>montis alti&shy;<lb/>tudinem co&shy;<lb/>gno&longs;cendi.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>At contingat ex edito quidem monte pro&shy;<lb/>&longs;pici po&longs;&longs;e in <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> <lb/><arrow.to.target n="note50"></arrow.to.target><lb/><figure id="fig26"></figure><lb/>horizontem, &longs;ed plan&egrave; <lb/>ignotam e&longs;&longs;e montis al&shy;<lb/>titudnem. </s> <s>At contingat ex edito quidem monte pro&shy;<lb/>&longs;pici po&longs;&longs;e in <expan abbr="extrem&utilde;">extremum</expan> <lb/><arrow.to.target n="note50"/><lb/><figure id="fig26"/><lb/>horizontem, &longs;ed plan&egrave; <lb/>ignotam e&longs;&longs;e montis al&shy;<lb/>titudnem. </s>
  
 <s>Eligatur lo&shy;<lb/>cus aliquis con&longs;picuus, <lb/>qui ita di&longs;tare cen&longs;ea&shy;<lb/>tur, vt perpendicula&shy;<lb/>res ex vtroque loco ad <lb/>centrum duct&aelig; &agrave; pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mo deffectentes <lb/>&longs;en&longs;u digno&longs;ci queant. </s> <s>Eligatur lo&shy;<lb/>cus aliquis con&longs;picuus, <lb/>qui ita di&longs;tare cen&longs;ea&shy;<lb/>tur, vt perpendicula&shy;<lb/>res ex vtroque loco ad <lb/>centrum duct&aelig; &agrave; pa&shy;<lb/>ralleli&longs;mo deffectentes <lb/>&longs;en&longs;u digno&longs;ci queant. </s>
  
 <s><lb/>Hinc enim terr&aelig; &longs;emidiametrum eruer&etail; <lb/>po&longs;&longs;umus. </s> <s><lb/>Hinc enim terr&aelig; &longs;emidiametrum eruer&etail; <lb/>po&longs;&longs;umus. </s>
  
 <s>Ex A igitur &longs;it linea AD terram <lb/>tangens: ob&longs;eruetur angulus CAD. </s> <s>Ex A igitur &longs;it linea AD terram <lb/>tangens: ob&longs;eruetur angulus CAD. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Tum <lb/>ad ea&longs;dem vel alias partes eligatur locus B <pb pagenum="107"/>valde di&longs;tans, &amp; ob&longs;eruetur pariter angulus <lb/>CAB. </s> <s>Tum <lb/>ad ea&longs;dem vel alias partes eligatur locus B <pb pagenum="107"/>valde di&longs;tans, &amp; ob&longs;eruetur pariter angulus <lb/>CAB. </s>
  
Line 2066 
Line 1709 
  
 <s>Demum ex B ob&longs;eruetur an&shy;<lb/>gulus ABC; cognit&acirc; &longs;cilicet di&longs;tanti&acirc; ip&longs;ius <lb/>A puncti &agrave; vertice ob&longs;eruatoris in B, com&shy;<lb/>plementum ad duos rectos dat angulum <lb/>ABC: erit autem indicium di&longs;tanti&aelig; AB <lb/>&longs;ufficientis, &longs;i anguli CAB, CBA &longs;imul &longs;um&shy;<lb/>pti minores fuerint duobus rectis. </s> <s>Demum ex B ob&longs;eruetur an&shy;<lb/>gulus ABC; cognit&acirc; &longs;cilicet di&longs;tanti&acirc; ip&longs;ius <lb/>A puncti &agrave; vertice ob&longs;eruatoris in B, com&shy;<lb/>plementum ad duos rectos dat angulum <lb/>ABC: erit autem indicium di&longs;tanti&aelig; AB <lb/>&longs;ufficientis, &longs;i anguli CAB, CBA &longs;imul &longs;um&shy;<lb/>pti minores fuerint duobus rectis. </s>
  
 <s>Quare in <lb/>triangulo ABC dato latere BA &amp; angulis <lb/>adiacentibus inuenitur latus AC. </s> <s>Quare in <lb/>triangulo ABC dato latere BA &amp; angulis <lb/>adiacentibus inuenitur latus AC. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Inuento <lb/>autem latere AC &amp; ob&longs;eruato angulo CAD <lb/>in triangulo CDA rectangulo, inuenitur CD <lb/>qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter, nec latebit <lb/>montis altitudo. </s> <s>Inuento <lb/>autem latere AC &amp; ob&longs;eruato angulo CAD <lb/>in triangulo CDA rectangulo, inuenitur CD <lb/>qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter, nec latebit <lb/>montis altitudo. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note50"></margin.target><emph type="italics"/>L. </s> 
  
 <s><lb/>Septima me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig;, <lb/>&amp; montis <lb/>altitudin<gap/>.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note50"/><emph type="italics"/>L. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i locorum opportunitas ferat, vt <lb/>detur altitudo FE nota, ex qua ob&longs;eruari <lb/><arrow.to.target n="note51"></arrow.to.target><lb/>queat angulus CED, &amp; in monte procul po&longs;i&shy;<lb/>to liber &longs;it a&longs;cen&longs;us, donec ex A puncto per <lb/>E in extremum horizontem D productus ra&shy;<lb/>dius efficiat angulum CAD, qui ob&longs;eruatio&shy;<lb/>ne cogno&longs;catur; ea habemus, qu&aelig; ad inue&shy;<lb/>niendam terr&aelig; &longs;emidiametrum, vel ad exa&shy;<lb/>minandamiam inuentam &longs;ufficiant. </s> <s><lb/>Septima me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>uestigandi <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig;, <lb/>&amp; montis <lb/>altitudin<gap/>.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s>Quod &longs;i locorum opportunitas ferat, vt <lb/>detur altitudo FE nota, ex qua ob&longs;eruari <lb/><arrow.to.target n="note51"/><lb/>queat angulus CED, &amp; in monte procul po&longs;i&shy;<lb/>to liber &longs;it a&longs;cen&longs;us, donec ex A puncto per <lb/>E in extremum horizontem D productus ra&shy;<lb/>dius efficiat angulum CAD, qui ob&longs;eruatio&shy;<lb/>ne cogno&longs;catur; ea habemus, qu&aelig; ad inue&shy;<lb/>niendam terr&aelig; &longs;emidiametrum, vel ad exa&shy;<lb/>minandamiam inuentam &longs;ufficiant. </s>
  
 <s>Intel&shy;<lb/>ligatur enim ex F exire recta FG parallela ip&longs;i <lb/>CA (perpendiculares &longs;iquidem EC, AG &aacute; <lb/>paralleli&longs;mo deflectere ponimus) e&longs;&longs;ormatur <pb pagenum="108"/>triangulum FEG, cuius latus FE datur, an&shy;<lb/>gulus EGF &aelig;qualis angulo EAC ob&longs;eruato <lb/>innote&longs;cit propter linearum CA, FG paral&shy;<lb/>leli&longs;mum, &amp; GEF e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli FED ob&longs;eruati. </s> <s>Intel&shy;<lb/>ligatur enim ex F exire recta FG parallela ip&longs;i <lb/>CA (perpendiculares &longs;iquidem EC, AG &aacute; <lb/>paralleli&longs;mo deflectere ponimus) e&longs;&longs;ormatur <pb pagenum="108"/>triangulum FEG, cuius latus FE datur, an&shy;<lb/>gulus EGF &aelig;qualis angulo EAC ob&longs;eruato <lb/>innote&longs;cit propter linearum CA, FG paral&shy;<lb/>leli&longs;mum, &amp; GEF e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli FED ob&longs;eruati. </s>
  
Line 2082 
Line 1725 
  
 <s>At in triangulo EAC, lateri AC <lb/>parallela e&longs;t GF, ergo vt EG ad GA, ita EF <lb/>data altitudo ad FC qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiame&shy;<lb/>trum. </s> <s>At in triangulo EAC, lateri AC <lb/>parallela e&longs;t GF, ergo vt EG ad GA, ita EF <lb/>data altitudo ad FC qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiame&shy;<lb/>trum. </s>
  
 <s>Vel etiam ij&longs;dem po&longs;itis, &amp; ob&longs;erua&shy;<lb/>tis angulis CED, GAE, atque di&longs;tanti&acirc; AE, <lb/><arrow.to.target n="note52"></arrow.to.target><lb/>in triangulo CAE noti &longs;unt duo anguli, (an&shy;<lb/>gulus &longs;iquidem CEA e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli CED ob&longs;eruati) &amp; latus <lb/>adiacens AE: inueniatur igitur latus EC, ex <lb/>quo dempta nota altitudo FE relinquit qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s> <s>Vel etiam ij&longs;dem po&longs;itis, &amp; ob&longs;erua&shy;<lb/>tis angulis CED, GAE, atque di&longs;tanti&acirc; AE, <lb/><arrow.to.target n="note52"/><lb/>in triangulo CAE noti &longs;unt duo anguli, (an&shy;<lb/>gulus &longs;iquidem CEA e&longs;t complementum ad <lb/>duos rectos anguli CED ob&longs;eruati) &amp; latus <lb/>adiacens AE: inueniatur igitur latus EC, ex <lb/>quo dempta nota altitudo FE relinquit qu&aelig;&shy;<lb/>&longs;itam terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s>
  
 <s>Erit autem <lb/>indicium &longs;ufficientis di&longs;tanti&aelig; inter A &amp; E, &longs;i <lb/>angulus CED ob&longs;eruatus fuerit maior angu&shy;<lb/>lo CAE. </s> <s>Erit autem <lb/>indicium &longs;ufficientis di&longs;tanti&aelig; inter A &amp; E, &longs;i <lb/>angulus CED ob&longs;eruatus fuerit maior angu&shy;<lb/>lo CAE. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note51"></margin.target><emph type="italics"/>LI. </s> 
  
 <s><lb/>Octau a me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>ueniendi ter <lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note51"/><emph type="italics"/>LI. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note52"></margin.target><emph type="italics"/>LII. </s> 
  
 <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s> <s><lb/>Octau a me&shy;<lb/>thodus in&shy;<lb/>ueniendi ter <lb/>r&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>metrum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Ea profect&ograve; funt, qu&aelig; hactenus di&shy;<lb/>&longs;putata &longs;nnt, vt vix cen&longs;eam fieri po&longs;&longs;e, vt <lb/>alicui nulla ex his methodis arrideat. </s> <s><margin.target id="note52"/><emph type="italics"/>LII. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ea profect&ograve; funt, qu&aelig; hactenus di&shy;<lb/>&longs;putata &longs;nnt, vt vix cen&longs;eam fieri po&longs;&longs;e, vt <lb/>alicui nulla ex his methodis arrideat. </s>
  
 <s>Ve&shy;<lb/>r&ugrave;m &longs;crupulus e&longs;t, quem forta&longs;&longs;e ex multo&shy;<lb/>rum animis non facil&egrave; eximas: exi&longs;tima&shy;<lb/>bunt &longs;iquidem angulum, quem cum per-<pb pagenum="109"/>pendiculo opticus radius con&longs;tituit, nun&shy;<lb/>quam minim&egrave; dubi&acirc; ob&longs;eruatione inue&longs;tiga&shy;<lb/>ri po&longs;&longs;e. </s> <s>Ve&shy;<lb/>r&ugrave;m &longs;crupulus e&longs;t, quem forta&longs;&longs;e ex multo&shy;<lb/>rum animis non facil&egrave; eximas: exi&longs;tima&shy;<lb/>bunt &longs;iquidem angulum, quem cum per-<pb pagenum="109"/>pendiculo opticus radius con&longs;tituit, nun&shy;<lb/>quam minim&egrave; dubi&acirc; ob&longs;eruatione inue&longs;tiga&shy;<lb/>ri po&longs;&longs;e. </s>
  
Line 2102 
Line 1745 
  
 <s><lb/>ac proinde linea illa ab oculo exiens non cir&shy;<lb/>culum in &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie contingeret, vt <lb/>exigitur. </s> <s><lb/>ac proinde linea illa ab oculo exiens non cir&shy;<lb/>culum in &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie contingeret, vt <lb/>exigitur. </s>
  
 <s>Si ver&ograve; in immen&longs;um &aelig;quor vi&shy;<lb/>&longs;us excurrat, et&longs;i &longs;opitis ftuctibus otia agat, <lb/>nulloque &aelig;&longs;tu intume&longs;cat, quis ne&longs;ciat At&shy;<lb/>mo&longs;ph&aelig;ram vaporibus non ade&ograve; paucis te&shy;<lb/>nuibu&longs;ue &longs;catere, vt nulla refractionis, qua <lb/>Oceani partes infra horizontem depre&longs;&longs;&aelig; <lb/><expan abbr="&etilde;mergant">emmergant</expan>, &longs;u&longs;picio &longs;uboriri po&longs;&longs;it? </s> <s>Si ver&ograve; in immen&longs;um &aelig;quor vi&shy;<lb/>&longs;us excurrat, et&longs;i &longs;opitis ftuctibus otia agat, <lb/>nulloque &aelig;&longs;tu intume&longs;cat, quis ne&longs;ciat At&shy;<lb/>mo&longs;ph&aelig;ram vaporibus non ade&ograve; paucis te&shy;<lb/>nuibu&longs;ue &longs;catere, vt nulla refractionis, qua <lb/>Oceani partes infra horizontem depre&longs;&longs;&aelig; <lb/><expan abbr="&etilde;mergant">emmergant</expan>, &longs;u&longs;picio &longs;uboriri po&longs;&longs;it? </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c quidem non ea e&longs;&longs;e videntur, <lb/>qu&aelig; telluris &longs;emidiametro his methodis in&shy;<lb/>uent&aelig; officere po&longs;&longs;int: Si enim ali&acirc; atque <lb/>ali&acirc; methodo inue&longs;tigetur, nec vald&egrave; in&longs;i&shy;<lb/>gni di&longs;crimine differant, qu&aelig; inueniuntur, <lb/>medium Arithmeticum inter extrema in&shy;<lb/>uenta dabit quantitatem qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metro terr&aelig; tribuendam. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> H&aelig;c quidem non ea e&longs;&longs;e videntur, <lb/>qu&aelig; telluris &longs;emidiametro his methodis in&shy;<lb/>uent&aelig; officere po&longs;&longs;int: Si enim ali&acirc; atque <lb/>ali&acirc; methodo inue&longs;tigetur, nec vald&egrave; in&longs;i&shy;<lb/>gni di&longs;crimine differant, qu&aelig; inueniuntur, <lb/>medium Arithmeticum inter extrema in&shy;<lb/>uenta dabit quantitatem qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metro terr&aelig; tribuendam. </s>
  
