| version 1.3, 2002/06/27 10:30:06 |
version 1.18, 2003/06/24 12:29:06 |
| |
| <?xml version="1.0"?> | <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd"> |
| <!DOCTYPE archimedes [ | |
| | |
| <!-- footnotes and margnotes get yanked out of their <p>s, repl. by <arrow>, --> | |
| <!-- and moved to own p. --> | |
| | |
| <!ELEMENT foot.target | |
| (#PCDATA) > | |
| <!-- e.g. number in front of a footnote --> | |
| | |
| <!ATTLIST foot.target | |
| id ID #REQUIRED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT margin.target | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST margin.target | |
| id ID #REQUIRED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT table.target | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST table.target | |
| id ID #REQUIRED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT arrow.to.target | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| <!ATTLIST arrow.to.target | |
| symbol CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| xlink:type (simple) #FIXED "simple" | |
| xlink:href CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- reference to removed figure/note. contains mark in text. --> | |
| <!-- n attribute contains id of referent target --> | |
| <!-- Can marginalia ever have referring marks in text? --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT archimedes | |
| (info, text) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST archimedes | |
| id ID #IMPLIED | |
| xmlns:xlink CDATA #FIXED "http://www.w3.org/1999/xlink" | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT author | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST author | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT back | |
| ( section | pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST back | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT body | |
| (chap, pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST body | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT chap | |
| ( p | pb | figure | table)+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST chap | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT chunk | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST chunk | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| unit CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT date | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST date | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT editor | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST editor | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT emph | |
| EMPTY> | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST emph | |
| type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!ELEMENT emph.end | |
| EMPTY> | |
| | |
| <!-- the type attrib. here shld be entitized --> | |
| <!ATTLIST emph.end | |
| type (italics|bold|sup|sub|over|smallcaps|center|roman|ul|quote|other) "italics" | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT expan | |
| (#PCDATA | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST expan | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| abbr CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT figure | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST figure | |
| id ID #IMPLIED | |
| place (margin|text) "text" | |
| xlink:type (simple) #FIXED "simple" | |
| xlink:href CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT foreign | |
| (#PCDATA | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST foreign | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| lang CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- <foreign> for text within sentences not in the main lang of the text --> | |
| <!-- or for text within non-default-lang higher elements --> | |
| <!ELEMENT front | |
| ( section | pb?)+ > | |
| | |
| <!ATTLIST front | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!ELEMENT gap | |
| EMPTY > | |
| | |
| <!ATTLIST gap | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| desc CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- gap is a catch-all tag employed at Perseus and in the TEI to isolate --> | |
| <!-- uncertain DE markup. It appears here for continuity's sake. --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT info | |
| (author, title, date, place, editor, publisher, translator, lang, chunk,locator) > | |
| <!-- how many of these should be required? --> | |
| <!-- what about bringing in line with dublin core? --> | |
| | |
| <!ATTLIST info | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT lang | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST lang | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT lb EMPTY > | |
| | |
| <!ATTLIST lb | |
| ed CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- <lb> occurs at <s> level and at <p> level --> | |
| <!-- <lb> at end of <s> must be placed after </s> --> | |
| | |
| <!-- unrecognized symbols will appear inline acc. to special conventions. --> | |
| <!-- (as in DE specs) --> | |
| | |
| <!-- emph and and emph.end are elements that are quer to the xml structure --> | |
| | |
| <!ELEMENT locator (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST locator | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT p | |
| | |
| (s | pb|lb|emph|emph.end|gap )+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST p | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type (main|marked|foot|margin|list|head|caption) "main" > | |
| <!-- captions go in paragr's immediately after figure, with arrow.to.target --> | |
| | |
| <!-- pb can occur within p but NOT at the start or end --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT pb | |
| EMPTY > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST pb | |
| ed CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| xlink:type (simple) #FIXED "simple" | |
| xlink:href CDATA #IMPLIED | |
| pagenum CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!-- the "ed" attribute gives the edition in which the page break occurs. If no --> | |
| <!-- edition is given, it is assumed to be that given in info --> | |
| <!-- pagenum gives the page number actually printed on the page. --> | |
| <!-- n gives the page number numbered consecutively from page 1 of text. --> | |
| <!-- pb can occur inside <s> etc. and inside <p> and inside <chap> --> | |
| <!-- <pb> at end of <p> must be placed after </p> --> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT place | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST place | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT publisher | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST publisher | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT s | |
| | |
| (#PCDATA| figure |foreign | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST s | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT section | |
| ( p | pb | figure)+ > | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST section | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| <!ELEMENT table | |
| ( table.target?, (row, pb?)+ ) > | |
| | |
| <!-- order is now: | |
| <table><table.target/><row>...</row><pb> | |
| i.e. <table> is equiv. to <p type=margin> | |
| --> | |
| <!ATTLIST table | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT row | |
| ( cell+ ) > | |
| | |
| <!ATTLIST row | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT cell | |
| (#PCDATA| foreign | expan | foot.target|margin.target|arrow.to.target|pb|lb|emph|emph.end|gap)* > | |
| | |
| <!ATTLIST cell | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT text | |
| (pb?, front, pb?, body, pb?, back) > | |
| | |
| <!-- if front and back are going to be optional, then pb can be allowed to --> | |
| <!-- occur only within front body back. --> | |
| | |
| | |
| <!ATTLIST text | |
| type CDATA #IMPLIED | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED> | |
| | |
| | |
| <!ELEMENT title | |
| (#PCDATA) > | |
| | |
| <!ATTLIST title | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED | |
| type CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ELEMENT translator | |
| (#PCDATA)* > | |
| | |
| <!ATTLIST translator | |
| id ID #IMPLIED | |
| n CDATA #IMPLIED > | |
| | |
| <!ENTITY shy "[-]"> | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <!ENTITY AElig "[AElig]"> | |
| <!ENTITY Qgrave "[Qgrave]"> | |
| <!ENTITY aacute "[aacute]"> | |
| <!ENTITY acirc "[acirc]"> | |
| <!ENTITY aelig "[aelig]"> | |
| <!ENTITY agrave "[agrave]"> | |
| <!ENTITY amacr "[amacr]"> | |
| <!ENTITY amp "[amp]"> | |
| <!ENTITY aring "[aring]"> | |
| <!ENTITY atilde "[atilde]"> | |
| <!ENTITY auml "[auml]"> | |
| <!ENTITY cacute "[cacute]"> | |
| <!ENTITY ccedil "[ccedil]"> | |
| <!ENTITY cgrave "[cgrave]"> | |
| <!ENTITY ctilde "[ctilde]"> | |
| <!ENTITY cuml "[cuml]"> | |
| <!ENTITY eacute "[eacute]"> | |
| <!ENTITY ecedil "[ecedil]"> | |
| <!ENTITY ecirc "[ecirc]"> | |
| <!ENTITY egrave "[egrave]"> | |
| <!ENTITY emacr "[emacr]"> | |
| <!ENTITY etilde "[etilde]"> | |
| <!ENTITY euml "[euml]"> | |
| <!ENTITY gacute "[gacute]"> | |
| <!ENTITY grave "[grave]"> | |
| <!ENTITY gt "[gt]"> | |
| <!ENTITY iacute "[iacute]"> | |
| <!ENTITY icirc "[icirc]"> | |
| <!ENTITY igrave "[igrave]"> | |
| <!ENTITY imacr "[imacr]"> | |
| <!ENTITY itilde "[itilde]"> | |
| <!ENTITY iuml "[iuml]"> | |
| <!ENTITY ldquo "[ldquo]"> | |
| <!ENTITY longs "[longs]"> | |
| <!ENTITY lsquo "[lsquo]"> | |
| <!ENTITY lt "[lt]"> | |
| <!ENTITY macr "[macr]"> | |
| <!ENTITY macute "[macute]"> | |
| <!ENTITY mcirc "[mcirc]"> | |
| <!ENTITY mgrave "[mgrave]"> | |
| <!ENTITY mtilde "[mtilde]"> | |
| <!ENTITY nacute "[nacute]"> | |
| <!ENTITY ngrave "[ngrave]"> | |
| <!ENTITY ntilde "[ntilde]"> | |
| <!ENTITY numl "[numl]"> | |
| <!ENTITY oacute "[oacute]"> | |
| <!ENTITY obreve "[obreve]"> | |
| <!ENTITY ocirc "[ocirc]"> | |
| <!ENTITY oelig "[oelig]"> | |
| <!ENTITY ograve "[ograve]"> | |
| <!ENTITY omacr "[omacr]"> | |
| <!ENTITY oring "[oring]"> | |
| <!ENTITY otilde "[otilde]"> | |
| <!ENTITY ouml "[ouml]"> | |
| <!ENTITY pacute "[pacute]"> | |
| <!ENTITY pgrave "[pgrave]"> | |
| <!ENTITY pring "[pring]"> | |
| <!ENTITY ptilde "[ptilde]"> | |
| <!ENTITY qacute "[qacute]"> | |
| <!ENTITY qgrave "[qgrave]"> | |
| <!ENTITY qmacr "[qmacr]"> | |
| <!ENTITY qtilde "[qtilde]"> | |
| <!ENTITY quml "[quml]"> | |
| <!ENTITY racute "[racute]"> | |
| <!ENTITY rdquo "[rdquo]"> | |
| <!ENTITY rgrave "[rgrave]"> | |
| <!ENTITY rtilde "[rtilde]"> | |
| <!ENTITY ruml "[ruml]"> | |
| <!ENTITY scedil "[scedil]"> | |
| <!ENTITY sect "[sect]"> | |
| <!ENTITY sgrave "[sgrave]"> | |
| <!ENTITY shy "[shy]"> | |
| <!ENTITY stilde "[stilde]"> | |
| <!ENTITY tacute "[tacute]"> | |
| <!ENTITY tgrave "[tgrave]"> | |
| <!ENTITY tilde "[tilde]"> | |
| <!ENTITY ttilde "[ttilde]"> | |
| <!ENTITY uacute "[uacute]"> | |
| <!ENTITY ucirc "[ucirc]"> | |
| <!ENTITY ugrave "[ugrave]"> | |
| <!ENTITY umacr "[umacr]"> | |
| <!ENTITY untilde "[untilde]"> | |
| <!ENTITY utilde "[utilde]"> | |
| <!ENTITY uuml "[uuml]"> | |
| <!ENTITY verbar "[verbar]"> | |
| <!ENTITY vgrave "[vgrave]"> | |
| <!ENTITY vtilde "[vtilde]"> | |
| <!ENTITY ygrave "[ygrave]"> | |
| <!ENTITY AElig "[AElig]"> | |
| <!ENTITY Qgrave "[Qgrave]"> | |
| <!ENTITY aacute "[aacute]"> | |
| <!ENTITY acirc "[acirc]"> | |
| <!ENTITY aelig "[aelig]"> | |
| <!ENTITY agrave "[agrave]"> | |
| <!ENTITY amacr "[amacr]"> | |
| <!ENTITY amp "[amp]"> | |
| <!ENTITY aring "[aring]"> | |
| <!ENTITY atilde "[atilde]"> | |
| <!ENTITY auml "[auml]"> | |
| <!ENTITY cacute "[cacute]"> | |
| <!ENTITY ccedil "[ccedil]"> | |
| <!ENTITY cgrave "[cgrave]"> | |
| <!ENTITY ctilde "[ctilde]"> | |
| <!ENTITY cuml "[cuml]"> | |
| <!ENTITY eacute "[eacute]"> | |
| <!ENTITY ecedil "[ecedil]"> | |
| <!ENTITY ecirc "[ecirc]"> | |
| <!ENTITY egrave "[egrave]"> | |
| <!ENTITY emacr "[emacr]"> | |
| <!ENTITY etilde "[etilde]"> | |
| <!ENTITY euml "[euml]"> | |
| <!ENTITY gacute "[gacute]"> | |
| <!ENTITY grave "[grave]"> | |
| <!ENTITY gt "[gt]"> | |
| <!ENTITY iacute "[iacute]"> | |
| <!ENTITY icirc "[icirc]"> | |
| <!ENTITY igrave "[igrave]"> | |
| <!ENTITY imacr "[imacr]"> | |
| <!ENTITY itilde "[itilde]"> | |
| <!ENTITY iuml "[iuml]"> | |
| <!ENTITY ldquo "[ldquo]"> | |
| <!ENTITY longs "[longs]"> | |
| <!ENTITY lsquo "[lsquo]"> | |
| <!ENTITY lt "[lt]"> | |
| <!ENTITY macr "[macr]"> | |
| <!ENTITY macute "[macute]"> | |
| <!ENTITY mcirc "[mcirc]"> | |
| <!ENTITY mgrave "[mgrave]"> | |
| <!ENTITY mtilde "[mtilde]"> | |
| <!ENTITY ngrave "[ngrave]"> | |
| <!ENTITY ntilde "[ntilde]"> | |
| <!ENTITY numl "[numl]"> | |
| <!ENTITY oacute "[oacute]"> | |
| <!ENTITY obreve "[obreve]"> | |
| <!ENTITY ocirc "[ocirc]"> | |
| <!ENTITY oelig "[oelig]"> | |
| <!ENTITY ograve "[ograve]"> | |
| <!ENTITY omacr "[omacr]"> | |
| <!ENTITY oring "[oring]"> | |
| <!ENTITY otilde "[otilde]"> | |
| <!ENTITY ouml "[ouml]"> | |
| <!ENTITY pacute "[pacute]"> | |
| <!ENTITY pgrave "[pgrave]"> | |
| <!ENTITY pring "[pring]"> | |
| <!ENTITY ptilde "[ptilde]"> | |
| <!ENTITY qacute "[qacute]"> | |
| <!ENTITY qgrave "[qgrave]"> | |
| <!ENTITY qmacr "[qmacr]"> | |
| <!ENTITY qtilde "[qtilde]"> | |
| <!ENTITY quml "[quml]"> | |
| <!ENTITY racute "[racute]"> | |
| <!ENTITY rdquo "[rdquo]"> | |
| <!ENTITY rgrave "[rgrave]"> | |
| <!ENTITY rtilde "[rtilde]"> | |
| <!ENTITY ruml "[ruml]"> | |
| <!ENTITY scedil "[scedil]"> | |
| <!ENTITY sect "[sect]"> | |
| <!ENTITY sgrave "[sgrave]"> | |
| <!ENTITY shy "[shy]"> | |
| <!ENTITY stilde "[stilde]"> | |
| <!ENTITY tacute "[tacute]"> | |
| <!ENTITY tgrave "[tgrave]"> | |
| <!ENTITY tilde "[tilde]"> | |
| <!ENTITY ttilde "[ttilde]"> | |
| <!ENTITY uacute "[uacute]"> | |
| <!ENTITY ucirc "[ucirc]"> | |
| <!ENTITY ugrave "[ugrave]"> | |
| <!ENTITY umacr "[umacr]"> | |
| <!ENTITY untilde "[untilde]"> | |
| <!ENTITY utilde "[utilde]"> | |
| <!ENTITY uuml "[uuml]"> | |
| <!ENTITY verbar "[verbar]"> | |
| <!ENTITY vgrave "[vgrave]"> | |
| <!ENTITY vtilde "[vtilde]"> | |
| <!ENTITY ygrave "[ygrave]"> | |
| | |
| | |
| | |
| ]> | |
| <archimedes> | |
| | |
| | <archimedes xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"> |
| <info> | <info> |
| | |
| | |
| <author>Buonamici, Francesco</author> | <author>Buonamici, Francesco</author> |
| <title>De motu</title> | <title>De motu</title> |
| <date>1591</date> | <date>1591</date> |
| <place>Florence</place> | <place>Florence</place> |
| <editor></editor> | |
| <publisher>Bartolemeo Sermatelli</publisher> | |
| <translator></translator> | <translator></translator> |
| <lang>it</lang> | <lang>la</lang> |
| | <cvs_file>buona_demot_01_la_1591</cvs_file> |
| <chunk unit="page*">page</chunk> | <cvs_version></cvs_version> |
| <locator>000000016.xml</locator> | <locator>014.xml</locator> |
| </info> | </info> |
| <text> | <text> |
| <front> | <front> |
| | |
| </front> | </front> |
| <body> | <body> |
| <chap> | <chap> |
| | |
| | |
| | |
| <pb/> | <pb/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>FRANCISCI <lb/>Bonamici Florentini <lb/>EPRIMO LOCO PHILOSOPHIAM <lb/>ordinariam in Almo Gymna&longs;io Pi&longs;ano Profitentis, <lb/>DE MOTV LIBRI X.</s></p> |
| <s>FRANCISCI <lb/>Bonamici Florentini <lb/>EPRIMO LOCO PHILOSOPHIAM <lb/>ordinariam in Almo Gymna&longs;io Pi&longs;ano Profitentis, <lb/>DE MOTV LIBRI X.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>QVIBVS GENERALIA NATVRALIS PHILOSOPHIAE <lb/>principia &longs;ummo &longs;tudio collecta continentur.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <s><emph type="italics"/>QVIBVS GENERALIA NATVRALIS PHILOSOPHIAE <lb/>principia &longs;ummo &longs;tudio collecta continentur.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>NECNON VNIVERSAE QVAESTIONES AD LIBROS <lb/>De Phy&longs;ico auditu, de C&ecedil;lo, de Ortu, & Interitu <lb/>pertinentes explicantur.</s></p> |
| <s>NECNON VNIVERSAE QVAESTIONES AD LIBROS <lb/>De Phy&longs;ico auditu, de C&ecedil;lo, de Ortu, & Interitu <lb/>pertinentes explicantur.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>MVLTA ITEM ARISTOTELIS LOCA EXPLANANTVR, <lb/>& Græcorum, Aucrrois, aliorum <27> doctorum &longs;ententiæ ad The&longs;es <lb/>Peripateticas diriguntur.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <s><emph type="italics"/>MVLTA ITEM ARISTOTELIS LOCA EXPLANANTVR, <lb/>& Græcorum, Aucrrois, aliorum que doctorum &longs;ententiæ ad The&longs;es <lb/>Peripateticas diriguntur.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>ACCESSIT INDEX CAPITVM, <expan abbr="RERVMq.">RERVMque</expan> MEMORABILIVM.</s></p> |
| <s>ACCESSIT INDEX CAPITVM, <expan abbr="RERVMq.">RERVMque</expan> MEMORABILIVM.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>AD FERDINANDVM MEDICEM MAGNVM <lb/>Etruriæ Ducem Sereni&longs;&longs;imum.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <s><emph type="italics"/>AD FERDINANDVM MEDICEM MAGNVM <lb/>Etruriæ Ducem Sereni&longs;&longs;imum.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>EX SVPERIORVM CONSENSV.</s></p> |
| <s>EX SVPERIORVM CONSENSV.</s> | |
| </p> | |
| <figure></figure> | <figure></figure> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>FLORENTIAE, <lb/><emph type="italics"/>Apud Bartholomæum Sermartellium.<emph.end type="italics"/><lb/>MDXCI.</s></p> |
| <s>FLORENTIAE, <lb/><emph type="italics"/>Apud Bartholomæum Sermartellium.<emph.end type="italics"/><lb/>MDXCI.</s> | |
| </p> | |
| <pb/> | <pb/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>FERDINANDO <lb/>MED. S. R. E. CARD. <lb/>AMPL MAGNOQ ETRVR.</s></p> |
| <s>FERDINANDO <lb/>MED. S. R. E. CARD. <lb/>AMPL MAGNOQ ETRVR.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>DVCI SERENISSIMO.</s></p> |
| <s>DVCI SERENISSIMO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>FRANCISCVS BONAMICVS A BIFORTO. S.P.D.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <s><emph type="italics"/>FRANCISCVS BONAMICVS A BIFORTO. S.P.D.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Sileam ego&longs;olus, & in tanta totius Etruriæ lætitiæ <lb/>dum omnes boni te vnum &longs;u&longs;piciunt, te in oculis vnum fe­<lb/>runt & tibi vno con&longs;en&longs;u gratula<gap/>tur, iaceam torpens, nec <lb/>aliqua &longs;ignificatione meæ erga te pietatis gaudium meum <lb/>testificer, ac postquàm meæ lucubrationes multis ab hinc <lb/>annis inchoatæ, nunc demum ab&longs;olutæ in tua felici&longs;&longs;ima <lb/>tempora excurrerunt; patris, <expan abbr="fratris&qacute;">fratrisque</expan>; tui &longs;ingularis in me <lb/>charitatis monimentum diutius condi patiar? E ve&longs;tris <lb/>ergo magnificentiæ fontibus ortæ ad te properant, & quæ <lb/>e&longs;t animi tui benignitas, E cel&longs;itudo in aliquo e&longs;&longs;e apud te <lb/>loco non dubitant; iure autem tibi debitæ, quòd me &longs;emper <lb/>alueritis, & honesti&longs;&longs;imo huic meo <expan abbr="qualecunq;">qualecunque</expan> &longs;i<gap/> ocio con&longs;ulueritis, vt magnæ profecto <lb/>culpæ &longs;im affinis, ni&longs;i tantis beneficijs antehac prouocatus, quando maiora non po&longs;&longs;um; id <lb/>quod grati animi officium foret, aliquid olim reponam. Et quanuis hæc tenuuia &longs;int, cle­<lb/>mentia, <expan abbr="gratia&qacute;">gratiaque</expan>; tua fretus, ni faciam, vt impudentia potius accu&longs;anda, quàm conatus vl­<lb/>lus in me de&longs;iderari po&longs;&longs;it. Ac &longs;i quid valet ad hoc perficiendum labor improbus, & in­<lb/>du&longs;tria, rerum nouarum indagatrix ingenio&longs;a, vt non de&longs;perem, au&longs;pice te, &longs;i non plenis ve­<lb/>lis in portum, at &longs;ecunda &longs;altem, vt aiunt, nauigatione peruenire po&longs;&longs;e, E &longs;i non vulgo pla <lb/>cere, cuius iudicia varia, incon&longs;tantia, <expan abbr="neq;">neque</expan> ab omni perturbationis &longs;u&longs;picione libera &longs;unt: <lb/>tibi tamen & antiquioris, hoc e&longs;t, græcæ Philo&longs;ophiæ cupidis, quod iamdiù &longs;axum voluo, <lb/>probari; cur enim à te con&longs;ilium meum non laudetur, qui Græcè &longs;cias, & eius linguæ pe­<lb/>riti&longs;&longs;imos &longs;ummo in honore &longs;emper habueris, tanquam ab iis ip&longs;is omnes &longs;cientiarum fon­<lb/>tes, <expan abbr="atq;">atque</expan> illi quidem vberes, &longs;alubres, E perennes &longs;caturiant? Cur etiam non ab illis in&longs;ti­<lb/>tutum meum commendetur, quos ego &longs;olus, & reuereor iam, & colo, quibus vetera &longs;anè, <lb/>nec tamen antiquata recolo, E vnus quidem non renouo, &longs;ed in tenebris abdita, E demer­<lb/>&longs;a ad lucem in tuo nomine reuoco: & exempla dome&longs;tica imitatus aliquid po&longs;teritati re­<lb/>linquere &longs;tudeo, cuius auxilio progrediatur vlterius; E via mon&longs;trata contendat in &longs;um­<lb/>mum? fuit enim id ciuitati, <expan abbr="toti&qacute;">totique</expan>; ditioni tuæ penitus in&longs;itum, & innatum, vt aliquid a&longs;&longs;i <lb/>duè cogitarent quo domi, <expan abbr="foris&qacute;">forisque</expan>; magna gloria apud omnes e&longs;&longs;ent. In hac incunabula, & <lb/>rudimenta præ&longs;tanti&longs;&longs;imarum artium ab Italia va&longs;tata reperiuntur Picturæ, Sculpturæ, <lb/>Iurisperitiæ, Poëtices, Oratoriæ; in hac primum auctore Ioanne Boccaccio Græcæ litteræ <lb/>&longs;unt excultæ. Quàm multa Medicinæ lumina protulit hæc vna ciuitas? quot viros for­<lb/>ti&longs;&longs;imos? vt hinc maximi Reges, & Duces præ&longs;tanti&longs;&longs;imos, & viros &longs;apienti&longs;&longs;imos <lb/>ad imperia regenda, tanquam &longs;ocios accer&longs;iuerint. Quocunque me verto, video etiam <lb/>nunc viros omni virtutum genere exornatos, quibus tanquàm &longs;tellis interstincta ditio<emph.end type="italics"/> | <s><emph type="italics"/>Sileam ego&longs;olus, & in tanta totius Etruriæ lætitiæ <lb/>dum omnes boni te vnum &longs;u&longs;piciunt, te in oculis vnum fe­<lb/>runt & tibi vno con&longs;en&longs;u gratula<gap/>tur, iaceam torpens, nec <lb/>aliqua &longs;ignificatione meæ erga te pietatis gaudium meum <lb/>testificer, ac postquàm meæ lucubrationes multis ab hinc <lb/>annis inchoatæ, nunc demum ab&longs;olutæ in tua felici&longs;&longs;ima <lb/>tempora excurrerunt; patris, <expan abbr="fratris&qacute;">fratrisque</expan>; tui &longs;ingularis in me <lb/>charitatis monimentum diutius condi patiar? E ve&longs;tris <lb/>ergo magnificentiæ fontibus ortæ ad te properant, & quæ <lb/>e&longs;t animi tui benignitas, E cel&longs;itudo in aliquo e&longs;&longs;e apud te <lb/>loco non dubitant; iure autem tibi debitæ, quòd me &longs;emper <lb/>alueritis, & honesti&longs;&longs;imo huic meo <expan abbr="qualecunq;">qualecunque</expan> &longs;i<gap/> ocio con&longs;ulueritis, vt magnæ profecto <lb/>culpæ &longs;im affinis, ni&longs;i tantis beneficijs antehac prouocatus, quando maiora non po&longs;&longs;um; id <lb/>quod grati animi officium foret, aliquid olim reponam. Et quanuis hæc tenuuia &longs;int, cle­<lb/>mentia, <expan abbr="gratia&qacute;">gratiaque</expan>; tua fretus, ni faciam, vt impudentia potius accu&longs;anda, quàm conatus vl­<lb/>lus in me de&longs;iderari po&longs;&longs;it. Ac &longs;i quid valet ad hoc perficiendum labor improbus, & in­<lb/>du&longs;tria, rerum nouarum indagatrix ingenio&longs;a, vt non de&longs;perem, au&longs;pice te, &longs;i non plenis ve­<lb/>lis in portum, at &longs;ecunda &longs;altem, vt aiunt, nauigatione peruenire po&longs;&longs;e, E &longs;i non vulgo pla <lb/>cere, cuius iudicia varia, incon&longs;tantia, <expan abbr="neq;">neque</expan> ab omni perturbationis &longs;u&longs;picione libera &longs;unt: <lb/>tibi tamen & antiquioris, hoc e&longs;t, græcæ Philo&longs;ophiæ cupidis, quod iamdiù &longs;axum voluo, <lb/>probari; cur enim à te con&longs;ilium meum non laudetur, qui Græcè &longs;cias, & eius linguæ pe­<lb/>riti&longs;&longs;imos &longs;ummo in honore &longs;emper habueris, tanquam ab iis ip&longs;is omnes &longs;cientiarum fon­<lb/>tes, <expan abbr="atq;">atque</expan> illi quidem vberes, &longs;alubres, E perennes &longs;caturiant? Cur etiam non ab illis in&longs;ti­<lb/>tutum meum commendetur, quos ego &longs;olus, & reuereor iam, & colo, quibus vetera &longs;anè, <lb/>nec tamen antiquata recolo, E vnus quidem non renouo, &longs;ed in tenebris abdita, E demer­<lb/>&longs;a ad lucem in tuo nomine reuoco: & exempla dome&longs;tica imitatus aliquid po&longs;teritati re­<lb/>linquere &longs;tudeo, cuius auxilio progrediatur vlterius; E via mon&longs;trata contendat in &longs;um­<lb/>mum? fuit enim id ciuitati, <expan abbr="toti&qacute;">totique</expan>; ditioni tuæ penitus in&longs;itum, & innatum, vt aliquid a&longs;&longs;i <lb/>duè cogitarent quo domi, <expan abbr="foris&qacute;">forisque</expan>; magna gloria apud omnes e&longs;&longs;ent. In hac incunabula, & <lb/>rudimenta præ&longs;tanti&longs;&longs;imarum artium ab Italia va&longs;tata reperiuntur Picturæ, Sculpturæ, <lb/>Iurisperitiæ, Poëtices, Oratoriæ; in hac primum auctore Ioanne Boccaccio Græcæ litteræ <lb/>&longs;unt excultæ. Quàm multa Medicinæ lumina protulit hæc vna ciuitas? quot viros for­<lb/>ti&longs;&longs;imos? vt hinc maximi Reges, & Duces præ&longs;tanti&longs;&longs;imos, & viros &longs;apienti&longs;&longs;imos <lb/>ad imperia regenda, tanquam &longs;ocios accer&longs;iuerint. Quocunque me verto, video etiam <lb/>nunc viros omni virtutum genere exornatos, quibus tanquàm &longs;tellis interstincta ditio<emph.end type="italics"/> |
| <pb/><emph type="italics"/>tuæ refulge<gap/>, quæ c<gap/>eris <gap/>er ad Cœlum non v&longs;itata, ne<gap/>peruulgata via common&longs;trent. <lb/>Veter <gap/>non repetam: &longs;uperat. n. la<gap/>dem onmem antiquitas; tempora no&longs;tra &longs;pecto. Quid <lb/>in politiorum li<gap/>er aru genere Victorius quod attig<gap/> non adamu&longs;&longs;im expoliuit? Quid in <lb/>arte medica non obtinuit Vidius, qui rem vniuer&longs;am ad tenue &longs;ic elimauit, & dulciter <lb/>clocut<gap/> e&longs;t, v<gap/>&longs;i M<gap/>&longs;æ eam artem docturæ fui&longs;&longs;ent, non alia certè, quàm Vidij lingua, <lb/><expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>; v&longs;uras fui&longs;&longs;e putem? Queties me &longs;uo carmine rapit dulci&longs;&longs;imus cygnus ille <lb/>Bargæus? quidde Pi<gap/> is <expan abbr="Strozis&qacute;">Strozisque</expan>; K yrtaeo, uno <expan abbr="atq;">atque</expan> altero Ie. Bapti&longs;ta dicam? <lb/>Mitto complures alios <gap/> E philo&longs;ophos, & poëtas: hos hîc recen&longs;ere placet, qui, <lb/>quod inceperint, omnino perfecerint; <expan abbr="aliis&qacute;">aliisque</expan>; exemplum dederint, vt potius ab iis imitandi <lb/>&longs;int, quam quippiam illorum indu&longs;<gap/>riæ labore alieno queat accedere. Sed conatum &longs;olum <lb/>magno in pretio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="habitũ">habitum</expan> dome&longs;ticis exemplis tibi &longs;ignificare po&longs;&longs;im FERDINANDE <lb/>Cel&longs;i&longs;&longs;ime. Namquis non &longs;ummis laudibus in cœlum tollat Americum Ve&longs;puccium? <lb/>Hic ignotas, & periculo&longs;as nauigationes adgre&longs;&longs;us cum primus è multis prouinciis, quæ <lb/>ad occa&longs;um, meridiem<gap/>; iacent, aliquot lu&longs;tra&longs;&longs;et; vnde tantum Regum Chri&longs;tianorum <lb/>opibus acce&longs;&longs;erit, cum &longs;acris, quæ gentibus illis <expan abbr="cõmunicata">communicata</expan> &longs;unt, tum etiam diuitiis, <expan abbr="quãdo">quando</expan> <lb/>merces inde aduectæ, quibus humano generi &longs;alus magno cum commodo pararetur; im­<lb/>men&longs;a the&longs;aurorum copia, <expan abbr="atq;">atque</expan> ornamenta regia complura ad vos comportata; quia ratio­<lb/>nem eas lu&longs;irandi præmon&longs;<gap/>rarit, <expan abbr="animos&qacute;">animosque</expan>; incipiendo aliis addiderit; illi orbis parti, quam <lb/>primus ip&longs;e peragrauit, ex&longs;uo nomine nomen dedit. Ex quo liquidò con&longs;tat præmon&longs;ira­<lb/>tori plus habitum fu<gap/>&longs;&longs;e gratiæ non infrequenter, quàm perfectoribus. Prætereo dein­<lb/>du&longs;iria innumeros alios ciues tuos, qui nouarum artium inuentores maximas copias do­<lb/>mum retulerunt, vrbem remplis augu&longs;ti&longs;&longs;imis, ædificiis ampli&longs;&longs;imis auxerunt, & imperij <lb/>fines vni tibi latè propagarunt. Vt non immeritò tu, qui tantos <expan abbr="tales&qacute;">talesque</expan>; viros hodie mo­<lb/>deraris, in maximis Regibus numerari debeas: nam &longs;i magnum ille cen&longs;ebat imperare <lb/>non auro, &longs;ed habentibus aurum; tu nonmodo iis, quæ po&longs;&longs;ideant homines, <expan abbr="neq;">neque</expan> po&longs;&longs;iden­<lb/>tibus hominibus imperes; &longs;ed po&longs;&longs;idere &longs;cientes tranquilli&longs;&longs;imè regas. Ego igitur, qui Pe­<lb/>ripateticam Philo&longs;ophiam non ex riuulis, &longs;ed ex ip&longs;o fonte Ari&longs;totelico mi&longs;&longs;o omni fa­<lb/>ctionum &longs;tudio nunc in&longs;tituerim haurire, & primus qui inter tuos in hac &longs;ecta libertate <lb/>recuperata meum iudicium planè &longs;equar; tamet&longs;i non perficiam; cur etiam laude aliqua, <lb/>quia &longs;im au&longs;us, quia cœperim, dignus non habear? Alij nos &longs;equentur qui indicata ratio­<lb/>ne, & via magnum huic cœpto afferant incrementum, & id demum con&longs;equantur, quod <lb/>in omnia tempora clarum, <expan abbr="atq;">atque</expan> illu&longs;ire futurum &longs;it: quæ. n. verè cogitata &longs;unt, diutius con <lb/>&longs;eruari &longs;olent, nec hominum interitu occidunt, &longs;ed iterantur in immen&longs;um, AEtas finem <lb/>trophæis affert, imperia collabuntur. Vna veritas perpetuò durat, ad quam cum omnium <lb/>proximè, quantum hominis ingenium fert, acce&longs;&longs;erit Ari&longs;toteles; nulla erit ætas, nulla <lb/>gens, nulla religio quæ ip&longs;um nonmodò non tactura, &longs;ed &longs;edulò tractatura, & a&longs;&longs;iduè in <lb/>manibus habitura &longs;it. Vnde etiam fore confido, vt qui in vnis auctoris huiu&longs;ce ve&longs;tigiis <lb/>in&longs;i&longs;tat, locum in philo&longs;ophia &longs;it &longs;emper habiturus. Video verò & propemodum auguror <lb/>te patris tui pij, <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; in&longs;tituta <expan abbr="tenent&etilde;">tenentem</expan>, ita in vna litterarum omnis generis ornamenta <lb/>incumbere, vt breui talem quendam vi&longs;uri &longs;imus, qui quemadmodum à ciuibus tuis in cæ <lb/>teris artibus factitatum e&longs;t, qui eas à rudi illa vetu&longs;tate ad pri&longs;tinam illam integritatem <lb/>&longs;ua indu&longs;tria reuocarunt, ita Peripateticam di&longs;ciplinam ex omni Arabum, <expan abbr="no&longs;tratium&qacute;">no&longs;tratiumque</expan>; <lb/>cultura ad bonam illam, & expolitam &longs;it redacturus. Talia tu commoda cupidis optima­<lb/>rum artium præ&longs;tas. Quare laudent ciues tui pietatem, magnificentia&mgrave; milites celebrent, <lb/>temperantiam tui familiares <expan abbr="admir&etilde;tur">admirentur</expan>, iu&longs;titiam, <expan abbr="amplitudinem&qacute;">amplitudinemque</expan>; omnes &longs;ummis præco­<lb/>niis tollant; mihi quidem vnum hoc munificentiæ genus dignum videtur, vt omnes oculos<emph.end type="italics"/> | <pb/><emph type="italics"/>tuæ refulge<gap/>, quæ c<gap/>eris <gap/>er ad Cœlum non v&longs;itata, ne<gap/>peruulgata via common&longs;trent. <lb/>Veter <gap/>non repetam: &longs;uperat. n. la<gap/>dem onmem antiquitas; tempora no&longs;tra &longs;pecto. Quid <lb/>in politiorum li<gap/>er aru genere Victorius quod attig<gap/> non adamu&longs;&longs;im expoliuit? Quid in <lb/>arte medica non obtinuit Vidius, qui rem vniuer&longs;am ad tenue &longs;ic elimauit, & dulciter <lb/>clocut<gap/> e&longs;t, v<gap/>&longs;i M<gap/>&longs;æ eam artem docturæ fui&longs;&longs;ent, non alia certè, quàm Vidij lingua, <lb/><expan abbr="methodo&qacute;">methodoque</expan>; v&longs;uras fui&longs;&longs;e putem? Queties me &longs;uo carmine rapit dulci&longs;&longs;imus cygnus ille <lb/>Bargæus? quidde Pi<gap/> is <expan abbr="Strozis&qacute;">Strozisque</expan>; K yrtaeo, uno <expan abbr="atq;">atque</expan> altero Ie. Bapti&longs;ta dicam? <lb/>Mitto complures alios <gap/> E philo&longs;ophos, & poëtas: hos hîc recen&longs;ere placet, qui, <lb/>quod inceperint, omnino perfecerint; <expan abbr="aliis&qacute;">aliisque</expan>; exemplum dederint, vt potius ab iis imitandi <lb/>&longs;int, quam quippiam illorum indu&longs;<gap/>riæ labore alieno queat accedere. Sed conatum &longs;olum <lb/>magno in pretio <expan abbr="quoq;">quoque</expan> <expan abbr="habitũ">habitum</expan> dome&longs;ticis exemplis tibi &longs;ignificare po&longs;&longs;im FERDINANDE <lb/>Cel&longs;i&longs;&longs;ime. Namquis non &longs;ummis laudibus in cœlum tollat Americum Ve&longs;puccium? <lb/>Hic ignotas, & periculo&longs;as nauigationes adgre&longs;&longs;us cum primus è multis prouinciis, quæ <lb/>ad occa&longs;um, meridiem<gap/>; iacent, aliquot lu&longs;tra&longs;&longs;et; vnde tantum Regum Chri&longs;tianorum <lb/>opibus acce&longs;&longs;erit, cum &longs;acris, quæ gentibus illis <expan abbr="cõmunicata">communicata</expan> &longs;unt, tum etiam diuitiis, <expan abbr="quãdo">quando</expan> <lb/>merces inde aduectæ, quibus humano generi &longs;alus magno cum commodo pararetur; im­<lb/>men&longs;a the&longs;aurorum copia, <expan abbr="atq;">atque</expan> ornamenta regia complura ad vos comportata; quia ratio­<lb/>nem eas lu&longs;irandi præmon&longs;<gap/>rarit, <expan abbr="animos&qacute;">animosque</expan>; incipiendo aliis addiderit; illi orbis parti, quam <lb/>primus ip&longs;e peragrauit, ex&longs;uo nomine nomen dedit. Ex quo liquidò con&longs;tat præmon&longs;ira­<lb/>tori plus habitum fu<gap/>&longs;&longs;e gratiæ non infrequenter, quàm perfectoribus. Prætereo dein­<lb/>du&longs;iria innumeros alios ciues tuos, qui nouarum artium inuentores maximas copias do­<lb/>mum retulerunt, vrbem remplis augu&longs;ti&longs;&longs;imis, ædificiis ampli&longs;&longs;imis auxerunt, & imperij <lb/>fines vni tibi latè propagarunt. Vt non immeritò tu, qui tantos <expan abbr="tales&qacute;">talesque</expan>; viros hodie mo­<lb/>deraris, in maximis Regibus numerari debeas: nam &longs;i magnum ille cen&longs;ebat imperare <lb/>non auro, &longs;ed habentibus aurum; tu nonmodo iis, quæ po&longs;&longs;ideant homines, <expan abbr="neq;">neque</expan> po&longs;&longs;iden­<lb/>tibus hominibus imperes; &longs;ed po&longs;&longs;idere &longs;cientes tranquilli&longs;&longs;imè regas. Ego igitur, qui Pe­<lb/>ripateticam Philo&longs;ophiam non ex riuulis, &longs;ed ex ip&longs;o fonte Ari&longs;totelico mi&longs;&longs;o omni fa­<lb/>ctionum &longs;tudio nunc in&longs;tituerim haurire, & primus qui inter tuos in hac &longs;ecta libertate <lb/>recuperata meum iudicium planè &longs;equar; tamet&longs;i non perficiam; cur etiam laude aliqua, <lb/>quia &longs;im au&longs;us, quia cœperim, dignus non habear? Alij nos &longs;equentur qui indicata ratio­<lb/>ne, & via magnum huic cœpto afferant incrementum, & id demum con&longs;equantur, quod <lb/>in omnia tempora clarum, <expan abbr="atq;">atque</expan> illu&longs;ire futurum &longs;it: quæ. n. verè cogitata &longs;unt, diutius con <lb/>&longs;eruari &longs;olent, nec hominum interitu occidunt, &longs;ed iterantur in immen&longs;um, AEtas finem <lb/>trophæis affert, imperia collabuntur. Vna veritas perpetuò durat, ad quam cum omnium <lb/>proximè, quantum hominis ingenium fert, acce&longs;&longs;erit Ari&longs;toteles; nulla erit ætas, nulla <lb/>gens, nulla religio quæ ip&longs;um nonmodò non tactura, &longs;ed &longs;edulò tractatura, & a&longs;&longs;iduè in <lb/>manibus habitura &longs;it. Vnde etiam fore confido, vt qui in vnis auctoris huiu&longs;ce ve&longs;tigiis <lb/>in&longs;i&longs;tat, locum in philo&longs;ophia &longs;it &longs;emper habiturus. Video verò & propemodum auguror <lb/>te patris tui pij, <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; in&longs;tituta <expan abbr="tenent&etilde;">tenentem</expan>, ita in vna litterarum omnis generis ornamenta <lb/>incumbere, vt breui talem quendam vi&longs;uri &longs;imus, qui quemadmodum à ciuibus tuis in cæ <lb/>teris artibus factitatum e&longs;t, qui eas à rudi illa vetu&longs;tate ad pri&longs;tinam illam integritatem <lb/>&longs;ua indu&longs;tria reuocarunt, ita Peripateticam di&longs;ciplinam ex omni Arabum, <expan abbr="no&longs;tratium&qacute;">no&longs;tratiumque</expan>; <lb/>cultura ad bonam illam, & expolitam &longs;it redacturus. Talia tu commoda cupidis optima­<lb/>rum artium præ&longs;tas. Quare laudent ciues tui pietatem, magnificentia&mgrave; milites celebrent, <lb/>temperantiam tui familiares <expan abbr="admir&etilde;tur">admirentur</expan>, iu&longs;titiam, <expan abbr="amplitudinem&qacute;">amplitudinemque</expan>; omnes &longs;ummis præco­<lb/>niis tollant; mihi quidem vnum hoc munificentiæ genus dignum videtur, vt omnes oculos<emph.end type="italics"/> |
| <pb/><emph type="italics"/>in te coniiciant, tu vnus in omnium ore &longs;umma cum tui nominis celebritate iure ver&longs;eris. <lb/>Tu verè beatus, quia Poëtas, Oratores, Hi&longs;toriographos, Iuri&longs;con&longs;ultos, Theologos, Me­<lb/>dicos, & Philo&longs;ophos omnibus doctrinis excultos vni tibi contigerit alere, & habere. <lb/>Quanquàm e&longs;t id iam bonis temporibus inueteratum in ve&longs;tra familia, <expan abbr="dome&longs;ticum&qacute;">dome&longs;ticumque</expan>; tam <lb/>factum. Extant etiamnum monumenta ampli&longs;&longs;ima Co&longs;mi, <expan abbr="Laurentii&qacute;">Laurentiique</expan>; Medicum com <lb/>mendata litteris hominum, quos virtutis ergô diuinis beneficiis affecere. Ex quo <expan abbr="effectũ">effectum</expan> <lb/>e&longs;t, vt complura adiumenta ad &longs;cientias eorum opera &longs;uppetierint. Laurentius Platonem <lb/>per multa &longs;æcula &longs;epultum traxit ab inferis. Narrant etiam Leonem X. P.M. ab hoc <lb/>viuendi in&longs;tituto &longs;ic allectum, vt nonmodò <expan abbr="bonarũ">bonarum</expan> artium &longs;tudia fouerit, &longs;ed viros doctos <lb/>benigni&longs;&longs;imè complexus fuerit. Accepimus etiam cùm ti vitio <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> daretur, quae humi <lb/>les viros, &longs;ed illos quidem bene doctos <expan abbr="oĩ">oim</expan> meritorum genere cumularet, re&longs;pondi&longs;&longs;e &longs;e vir­<lb/>tute E doctrina præ&longs;tantibus opem libenti&longs;&longs;imè ferre, quae talem cen&longs;uram veræ nobilitatis <lb/>e&longs;&longs;e crederet. Ita multos non incitauit tantùm, &longs;ed ad litter <expan abbr="arũ">arum</expan> &longs;tudia recolenda perduxit. <lb/><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> illis temporibus nonmodò &longs;cientiarum v&longs;us euanuerat, verùm planè concider at <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>decus eloquentiæ Florentinæ quam &longs;ummo &longs;tudio coluerant Danthes, Petrarcha Boccac­<lb/>cius, E à viris illis ob&longs;oleta & de&longs;ita frequentabantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> aliena &longs;æpius inepti&longs;&longs;imè incul­<lb/>cari con&longs;ueuerant. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ip&longs;ius opera factum e&longs;t, vt pura illa no&longs;tra lingua reuiui&longs;ceret, & <lb/><expan abbr="oĩs">oins</expan> optimarum artium cultus po&longs;t <expan abbr="longũ">longum</expan> temporis tractum <expan abbr="deniq;">denique</expan> emineret. Hæc veri <expan abbr="hoĩs">hoins</expan> <lb/>&longs;unt officia quæ diuinæ virtutis te&longs;tes &longs;empiterni &longs;int, non in&longs;anarum molium &longs;ub&longs;iructio­<lb/>nes quib. exhauriuntur æraria, vectigalia minuuntur, non &longs;tatuarum locationes quæ cor­<lb/>porum quidem &longs;imulachra &longs;unt, E imago quædamgloriæ adumbrata, non <expan abbr="animorũ">animorum</expan> effigies, <lb/>E &longs;pecies expre&longs;&longs;a virtutis. Hæc munera verè regia, & admirabilia iis vti viris à quib. <lb/>in&longs;tituti &longs;ubiecti ritè regi, & optimis morib. informari valeant, <gap/>ac per bonis arteis ad con <lb/><expan abbr="&longs;pectũ">&longs;pectum</expan> numinum beatorum efferri, vt ocio &longs;ecuri&longs;&longs;imo fouentes in <expan abbr="oĩum">oinum</expan> bonorum fine <expan abbr="con-quie&longs;cãt">con­<lb/>quie&longs;cant</expan>, ad quod lex naturæ, hoc e&longs;t, ratio &longs;ummi Dei cunctos reges iubet ad&longs;pirare. <expan abbr="Neq;">Neque</expan> <lb/>n. dedit imperia <expan abbr="pote&longs;tates&qacute;">pote&longs;tatesque</expan>, Deus, vt luxureges in tanta rerum copia perderentur, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> immen&longs;a aliqua vorago ciuium patrimonia ab&longs;orberent, nec vt in illos qui &longs;ub eorum <lb/>imperio &longs;unt, atroci&longs;&longs;imè &longs;æuirent, &longs;ed vt Poëtæ verbis vtar,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">i(/nalaoi\ a)zetw_si+n u(p) a)utw|</foreign>, <emph type="italics"/>hoc <lb/>e&longs;t vt gentes rerum ignaras ad &longs;uum <expan abbr="cuiq;">cuique</expan> <expan abbr="bonũ">bonum</expan> a<gap/>ctoritate & &longs;apientia dirigerent, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; <lb/>&longs;ibi ip&longs;i &longs;aperent, aliis <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;apere vellent. Pupugit etiam hæc cura pij <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; tui patris <lb/>animum, quô E erexit duo gymna&longs;ia, vt plurib. pateret aditus ad vires ingenij quas ip&longs;is <lb/>natura largi&longs;&longs;imè afflaui&longs;&longs;et, E exercendas, & retinendas. Vtor <expan abbr="aũt">aunt</expan> iam &longs;æpiu&longs;cule patris <lb/>tui viri clari&longs;&longs;imi exemplo, non eo certè con&longs;ilio, vt te inflammem: iam. n. hoc &longs;iudium erga <lb/>litteratos in te radiceis alti&longs;&longs;imas egit, cùm <expan abbr="&longs;tirp&etilde;">&longs;tirpem</expan> genero&longs;am tibi natura conce&longs;&longs;erit, E vitæ <lb/>rationem dome&longs;tico <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> conformaris, &longs;ed vt illius qui quidem <expan abbr="oĩum">oinum</expan> ætatis &longs;uæ princeps <lb/>extitit, audiendo præclara facinora in eius imitatione te oblectes, & immortale hoc nomen <lb/>ad no&longs;tri beneficium cum iucunditate tueare. Nos igitur beati&longs;&longs;imos quibus tuis au&longs;piciis <lb/>operam philo&longs;ophiæ dare, E natur æ arcanaper&longs;crutari &longs;ucce&longs;&longs;erit. Quocirca <expan abbr="maximã">maximam</expan> nob. <lb/>ip&longs;is <expan abbr="iniuriã">iniuriam</expan> faceremus, &longs;i tantam <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> &longs;ineremus elabi de manibus. Nam quod in hi&longs;ce <lb/>&longs;tudiis plurimum <expan abbr="põt">pont</expan>, id diuinitus ciuib. <expan abbr="populis&qacute;">populisque</expan>; tuis largi&longs;&longs;imè <expan abbr="datũ">datum</expan> e&longs;t, ingenium ad exco <lb/>gitandum acutum, ad memoriam <expan abbr="firmũ">firmum</expan>, E diuturnum; <expan abbr="cupiditat&etilde;">cupiditatem</expan> quæ cuncta <gap/> &longs;&longs;equitur, tu <lb/>tuo <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> concita&longs;ti, <expan abbr="tua&qacute;">tuaque</expan>; opera concitatam a&longs;&longs;iduè foues. Quocirca <expan abbr="verendũ">verendum</expan> non e&longs;t, quin <lb/>iter quod ad <expan abbr="gloriã">gloriam</expan> tu illis <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;ti">o&longs;tendi&longs;ti</expan>, E ij <expan abbr="&longs;u&longs;cipiãt">&longs;u&longs;cipiant</expan>, & <expan abbr="&longs;u&longs;ceptũ">&longs;u&longs;ceptum</expan> &longs;umma <expan abbr="cõ&longs;tantia">con&longs;tantia</expan> teneant: ha <lb/>bent. n. vnde di&longs;cant. <expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> E <expan abbr="eãdem">eandem</expan> <expan abbr="viã">viam</expan> quam maiores tui <expan abbr="munitarũt">munitarunt</expan>, tu ab ætatis initio <lb/>&longs;ub Angeliis ingre&longs;&longs;us es, E &longs;ub <expan abbr="ei&longs;d&etilde;">ei&longs;dem</expan> Angeliis <expan abbr="con&longs;tãti&longs;simè">con&longs;tanti&longs;simè</expan> retines, <expan abbr="neq;">neque</expan> retines tantum, <lb/>&longs;ed iugiter amplificas, qualia verò &longs;unt in&longs;tituta <expan abbr="principũ">principum</expan>, tales <expan abbr="populorũ">populorum</expan> mores e&longs;&longs;e &longs;olent.<emph.end type="italics"/> | <pb/><emph type="italics"/>in te coniiciant, tu vnus in omnium ore &longs;umma cum tui nominis celebritate iure ver&longs;eris. <lb/>Tu verè beatus, quia Poëtas, Oratores, Hi&longs;toriographos, Iuri&longs;con&longs;ultos, Theologos, Me­<lb/>dicos, & Philo&longs;ophos omnibus doctrinis excultos vni tibi contigerit alere, & habere. <lb/>Quanquàm e&longs;t id iam bonis temporibus inueteratum in ve&longs;tra familia, <expan abbr="dome&longs;ticum&qacute;">dome&longs;ticumque</expan>; tam <lb/>factum. Extant etiamnum monumenta ampli&longs;&longs;ima Co&longs;mi, <expan abbr="Laurentii&qacute;">Laurentiique</expan>; Medicum com <lb/>mendata litteris hominum, quos virtutis ergô diuinis beneficiis affecere. Ex quo <expan abbr="effectũ">effectum</expan> <lb/>e&longs;t, vt complura adiumenta ad &longs;cientias eorum opera &longs;uppetierint. Laurentius Platonem <lb/>per multa &longs;æcula &longs;epultum traxit ab inferis. Narrant etiam Leonem X. P.M. ab hoc <lb/>viuendi in&longs;tituto &longs;ic allectum, vt nonmodò <expan abbr="bonarũ">bonarum</expan> artium &longs;tudia fouerit, &longs;ed viros doctos <lb/>benigni&longs;&longs;imè complexus fuerit. Accepimus etiam cùm ti vitio <expan abbr="quandoq;">quandoque</expan> daretur, <09> humi <lb/>les viros, &longs;ed illos quidem bene doctos <expan abbr="oĩ">oim</expan> meritorum genere cumularet, re&longs;pondi&longs;&longs;e &longs;e vir­<lb/>tute E doctrina præ&longs;tantibus opem libenti&longs;&longs;imè ferre, <09> talem cen&longs;uram veræ nobilitatis <lb/>e&longs;&longs;e crederet. Ita multos non incitauit tantùm, &longs;ed ad litter <expan abbr="arũ">arum</expan> &longs;tudia recolenda perduxit. <lb/><expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> illis temporibus nonmodò &longs;cientiarum v&longs;us euanuerat, verùm planè concider at <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>decus eloquentiæ Florentinæ quam &longs;ummo &longs;tudio coluerant Danthes, Petrarcha Boccac­<lb/>cius, E à viris illis ob&longs;oleta & de&longs;ita frequentabantur, <expan abbr="atq;">atque</expan> aliena &longs;æpius inepti&longs;&longs;imè incul­<lb/>cari con&longs;ueuerant. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> ip&longs;ius opera factum e&longs;t, vt pura illa no&longs;tra lingua reuiui&longs;ceret, & <lb/><expan abbr="oĩs">oins</expan> optimarum artium cultus po&longs;t <expan abbr="longũ">longum</expan> temporis tractum <expan abbr="deniq;">denique</expan> emineret. Hæc veri <expan abbr="hoĩs">hoins</expan> <lb/>&longs;unt officia quæ diuinæ virtutis te&longs;tes &longs;empiterni &longs;int, non in&longs;anarum molium &longs;ub&longs;iructio­<lb/>nes quib. exhauriuntur æraria, vectigalia minuuntur, non &longs;tatuarum locationes quæ cor­<lb/>porum quidem &longs;imulachra &longs;unt, E imago quædamgloriæ adumbrata, non <expan abbr="animorũ">animorum</expan> effigies, <lb/>E &longs;pecies expre&longs;&longs;a virtutis. Hæc munera verè regia, & admirabilia iis vti viris à quib. <lb/>in&longs;tituti &longs;ubiecti ritè regi, & optimis morib. informari valeant, <gap/>ac per bonis arteis ad con <lb/><expan abbr="&longs;pectũ">&longs;pectum</expan> numinum beatorum efferri, vt ocio &longs;ecuri&longs;&longs;imo fouentes in <expan abbr="oĩum">oinum</expan> bonorum fine <expan abbr="con-quie&longs;cãt">con­<lb/>quie&longs;cant</expan>, ad quod lex naturæ, hoc e&longs;t, ratio &longs;ummi Dei cunctos reges iubet ad&longs;pirare. <expan abbr="Neq;">Neque</expan> <lb/>n. dedit imperia <expan abbr="pote&longs;tates&qacute;">pote&longs;tatesque</expan>, Deus, vt luxureges in tanta rerum copia perderentur, <expan abbr="neq;">neque</expan> <lb/><expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> immen&longs;a aliqua vorago ciuium patrimonia ab&longs;orberent, nec vt in illos qui &longs;ub eorum <lb/>imperio &longs;unt, atroci&longs;&longs;imè &longs;æuirent, &longs;ed vt Poëtæ verbis vtar,<emph.end type="italics"/> <foreign lang="greek">i(/nalaoi\ a)zetw_si+n u(p) a)utw|</foreign>, <emph type="italics"/>hoc <lb/>e&longs;t vt gentes rerum ignaras ad &longs;uum <expan abbr="cuiq;">cuique</expan> <expan abbr="bonũ">bonum</expan> a<gap/>ctoritate & &longs;apientia dirigerent, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; <lb/>&longs;ibi ip&longs;i &longs;aperent, aliis <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;apere vellent. Pupugit etiam hæc cura pij <expan abbr="felicis&qacute;">felicisque</expan>; tui patris <lb/>animum, quô E erexit duo gymna&longs;ia, vt plurib. pateret aditus ad vires ingenij quas ip&longs;is <lb/>natura largi&longs;&longs;imè afflaui&longs;&longs;et, E exercendas, & retinendas. Vtor <expan abbr="aũt">aunt</expan> iam &longs;æpiu&longs;cule patris <lb/>tui viri clari&longs;&longs;imi exemplo, non eo certè con&longs;ilio, vt te inflammem: iam. n. hoc &longs;iudium erga <lb/>litteratos in te radiceis alti&longs;&longs;imas egit, cùm <expan abbr="&longs;tirp&etilde;">&longs;tirpem</expan> genero&longs;am tibi natura conce&longs;&longs;erit, E vitæ <lb/>rationem dome&longs;tico <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> conformaris, &longs;ed vt illius qui quidem <expan abbr="oĩum">oinum</expan> ætatis &longs;uæ princeps <lb/>extitit, audiendo præclara facinora in eius imitatione te oblectes, & immortale hoc nomen <lb/>ad no&longs;tri beneficium cum iucunditate tueare. Nos igitur beati&longs;&longs;imos quibus tuis au&longs;piciis <lb/>operam philo&longs;ophiæ dare, E natur æ arcanaper&longs;crutari &longs;ucce&longs;&longs;erit. Quocirca <expan abbr="maximã">maximam</expan> nob. <lb/>ip&longs;is <expan abbr="iniuriã">iniuriam</expan> faceremus, &longs;i tantam <expan abbr="occa&longs;ion&etilde;">occa&longs;ionem</expan> &longs;ineremus elabi de manibus. Nam quod in hi&longs;ce <lb/>&longs;tudiis plurimum <expan abbr="põt">pont</expan>, id diuinitus ciuib. <expan abbr="populis&qacute;">populisque</expan>; tuis largi&longs;&longs;imè <expan abbr="datũ">datum</expan> e&longs;t, ingenium ad exco <lb/>gitandum acutum, ad memoriam <expan abbr="firmũ">firmum</expan>, E diuturnum; <expan abbr="cupiditat&etilde;">cupiditatem</expan> quæ cuncta <gap/> &longs;&longs;equitur, tu <lb/>tuo <expan abbr="ex&etilde;plo">exemplo</expan> concita&longs;ti, <expan abbr="tua&qacute;">tuaque</expan>; opera concitatam a&longs;&longs;iduè foues. Quocirca <expan abbr="verendũ">verendum</expan> non e&longs;t, quin <lb/>iter quod ad <expan abbr="gloriã">gloriam</expan> tu illis <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;ti">o&longs;tendi&longs;ti</expan>, E ij <expan abbr="&longs;u&longs;cipiãt">&longs;u&longs;cipiant</expan>, & <expan abbr="&longs;u&longs;ceptũ">&longs;u&longs;ceptum</expan> &longs;umma <expan abbr="cõ&longs;tantia">con&longs;tantia</expan> teneant: ha <lb/>bent. n. vnde di&longs;cant. <expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> E <expan abbr="eãdem">eandem</expan> <expan abbr="viã">viam</expan> quam maiores tui <expan abbr="munitarũt">munitarunt</expan>, tu ab ætatis initio <lb/>&longs;ub Angeliis ingre&longs;&longs;us es, E &longs;ub <expan abbr="ei&longs;d&etilde;">ei&longs;dem</expan> Angeliis <expan abbr="con&longs;tãti&longs;simè">con&longs;tanti&longs;simè</expan> retines, <expan abbr="neq;">neque</expan> retines tantum, <lb/>&longs;ed iugiter amplificas, qualia verò &longs;unt in&longs;tituta <expan abbr="principũ">principum</expan>, tales <expan abbr="populorũ">populorum</expan> mores e&longs;&longs;e &longs;olent.<emph.end type="italics"/> |
| <pb/><emph type="italics"/>Verùm quid de te &longs;perandum non e&longs;t Felici&longs;&longs;ime FERDINANDE, qui tibi tanti mune­<lb/>ris &longs;ocios adiunxeris quorum opera & con&longs;ilio in omni publico <expan abbr="priuato&qacute;">priuatoque</expan>; officio vtaris vni <lb/>uer&longs;is animi virtutibus ornatos, &longs;apientia, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>; v&longs;u claros, &longs;ingulari clementia in mi <lb/>&longs;eros, admirabili &longs;eueritate aduer&longs;us &longs;celeratos admodum Illustres Carolum Antonium <lb/>Puteum Archiepi&longs;copum Pi&longs;anum, Petrum V&longs;imbardum, Ioannem 'B. Concinium, <lb/>Capponem Capponium, quorum ego patrocinio publicè <expan abbr="priuatim&qacute;">priuatimque</expan>; fultus hoc opus aggre­<lb/>di au&longs;us &longs;um, <expan abbr="laborum&qacute;">laborumque</expan>; meorum, immò benignitatis ve&longs;træ te&longs;timonium dare. Verùm <lb/>mi&longs;&longs;a hæc facio, ad no&longs;tra de&longs;cendo. Quæ &longs;anctior lex, quod maius con&longs;ilium quàm di&longs;ci­<lb/>plinarum collegia con&longs;titui&longs;&longs;e, vt inter &longs;e collegæ de victoria litigantes <expan abbr="cõcertent">concertent</expan> alacrius?<emph.end type="italics"/></s> | <pb/><emph type="italics"/>Verùm quid de te &longs;perandum non e&longs;t Felici&longs;&longs;ime FERDINANDE, qui tibi tanti mune­<lb/>ris &longs;ocios adiunxeris quorum opera & con&longs;ilio in omni publico <expan abbr="priuato&qacute;">priuatoque</expan>; officio vtaris vni <lb/>uer&longs;is animi virtutibus ornatos, &longs;apientia, <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>; v&longs;u claros, &longs;ingulari clementia in mi <lb/>&longs;eros, admirabili &longs;eueritate aduer&longs;us &longs;celeratos admodum Illustres Carolum Antonium <lb/>Puteum Archiepi&longs;copum Pi&longs;anum, Petrum V&longs;imbardum, Ioannem 'B. Concinium, <lb/>Capponem Capponium, quorum ego patrocinio publicè <expan abbr="priuatim&qacute;">priuatimque</expan>; fultus hoc opus aggre­<lb/>di au&longs;us &longs;um, <expan abbr="laborum&qacute;">laborumque</expan>; meorum, immò benignitatis ve&longs;træ te&longs;timonium dare. Verùm <lb/>mi&longs;&longs;a hæc facio, ad no&longs;tra de&longs;cendo. Quæ &longs;anctior lex, quod maius con&longs;ilium quàm di&longs;ci­<lb/>plinarum collegia con&longs;titui&longs;&longs;e, vt inter &longs;e collegæ de victoria litigantes <expan abbr="cõcertent">concertent</expan> alacrius?<emph.end type="italics"/></s></p> |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Hì proprium decus, & partum indignantur honorem, <lb/>Ni teneant, <expan abbr="vitam&qacute;">vitamque</expan>; volunt pro laude paci&longs;ci, <lb/>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Hì proprium decus, & partum indignantur honorem, <lb/>Ni teneant, <expan abbr="vitam&qacute;">vitamque</expan>; volunt pro laude paci&longs;ci, <lb/>Hos &longs;ucce&longs;&longs;us alit, po&longs;&longs;unt, quia po&longs;&longs;e videntur.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus à &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga­<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. Vly&longs;&longs;e & Achille mirandis inter &longs;e modis al <lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent, E Age&longs;ilai <expan abbr="prudentiã">prudentiam</expan> <expan abbr="oĩ">oim</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui æmulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu <lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia verò <expan abbr="cõ-ciliante">con­<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri­<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;olùm <lb/>iniurium, &longs;ed impium E nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="etiã">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, quàm ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="aliò&qacute;">aliòque</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanquàm di&longs;putata contentius aditum ad ve­<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmodò &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de <lb/>bet. Nam latet veritas in profundo, & diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo­<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, & in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. Cùm igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> à Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra præelari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus & adhuc auctoritate tua <lb/>negocium publicè <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, & in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu­<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; prædico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, & ea narrandi quæ <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, & v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, & grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, & in alios, &longs;i fieri <expan abbr="põt">pont</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="cõditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum quòd plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima docerct, non pauca <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>lectio'iterata librorum, <expan abbr="cõplura">complura</expan> nouæ di&longs;ceptationes, E <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorũ">&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="hominũ">hominum</expan> quæ <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="veniebãt">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt cæteris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt meæ ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> darem. Acce&longs;&longs;erunt exhor <lb/>tationes <expan abbr="amicorũ">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magnum <lb/><expan abbr="momentũ">momentum</expan> attulit huic meæ deliberationi, & <expan abbr="corã">coram</expan> Pi&longs;is, & per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> cùm &longs;emper maximi fe <lb/>cerim, in hoc <expan abbr="etiã">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. Quapropter è no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus è lite exortus hic liber ad te rectà con <lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan>, & <expan abbr="indu&longs;triã">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id à te hilarè&longs;e acce <lb/><expan abbr="ptũ">ptum</expan> iri &longs;perat. hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam primùm aduolent, & perpe­<lb/>tuæ erga te pietatis no&longs;træ &longs;int optimi te&longs;tes. Vale. Pi&longs;is XIV. Kal. Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIC IC LXXXVII.</s></p> |
| <s><emph type="italics"/><expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> Homeri iudicium nouimus à &longs;apientibus e&longs;&longs;e approbatum, qui exultantem Aga­<lb/>memnonem primis illis <expan abbr="t&etilde;poribus">temporibus</expan> induxerit. Vly&longs;&longs;e & Achille mirandis inter &longs;e modis al <lb/>tercantibus, vt <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> <expan abbr="etiã">etiam</expan> ad conuicia euehi &longs;olerent, E Age&longs;ilai <expan abbr="prudentiã">prudentiam</expan> <expan abbr="oĩ">oim</expan> illu&longs;tri laude <lb/>celebratam qui æmulationem, veluti &longs;timulos quo&longs;dam intulerit reip. ac &longs;emper ade&longs;&longs;e &longs;tu <lb/>duerit, quod inter &longs;e ciues boni contendant, augente &longs;tudia contentione, concordia verò <expan abbr="cõ-ciliante">con­<lb/>ciliante</expan> de&longs;idiam. Quo factum e&longs;t, vt viri docti&longs;&longs;imi, quanuis &longs;uos commentarios &longs;uppri­<lb/>mendo reprehen&longs;ionem &longs;e fugere intelligerent, quia po&longs;teros tanto bono priuare non &longs;olùm <lb/>iniurium, &longs;ed impium E nefas e&longs;&longs;e iudicarent, quanuis <expan abbr="etiã">etiam</expan> eorum iudicia &longs;ubituri e&longs;&longs;ent, <lb/>qui forta&longs;&longs;e plus, quàm ip&longs;i de &longs;e intelligerent, <expan abbr="aliò&qacute;">aliòque</expan>; per cogitationes &longs;uas diuerterent, <lb/>contenti fuerint, &longs;i ita &longs;ua probarentur, vt tanquàm di&longs;putata contentius aditum ad ve­<lb/>ritatem patefacerent, cuius <expan abbr="qui&longs;q;">qui&longs;que</expan> bonus nonmodò &longs;tudio&longs;us, verumetiam curio&longs;us e&longs;&longs;e de <lb/>bet. Nam latet veritas in profundo, & diuer&longs;is veri&longs;imilibus inuoluta variis etiam mo­<lb/>dis tentat mentes no&longs;tras, & in diuer&longs;a &longs;tudia rapit. Cùm igitur ego <expan abbr="quoq;">quoque</expan> à Cel&longs;i&longs;&longs;imo <lb/>Patre tuo in ve&longs;tra præelari&longs;&longs;ima collegia fuerim cooptatus & adhuc auctoritate tua <lb/>negocium publicè <expan abbr="doc&etilde;di">docendi</expan> &longs;u&longs;tineam, tibi gratias ago immortales, & in eo me laudo, <expan abbr="fortu-nati&longs;&longs;imum&qacute;">fortu­<lb/>nati&longs;&longs;imumque</expan>; prædico cui datus &longs;it locus ingenij mei vires experiendi, & ea narrandi quæ <lb/>ocium litterarum merito tuo mihi &longs;uppeditat, & v&longs;u quotidie cogno&longs;cendi <expan abbr="part&etilde;">partem</expan> aliquam <lb/>veritatis, quam &longs;i po&longs;teritati communicauerim, & grati animi officio erga te functus e&longs;&longs;e <lb/>videar, & in alios, &longs;i fieri <expan abbr="põt">pont</expan> (vt e&longs;t humana <expan abbr="cõditio">conditio</expan>) boni aliquid contuli&longs;&longs;e. Et <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan> <lb/>multa me ab incepto deterrebant, cum quia po&longs;teriores cogitationes meliores e&longs;&longs;e &longs;olerent, <lb/>tum quòd plura in dies experientia rerum magi&longs;tra &longs;apienti&longs;sima docerct, non pauca <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>lectio'iterata librorum, <expan abbr="cõplura">complura</expan> nouæ di&longs;ceptationes, E <expan abbr="&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorũ">&longs;criptadi&longs;erti&longs;simorum</expan> <expan abbr="hominũ">hominum</expan> quæ <lb/>ad meas manus quotidie <expan abbr="veniebãt">veniebant</expan>; vicit tamen illa cura, vt cæteris, &longs;i po&longs;&longs;um, quoquomodo <lb/>prode&longs;&longs;em, <expan abbr="maxime&qacute;">maximeque</expan>;, vt meæ ergate voluntatis aliquod <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> darem. Acce&longs;&longs;erunt exhor <lb/>tationes <expan abbr="amicorũ">amicorum</expan>, qui ex tam diuturnis laboribus aliquid expectabant: nuper <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> magnum <lb/><expan abbr="momentũ">momentum</expan> attulit huic meæ deliberationi, & <expan abbr="corã">coram</expan> Pi&longs;is, & per litteras eruditi&longs;simus, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>integerrimus vir Thomas Finckius Vuet&longs;pergen&longs;is, cuius <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> cùm &longs;emper maximi fe <lb/>cerim, in hoc <expan abbr="etiã">etiam</expan> eius <expan abbr="auctoritat&etilde;">auctoritatem</expan> &longs;equi non dubitaui. Quapropter è no&longs;tris &longs;ermonib. <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>di&longs;ceptationib. <expan abbr="tan&qtilde;">tanquae</expan> mundus quidam Empedocleus è lite exortus hic liber ad te rectà con <lb/>tendit, clientis tui <expan abbr="fid&etilde;">fidem</expan>, laborem, <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan>, & <expan abbr="indu&longs;triã">indu&longs;triam</expan> tibi &longs;ignificat; ob id à te hilarè&longs;e acce <lb/><expan abbr="ptũ">ptum</expan> iri &longs;perat. hoc vnum expetit; id &longs;i fuerit a&longs;&longs;ecutus, alacritatem <expan abbr="quoq;">quoque</expan> aliis addet quos <lb/>iam &longs;ub ei&longs;dem au&longs;piciis edere cogitauimus, vt ad te quam primùm aduolent, & perpe­<lb/>tuæ erga te pietatis no&longs;træ &longs;int optimi te&longs;tes. Vale. Pi&longs;is XIV. Kal. Decemb.<emph.end type="italics"/><lb/>CIC IC LXXXVII.</s> | |
| </p> | |
| <pb/> | <pb/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s></p> |
| <s>INDEX LIBRORVM <lb/>ET CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>OPERE CONTINENTVR.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>PRIMVS LIBER EST DE MVNERE PHILOSOPHI NATVRALIS <lb/>PROOEMIVM.<arrow.to.target n="table0"></arrow.to.target></s></p> |
| | |
| <s>PRIMVS LIBER EST DE MVNERE PHILOSOPHI NATVRALIS <lb/>PROOEMIVM.</s> | |
| </p> | |
| | |
| <table> | <p type="head"> |
| | <s>FINIS INDICIS CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>VOLVMINE CONTINENTVR.</s></p> |
| | <pb/> |
| | |
| | <table> |
| | |
| | <table.target id="table0"></table.target> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Generalia qu&ecedil;dam capita tractantur deprincipiis &longs;cie nti&ecedil; natur a-lis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>3</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Generalia qu&ecedil;dam capita tractantur deprincipiis &longs;cie nti&ecedil; natur a-lis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>3</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;tributio principiorum no&longs;træ methodi ponitur, & leuiter aliqua ad ip&longs;a per-tinentia tanguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>5</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;tributio principiorum no&longs;træ methodi ponitur, & leuiter aliqua ad ip&longs;a per-tinentia tanguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>5</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cientiæ principia, è quibus nonnull<gap/> con&longs;imiliter adumbran-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>14</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cientiæ principia, è quibus nonnull<gap/> con&longs;imiliter adumbran-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>14</cell></row> |
| |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natur a prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> | <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natur a prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> |
| <row><cell><emph type="italics"/>Illuctratur ratio dininæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> | <row><cell><emph type="italics"/>Illuctratur ratio dininæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>ERRATA SIC CORRIGITO. PRIMOLOCO PONITVR NVMERVS</s></p> |
| <s>FINIS INDICIS CAPITVM QVAE IN HOC <lb/>VOLVMINE CONTINENTVR.</s> | <p type="head"> |