 <s>Tellus quipp&etail; <lb/>toreuma non e&longs;t vndequaque expolitum; &longs;ed <lb/>cum eius partes &agrave; centro di&longs;paribus interual&shy;<lb/>lis ab&longs;int, ita tamen vt proxim&egrave; &longs;ph&aelig;ra&mtail; <lb/>&aelig;muletus, facis e&longs;t &longs;i mediocris &agrave; centro di-<pb pagenum="110"/>&longs;tantia innote&longs;cat. </s> <s>Tellus quipp&etail; <lb/>toreuma non e&longs;t vndequaque expolitum; &longs;ed <lb/>cum eius partes &agrave; centro di&longs;paribus interual&shy;<lb/>lis ab&longs;int, ita tamen vt proxim&egrave; &longs;ph&aelig;ra&mtail; <lb/>&aelig;muletus, facis e&longs;t &longs;i mediocris &agrave; centro di-<pb pagenum="110"/>&longs;tantia innote&longs;cat. </s>
  
 <s>Nihilominus tamen aliam <lb/>placet tentare viam null&acirc; habit&acirc; ratione radii <lb/>optici terram tangentis, mod&ograve; ea &longs;it duo&shy;<lb/>rum locorum di&longs;tantia, vt perpendiculares <lb/>ad centrum notabiliter deflectant &agrave; paralle&shy;<lb/>li&longs;mo. <lb/><arrow.to.target n="note53"></arrow.to.target></s> <s>Nihilominus tamen aliam <lb/>placet tentare viam null&acirc; habit&acirc; ratione radii <lb/>optici terram tangentis, mod&ograve; ea &longs;it duo&shy;<lb/>rum locorum di&longs;tantia, vt perpendiculares <lb/>ad centrum notabiliter deflectant &agrave; paralle&shy;<lb/>li&longs;mo. <lb/><arrow.to.target n="note53"/></s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note53"></margin.target><emph type="italics"/>LIII: <lb/>Nona me&shy;<lb/>thodus tel&shy;<lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum <lb/>inquir ndi.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note53"/><emph type="italics"/>LIII: <lb/>Nona me&shy;<lb/>thodus tel&shy;<lb/>luris &longs;emi&shy;<lb/>diametrum <lb/>inquir ndi.<emph.end type="italics"/></s></p><figure/><p type="main">
 </p><figure></figure><p type="main"> 
 <s>Eligatur itaque alti&shy;<lb/>tudo qu&aelig;piam in&longs;ignis <lb/>&amp; nota AB, ex cuius <lb/>vtroque extremo vi&shy;<lb/>deatur in monte ad <lb/>plura milliaria procul <lb/>po&longs;ito locus D: loca ve&shy;<lb/>r&ograve; huiu&longs;modi di&longs;tantia <lb/>po&longs;&longs;unt ob&longs;eruari poti&longs;&shy;<lb/>&longs;im&ugrave;m noctu accen&longs;o <lb/>ibi ign&eacute; ab amico, ni&longs;i <lb/>ad&longs;it nota aliqua peculiaris, vt &aelig;di&longs;icium, <lb/>turris &amp;c. </s> <s>Eligatur itaque alti&shy;<lb/>tudo qu&aelig;piam in&longs;ignis <lb/>&amp; nota AB, ex cuius <lb/>vtroque extremo vi&shy;<lb/>deatur in monte ad <lb/>plura milliaria procul <lb/>po&longs;ito locus D: loca ve&shy;<lb/>r&ograve; huiu&longs;modi di&longs;tantia <lb/>po&longs;&longs;unt ob&longs;eruari poti&longs;&shy;<lb/>&longs;im&ugrave;m noctu accen&longs;o <lb/>ibi ign&eacute; ab amico, ni&longs;i <lb/>ad&longs;it nota aliqua peculiaris, vt &aelig;di&longs;icium, <lb/>turris &amp;c. </s>
  
 <s>Tum ex A ob&longs;eruetur angulus <lb/>BAD, &amp; ex B angulus ABD, notus enim fiet <lb/>reliquus angulus BDA. </s> <s>Tum ex A ob&longs;eruetur angulus <lb/>BAD, &amp; ex B angulus ABD, notus enim fiet <lb/>reliquus angulus BDA. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Ex puncto autem <lb/>D ob&longs;eruetur angulus BDC, vnde ablato an&shy;<lb/>gulo BDA noto, reliquus ADC innote&longs;cit. </s> <s>Ex puncto autem <lb/>D ob&longs;eruetur angulus BDC, vnde ablato an&shy;<lb/>gulo BDA noto, reliquus ADC innote&longs;cit. </s>
  
 <s><lb/>His paratis in triangulo ABD dantur duo an&shy;<lb/>guli A &amp; B cum latere adiacente BA, inue&shy;<lb/>niatur igitur latus AD. </s> <s><lb/>His paratis in triangulo ABD dantur duo an&shy;<lb/>guli A &amp; B cum latere adiacente BA, inue&shy;<lb/>niatur igitur latus AD. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s>Ex hoc autem late&shy;<lb/>re AD inuento vn&acirc; cum angulo ADC, qu <lb/>ex ob&longs;eruatione innotuit, &amp; angulo DAC <pb pagenum="111"/>qui e&longs;t complementum anguli ob&longs;eruati <lb/>DAB ad duos rectos, inueniri pote&longs;t latus <lb/>AC qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter. </s></p><p type="main">
  
 <s>Ex hoc autem late&shy;<lb/>re AD inuento vn&acirc; cum angulo ADC, qu <lb/>ex ob&longs;eruatione innotuit, &amp; angulo DAC <pb pagenum="111"/>qui e&longs;t complementum anguli ob&longs;eruati <lb/>DAB ad duos rectos, inueniri pote&longs;t latus <lb/>AC qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidiameter. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>At non vacat montem con&longs;cendere? </s> <s>At non vacat montem con&longs;cendere? </s>
  
 <s>alia <lb/><arrow.to.target n="note54"></arrow.to.target><lb/>&longs;uppetit via, qua leuiori labore propo&longs;itum <lb/>a&longs;&longs;equamur. </s> <s>alia <lb/><arrow.to.target n="note54"/><lb/>&longs;uppetit via, qua leuiori labore propo&longs;itum <lb/>a&longs;&longs;equamur. </s>
  
 <s>Sit nota altitudo IG, vnde vi&shy;<lb/>deatur locus aliquis in &longs;uperficie terr&aelig; F: ob&shy;<lb/>&longs;erueturque angulus IGF. </s> <s>Sit nota altitudo IG, vnde vi&shy;<lb/>deatur locus aliquis in &longs;uperficie terr&aelig; F: ob&shy;<lb/>&longs;erueturque angulus IGF. </s>
  
 <s>Quod &longs;i di&longs;tantia <lb/><figure id="fig27"></figure><lb/>GF iam nota non <lb/>fuerit, ex tertio <lb/>quopiam loco e&atail; <lb/>ob&longs;eruetur, <expan abbr="inue-niaturq.">inue&shy;<lb/>niaturque</expan> iuxta Tri&shy;<lb/>gonometri&aelig; pr&aelig;&shy;<lb/>cepta. </s> <s>Quod &longs;i di&longs;tantia <lb/><figure id="fig27"/><lb/>GF iam nota non <lb/>fuerit, ex tertio <lb/>quopiam loco e&atail; <lb/>ob&longs;eruetur, <expan abbr="inue-niaturq.">inue&shy;<lb/>niaturque</expan> iuxta Tri&shy;<lb/>gonometri&aelig; pr&aelig;&shy;<lb/>cepta. </s>
  
 <s>His com&shy;<lb/>paratis producatur <lb/>GI per terr&aelig; cen&shy;<lb/>trum T v&longs;qu&etail; <lb/>in O, vt IO &longs;it <lb/>terr&aelig; diameter: ex <lb/>F cadat in dia&shy;<lb/>metrum perpendicularis FC. </s> <s>His com&shy;<lb/>paratis producatur <lb/>GI per terr&aelig; cen&shy;<lb/>trum T v&longs;qu&etail; <lb/>in O, vt IO &longs;it <lb/>terr&aelig; diameter: ex <lb/>F cadat in dia&shy;<lb/>metrum perpendicularis FC. </s>
  
 <s>Quonia&mtail; <lb/>igitur in triangulo GCF rectangulo datur hy&shy;<lb/>pothenu&longs;a GF, &amp; angulus CGF, inueniantur <lb/>reliqua latera FC, CG. </s> <s>Quonia&mtail; <lb/>igitur in triangulo GCF rectangulo datur hy&shy;<lb/>pothenu&longs;a GF, &amp; angulus CGF, inueniantur <lb/>reliqua latera FC, CG. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Auferatur autem <lb/>IG data altitudo ex GC, &amp; remanet IC. </s> <s>Auferatur autem <lb/>IG data altitudo ex GC, &amp; remanet IC. </s>
  
 <s><lb/>Quia ver&ograve; FC &agrave; puncto peripheri&aelig; F cadit <lb/>perpendicularis in diametrum IO, e&longs;t me-<pb pagenum="112"/>dio loco proportio nalis inter diametri &longs;eg&shy;<lb/>menta IC, CO; ac proinde quadratum me&shy;<lb/>di&aelig; CF &aelig;quale e&longs;t rectangu lo &longs;ub extremis. </s> <s><lb/>Quia ver&ograve; FC &agrave; puncto peripheri&aelig; F cadit <lb/>perpendicularis in diametrum IO, e&longs;t me-<pb pagenum="112"/>dio loco proportio nalis inter diametri &longs;eg&shy;<lb/>menta IC, CO; ac proinde quadratum me&shy;<lb/>di&aelig; CF &aelig;quale e&longs;t rectangu lo &longs;ub extremis. </s>
  
 <s><lb/>Itaque quadrato ip&longs;ius CF diui&longs;o per IC &longs;eg&shy;<lb/>mentum notum, Quotiens dabit CO, cui <lb/>addatur CI, &amp; habetur tota diameter IO <lb/><arrow.to.target n="note55"></arrow.to.target><lb/>qu&aelig;&longs;ita. </s> <s><lb/>Itaque quadrato ip&longs;ius CF diui&longs;o per IC &longs;eg&shy;<lb/>mentum notum, Quotiens dabit CO, cui <lb/>addatur CI, &amp; habetur tota diameter IO <lb/><arrow.to.target n="note55"/><lb/>qu&aelig;&longs;ita. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note54"></margin.target><emph type="italics"/>LIV. </s> 
  
 <s><lb/>Decima me&shy;<lb/>thodus, qua <lb/>terr&aelig; dia&shy;<lb/>meter inue&shy;<lb/>nitur.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note54"/><emph type="italics"/>LIV. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note55"></margin.target><emph type="italics"/>LV. </s> <s><lb/>Decima me&shy;<lb/>thodus, qua <lb/>terr&aelig; dia&shy;<lb/>meter inue&shy;<lb/>nitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="margin">
  
  <s><margin.target id="note55"/><emph type="italics"/>LV. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>Idem aliter.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>H&aelig;c mihi methodus magis arridet vtpo&shy;<lb/>te breuior, qua quadratum CF diuido per <lb/>IC: c&aelig;ter&ugrave;m &longs;i rem mer&egrave; Trigonome&shy;<lb/>tric&egrave; perficere quis malit, inuentis CF <lb/>&amp; IC, qu&aelig;rat angulum IFC; quem du&shy;<lb/>plicet, &amp; dupli &longs;inum ex Tabulis inue&shy;<lb/>niat: tum fiat vt &longs;inus inuentus ad Ra&shy;<lb/>dium ita inuenta CF ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metrum FT. </s> <s>H&aelig;c mihi methodus magis arridet vtpo&shy;<lb/>te breuior, qua quadratum CF diuido per <lb/>IC: c&aelig;ter&ugrave;m &longs;i rem mer&egrave; Trigonome&shy;<lb/>tric&egrave; perficere quis malit, inuentis CF <lb/>&amp; IC, qu&aelig;rat angulum IFC; quem du&shy;<lb/>plicet, &amp; dupli &longs;inum ex Tabulis inue&shy;<lb/>niat: tum fiat vt &longs;inus inuentus ad Ra&shy;<lb/>dium ita inuenta CF ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidia&shy;<lb/>metrum FT. </s>
  
 <s>Huius operationis ratio pa&shy;<lb/>tet, quia cum angulus IFO in &longs;emicircu&shy;<lb/>lo &longs;it rectus, tri&acirc;ngulum ICF e&longs;t &longs;imile trian&shy;<lb/>gulo IFO, igitur angulus inuentus IFC &aelig;qua&shy;<lb/>lis e&longs;t angulo FOC; huius autem duplex e&longs;t <lb/>angulus ITF ad centrum, qui proinde inno&shy;<lb/>te&longs;cit, vn&acirc; cum &longs;inu FC in partibus Radii <lb/>h&aelig;c ver&ograve; linea cum nota &longs;it etiam in men&shy;<lb/>&longs;ur&acirc; homogene&acirc; altitudini dat&aelig; IG, manife&shy;<lb/>&longs;tabit pariter in e&acirc;dem men&longs;ur&acirc; Radium TF. </s> <s>Huius operationis ratio pa&shy;<lb/>tet, quia cum angulus IFO in &longs;emicircu&shy;<lb/>lo &longs;it rectus, tri&acirc;ngulum ICF e&longs;t &longs;imile trian&shy;<lb/>gulo IFO, igitur angulus inuentus IFC &aelig;qua&shy;<lb/>lis e&longs;t angulo FOC; huius autem duplex e&longs;t <lb/>angulus ITF ad centrum, qui proinde inno&shy;<lb/>te&longs;cit, vn&acirc; cum &longs;inu FC in partibus Radii <lb/>h&aelig;c ver&ograve; linea cum nota &longs;it etiam in men&shy;<lb/>&longs;ur&acirc; homogene&acirc; altitudini dat&aelig; IG, manife&shy;<lb/>&longs;tabit pariter in e&acirc;dem men&longs;ur&acirc; Radium TF. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Placetne aliam adhuc inire viam? </s> <s>Placetne aliam adhuc inire viam? </s>
  