| </p> | <s>Paginarum, &longs;ecundo Littera, tertio numerus Linearum, quarto correctio.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX PRIMO LIBRO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>3. D 3. Architectoni & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. f 6. vt nota. h 2, inductiuæ rat. 5. b 11. cre­<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;eientia deficiet. 15. ponet. f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. quòd iud. 12. opera. f <lb/>7. quippe quòd. g 5. præcedit, 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi, h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">x<gap/>rish.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. d 2. hoc. 5. in <lb/>di<gap/>antes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> effe. g 2. vox <gap/> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">intnxei(/s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa xai e)/nqa</foreign> 21. 26. faciendæ. b 3. indicare. d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. h vlt. <foreign lang="greek">u(xosatpaw_s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( texrh.</foreign> g 11. d<gap/>m­<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit, vt. c 2. nam dicere po&longs;. d 11. Ati&longs;. inter ita. 26. e 1. dum fit. f 11. <lb/>En tibt. h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)ntereidousin</foreign>. <lb/>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\de\ge/ner e(/tepa plei_on die/shxen h)\ ta\ ei_dei</foreign>. g 12. <expan abbr="fiãt">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notucre. g 1. di&longs;tortæ & per <lb/>plex&ecedil;. h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e\xei politixiw\</foreign> 15. cluent. <lb/>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatisou_</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan>. 13. 14. ex partenece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vnmcilalis. c 4 cueta. g 12. de­<lb/>negari. 44. e 8. negantem. g 4. 10. &longs;ubalternans. h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="antt&qtilde;">anttquae</expan>. <lb/>f 15. philo&longs;ophiæ. 51. a 12. <expan abbr="imitãtur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. d 1. <foreign lang="greek">mimhtixai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. g 14. fi <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)xo/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)xribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;icæ. h 7. tran&longs;cendentiæ. 13­<lb/>habeant &longs;ubitciuntur & determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek"><gap/>isie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materiæ. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">xerus <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. c 6. <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. à diuino. h 2. &longs;ubaltemantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>& fic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corporc&ecedil;. 64. e 13. corpus. g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. h 1. e&longs;ficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum præterea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;te. 68. e 7. effectus. g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. d 15. eclip&longs;i & &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it & alt. h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. fententiam. 73. c 2. <expan abbr="effentiã">effentiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Græca &longs;ic <foreign lang="greek">fusilo\s tou/twn. 10. du\tis e(xateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t <09> c 8. ex co e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tantiæ vel acc. 14. omne. g 12. <lb/>c&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. & methodo 109. b 15. verum. c 1. Placitis. 110. e 4. qua­<lb/>dam. h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="cõtradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. cius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th_qiw.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abdcritic&cgrave;. <lb/>115. b 5. &longs;i verò. c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it & id. 13. excie&longs;cat. 120. f 11. auhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">gines<gap/>an. gines<gap/>ai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO SECVNDO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>126. F 7. qua &longs;anè. 11. &longs;ecantur 127. b 13. categorias & &longs;ic vbique. 128. g 10. in diff. 130. e 5. aliquando. 131. a 5. e&longs;&longs;e vn­<lb/>de, b 3. contracto c 12. mintrat. 132. h 11. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. &longs;at. 134. h 1. <foreign lang="greek">o)/ntos.</foreign> 136. e 12. <foreign lang="greek">e)/rgou</foreign>. 137. d 11. &longs;imul. 138. g 5. profc&longs;xi. <lb/>14. quæque. 15. di&longs;&longs;oluere. 140. h 1. indicand&ecedil;. 141 a 14. auctio. d 8. illuminatio. 142. f 4. exprimatur. 143. c 10. lices. d 15. <lb/>partes. 145. c 2. aliud ni&longs;i forma. 146. g 11. innitatur. h 15. cauillum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 147. a 13. 14. qualias. b 4. dictum e&longs;t. d 13. <lb/>agens. 148. e 1. mutationi <expan abbr="dũ">dum</expan> à diuer&longs;is obiectis immutatur; ideo. 150. c 9. deductione. 151. c 13. diffiuere. 153. d 15. vt cum. <lb/>154. a 13. <expan abbr="cõ&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>. h <foreign lang="greek">s. gi/nes<gap/>ai.</foreign> 155. c 14. e&longs;&longs;e & in 157 b 3. generabilis. 158. f 15. licet. 159. 22. &longs;unt. d 11. mutatio­<lb/>ne. 160. f 14. intelitgit. 162. f 14. di&longs;cimus. h 12. fit. 163. c 10. illarum. 165. a 10. <expan abbr="re&longs;olution&etilde;">re&longs;olutionem</expan>. 12. retum po&longs;tulante. b 2. in <lb/>ip&longs;o. 5. quo puncta. 166. f 3. vt dum. h 11. lis inter. 167. d 5. ei&longs;dem. 169. b 2. <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>. d 4. virtutem. 170. c 7. mutatione & <lb/>quan. 171. a 12. <expan abbr="vtiiq.">vtiique</expan> b 7. quæ int. d 3. quoquam. 172. g 5. perpe&longs;sionis pernicio&longs;&ecedil; gen&longs;. 173. b 3. motum proprie &longs;ub&longs;t. 175. <lb/>a 12. forma. 176. e 1. habcant. 2. conflantur. f 12. rationis. g 14. nominis. h 5. &longs;i vt. 177. a 10. concedamus. b 9 ill&ecedil;. 178. <lb/>e 5. interea. f 6. & ap. 7. rationalis &. 179. b 11. <expan abbr="quã">quam</expan> neg. 14. cui. c 4. po&longs;teriore. 180. e 7. e Themi&longs;t. h 6. in&longs;tas. 14. hac mach. <lb/>15. approbas. 181. c 8. fundentur. 13. <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic. d 7. canon. 10. priuationes. 12. &longs;icubi. 182. f 13. occidunt. h <gap/>5. prællet. 183. <lb/>b 7. &longs;tatue. c 12. ab&longs;entia. actu e&longs;t e&longs;&longs;e. 184. e 3. &longs;int. g 12 manens. h 12. &longs;unt. 185. a 10. con&longs;litutiones. 186. f 15. verè dicat. <lb/>g 7. dicemus. h 4. vis. 187. b 15. <expan abbr="potius&qacute;ue">potiusque</expan>. c 8. per &longs;e ip&longs;am 188. e 3. <foreign lang="greek">a\llo.</foreign> 12. v&longs;us nom. f 4. aio infor. 8. materia concr. 15. <lb/>reftituitur, & intenditur. 189. b 1. tamen for. d 14. <foreign lang="greek">to\ gino/menon,</foreign> & o. 190. c 5. 7. capiat. g 9 idonea. 191. a 6. plurib. mate­<lb/>riæ portionibus <expan abbr="nō">non</expan>. 198. g 8. illuminationis in. 199. a 7. interitus? b 2. quod &longs;uum. 205. b 15. c&ecedil;tcris. c 10. vt cius. 206. g 2. <lb/>&longs;upere&longs;t. h 1. naturale. 207. c 9. ibi affl 208. c 8. &longs;en&longs;u. g 14. o&longs;&longs;enderimus. 209. b 7. ducitur. c 4. &longs;i non in eo gen. at in alio. <lb/>a 10. e 4. &longs;it per. g 11. primò de illo de rel h 7. tribuitis. 212. f 8. con&longs;tat. 10. a&longs;&longs;ecutum e&longs;t. 13. demon&longs;trationis vi. 213. a 15. <lb/>aliquem. 16. omnia. c 3. ibi non &longs;er. 214. e 15. præterea. f 6. componeres. g 15. mobilis. 217. a 3. e&longs;&longs;e de loco. b 9. maneat. <lb/>c 4. mens no&longs;tra. 12. quoniam motum. 218. g 3. nec magis. 15. cominus. h 4. præcederet. 220. e 14. res ip&longs;a. h 14. <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non. <lb/>221. c 8. metiri tamet&longs;i. 222. e 12. nancilcatur. f 14. quippe <09> propè. 223. a 6. petitur à &longs;axo. 13 <expan abbr="prius&qacute;">priusque</expan>. d 13. qua di&longs;p. 14. <lb/>po&longs;tulat. 225. b 4. ortu. 5. pellat. d 6. a&longs;cen&longs;ui. 226. g 7. <expan abbr="con&longs;imil&etilde;">con&longs;imilem</expan> rationem in. 227. b 3. vercor.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO TERTIO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &. d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. g 14. de ip&longs;o vbi. h 5. à reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. d 6. particulis. 232. e 3. effectus. f 7. opere. g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: æger. d 8. <expan abbr="coq.">coque</expan> 235. d 4 per­<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;ctpiunt. 242. c 2. Hippo­<lb/>cratis & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. & &longs;apit. 244. f <gap/>. natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tantiæ. c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies verò. 249. <lb/>b 9. materia. c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. piæ&longs;erendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. g 4. <lb/>partes. A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbatã">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="dicebãt">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;ecorpus. 261. c 14. potuit. d 14. vera. 262. c 14. per­<lb/>&longs;picuæ. h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, & ab alio. 263. d 11. hyeme. n. 264. f 3. ordmatim. g 7. &longs;icca. h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 antmales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;tent. d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. dehbate h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;tum. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t certè. 278. f 13. forma. g 13. ac <lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="cõtracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitatã">exagitatam</expan>. b 6. po­<lb/>terat. c 1. materia. 14. <expan abbr="totã">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. f 7. <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. T. 27. h 6. motus <expan abbr="quidã">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtium'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> quæ 10. <expan abbr="rõnes">ronnes</expan> opp. b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. Quòd. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. b 12. raro'ne. 13. monemus. d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 1<gap/>. fic & illa. f 8. &longs;imi­<lb/>lts. g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. h 10. 1<gap/> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronoi_n fron<gap/></foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. d 12. à quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> verò ca&longs;u &longs;i <lb/>cutibi <expan abbr="fiũta">fiunta</expan>, vt in artifice <foreign lang="greek">xinei_,</foreign> quorum materia pote&longs;t & à &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. g 7. nalitus. h 5. inu&longs;tis. <lb/>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. c 1. hoc aut. d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. c 7. is. 316. f 8. aliquam. h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="cõtinuæ">continuæ</expan>. 317. b 5. <lb/>Prinium quia. 6. denominantur. c 12. imper&longs;ecti. d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. g 4. materia &longs;uæ 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animalt primumviuens pro port. d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. quas <lb/>ex. f 7. quæ ex &longs;e ip&longs;a. h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. h 1. ratio pro­<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt à forma. b 7. moueri. c 12. pote&longs;tatum. d 15. aibitror. 328. g 8. nil perfectè. h 2. in pote&longs;t. <lb/>229. b 10. partienda. d 10. igitur & materia. 330. e 8 materiæ proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. f 11. alterum quidem. <lb/>g 8. fit e&longs;&longs;e. h 9. &longs;u&longs;&longs;iciente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/><gap/> 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. b 12. continuas. c 10. vbi cum.</s></p> |
| <pb/> | <pb/> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO QVARTO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>g 42. H 4. paret. 344. h 9. intermutationem. 346. g 10. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> admir. 11. repugnantiam. 11. tamen &longs;int. 347. a 16. vt aerem. <lb/>in tit. actum à temou. 348. h 6. enim erit. 349. b 8. cuenit. 350. c 1. dei<gap/>citur. 2. quòd actus. 14. officio &longs;alua pote&longs;tate in fin. <lb/>f 1. h&ecedil;e quæ imped. g 9. ci&longs;iciant. 351. d 15. nitatur. 352. c 10. motum non prof. g 13. indicia. h 11. illa. 354. g 1. is in infin. <lb/>h a. octur. 357. a 8. ab&longs;oluta. Ecce. b 4 naturalem. 6. <expan abbr="neq.">neque</expan> ita. 358. c 14. diuer&longs;&ecedil;. g 6. <expan abbr="natura&qacute;">naturaque</expan>. 359. a 7. non totius. c 1. or­<lb/>bes. 6. Arittoteles in illis. n. e&longs;t idem & agere. d 7. iri <expan abbr="quoq.">quoque</expan> 360. e 1. explicarit. g 9. <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis à. 361. c 3. reddi po&longs;sit 9. &longs;uæ <lb/>cupid. d 1. Theonem. 362. c 9 po&longs;ituræ. f 6. hic in. 363. a 1. cam. b 10. vt ip&longs;e. c 11. indicandum. 364. g 4. loci. 365. a 16. de <lb/>potetia. 366. f 5. augmentationé. 367. a 13. Eum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> b 8. agno&longs;ci. 368. g 11. pote&longs;tatis. 369. a 15. <expan abbr="motũ">motum</expan>. 370. c 2. tractus. <lb/>g 2. pater igitur ex dictis quòd. 371. d 4. ab <expan abbr="corund&etilde;">corundem</expan> elementotum <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>. 372. c 9 <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>. 373. c 11. <expan abbr="pati&etilde;dt">patiendt</expan>. 374. g 12. <lb/>quicqu<gap/> 376 g 1 ergo. 4. <foreign lang="greek">mi/geq<gap/>s.</foreign> n. h 14. defendunt. 381. b 10. vis <expan abbr="it&etilde;">item</expan>. 11. non nego. 382. e 15. in quo ine&longs;t. g 10. differui­<lb/>mus. h 12. efficiens. efficcre. 384. f 13. initam. h 7. &longs;it in. 385. a 1. <expan abbr="l&etilde;tor">lentor</expan>. 2. maximus lentor. 11. habita. b 14. libratis. 386. f <lb/>11. eam e&longs;&longs;e. g 4. appeilemus. 6. quod ita. h 13. in eo. 15. q alia. 387. b 14. propen&longs;io. c 1. natura. 4. efficienti. 5. finis. c 14. <lb/>Æthiopibus. 390. h 7. ca cadit. 391. b 1. Ægidij. 4. quanuis. c 1. hos. d 2. <foreign lang="greek">xrei/ttonos.</foreign> 392. g 1. formæ. 393. b 1. inter bo­<lb/>nos. c 1. & &longs;i. 394. e 1. dedi&longs;&longs;e. f 4. ad coiuncta. 395. c 5. reuoluimur. 396. f 1. gemma. 9. hic motus. g 9. <expan abbr="blãdi">blandi</expan>. 397. a 2. niti. <lb/>11. tutius. 16. audi tu. quod revera. 400. f 5. potratur. 401. b 5. ip&longs;uim. d 5. imprimunt. 402. f 6. recuperaturæ. 12. per &longs;en&longs;. <lb/>g 10. fit at. h 8. <expan abbr="partibus&qacute;">partibusque</expan>. 403. c 11. habeas. 407. d 7. quadam con&longs;tabat quod. 11. &longs;imile. 409. d 6. idem. 410. h 11. <lb/>e&longs;t ci. e 9. paribus. 412. g 13. pro&longs;ectum in forma. 413. a 5. ex <expan abbr="co&qacute;">coque</expan>. nos po&longs;&longs;umus. 415. b 13. natura. d 8. Flere. 10. emode­<lb/>randus. 416. f 13. apparabit. flagitat. 417. c 6. quo ad eius. d 5. per accidens. 6. omnino. 419. a 8. quærere. b 11. cau&longs;&longs;a. 420. <lb/>f 13. in not. 421. a 5. tales. b 6. &longs;int <expan abbr="vn&etilde;">vnem</expan>, vt. 422. h 15. vitio. 424. h 9. continui. 425. a 16. deducimur. c 9. vt id. 11. vt non <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>corpus &longs;it. d 3. ille e&longs;t. 427. a 47. moles. c 6. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 8. <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan>. 9. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 428. c 9. <expan abbr="quorũ">quorum</expan> locus. 10. &longs;it. f 5. fit in. g 9. <expan abbr="motuũ">motuum</expan>. h 15. fit. <lb/>429. a 14. fit. b 15. Mathematica. 4. rectà. 430. c 10. <expan abbr="repetent&etilde;">repetentem</expan>. f 4. efficitur. g 4. <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan>. h 15. Mathematico. 431. c 6. acci­<lb/>dens. 432. c 13. illo. f 3. aut. 434. g 7. in <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> aquam in corona quam in aurea ma&longs;&longs;a. 14. qua &longs;unt. h 7. e&longs;&longs;e quæ <expan abbr="oĩa">oina</expan>. 435. b <lb/>11. loco circun. d 9. <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>. 436. e 8. verum &longs;it non. g 11. tutius. h 2. qua. 437. a 7. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. b 6. innumera <expan abbr="pũctacoc">punctacoc</expan>. 438. e 3. <lb/>& locus. 11. & aqu&ecedil;. 439. a 11. genus. b 4. &longs;ubiecti. 440. f 4. quomodo. g 5. <expan abbr="a&longs;&longs;umptũ">a&longs;&longs;umptum</expan>. h 3. de&longs;inito. 8. immobile. 441. c 12. &longs;e.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO QVINTO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>443. C 5. caducarum. d 1. motuum. 444. g 1. quibu&longs;dam term. 12. e&longs;&longs;e. 11. a&longs;siduè. 445. a 12. manere. b 4. po&longs;&longs;emus. 8. ca­<lb/>&longs;orem. d 1. eum. 446. g 12. materiæ. 447. d 16. habcat. 448 e 9. perfectus. 14. Græci. g 4. colum. 10. ob. 11. vacauit. 453. <lb/>a 15. e&longs;&longs;e confim. c 1. &longs;anæ. 2. tum motum. 459. f 8. magnitudinem. 14. feretur. h 4. habebant. 9. manent. 458. c 11. ellip&longs;i. <lb/>g 13 terra. 461. a 3. medium. 462. f 3. minus. g 2. e&longs;t terrenæ. 463. a 12 &longs;olum. b 1. priuationes. c 6. comparantur vt in. 7. <lb/>qucant. d 3. ex his &longs;int quæ &longs;imp. 10. <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi. 464. e 6. <expan abbr="rationi&longs;&qacute;">rationi&longs;que</expan>. f 2. pendere. 8. collatum. 13. afferente. g 3. ille. 12. aërem <lb/>in aqua 13. noluit. h 3. con&longs;tituere. 465. a 1. minus. 7. cogatur. c 2. in&longs;tar. 466. f 1. definitiones. 12. indicant. 13. <foreign lang="greek">i(/sas<gap/>ai.</foreign><lb/>g 16. quam illi. h 12. præceps. 467. a 10. nubes. b 12. omni. d 15. diluta. 468. f 3. naturæ cond. g 2. defendi. 8. erunt. h 7. <lb/>accidens. 13. e&longs;t ctrcum&longs;. 469. b 14. albi&longs;simum. c 14. &longs;iquis. 470. f 4. autem ex. 472. e 1. quod e&longs;t. g 11. potitura. 473. a 14. <lb/>id quod e&longs;t præt. 15. pr&ecedil;ter naturam diutur. co quod &longs;ecundum naturam. b 8. qui cx &longs;ecrer. d 12. E&longs;t huiu&longs;modi. 475. a 3. i&longs;te <lb/>4. illi. 476. f 5 repurgari. h 6. <expan abbr="machinatã">machinatam</expan>. 13. à leu. 477. b 1. con&longs;ci&longs;cat. c 1. aërem. 478. f 15. &longs;i. 480. f 6. liberè. 14. maris. <lb/>g 4. commemorare. 5. cura &longs;upp. 9 habent: minus. 10. fers. 482. c 13. dela&longs;&longs;atæ. 484. e 3. terra. f 3. materiæ. g 5. quin. h <lb/>13. nunc ad Aucr. 485. c 6. his ob&longs;i&longs;ti. d 3. medici. 7. Facit. 486. f 7. &longs;alis. 8. &longs;alis. 9. <expan abbr="ouũ">ouum</expan>. 487. b 6. re&longs;per&longs;a. illita. c 13. conta­<lb/>ctum. 488. e 1. den&longs;e&longs;cet 9. &longs;i lana qua. g 3. perfungendum h 13. natura. 490. c 2. temporis. 8. acri. f 4 organico. 7. humi­<lb/>da. 491. a 7. cum docet. b 12. pyramidem. 14. vero octa hed. b 11. vi coact&ecedil;. 493. b 7. demer&longs;a. 11. iri demer. d 5. ci<gap/>cun­<lb/>ferentia. 7. demei&longs;am. 495. c 12. ad id præ&longs;t. d 2. exoriatur. 5. oppugnent. 496. f 12. con&longs;titit. 15. æqua. 497. b 13 excu­<lb/>ditur. c 5. partes e&longs;&longs;e. d 13. quam exercet. 498. c 10. dimi&longs;&longs;o. h 13. quia non materia. 500. e 11. per &longs;e na&longs;e. 14. mobile 502. <lb/>e 6. æ&longs;timentur. g 6. lectoris. h 9. vt materia. 15. Fit. 504. f 6. vacui. 11. cau&longs;&longs;æ. g 1. penderet. 505. d 3. afferentur. 506. <lb/>f 12. explodatur. 507. a 5. proiectio. 15. remotè. 511. b 3. tolerante 512. g 9. hypeccaumati. 513. a 4. compo&longs;itus. b 2 ignt. <lb/>d 4. amplificato. 515. a 15. &longs;iquodam illa. 16. iudicium. b 2. ca verèd 516. f 15. mouet. g 2. te docuit. 518. e 15. motu præt, <lb/>g 15. & à cau&longs;sis. h 3. inten&longs;um. 9. cidem. 519. d 14. vel ignem. 52<gap/>. c 14. mon&longs;trat item vt latius. 523. c 13. vt in æqual. <lb/>d 14. hoc &longs;ic. 524. c 9. &longs;i fuerit. 15. quam. 525. a 4. <expan abbr="rõ">rom</expan>. 6. certi. c 1. dela&longs;&longs;ari. 6. cert&ecedil;. 526. g 3. ca quæ. h 4. proportionum. <lb/>527. a 11. acre. b 5. Phy&longs;icarum. 6 explicatu. 528. e 7. e&longs;t propor. 14. ea quæ æquè. h 15. dupliciter. 529. a 10. veloctorem, <lb/>530. e 13. tempori. f 15. con&longs;tituto variatur. 531. d 8. vtique. 532. g 11. cen&longs;um. h 1. in infinitum. 533. c 14. quàm axem, <lb/>&longs;eu manub. 15. item &longs;int oportet. d 9 continuare.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO SEXTO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>536. H 7. abdita. 539. a 3. exi&longs;timare &longs;i diucr&longs;as. b 9. tandem oracula reddat. 541. b 9. eandem. 542 c 5. &longs;it de. 543. d 12. <lb/>abeant. 544. h 15. careamns &longs;i reliquimus, aut. 548. e 15. &longs;eclis. 550. g 4. eum. h 7. fallaciam. 552. f 9. e&longs;t ex in mu&longs;. 15. pri­<lb/>uationis nomine. 553. d 5. dixerim. 554. h 2. abire. 3. qua quer. 555. a 6. &longs;ubiecto. d 6. potentia. 559. d 3. quendam. 14. <lb/>cum abeant. 560. g 5. dicuntur e&longs;&longs;e. 6. cen&longs;entur. 561. d 9. quæ nupet. 565. a 2. quantas. d 3. id e&longs;t. 566. h 7. v&longs;us vt. 567. <lb/>b 14. genitura. d 5. actui contrarium. 568. e 14. ad <expan abbr="actũ">actum</expan>. f 6. at hoc. 11. futuram. h 3. & e&longs;t. 12. habitam. 569. a 11. deriuan­<lb/>tur. 12. materia &longs;it. 570. e 2. ip&longs;ius. f 2. accidit. h 13. foima. 571. b 10. <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>. c 2. natura. 572. c 4. oppo&longs;ita. g 9. natura. <lb/>h 7. certi. 573. b 14. <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 574. f 10. intelligit. g 3. e&longs;&longs;icientis. 575. a 9. modo. 12. &longs;ic. b 7. varietur. c 11. ab ip&longs;o. d 7. <expan abbr="tãta">tanta</expan>. <lb/>576. f 1. indicans. 578. f 8. igitur. h 1. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 579. a 5. aliter fore, vt idem e&longs;&longs;et. 580. e 3. <foreign lang="greek">u(/parcin. 4. u(/parcein.</foreign> 581. c 7. <lb/>quitria. 582. c 13. habent. f 2. munerib. 583. c 14. &longs;iue etiam. d 2. a&longs;signari &longs;icut etiam reb. artificio&longs;is. 584, g 9. a&longs;&longs;ecutæ, <lb/>h 2. properemus. 585. b 13. conntuenda. 587. a 9. curio&longs;us. d 8. &longs;it nec'ne. 588. c 8. præditas &longs;ol. 593. a 11. inferiorum. b 2. <lb/>aimus. 4. e&longs;&longs;entiæ. 594. h 13. præterea. 596. g 7. hic etiam. 597. a 5. <expan abbr="atq.">atque</expan> d 2. vt <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> 13. repetiatur. 600. g. 1. in materiam. <lb/>h 1. quàm in homine <09> rel. 4. generatim. 601. a 13. &longs;int. 602. c 7. <expan abbr="co&qacute;">coque</expan>. 603. a 5. nec ab ip&longs;ius. d 6. prærepta. 13. memoret. <lb/>604. h 12. quod &longs;i non. 605. b 11. &longs;ecere. d 10. veiutos. 609. a 14. innitantur. c 15. temeie. 610. g 15. appetituum. 611. b 10. <lb/>eam quæ. c 14. cuenirent. d 2. qua&longs;dam. 612. g 14. foret. 613. b 1. &longs;it qui. 7. primum. 9. can&longs;l&ecedil;. c 1. occidere. d 1. vis. 614. <lb/>f 11. prædicati. g 15. perfectionis. 615. c 14. determinatè. c 3. <expan abbr="tñ">tnm</expan> vi. 616. f 3. naturæ. h 13. hæc autem in materiæ. po&longs;lunt. <lb/>617. a 15. contingentiæ. c 13. <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 618. f 1. oppo&longs;ita. 619. c 1. ex communt. 620. c 1. in primis. f 2. quodam nodo. h 7. pa­<lb/>trare. 621. d 9. &longs;it aliquid. 623. a 1. fato. d 1. nimium. 624. g 2. terminum. 625. c 3. verum. 627. b 13. aqua item. 628. g 2. <lb/>inquiens. 3. materia. 8. &longs;enibus. 13. <expan abbr="cõmodè">commodè</expan>. 629. a 11. &longs;eae. b 13. eum locum. d 9. auctoritate. 10. qua vniu. 12. ne hilum. <lb/>630. f 13. odit. 631. a 10. laba&longs;cit. 634. g 4. videri. h 1. æ&longs;tate. 635. b 6. careant. 13. &longs;implicius. 636. g 4. &longs;uccedere. hæc ha­<lb/>benda e&longs;t bona mala'ue fortuna. &longs;imile. h 7. Chymi&longs;tas. 14. arte. 637. a 15. eadem. c 12. vel modum d 4. mytulos. 638. c 2. <lb/>ex &longs;emine & ex. 6. certa. f 2. propagantur. 6. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> g 9. ablationem. 11. immanentem. 640. e 8. &longs;ignificata. g 2. arbitra­<lb/>mur. 641. b 11. di&longs;&longs;iciles. c 5. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> d 13. &longs;i ignis.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO SEPTIMO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>644. g 9. cum veter. 646. g 3. exi&longs;tunt. 647. d 4. complexionem. 649. 21. &longs;entientem. b 11. natura. 651. a 7. indicabitur. b 5. <lb/><expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. d 6. aerem. 652. c 7. è corp. g 4. & vi&longs;enda. 653. a 6. Bibuli <expan abbr="C&ecedil;&longs;ari&longs;&qacute;">C&ecedil;&longs;ari&longs;que</expan>. ludis. b 5. &longs;ubiectum. 12. ratio. d 14. co tan­<lb/>tum nomine. 655. c 2. materia pr&ecedil;cedat. 656. c 12. in &longs;ub&longs;tantia. f 5. dictum. 7. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 657. a 13. ip&longs;is. b 6. earum actus. <lb/>658. e 3. quantitas. 14. in &longs;equentib. <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> varias &longs;ormas oberrant at. 659. a 13. quæ per. 661. a 7. ob&longs;eruata. 662. e 4. pr&ecedil;­<lb/>finitur etiam <09> totidem modis actus & pote&longs;tas accipiuntur quot &longs;unt categoriæ. g 7. præmon&longs;tratorem. 664. quod e&longs;t ex fig. <lb/>g 8. &longs;olet. 665. c 13. vt vna. 669. a 13. decreuerimus. d 5. ob&longs;eruari. 670. f 11. video quæ. h 1. æqu&ecedil;. 671. d 3. potiuntur. 5. <lb/>fignum per &longs;e. 675. c 8. <expan abbr="quæq.">quæque</expan> 676. e 1. vt vtr. 7. propo&longs;ita. h 12. e&longs;t. 678. g 13. &longs;it actu. 680. e 10. co nomine. 13. &longs;ectioni. |
| | <pb/>g 10. at &longs;i illud verò e&longs;&longs;e. 681. a 6. &longs;oli, c 1. horremus. 6. <expan abbr="animatorũ">animatorum</expan>. d 7. labe&longs;actetur. 682. g 12. fine & propter aliud; propt. <lb/>6<gap/>5. 214 quodlibet <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> hoc eff. ibid. nec <expan abbr="tñ">tnm</expan>. c 8. &longs;en&longs;um. 686. e 12. tum fit. 687. c 5. tn qu&ecedil; <expan abbr="plcrun&qacute;">plcrunque</expan>. 7. profe&longs;lus e&longs;t aliquid <lb/>688, g 10. virtutem, &longs;ic, 690. f 13. procedit. 691. a 7. ad auctu. b 8, <expan abbr="vtri&longs;&qacute;">vtri&longs;que</expan>. 693. a 13, <expan abbr="alent&etilde;">alentem</expan> & aug. b 6. i. aug. c 12, nunc &longs;ub. <lb/>d 1. vti, non de&longs;unt qui. 8. natura calor. 694. h 14. actionem. 695. a 5. comminut&ecedil;. 10. in&longs;trumenta. b 14. valet. c 13. vinen­<lb/>tib. 15. alimentitij. 696. g 4. &longs;eparatus. 697. b. 14. & qua&longs;i in ipio. 15. nequiuit. 698 h 8. adipi&longs;catur. 699. c 3 fundetur item <lb/>à nutr, 705. b 6. eædem. c 3. hæc nobis. d 9. natura dicitur. 706, c 7. formam. 11. The&longs;ei. 12. remorum. f 4. adæquat. 8. par <lb/>té prob. 9. verbis. 707. a 5. atqui. 6. tribueretur. 9. fit per. 11. fit per. 15. certi. b 6. e&longs;t auct. c 6. nec per &longs;eip&longs;am. <expan abbr="cõ&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>. 8. <lb/>poterunt. d 8. quæ &longs;ic. 11. &longs;tatuat. 13. ferunt. 708. g 13. vt eius bene. 14. qualitate talem hoc e&longs;t, h 4. motiones. 11. refici. <lb/>17. patiente conuenit inter. 709. a 10. permcet. d 6. materiam qu&ecedil; toto. 710. f 7. debeat. in tit. euertuntur. 712. e 16. ab il­<lb/>lis. g 4. huc. 7. di&longs;&longs;ecetur nullo. 9. ne exh. 713. b 15. niti. c 1. partib. cont. 714. c 6. in quo primo. 13. po&longs;simus. 715. a 6. <lb/>abjtu. b 16. vt exhaur. d 5. Byzantij. 11. Fui&longs;&longs;ent. 716. f 6. videre e&longs;t. 7. ex qua. 9. augentur. 717. a 4. <expan abbr="planũ">planum</expan> quod. b 13. certa. <lb/>d 4. cum effic. 8. ab&longs;entia. 12. <expan abbr="primo&qacute;">primoque</expan>. 16. altero. 718. c 4. <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>. 5. Sed hæc. g 8. <expan abbr="neq.">neque</expan> hæc. 719. a 16. quale. b 9. adnexa. <lb/>16, mutationem. d 12. fue<gap/>t. 720. e 3. quantitatis. 5. &longs;it calidius. f 10. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod. g 2. nec plurib. 16. cau&longs;&longs;am. h 15. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab. 721. <lb/>a 4. &longs;uccedente. 9. naturam. d 15. fuerint. 722. e 4. præter naturam. 8. pote&longs;t. 14. den&longs;atum.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO OCTAVO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi_on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. h 7. &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ. 12. & à c&ecedil;ter. e 16. Eri&longs;&longs;ic <gap/>s. 727. c 15. nexum. d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac­<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. g 10. tertio. 747. b 11. aut verò 13. <lb/><gap/>upre&longs;&longs;ui. c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsquae</expan>. h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>fic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. fin tit. clem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758, e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. cos exi&longs;tit, 12. materiæ. d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. b 8. colorum. 762. e 7. nobis. g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. c 4. philo­<lb/>&longs;ophotum. 764. f 7. eget. g 10. contracto. 766. e 5. vt ternuni. h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. d 15­<lb/>&longs;cquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucronc. 771. b 6. & nigro. d <gap/> 7. anacla&longs;i<gap/>. 772. f 8. contraria &. g 2. vim. h 16. ex <lb/>æquo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. h 7. ponantur. 14. ambig&longs;<gap/>as. 775. a 10. quo ex. d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="tãtũ">tantum</expan>. <lb/>777. a 14. &longs;en&longs;iles. d 15. & fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. & &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. d 14. nullius. 17. ita. <lb/>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. h 4. communicat. &longs;unt entia. 781. c 9. acrem. d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. d 17. accidenti. 784. e 10. quæalij. 11. innitatur. f 8. perhibetur. h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. h 10. d<gap/>uer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>. rem. 14. primæ. 15. euidentior. <lb/>791. a 7. ab altero. c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;ummè. 794. e 11. infigantur. g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">gonu xnh/­<lb/>m<gap/>s</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &. 9. omni. d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. è voto. h 4. contrariis. 6. <lb/>præ&longs;tantia. 12. quidé actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quorũ">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="cand&etilde;">candem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> igituŕ. c 8. coniuctis. d 2. fuerint. 806. e 10. & ne clem. f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO NONO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>814. F 3. ille fuer. h 6. Si quem. 815. a 9. hoc e&longs;t. b 3. ip&longs;um. 816 g 13. tantum. 817. b 14. dicta. e 13. aut fit. 14. dcderit. <lb/>818. f 8. terminum. 9. conuexum. 819. c 13. motui. 820. f 14. abeant. 821. a 13. nulla enim ratio. b 9. teporem. c 5. lis ami­<lb/>citia'ue. 822. f 2. &longs;ed. h 1. gnauiter. 823. a 5. re&longs;pondeas. 824. e 7. &longs;it minus. f 10. iudicantium. h 16. cau&longs;&longs;a. 825. a 12. effc­<lb/>ctuum. effectuum, & cau&longs;t. d 3. excel&longs;æ. 11. diluam ag. 829. c 8. optimæ. 830. e 1. <expan abbr="coniecturã">coniecturam</expan>. 11. <expan abbr="morti&longs;&qacute;">morti&longs;que</expan>. 831. a 5. ni prius. <lb/>d 14. exagitatio. 832. g 3. quoad tamen. h 7. propinquius. 833. d 1. cogno&longs;cat. 834. g 5. incœpto. h 4. feriendo. 835. b 8. &longs;ie <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> c 5. Ne igitur. 836. f 2. fecerint. 837. c 6. indicat. 838. e 15. per &longs;&ecedil; mouere aut mou. f 9. vt in homin. g 1. & id in iis à <lb/>prouc. h 11. at qui hoc. 13. &longs;it id. 839. a 15. illa. 10. qua exord. c 7 qua ratione. 8. duab. d 15. à parte. 840. f 5. i. amplius <lb/>repon. g 2. tangeret. 841. d 11. ip&longs;um. 842. f 2. perpetua. 3. e&longs;&longs;e potius. g 11. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam. 845. a 12. cœlo. d 12. perno&longs;cen­<lb/>das. 849. a 13. Hunc ctiam. b 11. Tum. d 2. vt color in ir. 851. a 9. te&longs;tantur. d 11. expetit. 8<gap/>3. a 5. <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ad locum omnib. <lb/>854. e 12 oppo&longs;itam. g 11. quod certè. 856. g 10. conditionib. h 13. erit eadem materia. 857. d 10 lucem aff. 859. d 10. <lb/><expan abbr="cõtinentur">continentur</expan>. 860. d 10. ac phy&longs;. 861. b 13. Ca<gap/>lippo. d 12. a&longs;&longs;cucratur. 862. g 5. totius primus. 863. c 4. aliam. 864. c 1. offen­<lb/>dat. 9 obtineat. 11. motum aggr. 12. 13. qui vere triplic. 865. b 6. partes. c 2. quæ pote&longs;tati &longs;ub<gap/>citur. 866. g 15 <09> a<gap/>imad. <lb/>867. a 3. fit vt 868. e 12. 13. obiiciebatur. 869. a 11. <expan abbr="cõ&longs;entienter">con&longs;entienter</expan>. b 9. cau&longs;&longs;a vel in &longs;patij difformitate, vel in mou. c 6. a ccedit. <lb/>870. f 15. con&longs;tituitis? h 16. fit in &longs;om. 871. d 9. motum. 871. f 2. offeret. 873. d 12. Tertium. 874. h 8. &longs;anè vidctur. 875. <lb/>a 4. diuerla. d 16. punctus. 876. h 4. ne&longs;citur. 877. b 4. Quanuis autem hic. c 3. duplicetur. c 13. in tit. tempori. 878. e 13. <lb/>qualitates. 879. b 12. e&longs;&longs;entiæ. 881. c 4. videntur. 13. &longs;egiegatus. 882. e 3. accommodare. 7. tempori obn. 884. f 13. mo­<lb/>tus. h 10. moueatur. 885. b 9. perfectioris. 888. c 8. cur item. h 12. decas. 889. c 16. natura. d 10. e&longs;t ab Ari&longs;t. 891. a 1. ha­<lb/>bebant. b 6. po&longs;sts. c 7. my&longs;ticè.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>EX LIBRO DECIMO.</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>892. F 5. hine. g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. f 16. pullulant. g 7. pote&longs;t. vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecun do de cœlo. T. 44. 12. annis. 896. e 14. <09> a&longs;sid. g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. d 5. luceant. <lb/>899. a 11. pote&longs;tas. b 2. manant. c 6. vt primum. d 2. a materia. 900. e 1. <09> quorum. 902. e 9. exacta. h 14. intelligantur. <lb/>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Pau&longs;on&etilde;">Pau&longs;onem</expan>. f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. c 11. ac real. 988. e 13. ad actum à pote&longs;tate. 15. Ægidio. <lb/>g 13. nece&longs;&longs;ariò. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. d 13. modum. neq Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. h 4. &. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. f 7. &longs;uff. g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. Atid. 920. f 7. po&longs;&longs;e. h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materiæ. 922. f 2. hic e&longs;t. h 10. mtelligetur. 924. f 11. hyppopotamum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. g 2. &longs;uppe­<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. b 5. fal&longs;a. d 1. exce&longs;s<gap/>et. 928. e 11. nummus. f 4. nummus vnus nummus ad decem multò. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. b 3. voco. 14. &longs;upremus. c 9. primum. d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optimæ <lb/>affe. g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">pnrhxoon</foreign>. 938. e 1. Græcis &longs;i, 14. quam. 15. vna omnis. f 2. beatitatis'ue. h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. b 9. non habcant &longs;ociam. non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &. 945. c 11. naturam. 946. c 5. eflc cta. f 10. quia &longs;ola. g 4. nos con­<lb/>turb. 5. ex his verò. 947. a 15. vt etiam. b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. verò. f 12. e&longs;ficacitas. g 9. re&longs;pi­<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. fit. 950. f 7. cum valeat. g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. verò b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="cõtr">contr</expan>. <lb/>15. diuiduum. f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. verlaretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. f 15. e&longs;&longs;entia. g 11 eas &longs;tr. <lb/>h 3. naturæ indicari. 958. g 13. cos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. d 5. con­<lb/>coepit. 960. g 15. animæ actum. 961. c 1. Dens. 962. c 5. &longs;int. g 9. ip&longs;is Deo. h 11. Sic ergo. 964. f 3. ædificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="maleficũ">maleficum</expan>. g 8. pertineret. h 17. coleret. 973. a 3. petens. d 12 cumula­<lb/>ti&longs;simè. 974 e <gap/><expan abbr="&longs;tã">&longs;tam</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988, c 9. & in intell. 989. a 9. producuntur. 11. æterna 14. ni&longs;i forma. d 10. idearum v&longs;us. 13. illa ctiam. 14. ex eo cau&longs; <lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. h 2. <expan abbr="cõmunicat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. c. in tit. <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. |