 <s>nec <lb/>Diony&longs;iodori Geometr&aelig; protritam ve&longs;tigiis; <lb/>cuius in &longs;epulchro inuenta e&longs;t epi&longs;tola ad <pb pagenum="113"/>&longs;uperos mi&longs;&longs;a, qua &longs;e &agrave; &longs;epulchro ad infimam <lb/>terram de&longs;cendi&longs;&longs;e &longs;ignificabat, illudque &longs;pa&shy;<lb/>tium &longs;tadia 42000. complecti. </s> <s>nec <lb/>Diony&longs;iodori Geometr&aelig; protritam ve&longs;tigiis; <lb/>cuius in &longs;epulchro inuenta e&longs;t epi&longs;tola ad <pb pagenum="113"/>&longs;uperos mi&longs;&longs;a, qua &longs;e &agrave; &longs;epulchro ad infimam <lb/>terram de&longs;cendi&longs;&longs;e &longs;ignificabat, illudque &longs;pa&shy;<lb/>tium &longs;tadia 42000. complecti. </s>
  
 <s>Sint dat&aelig; al&shy;<lb/>titudo eadem IG, ac di&longs;tantia GF, &amp; angu&shy;<lb/>lus IGF ob&longs;eruetur. </s> <s>Sint dat&aelig; al&shy;<lb/>titudo eadem IG, ac di&longs;tantia GF, &amp; angu&shy;<lb/>lus IGF ob&longs;eruetur. </s>
  
 <s>Ducatur ex I tangens <lb/><arrow.to.target n="note56"></arrow.to.target><lb/>IH; qu&aelig; &longs;ecet GF in H. </s> <s>Ducatur ex I tangens <lb/><arrow.to.target n="note56"/><lb/>IH; qu&aelig; &longs;ecet GF in H. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Qu&aelig;ratur ergo i&ntail; <lb/>triangulo GIH rectangulo, ex dato latere GI <lb/>&amp; angulo G, latus GH, quod ex GF ablatum <lb/>relinquit HF, &amp; qu&aelig;ratur latus IH. </s> <s>Qu&aelig;ratur ergo i&ntail; <lb/>triangulo GIH rectangulo, ex dato latere GI <lb/>&amp; angulo G, latus GH, quod ex GF ablatum <lb/>relinquit HF, &amp; qu&aelig;ratur latus IH. </s>
  
 <s>Deinde du&shy;<lb/>ct&acirc; rect&acirc; IF, in triangulo IHF nota &longs;unt la&shy;<lb/>tera IH &amp; HF, angulus autem compr&aelig;hen&shy;<lb/>&longs;us IHF &aelig;qualis e&longs;t duobus internis notis, &longs;ci&shy;<lb/>licet recto GIH, &amp; IGH ob&longs;eruato: quar&etail; <lb/>inueniri pote&longs;t tum latus IF, tum angulus <lb/>HIF: cui &aelig;qualis e&longs;t angulus IOF in alterno <lb/>&longs;egmento: huius autem duplus e&longs;t angulus <lb/>ITF ad centrum. </s> <s>Deinde du&shy;<lb/>ct&acirc; rect&acirc; IF, in triangulo IHF nota &longs;unt la&shy;<lb/>tera IH &amp; HF, angulus autem compr&aelig;hen&shy;<lb/>&longs;us IHF &aelig;qualis e&longs;t duobus internis notis, &longs;ci&shy;<lb/>licet recto GIH, &amp; IGH ob&longs;eruato: quar&etail; <lb/>inueniri pote&longs;t tum latus IF, tum angulus <lb/>HIF: cui &aelig;qualis e&longs;t angulus IOF in alterno <lb/>&longs;egmento: huius autem duplus e&longs;t angulus <lb/>ITF ad centrum. </s>
  
 <s>Fiat igitur vt &longs;inus &longs;emian&shy;<lb/>guli inuenti ITF, hoc e&longs;t&longs;inus angult HIF, <lb/>ad Radium, ita &longs;emi&longs;sis inuenti lateris IF <lb/>ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum TF. </s> <s>Fiat igitur vt &longs;inus &longs;emian&shy;<lb/>guli inuenti ITF, hoc e&longs;t&longs;inus angult HIF, <lb/>ad Radium, ita &longs;emi&longs;sis inuenti lateris IF <lb/>ad qu&aelig;&longs;itam &longs;emidiametrum TF. <!-- KEEP S--></s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note56"></margin.target><emph type="italics"/>LVI. </s> 
  
 <s><lb/>Vndecim&atail; <lb/>methodus <lb/>inueniendi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum<gap/><emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note56"/><emph type="italics"/>LVI. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="main"> 
 <s>Compendio&longs;i&ugrave;s forta&longs;&longs;e operabimur, &longs;i da&shy;<lb/>tis IG &amp; GF cum angulo G compr&aelig;hen&longs;o, <lb/><arrow.to.target n="note57"></arrow.to.target><lb/>inueniatur ba&longs;is IF &amp; angulus GIF, qui e&longs;t <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; obtu&longs;us. </s> 
  
 <s>Fiat ergo vt &longs;inus exce&longs;&shy;<lb/>s&ucirc;s anguli GIF &longs;upra rectum ad Radium, <lb/>ita &longs;emi&longs;sis inuent&aelig; ba&longs;is IF ad qu&aelig;&longs;itam <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s> <s><lb/>Vndecim&atail; <lb/>methodus <lb/>inueniendi <lb/>terr&aelig; &longs;emi&shy;<lb/>diametrum<gap/><emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note57"></margin.target><emph type="italics"/>LVII. <lb/>Id<gap/> breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Ver&ugrave;m omi&longs;&longs;o tot linearum apparatu res <pb pagenum="114"/><arrow.to.target n="note58"></arrow.to.target><lb/><figure id="fig28"></figure><lb/>facillim&egrave; conficitur, e&shy;<lb/>tiam&longs;i nulla &longs;it data al&shy;<lb/>titudo nota. </s> 
  
 <s>Ob&longs;erue&shy;<lb/>tur di&longs;tantia AD: tum <lb/>in A accipiatur angulus <lb/>CAD, &amp; in D ob&longs;erue&shy;<lb/>tur angulus, quem cum <lb/>verticali line&acirc; ex D ad <lb/>Zenith product&acirc; facit <lb/>radius opticus DA; hu&shy;<lb/>ius enim complementum ad duos rectos <lb/>e&longs;t angulus ADC: dato autem latere AD <lb/>cum angulis adiacentibus, latere non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt reliqua latera CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>meter, &amp; CA &longs;emidiameter aucta montis <lb/>AB altitudine. </s> <s>Compendio&longs;i&ugrave;s forta&longs;&longs;e operabimur, &longs;i da&shy;<lb/>tis IG &amp; GF cum angulo G compr&aelig;hen&longs;o, <lb/><arrow.to.target n="note57"/><lb/>inueniatur ba&longs;is IF &amp; angulus GIF, qui e&longs;t <lb/>nece&longs;&longs;ari&ograve; obtu&longs;us. </s>
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note58"></margin.target><emph type="italics"/>LVIII. </s> 
  
 <s><lb/>Duodecima <lb/>methodus <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig; <lb/>inuestigan&shy;<lb/>di, &amp; montis <lb/>altitudini.<emph.end type="italics"/></s> <s>Fiat ergo vt &longs;inus exce&longs;&shy;<lb/>s&ucirc;s anguli GIF &longs;upra rectum ad Radium, <lb/>ita &longs;emi&longs;sis inuent&aelig; ba&longs;is IF ad qu&aelig;&longs;itam <lb/>terr&aelig; &longs;emidiametrum. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s>Sed iam, Mer&longs;enne, cadunt altis d&etail; <lb/>montibus vmbr&aelig;; nec Galil&aelig;um diutur&shy;<lb/>niore colloquio di&longs;tinere &longs;as e&longs;t. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/> Rect&egrave; mones: pr&aelig;ceps in noctem <lb/>ruit dies: &longs;ed huiu&longs;modi colloquia cum in&shy;<lb/>&longs;tituuntur, omnis hora momentum e&longs;t. </s> 
  
 <s>Va&shy;<lb/>le Galil&aelig;e. </s> <s><margin.target id="note57"/><emph type="italics"/>LVII. <lb/>Id<gap/> breui&ugrave;s.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Valete amici; &amp; quas debeo gratias <lb/>pro humani&longs;sim&acirc; con&longs;uetudine, nunc plan&egrave; <lb/>non reddo, &longs;ed apud me &longs;eruo, vt iterum <lb/>redire ccgamini depo&longs;itum repetituri. </s> 
 </p><pb pagenum="115"/><figure></figure><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>QVARTA<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; ter&shy;<lb/>ra, motus facilitatem <lb/>infert.<emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>PVRGARE ne tibi m&etail; <lb/>debeo, Galil&aelig;e, qu&ograve;d con&shy;<lb/>dictam Mer&longs;enno horam te <lb/>adeundi importunus pr&aelig;&shy;<lb/>uenetim? </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Si putas Batauis in nou&acirc; Zem&shy;<lb/>bl&acirc; po&longs;t longas dierum 84 tenebras lu-<pb pagenum="116"/>cem pr&aelig;ltolantibus, Solem dies 14 antici&shy;<lb/>pantem accidi&longs;&longs;e importunum, ac purgatio&shy;<lb/>ne opus habui&longs;&longs;e, qu&ograve;d legitimum exoriendi <lb/>tem pus anteuerterit; pr&aelig;&longs;t&ograve; &longs;um, vt intelli&shy;<lb/>gam, qua te demum excu&longs;atione ab imma&shy;<lb/>ni hac culp&acirc; eximas. </s> 
  
 <s>Sed cum expectatus <lb/>adueneris, quam tuorum in me meritorum <lb/>partem referend&acirc; grati&acirc; con&longs;equi potero? </s> <s>Ver&ugrave;m omi&longs;&longs;o tot linearum apparatu res <pb pagenum="114"/><arrow.to.target n="note58"/><lb/><figure id="fig28"/><lb/>facillim&egrave; conficitur, e&shy;<lb/>tiam&longs;i nulla &longs;it data al&shy;<lb/>titudo nota. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Culpam hanc omnem, quant&aelig;&shy;<lb/>cunque e&longs;t, in te transfero: id &longs;cilicet profu&shy;<lb/>s&acirc; tu&aelig; humanitatis &longs;ignificatione effeci&longs;ti, vt <lb/>mihi liceat e&longs;&longs;e temerario; nec ab&longs;urdu&mtail; <lb/>duxerim &longs;tatim, ac me tui de&longs;iderium ce&shy;<lb/>pit, aduolare, &amp; immaturum f&oelig;tum, ve&shy;<lb/>ri&ugrave;s dixerim v&iacute;x dum conceptum, ante t&etail; <lb/>ponere, vt vit&aelig; igniculos illi tu&acirc; luce imper&shy;<lb/>tias. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Siccine iuuat fe&longs;tiuis inanium offi&shy;<lb/>ciorum argutijs iocari? </s> 
  
 <s>Mittamus i&longs;th&aelig;c: &amp; <lb/>quam primum edi&longs;&longs;ere, qu&aelig; te benigna ege&shy;<lb/>rit Minerua, vt frigidos no&longs;tros cineres fodi&shy;<lb/>catum venires, ignem &aelig;theri&acirc; vtique domo <lb/>&longs;ubductum depo&longs;iturus. </s> <s>Ob&longs;erue&shy;<lb/>tur di&longs;tantia AD: tum <lb/>in A accipiatur angulus <lb/>CAD, &amp; in D ob&longs;erue&shy;<lb/>tur angulus, quem cum <lb/>verticali line&acirc; ex D ad <lb/>Zenith product&acirc; facit <lb/>radius opticus DA; hu&shy;<lb/>ius enim complementum ad duos rectos <lb/>e&longs;t angulus ADC: dato autem latere AD <lb/>cum angulis adiacentibus, latere non po&longs;&shy;<lb/>&longs;unt reliqua latera CD qu&aelig;&longs;ita terr&aelig; &longs;emidia&shy;<lb/>meter, &amp; CA &longs;emidiameter aucta montis <lb/>AB altitudine. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld:<emph.end type="italics"/> Ari&longs;totelem fort&egrave; pr&aelig;manibus ha&shy;<lb/>bebam; cumque aliud meditans pagellas te&shy;<lb/>mer&egrave; oculo percurrerem, incidi in textum <lb/>78. lib. </s> <s><margin.target id="note58"/><emph type="italics"/>LVIII. <!-- KEEP S--></s>
  
  <s><lb/>Duodecima <lb/>methodus <lb/>&longs;emidiame&shy;<lb/>trum terr&aelig; <lb/>inuestigan&shy;<lb/>di, &amp; montis <lb/>altitudini.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
  
  <s>Sed iam, Mer&longs;enne, cadunt altis d&etail; <lb/>montibus vmbr&aelig;; nec Galil&aelig;um diutur&shy;<lb/>niore colloquio di&longs;tinere &longs;as e&longs;t. </s></p><p type="main">
  
 <s>2. de C&oelig;lo, vbi Thaletis Mile&longs;ii d&etail; <lb/>caus&acirc; terr&aelig; quie&longs;centis &longs;ententiam exponit, <pb pagenum="117"/><emph type="italics"/>anquam ex eo, quia innatans &longs;it, tellus ma&shy;<lb/>neat, quemadmodum lignum vel aliquid tale <lb/>aliud; etenim horum &longs;uper aerem quidem ni&shy;<lb/>hil natura aptum e&longs;t manere, &longs;ed &longs;uper aquam.<emph.end type="italics"/><lb/>Id quod mihi in mentem reuocauit eadem <lb/>pror&longs;usapud Senecam &agrave; me iam pridem le&shy;<lb/>cta lib. </s> <s><emph type="italics"/>Mer&longs;.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Rect&egrave; mones: pr&aelig;ceps in noctem <lb/>ruit dies: &longs;ed huiu&longs;modi colloquia cum in&shy;<lb/>&longs;tituuntur, omnis hora momentum e&longs;t. </s>
  
 <s>6. Nat. </s> <s>Va&shy;<lb/>le Galil&aelig;e. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>qu&aelig;&longs;t. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Valete amici; &amp; quas debeo gratias <lb/>pro humani&longs;sim&acirc; con&longs;uetudine, nunc plan&egrave; <lb/>non reddo, &longs;ed apud me &longs;eruo, vt iterum <lb/>redire ccgamini depo&longs;itum repetituri. </s></p><pb pagenum="115"/><figure/><p type="main">
  
 <s>cap. </s> <s><emph type="center"/>DISSERTATIO <lb/>QVARTA<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <s>6. terram videli&shy;<lb/>cet totam, Thaletis opinione, &longs;ubiecto hu&shy;<lb/>more portari, &amp; innatare, ita vt vnd&acirc; &longs;u&longs;ti&shy;<lb/>neatur orbis velut aliquod grande nauigium. </s> <s><emph type="center"/>Ex aqu&aelig; &longs;eparatione &agrave; ter&shy;<lb/>ra, motus facilitatem <lb/>infert.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main">
  
 <s><lb/>Ex quo ille ab eodem Senec&acirc; lib. </s> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Guldinus, Galil&aelig;us, Mer&longs;ennus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
  
 <s>3. cap. </s> <s>PVRGARE ne tibi m&etail; <lb/>debeo, Galil&aelig;e, qu&ograve;d con&shy;<lb/>dictam Mer&longs;enno horam te <lb/>adeundi importunus pr&aelig;&shy;<lb/>uenetim? </s></p><p type="main">
  
 <s>13. <lb/>reiectus non &longs;atis apt&egrave;terr&aelig; motuum cau&longs;am <lb/>inferebat, perind&egrave; atque &longs;i nauigium hoc in&shy;<lb/>natans concuteretur. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Si putas Batauis in nou&acirc; Zem&shy;<lb/>bl&acirc; po&longs;t longas dierum 84 tenebras lu-<pb pagenum="116"/>cem pr&aelig;ltolantibus, Solem dies 14 antici&shy;<lb/>pantem accidi&longs;&longs;e importunum, ac purgatio&shy;<lb/>ne opus habui&longs;&longs;e, qu&ograve;d legitimum exoriendi <lb/>tem pus anteuerterit; pr&aelig;&longs;t&ograve; &longs;um, vt intelli&shy;<lb/>gam, qua te demum excu&longs;atione ab imma&shy;<lb/>ni hac culp&acirc; eximas. </s>
  
  <s>Sed cum expectatus <lb/>adueneris, quam tuorum in me meritorum <lb/>partem referend&acirc; grati&acirc; con&longs;equi potero? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Culpam hanc omnem, quant&aelig;&shy;<lb/>cunque e&longs;t, in te transfero: id &longs;cilicet profu&shy;<lb/>s&acirc; tu&aelig; humanitatis &longs;ignificatione effeci&longs;ti, vt <lb/>mihi liceat e&longs;&longs;e temerario; nec ab&longs;urdu&mtail; <lb/>duxerim &longs;tatim, ac me tui de&longs;iderium ce&shy;<lb/>pit, aduolare, &amp; immaturum f&oelig;tum, ve&shy;<lb/>ri&ugrave;s dixerim v&iacute;x dum conceptum, ante t&etail; <lb/>ponere, vt vit&aelig; igniculos illi tu&acirc; luce imper&shy;<lb/>tias. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Siccine iuuat fe&longs;tiuis inanium offi&shy;<lb/>ciorum argutijs iocari? </s>
  
  <s>Mittamus i&longs;th&aelig;c: &amp; <lb/>quam primum edi&longs;&longs;ere, qu&aelig; te benigna ege&shy;<lb/>rit Minerua, vt frigidos no&longs;tros cineres fodi&shy;<lb/>catum venires, ignem &aelig;theri&acirc; vtique domo <lb/>&longs;ubductum depo&longs;iturus. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld:<emph.end type="italics"/> Ari&longs;totelem fort&egrave; pr&aelig;manibus ha&shy;<lb/>bebam; cumque aliud meditans pagellas te&shy;<lb/>mer&egrave; oculo percurrerem, incidi in textum <lb/>78. lib.
  
  2. de C&oelig;lo, vbi Thaletis Mile&longs;ii d&etail; <lb/>caus&acirc; terr&aelig; quie&longs;centis &longs;ententiam exponit, <pb pagenum="117"/><emph type="italics"/>anquam ex eo, quia innatans &longs;it, tellus ma&shy;<lb/>neat, quemadmodum lignum vel aliquid tale <lb/>aliud; etenim horum &longs;uper aerem quidem ni&shy;<lb/>hil natura aptum e&longs;t manere, &longs;ed &longs;uper aquam.<emph.end type="italics"/><lb/>Id quod mihi in mentem reuocauit eadem <lb/>pror&longs;usapud Senecam &agrave; me iam pridem le&shy;<lb/>cta lib.
  
  6. Nat. <!-- REMOVE S-->qu&aelig;&longs;t. </s>
  
  
  
  <s>cap.
  
  6. terram videli&shy;<lb/>cet totam, Thaletis opinione, &longs;ubiecto hu&shy;<lb/>more portari, &amp; innatare, ita vt vnd&acirc; &longs;u&longs;ti&shy;<lb/>neatur orbis velut aliquod grande nauigium. </s>
  
  <s><lb/>Ex quo ille ab eodem Senec&acirc; lib.
  
  3. cap.
  
  13. <lb/>reiectus non &longs;atis apt&egrave;terr&aelig; motuum cau&longs;am <lb/>inferebat, perind&egrave; atque &longs;i nauigium hoc in&shy;<lb/>natans concuteretur. </s>
  
 <s>Tum, qu&aelig; e&longs;t phan&shy;<lb/>ta&longs;matum atque formarum menti inh&aelig;ren&shy;<lb/>tium mira connexio, vix c&aelig;peram tacitus <lb/>ridere commentitium ingentis huius nauigii <lb/>nullos in &longs;copulos impacti tremorem, cum <lb/>in eius grauitatis con&longs;iderationem delap&longs;us <lb/>&longs;um: tenuique hac vellicatione excitat&aelig; he&shy;<lb/>&longs;terni no&longs;tri congre&longs;&longs;us reliqui&aelig; animo in&longs;i&shy;<lb/>dentes me protinus abripuerunt, &amp; &longs;en&longs;im <lb/>nec aduertentem deduxerunt ad eam cogi&shy;<lb/>tationem, vt &longs;u&longs;picarer ex aquarum natur&acirc;, <lb/>ad tellurem Archimed&aelig;is machinationibus <lb/>mouendam, &longs;ub&longs;idium aliquod companari <lb/>po&longs;&longs;e. </s> <s>Tum, qu&aelig; e&longs;t phan&shy;<lb/>ta&longs;matum atque formarum menti inh&aelig;ren&shy;<lb/>tium mira connexio, vix c&aelig;peram tacitus <lb/>ridere commentitium ingentis huius nauigii <lb/>nullos in &longs;copulos impacti tremorem, cum <lb/>in eius grauitatis con&longs;iderationem delap&longs;us <lb/>&longs;um: tenuique hac vellicatione excitat&aelig; he&shy;<lb/>&longs;terni no&longs;tri congre&longs;&longs;us reliqui&aelig; animo in&longs;i&shy;<lb/>dentes me protinus abripuerunt, &amp; &longs;en&longs;im <lb/>nec aduertentem deduxerunt ad eam cogi&shy;<lb/>tationem, vt &longs;u&longs;picarer ex aquarum natur&acirc;, <lb/>ad tellurem Archimed&aelig;is machinationibus <lb/>mouendam, &longs;ub&longs;idium aliquod companari <lb/>po&longs;&longs;e. </s>
  
 <s>Plura illic&ograve; huic cogitato a&longs;&longs;inia i&ntail; <lb/>mentem confus&egrave; &amp; permixt&egrave; irruperunt, <pb pagenum="118"/>qu&aelig; &longs;ubitam approbationem temer&egrave; extor&shy;<lb/>quere viderentur; &longs;ed quoniam, vbi multa <lb/>&longs;unt, qu&aelig; &longs;ibi aptis nexibus coh&aelig;rere de&shy;<lb/>beant, ne veritatis compages luxata pereat, <lb/>periculo&longs;um &amp; lubricum e&longs;t facil&egrave; a&longs;&longs;entiri, <lb/>nolui me in pr&aelig;cipitem locum committere; <lb/>&longs;u&longs;tinendam poti&ugrave;s tanti&longs;per omnem a&longs;&longs;en&shy;<lb/>&longs;ionem duxi, dum rem totam di&longs;cret&egrave; &amp; <lb/>elect&egrave; &longs;uas in partes, te pro tu&acirc; &longs;apienti&acirc; <lb/>opem ferente, digererem. </s> <s>Plura illic&ograve; huic cogitato a&longs;&longs;inia i&ntail; <lb/>mentem confus&egrave; &amp; permixt&egrave; irruperunt, <pb pagenum="118"/>qu&aelig; &longs;ubitam approbationem temer&egrave; extor&shy;<lb/>quere viderentur; &longs;ed quoniam, vbi multa <lb/>&longs;unt, qu&aelig; &longs;ibi aptis nexibus coh&aelig;rere de&shy;<lb/>beant, ne veritatis compages luxata pereat, <lb/>periculo&longs;um &amp; lubricum e&longs;t facil&egrave; a&longs;&longs;entiri, <lb/>nolui me in pr&aelig;cipitem locum committere; <lb/>&longs;u&longs;tinendam poti&ugrave;s tanti&longs;per omnem a&longs;&longs;en&shy;<lb/>&longs;ionem duxi, dum rem totam di&longs;cret&egrave; &amp; <lb/>elect&egrave; &longs;uas in partes, te pro tu&acirc; &longs;apienti&acirc; <lb/>opem ferente, digererem. </s>
  
 <s>En habes, qui&shy;<lb/>bus &longs;timulis actus mihi imperare non potue&shy;<lb/>rim, vt &agrave; te diuti&ugrave;s abe&longs;&longs;em. </s> <s>En habes, qui&shy;<lb/>bus &longs;timulis actus mihi imperare non potue&shy;<lb/>rim, vt &agrave; te diuti&ugrave;s abe&longs;&longs;em. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Gratias tibi habeo, mi Guldine, im&shy;<lb/>mortales; quod &longs;pem iniicias audiendi ex te <lb/>hodie, quid de iis &longs;entias, qu&aelig; iam tum ab <lb/>anno huius &longs;&aelig;culi duodecimo con&longs;crip&longs;i de <lb/>Innatantibus. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Librum legi tuo dignum ingenio; <lb/>nec potuit felici&ugrave;s enodari, quam con&longs;titue&shy;<lb/>ras examinandam qu&aelig;&longs;tionem de &longs;olidis in&shy;<lb/>natantibus, quamuis humido &longs;ecund&ugrave;m &longs;pe&shy;<lb/>ciem grauioribus, &longs;i quidem &longs;olitaria &longs;uman&shy;<lb/>tur, componentibus tamen vn&acirc; cum a&euml;r&etail; <lb/>&longs;ibi adh&aelig;re&longs;cente molem aqu&acirc; non grauio&shy;<lb/>rem. </s> 
  
 <s>Illud maxim&egrave; dolui, quod nactus &longs;im <lb/>exemplar &longs;iue Bibliopol&aelig; &longs;ine Bibliopegi in&shy;<lb/>curi&acirc; mutilarum integro folio, &amp; quidem il&shy;<lb/>lo ip&longs;o, in quo totius futur&aelig; di&longs;putationis <pb pagenum="119"/>fundamenta &longs;ternis: ac, qu&aelig; mihi aduer&longs;&atail; <lb/>e&longs;t fortuna, nu&longs;quam licuit integrum librum <lb/>reperire, ex quo no&longs;tri exemplaris hiatum <lb/>&longs;upplerem, Id quod te pr&aelig;monni&longs;&longs;e oppor&shy;<lb/>tunum fuit, ne, &longs;i fort&egrave; nobis non conuene&shy;<lb/>rit, me contradicendi &longs;tudio actum putes: <lb/>ni&longs;i me tamen mea fallit opinio, in minimis <lb/>di&longs;&longs;entiemus. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Gratias tibi habeo, mi Guldine, im&shy;<lb/>mortales; quod &longs;pem iniicias audiendi ex te <lb/>hodie, quid de iis &longs;entias, qu&aelig; iam tum ab <lb/>anno huius &longs;&aelig;culi duodecimo con&longs;crip&longs;i de <lb/>Innatantibus. <!-- KEEP S--></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Libens audio, qui contra &longs;en&longs;erint. </s> 
  