| | <pb/>994. e 6. fit capa x. 9. reluptatem. f 13. pr&ecedil;ftitura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, 998.h 17. <lb/>Pherecy den puto. 999. b 9. <expan abbr="cõmunicatricem">communicatricem</expan>. d 2. <expan abbr="eã">eam</expan> partic. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bonæ val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">pa<gap/>po/<gap/>in pasatpo<gap/></foreign>. b 13. <expan abbr="cũ">cum</expan> his 14. in eo. d 13. habeant'ne. 1004. g 1. à primis. 12. motus aùt. 1005. b 8. ade­<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea, 1007. a 10. functionum. b 3. 4. &longs;in vt de cau&longs;&longs;a proxima, & efficiente 1008. e 10. <lb/><gap/>ia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. c 4. dirigantur. 5. limitantur. d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. adoration, 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s></p> |
| | <p type="head"> |
| | <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligentiæ&qacute;">diligentiæque</expan>. eorum <lb/>commendantur.<lb/> |
| | </s></p> |
| | <figure></figure> |
| | |
| <table> | |
| | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Generalia qu&ecedil;dam capita tractantur deprincipiis &longs;cie nti&ecedil; natur a-lis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>3</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;tributio principiorum no&longs;træ methodi ponitur, & leuiter aliqua ad ip&longs;a per-tinentia tanguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>5</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cientiæ principia, è quibus nonnull<gap/> con&longs;imiliter adumbran-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>14</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Specialia phy&longs;iologiæ principia ponuntur, & aliqua admonitione per&longs;uaden-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>29</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm principia &longs;uperius expo&longs;ita &longs;int ea nota nobis que<emph.end type="italics"/> 1. <emph type="italics"/>Phy&longs;. propo&longs;uit Ari&longs;toteles, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>34</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Veterum &longs;ententi&ecedil; quo pacto tracta<gap/>dæ, & vari&ecedil; philo&longs;oph<gap/>rum &longs;ectz recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>38</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur generatim, quo pacto &longs;cientiarum principia tractentur, & quam viam tenuerit Ari&longs;toteles, d<gap/>m veterum &longs;ententias de principiis conuellit. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>41</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne &longs;ubalternationis affinitas inter phy&longs;icen & primam philo&longs;ophiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>46</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Animi habitum præstantia generatim perpenditur, & contemplans actuo&longs;&ecedil; præponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>49</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Comparatur &longs;cientia naturalis cum c&ecedil;teris &longs;cientiis. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>53</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Iure ne Mathematica ex ordine&longs;cientiarum expungantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>56</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Accipiat'ne primus philo&longs;ophus à naturali &longs;ub&longs;tantias &longs;eparatas e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>59</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Genus &longs;ubiectum naturalis philo&longs;ophiæ con&longs;tituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>62</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo cau&longs;&longs;arum genere, & quatenus vtatur philo&longs;ophus naturalis. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>66</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt&longs;e habeant cau&longs;&longs;æ in prima philo&longs;ophia & mathematicis. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>71</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auicennæ rationes diluuntur quibus probat materiæprim&ecedil; con&longs;iderationem e&longs;&longs;e &longs;olius primi philo&longs;o-phi. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>73</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm formæ naturales &longs;i non re, at cogitatione &longs;eparentur à materia, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>75</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it materia &longs;en&longs;ilis, & quemadmodum in naturali methodo accipienda. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>78</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod'nam genus materiæ &longs;umatur in definitionibus naturalibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>80</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Compleat'ne materia &longs;en&longs;ilis definitionem naturalem vt pars e&longs;&longs;entiæ, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>82</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur è Mathematicis nonnullæ naturales appellentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>87</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De potestate eorum communium, quæ dicuntur ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>89</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De ordine partium communis ad vnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>90</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De methodis compendiaria di&longs;putatio. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>94</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Non nulla ad &longs;ententias veterum pertinentia notantur, & eorum primùm qui ens vnum, & immo-bile po&longs;uerunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>108</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Pauca quædam di&longs;&longs;eruntur cum iis qui vnum principium, <expan abbr="atq.">atque</expan> illud quidem mobile e&longs;&longs;e cen&longs;ent. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>112</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In eos qui infinita po&longs;uere principia. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>113</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De iis qui principia plura, &longs;ed finita e&longs;&longs;e cen&longs;uerunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>117</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt motum e&longs;&longs;e per&longs;picuum &longs;it, & explicatur eius cognitio per accidens. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>121</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Eadem methodo motum naturalem e&longs;&longs;e demonstratur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>123</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tractatur alterum genus cognitionis quod e&longs;t per &longs;e, & docetur, vt illi motus &longs;ubiici po&longs;&longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>124</cell></row> | |
| <row><cell>SECVNDVS I. IBER EST DE MATERIA ET EO QVOD EFFICIT MOTVM.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dividitvr ens in actum, & pote&longs;tatem, vt in motus definitione &longs;umitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>127</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Percen&longs;entur reliqua motus elementa, & aliqua etiam ad&longs;cribuntur de ratione qua colligitur definitio motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>129</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Latiore quadam &longs;pecie definitio motus explanatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>133</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>exponuntur termini in definitione motus accepti actus, &longs;cilicet, & pote&longs;tas. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>134</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Plura de certo motus gencre di&longs;&longs;eruntur cum Ari&longs;tote is interpretibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>137</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Thomi&longs;torum de natura motus &longs;ententia recitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>139</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Confutatur &longs;ententia Thomi&longs;tarum & &longs;eligitur ille motus qui proponitur ad definiendum. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>140</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Declnaratur &longs;ubiectum motus, & in &longs;ua membra &longs;ecatur; multa <expan abbr="etiã">etiam</expan> de agente adiiciuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 8. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>143</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quem<gap/> idmodum &longs;e babeat motus ad efficiens, & materiam; vbi verum genus motus a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>145</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explic atu<gap/> babitudo actionis ad agens, & quædam corollaria cum nonnullarum dubitationum &longs;olutio-nib<gap/>s apponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>147</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De termino ad quem paucula quædam, & quemadmodum &longs;e babeat ad motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>149</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;put atur an &longs;ucce&longs;&longs;io pertineat ad omnem &longs;peciem motus, ac problema proponitur. vtrum generatio puncto temporis obeatur nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>153</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur dicta &longs;ect atorum Auerrois de &longs;ucce&longs;&longs;ione quæ fit in &longs;ubstantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>157</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex propria &longs;enten<gap/>a demon&longs;tr atur &longs;ucce&longs;&longs;ionem pertinere ad ortum. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>159</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua de form&ecedil; partibus adduntur & <expan abbr="quorundã">quorundam</expan> &longs;apiencum dicta cum &longs;uperioribus <expan abbr="cõciliantur">conciliantur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>163</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt inter id quod e&longs;t, & quod non e&longs;t medium &longs;it, & dubitationes aliquæ diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>165</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examina<gap/>tur vis illius pronunciati: Mutati<gap/>nem qu&ecedil; fit in tempore, terminari forma quæ plus, & mi-nus accipiat, & simplicij dictum perpenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>168</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Que<gap/>admodum mutatio &longs;e babeat ad motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>170</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione formarum qu&ecedil; e&longs;&longs;entiam complent qu&ecedil; cæteri &longs;en&longs;erint. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>173</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione differentiaru, & vtrùm oppo&longs;itio inter <expan abbr="differ&etilde;tias">differentias</expan> efficiat <expan abbr="oppo&longs;ition&etilde;">oppo&longs;itionem</expan> inter formas. C.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>175</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemad<gap/>odum in &longs;ub<gap/>tantia &longs;unt contraria. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>177</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Singul<gap/> dubitationes tolluntur de oppo&longs;itione &longs;ubctantiarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>180</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De natur <gap/> progre&longs;&longs;u vbi pote&longs;tas cum actu commutatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>181</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Pro iis qui prima contraria in natura priuatiuè opponi defendunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>182</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo<gap/>nam propriè generetur, & quid alij cen&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>185</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne forma compo&longs;ito perfectior. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>187</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris decretum in medio ponitur de eo quod propriè generetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>188</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo pacto form&ecedil; producantur, & vari&ecedil; philo&longs;ophorum &longs;ententiærecen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>190</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qui &longs;it animi nostri &longs;en&longs;us de productione formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>192</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De termińis mutationum cum ab initio<gap/> tum à fine qu&ecedil;stio proponitur ex &longs;ententia Latinorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>195</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil; &longs;it germana philo&longs;ophi &longs;ententia de terminis mutation<gap/>. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>197</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubit ationes aliquæ diluuntur contra nostra decreta de terminis mutationum. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>198</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicantur accidentis termini, & docetur vt in illorum quoque productione non &longs;it primum e&longs;&longs;e. C.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>200</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>O&longs;tenditur vtro&longs;que terminos conflare e&longs;&longs;entiam motus; magis tamen terminum ad quem. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>201</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De co quòd motus &longs;it vnus, & cau&longs;&longs;is continuationis eius. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>204</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exquiruntur hoc loco continuationis initia diligentius. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>205</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Du<gap/>it at a di&longs;&longs;oluu<gap/>tur contra <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> continuitatis in motu, & <expan abbr="afferũtur">afferuntur</expan> corollaria <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan> ex dictis. C.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>207</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur Græcorum, & Arabum opiniones de Ari&longs;totelica demon&longs;tratione<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>208</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ Latini de demon&longs;tratione<emph.end type="italics"/> 6. <emph type="italics"/>Phy&longs;. dixerint, & quid de illa Peripateticè &longs;tatui conueniat. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>210</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnu<gap/>la de indiui luo <expan abbr="termini&longs;&qacute;ue">termini&longs;que</expan> tractantur quæ lucem afferunt demonstrationi Sexti Phy&longs;. C.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>212</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Complura de indiuidui motu generatim <expan abbr="&longs;peciatimq.">&longs;peciatimque</expan> ve&longs;tigantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>213</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ea declar antur ex quibus vnus ad &longs;peciem motus con&longs;tituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>215</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne aliquod ex iis que motum con&longs;equuntur, vnde varientur &longs;pecies motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>218</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explanantur ea ex quibus vnus ad numerum motus exi&longs;tit. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>220</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ai&longs;ignantur ea quæ ad motuam repugnantiam &longs;pectant generatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>223</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De oppo&longs;itione motuum &longs;igillatim, & quemadmodum ortus, & interitus opponantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>225</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eruntur aliqua de oppo&longs;itione motus & quietis. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>226</cell></row> | |
| <row><cell>TERTIVS LIBER EST DE RATIONE QVA A FORMA PROFICISCITVR MOTVS.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Natvrae &longs;ignificata & incboata quædam hypothe&longs;is affertur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>228</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An pl<gap/>a &longs;it natur&ecedil; definitio, nec'ne perquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>233</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us Auicennam, quod certa &longs;it naturæ definitio po&longs;ita<emph.end type="italics"/> 2. <emph type="italics"/>Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>235</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua aduer&longs;us ea qu&ecedil; decreta &longs;unt, de naturæ declaratione dubitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>236</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm definitio naturæ conueniat aliis quæ non &longs;unt natura an eius propria &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>238</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alia quædam de natur&ecedil; &longs;ignificatis, & e&longs;&longs;entia &longs;ub&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>240</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Venamur differentiam inter materiam, & formam in eo, quòd &longs;int natur&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>242</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum pati pertinet ad formam in mutatione &longs;ecundum &longs;ub&longs;tantiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>244</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt pati pertineat ad eandem formam in motu qui e&longs;t ad locum. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>246</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes quæ ad alteram partem problematis de vi formæ &longs;olent afferri. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>248</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Affertur demonctratio VII. Phy&longs;icorum qua probatur nil à &longs;eip&longs;o moueri primò. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>251</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubia contra demon&longs;trationem Aristotelicam VII. Phy&longs; ex Auerroë poti&longs;&longs;imè proponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>253</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur reliqua dicta Auerrois, & id præcipuè quod attinet ad diu<gap/>&longs;ionem corporis cale&longs;tis. C.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>254</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ reliqui pro Aristotele dicant de demon&longs;tratione VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>256</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Demonstratio VII. Phy&longs;. in &longs;ua primordia re&longs;oluitur, & aliorum argumenta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>258</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur genus demon&longs;trationis VII. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>261</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qutritur de veritate hypothe&longs;eon ad banc ip&longs;am demon&longs;trationem VII. pertinentium. Cap.<emph.end type="italics"/> 17. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>263</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur quæ&longs;tio de motu inanimorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>266</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alexandri &longs;ententia recitatur de modo quo generans mouet. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>267</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Themiftij, Simplic<gap/><expan abbr="&qacute;">que</expan>. &longs;ententia perpenditur adamu&longs;&longs;im quemadmodum motus à generante fiat. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>269</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Complura de acta primo di&longs;&longs;eruntur, & proponuntur aliqua de eo quod e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>270</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In &longs;uperiores &longs;ententias di&longs;&longs;eritur, & ostenditur e&longs;&longs;e ab e&longs;&longs;entia, & accidente differre. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>272</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Queritur an e&longs;&longs;e &longs;it modus quidam, & cætera afferuntur quæ &longs;unt huius di&longs;ceptationis. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>274</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinatur, quemadmodum e&longs;&longs;e ab e&longs;&longs;entia &longs;eparetur, & aliorum &longs;ententiis confutatis no&longs;tra pronun-ciatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>277</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliquæ tolluntur ad ea pertinentes quæ de e&longs;&longs;e & e&longs;&longs;entia dicta &longs;unt, & aliæ proponun-tur ad actus vtriu&longs;que naturam &longs;pectantes. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>280</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm omnis actus &longs;ecundus exoriatur exprimo, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>281</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm actus &longs;ecundus &longs;ub&longs;tantia &longs;it an accidens. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>284</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tollitur è medio celebris illa ratio qua ab accidentis natura probatur <expan abbr="actũ&longs;ecundume&longs;&longs;e">actun&longs;ecundume&longs;&longs;e</expan> accidens. C.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>286</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur vtrùm energia præter naturam profici&longs;catur ex habitu, an illi nonnunquam antecedas, fi-mul etiam di&longs;&longs;eritur &longs;it'ne duplex habitus, externus. &longs;. & internus. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>290</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur quemadmodum facultas omnis actum re&longs;piciat cui&longs;ubiicitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>292</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>E quo'nam genere cau&longs;&longs;e &longs;it illa pote&longs;tas qu&ecedil; re&longs;piciat actum. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>296</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;dam dubitationes è medio tollwitur ad functionum natur am &longs;pectantes. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>298</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Va<gap/>etas actionum vnde ducatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>300</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm primus actus erumpat in &longs;ecundum per &longs;ui mutationem, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>303</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt motus à generante permánet ad id quod gignitur, auctoris &longs;ententia. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>304</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Virtus'ne gener antis perpetuò con&longs;eruetur in rei genitæ muneribus præ&longs;tandis. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>307</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm generans aliquo modo mouea<gap/> pre<gap/>imè, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>308</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua de cau&longs;&longs;arum, & effectuum nexu ad&longs;cribuntur, & aliqua loca Aristotelis illu&longs;trantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>310</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Specialis ordo <expan abbr="nexus&qacute;ue">nexusque</expan> cau&longs;&longs;arum quantùm ad functioneis in eodem &longs;ubiecto pr&ecedil;&longs;tandas attinet, enar tatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>313</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur &longs;it'ne forma vetus, an noua principium patibile motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>315</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur op<gap/>iones quorundam credentium motum inanimi obiri ab interno principio. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>317</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Opinio Bur<gap/>&ecedil;i atq argumenta ex Aristotele contra po&longs;itionem Auerroistarum recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>318</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Communiter ij confutantur qui putant inanima quoquo pacto continere in &longs;e ip&longs;is cau&longs;&longs;am quæ faciat motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>320</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur in eos &longs;igillatim qui glo&longs;&longs;ulas adhibent rationibus Aristotelis quas ex VIII. Phy&longs;. recita-uimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>324</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd ina<gap/>ima non diuidantur in partem per &longs;e mouentem, & partem per &longs;e mobilem. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>326</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Anatura materiæ, <expan abbr="form&ecedil;&qacute;">form&ecedil;que</expan>. demon&longs;tratur inanimum in parteis per &longs;e mouentem ac mobi<gap/>em non &longs;e-cari. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>329</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis te&longs;timonio defenditur formam nuila ratione mouere materiam in eodem &longs;ubiecto. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>331</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;pondemus ad nonnullas <gap/>ationes aduer&longs;ariorum quibus probatur efficiens motum inanimi inter-num e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>334</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur diligentius Burl&ecedil;i <expan abbr="iuniorum&qacute;">iuniorumque</expan>. placitum de motu inanimorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>335</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinatur ratio VII. Phy&longs;. an'ne pertinere po&longs;&longs;it ad inanimorum motus, & quemadmddum. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>337</cell></row> | |
| <row><cell>QVARTVS LIBER EST DE EFFICIENTE E FINE MOTVS ELEMENTI GENITI.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recitantvr in &longs;umma illorum &longs;ententiæ qui dicunt elementum ab extrin&longs;eco moueri. C.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>341</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An omne moucns naturale moueatur, dum mouet, & quomodo. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>342</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;quiritur &longs;igillatim quemadmodum moueatur medium ab inanimo. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>344</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De mutuis operis quas mobile & medium in mouendo &longs;ibi pr&ecedil;&longs;tant. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>345</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum id quod e&longs;t in potestate &longs;ecunda, deducatur ad actum à remouente prohibens. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>347</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De prohibente, & remouente prohibens. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>349</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;istentiæ &longs;pecies exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>351</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur an fiat motus in vacuo. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>353</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Rationes, quæ ad vacuum tollendum ab Aristotelicis alienæ afferuntur, aut etiam contra ip&longs;um Ari-stotelem, non &longs;atis valere mon&longs;tratur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>355</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An ne vacuum pror&longs;us omni mutationi repugnet, & alia quædam de motu & vacuo dubitantur. C.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>356</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;putantur aliqua de re&longs;i&longs;tentia quæ fit in corpore cœle&longs;ti. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>358</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De officio medij in motu <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> &longs;peciei. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>360</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De tran&longs;itu elementi iam geniti ex ocio ad negocium, & quæ &longs;it eius prima mutatio. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>361</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitatio qu&ecedil;dam ex Auerroë deprompta contrà principia motus ab Ari&longs;totele po&longs;ita di&longs;cutitur. C.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>363</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Principio motus elementi iam geniti exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>364</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quibus modis elementi iam geniti obeatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>367</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd et&longs;i mouetur elementum ab alio, mouctur &longs;ecundum naturam. Cap.<emph.end type="italics"/> 17. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>369</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil; &longs;int &longs;pecies motus ab alio quibus elemcutum mouctur, & alia quçdam ad has motuum &longs;pecies du-bitata at&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>371</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicantur duo loca 4. de Calo Textus XXIV. & XXV. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>374</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vnde motuum &longs;implictum ratio petatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>375</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Virum motus &longs;ecundum elementum dominans in mixto &longs;implex existat, an non, & cuius <expan abbr="nã">nam</expan> &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>378</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Anne mixtum motu domin antis elementi concitetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>380</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Affcruntur can&longs;&longs;e motus in m<gap/>to. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>382</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit ne par elementorum <expan abbr="momentũ">momentum</expan> in aliquo mixto, vbi nonnulla Auerrois dicta perpenduntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>383</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Char acteres finis cùm communes, tum proprij traduntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>385</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Animaducrtuur illius dicti vis: Naturam agere propter &longs;inem. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>387</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nounull&ecedil; finis proprietates recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>389</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quinam &longs;it prima cau&longs;&longs;a naturalis appetitus. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>391</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur dubitationes propo&longs;it&ecedil; de appetitu materi&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>394</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliqu&ecedil; in medio afferuntur contra decreta de appetitu materi&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>396</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum ne moueat finis, quatenus est, an potius quia non &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>398</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eritur, quemadmodum finis actu con&longs;istat. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>400</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Deordine corum quæ di&longs;ponuntur à fine, & quemadmodum afficiat &longs;peciatim ip&longs;e finis, Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>402</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Conucniant' ne in eodem indiuiduo ad idem mobile finis, & efficiens. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>403</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sigillatim docetur vt locus &longs;it finis, & aliqua de hoc dubitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>406</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sit'ne pr&ecedil;ditus locus naturalis qualitatibus &longs;en&longs;ilibus, & quomodo. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>407</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur qu&ecedil;&longs;tionem qua de cremento natur alis motus in fine di&longs;&longs;eritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>410</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Latinorum &longs;ententi&ecedil; decremento natur alis motus in fine ex ordine recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>412</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ nos Peripateticè profitemur de velocitate motus natur alis in fine afferuntur, & di&longs;&longs;oluuntur op-po<gap/>ta. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>414</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur ad explicandum locus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ordo tractationis adiungitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>417</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Earecen&longs;entur qu&ecedil; &longs;en&longs;us communis attribuit loco. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>418</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Indagatur via compendiaria definitio loci. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>420</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur Textus XXXVII. Quarti Phy&longs;. vbi di&longs;&longs;eritur, vtrùm locus &longs;it distantia nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>422</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Interpretatio Textus XXXVIII. eiu&longs;dem libri quo di&longs;&longs;eritur, an locus &longs;it materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>424</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ &longs;int loca in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>425</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur nonnull&ecedil; dubitationes qu&ecedil; à natur a loci inuenienda nos auertebant. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>427</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm de omniloco di&longs;&longs;er at Ari&longs;toteles generatim I X. Phy&longs;. an &longs;pecialior ea &longs;peculatio &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>428</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum locus àre mobili &longs;eparetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>431</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;ritur de æqualitate loci: quapropter etiam multa de distantia di&longs;putantur <expan abbr="cõtra">contra</expan> <expan abbr="Philoponũ">Philoponum</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>433</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur rationes Philo&longs;ophi contra Ari&longs;totelem. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>435</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur vtrùm locus &longs;it &longs;uperficies, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>437</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De loci repugnantia nonnulla tractantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>438</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum in loco immobilitas accipienda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>440</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur D. Thomæ &longs;ententia <expan abbr="no&longs;traq.">no&longs;traque</expan> defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>441</cell></row> | |