 <s><lb/>Sed ne te longi&ugrave;s ab in&longs;tituto tuo, veri&ugrave;s di&shy;<lb/>cam, no&longs;tro, abducam; quidnam ex aqu&acirc; <lb/>emolumenti &longs;peras ad facilem terr&aelig; motio&shy;<lb/>nem, de qua nobis fuit di&longs;putatio? </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Librum legi tuo dignum ingenio; <lb/>nec potuit felici&ugrave;s enodari, quam con&longs;titue&shy;<lb/>ras examinandam qu&aelig;&longs;tionem de &longs;olidis in&shy;<lb/>natantibus, quamuis humido &longs;ecund&ugrave;m &longs;pe&shy;<lb/>ciem grauioribus, &longs;i quidem &longs;olitaria &longs;uman&shy;<lb/>tur, componentibus tamen vn&acirc; cum a&euml;r&etail; <lb/>&longs;ibi adh&aelig;re&longs;cente molem aqu&acirc; non grauio&shy;<lb/>rem. </s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Futurum puto, vt plurimum pon&shy;<lb/>deris de terreno hoc orbe, qui aquam pariter <lb/>ac terram complectitur, deduceretur. </s> <s>Illud maxim&egrave; dolui, quod nactus &longs;im <lb/>exemplar &longs;iue Bibliopol&aelig; &longs;ine Bibliopegi in&shy;<lb/>curi&acirc; mutilarum integro folio, &amp; quidem il&shy;<lb/>lo ip&longs;o, in quo totius futur&aelig; di&longs;putationis <pb pagenum="119"/>fundamenta &longs;ternis: ac, qu&aelig; mihi aduer&longs;&atail; <lb/>e&longs;t fortuna, nu&longs;quam licuit integrum librum <lb/>reperire, ex quo no&longs;tri exemplaris hiatum <lb/>&longs;upplerem, Id quod te pr&aelig;monni&longs;&longs;e oppor&shy;<lb/>tunum fuit, ne, &longs;i fort&egrave; nobis non conuene&shy;<lb/>rit, me contradicendi &longs;tudio actum putes: <lb/>ni&longs;i me tamen mea fallit opinio, in minimis <lb/>di&longs;&longs;entiemus. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Libens audio, qui contra &longs;en&longs;erint. </s>
  
 <s>Illud <lb/>enim extra omnem controuer&longs;iam po&longs;itum <lb/><arrow.to.target n="note59"></arrow.to.target><lb/>accipio, quod aqua a&euml;re grauior e&longs;t; &amp; fluida <lb/>c&ugrave;m &longs;it, &longs;emper ad inferiora delabitur, vt <lb/>infra a&euml;rem vniuer&longs;icentro vicinior con&longs;i&longs;tat. </s> <s><lb/>Sed ne te longi&ugrave;s ab in&longs;tituto tuo, veri&ugrave;s di&shy;<lb/>cam, no&longs;tro, abducam; quidnam ex aqu&acirc; <lb/>emolumenti &longs;peras ad facilem terr&aelig; motio&shy;<lb/>nem, de qua nobis fuit di&longs;putatio? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Futurum puto, vt plurimum pon&shy;<lb/>deris de terreno hoc orbe, qui aquam pariter <lb/>ac terram complectitur, deduceretur. </s>
  
  <s>Illud <lb/>enim extra omnem controuer&longs;iam po&longs;itum <lb/><arrow.to.target n="note59"/><lb/>accipio, quod aqua a&euml;re grauior e&longs;t; &amp; fluida <lb/>c&ugrave;m &longs;it, &longs;emper ad inferiora delabitur, vt <lb/>infra a&euml;rem vniuer&longs;icentro vicinior con&longs;i&longs;tat. </s>
  
 <s><lb/>Ex quo fit, vt nu&longs;quam quie&longs;cat, ni&longs;i vbi <lb/>nullus patet locus, in quem de&longs;cendat. </s> <s><lb/>Ex quo fit, vt nu&longs;quam quie&longs;cat, ni&longs;i vbi <lb/>nullus patet locus, in quem de&longs;cendat. </s>
  
 <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; cum &longs;ola &longs;uperficies &longs;ph&aelig;rica paribus ra&shy;<lb/>diis &agrave; centro remoueatur, aqu&aelig; quie&longs;centis <lb/>&longs;uperficiem &longs;ph&aelig;ricam e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: quan&shy;<lb/>doquidem &longs;iqu&aelig; &longs;uperficiei partes &agrave; centro <lb/>longi&ugrave;s abe&longs;&longs;ent, vtpote altiores ad motum <lb/>procliues non &longs;ub&longs;i&longs;terent, &longs;ed humiliorem <pb pagenum="120"/>in locum defluerent: neque enim ex eo a&shy;<lb/>quam &longs;ponte a&longs;cendere dixerim, qu&ograve;d ea in <lb/>vitreis fi&longs;tulis immer&longs;is aliquantulum a&longs;cen&shy;<lb/>dat. </s> <s>Qua&shy;<lb/>r&egrave; cum &longs;ola &longs;uperficies &longs;ph&aelig;rica paribus ra&shy;<lb/>diis &agrave; centro remoueatur, aqu&aelig; quie&longs;centis <lb/>&longs;uperficiem &longs;ph&aelig;ricam e&longs;&longs;e nece&longs;&longs;e e&longs;t: quan&shy;<lb/>doquidem &longs;iqu&aelig; &longs;uperficiei partes &agrave; centro <lb/>longi&ugrave;s abe&longs;&longs;ent, vtpote altiores ad motum <lb/>procliues non &longs;ub&longs;i&longs;terent, &longs;ed humiliorem <pb pagenum="120"/>in locum defluerent: neque enim ex eo a&shy;<lb/>quam &longs;ponte a&longs;cendere dixerim, qu&ograve;d ea in <lb/>vitreis fi&longs;tulis immer&longs;is aliquantulum a&longs;cen&shy;<lb/>dat. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note59"></margin.target><emph type="italics"/>LIX <lb/>Aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficies est <lb/>&longs;ph&aelig;rica.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note59"/><emph type="italics"/>LIX <lb/>Aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficies est <lb/>&longs;ph&aelig;rica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Nemo id facil&egrave; inficietur: immo, &longs;i <lb/>id quidem in rem tuam faciat, vltro dabo <lb/>maria omnia, qu&aelig; aquarum communion&etail; <lb/>iunguntur (&longs;i &aelig;&longs;tum omnem &longs;ublatum, ven&shy;<lb/>tosque &longs;ilentes animo fingamus) non e&longs;&longs;&etail; <lb/>alia alijs &longs;ecund&ugrave;m &longs;uperficiem altiora: qui&shy;<lb/>bus enim fr&aelig;nis cohiberentur Sin&ucirc;s Arabici <lb/>aqu&aelig;, &longs;i altiores e&longs;&longs;ent, ne in Erytr&aelig;um ma&shy;<lb/>re in&longs;luerent? </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Nemo id facil&egrave; inficietur: immo, &longs;i <lb/>id quidem in rem tuam faciat, vltro dabo <lb/>maria omnia, qu&aelig; aquarum communion&etail; <lb/>iunguntur (&longs;i &aelig;&longs;tum omnem &longs;ublatum, ven&shy;<lb/>tosque &longs;ilentes animo fingamus) non e&longs;&longs;&etail; <lb/>alia alijs &longs;ecund&ugrave;m &longs;uperficiem altiora: qui&shy;<lb/>bus enim fr&aelig;nis cohiberentur Sin&ucirc;s Arabici <lb/>aqu&aelig;, &longs;i altiores e&longs;&longs;ent, ne in Erytr&aelig;um ma&shy;<lb/>re in&longs;luerent? </s>
  
  <s>aut quibus aggeribus ob&longs;true&shy;<lb/>retur fretum Herculeum, ne Oceanus Atlan&shy;<lb/>ticus ac Mediterraneum mare in vn&acirc; &longs;u&shy;<lb/>perficie aquarum libramentum &longs;u&longs;ciperent? </s></p><p type="main">
  
 <s>aut quibus aggeribus ob&longs;true&shy;<lb/>retur fretum Herculeum, ne Oceanus Atlan&shy;<lb/>ticus ac Mediterraneum mare in vn&acirc; &longs;u&shy;<lb/>perficie aquarum libramentum &longs;u&longs;ciperent? </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod ver&ograve; de aqu&acirc; in immer&longs;is fi&longs;tulis <lb/>vtrinque hiantibus a&longs;cendente addis, nihil <lb/>plan&egrave; officit natur&aelig; aquarum &longs;e in &longs;ph&aelig;ram <lb/>circa terr&aelig; centrum conglobantium; neque <lb/>illic&ograve; po&longs;&longs;e aquam ad digitivaltitudine&mtail; <lb/>&longs;ponte a&longs;cendere affirmandum e&longs;t, qu&ograve;d il&shy;<lb/>lam in tenui&longs;&longs;imis fi&longs;tulis e&ograve; pertingere ali&shy;<lb/>quando videamus; qu&ograve; enim ampliores &longs;unt <lb/>fi&longs;tul&aelig;, e&ograve; min&ugrave;s in iis aquam af&longs;urger&etail; <lb/>con&longs;tat, nec fort&egrave; &longs;ine &longs;u&longs;picione minoris, <lb/>qu&agrave;m appareat, altitudinis, propter &longs;pecie&shy;<lb/>rum vi&longs;ibilium ex vitro refractionem, i&ntail; <pb pagenum="121"/>ampli&longs;simis igitur lacuum marium que alueis <lb/>quant&ugrave;m illa a&longs;cendat, quod &longs;ph&aelig;ricam &longs;u&shy;<lb/>perficiem corrumpat? </s> <s>Quod ver&ograve; de aqu&acirc; in immer&longs;is fi&longs;tulis <lb/>vtrinque hiantibus a&longs;cendente addis, nihil <lb/>plan&egrave; officit natur&aelig; aquarum &longs;e in &longs;ph&aelig;ram <lb/>circa terr&aelig; centrum conglobantium; neque <lb/>illic&ograve; po&longs;&longs;e aquam ad digitivaltitudine&mtail; <lb/>&longs;ponte a&longs;cendere affirmandum e&longs;t, qu&ograve;d il&shy;<lb/>lam in tenui&longs;&longs;imis fi&longs;tulis e&ograve; pertingere ali&shy;<lb/>quando videamus; qu&ograve; enim ampliores &longs;unt <lb/>fi&longs;tul&aelig;, e&ograve; min&ugrave;s in iis aquam af&longs;urger&etail; <lb/>con&longs;tat, nec fort&egrave; &longs;ine &longs;u&longs;picione minoris, <lb/>qu&agrave;m appareat, altitudinis, propter &longs;pecie&shy;<lb/>rum vi&longs;ibilium ex vitro refractionem, i&ntail; <pb pagenum="121"/>ampli&longs;simis igitur lacuum marium que alueis <lb/>quant&ugrave;m illa a&longs;cendat, quod &longs;ph&aelig;ricam &longs;u&shy;<lb/>perficiem corrumpat? </s>
  
 <s>Sed nec aquam om&shy;<lb/>nin&ograve; &longs;ponte dixerim in fi&longs;tul&acirc; a&longs;cender&etail; <lb/>Quando enim fi&longs;tula deprimitur, vt aqu&aelig; <lb/>immergatur, vtique &longs;ubiectus a&euml;r premitur, <lb/><arrow.to.target n="note60"></arrow.to.target><lb/>&amp; locum &longs;ubeunti fi&longs;tul&aelig; concedens, qu&acirc; <lb/>patet via, recedit, vt locum &longs;uppleat &agrave; fi&longs;tu&shy;<lb/>l&acirc; deor&longs;um mot&acirc; relictum. </s> <s>Sed nec aquam om&shy;<lb/>nin&ograve; &longs;ponte dixerim in fi&longs;tul&acirc; a&longs;cender&etail; <lb/>Quando enim fi&longs;tula deprimitur, vt aqu&aelig; <lb/>immergatur, vtique &longs;ubiectus a&euml;r premitur, <lb/><arrow.to.target n="note60"/><lb/>&amp; locum &longs;ubeunti fi&longs;tul&aelig; concedens, qu&acirc; <lb/>patet via, recedit, vt locum &longs;uppleat &agrave; fi&longs;tu&shy;<lb/>l&acirc; deor&longs;um mot&acirc; relictum. </s>
  
 <s>Sicut autem <lb/>a&euml;r, cui corpus in motu occutrit, comprimi&shy;<lb/>tur, ita is, qui pon&egrave; e&longs;t, paululum di&longs;trahi&shy;<lb/>tur ac rare&longs;cit; hic ver&ograve; ad ingenium rediens <lb/>proximum a&euml;rem attrahit ad &longs;upplendum <lb/>locum &agrave; fi&longs;tul&acirc; relictum; cumque nullus <lb/>&longs;ubiectus a&euml;r tam in promptu &longs;it, qu&agrave;m is <lb/>qui fi&longs;tul&aelig; cauitatem implet, hic ex&longs;ugitur; <lb/>atque ade&ograve; cum a&eacute;r fi&longs;tul&aelig; &longs;ur&longs;um mouea&shy;<lb/>tur, &longs;ubiectus a&euml;r compre&longs;&longs;us in fi&longs;tul&aelig; caui&shy;<lb/>tatem &longs;uccedit, per quam facili&ugrave;s elabitur, <lb/>ac per impul&longs;ionem, aut compre&longs;&longs;ionem <lb/>contigui a&euml;ris, qui lateribus adiacet. </s> <s>Sicut autem <lb/>a&euml;r, cui corpus in motu occutrit, comprimi&shy;<lb/>tur, ita is, qui pon&egrave; e&longs;t, paululum di&longs;trahi&shy;<lb/>tur ac rare&longs;cit; hic ver&ograve; ad ingenium rediens <lb/>proximum a&euml;rem attrahit ad &longs;upplendum <lb/>locum &agrave; fi&longs;tul&acirc; relictum; cumque nullus <lb/>&longs;ubiectus a&euml;r tam in promptu &longs;it, qu&agrave;m is <lb/>qui fi&longs;tul&aelig; cauitatem implet, hic ex&longs;ugitur; <lb/>atque ade&ograve; cum a&eacute;r fi&longs;tul&aelig; &longs;ur&longs;um mouea&shy;<lb/>tur, &longs;ubiectus a&euml;r compre&longs;&longs;us in fi&longs;tul&aelig; caui&shy;<lb/>tatem &longs;uccedit, per quam facili&ugrave;s elabitur, <lb/>ac per impul&longs;ionem, aut compre&longs;&longs;ionem <lb/>contigui a&euml;ris, qui lateribus adiacet. </s>
  