| <row><cell>QVINTVS EST DE LATIONE RECTA SPECIATIM.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qv ae via tenenda &longs;it in explicandis elementorum motibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>443</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Antiquorum, <expan abbr="iuniorum&qacute;">iuniorumque</expan>. &longs;ententiæ de loco, & motu terræ recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>444</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Veterum opiniones recen&longs;entur de cau&longs;&longs;a cur terra quie&longs;cat. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>445</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De loco terr&ecedil; contra Pythagor&ecedil;os. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>447</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is motus terr&ecedil; aduer&longs;us antiquos. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>448</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos de cau&longs;&longs;is quietis terr&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>453</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De loco terræ nonnulla. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>455</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur quod nam &longs;it medium ad quod terra &longs;uapte natura mouetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>457</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla de definitione granis & leuis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>461</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quodgraue, & leue &longs;ecundùm naturam talia &longs;int, non comparatè. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>462</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra veteres, qui&longs;olùm cau&longs;&longs;is grauis, & leuis comparatè perqui&longs;iuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>463</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm definitio grauis, & leuis per motum tradita &longs;it, an per quietem. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>465</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur aubitationes nonnullæ contra definitiones grauis & leuis, atque ibi quædam do generatione montium adiunguntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>466</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur an'ne grane & leue &longs;it in proprio loco. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>468</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alexandri dictum de pote&longs;tate grauis & leuis, & qu&ecedil; cumip&longs;o Themi&longs;tius, et Auerroes <expan abbr="di&longs;&longs;erãt">di&longs;&longs;erant</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>470</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd omnia, quæ rectà mouentur, habeant aliquem motum naturalem. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>471</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Omnia quæ rectà mouentur grauia aut leuia fore concluditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>473</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm vnius corporis &longs;implicis vnus tantùm, plures'ne &longs;int motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>474</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Spectatur &longs;igillatim vtrùm a&longs;cen&longs;us aqu&ecedil; &longs;it naturalis, an pror&longs;us contra naturam. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>476</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de aqu&ecedil; a&longs;cen&longs;u pronunciatur, & tolluntur obiectiones. Cap.<emph.end type="italics"/> 20. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>477</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cau&longs;&longs;&ecedil; qu&ecedil;runtur, ob quas elementa media magis grauia, quàm leuia &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>478</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edoccntur cau&longs;&longs;&ecedil;, vnde elementa media producuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>480</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum aergrautor &longs;it c&ecedil;teris grauibus in &longs;uo loco, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>482</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid dederit locum ei &longs;u&longs;picioni, quòd aer in &longs;uo loco c&ecedil;teris grauior &longs;ie. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>483</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliquæ tolluntur, & cau&longs;&longs;a exploratur quorundam problematum adrerum pondera per-tinentium. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>485</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio qua cucurbitul&ecedil; trabunt. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>487</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm tractio &longs;erpentis à ceruo inanis auxilio ministretur, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>489</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Decau&longs;&longs;is adiuuantibus grauitatem & leuitatem. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>491</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Generalia quædam problemata de his quæ vehuntur in aquis, ex Archimede di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>492</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliquot problemata de motib. qui per <expan abbr="aquã">aquam</expan>, velper <expan abbr="aer&etilde;">aerem</expan> & <expan abbr="aquã">aquam</expan> <expan abbr="cõmuniter">communiter</expan> fiunt, <expan abbr="proponũtur">proponuntur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>494</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Docetur, vt eadem &longs;itratio totius & partis in motibus natur alibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>497</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm grauitas, & leuitas &longs;int formæ qu&ecedil; compleant &longs;ub&longs;tantiam corporum <expan abbr="&longs;impliciũ">&longs;implicium</expan>, an non. C.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>498</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Accuratius e&longs;&longs;entia grauitatis <expan abbr="leuitati&longs;q.">leuitati&longs;que</expan> conquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>500</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum grauitas & leuitas cadant in &longs;en&longs;um. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>501</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Demotibus præter naturam, & de proiectis contra Platonem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>503</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;toielis <expan abbr="&longs;nĩa">&longs;nina</expan> de <expan abbr="proiectorũ">proiectorum</expan> motu recen&longs;etur, & ea qu&ecedil; contra <expan abbr="illã">illam</expan> afferri &longs;olent <expan abbr="exponũtur">exponuntur</expan>. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>504</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis &longs;ententia de proiectorum motu confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>505</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ea &longs;ignificantur, quæ pro Ari&longs;totele de proiectorum motu dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>507</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; difficultates, aduer&longs;us Aristotelicam po&longs;itionem de proiectorum motu tolluntur, & aliorum pro-blematum can&longs;&longs;&ecedil; recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>511</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ recitantur de motu hypeccaumatis. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>512</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertitur noua quædam ratio, qua dilemma Ari&longs;totelis de hypeccaumatis motu colligitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>513</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auctoris &longs;ententia de hypeccaumatis motu constituitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>515</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur an'ne quies natur alis ante cedat motui violento. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>517</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur de quibu&longs;dam con&longs;equentibus motum. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>519</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Decomp aratione motuum. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>520</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recen&longs;entur &longs;ummatim regul&ecedil; proportionum ab Ari&longs;totele conftitutæ. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>523</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ de cau&longs;&longs;is proportionis in velocitate motuum quàm breui&longs;&longs;imè recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>524</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnullæ è &longs;ententiis &longs;uperioribus de motuum exuperatione confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>526</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Defenditur à nonnullis obiectionibus &longs;ententia, quam ip&longs;i de velocitatis cau&longs;&longs;a profitemur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>527</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinantur aliæ regulæ quas aut contra <expan abbr="Ari&longs;totel&etilde;">Ari&longs;totelem</expan> aut ex Ari&longs;totele ip&longs;o Latini statuerunt. C.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>528</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vnde velocitas motus in &longs;patio iudicetur, & ex quo <expan abbr="pot&etilde;tiæ">potentiæ</expan> <expan abbr="atq.">atque</expan> <expan abbr="impot&etilde;ti&ecedil;">impotenti&ecedil;</expan> termini <expan abbr="cõ&longs;titu&ctilde;di">con&longs;titucndi</expan> &longs;int. C.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>530</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ deregulis potentiæ & impotentiæ dubitantur à nonnullis. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>532</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de potentiæ, & <expan abbr="impotētiæ">impotentiæ</expan> regulis à Latinis decreta &longs;unt, <expan abbr="adnotãtur">adnotantur</expan>, & dubitata <expan abbr="di&longs;&longs;oluũtur">di&longs;&longs;oluuntur</expan>. C.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>534</cell></row> | |
| <row><cell>SEXTVS EST DE CAVSSIS ORTVS ET INTERITVS.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qv Aeritvr an &longs;it generatio, & per accidens e&longs;&longs;e per&longs;uadetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>536</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us antiquos qui generationem, ab alteratione non &longs;ecernebant. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>538</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra componentes corpora è planis. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>539</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Variæ notiones elementi recen&longs;entur, & elementum definitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>541</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Numerus elementorum perquiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>543</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm elementa quæ corpora &longs;unt, aterna &longs;int, an intereant aliquando. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>544</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio Textus LV. III. de c&ecedil;lo. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>545</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur elementum totum &longs;imul corrumpi non po&longs;&longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>547</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum proponatur iterum primo de Generatione qu&ecedil;rendum, an generatio &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>548</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it aliquid quod generetur &longs;impliciter. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>549</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio quorundam locorum ex 1. Phys. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>551</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum generatio & corruptio perpetuò &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>553</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm &longs;it vna pote&longs;tas ad contraria, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>555</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm corruptio vnius &longs;it altertus generatio, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>556</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Redduntur cau&longs;&longs;æ, cur è mutatiombus quædam &longs;impliciter appellantur, aliæ quodammodo, & iudicium no&longs;trum ad&longs;cribitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>557</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adhuc per&longs;equimur cau&longs;&longs;as eiu&longs;dem problematis, & quærimus vtrùm mutationes &longs;emper terminen-tur co quod e&longs;t; an'ne interdum finiantur co quod non e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>558</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Uera Aristotelis &longs;ententia de eo, quòd corruptio finiatur eo quod non e&longs;t, edi&longs;&longs;eritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>560</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum materia &longs;it vna numero. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>562</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Differentiæ materi&ecedil; & generis exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>564</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De&longs;imtio generatioms a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>566</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm potentia &longs;it e&longs;&longs;entia materi&ecedil;, an illi accidat. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>567</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur &longs;it ne &longs;ignata materiæ pote&longs;tas accidens, an &longs;ubstantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>570</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur ea quibus probatur potc&longs;iatem e&longs;&longs;entiam materi&ecedil; non e&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>572</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm materia per &longs;e &longs;it; an pcudeat in eo, quòd e&longs;t, ex forma. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>573</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum materia &longs;e habcat ad formam, & quæ &longs;it eius definiendæ ratio. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>575</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm aliquid forma gener ationi præcedat in materia, an &longs;ola ip&longs;a materia &longs;ufficiat. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>577</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum priuatio &longs;it principium rerum mobilium. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>579</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm partes habeant aliquam formam à totius forma &longs;ecretam de prædicamento &longs;ub&longs;tantiæ, nec ne, & Latinorum opiniones recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>581</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Argumenta oppo&longs;ita de partium forma diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>583</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Recitantur opiniones aliorum de multitudine formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>584</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ali&ecedil; rationes afferuntur ad <expan abbr="multitudm&etilde;">multitudmen</expan> formarum <expan abbr="approbandā">approbandam</expan>. & no&longs;tra &longs;ententia recitatur. C.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>587</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;pondemus ad obiectiones quæ à Thomistis afferuntur de multitudine formarum. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>589</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Argumenta D. Thom&ecedil; aduer&longs;us id quod è communiore forma, <expan abbr="minu&longs;&qacute;ue">minu&longs;que</expan> communi &longs;iat vnum, tanquam <gap/>pote&longs;tate & actn. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>592</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Scotistarum & Pataninorum argumenta de formarum multitudine diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>593</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Zimar&ecedil; argumenta de <expan abbr="formarũ">formarum</expan> multitudine percurrimus, & reliqua Scotistarum apponuntur. C.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>594</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua Scotistarum argumenta de formarum multitudine tolluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>595</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex definitione generationis colligitur, an'ne re&longs;oluatur quod interit, v&longs;que in <expan abbr="materiã">materiam</expan> primam. C.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>597</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur obiectiones quæ &longs;olent afferri in eam &longs;ententiam quam nos de &longs;ubstantiæ re&longs;olutione defen-dimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>599</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dere&longs;olutione accidentium in materiam. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>601</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Initia generationum fatalium, & qua&longs;i proœmium ad ea quæ de fato complcstitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>603</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Complures antiquorum &longs;ententi&ecedil; de fato brcuiter recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>604</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In cos qui omnia nece&longs;&longs;ariò euenire putabant, & generatim & &longs;igillatim di&longs;putatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>606</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adre&longs;pon&longs;iones eorum qui a&longs;&longs;erunt fatum, nonnulla dicuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>608</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aduer&longs;us Pomponatium qui Stoicos defendebat. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>609</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm omnia contingenter, an nece&longs;&longs;ariò fiant. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>610</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid nec e&longs;&longs;arium &longs;it, & eius &longs;pecies, & cau&longs;&longs;æ generatim exponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>612</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur quid nece&longs;&longs;itas &longs;it, vtrum ne res, an modus. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>613</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Natura contingentis explanatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>615</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contingentis cau&longs;&longs;&ecedil; diligentius explicantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>617</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois digre&longs;&longs;io explicatur ex T. XLVIII. Secundi Phy&longs;. de <expan abbr="cõtingente">contingente</expan> ad vtrumlibet. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>618</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil; &longs;it anini no&longs;tri &longs;ententia de contingente æqualiter. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>619</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tertium caput eiu&longs;dem digre&longs;&longs;ionis expenditur diligenter quo docetur, an nece&longs;&longs;arium & contingens accidente &longs;olo distinguatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>621</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de fato cen&longs;uerit Aristotcles: & dubitationes nonnull&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>622</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio nece&longs;&longs;itatis inter cau&longs;&longs;as, & effecta quæ fatalia constituimus. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>623</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua argumenta diluuntur, quibus o&longs;tendcbatur fatum, & contingens non congruere. Cap.<emph.end type="italics"/> 55.</cell><cell>625</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur definitio monstri. Cap.<emph.end type="italics"/> 56.</cell><cell>626</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum ne materies, an efficiens &longs;int mon&longs;tri cau&longs;&longs;&ecedil;. Cap.<emph.end type="italics"/> 57.</cell><cell>628</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm efficiens fine potiatur quodammodo, dum efficit mon&longs;trum, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 58.</cell><cell>629</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is mon&longs;trorum &longs;igillatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 59.</cell><cell>631</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Deperiodorum cau&longs;is in viuentibus. Cap.<emph.end type="italics"/> 60.</cell><cell>633</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnulla de pro&longs;per a fortuna ex Ari&longs;totelis dictis ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 61.</cell><cell>635</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An à diuer&longs;is ordims eiu&longs;dem cau&longs;&longs;is proximis idem na&longs;<gap/> po&longs;&longs;it effectus, an alius ex aliis, & complu-ra argumenta ad alteram partem problematis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 62.</cell><cell>636</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Defenditur altera pars problematis, & diluuntur eæ rationes quibus concludebatur eundem effectum à diuer&longs;is cau&longs;&longs;is na&longs;ci non po&longs;&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 63.</cell><cell>638</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua notantur ad mutationes elementorum pertinentia. Cap.<emph.end type="italics"/> 64.</cell><cell>640</cell></row> | |
| <row><cell>LIBER SEPTIMVS QVIEST DE INCREMENTO.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponvntvr ea de quibus agendum e&longs;t, & incrementi &longs;ubiectum indagatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>643</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De modo quo fit auctio, & de ip&longs;ius materia. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>644</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An &longs;it corpus de prædicamento &longs;ub&longs;tantiæ. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>646</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explor antur rones Auerrois in <expan abbr="Auicennā">Auicennam</expan>, & corpus in <expan abbr="prædicam&etilde;to">prædicamento</expan> &longs;ubstantiæ collocatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>647</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ docti&longs;&longs;imorum virorum rationes recitantur contra corporis formam. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>649</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliquæ rationes contra formam corporis allat&ecedil; diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>651</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur quæstio de quantitate interminata. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>653</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In medio po<gap/>tur alia venerum rationes contra quantitatem interminatam. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>654</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adea qu&ecedil; de quantitate mterminata contra veteres Aristotelis interpretes dicta &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>656</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur opinio no&longs;tra de natura quantitatis interminat&ecedil;, & veterum Peripateticorum auctoritate confirmatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>659</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ea diluu<gap/>ur qu&ecedil; de inteormmata quantitate dubitata &longs;unt, & ad exitum quæstio perducitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>663</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua exponuntur de natura quantitatis. Cap.<emph.end type="italics"/> 12. <emph type="italics"/>Page.<emph.end type="italics"/></cell><cell>665</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Tangimus aliqua de quantitate Mathematica propter Achillini dubitationem. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>669</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Infimtum in natura, & quibus modis e&longs;&longs;e contingat. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>670</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Notantur eorum fallaciæ qui contra Ari&longs;totelis &longs;ententiam de infinitate decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>672</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De terminis rerum natura con&longs;tantium. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>674</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De cau&longs;&longs;is efficientibus quantitatem. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>775</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ut id quod e&longs;t pote&longs;tate quantum, &longs;it in ortu & auctione. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>678</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Conditiones communes auctionis exponuntur, & docetur quid nam augeatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>679</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid &longs;it id quo augetur, & explicatio T. XXXIV. Primi de Gen. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>681</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur Textus libri II. de Anima, & di&longs;&longs;eritur quid e&longs;t id quo nutritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>683</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quædam ad intelligentiam illius attributi communis afferuntur, vt auctio fiat &longs;ecundum quodlibet &longs;i-gnum. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>685</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An per &longs;e totum, an partes potius augeantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>686</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo fiat auctio &longs;igillotim exponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>688</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De &longs;ubiecto auctionis, & differentia inter auctionem, & alias eiu&longs;dem generis mutationes. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>689</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ affinitas inter auctionem, & c&ecedil;teras eiu&longs;dem generis mutationes intercedat. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>690</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum nutrix & auctrix di&longs;tinguantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>692</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Natura decrementi colligitur ex &longs;upradistis. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>694</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De fine auctricis vberius di&longs;putatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>696</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ&longs;tio proponitur, an auctio &longs;it motus continuns, & Auerrois opinio recitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>697</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explorantur Auerrois dicta defendentis incrementum non e&longs;&longs;e continuum. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>999</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid nobis decrementi continuatione placeat, edi&longs;&longs;eritur, & opiniones aliorum conuelluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>700</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm crementum & decrementum &longs;int continui <expan abbr="quidã">quidam</expan> motus; an &longs;tatus inter <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> intercedat. C.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>701</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Eius qu&ecedil;&longs;tionis ergò Idem'ne perpetuò con&longs;eruetur id quod cre&longs;cit ab initio v&longs;que ad finem di&longs;&longs;eritur ge neratim, an id quod interit, idem numero reuerti queat. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>702</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An idem &longs;it ab initio v&longs;que ad extremum id quod augetur, & ad hoc in&longs;titutum Auerrois digre&longs;&longs;io de-claratur. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>705</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum forma viuentis beneficio caloris, & humoris innati con&longs;eruetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>708</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertuntur rationes, quibus probatur idem non e&longs;&longs;e indiuiduum ab initio vitæ v&longs;que ad exitum. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>710</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vt id quod augetur, ex qualibet parte fiat matus, & quod partium genus alij po&longs;uerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>712</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiis refutatis exponitur quid placeat nobis de eo, quid auctio fiat <expan abbr="&longs;ecũdum">&longs;ecundum</expan> <expan abbr="formã">formam</expan> C.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>713</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Rationes Philoponi quas in&longs;truxit contra decretum Ari&longs;totelis de natura incrementi diluuntur. C.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>715</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In quam natura &longs;peciem motus rarefactio referenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>717</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Rarefactionis definitio perponditur, & purgatur ab obicctis. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>719</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum rare factione po<gap/>ta vacuum non introducatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>720</cell></row> | |
| <row><cell>LIBER OCTAVVS QVI EST DE ALTERATIONE.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nonnvlla di&longs;putantur quæ ad accidentium mutationem pertineant generatim, ae pri-mo loco de &longs;ine. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>723</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quo ad facultas accidentis generando procedat. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>725</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur rationes quibus oppugnatur accidens in ortu &longs;ub&longs;tanti&ecedil; non e&longs;&longs;e in&longs;trumentum. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>726</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm qualitatum &longs;it actio quædam propria, nec quatenus unt in&longs;trumenta &longs;ub&longs;tantiæ, an non. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>729</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæstio de &longs;trato accidentis, & Auicenn&ecedil; &longs;ententia perpenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>731</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De concordia accidentis cum &longs;ub&longs;tantia, vbi Simplicij &longs;ententia defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>732</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Expenduntur ea quæ de &longs;ubiecto accidentis in <expan abbr="vtranq.">vtranque</expan> partem di&longs;&longs;eri &longs;olent. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>734</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur an duo accidentia quæ numero di&longs;&longs;erunt, in codem &longs;ubiecto con&longs;istere valeant. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>735</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ve&longs;tigatur vtrùm pote&longs;tas in qualitatibus, an &longs;ubstantiis reponenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>737</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ nos de pote&longs;tatis natura con&longs;tituimus, & obiecta diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>739</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Queritur an'ne &longs;ecundum figuram &longs;it alteratio. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>741</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm alteratio &longs;it ad di&longs;po&longs;itionem & habitum, an alius quidam motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>743</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ veteres de elementorum formis decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>745</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Afferuntur in medio nonnulla quæ pro Gr&ecedil;cis de elementorum formis dici po&longs;&longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>746</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois &longs;ententia de elementorum formis proponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>748</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auerrois &longs;ententia de elementorum forma perpenditur, & id præcipuè, an'ne intendatur, & remit-tatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>749</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliqua ex Græcorum dictis afferuntur, & exponitur qui&longs;int animi nostri &longs;en&longs;us de elementorum for-mis. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>751</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur vis eius effati, quod vere e&longs;t nulli accidit. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>753</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur reliquæ obiectiones qu&ecedil; contra Græcos de elementorum &longs;ormis afferri &longs;olent. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>755</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sint ne ponendæ octo primæ qualitates in elementis. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>756</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De ordme primarum qualitatum, carumq gradibus in &longs;ingulis elementis accuratè di&longs;quiritur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>757</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur de can<gap/>s intentionis, & remi&longs;&longs;ionis. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>759</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ &longs;ententiæ not antur de cau&longs;&longs;is intentionis & remi&longs;&longs;ionis, & fundamenta po&longs;itionis nostræ iaciun-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>761</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Queritur vtrùm contr ariorum partes vnà con&longs;ictant; an'ne inter &longs;e pror&longs;us oppugnent. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>763</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex con&longs;titutis aliquæ dubitationes pelluntur, & nonnulla contra intentionem & remi&longs;&longs;ionem di&longs;putan-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>765</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Mediorum &longs;peculatio proponitur, & multa de illorum natura tractantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>767</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sint ne media magis oppo&longs;ita, quàm extrema, & quæ'nam &longs;it eorum con&longs;titutio. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>770</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alea quæ contra can&longs;&longs;as intentionis & remi&longs;&longs;ionis obiecta &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>772</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur, vt qualitates in corporibus &longs;implicibus &longs;ine contrario plus, & minus accipiant. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>774</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ex dictis aliqua de elementoium e&longs;&longs;entia dubitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>776</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum elementorum formæ distinguantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>777</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur in vtr anque partem de oppo&longs;itione caloris, & frigoris. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>779</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm primæ qualitates materiam per &longs;pecies afficiant, an &longs;pecie nihil opus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>781</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aff<gap/>iatur'ne indiuiduum, & quemadmodum. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>782</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quædam de alteratione generalia tractantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>783</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur proprianotio contactus. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>784</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm omne agens agat per contactum, an etiam longinquum afficere queat. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>785</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm ea que po&longs;ituram habent, occupent locum, an loci pror&longs;us expertia &longs;int. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>787</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Can&longs;&longs;e vestigantur actionis & perpe&longs;&longs;ionis. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>788</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Actionis & affectionis cau&longs;&longs;æ &longs;eor&longs;um recen&longs;entur. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>789</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm idem &longs;e ip&longs;um afficere queat, an ab alio &longs;emper affectio na&longs;catur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>790</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur, vtrùm &longs;imile à &longs;imili affici po&longs;&longs;it, an à di&longs;&longs;imili nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>792</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soláne formæ multitudo amplificet actionem. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>793</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Instituitur di&longs;ceptatio de repa&longs;&longs;ione, & ad fal&longs;am partem problematis argumenta recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>795</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Sententi&ecedil; complurium Latinorum derepa&longs;&longs;ione confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>796</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ via repa&longs;&longs;ionis ratio defendenda &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>798</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Euertuntur obicctiones quæ contra repa&longs;sionem afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>800</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ad qu&ecedil;&longs;tionem de mixtura deuenitur, & aliarum &longs;ectarum opiniones recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>802</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de mixtione contra Auicennam di&longs;&longs;eruntur, & reliqua quæ cæteri pro&longs;itentur. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>803</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Auicennæ dogma de mixtione defenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>805</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm forma mixti di&longs;crepet àtemperamento nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>807</cell></row> | |
| <row><cell>LIBER NONVS EST DE CONVER SIONE.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell>PRAEFATIO AD FERD. MED. M. ETRVRIAE DVC. SERENISS.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De motu generatim di&longs;&longs;eri initio Octaui libri, de Phy&longs;ico auditu. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>813</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Perpenditur à natura motus, an'ne ip&longs;e generatim perpetuus &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>814</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Soluuntur Peripateticè rationes Philoponi contra Ari&longs;totelem. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>816</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exploratur Ari&longs;totelis ratio quæ ab instantis natura dicta e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>817</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Probatur motum nunquam ce&longs;&longs;aturum à natura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>819</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Errores veterum, qui mundum cœpi&longs;&longs;e volebant deteguntur, & eorundem dicta <expan abbr="quædã">quædam</expan> refutantur. C.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>820</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm ab æterno principio quicquam noui po&longs;&longs;it proximè profici&longs;ci, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>822</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid re&longs;pondeant ad obiecta Peripatetici, quibus aliquid noui proximè ab &ecedil;terno profici&longs;ci probatur, quid ue ad eorum rationes dicendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>824</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Utrùm motus animalis fiat ab externo, &longs;it ne pror&longs;us internus. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>826</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Humanarum actionum primordia ve&longs;tigantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>828</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum motiones in homine obeantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>829</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ena<gap/>ratur ordo principiorum mouentium in animali. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>831</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Examinantur argumenta oppo&longs;ita, & libertatis human&ecedil; principia &longs;tatuuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>833</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Alia nonnulla ad finem attinentia ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>834</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Adiungitur ad ea quæ de prinipus actionis expo&longs;ita &longs;unt, aliquid de altero illo con&longs;ilio, quod non &longs;e-quitur actio. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>835</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Conclud tur vt motus in rebus &longs;e habeat, quo ad earum &longs;ubiecta, & tempus. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>836</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;olu<gap/>tur ordo mobilium in id quod per &longs;e mouetur. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>838</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quar atione, qua'ue &longs;pecie motus id quod e&longs;t per &longs;e mobile moueatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>839</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeat primum per &longs;e mobile ad &longs;uas parteis. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>840</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ratio, qua concluditur e&longs;&longs;e motorem quendam æternum. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>841</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Concluditur ab&longs;olute primum motorem e&longs;&longs;e, & alia qu&ecedil; ad illu&longs;trandas eas rationes attinent, afferun-tur. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>842</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm via qu&ecedil; vtitur motu, nece&longs;&longs;aria &longs;it ad inueniendas e&longs;&longs;entias à materia &longs;eparatas, an alia qu&ecedil;dam &longs;ubueniat. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>846</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm vna tantùm &longs;ub&longs;tantia &longs;eparata &longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 23. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>848</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum &longs;e habeant prima mouentia quo ad perfectionem. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>851</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd &longs;it vnus quidam motus omnium primus, & quis'nam hic &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>852</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd conuer&longs;io &longs;ola continua &longs;it, & prima &longs;pecies lationis. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>854</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm conuer&longs;ioni alius qui&longs;piam motus contrarius &longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>856</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reliqua de motuum repugnantia &longs;ub&longs;cribuntur, & de ratione men&longs;uræ dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>857</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm in &longs;emicirculo circulo'ue fiant contrariis motus nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>860</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Denatura centri & loco cœli c&ecedil;terorum &longs;ententiæ recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 30.</cell><cell>863</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum opiniones de loco c&ecedil;li confutantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>865</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Nostra &longs;ententia constituitur de loco cœli. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>866</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliorum &longs;ententiæ conciliantur, & oppo&longs;ita de loco cœli di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>867</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur docendum, vt conuer&longs;io men&longs;ura &longs;it aliorum motuum & initia temporis explor antur. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>869</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum tempus requir at animæ mutationem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>870</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Colligitur definitio temporis, & aduer&longs;us illam dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>872</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Denatura in&longs;tantis, <expan abbr="eiu&longs;dem&qacute;">eiu&longs;demque</expan>. origine nonnulla. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>874</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Summa temporis definitio colligitur, & contra dubitatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>875</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cau&longs;&longs;&ecedil; qu&ecedil;runtur multarum proprietatum qu&ecedil; tempori ad&longs;cribuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>877</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quot modis accipiatur id quod dicitur e&longs;&longs;e in tempore, & vt e&longs;&longs;e motu&longs;it in tempore. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>879</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De &ecedil;uo nonnulla Peripateticè di&longs;&longs;eruntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>880</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum tempus metiatur quietem. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>883</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Verùm tempus &longs;ine ope anim&ecedil; &longs;ub&longs;istat, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>885</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm &longs;it idem tempus omuibus commune, an <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> proprium. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>887</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatio loci cuiu&longs;dam ad extremum 4. Phy&longs;. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>888</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Edi&longs;&longs;eritur quemadmodum tempus &longs;it men&longs;ura motus. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>889</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid pars, quid &longs;pecies temporis, & cur à &longs;ole metrum temporis accipiendum &longs;it. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>891</cell></row> | |
| <row><cell>LIBER DECIMVS EST DE SVBSTANTIIS QVAE MOTVM IN COELO EFFICIVNT.</cell><cell></cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Coelvm non e&longs;&longs;e corpus compo&longs;itum è quattuor elementis. Cap.<emph.end type="italics"/> 1.</cell><cell>893</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm corpora illa quæ elementa vocantur, per &longs;e &longs;eor&longs;um exi&longs;tere queant nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>895</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>C&ecedil;lum ignem non e&longs;&longs;e demon&longs;tratur contra Plotinum. Cap.<emph.end type="italics"/> 3.</cell><cell>856</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Que c&ecedil;li materia &longs;it, quid alij decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 4.</cell><cell>898</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In &longs;uperiora di&longs;putatur, & o&longs;tenditur, vt c&ecedil;lum &longs;e habeat ad alterum principium quod est forma. Cap.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell>900</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur de natura c&ecedil;le&longs;tis &longs;ub&longs;tantiæ &longs;igillatim, & ex Auerroe dubitata diluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell>902</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De eodem & diuer&longs;o, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibidem cau&longs;&longs;&ecedil; distinctionis afferuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 7.</cell><cell>903</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Spectatur diligentius quemadmodum materia c&ecedil;li &longs;eparetur àmateria caducorum. Cap.<emph.end type="italics"/> 8.</cell><cell>905</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Philoponi <expan abbr="latinorum&qacute;">latinorumque</expan>. obiectiones, de materia c&ecedil;li aduer&longs;us Ari&longs;totelem è medio tolluntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 9.</cell><cell>906</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Proponitur quæstio de mundi perpetuitate, & locus quidam Aristotelis examinatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 10.</cell><cell>909</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Variæ philo&longs;ophorum &longs;ententiæ de mundi perpetuitate recitantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 11.</cell><cell>911</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Contra Platonicorum &longs;ententiam de mundi æternitate, & eorum rationes di&longs;&longs;oluuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 12.</cell><cell>913</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vrùm quod per &longs;e caducum est, ab alio perpetuum in genere &longs;ubstanti&ecedil; reddi po&longs;&longs;it, nec'ne. Cap.<emph.end type="italics"/> 13.</cell><cell>916</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm ne accidens ab alio perpetuum reddatur, an intereat nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 14.</cell><cell>919</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aggredimur explicationem quæ&longs;tionis illius, &longs;it'ne mundus vnus, an plures. Cap.<emph.end type="italics"/> 15.</cell><cell>921</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qu&ecedil;runtur nonnulla quæ ad vniuer&longs;i perfectionem &longs;pectant. Cap.<emph.end type="italics"/> 16.</cell><cell>924</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quemadmodum vnum, & multa &longs;e habeant ad perfectum. Cap.<emph.end type="italics"/> 17.</cell><cell>927</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Cur orbes quanto plus à primo recedunt, non pluribus motibus ferantur, & cur vna tantum &longs;tella in orbibus inferioribus; infinitæ verò propemodum &longs;int in octaua &longs;phæra, ac quæ&longs;tioni institut&ecedil; finis imponitur. Cap.<emph.end type="italics"/> 18.</cell><cell>928</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ de mouentium principiorum infinitate Peripatetici decreuerint. Cap.<emph.end type="italics"/> 19.</cell><cell>930</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid ex Ari&longs;totelis &longs;ententia de infinitate mouentinm decernendum &longs;it, & argumenta oppo&longs;ita di-luuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 20.</cell><cell>932</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vnde petantur initia motus in c&ecedil;lo. Cap.<emph.end type="italics"/> 21.</cell><cell>935</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quòd c&ecedil;lum &longs;it animatum, ex communi &longs;en&longs;u philo&longs;ophorum ostenditur. Cap.<emph.end type="italics"/> 22.</cell><cell>937</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Deo primùm &longs;ubiici animam nece&longs;&longs;ariò. Cap.<emph.end type="italics"/> 23.</cell><cell>938</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;&longs;eritur de po&longs;ituræ differentiis in corpore cœle&longs;ti. Cap.<emph.end type="italics"/> 24.</cell><cell>940</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diluuntur ea quæ opponi &longs;olent Ari&longs;toteli de po&longs;itur&ecedil; differentiis. Cap.<emph.end type="italics"/> 25.</cell><cell>941</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrum'ne idem &longs;it anima c&ecedil;li, & mouens primum, an &longs;ecum necc&longs;&longs;ariò differant. Cap.<emph.end type="italics"/> 26.</cell><cell>943</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid de anima c&ecedil;li Peripateticè defendi po&longs;&longs;e credamus. Cap.<emph.end type="italics"/> 27.</cell><cell>944</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Dubitationes aliquæ tolluntur è medio quibus decretum de anima c&ecedil;li pote&longs;t oppugnari. Cap.<emph.end type="italics"/> 28.</cell><cell>946</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur quod'nam genus animæ &longs;it quod c&ecedil;lo a&longs;&longs;ignatur. Cap.<emph.end type="italics"/> 29.</cell><cell>949</cell></row> | |
| <pb/> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Qua'nam tatione moueat motor primus, & in eam partem di&longs;&longs;eritur, quòd moueat vt efficiens. Cap.<emph.end type="italics"/> 30. <emph type="italics"/>Pag.<emph.end type="italics"/></cell><cell>950</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>O&longs;tenditur, Deum ex Ari&longs;totelis &longs;ententia mouere &longs;olùm vt &longs;inem. Cap.<emph.end type="italics"/> 31.</cell><cell>952</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Pergimus ad reliqua vnde & aliorum auctoritate, & dubitatiombus qu bu&longs;dam &longs;ublatis primum mo-uens apud Aristatelem finis vnius rationem habere confirmemus. Cap.<emph.end type="italics"/> 32.</cell><cell>955</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Explicatur ratio, qua Deus mouet c&ecedil;lum &longs;petiatim. Cap.<emph.end type="italics"/> 33.</cell><cell>958</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reprehenduntur argumenta quæ pro altera parte problematis illius afferebantur, qua Deum proba-batur mouere, vt efficiens. Cap.<emph.end type="italics"/> 34.</cell><cell>959</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Aliæ latinorum rationes perpenduntur, quibus confirmatur etiam Deum e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;am efficientem. Cap.<emph.end type="italics"/> 35.</cell><cell>961</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vtrùm mouens primùm agens liberum &longs;it, an naturale. Cap.<emph.end type="italics"/> 36.</cell><cell>964</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæritur vtrùm Deus, Ari&longs;totele auctore, aliquid no&longs;catextra&longs;e. Cap.<emph.end type="italics"/> 37.</cell><cell>966</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quid Peripateticè dicendum &longs;it ad ea, quæ contra hanc partem problematis, &longs;it'ne in Deo libertas, al-lata &longs;unt. Cap.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>970</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quem cultum diis philo&longs;ophi veteres adhiberent, & quantum distaret à vero. Cap.<emph.end type="italics"/> 39.</cell><cell>972</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>In&longs;tituitur quæ&longs;tio de ordine mundi, <expan abbr="atq.">atque</expan> ibi proponitur di&longs;putatio, &longs;it ne Deus <expan abbr="omniũ">omnium</expan> men&longs;ura. Cap.<emph.end type="italics"/> 40.</cell><cell>975</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exquiritur, vnde natura &longs;umatur ratio men&longs;uræ qua rerum perfectionem metimur. Cap.<emph.end type="italics"/> 41.</cell><cell>977</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quem admodum ratio men&longs;uræ congruat cum diuina &longs;ub&longs;tantia. Cap.<emph.end type="italics"/> 42.</cell><cell>979</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod nam compo&longs;itionis genus men&longs;uræ &longs;upponatur, vbi multa de compo&longs;itione rationis, & rei di&longs;&longs;e-runtur. Cap.<emph.end type="italics"/> 43.</cell><cell>981</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quod nam compo&longs;itionis genus pertineat ad mentes àmateria &longs;olutas. Cap.<emph.end type="italics"/> 44.</cell><cell>983</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Reuertimur ad explicationem ordinis vniuer&longs;i, ac de Idea nonnulla ponuntur. Cap.<emph.end type="italics"/> 45.</cell><cell>988</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis placita ab ideis abborrere monstratur, & diluuntur obiecta. Cap.<emph.end type="italics"/> 46.</cell><cell>989</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Diligentius explicatur quis ordo rerum &longs;it in vniuer&longs;o. Cap.<emph.end type="italics"/> 47.</cell><cell>993</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>De ordine constituto inter Deum & reliqua entia dubitatur, & exponitur &longs;igillatim, vt quodque pen-deat ex ip&longs;o in eo quod e&longs;t. Cap.<emph.end type="italics"/> 48.</cell><cell>995</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Exponitur ordo qui est in rebus quæ &longs;unt ex Deo, pr&ecedil;cipuè verò in c&ecedil;lo ad inferiora. Cap.<emph.end type="italics"/> 49.</cell><cell>998</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Multa de eo genere finis qui dicitur rei genitæ, & cui; nec non edi&longs;&longs;eritur, vt homo &longs;it omnium finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 50.</cell><cell>999</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>An'ne mala ab vniuer&longs;i ordine arceantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 51.</cell><cell>1001</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Vniuer&longs;alium & primarum cau&longs;&longs;arum munera explicantur. Cap.<emph.end type="italics"/> 52.</cell><cell>1003</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Quæ bona præ&longs;tent in natur a prim&ecedil; cau&longs;&longs;æ Deus & c&ecedil;lum quo'ue differant ab aliis cau&longs;&longs;is. Cap.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>1006</cell></row> | |
| <row><cell><emph type="italics"/>Illuctratur ratio dininæ gubernationis, & exponitur qualis &longs;it energia primi finis. Cap.<emph.end type="italics"/> 54.</cell><cell>1009</cell></row></table> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>ERRATA SIC CORRIGITO. PRIMOLOCO PONITVR NVMERVS</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>Paginarum, &longs;ecundo Littera, tertio numerus Linearum, quarto correctio.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX PRIMO LIBRO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>3. D 3. Architectoni & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 4. e 4. id quod concr. 6. non vid. 11. nil vetet. f 6. vt nota. h 2, inductiuæ rat. 5. b 11. cre­<lb/>duntur. 6. e 5. rei &longs;eientia deficiet. 15. ponet. f 10. euertetur. 7. d 3. di&longs;cedamus. 6. &longs;ed vel cog. 8. e 7. quòd iud. 12. opera. f <lb/>7. quippe quòd. g 5. præcedit, 12. cuiu&longs;cuiu&longs;modi, h 11. fertur. 10. e 12. materiata. <foreign lang="greek">x<gap/>rish.</foreign> 13. a 8 pote&longs;tas. d 2. hoc. 5. in <lb/>di<gap/>antes. 14. e 13. tran&longs;ilimus. g 1. iudicari 15. f 9. e&longs;&longs;ent. 18. f 14. <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan> <expan abbr="prior&etilde;">priorem</expan> effe. g 2. vox <gap/> apud. 20. e 13. <foreign lang="greek">intnxei(/s.</foreign><lb/>f 10. <foreign lang="greek">e)/nqa xai e)/nqa</foreign> 21. 26. faciendæ. b 3. indicare. d 3. creatio. 22. g 8. &longs;it. h vlt. <foreign lang="greek">u(xosatpaw_s</foreign> 24. f 4. <foreign lang="greek">h( texrh.</foreign> g 11. d<gap/>m­<lb/>guam. 13. ita fit. 25. b 3. producatur &longs;imile nunquam. 10. fit, vt. c 2. nam dicere po&longs;. d 11. Ati&longs;. inter ita. 26. e 1. dum fit. f 11. <lb/>En tibt. h 9. niti &longs;emper. 27. c 13 form&ecedil;. 29. a 2. mouet. b 14 efficeret. 30. c 9. ab&longs;olutus. g 2. &longs;int. 31. c 1. <foreign lang="greek">a)ntereidousin</foreign>. <lb/>32. e 11. corrige &longs;ic. <foreign lang="greek">ta\de\ge/ner e(/tepa plei_on die/shxen h)\ ta\ ei_dei</foreign>. g 12. <expan abbr="fiãt">fiant</expan>. 34. c 4. an'num. 18. notucre. g 1. di&longs;tortæ & per <lb/>plex&ecedil;. h 2. <foreign lang="greek">tu/xw|</foreign>. 4. audis. 5. quadrate. 37. a 9. quid &longs;it. 38. e 11. &longs;ine. 13. &longs;eparantur. 39. d 5. <foreign lang="greek">e\xei politixiw\</foreign> 15. cluent. <lb/>40. h 12. Huic. 14. <foreign lang="greek">u(pomnhmatisou_</foreign>. 42. h 3. <expan abbr="quan&qtilde;">quanquae</expan>. 13. 14. ex partenece&longs;&longs;e e&longs;t e&longs;&longs;e. 43. 27. vnmcilalis. c 4 cueta. g 12. de­<lb/>negari. 44. e 8. negantem. g 4. 10. &longs;ubalternans. h 7. definitas. 45. 23. vt <expan abbr="aliq.">alique</expan> d 15. primi. 49 a 8 quanque. 50. e 15. <expan abbr="antt&qtilde;">anttquae</expan>. <lb/>f 15. philo&longs;ophiæ. 51. a 12. <expan abbr="imitãtur">imitantur</expan> artes. 14. earum c 12. medicos. d 1. <foreign lang="greek">mimhtixai\</foreign> 52. f 5. qu&ecedil; quid. 8. liberali. g 14. fi <expan abbr="neq.">neque</expan> <lb/>53. a 9. <foreign lang="greek">d\ ei)xo/na.</foreign> c 3. <foreign lang="greek">a)xribei/as.</foreign> 13. per&longs;picuitas. 54. e 1. quod ad. 9 pareat. 10. &longs;iqua. 12. Phy&longs;icæ. h 7. tran&longs;cendentiæ. 13­<lb/>habeant &longs;ubitciuntur & determinantur. 55. d 11. fuerat <foreign lang="greek"><gap/>isie/tw</foreign>. 56. e 10. qua &longs;unt. 57. d 4. materiæ. 58 f 6. at &longs;ic. 7. <foreign lang="greek">xerus <lb/>gnw/sews.</foreign> 14. hexagonum. c 6. <expan abbr="cõficitur">conficitur</expan>. 60. g 13. à diuino. h 2. &longs;ubaltemantem ad hanc ab alia. 61. c 2. concipiamus. 7. cum <lb/>& fic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 63. b 10. corporc&ecedil;. 64. e 13. corpus. g 2. fit. 13. qu&ecedil; ope. h 1. e&longs;ficitur &longs;ecundum vt. 4. <foreign lang="greek">u(perou/sion.</foreign> 5. natur&ecedil;. 65. <lb/>b 14. tum præterea c 11. vt vnum definitioni. 66. e 4. no&longs;te. 68. e 7. effectus. g 5. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 69. b 8. illarum. d 15. eclip&longs;i & &longs;ic <lb/><expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 70. f 12. &longs;it & alt. h 4. addimus. 8. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> art. 71. a 11. de prim. 72. g 10. fententiam. 73. c 2. <expan abbr="effentiã">effentiam</expan>. 74. e 16. <expan abbr="mou&etilde;tis">mouentis</expan>. <lb/>g 11. in prima. 85. b 12. modo erit dial. 86. e 7. corrige verba Græca &longs;ic <foreign lang="greek">fusilo\s tou/twn. 10. du\tis e(xateros.</foreign> 14. eius e&longs;&longs;e <lb/>quod. 87. a 15. pote&longs;t quae c 8. ex co e&longs;&longs;e ord. 90. g 3. recipiunt. h 2. e&longs;&longs;e de &longs;ub&longs;t. 94. e 7. &longs;ub&longs;tantiæ vel acc. 14. omne. g 12. <lb/>c&ecedil;dam quid de. 97. a 2. illu&longs;trentur. b 6. &longs;impliciter. 107. c 12. & methodo 109. b 15. verum. c 1. Placitis. 110. e 4. qua­<lb/>dam. h 9. careat qu&ecedil; <expan abbr="cõtradicentia">contradicentia</expan> &longs;unt at. 111. a 6. &longs;ectatorib. cius. 112. f 9 <foreign lang="greek">th_qiw.</foreign> 113. b 11. formas. 114. h 1. Abdcritic&cgrave;. <lb/>115. b 5. &longs;i verò. c 11. accepta. 116. e 9. <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. 119. c 2. prius natura &longs;it & id. 13. excie&longs;cat. 120. f 11. auhibent. 121. 7. <lb/>niti per &longs;e. 122. f 8. <foreign lang="greek">gines<gap/>an. gines<gap/>ai.</foreign> 124. c 1. cau&longs;&longs;am &.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO SECVNDO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>126. F 7. qua &longs;anè. 11. &longs;ecantur 127. b 13. categorias & &longs;ic vbique. 128. g 10. in diff. 130. e 5. aliquando. 131. a 5. e&longs;&longs;e vn­<lb/>de, b 3. contracto c 12. mintrat. 132. h 11. <expan abbr="mihi&qacute;">mihique</expan>. &longs;at. 134. h 1. <foreign lang="greek">o)/ntos.</foreign> 136. e 12. <foreign lang="greek">e)/rgou</foreign>. 137. d 11. &longs;imul. 138. g 5. profc&longs;xi. <lb/>14. quæque. 15. di&longs;&longs;oluere. 140. h 1. indicand&ecedil;. 141 a 14. auctio. d 8. illuminatio. 142. f 4. exprimatur. 143. c 10. lices. d 15. <lb/>partes. 145. c 2. aliud ni&longs;i forma. 146. g 11. innitatur. h 15. cauillum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 147. a 13. 14. qualias. b 4. dictum e&longs;t. d 13. <lb/>agens. 148. e 1. mutationi <expan abbr="dũ">dum</expan> à diuer&longs;is obiectis immutatur; ideo. 150. c 9. deductione. 151. c 13. diffiuere. 153. d 15. vt cum. <lb/>154. a 13. <expan abbr="cõ&longs;tituimus">con&longs;tituimus</expan>. h <foreign lang="greek">s. gi/nes<gap/>ai.</foreign> 155. c 14. e&longs;&longs;e & in 157 b 3. generabilis. 158. f 15. licet. 159. 22. &longs;unt. d 11. mutatio­<lb/>ne. 160. f 14. intelitgit. 162. f 14. di&longs;cimus. h 12. fit. 163. c 10. illarum. 165. a 10. <expan abbr="re&longs;olution&etilde;">re&longs;olutionem</expan>. 12. retum po&longs;tulante. b 2. in <lb/>ip&longs;o. 5. quo puncta. 166. f 3. vt dum. h 11. lis inter. 