 <s>Por&shy;<lb/>r&ograve; ea e&longs;t fluidorum corporum natura, vt <lb/>conceptum ex motu impetum, etiam intr&agrave; <lb/>homogeneum corpus, non ita facil&egrave; remit&shy;<lb/>tant; quemadmodum in aqu&acirc; colore aliquo <lb/>infect&acirc; intr&agrave; aliam aquam leui&longs;&longs;im&egrave; effus&acirc; <lb/>videre e&longs;t. </s> <s>Por&shy;<lb/>r&ograve; ea e&longs;t fluidorum corporum natura, vt <lb/>conceptum ex motu impetum, etiam intr&agrave; <lb/>homogeneum corpus, non ita facil&egrave; remit&shy;<lb/>tant; quemadmodum in aqu&acirc; colore aliquo <lb/>infect&acirc; intr&agrave; aliam aquam leui&longs;&longs;im&egrave; effus&acirc; <lb/>videre e&longs;t. </s>
  
 <s>Hinc e&longs;t a&euml;rem &longs;ur&longs;um in &longs;i&longs;tul&acirc; <lb/>incitatum ex concepto impetu tanti&longs;per per-<pb pagenum="122"/>gere in motu, &amp; ita pellere &longs;uperiorem a&euml;&shy;<lb/>rem, vt hic eum qui fi&longs;tul&aelig; latera extrin&longs;e&shy;<lb/>c&ugrave;s ob&longs;idet, propellat, fiatque per inferius <lb/>hiantis fi&longs;tul&aelig; o&longs;culum illa circumpul&longs;io, de <lb/>qua Pla<emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/>o in Tim&aelig;o, vel &longs;altem, vt cum ve&shy;<lb/><gap/>tris Philo&longs;ophis loquar, ab a&longs;cendente a&euml;re <lb/>per fi&longs;tulam liberrim&egrave; ab&longs;que vllo alterius <lb/>a&euml;ris intercurrentis obice, attrahitur a&euml;r in&shy;<lb/>ferior. </s> <s>Hinc e&longs;t a&euml;rem &longs;ur&longs;um in &longs;i&longs;tul&acirc; <lb/>incitatum ex concepto impetu tanti&longs;per per-<pb pagenum="122"/>gere in motu, &amp; ita pellere &longs;uperiorem a&euml;&shy;<lb/>rem, vt hic eum qui fi&longs;tul&aelig; latera extrin&longs;e&shy;<lb/>c&ugrave;s ob&longs;idet, propellat, fiatque per inferius <lb/>hiantis fi&longs;tul&aelig; o&longs;culum illa circumpul&longs;io, de <lb/>qua Pla<emph type="italics"/>t<emph.end type="italics"/>o in Tim&aelig;o, vel &longs;altem, vt cum ve&shy;<lb/><gap/>tris Philo&longs;ophis loquar, ab a&longs;cendente a&euml;re <lb/>per fi&longs;tulam liberrim&egrave; ab&longs;que vllo alterius <lb/>a&euml;ris intercurrentis obice, attrahitur a&euml;r in&shy;<lb/>ferior. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note60"></margin.target><emph type="italics"/>LX. </s> 
  
 <s><lb/>Cur aqu&atail; <lb/>in tubo v&shy;<lb/>trinque bi&shy;<lb/>ante a&longs;een&shy;<lb/>dat aliquan <lb/>tulum.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note60"/><emph type="italics"/>LX. <!-- KEEP S--></s>
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Veri&ugrave;s &longs;orta&longs;&longs;e dixeris &amp; attrahi <lb/>pariter &amp; circumpelli: </s> <s><lb/>Cur aqu&atail; <lb/>in tubo v&shy;<lb/>trinque bi&shy;<lb/>ante a&longs;een&shy;<lb/>dat aliquan <lb/>tulum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Vbi igitur inferioris o&longs;<gap/> labra &longs;u&shy;<lb/>biectam aquam ita attigerint, vt aer &longs;uece&shy;<lb/>dere nequeat, illud nece&longs;&longs;ari&ograve; fit, vt a&longs;cen&shy;<lb/>dentem aetem aqua &longs;ubiecta con&longs;equatur <lb/>&longs;iue attracta, &longs;iue ex circumpul&longs;ione propul&shy;<lb/>&longs;a. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Veri&ugrave;s &longs;orta&longs;&longs;e dixeris &amp; attrahi <lb/>pariter &amp; circumpelli: </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Vbi igitur inferioris o&longs;<gap/> labra &longs;u&shy;<lb/>biectam aquam ita attigerint, vt aer &longs;uece&shy;<lb/>dere nequeat, illud nece&longs;&longs;ari&ograve; fit, vt a&longs;cen&shy;<lb/>dentem aetem aqua &longs;ubiecta con&longs;equatur <lb/>&longs;iue attracta, &longs;iue ex circumpul&longs;ione propul&shy;<lb/>&longs;a. </s>
  
 <s>Cum autem hoc &agrave; natur&acirc; liquoribus <lb/>comparatum &longs;it, quod &longs;olidis corporibus ad&shy;<lb/>h&aelig;re&longs;cant; vbi aliquid aqu&aelig; &longs;ur&longs;um ab aere <lb/>a&longs;cendente eleuat&aelig;, internis fi&longs;tul&aelig; lateribus <lb/>adh&aelig;&longs;eri<gap/>, iam non deor&longs;um vrget contr&atail; <lb/>vim a&eacute;ris a&longs;cendentis, qui propterea in reli&shy;<lb/>quam aquam non adh&aelig;re&longs;centem vires &longs;uas <lb/>omnes exercet. </s> <s>Cum autem hoc &agrave; natur&acirc; liquoribus <lb/>comparatum &longs;it, quod &longs;olidis corporibus ad&shy;<lb/>h&aelig;re&longs;cant; vbi aliquid aqu&aelig; &longs;ur&longs;um ab aere <lb/>a&longs;cendente eleuat&aelig;, internis fi&longs;tul&aelig; lateribus <lb/>adh&aelig;&longs;eri<gap/>, iam non deor&longs;um vrget contr&atail; <lb/>vim a&eacute;ris a&longs;cendentis, qui propterea in reli&shy;<lb/>quam aquam non adh&aelig;re&longs;centem vires &longs;uas <lb/>omnes exercet. </s>
  
Line 2290 
Line 1933 
  
 <s>Illud certum e&longs;t, quod aqua &longs;ponte <lb/>fluens ita &longs;emper ad humiliora loca delabi&shy;<lb/>tur, vt &agrave; &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie non recedat, &longs;i <lb/>res Phy&longs;ic&egrave; &longs;altem con&longs;ideretur. </s> <s>Illud certum e&longs;t, quod aqua &longs;ponte <lb/>fluens ita &longs;emper ad humiliora loca delabi&shy;<lb/>tur, vt &agrave; &longs;ph&aelig;ric&acirc; &longs;uperficie non recedat, &longs;i <lb/>res Phy&longs;ic&egrave; &longs;altem con&longs;ideretur. </s>
  
 <s>Atque ade&ograve; <lb/>id tibi vltr&ograve; concedens audire expecto, quid <lb/>ind&egrave; conficias. </s> <s>Atque ade&ograve; <lb/>id tibi vltr&ograve; concedens audire expecto, quid <lb/>ind&egrave; conficias. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Non eandem e&longs;&longs;e &longs;emper aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem; qu&ograve; enim maioribus &agrave; centro in&shy;<lb/>teruallis &longs;emouetur, e&ograve; propi&ugrave;s &aelig;quata&mtail; <lb/>planitiem &aelig;mulatur; at centro vicinior ma&shy;<lb/>iori conuexitate inflectitur; h&igrave;c &longs;cilicet mi&shy;<lb/>noris, ibi maioris &longs;ph&aelig;r&aelig; portio e&longs;t. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Non eandem e&longs;&longs;e &longs;emper aqu&aelig; &longs;u&shy;<lb/>perficiem; qu&ograve; enim maioribus &agrave; centro in&shy;<lb/>teruallis &longs;emouetur, e&ograve; propi&ugrave;s &aelig;quata&mtail; <lb/>planitiem &aelig;mulatur; at centro vicinior ma&shy;<lb/>iori conuexitate inflectitur; h&igrave;c &longs;cilicet mi&shy;<lb/>noris, ibi maioris &longs;ph&aelig;r&aelig; portio e&longs;t. </s>
  
 <s>Iam <lb/>ver&ograve; vt pla&shy;<lb/>ni&ugrave;s &amp; aper&shy;<lb/>ti&ugrave;s verbis <lb/><figure id="fig29"></figure><lb/><arrow.to.target n="note61"></arrow.to.target><lb/>complectar, <lb/>quod volo, <lb/>ex Graphi&shy;<lb/>de <expan abbr="&longs;ub&longs;idi&utilde;">&longs;ub&longs;idium</expan> <lb/><expan abbr="pet&atilde;">petam</expan>. </s> <s>Iam <lb/>ver&ograve; vt pla&shy;<lb/>ni&ugrave;s &amp; aper&shy;<lb/>ti&ugrave;s verbis <lb/><figure id="fig29"/><lb/><arrow.to.target n="note61"/><lb/>complectar, <lb/>quod volo, <lb/>ex Graphi&shy;<lb/>de <expan abbr="&longs;ub&longs;idi&utilde;">&longs;ub&longs;idium</expan> <lb/><expan abbr="pet&atilde;">petam</expan>. </s>
  
 <s>Sit pro <lb/>globo terra&shy;<lb/>queo circu&shy;<lb/>lus ABCD, <lb/>cuius cen&shy;<lb/>trum T <expan abbr="c&otilde;-gruat">con&shy;<lb/>gruat</expan> vniuer&longs;i centro, &amp; BAE mare Hyper&shy;<lb/><gap/>oreum, FCD Oceanus Indicus aut &AElig;thio-<pb pagenum="125"/>picus, vel alius, quamcunque demum &longs;or&shy;<lb/>tiatur appellationem. </s> <s>Sit pro <lb/>globo terra&shy;<lb/>queo circu&shy;<lb/>lus ABCD, <lb/>cuius cen&shy;<lb/>trum T <expan abbr="c&otilde;-gruat">con&shy;<lb/>gruat</expan> vniuer&longs;i centro, &amp; BAE mare Hyper&shy;<lb/><gap/>oreum, FCD Oceanus Indicus aut &AElig;thio-<pb pagenum="125"/>picus, vel alius, quamcunque demum &longs;or&shy;<lb/>tiatur appellationem. </s>
  
Line 2302 
Line 1945 
  
 <s>At &longs;i <lb/>tellurem ab vniuer&longs;i centro (quod, ne i&ntail; <lb/>vocabulis laboremus, centrum grauiu&mtail; <lb/>liceat appellare, cum eius rationem habue&shy;<lb/>rit natura &longs;uum cuique corpori locum tri&shy;<lb/>buens) remotam intelligamus, ita vt illius <lb/>quidem centrum &longs;it T, centrum ver&ograve; gra&shy;<lb/>uiu<gap/> &longs;it V; non eadem manere pote&longs;t v&shy;<lb/>triu&longs;que maris &longs;uper&longs;icies; &longs;ed Hyperboreum <lb/>&longs;ub&longs;idere magis &amp; explicari debet, Indicum <lb/>ver&ograve; a&longs;&longs;urgere, Cum enim aqua A remo&shy;<lb/>tior &longs;it qu&agrave;m B &amp; E &agrave; centro V, pote&longs;t de&shy;<lb/>&longs;cendere, nec con&longs;i&longs;tet, ni&longs;i vbi fuerit &longs;u&shy;<lb/>per&longs;icies BIE. </s> <s>At &longs;i <lb/>tellurem ab vniuer&longs;i centro (quod, ne i&ntail; <lb/>vocabulis laboremus, centrum grauiu&mtail; <lb/>liceat appellare, cum eius rationem habue&shy;<lb/>rit natura &longs;uum cuique corpori locum tri&shy;<lb/>buens) remotam intelligamus, ita vt illius <lb/>quidem centrum &longs;it T, centrum ver&ograve; gra&shy;<lb/>uiu<gap/> &longs;it V; non eadem manere pote&longs;t v&shy;<lb/>triu&longs;que maris &longs;uper&longs;icies; &longs;ed Hyperboreum <lb/>&longs;ub&longs;idere magis &amp; explicari debet, Indicum <lb/>ver&ograve; a&longs;&longs;urgere, Cum enim aqua A remo&shy;<lb/>tior &longs;it qu&agrave;m B &amp; E &agrave; centro V, pote&longs;t de&shy;<lb/>&longs;cendere, nec con&longs;i&longs;tet, ni&longs;i vbi fuerit &longs;u&shy;<lb/>per&longs;icies BIE. </s>
  
 <s>Contra autem aqua F &amp; D <lb/>remotior e&longs;t qu&agrave;m C &agrave; centro V; pote&longs;t <lb/>igitur ver&longs;us C de&longs;cendere; &amp; relicto loco <lb/>ad F &amp; ad D, a&longs;&longs;urget<gap/> in H, &amp; erit &longs;uper&shy;<lb/>ficies FHD maiorem habens conuexita&shy;<lb/>te&mtail;. </s> <s>Contra autem aqua F &amp; D <lb/>remotior e&longs;t qu&agrave;m C &agrave; centro V; pote&longs;t <lb/>igitur ver&longs;us C de&longs;cendere; &amp; relicto loco <lb/>ad F &amp; ad D, a&longs;&longs;urget<gap/> in H, &amp; erit &longs;uper&shy;<lb/>ficies FHD maiorem habens conuexita&shy;<lb/>te&mtail;. </s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note61"></margin.target><emph type="italics"/>LXI <lb/>Si tellus a&shy;<lb/>li&ograve; trabere&shy;<lb/>tur, aqu&atail; <lb/>mutaret fi&shy;<lb/>guram.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note61"/><emph type="italics"/>LXI <lb/>Si tellus a&shy;<lb/>li&ograve; trabere&shy;<lb/>tur, aqu&atail; <lb/>mutaret fi&shy;<lb/>guram.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>Quod &longs;i ad latus iaceat aqua, vt MNO, <lb/>fact&acirc; translatione centri ex Vin T, vtique <lb/>ex M vers&ugrave;s O de&longs;cendet; &longs;ed &longs;i mons OS <lb/>prohibeat, dem&ugrave;m con&longs;i&longs;tet aqua circa vni&shy;<lb/>uer&longs;i centrum V in &longs;uper&longs;icie &longs;ph&aelig;ric&acirc; RNS. <pb pagenum="126"/>Idemque d&etail; <lb/><figure id="fig30"></figure><lb/>c&aelig;teris e&longs;to iu&shy;<lb/>dicium; nulla <lb/>&longs;iquidem repe&shy;<lb/>riri po&longs;&longs;et a&shy;<lb/>quarum con&shy;<lb/>gregatio, qu&aelig; <lb/>tellure transla&shy;<lb/>t&acirc;, &longs;e aliam in <lb/><expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> non <lb/>conglobaret, <lb/>altioribus par&shy;<lb/>tibus in inferiorem locum delap&longs;is. <lb/><arrow.to.target n="note62"></arrow.to.target></s> <s>Quod &longs;i ad latus iaceat aqua, vt MNO, <lb/>fact&acirc; translatione centri ex Vin T, vtique <lb/>ex M vers&ugrave;s O de&longs;cendet; &longs;ed &longs;i mons OS <lb/>prohibeat, dem&ugrave;m con&longs;i&longs;tet aqua circa vni&shy;<lb/>uer&longs;i centrum V in &longs;uper&longs;icie &longs;ph&aelig;ric&acirc; RNS. <pb pagenum="126"/>Idemque d&etail; <lb/><figure id="fig30"/><lb/>c&aelig;teris e&longs;to iu&shy;<lb/>dicium; nulla <lb/>&longs;iquidem repe&shy;<lb/>riri po&longs;&longs;et a&shy;<lb/>quarum con&shy;<lb/>gregatio, qu&aelig; <lb/>tellure transla&shy;<lb/>t&acirc;, &longs;e aliam in <lb/><expan abbr="&longs;uperfici&etilde;">&longs;uperficiem</expan> non <lb/>conglobaret, <lb/>altioribus par&shy;<lb/>tibus in inferiorem locum delap&longs;is. <lb/><arrow.to.target n="note62"/></s></p><p type="margin">
 </p><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note62"></margin.target><emph type="italics"/>LXII <lb/>Noua bypo&shy;<lb/>the&longs;is mari&shy;<lb/>ni &aelig;stus in&shy;<lb/>di<gap/>atur, &longs;ed <lb/>non proba&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s> <s><margin.target id="note62"/><emph type="italics"/>LXII <lb/>Noua bypo&shy;<lb/>the&longs;is mari&shy;<lb/>ni &aelig;stus in&shy;<lb/>di<gap/>atur, &longs;ed <lb/>non proba&shy;<lb/>tur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Igno&longs;ce, qu&aelig;&longs;o, interpellanti. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Igno&longs;ce, qu&aelig;&longs;o, interpellanti. </s>
  
 <s>Ne&shy;<lb/>&longs;cio quam mihi inijcis &longs;u&longs;picionem no <gap/>&aelig; <lb/>hypothe&longs;is, qua citra omnem <gap/>elluris verti&shy;<lb/>ginem &longs;iu&egrave; in orbe annuo, &longs;iu&egrave; circa &longs;uum <lb/>axem, marinus &aelig;&longs;tus explicari po&longs;&longs;et: &longs;i ni&shy;<lb/>mirum terr&aelig; centrum lento ac tenui motu <lb/>vltro citroque commeans centro grauiun<gap/><lb/>congrueret &longs;ol&ugrave;m in medio fluxu aut reflu&shy;<lb/>xu. </s> <s>Ne&shy;<lb/>&longs;cio quam mihi inijcis &longs;u&longs;picionem no <gap/>&aelig; <lb/>hypothe&longs;is, qua citra omnem <gap/>elluris verti&shy;<lb/>ginem &longs;iu&egrave; in orbe annuo, &longs;iu&egrave; circa &longs;uum <lb/>axem, marinus &aelig;&longs;tus explicari po&longs;&longs;et: &longs;i ni&shy;<lb/>mirum terr&aelig; centrum lento ac tenui motu <lb/>vltro citroque commeans centro grauiun<gap/><lb/>congrueret &longs;ol&ugrave;m in medio fluxu aut reflu&shy;<lb/>xu. </s>
  
 <s>Si enim T accedat ad V, aqua incipit <lb/>ex S refluere ver&longs;us M, vbi aqua &longs;emper au&shy;<lb/>getur, qu&ograve; magis centrum T recedit ab V <lb/>in X: iterumque fluit ex M in O, cum cen&shy;<lb/>trum ab X recedens in V &amp; in T &longs;ua per <lb/>ve&longs;tigia e&ograve; remeat, vnde di&longs;ce&longs;&longs;it, &longs;eruat&acirc;&shy;<lb/>que in motu reciprocando con&longs;tanti&acirc;, al-<pb pagenum="127"/>ternas flux&ucirc;s, &amp; reflux&ucirc;s vices efficit in ad&shy;<lb/>uer&longs;is litoribus. </s> <s>Si enim T accedat ad V, aqua incipit <lb/>ex S refluere ver&longs;us M, vbi aqua &longs;emper au&shy;<lb/>getur, qu&ograve; magis centrum T recedit ab V <lb/>in X: iterumque fluit ex M in O, cum cen&shy;<lb/>trum ab X recedens in V &amp; in T &longs;ua per <lb/>ve&longs;tigia e&ograve; remeat, vnde di&longs;ce&longs;&longs;it, &longs;eruat&acirc;&shy;<lb/>que in motu reciprocando con&longs;tanti&acirc;, al-<pb pagenum="127"/>ternas flux&ucirc;s, &amp; reflux&ucirc;s vices efficit in ad&shy;<lb/>uer&longs;is litoribus. </s>
  
 <s>Quod &longs;i in oppo&longs;itis eiu&longs;&shy;<lb/>dem aluei ripis eodem tempore fluxus con&shy;<lb/>tingat aut refluxus, vt in B &amp; E, aut in F &amp; <lb/>D; tunc opinari quis po&longs;&longs;et mare illud eam <lb/>habere po&longs;itionem, vt in illud incidat linea <lb/>mot&ucirc;s, qu&aelig; ex centro grauium per terr&aelig; <lb/>centrum ducitur: dum enim aqua deprimitur <lb/>ex A in I, augetur in B &amp; E, &longs;i litus fluxui <lb/>ob&longs;tet, aut vlteriora &longs;patia occupat in P &amp; K: <lb/>dum ver&ograve; a&longs;&longs;urgit ex C in H, minuitur in F &amp; <lb/>D. </s> <s>Quod &longs;i in oppo&longs;itis eiu&longs;&shy;<lb/>dem aluei ripis eodem tempore fluxus con&shy;<lb/>tingat aut refluxus, vt in B &amp; E, aut in F &amp; <lb/>D; tunc opinari quis po&longs;&longs;et mare illud eam <lb/>habere po&longs;itionem, vt in illud incidat linea <lb/>mot&ucirc;s, qu&aelig; ex centro grauium per terr&aelig; <lb/>centrum ducitur: dum enim aqua deprimitur <lb/>ex A in I, augetur in B &amp; E, &longs;i litus fluxui <lb/>ob&longs;tet, aut vlteriora &longs;patia occupat in P &amp; K: <lb/>dum ver&ograve; a&longs;&longs;urgit ex C in H, minuitur in F &amp; <lb/>D. <!-- KEEP S--></s>
  
 <s>Porr&ograve; altern&acirc; hac nutantis terr&aelig; mo&shy;<lb/>tione non magis eius &longs;tabilitas vacillaret, <lb/>qu&agrave;m illi&ugrave;s firmitati ob&longs;it trepidationis mo&shy;<lb/>tus &agrave; pleri&longs;que admi&longs;&longs;us ob variam centri <lb/>grauitatis po&longs;itionem: &longs;tare &longs;iquidem terra <lb/>dicitur, qu&aelig; &longs;uo ex loco non decedit, quam&shy;<lb/>quam in eo &longs;u&aelig; diametri particulam (1/4000000) <lb/>percurrat. </s> <s>Porr&ograve; altern&acirc; hac nutantis terr&aelig; mo&shy;<lb/>tione non magis eius &longs;tabilitas vacillaret, <lb/>qu&agrave;m illi&ugrave;s firmitati ob&longs;it trepidationis mo&shy;<lb/>tus &agrave; pleri&longs;que admi&longs;&longs;us ob variam centri <lb/>grauitatis po&longs;itionem: &longs;tare &longs;iquidem terra <lb/>dicitur, qu&aelig; &longs;uo ex loco non decedit, quam&shy;<lb/>quam in eo &longs;u&aelig; diametri particulam (1/4000000) <lb/>percurrat. </s>
  
 <s>Finge enim mot&ucirc;s extremos <lb/>terminos T &amp; X non ampli&ugrave;s pa&longs;&longs;um vnum <lb/>di&longs;tare &agrave; grauium centro V: tanta e&longs;t aqua&shy;<lb/>rum in immen&longs;um patentium copia, vt &egrave;xi&shy;<lb/>gu&acirc; inclinatione, quam motu illo acquire&shy;<lb/>rent, dilabentes &aelig;&longs;tum non exiguum effi&shy;<lb/>cerent: qui tamen in lacubus, angu&longs;tiori&shy;<lb/>busque alueis ob minorem aquarum copiam <lb/>non perciperetur. </s> <s>Finge enim mot&ucirc;s extremos <lb/>terminos T &amp; X non ampli&ugrave;s pa&longs;&longs;um vnum <lb/>di&longs;tare &agrave; grauium centro V: tanta e&longs;t aqua&shy;<lb/>rum in immen&longs;um patentium copia, vt &egrave;xi&shy;<lb/>gu&acirc; inclinatione, quam motu illo acquire&shy;<lb/>rent, dilabentes &aelig;&longs;tum non exiguum effi&shy;<lb/>cerent: qui tamen in lacubus, angu&longs;tiori&shy;<lb/>busque alueis ob minorem aquarum copiam <lb/>non perciperetur. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Blandiuntur i&longs;th&aelig;c facil&egrave; mentis <pb pagenum="128"/>oculis: &longs;ed &longs;i rem peniti&ugrave;s intro&longs;picere per <lb/>otium liceret, haud &longs;atis &longs;cio, qu&agrave;m apt&egrave; <lb/>commentum hoc cum marini &aelig;&longs;t&ucirc;s ph&aelig;no&shy;<lb/>menis coh&aelig;reret. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Blandiuntur i&longs;th&aelig;c facil&egrave; mentis <pb pagenum="128"/>oculis: &longs;ed &longs;i rem peniti&ugrave;s intro&longs;picere per <lb/>otium liceret, haud &longs;atis &longs;cio, qu&agrave;m apt&egrave; <lb/>commentum hoc cum marini &aelig;&longs;t&ucirc;s ph&aelig;no&shy;<lb/>menis coh&aelig;reret. </s>
  
 <s>Nec pauca in hanc &longs;en&shy;<lb/>tentiam afferri po&longs;&longs;ent: &longs;ed non vacat his im&shy;<lb/>morari, ne longi&ugrave;s ab in&longs;tituto digrediar, <lb/>aut &longs;ort&egrave;, qu&aelig; e&longs;t fugacis memori&aelig; incon&shy;<lb/>&longs;tantia, excidant, qu&aelig; nunc animo obuer&shy;<lb/>&longs;antur. </s> <s>Nec pauca in hanc &longs;en&shy;<lb/>tentiam afferri po&longs;&longs;ent: &longs;ed non vacat his im&shy;<lb/>morari, ne longi&ugrave;s ab in&longs;tituto digrediar, <lb/>aut &longs;ort&egrave;, qu&aelig; e&longs;t fugacis memori&aelig; incon&shy;<lb/>&longs;tantia, excidant, qu&aelig; nunc animo obuer&shy;<lb/>&longs;antur. </s>
  
 <s>De mari cert&egrave;, quod Ki&ugrave;n, in In&shy;<lb/>&longs;ul&acirc; Hainan, alluit, illud notatu dignum <lb/>&longs;cribunt Sin&aelig; Geographi, quod maris &aelig;&longs;tum <lb/>Diurnum non &longs;entiat, &longs;ed per dimidiam <lb/>men&longs;is partem vers&ugrave;s Ortum, per reliquam <lb/>dimidiam vers&ugrave;s Occa&longs;um fluat. </s> <s>De mari cert&egrave;, quod Ki&ugrave;n, in In&shy;<lb/>&longs;ul&acirc; Hainan, alluit, illud notatu dignum <lb/>&longs;cribunt Sin&aelig; Geographi, quod maris &aelig;&longs;tum <lb/>Diurnum non &longs;entiat, &longs;ed per dimidiam <lb/>men&longs;is partem vers&ugrave;s Ortum, per reliquam <lb/>dimidiam vers&ugrave;s Occa&longs;um fluat. </s>
  
 <s>Quid? </s> <s>Quid? <!-- KEEP S--></s>
  
 <s><lb/>Quod in vertice montis Huc&ugrave;ng in Fokien <lb/>Prouinci&acirc; puteus e&longs;t (Hiai nomen e&longs;t) cuius <lb/>aqua &aelig;&longs;tum marinum &longs;uo acce&longs;&longs;u &amp; rece&longs;&longs;u <lb/>refert. </s> <s><lb/>Quod in vertice montis Huc&ugrave;ng in Fokien <lb/>Prouinci&acirc; puteus e&longs;t (Hiai nomen e&longs;t) cuius <lb/>aqua &aelig;&longs;tum marinum &longs;uo acce&longs;&longs;u &amp; rece&longs;&longs;u <lb/>refert. </s>
  