167. d 5. ei&longs;dem. 169. b 2. <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>. d 4. virtutem. 170. c 7. mutatione & <lb/>quan. 171. a 12. <expan abbr="vtiiq.">vtiique</expan> b 7. quæ int. d 3. quoquam. 172. g 5. perpe&longs;sionis pernicio&longs;&ecedil; gen&longs;. 173. b 3. motum proprie &longs;ub&longs;t. 175. <lb/>a 12. forma. 176. e 1. habcant. 2. conflantur. f 12. rationis. g 14. nominis. h 5. &longs;i vt. 177. a 10. concedamus. b 9 ill&ecedil;. 178. <lb/>e 5. interea. f 6. & ap. 7. rationalis &. 179. b 11. <expan abbr="quã">quam</expan> neg. 14. cui. c 4. po&longs;teriore. 180. e 7. e Themi&longs;t. h 6. in&longs;tas. 14. hac mach. <lb/>15. approbas. 181. c 8. fundentur. 13. <expan abbr="neq.">neque</expan> &longs;ic. d 7. canon. 10. priuationes. 12. &longs;icubi. 182. f 13. occidunt. h <gap/>5. prællet. 183. <lb/>b 7. &longs;tatue. c 12. ab&longs;entia. actu e&longs;t e&longs;&longs;e. 184. e 3. &longs;int. g 12 manens. h 12. &longs;unt. 185. a 10. con&longs;litutiones. 186. f 15. verè dicat. <lb/>g 7. dicemus. h 4. vis. 187. b 15. <expan abbr="potius&qacute;ue">potiusque</expan>. c 8. per &longs;e ip&longs;am 188. e 3. <foreign lang="greek">a\llo.</foreign> 12. v&longs;us nom. f 4. aio infor. 8. materia concr. 15. <lb/>reftituitur, & intenditur. 189. b 1. tamen for. d 14. <foreign lang="greek">to\ gino/menon,</foreign> & o. 190. c 5. 7. capiat. g 9 idonea. 191. a 6. plurib. mate­<lb/>riæ portionibus <expan abbr="nō">non</expan>. 198. g 8. illuminationis in. 199. a 7. interitus? b 2. quod &longs;uum. 205. b 15. c&ecedil;tcris. c 10. vt cius. 206. g 2. <lb/>&longs;upere&longs;t. h 1. naturale. 207. c 9. ibi affl 208. c 8. &longs;en&longs;u. g 14. o&longs;&longs;enderimus. 209. b 7. ducitur. c 4. &longs;i non in eo gen. at in alio. <lb/>a 10. e 4. &longs;it per. g 11. primò de illo de rel h 7. tribuitis. 212. f 8. con&longs;tat. 10. a&longs;&longs;ecutum e&longs;t. 13. demon&longs;trationis vi. 213. a 15. <lb/>aliquem. 16. omnia. c 3. ibi non &longs;er. 214. e 15. præterea. f 6. componeres. g 15. mobilis. 217. a 3. e&longs;&longs;e de loco. b 9. maneat. <lb/>c 4. mens no&longs;tra. 12. quoniam motum. 218. g 3. nec magis. 15. cominus. h 4. præcederet. 220. e 14. res ip&longs;a. h 14. <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> non. <lb/>221. c 8. metiri tamet&longs;i. 222. e 12. nancilcatur. f 14. quippe quae propè. 223. a 6. petitur à &longs;axo. 13 <expan abbr="prius&qacute;">priusque</expan>. d 13. qua di&longs;p. 14. <lb/>po&longs;tulat. 225. b 4. ortu. 5. pellat. d 6. a&longs;cen&longs;ui. 226. g 7. <expan abbr="con&longs;imil&etilde;">con&longs;imilem</expan> rationem in. 227. b 3. vercor.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO TERTIO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>228 G 10. animus. 14. natura. 229. a 3. fuerit, &. d 5. tran&longs;ilit. 230. e 5. &longs;u&longs;tinens. g 14. de ip&longs;o vbi. h 5. à reliquis. 231. c 2. <lb/>Burl&ecedil;us. d 6. particulis. 232. e 3. effectus. f 7. opere. g 6. requiri. 14 &longs;it. 233. a 6. dictum fuit: æger. d 8. <expan abbr="coq.">coque</expan> 235. d 4 per­<lb/>&longs;picuum. 236. h 15. <foreign lang="greek">ou)rano\s.</foreign> 237. c 13. redundat. 238. h 11. in &longs;ub&longs;t. 239. a 2. natura. 24. d 3. &longs;u&longs;ctpiunt. 242. c 2. Hippo­<lb/>cratis & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 11. & &longs;apit. 244. f <gap/>. natura. 246. c 8. &longs;anari. 247. a 1. &longs;ub&longs;tantiæ. c 3. e&longs;&longs;entiali. 248. h 6. quies verò. 249. <lb/>b 9. materia. c 1. inuenerat. 250. g 7. &longs;ignificati. 251. c 14. piæ&longs;erendam. 252. e 3. eum. 4. cum id aut. f 10. <expan abbr="probation&etilde;">probationem</expan>. g 4. <lb/>partes. A B. 6. quin fieri. 253. a 5. &longs;ic progre. b 11. extenta. 254. f 11. nece&longs;&longs;aria. 255. c 7 <expan abbr="approbatã">approbatam</expan>. 14. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> <expan abbr="&longs;ubiectũ">&longs;ubiectum</expan>. 256. e 12. <lb/>illa. f 5. oppo&longs;ito. 260. g 2. moueatur. 10. qui fit. 13. <expan abbr="dicebãt">dicebant</expan> animum e&longs;&longs;ecorpus. 261. c 14. potuit. d 14. vera. 262. c 14. per­<lb/>&longs;picuæ. h 5. &longs;eip&longs;o non moueri primo, & ab alio. 263. d 11. hyeme. n. 264. f 3. ordmatim. g 7. &longs;icca. h 5. tibi &longs;u&longs;p. 15. mota. <lb/>265. a 15. &longs;ubactum. 266. g 6 antmales. 267 c 4. calore. 268. e 8. aut vbi. f 3. ea. 269. a 4. quid ergo. 15. at certe. 270 g 11. <lb/>in&longs;it. 271. c 2. e&longs;t ei quod e&longs;t. 6. po&longs;tent. d 5. nos qd. 272. e 9. <foreign lang="greek">tro/pon.</foreign> g 11. dehbate h 12. natura po&longs;t. 273. b 2. po&longs;tum. 5. <lb/>quid &longs;ibi. 274. h 3. <expan abbr="notion&etilde;">notionem</expan>. 275. c 1. conuertit. 6. notus. d 6. cuius cau&longs;&longs;am. 277. b 10. po&longs;t certè. 278. f 13. forma. g 13. ac <lb/>cedat. 281. c 7. ip&longs;o term. 14. ne pro eo. 282. f 8. <expan abbr="cõtracta">contracta</expan>. 283. d 4. &longs;en&longs;um pellere. 287. a 2. &longs;ecunda. 3. <expan abbr="exagitatã">exagitatam</expan>. b 6. po­<lb/>terat. c 1. materia. 14. <expan abbr="totã">totam</expan>. 288. e 3. &longs;ecus &longs;it. f 7. <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de c&ecedil;lo. T. 27. h 6. motus <expan abbr="quidã">quidam</expan>. 8. de&longs;inat. 15. denominatio. 290. <lb/>g 13. vtium'ne. 291. a 2. <expan abbr="pot&etilde;tia">potentia</expan> quæ 10. <expan abbr="rõnes">ronnes</expan> opp. b 2. nobis apparet. 292. e 8. habitus illi &longs;upponatur. Quòd. 293. a 3. per <lb/>&longs;uam for. b 12. raro'ne. 13. monemus. d 1. alens. 2. quod fit in. 7. tum nego. 294. e 10. habet <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan>. 1<gap/>. fic & illa. f 8. &longs;imi­<lb/>lts. g 7. &longs;ecundum &longs;e. 10. habet. h 10. 1<gap/> pote&longs;tatis. 295. b 15. eum e&longs;&longs;e. 296. g 7. motura e&longs;t vt hoc &longs;ine. 297. d 12. Simplicio. <lb/>303. a 1 eas e&longs;&longs;e. 304. g 2. <foreign lang="greek">fronoi_n fron<gap/></foreign>. 305. a 15. po&longs;sit in actum. d 12. à quo vel quod &longs;em. 306. e 3. <expan abbr="Qu&ecedil;cunq.">Qu&ecedil;cunque</expan> verò ca&longs;u &longs;i <lb/>cutibi <expan abbr="fiũta">fiunta</expan>, vt in artifice <foreign lang="greek">xinei_,</foreign> quorum materia pote&longs;t & à &longs;e ip&longs;a moueri eo motu quo &longs;emen mouet. g 7. nalitus. h 5. inu&longs;tis. <lb/>307. d 1. quie&longs;t. 313. b 3. &longs;ic pars. 6. &longs;i per &longs;e. 13. &longs;ecundum quas. c 1. hoc aut. d 12. &longs;int confirm. 15. accidensm <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 314. <lb/>h 5. Alexandro. 14 gremio. 315. a 6. rex excel. 9. &longs;i deficiatur. c 7. is. 316. f 8. aliquam. h 1. ita vt ni&longs;i. 13. <expan abbr="cõtinuæ">continuæ</expan>. 317. b 5. <lb/>Prinium quia. 6. denominantur. c 12. imper&longs;ecti. d 13. plumbeus. 318. f 14. ita monet. g 4. materia &longs;uæ 3. 9. b 8 leue &longs;ic. 11. <lb/>grauitate 321. c 5. animalt primumviuens pro port. d 5. mon&longs;trat. 322. g 1. hos mot. 323. a 6. mouere. 324. e in tit. quas <lb/>ex. f 7. quæ ex &longs;e ip&longs;a. h 2. in &longs;cupo. 325. a 7 violentiam. 12. quoquo. d 6. &longs;emper ab alio. 326. f 14. te&longs;tetur. h 1. ratio pro­<lb/>pria. 12. dictorum. 327. a 17. vt à forma. b 7. moueri. c 12. pote&longs;tatum. d 15. aibitror. 328. g 8. nil perfectè. h 2. in pote&longs;t. <lb/>229. b 10. partienda. d 10. igitur & materia. 330. e 8 materiæ proxim&ecedil;. 10. forent. 17. moueretur. f 11. alterum quidem. <lb/>g 8. fit e&longs;&longs;e. h 9. &longs;u&longs;&longs;iciente. 332. e 7. natura &longs;ic. 15. tibi pl. h 3. admittant. 10. &longs;i non re &longs;ep. 336. f 12. auctor hic. 13. &longs;ol&ecedil;. <lb/><gap/> 14. recidat. 339. a 3. carere. 14. commeant. b 12. continuas. c 10. vbi cum.</s> | |
| </p> | |
| <pb/> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO QVARTO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>g 42. H 4. paret. 344. h 9. intermutationem. 346. g 10. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> admir. 11. repugnantiam. 11. tamen &longs;int. 347. a 16. vt aerem. <lb/>in tit. actum à temou. 348. h 6. enim erit. 349. b 8. cuenit. 350. c 1. dei<gap/>citur. 2. quòd actus. 14. officio &longs;alua pote&longs;tate in fin. <lb/>f 1. h&ecedil;e quæ imped. g 9. ci&longs;iciant. 351. d 15. nitatur. 352. c 10. motum non prof. g 13. indicia. h 11. illa. 354. g 1. is in infin. <lb/>h a. octur. 357. a 8. ab&longs;oluta. Ecce. b 4 naturalem. 6. <expan abbr="neq.">neque</expan> ita. 358. c 14. diuer&longs;&ecedil;. g 6. <expan abbr="natura&qacute;">naturaque</expan>. 359. a 7. non totius. c 1. or­<lb/>bes. 6. Arittoteles in illis. n. e&longs;t idem & agere. d 7. iri <expan abbr="quoq.">quoque</expan> 360. e 1. explicarit. g 9. <expan abbr="quou&longs;q.">quou&longs;que</expan> vis à. 361. c 3. reddi po&longs;sit 9. &longs;uæ <lb/>cupid. d 1. Theonem. 362. c 9 po&longs;ituræ. f 6. hic in. 363. a 1. cam. b 10. vt ip&longs;e. c 11. indicandum. 364. g 4. loci. 365. a 16. de <lb/>potetia. 366. f 5. augmentationé. 367. a 13. Eum <expan abbr="quoq.">quoque</expan> b 8. agno&longs;ci. 368. g 11. pote&longs;tatis. 369. a 15. <expan abbr="motũ">motum</expan>. 370. c 2. tractus. <lb/>g 2. pater igitur ex dictis quòd. 371. d 4. ab <expan abbr="corund&etilde;">corundem</expan> elementotum <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>. 372. c 9 <expan abbr="calor&etilde;">calorem</expan>. 373. c 11. <expan abbr="pati&etilde;dt">patiendt</expan>. 374. g 12. <lb/>quicqu<gap/> 376 g 1 ergo. 4. <foreign lang="greek">mi/geq<gap/>s.</foreign> n. h 14. defendunt. 381. b 10. vis <expan abbr="it&etilde;">item</expan>. 11. non nego. 382. e 15. in quo ine&longs;t. g 10. differui­<lb/>mus. h 12. efficiens. efficcre. 384. f 13. initam. h 7. &longs;it in. 385. a 1. <expan abbr="l&etilde;tor">lentor</expan>. 2. maximus lentor. 11. habita. b 14. libratis. 386. f <lb/>11. eam e&longs;&longs;e. g 4. appeilemus. 6. quod ita. h 13. in eo. 15. q alia. 387. b 14. propen&longs;io. c 1. natura. 4. efficienti. 5. finis. c 14. <lb/>Æthiopibus. 390. h 7. ca cadit. 391. b 1. Ægidij. 4. quanuis. c 1. hos. d 2. <foreign lang="greek">xrei/ttonos.</foreign> 392. g 1. formæ. 393. b 1. inter bo­<lb/>nos. c 1. & &longs;i. 394. e 1. dedi&longs;&longs;e. f 4. ad coiuncta. 395. c 5. reuoluimur. 396. f 1. gemma. 9. hic motus. g 9. <expan abbr="blãdi">blandi</expan>. 397. a 2. niti. <lb/>11. tutius. 16. audi tu. quod revera. 400. f 5. potratur. 401. b 5. ip&longs;uim. d 5. imprimunt. 402. f 6. recuperaturæ. 12. per &longs;en&longs;. <lb/>g 10. fit at. h 8. <expan abbr="partibus&qacute;">partibusque</expan>. 403. c 11. habeas. 407. d 7. quadam con&longs;tabat quod. 11. &longs;imile. 409. d 6. idem. 410. h 11. <lb/>e&longs;t ci. e 9. paribus. 412. g 13. pro&longs;ectum in forma. 413. a 5. ex <expan abbr="co&qacute;">coque</expan>. nos po&longs;&longs;umus. 415. b 13. natura. d 8. Flere. 10. emode­<lb/>randus. 416. f 13. apparabit. flagitat. 417. c 6. quo ad eius. d 5. per accidens. 6. omnino. 419. a 8. quærere. b 11. cau&longs;&longs;a. 420. <lb/>f 13. in not. 421. a 5. tales. b 6. &longs;int <expan abbr="vn&etilde;">vnem</expan>, vt. 422. h 15. vitio. 424. h 9. continui. 425. a 16. deducimur. c 9. vt id. 11. vt non <expan abbr="o&etilde;">oem</expan> <lb/>corpus &longs;it. d 3. ille e&longs;t. 427. a 47. moles. c 6. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 8. <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan>. 9. <expan abbr="sũt">sunt</expan>. 428. c 9. <expan abbr="quorũ">quorum</expan> locus. 10. &longs;it. f 5. fit in. g 9. <expan abbr="motuũ">motuum</expan>. h 15. fit. <lb/>429. a 14. fit. b 15. Mathematica. 4. rectà. 430. c 10. <expan abbr="repetent&etilde;">repetentem</expan>. f 4. efficitur. g 4. <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan>. h 15. Mathematico. 431. c 6. acci­<lb/>dens. 432. c 13. illo. f 3. aut. 434. g 7. in <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan> aquam in corona quam in aurea ma&longs;&longs;a. 14. qua &longs;unt. h 7. e&longs;&longs;e quæ <expan abbr="oĩa">oina</expan>. 435. b <lb/>11. loco circun. d 9. <expan abbr="&longs;patiũ">&longs;patium</expan>. 436. e 8. verum &longs;it non. g 11. tutius. h 2. qua. 437. a 7. <expan abbr="eand&etilde;">eandem</expan>. b 6. innumera <expan abbr="pũctacoc">punctacoc</expan>. 438. e 3. <lb/>& locus. 11. & aqu&ecedil;. 439. a 11. genus. b 4. &longs;ubiecti. 440. f 4. quomodo. g 5. <expan abbr="a&longs;&longs;umptũ">a&longs;&longs;umptum</expan>. h 3. de&longs;inito. 8. immobile. 441. c 12. &longs;e.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO QVINTO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>443. C 5. caducarum. d 1. motuum. 444. g 1. quibu&longs;dam term. 12. e&longs;&longs;e. 11. a&longs;siduè. 445. a 12. manere. b 4. po&longs;&longs;emus. 8. ca­<lb/>&longs;orem. d 1. eum. 446. g 12. materiæ. 447. d 16. habcat. 448 e 9. perfectus. 14. Græci. g 4. colum. 10. ob. 11. vacauit. 453. <lb/>a 15. e&longs;&longs;e confim. c 1. &longs;anæ. 2. tum motum. 459. f 8. magnitudinem. 14. feretur. h 4. habebant. 9. manent. 458. c 11. ellip&longs;i. <lb/>g 13 terra. 461. a 3. medium. 462. f 3. minus. g 2. e&longs;t terrenæ. 463. a 12 &longs;olum. b 1. priuationes. c 6. comparantur vt in. 7. <lb/>qucant. d 3. ex his &longs;int quæ &longs;imp. 10. <expan abbr="neq.">neque</expan> ibi. 464. e 6. <expan abbr="rationi&longs;&qacute;">rationi&longs;que</expan>. f 2. pendere. 8. collatum. 13. afferente. g 3. ille. 12. aërem <lb/>in aqua 13. noluit. h 3. con&longs;tituere. 465. a 1. minus. 7. cogatur. c 2. in&longs;tar. 466. f 1. definitiones. 12. indicant. 13. <foreign lang="greek">i(/sas<gap/>ai.</foreign><lb/>g 16. quam illi. h 12. præceps. 467. a 10. nubes. b 12. omni. d 15. diluta. 468. f 3. naturæ cond. g 2. defendi. 8. erunt. h 7. <lb/>accidens. 13. e&longs;t ctrcum&longs;. 469. b 14. albi&longs;simum. c 14. &longs;iquis. 470. f 4. autem ex. 472. e 1. quod e&longs;t. g 11. potitura. 473. a 14. <lb/>id quod e&longs;t præt. 15. pr&ecedil;ter naturam diutur. co quod &longs;ecundum naturam. b 8. qui cx &longs;ecrer. d 12. E&longs;t huiu&longs;modi. 475. a 3. i&longs;te <lb/>4. illi. 476. f 5 repurgari. h 6. <expan abbr="machinatã">machinatam</expan>. 13. à leu. 477. b 1. con&longs;ci&longs;cat. c 1. aërem. 478. f 15. &longs;i. 480. f 6. liberè. 14. maris. <lb/>g 4. commemorare. 5. cura &longs;upp. 9 habent: minus. 10. fers. 482. c 13. dela&longs;&longs;atæ. 484. e 3. terra. f 3. materiæ. g 5. quin. h <lb/>13. nunc ad Aucr. 485. c 6. his ob&longs;i&longs;ti. d 3. medici. 7. Facit. 486. f 7. &longs;alis. 8. &longs;alis. 9. <expan abbr="ouũ">ouum</expan>. 487. b 6. re&longs;per&longs;a. illita. c 13. conta­<lb/>ctum. 488. e 1. den&longs;e&longs;cet 9. &longs;i lana qua. g 3. perfungendum h 13. natura. 490. c 2. temporis. 8. acri. f 4 organico. 7. humi­<lb/>da. 491. a 7. cum docet. b 12. pyramidem. 14. vero octa hed. b 11. vi coact&ecedil;. 493. b 7. demer&longs;a. 11. iri demer. d 5. ci<gap/>cun­<lb/>ferentia. 7. demei&longs;am. 495. c 12. ad id præ&longs;t. d 2. exoriatur. 5. oppugnent. 496. f 12. con&longs;titit. 15. æqua. 497. b 13 excu­<lb/>ditur. c 5. partes e&longs;&longs;e. d 13. quam exercet. 498. c 10. dimi&longs;&longs;o. h 13. quia non materia. 500. e 11. per &longs;e na&longs;e. 14. mobile 502. <lb/>e 6. æ&longs;timentur. g 6. lectoris. h 9. vt materia. 15. Fit. 504. f 6. vacui. 11. cau&longs;&longs;æ. g 1. penderet. 505. d 3. afferentur. 506. <lb/>f 12. explodatur. 507. a 5. proiectio. 15. remotè. 511. b 3. tolerante 512. g 9. hypeccaumati. 513. a 4. compo&longs;itus. b 2 ignt. <lb/>d 4. amplificato. 515. a 15. &longs;iquodam illa. 16. iudicium. b 2. ca verèd 516. f 15. mouet. g 2. te docuit. 518. e 15. motu præt, <lb/>g 15. & à cau&longs;sis. h 3. inten&longs;um. 9. cidem. 519. d 14. vel ignem. 52<gap/>. c 14. mon&longs;trat item vt latius. 523. c 13. vt in æqual. <lb/>d 14. hoc &longs;ic. 524. c 9. &longs;i fuerit. 15. quam. 525. a 4. <expan abbr="rõ">rom</expan>. 6. certi. c 1. dela&longs;&longs;ari. 6. cert&ecedil;. 526. g 3. ca quæ. h 4. proportionum. <lb/>527. a 11. acre. b 5. Phy&longs;icarum. 6 explicatu. 528. e 7. e&longs;t propor. 14. ea quæ æquè. h 15. dupliciter. 529. a 10. veloctorem, <lb/>530. e 13. tempori. f 15. con&longs;tituto variatur. 531. d 8. vtique. 532. g 11. cen&longs;um. h 1. in infinitum. 533. c 14. quàm axem, <lb/>&longs;eu manub. 15. item &longs;int oportet. d 9 continuare.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO SEXTO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>536. H 7. abdita. 539. a 3. exi&longs;timare &longs;i diucr&longs;as. b 9. tandem oracula reddat. 541. b 9. eandem. 542 c 5. &longs;it de. 543. d 12. <lb/>abeant. 544. h 15. careamns &longs;i reliquimus, aut. 548. e 15. &longs;eclis. 550. g 4. eum. h 7. fallaciam. 552. f 9. e&longs;t ex in mu&longs;. 15. pri­<lb/>uationis nomine. 553. d 5. dixerim. 554. h 2. abire. 3. qua quer. 555. a 6. &longs;ubiecto. d 6. potentia. 559. d 3. quendam. 14. <lb/>cum abeant. 560. g 5. dicuntur e&longs;&longs;e. 6. cen&longs;entur. 561. d 9. quæ nupet. 565. a 2. quantas. d 3. id e&longs;t. 566. h 7. v&longs;us vt. 567. <lb/>b 14. genitura. d 5. actui contrarium. 568. e 14. ad <expan abbr="actũ">actum</expan>. f 6. at hoc. 11. futuram. h 3. & e&longs;t. 12. habitam. 569. a 11. deriuan­<lb/>tur. 12. materia &longs;it. 570. e 2. ip&longs;ius. f 2. accidit. h 13. foima. 571. b 10. <expan abbr="nõ">non</expan> <expan abbr="t&etilde;pore">tempore</expan>. c 2. natura. 572. c 4. oppo&longs;ita. g 9. natura. <lb/>h 7. certi. 573. b 14. <expan abbr="naturã">naturam</expan>. 574. f 10. intelligit. g 3. e&longs;&longs;icientis. 575. a 9. modo. 12. &longs;ic. b 7. varietur. c 11. ab ip&longs;o. d 7. <expan abbr="tãta">tanta</expan>. <lb/>576. f 1. indicans. 578. f 8. igitur. h 1. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 579. a 5. aliter fore, vt idem e&longs;&longs;et. 580. e 3. <foreign lang="greek">u(/parcin. 4. u(/parcein.</foreign> 581. c 7. <lb/>quitria. 582. c 13. habent. f 2. munerib. 583. c 14. &longs;iue etiam. d 2. a&longs;signari &longs;icut etiam reb. artificio&longs;is. 584, g 9. a&longs;&longs;ecutæ, <lb/>h 2. properemus. 585. b 13. conntuenda. 587. a 9. curio&longs;us. d 8. &longs;it nec'ne. 588. c 8. præditas &longs;ol. 593. a 11. inferiorum. b 2. <lb/>aimus. 4. e&longs;&longs;entiæ. 594. h 13. præterea. 596. g 7. hic etiam. 597. a 5. <expan abbr="atq.">atque</expan> d 2. vt <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> 13. repetiatur. 600. g. 1. in materiam. <lb/>h 1. quàm in homine quae rel. 4. generatim. 601. a 13. &longs;int. 602. c 7. <expan abbr="co&qacute;">coque</expan>. 603. a 5. nec ab ip&longs;ius. d 6. prærepta. 13. memoret. <lb/>604. h 12. quod &longs;i non. 605. b 11. &longs;ecere. d 10. veiutos. 609. a 14. innitantur. c 15. temeie. 610. g 15. appetituum. 611. b 10. <lb/>eam quæ. c 14. cuenirent. d 2. qua&longs;dam. 612. g 14. foret. 613. b 1. &longs;it qui. 7. primum. 9. can&longs;l&ecedil;. c 1. occidere. d 1. vis. 614. <lb/>f 11. prædicati. g 15. perfectionis. 615. c 14. determinatè. c 3. <expan abbr="tñ">tnm</expan> vi. 616. f 3. naturæ. h 13. hæc autem in materiæ. po&longs;lunt. <lb/>617. a 15. contingentiæ. c 13. <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 618. f 1. oppo&longs;ita. 619. c 1. ex communt. 620. c 1. in primis. f 2. quodam nodo. h 7. pa­<lb/>trare. 621. d 9. &longs;it aliquid. 623. a 1. fato. d 1. nimium. 624. g 2. terminum. 625. c 3. verum. 627. b 13. aqua item. 628. g 2. <lb/>inquiens. 3. materia. 8. &longs;enibus. 13. <expan abbr="cõmodè">commodè</expan>. 629. a 11. &longs;eae. b 13. eum locum. d 9. auctoritate. 10. qua vniu. 12. ne hilum. <lb/>630. f 13. odit. 631. a 10. laba&longs;cit. 634. g 4. videri. h 1. æ&longs;tate. 635. b 6. careant. 13. &longs;implicius. 636. g 4. &longs;uccedere. hæc ha­<lb/>benda e&longs;t bona mala'ue fortuna. &longs;imile. h 7. Chymi&longs;tas. 14. arte. 637. a 15. eadem. c 12. vel modum d 4. mytulos. 638. c 2. <lb/>ex &longs;emine & ex. 6. certa. f 2. propagantur. 6. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> g 9. ablationem. 11. immanentem. 640. e 8. &longs;ignificata. g 2. arbitra­<lb/>mur. 641. b 11. di&longs;&longs;iciles. c 5. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> d 13. &longs;i ignis.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO SEPTIMO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>644. g 9. cum veter. 646. g 3. exi&longs;tunt. 647. d 4. complexionem. 649. 21. &longs;entientem. b 11. natura. 651. a 7. indicabitur. b 5. <lb/><expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. d 6. aerem. 652. c 7. è corp. g 4. & vi&longs;enda. 653. a 6. Bibuli <expan abbr="C&ecedil;&longs;ari&longs;&qacute;">C&ecedil;&longs;ari&longs;que</expan>. ludis. b 5. &longs;ubiectum. 12. ratio. d 14. co tan­<lb/>tum nomine. 655. c 2. materia pr&ecedil;cedat. 656. c 12. in &longs;ub&longs;tantia. f 5. dictum. 7. <expan abbr="quanq.">quanque</expan> 657. a 13. ip&longs;is. b 6. earum actus. <lb/>658. e 3. quantitas. 14. in &longs;equentib. <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> varias &longs;ormas oberrant at. 659. a 13. quæ per. 661. a 7. ob&longs;eruata. 662. e 4. pr&ecedil;­<lb/>finitur etiam quae totidem modis actus & pote&longs;tas accipiuntur quot &longs;unt categoriæ. g 7. præmon&longs;tratorem. 664. quod e&longs;t ex fig. <lb/>g 8. &longs;olet. 665. c 13. vt vna. 669. a 13. decreuerimus. d 5. ob&longs;eruari. 670. f 11. video quæ. h 1. æqu&ecedil;. 671. d 3. potiuntur. 5. <lb/>fignum per &longs;e. 675. c 8. <expan abbr="quæq.">quæque</expan> 676. e 1. vt vtr. 7. propo&longs;ita. h 12. e&longs;t. 678. g 13. &longs;it actu. 680. e 10. co nomine. 13. &longs;ectioni. | |
| <pb/>g 10. at &longs;i illud verò e&longs;&longs;e. 681. a 6. &longs;oli, c 1. horremus. 6. <expan abbr="animatorũ">animatorum</expan>. d 7. labe&longs;actetur. 682. g 12. fine & propter aliud; propt. <lb/>6<gap/>5. 214 quodlibet <expan abbr="&longs;ignũ">&longs;ignum</expan> hoc eff. ibid. nec <expan abbr="tñ">tnm</expan>. c 8. &longs;en&longs;um. 686. e 12. tum fit. 687. c 5. tn qu&ecedil; <expan abbr="plcrun&qacute;">plcrunque</expan>. 7. profe&longs;lus e&longs;t aliquid <lb/>688, g 10. virtutem, &longs;ic, 690. f 13. procedit. 691. a 7. ad auctu. b 8, <expan abbr="vtri&longs;&qacute;">vtri&longs;que</expan>. 693. a 13, <expan abbr="alent&etilde;">alentem</expan> & aug. b 6. i. aug. c 12, nunc &longs;ub. <lb/>d 1. vti, non de&longs;unt qui. 8. natura calor. 694. h 14. actionem. 695. a 5. comminut&ecedil;. 10. in&longs;trumenta. b 14. valet. c 13. vinen­<lb/>tib. 15. alimentitij. 696. g 4. &longs;eparatus. 697. b. 14. & qua&longs;i in ipio. 15. nequiuit. 698 h 8. adipi&longs;catur. 699. c 3 fundetur item <lb/>à nutr, 705. b 6. eædem. c 3. hæc nobis. d 9. natura dicitur. 706, c 7. formam. 11. The&longs;ei. 12. remorum. f 4. adæquat. 8. par <lb/>té prob. 9. verbis. 707. a 5. atqui. 6. tribueretur. 9. fit per. 11. fit per. 15. certi. b 6. e&longs;t auct. c 6. nec per &longs;eip&longs;am. <expan abbr="cõ&longs;ueuit">con&longs;ueuit</expan>. 8. <lb/>poterunt. d 8. quæ &longs;ic. 11. &longs;tatuat. 13. ferunt. 708. g 13. vt eius bene. 14. qualitate talem hoc e&longs;t, h 4. motiones. 11. refici. <lb/>17. patiente conuenit inter. 709. a 10. permcet. d 6. materiam qu&ecedil; toto. 710. f 7. debeat. in tit. euertuntur. 712. e 16. ab il­<lb/>lis. g 4. huc. 7. di&longs;&longs;ecetur nullo. 9. ne exh. 713. b 15. niti. c 1. partib. cont. 714. c 6. in quo primo. 13. po&longs;simus. 715. a 6. <lb/>abjtu. b 16. vt exhaur. d 5. Byzantij. 11. Fui&longs;&longs;ent. 716. f 6. videre e&longs;t. 7. ex qua. 9. augentur. 717. a 4. <expan abbr="planũ">planum</expan> quod. b 13. certa. <lb/>d 4. cum effic. 8. ab&longs;entia. 12. <expan abbr="primo&qacute;">primoque</expan>. 16. altero. 718. c 4. <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>. 5. Sed hæc. g 8. <expan abbr="neq.">neque</expan> hæc. 719. a 16. quale. b 9. adnexa. <lb/>16, mutationem. d 12. fue<gap/>t. 720. e 3. quantitatis. 5. &longs;it calidius. f 10. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> quod. g 2. nec plurib. 16. cau&longs;&longs;am. h 15. <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> ab. 721. <lb/>a 4. &longs;uccedente. 9. naturam. d 15. fuerint. 722. e 4. præter naturam. 8. pote&longs;t. 14. den&longs;atum.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO OCTAVO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>723. C 10. <foreign lang="greek">a)lloi/wsis, a)lloi_on</foreign> &longs;emper lege cum gemino <foreign lang="greek">ll</foreign>. 724. e 9. po&longs;&longs;e&longs;sione. 10. ill&ecedil;. 726. g 14. huius e&longs;t actu. h 7. &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ. 12. & à c&ecedil;ter. e 16. Eri&longs;&longs;ic <gap/>s. 727. c 15. nexum. d 1. propter &longs;e fines. 2. po&longs;teriora. 14. &longs;pecta. 728. e 6. &longs;ic ordin. g 4. <lb/>fit fieri. 10. impedientia. 729. c 11. motus qui. d 16. illarum. 730. h 8. &longs;ucce&longs;&longs;u. 732. f 14. inueniendum. 733. c 11. actus ac­<lb/>cidentis ex actu. 734. e 8. totam. f 4. rationis. 737. b 7. acris. 738. h 16. hoc meo. 739. b 13. qualitati. 740. f 9. ac generib. <lb/>h 17. mendis. 743. b 12. innitatur. d 15. cum tamen. 745. b 12. quam. 746. e 16. ip&longs;e. g 10. tertio. 747. b 11. aut verò 13. <lb/><gap/>upre&longs;&longs;ui. c 7. intendi. 749. b 4. ab&longs;olute. 750. f 12. profe&longs;si. g 4. <expan abbr="vs&qtilde;">vsquae</expan>. h 15. nemo. 752. e 8. reparari. 754. c 6. item. 755. c 5. <lb/>fic &longs;olum. 8. per actum &longs;ecundum. 756. fin tit. clem&ecedil;ntis. 8. mouentur. 9. deletur. 757. d 12. effecta. 758, e 2. &longs;en&longs;um 4. <lb/>&longs;uperiora. 7. Ari&longs;totelea. g 6. remi&longs;siorem. 8. vt mos. 759. b 5. nix. 6. cos exi&longs;tit, 12. materiæ. d 5. obtinebat. 760. g 12. ad <lb/>illas. 761. a 5. perfectioris. b 8. colorum. 762. e 7. nobis. g 4. permi&longs;&longs;ione. 763. b 4. fit. 11. pictoribus. 14. non &longs;it. c 4. philo­<lb/>&longs;ophotum. 764. f 7. eget. g 10. contracto. 766. e 5. vt ternuni. h 13. halitus. 15. halitus. 767. c 8. acutam. 14. donare. d 15­<lb/>&longs;cquitur. 768. c 11. non e&longs;t. 770 g 3. mucronc. 771. b 6. & nigro. d <gap/> 7. anacla&longs;i<gap/>. 772. f 8. contraria &. g 2. vim. h 16. ex <lb/>æquo. 773. b 14. accipiet. 774. f 14. qualitates. h 7. ponantur. 14. ambig&longs;<gap/>as. 775. a 10. quo ex. d 1. &longs;int. 3. conditione <expan abbr="tãtũ">tantum</expan>. <lb/>777. a 14. &longs;en&longs;iles. d 15. & fine. 778. e 3. hos bon. 6. defendes. 779. a 3. & &longs;unt. 8. <expan abbr="atq.">atque</expan> c 4. in his e&longs;t. d 14. nullius. 17. ita. <lb/>780. g 1. repa&longs;sio. 2. <expan abbr="vtriu&longs;q.">vtriu&longs;que</expan> 3. priore. 15. benefica. h 4. communicat. &longs;unt entia. 781. c 9. acrem. d 10. propriore. 782 e 16. <lb/>fundum. h 17. non pote&longs;t. 783. b 13. contractam. d 17. accidenti. 784. e 10. quæalij. 11. innitatur. f 8. perhibetur. h 10. <lb/>producenda. 785 a 2. po&longs;itura. 5. &longs;it vt. d 16. quos tamen. 786. g 14. luminis. h 10. d<gap/>uer&longs;a. 787. a 3. nulla. 788. f 15 potiri. <lb/>16. terminos omnes. 789. b 11. fuerit. 16. nimium. c 10. vel ex extr. 790. e 4. ob <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>. rem. 14. primæ. 15. euidentior. <lb/>791. a 7. ab altero. c 15. &longs;pectari. 792. g 11. &longs;ummè. 794. e 11. infigantur. g 8. vnum. 795. d 5. fuerint. 796. g 7. <foreign lang="greek">gonu xnh/­<lb/>m<gap/>s</foreign>. 797. a 8. debilitatum. 9. ni&longs;u. b 4. <foreign lang="greek">pa/qous</foreign> &. 9. omni. d 8. naturalis. 798. g 6. explicata. 11. è voto. h 4. contrariis. 6. <lb/>præ&longs;tantia. 12. quidé actu. 799. a 12. <expan abbr="eou&longs;&qacute;">eou&longs;que</expan>. d 8. denominationes. 800. h 6. circum. 801. a 1. facilis. d 7. forma. 802. e 2. ab <lb/>illis. 4. <expan abbr="quorũ">quorum</expan>. 803. a 2. <expan abbr="cand&etilde;">candem</expan>. 805 a 2. <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> igituŕ. c 8. coniuctis. d 2. fuerint. 806. e 10. & ne clem. f 2. vt &longs;i 807. a 8. motu. <lb/>d 6. perhibetur. 808. h 15. pr&ecedil;&longs;tat. 809. a 11. motus.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO NONO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>814. F 3. ille fuer. h 6. Si quem. 815. a 9. hoc e&longs;t. b 3. ip&longs;um. 816 g 13. tantum. 817. b 14. dicta. e 13. aut fit. 14. dcderit. <lb/>818. f 8. terminum. 9. conuexum. 819. c 13. motui. 820. f 14. abeant. 821. a 13. nulla enim ratio. b 9. teporem. c 5. lis ami­<lb/>citia'ue. 822. f 2. &longs;ed. h 1. gnauiter. 823. a 5. re&longs;pondeas. 824. e 7. &longs;it minus. f 10. iudicantium. h 16. cau&longs;&longs;a. 825. a 12. effc­<lb/>ctuum. effectuum, & cau&longs;t. d 3. excel&longs;æ. 11. diluam ag. 829. c 8. optimæ. 830. e 1. <expan abbr="coniecturã">coniecturam</expan>. 11. <expan abbr="morti&longs;&qacute;">morti&longs;que</expan>. 831. a 5. ni prius. <lb/>d 14. exagitatio. 832. g 3. quoad tamen. h 7. propinquius. 833. d 1. cogno&longs;cat. 834. g 5. incœpto. h 4. feriendo. 835. b 8. &longs;ie <lb/><expan abbr="quoq.">quoque</expan> c 5. Ne igitur. 836. f 2. fecerint. 837. c 6. indicat. 838. e 15. per &longs;&ecedil; mouere aut mou. f 9. vt in homin. g 1. & id in iis à <lb/>prouc. h 11. at qui hoc. 13. &longs;it id. 839. a 15. illa. 10. qua exord. c 7 qua ratione. 8. duab. d 15. à parte. 840. f 5. i. amplius <lb/>repon. g 2. tangeret. 841. d 11. ip&longs;um. 842. f 2. perpetua. 3. e&longs;&longs;e potius. g 11. <expan abbr="nanq.">nanque</expan> etiam. 845. a 12. cœlo. d 12. perno&longs;cen­<lb/>das. 849. a 13. Hunc ctiam. b 11. Tum. d 2. vt color in ir. 851. a 9. te&longs;tantur. d 11. expetit. 8<gap/>3. a 5. <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ad locum omnib. <lb/>854. e 12 oppo&longs;itam. g 11. quod certè. 856. g 10. conditionib. h 13. erit eadem materia. 857. d 10 lucem aff. 859. d 10. <lb/><expan abbr="cõtinentur">continentur</expan>. 860. d 10. ac phy&longs;. 861. b 13. Ca<gap/>lippo. d 12. a&longs;&longs;cucratur. 862. g 5. totius primus. 863. c 4. aliam. 864. c 1. offen­<lb/>dat. 9 obtineat. 11. motum aggr. 12. 13. qui vere triplic. 865. b 6. partes. c 2. quæ pote&longs;tati &longs;ub<gap/>citur. 866. g 15 quae a<gap/>imad. <lb/>867. a 3. fit vt 868. e 12. 13. obiiciebatur. 869. a 11. <expan abbr="cõ&longs;entienter">con&longs;entienter</expan>. b 9. cau&longs;&longs;a vel in &longs;patij difformitate, vel in mou. c 6. a ccedit. <lb/>870. f 15. con&longs;tituitis? h 16. fit in &longs;om. 871. d 9. motum. 871. f 2. offeret. 873. d 12. Tertium. 874. h 8. &longs;anè vidctur. 875. <lb/>a 4. diuerla. d 16. punctus. 876. h 4. ne&longs;citur. 877. b 4. Quanuis autem hic. c 3. duplicetur. c 13. in tit. tempori. 878. e 13. <lb/>qualitates. 879. b 12. e&longs;&longs;entiæ. 881. c 4. videntur. 13. &longs;egiegatus. 882. e 3. accommodare. 7. tempori obn. 884. f 13. mo­<lb/>tus. h 10. moueatur. 885. b 9. perfectioris. 888. c 8. cur item. h 12. decas. 889. c 16. natura. d 10. e&longs;t ab Ari&longs;t. 891. a 1. ha­<lb/>bebant. b 6. po&longs;sts. c 7. my&longs;ticè.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>EX LIBRO DECIMO.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | |
| | |
| <s>892. F 5. hine. g 12. in&longs;pectione. 894. e 3. dominante &longs;ic. 16. abeat oppugnare. f 16. pullulant. g 7. pote&longs;t. vt <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> in marg. <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;ecun do de cœlo. T. 44. 12. annis. 896. e 14. quae a&longs;sid. g 4. liber. 5. &longs;implicem. 897. a 5. vt phy&longs;. 6. quid tantum. d 5. luceant. <lb/>899. a 11. pote&longs;tas. b 2. manant. c 6. vt primum. d 2. a materia. 900. e 1. quae quorum. 902. e 9. exacta. h 14. intelligantur. <lb/>903. d 11. ducitur. 904. e 1. ip&longs;e vnum. 11. <expan abbr="Pau&longs;on&etilde;">Pau&longs;onem</expan>. f 14. Hic tibi. 905. a 1. ignoratur. c 13. quidam perfectiores. 906. e 4. <lb/>demon&longs;trant. 7. e&longs;t g 7. <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>. 907. a 3. alteram qua. 12. &longs;it eius. c 11. ac real. 988. e 13. ad actum à pote&longs;tate. 15. Ægidio. <lb/>g 13. nece&longs;&longs;ariò. 909. a 10. ex &longs;ubiecto. d 13. modum. neq Perip. 910. f 10. ip&longs;e tibi. h 4. &. 911. a 16. generatione g 4. <lb/>&longs;it quan. 916. e 12. potiendam. 15. Lyc&ecedil;i. f 7. &longs;uff. g 11. at. 917. a 8. comparari. 918. f 16. Atid. 920. f 7. po&longs;&longs;e. h 6. &longs;ic. 921. <lb/>a 9. perpetuus. 13. materiæ. 922. f 2. hic e&longs;t. h 10. mtelligetur. 924. f 11. hyppopotamum & &longs;ic <expan abbr="vbiq.">vbique</expan> 13. multa. g 2. &longs;uppe­<lb/>ditant. 927 a 14. Indicabat. b 5. fal&longs;a. d 1. exce&longs;s<gap/>et. 928. e 11. nummus. f 4. nummus vnus nummus ad decem multò. 929. <lb/>a 2. &longs;uperiore. b 3. voco. 14. &longs;upremus. c 9. primum. d 11. &longs;iquis eius. 933. b 5. duab. 935. d 4. motas di&longs;. 936. e 4. optimæ <lb/>affe. g 11. labores. 13. <foreign lang="greek">frouphtikas</foreign>. 397. a 3. <foreign lang="greek">pnrhxoon</foreign>. 938. e 1. Græcis &longs;i, 14. quam. 15. vna omnis. f 2. beatitatis'ue. h 12. <lb/>at mob. 939. a 15. motum e&longs;&longs;e. <foreign lang="greek">e)ne/rg</foreign>. b 9. non habcant &longs;ociam. non po&longs;&longs;unt. 10. oporteat. c 2. vniu&longs;modi. 941. c 13. &longs;imilis. <lb/>942. f 13. &longs;imile. 15. vbi. h 13. quartum. 943. c 6. &longs;ic &. 945. c 11. naturam. 946. c 5. eflc cta. f 10. quia &longs;ola. g 4. nos con­<lb/>turb. 5. ex his verò. 947. a 15. vt etiam. b 4. <expan abbr="eandem&qacute;">eandemque</expan>. c 5. di&longs;tinguat pr&ecedil;&longs;entes. 948. c 2. verò. f 12. e&longs;ficacitas. g 9. re&longs;pi­<lb/>ciat. 949. a 15. ill&ecedil;. fit. 950. f 7. cum valeat. g 14. Lyc&ecedil;o. 951. a 1. verò b 7. calida. 15. quod mouetur. 952. e 9. po&longs;&longs;et <expan abbr="cõtr">contr</expan>. <lb/>15. diuiduum. f 2. vt efficiens, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> vt finis. 8. concludit. 953. b 2. vim 8. &longs;i h&ecedil;c. d 7. vt aliud. 954. f 10. quem cum. h 2. <lb/>memento. 955. b8. fuit. 8. Phy&longs;. c 10. probet d 16. verlaretur. 956. e 1 debeat. 14. opponit. f 15. e&longs;&longs;entia. g 11 eas &longs;tr. <lb/>h 3. naturæ indicari. 958. g 13. cos 14. Ethici. 16. animalis. 959 b 1. vnum quod e&longs;t 5. differentem c 15. cogitat. d 5. con­<lb/>coepit. 960. g 15. animæ actum. 961. c 1. Dens. 962. c 5. &longs;int. g 9. ip&longs;is Deo. h 11. Sic ergo. 964. f 3. ædificator 967. b 8. <lb/>natura quicquid. 968. e 1. etenim cau&longs;&longs;a. 972. e 10. <expan abbr="maleficũ">maleficum</expan>. g 8. pertineret. h 17. coleret. 973. a 3. petens. d 12 cumula­<lb/>ti&longs;simè. 974 e <gap/><expan abbr="&longs;tã">&longs;tam</expan> quic. 976. h 2 nos e&longs;&longs;e. 981. b 16. princeps. c 2. in vno. 982. e 10. di&longs;&longs;oluitur in mat. 985. a 6. <expan abbr="cõpo&longs;itio">compo&longs;itio</expan> <lb/>ine&longs;t. 988, c 9. & in intell. 989. a 9. producuntur. 11. æterna 14. ni&longs;i forma. d 10. idearum v&longs;us. 13. illa ctiam. 14. ex eo cau&longs; <lb/>&longs;am. 990. f 12. ab&longs;trahant. h 2. <expan abbr="cõmunicat">communicat</expan>. 991. c 1. fit alia. 4. fota. 992 e 16. operationem. 993. b 2. cum &longs;it. c. in tit. <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. | |