Line 2338 
Line 1981 
  
 <s>Qu&ograve;d <lb/>&longs;i ex tam remot&acirc; Sinatum regione petitum <lb/>argumentum reijcis, mihi &longs;an&egrave; con&longs;tat non <lb/>hanc e&longs;&longs;e &aelig;&longs;t&ucirc;s effectricem cau&longs;am; nam <lb/>ip&longs;a quoque flumina, terr&aelig; centro accedente <lb/>ad centrum grauitatis aut recedente, diebus <pb pagenum="129"/>&longs;ingulis curs&ucirc;s velocitatem incitarent re&shy;<lb/>mitterentque, aut etiam &longs;uum in caput re&shy;<lb/>laberentur; id quod nondum licuit ob&longs;erua&shy;<lb/>re. </s> <s>Qu&ograve;d <lb/>&longs;i ex tam remot&acirc; Sinatum regione petitum <lb/>argumentum reijcis, mihi &longs;an&egrave; con&longs;tat non <lb/>hanc e&longs;&longs;e &aelig;&longs;t&ucirc;s effectricem cau&longs;am; nam <lb/>ip&longs;a quoque flumina, terr&aelig; centro accedente <lb/>ad centrum grauitatis aut recedente, diebus <pb pagenum="129"/>&longs;ingulis curs&ucirc;s velocitatem incitarent re&shy;<lb/>mitterentque, aut etiam &longs;uum in caput re&shy;<lb/>laberentur; id quod nondum licuit ob&longs;erua&shy;<lb/>re. </s>
  
 <s>Pr&aelig;terquam quod vix dixeris, quo mo&shy;<lb/>uente tellus vici&longs;&longs;im commearet, citr&agrave; fabu&shy;<lb/>larum figmenta. </s> <s>Pr&aelig;terquam quod vix dixeris, quo mo&shy;<lb/>uente tellus vici&longs;&longs;im commearet, citr&agrave; fabu&shy;<lb/>larum figmenta. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s>At &longs;i contingere po&longs;&longs;et, vt machinarum </s> <s>At &longs;i contingere po&longs;&longs;et, vt machinarum </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><arrow.to.target n="note63"></arrow.to.target><lb/>ope telluris centrum ex V in T transferretur, <lb/>fluminis GL aqua ex G reflueret in L, &amp; in <lb/>eundem alueum &longs;e in&longs;inuaret mare v&longs;qu&etail; <lb/>dum tota aqu&aelig; &longs;uperficies continua in &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>ram inflexa con&longs;i&longs;teret, cum non haberet, <lb/>qu&ograve; de&longs;cenderet. </s> <s><arrow.to.target n="note63"/><lb/>ope telluris centrum ex V in T transferretur, <lb/>fluminis GL aqua ex G reflueret in L, &amp; in <lb/>eundem alueum &longs;e in&longs;inuaret mare v&longs;qu&etail; <lb/>dum tota aqu&aelig; &longs;uperficies continua in &longs;ph&aelig;&shy;<lb/>ram inflexa con&longs;i&longs;teret, cum non haberet, <lb/>qu&ograve; de&longs;cenderet. </s>
  
 <s>Hinc illud fit, quod cum <lb/>maria omnia (ni&longs;i fort&egrave; Ca&longs;pium velis exci&shy;<lb/>pere, cui tamen per &longs;ubterraneos cuniculos <lb/>cum Ponto Euxino communio e&longs;t) &longs;ibi in&shy;<lb/>uicem continuata iunctaque &longs;int, terr&acirc; in <lb/>partem vnam translat&acirc;, aqu&aelig; fer&egrave; omnes in <lb/>oppo&longs;itam recederent, vel per patentem al&shy;<lb/>ueum dilabentes, vel etiam exundantes: <lb/>idem quippe tunc aquarum conceptaculis <lb/>contingeret, ac &longs;i nunc vas liquore qua&longs;i <lb/>plenum magis &amp; magis inclinaretur, totus <lb/>enim dem&ugrave;m liquor effunderetur. </s> <s>Hinc illud fit, quod cum <lb/>maria omnia (ni&longs;i fort&egrave; Ca&longs;pium velis exci&shy;<lb/>pere, cui tamen per &longs;ubterraneos cuniculos <lb/>cum Ponto Euxino communio e&longs;t) &longs;ibi in&shy;<lb/>uicem continuata iunctaque &longs;int, terr&acirc; in <lb/>partem vnam translat&acirc;, aqu&aelig; fer&egrave; omnes in <lb/>oppo&longs;itam recederent, vel per patentem al&shy;<lb/>ueum dilabentes, vel etiam exundantes: <lb/>idem quippe tunc aquarum conceptaculis <lb/>contingeret, ac &longs;i nunc vas liquore qua&longs;i <lb/>plenum magis &amp; magis inclinaretur, totus <lb/>enim dem&ugrave;m liquor effunderetur. </s>
  
 <s>Quar&egrave; <lb/>vniuer&longs;a fer&egrave; aqua &longs;uperiorem locum relin&shy;<lb/>quens in H conflueret e&ograve; veloci&ugrave;s, qu&ograve; lon&shy;<lb/>gi&ugrave;s telluris centrum T recederet ab V cen&shy;<lb/>tro grauium &longs;eu vniuer&longs;i. </s> <s>Quar&egrave; <lb/>vniuer&longs;a fer&egrave; aqua &longs;uperiorem locum relin&shy;<lb/>quens in H conflueret e&ograve; veloci&ugrave;s, qu&ograve; lon&shy;<lb/>gi&ugrave;s telluris centrum T recederet ab V cen&shy;<lb/>tro grauium &longs;eu vniuer&longs;i. </s></p><pb pagenum="130"/><p type="margin">
 </p><pb pagenum="130"/><p type="margin"> 
 <s><margin.target id="note63"></margin.target><emph type="italics"/>LXIII <lb/>Tellur&etail; <lb/>translata fe&shy;<lb/>r&egrave; tota aqua <lb/>ab ea &longs;eiun&shy;<lb/>geretur.<emph.end type="italics"/></s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> In eo igitur, &longs;i quid video, machi&shy;<lb/>nalis motionis, qua terra transferretur, faci&shy;<lb/>litatem con&longs;tituis, quod eo ip&longs;o tempore, <lb/>quo terra &longs;upra FVD planum (quod ho&shy;<lb/>rizontale vocetur) attolleretur, aqua de&shy;<lb/>&longs;cenderet; ac proinde &longs;uperioris partis pon&shy;<lb/>dus minueretur, donee demum terra pro&shy;<lb/>cul &agrave; centro translata totius fer&egrave; aqu&aelig; ponde&shy;<lb/>re leuaretur, qu&aelig; cirea vniuer&longs;i centrum V <lb/>aqueum in globum &longs;uis &longs;e nutibus confor&shy;<lb/>maret. </s> 
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Ita plan&egrave;: nec illud quidem con&shy;<lb/>temnendum e&longs;&longs;et compendium, &longs;i ponderis <lb/>aqu&aelig; rationes ineamus. </s> 
  
 <s>Quotam enim ter&shy;<lb/>raquei huius globi partem con&longs;tituendam <lb/>e&longs;&longs;e aquam cen&longs;es? </s> <s><margin.target id="note63"/><emph type="italics"/>LXIII <lb/>Tellur&etail; <lb/>translata fe&shy;<lb/>r&egrave; tota aqua <lb/>ab ea &longs;eiun&shy;<lb/>geretur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/> Res e&longs;t, in qua Geometri&aelig; apices <lb/>per&longs;equi non po&longs;&longs;umus, cum exact&acirc; ma&shy;<lb/>rium omnium notiti&acirc; careamus, &amp; plan&egrave; <lb/>varia &longs;it aquarum profunditas: qua propter <lb/>coniecturis contentos nos e&longs;&longs;e oporter. </s> 
  
 <s>Et <lb/>quidem quod ad aquarum &longs;uperficiem per&shy;<lb/>tinet, eas arbitror &aelig;quis cum terr&acirc; portioni&shy;<lb/>bus globi conuexitatem di&longs;pertire: altitudi&shy;<lb/>nem ver&ograve; ade&ograve; incon&longs;tantem reperio, vt &longs;i <lb/>profunditates maiores cum minoribus com&shy;<lb/>pen&longs;emus, vix vltra milliaris dodrantem aut <lb/>integrum milliare altitudini in vniuer&longs;um <pb pagenum="131"/>tribuendum exi&longs;time&mtail;. </s> <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> In eo igitur, &longs;i quid video, machi&shy;<lb/>nalis motionis, qua terra transferretur, faci&shy;<lb/>litatem con&longs;tituis, quod eo ip&longs;o tempore, <lb/>quo terra &longs;upra FVD planum (quod ho&shy;<lb/>rizontale vocetur) attolleretur, aqua de&shy;<lb/>&longs;cenderet; ac proinde &longs;uperioris partis pon&shy;<lb/>dus minueretur, donee demum terra pro&shy;<lb/>cul &agrave; centro translata totius fer&egrave; aqu&aelig; ponde&shy;<lb/>re leuaretur, qu&aelig; cirea vniuer&longs;i centrum V <lb/>aqueum in globum &longs;uis &longs;e nutibus confor&shy;<lb/>maret. </s></p><p type="main">
 </p><p type="main"> 
 <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Q&uacute;&aelig; &longs;entis, approbo; immen&longs;&aelig; <lb/><arrow.to.target n="note64"></arrow.to.target><lb/>&longs;iquidem ill&aelig; altitudines &amp; aby&longs;&longs;i aquarum <lb/>rari&longs;&longs;im&aelig; &longs;unt, qu&aelig; bolide null&acirc; explorari <lb/>po&longs;&longs;int. </s> <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Ita plan&egrave;: nec illud quidem con&shy;<lb/>temnendum e&longs;&longs;et compendium, &longs;i ponderis <lb/>aqu&aelig; rationes ineamus. </s>
  
  <s>Quotam enim ter&shy;<lb/>raquei huius globi partem con&longs;tituendam <lb/>e&longs;&longs;e aquam cen&longs;es? </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Gal.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s><s> Res e&longs;t, in qua Geometri&aelig; apices <lb/>per&longs;equi non po&longs;&longs;umus, cum exact&acirc; ma&shy;<lb/>rium omnium notiti&acirc; careamus, &amp; plan&egrave; <lb/>varia &longs;it aquarum profunditas: qua propter <lb/>coniecturis contentos nos e&longs;&longs;e oporter. </s>
  
  <s>Et <lb/>quidem quod ad aquarum &longs;uperficiem per&shy;<lb/>tinet, eas arbitror &aelig;quis cum terr&acirc; portioni&shy;<lb/>bus globi conuexitatem di&longs;pertire: altitudi&shy;<lb/>nem ver&ograve; ade&ograve; incon&longs;tantem reperio, vt &longs;i <lb/>profunditates maiores cum minoribus com&shy;<lb/>pen&longs;emus, vix vltra milliaris dodrantem aut <lb/>integrum milliare altitudini in vniuer&longs;um <pb pagenum="131"/>tribuendum exi&longs;time&mtail;. </s></p><p type="main">
  
  <s><emph type="italics"/>Guld.<emph.end type="italics"/> Q&uacute;&aelig; &longs;entis, approbo; immen&longs;&aelig; <lb/><arrow.to.target n="note64"/><lb/>&longs;iquidem ill&aelig; altitudines &amp; aby&longs;&longs;i aquarum <lb/>rari&longs;&longs;im&aelig; &longs;unt, qu&aelig; bolide null&acirc; explorari <lb/>po&longs;&longs;int. </s>
  
 <s>Idcirc&ograve; libenti&ugrave;s vuiuers&egrave; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;ol&ugrave;m dodrantalem aquis tribuo, mil&shy;<lb/>liari a&longs;&longs;umpto pro a&longs;&longs;e. </s> <s>Idcirc&ograve; libenti&ugrave;s vuiuers&egrave; altitu&shy;<lb/>dinem &longs;ol&ugrave;m dodrantalem aquis tribuo, mil&shy;<lb/>liari a&longs;&longs;umpto pro a&longs;&longs;e. </s>
  
 <s>Iam, &longs;i placet, <lb/>aqu&aelig; grauitatem ad calculos reuocemus, &amp; <lb/>globi perimetrum accipiamus, quam olim <lb/>Mer&longs;ennus, nobis non repugnantibus, con&shy;<lb/>&longs;tituebat mill. </s> <s>Iam, &longs;i placet, <lb/>aqu&aelig; grauitatem ad calculos reuocemus, &amp; <lb/>globi perimetrum accipiamus, quam olim <lb/>Mer&longs;ennus, nobis non repugnantibus, con&shy;<lb/>&longs;tituebat mill. <!-- REMOVE S-->Rom. <!-- REMOVE S-->ant. </s>
  
  
  
  
  
  <s>25941. Perime&shy;<lb/>tro con&longs;titut&acirc;, diametrum &longs;ic inquiro ex ra&shy;<lb/>tionibus Viet&aelig;: Vt 31415.926536 ad <lb/>10000.000000, ita maximi circuli periphe&shy;<lb/>ria mill. <!-- REMOVE S-->25941 ad diametrum mill. <!-- REMOVE S-->8257&shy;<lb/>pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>Rom. </s> 
  
 <s>ant. </s> 
  
 <s>25941. Perime&shy;<lb/>tro con&longs;titut&acirc;, diametrum &longs;ic inquiro ex ra&shy;<lb/>tionibus Viet&aelig;: Vt 31415.926536 ad <lb/>10000.000000, ita maximi circuli periphe&shy;<lb/>ria mill. </s> 
  
 <s>25941 ad diametrum mill. </s> 
  
 <s>8257&shy;<lb/>pa&longs;&longs;. </s> <s>276. Igitur &longs;idiameter in peripheriam <lb/>ducatur, producetur &longs;ph&aelig;rica &longs;uperficies <lb/>mill. <!-- REMOVE S-->quadrat. </s>
  
 <s>276. Igitur &longs;idiameter in peripheriam <lb/>ducatur, producetur &longs;ph&aelig;rica &longs;uperficies <lb/>mill. </s> 
  
 <s>quadrat. </s> 
  
 <s>214.201996. pa&longs;&longs;. </s> <s>214.201996. pa&longs;&longs;. </s>
  
 <s>quad. </s> <s>quad. </s>
  
 <s><lb/>716000: Huius autem &longs;emi&longs;sis mill. </s> <s><lb/>716000: Huius autem &longs;emi&longs;sis mill. <!-- REMOVE S-->107. <lb/>100998. pa&longs;&longs;. </s>