| <pb/>994. e 6. fit capa x. 9. reluptatem. f 13. pr&ecedil;ftitura. 995. a 10. cau&longs;&longs;a qua quom. 996. f 16. promouet. 997. d 7. ille <expan abbr="&etilde;t">ent</expan>, 998.h 17. <lb/>Pherecy den puto. 999. b 9. <expan abbr="cõmunicatricem">communicatricem</expan>. d 2. <expan abbr="eã">eam</expan> partic. 1000. 25. pr&ecedil;&longs;tare non po&longs;&longs;. 9. bonæ val. d 2. Pammonem. 1003. <lb/>a 13. <foreign lang="greek">pa<gap/>po/<gap/>in pasatpo<gap/></foreign>. b 13. <expan abbr="cũ">cum</expan> his 14. in eo. d 13. habeant'ne. 1004. g 1. à primis. 12. motus aùt. 1005. b 8. ade­<lb/>ptum. 1006. e 10. officia. 14. Cholcodea, 1007. a 10. functionum. b 3. 4. &longs;in vt de cau&longs;&longs;a proxima, & efficiente 1008. e 10. <lb/><gap/>ia. 12. apparabit. 1009. b 10. motionis. c 4. dirigantur. 5. limitantur. d 7. Hyda&longs;pes. 14. cultam. adoration, 1010. g <lb/>13. &longs;alus. 1011. moueb. d 5. angu&longs;ti&longs;sima. 11. tibi ip&longs;i charis.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | |
| | |
| <s>Gr&ecedil;ca, ne lectores erratorum multitudine terrerent, humanitati <expan abbr="diligentiæ&qacute;">diligentiæque</expan>. eorum <lb/>commendantur.</s> | |
| </p> | |
| <figure></figure> | |
| <pb pagenum="1"/> | <pb pagenum="1"/> |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | |
| <s>FRANCISCI <lb/>BONAMICI <lb/>PHILOSOPHI FLORENTINI <lb/>IN PISANO GYMNASIO <lb/>PROFITENTIS.</s> | <s>FRANCISCI <lb/>BONAMICI <lb/>PHILOSOPHI FLORENTINI <lb/>IN PISANO GYMNASIO <lb/>PROFITENTIS.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>DE MOTV LIBER PRIMVS.</s></p> |
| <s>DE MOTV LIBER PRIMVS.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>DE MVNERE PHILOSOPHI NATVRALIS.</s></p> |
| <s>DE MVNERE PHILOSOPHI NATVRALIS.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s>Proœmium.</s></p> |
| <s>Proœmium.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>MOTVS initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. venari proximè opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi­<lb/>cile, & multa de ip&longs;o volumina à Peripateticorum principe edita <lb/>re&longs;tantur, & labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho­<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="cõtuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. Nam &longs;iue copia theo <lb/>firmatum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas & ob&longs;curitas: hæc omnia planè <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa </s></p> |
| <s>Motvs initia <expan abbr="cau&longs;&longs;a&qacute;">cau&longs;&longs;aque</expan>. venari proximè opero&longs;um e&longs;&longs;e atque diffi <lb/>cile, & multa de ip&longs;o volumina à Peripateticorum principe edita <lb/><gap/>e&longs;tantur, & labores &longs;ummi, quos vniuer&longs;a philo&longs;ophorum &longs;cho­<lb/>la in eius <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> <expan abbr="cõtuli&longs;&longs;e">contuli&longs;&longs;e</expan> per&longs;picitur. Nam &longs;iue copia theo <lb/><gap/>matum &longs;pectetur, &longs;iue &longs;ubtilitas & ob&longs;curitas: hæc omnia planè <lb/>in motus e&longs;&longs;entia ve&longs;tiganda nobis &longs;e&longs;e obiiciunt: etenim per&longs;i&longs;tit <lb/>parum motus; nec eius aliud quicquam, ni&longs;i pars aliqua, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa <lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. &longs;tabilis obtinens, quin' potius indiuiduus qui </s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | |
| <s> | <s> |
| <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/>dam finis eius tantummodò extat; vt facillimè elabatur: tum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>quae multa complectitur, quæ naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam caligi <lb/><expan abbr="n&etilde;">nem</expan> <expan abbr="offundũt">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admodùm procliue &longs;it variari. <lb/>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. Nullum enim cau&longs;­<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendear motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. re&longs;picit. &longs;ingula verò com­<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, quæ dicamus; &longs;ed ea certè plena &longs;alebrarum & dubitationis; <lb/>verùm quæ præclaram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="præbeãt">præbeant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. Quare <expan abbr="nõ">non</expan> minus <lb/>audaciæ forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="tãtum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, quàm de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudioq.">&longs;tudioque</expan> cæteros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrimã">pulcherrimam</expan>, & <expan abbr="hone&longs;ti&longs;simã">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="arenã">arenam</expan> de&longs;cenderunt; quæ &longs;emper apud nos potuere plurimum, & ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>mitis modis, à multis vitæ <expan abbr="cõmodis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;timãtes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius multò maxima parse&longs;t quæ de motu ampli&longs;sima præmia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan>, quæ <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titutã">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, & fouet, & alioqui fluctuantem &longs;edat, & multò plus denique <lb/>delectar, quàm laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> & anxietas curæ deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/> | <arrow.to.target n="marg1"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> lubrica, <expan abbr="nil&qacute;">nilque</expan>. &longs;tabilis obtinens, quin potius indiuiduus qui­<lb/>dam finis eius tantummodò extat; vt facillimè elabatur: tum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/><09> multa complectitur, quæ naturis inter &longs;e di&longs;creta tantam <expan abbr="caligi-n&etilde;">caligi­<lb/>nem</expan> <expan abbr="offundũt">offundunt</expan>, vt inter philo&longs;ophos admodùm procliue &longs;it variari. <lb/>Augebat quoque difficultatem, quia plurima flagitaret, vt con&longs;titui po&longs;&longs;et. Nullum enim cau&longs;­<lb/>&longs;&ecedil; genus exi&longs;tit, ex quo non pendeat motus: tempus item <expan abbr="locum&qacute;">locumque</expan>. re&longs;picit. &longs;ingula verò com­<lb/>plura nobis &longs;uppeditant quidem, quæ dicamus; &longs;ed ea certè plena &longs;alebrarum & dubitationis; <lb/>verùm quæ præclaram philo&longs;ophandi occa&longs;ionem <expan abbr="præbeãt">præbeant</expan> &longs;tudio&longs;is veritatis. Quare <expan abbr="nõ">non</expan> minus <lb/>audaciæ forta&longs;&longs;e nobis ad&longs;cribetur, qui <expan abbr="tãtum">tantum</expan> negocium pertentare voluimus, quàm de&longs;iderio <lb/>veri perno&longs;cendi, <expan abbr="&longs;tudioq.">&longs;tudioque</expan> cæteros iuuandi, qui nobi&longs;cum in hanc <expan abbr="pulcherrimã">pulcherrimam</expan>, & <expan abbr="hone&longs;ti&longs;simã">hone&longs;ti&longs;simam</expan> <lb/>&longs;peculationis <expan abbr="arenã">arenam</expan> de&longs;cenderunt; quæ &longs;emper apud nos potuere plurimum, & ad &longs;e&longs;e <expan abbr="trah&etilde;tia">trahentia</expan> <lb/>miris modis, à multis vitæ <expan abbr="cõmodis">commodis</expan> auerterunt, <expan abbr="exi&longs;timãtes">exi&longs;timantes</expan> ei, qui &longs;e ad <expan abbr="&longs;peculation&etilde;">&longs;peculationem</expan> contulerit; <lb/>cuius multò maxima pars e&longs;t quæ de motu ampli&longs;sima præmia proponi, <expan abbr="veritat&etilde;">veritatem</expan> <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan>, quæ <lb/>&longs;ola bene <expan abbr="in&longs;titutã">in&longs;titutam</expan> mentem pa&longs;cit, & fouet, & alioqui fluctuantem &longs;edat, & multò plus denique <lb/>delectat, quàm laboris <expan abbr="imm&etilde;&longs;itas">immen&longs;itas</expan> & anxietas curæ deterreat, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. tum &longs;eip&longs;am &longs;uperat, <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ver&longs;atur in rebus hone&longs;ti&longs;simis, in quibus optimo iure contemplatio motus numerari pote&longs;t. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde quàm &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, cùm planè informet <expan abbr="methodũ">methodum</expan> naturalem, quæ <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiæ">&longs;ub&longs;tantiæ</expan> genus, in quo fons ine&longs;t & origo motus; hoc <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>lati&longs;simè patet, atque adeò, vt ni&longs;i aciem mentis acerrimè intendas, &longs;olum tibi, inter ea quæ &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinirus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, quàm naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. certam <lb/>materiæ &longs;ubiectæ rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura­<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. Hæc quidem per <expan abbr="oīa">oina</expan> pertinet, quæ &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, & <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, & qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, & in&longs;trumentum, vn­<lb/>de &longs;upellex diuinæ contemplationis expromatur. Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio­<lb/>nis in tractatione motus impenditur. Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe­<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;ci piat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. explicando &longs;uam operam collocet. Magna enim prin <lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emel à viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, imò ip&longs;um &longs;olidum to­<lb/>tum prædicetur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maximè in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. veri­<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principiorũ">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. <expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, quæ'nam & cuiu&longs; <lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. Sicut | <arrow.to.target n="marg2"></arrow.to.target><lb/>His adde quàm &longs;it eius animaduer&longs;io nece&longs;&longs;aria, cùm planè informet <expan abbr="methodũ">methodum</expan> naturalem, quæ <lb/>&longs;ibi propo&longs;uit ad explicandum illud <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtiæ">&longs;ub&longs;tantiæ</expan> genus, in quo fons ine&longs;t & origo motus; hoc <expan abbr="aũt">aunt</expan> <lb/>lati&longs;simè patet, atque adeò, vt ni&longs;i aciem mentis acerrimè intendas, &longs;olum tibi, inter ea quæ &longs;unt, <lb/>occurrat, <expan abbr="facile&qacute;">facileque</expan>., ni&longs;i diuinitus affleris; nihil aliud e&longs;&longs;e opineris, quàm naturam: <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. certam <lb/>materiæ &longs;ubiectæ rationem in methodo illa ponit: ex quo efficitur, vt cuncta in &longs;cientia natura­<lb/>li ad eius &longs;tateram reuocari oporteat. Hæc quidem per <expan abbr="oīa">oina</expan> pertinet, quæ &longs;en&longs;ui &longs;ubiiciuntur, & <lb/>ad omne genus v&longs;us ab homine accomodatur, & qua&longs;i officina <expan abbr="qu&ecedil;dã">qu&ecedil;dam</expan> e&longs;t, & in&longs;trumentum, vn­<lb/>de &longs;upellex diuinæ contemplationis expromatur. Proinde <expan abbr="pleraq.">pleraque</expan> pars human&ecedil; contemplatio­<lb/>nis in tractatione motus impenditur. Oper&ecedil;precium ergo facturum eum confido, qui toto pe­<lb/>ctore negocium de motu &longs;u&longs;cipiat, in <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. explicando &longs;uam operam collocet. Magna enim prin­<lb/>cipij vis e&longs;t, vt <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emel à viris &longs;apienti&longs;simis dimidium totius habeatur, imò ip&longs;um &longs;olidum to­<lb/>tum prædicetur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> cum in omnib. reb. agendis, tum maximè in philo&longs;ophando <expan abbr="rerum&qacute;">rerumque</expan>. veri­<lb/>tate ve&longs;tiganda, rationem <expan abbr="principiorũ">principiorum</expan> habere oportet: <expan abbr="&longs;edulo&qacute;">&longs;eduloque</expan>. <expan abbr="aduert&etilde;dum">aduertendum</expan>, quæ'nam & cuiu&longs;­<lb/>modi principia <expan abbr="&longs;tatuãtur">&longs;tatuantur</expan>: &longs;iquidem fundamenti locum occupent in omnibus methodis. Sicut |
| <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rectè con&longs;titutis, reliqua omnia quæ &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere & per­<lb/> | <pb pagenum="2"/>ergo fundamentis rectè con&longs;titutis, reliqua omnia quæ &longs;uper&longs;truuntur, firma permanere & |
| <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target><lb/>petuò durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breni corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin­<lb/>cipiis, & fundamentis cogitare oporter. Exigua &longs;anè principia &longs;unt; at verò maximè pollent. <lb/>Ex quo e&longs;ficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo malè fundatis, demum longi&longs;simè aberremus à vero. <lb/>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu­<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. &longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;en<gap/>nt, Neque verò &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t quàm de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris <gap/>idi&longs;simus ille poëta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s> | <arrow.to.target n="marg3"></arrow.to.target> per­<lb/><lb/>petuò durare po&longs;&longs;unt: &longs;i minus; quicquid adiicitur breui corruat nece&longs;&longs;e e&longs;t: &longs;ic de &longs;cienti&ecedil; prin­<lb/>cipiis, & fundamentis cogitare oportet. Exigua &longs;anè principia &longs;unt; at verò maximè pollent. <lb/>Ex quo efficitur, vt, quemadmodum in itinere faciendo paruus error ab initio maximus euadit <lb/>in extremo: &longs;ic principiis in methodo malè fundatis, demum longi&longs;simè aberremus à vero. <lb/>Vnico enim dato ab&longs;urdo plurima &longs;uccedunt. atque, vt monet Plato, velut in de&longs;cribendis figu­<lb/>ris mathematicis, &longs;i exiguum quoddam primum ignotum <expan abbr="fal&longs;um&qacute;">fal&longs;umque</expan>. &longs;it, reliqua deinceps multa <lb/>con&longs;entiunt. Neque verò &longs;ecus de principiorum con&longs;titutione iudicando e&longs;t quàm de con&longs;iliis <lb/>no&longs;tris euidi&longs;simus ille poëta cen&longs;uerit, ita &longs;cribens.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg1"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg1"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg2"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg2"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg3"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg3"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Siquam rem accures &longs;obriè & frugaliter,</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Siquam rem accures &longs;obriè & frugaliter, <lb/>Solet illa rectè &longs;ub manus &longs;uccedere: <lb/>Atque ædepol fe<gap/>mè vt qui&longs;que rem accur at &longs;uam, <lb/>Sic ei procedit po&longs;t principia. Denique &longs;i malus, <lb/>Aut nequam e&longs;t, malères vertunt quas agit: <lb/>Sin autem frugi e&longs;t, eueniunt frugaliter.<emph.end type="italics"/></s> | <p type="main"> |
| </p> | <s>Solet illa rectè &longs;ub manus &longs;uccedere:</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>Atque ædepol fermè vt qui&longs;que rem accurat &longs;uam,</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>Sic ei procedit po&longs;t principia. Denique &longs;i malus,</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>Aut nequam e&longs;t, malè res vertunt quas agit:</s></p> |
| | <p type="main"> |
| | <s>Sin autem frugi e&longs;t, eueniunt frugaliter<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | |
| <s>Idcirco multùm principiis in&longs;i&longs;tendum, <expan abbr="diligenti&longs;sime&qacute;">diligenti&longs;simeque</expan>. con&longs;iderandum vtrum rectè nec'ne <lb/> | <s>Idcirco multùm principiis in&longs;i&longs;tendum, <expan abbr="diligenti&longs;sime&qacute;">diligenti&longs;simeque</expan>. con&longs;iderandum vtrum rectè nec'ne <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg4"></arrow.to.target><lb/>decernantur. his verò probè examinatis & qua&longs;i fundamentis benè iactis cætera cum ip&longs;is con­<lb/>gruenter &longs;ubiicere &longs;uccedet. No&longs;trum igitur inftitutum e&longs;t nune naturam motus accuratè per­<lb/>quirere & qua&longs;i in vnum breue corpus omnia cogere, qu&ecedil; pa&longs;sim ex communi &longs;en&longs;u doctorum <lb/>di&longs;cu&longs;&longs;a & à philo&longs;ophis acerrimè <expan abbr="varie&qacute;">varieque</expan>. di&longs;putata &longs;unt; <expan abbr="animi&qacute;">animique</expan>. no&longs;tri &longs;ententias de re ob&longs;cu­<lb/>ri&longs;sima pronunciare, <expan abbr="iudicium&qacute;">iudiciumque</expan>. no&longs;trum dimi&longs;&longs;o omni partium &longs;tudio liberè, at non licenter <lb/>interponere; quibus etiam non pauca de no&longs;tro contexuimus; nimis forta&longs;&longs;e confidenter eorum <lb/>iudicio, qui maximè tribuunt (vt certè <expan abbr="faciendũ">faciendum</expan> e&longs;t) auctoritati maiorum; verùm &longs;i &longs;ine animo iu <lb/>dicare velint, & in intima no&longs;tra pr&ecedil;cordia penetrarint, vt proficiamus nos, & aliis prode&longs;&longs;e po&longs;­<lb/>&longs;imus, neque pœnas huius audaciæ declinemus, dum no&longs;trorum dictorum reddere rationem, <lb/>& meliora dicentibus au&longs;cultare parati &longs;umus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;i pro viribus non omnium auctoritate <expan abbr="cõ-tempta">con­<lb/>tempta</expan> profiteamur, &longs;ed ad iudicia peritiorum exploremus illa, quæ aut o&longs;citante negligentia, <lb/>aut iniquitate factionum, aut etiam iniuria temporum à pura illa peripatetica di&longs;ciplina, anti­<lb/>qua illa quidem, non tamen eiu&longs;modi, quæ debuerit, vt iam cœpit, antiquari, tam longo tempo­<lb/>ris ætatum <expan abbr="regionum&qacute;">regionumque</expan>. tractu lap&longs;a fuerant: quibus item acce&longs;sit acre <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan> <expan abbr="cõcertationis">concertationis</expan>, quod <lb/><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> propemodum in&longs;itum e&longs;t, atque innatum, <expan abbr="itaq.">itaque</expan> exardet facillimè, & animis no&longs;tris in­<lb/> | <arrow.to.target n="marg4"></arrow.to.target><lb/>decernantur. his verò probè examinatis & qua&longs;i fundamentis benè iactis cætera cum ip&longs;is con­<lb/>gruenter &longs;ubiicere &longs;uccedet. No&longs;trum igitur in&longs;titutum e&longs;t nunc naturam motus accuratè per­<lb/>quirere & qua&longs;i in vnum breue corpus omnia cogere, qu&ecedil; pa&longs;sim ex communi &longs;en&longs;u doctorum <lb/>di&longs;cu&longs;&longs;a & à philo&longs;ophis acerrimè <expan abbr="varie&qacute;">varieque</expan>. di&longs;putata &longs;unt; <expan abbr="animi&qacute;">animique</expan>. no&longs;tri &longs;ententias de re ob&longs;cu­<lb/>ri&longs;sima pronunciare, <expan abbr="iudicium&qacute;">iudiciumque</expan>. no&longs;trum dimi&longs;&longs;o omni partium &longs;tudio liberè, at non licenter <lb/>interponere; quibus etiam non pauca de no&longs;tro contexuimus; nimis forta&longs;&longs;e confidenter eorum <lb/>iudicio, qui maximè tribuunt (vt certè <expan abbr="faciendũ">faciendum</expan> e&longs;t) auctoritati maiorum; verùm &longs;i &longs;ine animo iu­<lb/>dicare velint, & in intima no&longs;tra pr&ecedil;cordia penetrarint, vt proficiamus nos, & aliis prode&longs;&longs;e po&longs;­<lb/>&longs;imus, neque pœnas huius audaciæ declinemus, dum no&longs;trorum dictorum reddere rationem, <lb/>& meliora dicentibus au&longs;cultare parati &longs;umus, <expan abbr="atq.">atque</expan> ip&longs;i pro viribus non omnium auctoritate <expan abbr="cõ-tempta">con­<lb/>tempta</expan> profiteamur, &longs;ed ad iudicia peritiorum exploremus illa, quæ aut o&longs;citante negligentia, <lb/>aut iniquitate factionum, aut etiam iniuria temporum à pura illa peripatetica di&longs;ciplina, anti­<lb/>qua illa quidem, non tamen eiu&longs;modi, quæ debuerit, vt iam cœpit, antiquari, tam longo tempo­<lb/>ris ætatum <expan abbr="regionum&qacute;">regionumque</expan>. tractu lap&longs;a fuerant: quibus item acce&longs;sit acre <expan abbr="&longs;tudiũ">&longs;tudium</expan> <expan abbr="cõcertationis">concertationis</expan>, quod <lb/><expan abbr="vnicuiq.">vnicuique</expan> propemodum in&longs;itum e&longs;t, atque innatum. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> exardet facillimè, & animis no&longs;tris |
| <arrow.to.target n="marg5"></arrow.to.target><lb/>h&ecedil;ret tenaci&longs;simè; neque minus di&longs;trahit in diuer&longs;as opiniones, quàm <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> no&longs;trum cupidi­<lb/>tas ad varia &longs;tudia pro&longs;equenda <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> leui de cau&longs;&longs;a, quotidie nos incitet & impellat. <lb/>Neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> abhorret ab hac pe&longs;te con&longs;uetudo: permagni enim refert, quibus opinionibus <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> <lb/>ab initiis &longs;tudiorum &longs;it imbutus: etenim quemadmodum celeriter arripiuntur; ita diutius re­<lb/>tinentur, & à teneris annis amplexa vehementius amantur. ac veluti lanarum colores, quibus <lb/>&longs;implex ille candor mutatus e&longs;t, elui nequeunt; &longs;ic ea quæ rudes animi perceperunt non &longs;ine <lb/>&longs;ummo labore excutiuntur, quo fit etiam, vt cætera lentè <expan abbr="fa&longs;tidio&longs;e&qacute;">fa&longs;tidio&longs;eque</expan>. probentur; ne dixerim, <lb/>funditus repudientur & re&longs;puantur. Quamobrem ferunt Theodorum tragœdum nobili&longs;simum <lb/>nulli concedere con&longs;ue&longs;&longs;e, vt ante &longs;e prodiret in &longs;cenam, quia nimirùm primis auditionibus &longs;pe­<lb/>ctatorum animi nimium conciliarentur. Nos, quoad potuimus, Ari&longs;totelis vnius ve&longs;tigiis in­<lb/>h&ecedil;&longs;imus, & ex interpretum &longs;ententiis illas &longs;ecreuimus quas ab ip&longs;o Ari&longs;totele profici&longs;ci, &longs;i non <lb/>per&longs;picuum &longs;it; at nos ita e&longs;&longs;e per&longs;uadere conati &longs;umus; vt neque etiam nos indu&longs;tria no&longs;tra <lb/>minus confi&longs;i quàm approbati&longs;simorum hominum auctoritatem &longs;ecuti fui&longs;&longs;e, nec ab eorum <lb/>&longs;ententia, ni&longs;i coacti di&longs;ce&longs;si&longs;&longs;e iure optimo videri debeamus. Quæcunque tamen ea &longs;int, quæ <lb/>con&longs;crip&longs;imus, non &longs;ine pertinaci labore confecta &longs;unt. Sæpius enim <expan abbr="&longs;æpiu&longs;&qacute;">&longs;æpiu&longs;que</expan>. hæc animaduerte­<lb/>re oportebat: <expan abbr="atq.">atque</expan> vt poëta ille monet (vtar hîc ego auctoritate <expan abbr="verbi&longs;&qacute;">verbi&longs;que</expan>. Platonis) ante <expan abbr="retro&qacute;">retroque</expan>. <lb/> | <arrow.to.target n="marg5"></arrow.to.target> in­<lb/><lb/>h&ecedil;ret tenaci&longs;simè; neque minus di&longs;trahit in diuer&longs;as opiniones, quàm <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> no&longs;trum cupidi­<lb/>tas ad varia &longs;tudia pro&longs;equenda <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> vel <expan abbr="&etilde;t">ent</expan> leui de cau&longs;&longs;a, quotidie nos incitet & impellat. <lb/>Neque <expan abbr="it&etilde;">item</expan> abhorret ab hac pe&longs;te con&longs;uetudo: permagni enim refert, quibus opinionibus <expan abbr="qui&longs;q.">qui&longs;que</expan> <lb/>ab initiis &longs;tudiorum &longs;it imbutus: etenim quemadmodum celeriter arripiuntur; ita diutius re­<lb/>tinentur, & à teneris annis amplexa vehementius amantur. ac veluti lanarum colores, quibus <lb/>&longs;implex ille candor mutatus e&longs;t, elui nequeunt; &longs;ic ea quæ rudes animi perceperunt non &longs;ine <lb/>&longs;ummo labore excutiuntur, quo fit etiam, vt cætera lentè <expan abbr="fa&longs;tidio&longs;e&qacute;">fa&longs;tidio&longs;eque</expan>. probentur; ne dixerim, <lb/>funditus repudientur & re&longs;puantur. Quamobrem ferunt Theodorum tragœdum nobili&longs;simum <lb/>nulli concedere con&longs;ue&longs;&longs;e, vt ante &longs;e prodiret in &longs;cenam, quia nimirùm primis auditionibus &longs;pe­<lb/>ctatorum animi nimium conciliarentur. Nos, quoad potuimus, Ari&longs;totelis vnius ve&longs;tigiis in­<lb/>h&ecedil;&longs;imus, & ex interpretum &longs;ententiis illas &longs;ecreuimus quas ab ip&longs;o Ari&longs;totele profici&longs;ci, &longs;i non <lb/>per&longs;picuum &longs;it; at nos ita e&longs;&longs;e per&longs;uadere conati &longs;umus; vt neque etiam nos indu&longs;tria no&longs;tra <lb/>minus confi&longs;i quàm approbati&longs;simorum hominum auctoritatem &longs;ecuti fui&longs;&longs;e, nec ab eorum <lb/>&longs;ententia, ni&longs;i coacti di&longs;ce&longs;si&longs;&longs;e iure optimo videri debeamus. Quæcunque tamen ea &longs;int, quæ <lb/>con&longs;crip&longs;imus, non &longs;ine pertinaci labore confecta &longs;unt. Sæpius enim <expan abbr="&longs;æpiu&longs;&qacute;">&longs;æpiu&longs;que</expan>. hæc animaduerte­<lb/>re oportebat: <expan abbr="atq.">atque</expan> vt poëta ille monet (vtar hîc ego auctoritate <expan abbr="verbi&longs;&qacute;">verbi&longs;que</expan>. Platonis) ante <expan abbr="retro&qacute;">retroque</expan>. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>con&longs;picere, ne fortè deciperemur à nobis ip&longs;is: quaquidem fraude nulla magis e&longs;t capitalis: <lb/>quandò nunquam &longs;eductor abe&longs;t, nec vllo tempore à decepti latere diuellitur: <expan abbr="re&longs;&qacute;">re&longs;que</expan>. ip&longs;a &longs;e&longs;e <lb/>abdidit in profundum. &longs;i quidem ea &longs;it conditio principiorum, vt Tantum.</s> | <arrow.to.target n="marg6"></arrow.to.target><lb/>con&longs;picere, ne fortè deciperemur à nobis ip&longs;is: quaquidem fraude nulla magis e&longs;t capitalis: <lb/>quandò nunquam &longs;eductor abe&longs;t, nec vllo tempore à decepti latere diuellitur: <expan abbr="re&longs;&qacute;">re&longs;que</expan>. ip&longs;a &longs;e&longs;e <lb/>abdidit in profundum. &longs;i quidem ea &longs;it conditio principiorum, vt Tantum.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg4"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg4"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg5"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg5"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg6"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg6"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Sint infra nostros &longs;en&longs;us, <expan abbr="tanto&qacute;">tantoque</expan>. minora,</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Sint infra nostros &longs;en&longs;us, <expan abbr="tanto&qacute;">tantoque</expan>. minora, <lb/>Quàm quæ primùm oculi cœptant non po&longs;&longs;e tueri.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>Quàm quæ primùm oculi cœptant non po&longs;&longs;e tueri<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <s>Quo circa neque mirùm e&longs;&longs;e debet, &longs;i res aut minus iucunda, aut etiam grauior, <expan abbr="difficilior&qacute;">difficiliorque</expan>. <lb/>videatur, e&longs;t enim methodi no&longs;træ ianua tri&longs;ti&longs;sima: verùm &longs;i prima tempora toleraueris (qui <lb/>vnus e&longs;t labor) non dubito, quin mirifica voluptate complearis. <expan abbr="tibi&qacute;">tibique</expan>. memineris, in cape&longs;&longs;endis <lb/>phy &longs;ic&ecedil; principiis ita faciendum e&longs;&longs;e, velut iis, quos vexat febris, aut quorum pars aliqua com­<lb/>putruit, vt enim valeant, amari&longs;simos &longs;uccos bibere coguntur, cibis parcere, aridum quoque ne <lb/>colluant os frigida cauere; aut, quod grauius e&longs;t, ferrum <expan abbr="igne&longs;&qacute;">igne&longs;que</expan>. pati: &longs;ic tibi, vt animo valeas, <lb/><expan abbr="oĩa">oina</expan> ferre audendum e&longs;t; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. magis, quo pretium maius e&longs;t animæ quam corpori, cuius morbus <lb/>e&longs;t in&longs;citia, &longs;alus autem di&longs;ciplina. En igitur naturæ prim<gap/>dia patefacta, quorum explicatione | <p type="main"> |
| <pb pagenum="3"/>vtêre, &longs;i voles: tu autem velle debebis, quòd res difficiles & tanti ponderis in vniuer&longs;a contem­<lb/> | <s>Quo circa neque mirùm e&longs;&longs;e debet, &longs;i res aut minus iucunda, aut etiam grauior, <expan abbr="difficilior&qacute;">difficiliorque</expan>. <lb/>videatur, e&longs;t enim methodi no&longs;træ ianua tri&longs;ti&longs;sima: verùm &longs;i prima tempora toleraueris (qui <lb/>vnus e&longs;t labor) non dubito, quin mirifica voluptate complearis. <expan abbr="tibi&qacute;">tibique</expan>. memineris, in cape&longs;&longs;endis <lb/>phy&longs;ic&ecedil; principiis ita faciendum e&longs;&longs;e, velut iis, quos vexat febris, aut quorum pars aliqua com­<lb/>putruit, vt enim valeant, amari&longs;simos &longs;uccos bibere coguntur, cibis parcere, aridum quoque ne <lb/>colluant os frigida cauere; aut, quod grauius e&longs;t, ferrum <expan abbr="igne&longs;&qacute;">igne&longs;que</expan>. pati: &longs;ic tibi, vt animo valeas, <lb/><expan abbr="oĩa">oina</expan> ferre audendum e&longs;t; <expan abbr="eo&qacute;">eoque</expan>. magis, quo pretium maius e&longs;t animæ quam corpori, cuius morbus <lb/>e&longs;t in&longs;citia, &longs;alus autem di&longs;ciplina. En igitur naturæ primordia patefacta, quorum explicatione |
| <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target><lb/>platione nunquam tractantur &longs;atis. Occa&longs;io vero &longs;cribendi voluminis ab ea controner&longs;ia &longs;um­<lb/>pta e&longs;t, qu&ecedil; in Academia Pi&longs;ana inter no&longs;tros <expan abbr="collegarum&qacute;">collegarumque</expan>. auditores ex orta e&longs;t de motu elemen <lb/>torum. Sed cùm multa quæ&longs;tio requireret, quæ de motu & natura generatim dicenda e&longs;&longs;ent, <lb/>primo con&longs;ilio &longs;ecundum &longs;ucce&longs;sit, vt de motu di&longs;ceptaremus vniuersè <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> cau&longs;as omnes, & <lb/>communiter & &longs;peciatim perquireremus, ac &longs;ingulas partes & membra intueremur, cuncta faci­<lb/>lius percipi po&longs;&longs;e &longs;perantes, &longs;i tota quæ&longs;tio &longs;cribendo explicaretur. Sed ne nimium longa &longs;u­<lb/>matur oratio, de re ip&longs;a iam dicere incipiamus. Cœptis no&longs;tris Deus a&longs;piret, vt quod illo au­<lb/>tore velle cœpimus, eodem etiam adiutore con&longs;equamur.</s> | <pb pagenum="3"/> |
| </p> | <arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target><lb/>vtêre, &longs;i voles: tu autem velle debebis, quòd res difficiles & tanti ponderis in vniuer&longs;a contem­<lb/>platione nunquam tractantur &longs;atis. Occa&longs;io vero &longs;cribendi voluminis ab ea controuer&longs;ia &longs;um­<lb/>pta e&longs;t, qu&ecedil; in Academia Pi&longs;ana inter no&longs;tros <expan abbr="collegarum&qacute;">collegarumque</expan>. auditores ex orta e&longs;t de motu elemen­<lb/>torum. Sed cùm multa quæ&longs;tio requireret, quæ de motu & natura generatim dicenda e&longs;&longs;ent, <lb/>primo con&longs;ilio &longs;ecundum &longs;ucce&longs;sit, vt de motu di&longs;ceptaremus vniuersè <expan abbr="eiu&longs;q.">eiu&longs;que</expan> cau&longs;as omnes, & <lb/>communiter & &longs;peciatim perquireremus, ac &longs;ingulas partes & membra intueremur, cuncta faci­<lb/>lius percipi po&longs;&longs;e &longs;perantes, &longs;i tota quæ&longs;tio &longs;cribendo explicaretur. Sed ne nimium longa &longs;u­<lb/>matur oratio, de re ip&longs;a iam dicere incipiamus. Cœptis no&longs;tris Deus a&longs;piret, vt quod illo au­<lb/>tore velle cœpimus, eodem etiam adiutore con&longs;equamur.</s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg7"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg7"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>Generalia quædam capita tractantur de principiis &longs;cienti&ecedil; naturalis. Cap. I<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Generalia quædam capita tractantur de principiis &longs;cienti&ecedil; naturalis. Cap. I.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>OPTIME verò factum e&longs;&longs;e arbitror, &longs;i in hac methodo bonos imitati mathematicos, aliqua <lb/>veluti fundamenta iaciamus, &longs;uper quib. <expan abbr="ædificiũ">ædificium</expan> hoc, quod tanto conatu <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>; moli­<lb/>mur, extrui valeat. erunt verò hæc principia &longs;iue hypothe&longs;es, quibus phy&longs;ici &longs;ine demon&longs;tratione <lb/> |
| <s>Optime verò factum e&longs;&longs;e arbitror, &longs;i in hac methodo bonos imitati mathematicos, aliqua <lb/>veluti fundamenta iaciamus, &longs;uper quib. <expan abbr="ædificiũ">ædificium</expan> hoc, quod tanto conatu <expan abbr="&longs;tudio&qacute;">&longs;tudioque</expan>; moli­<lb/>mur, extrui valeat. erunt verò hæc principia &longs;iue hypothe&longs;es, quibus phy&longs;ici &longs;ine demon&longs;tratione <lb/>frequentius vtuntur, vt enim docet Proclus principia &longs;ecundum naturam &longs;unt in rebus quidem <lb/> | <arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target><lb/>frequentius vtuntur, vt enim docet Proclus principia &longs;ecundum naturam &longs;unt in rebus quidem <lb/>cau&longs;&longs;a, vt finis; in definitionibus di&longs;tinctio; in demon&longs;trationibus & &longs;cientiis hypothe&longs;es, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quæ |
| <arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;a, vt finis; in definitionibus di&longs;tinctio; in demon&longs;trationibus & &longs;cientiis hypothe&longs;es, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quæ ta <lb/> | <arrow.to.target n="marg9"></arrow.to.target> ta­<lb/><lb/>met&longs;i ab Ari&longs;totele prætermi&longs;&longs;a nouimus, vt pote per&longs;picua, & &longs;iquando opus fuerit ex analyti­<lb/>co præcepto v&longs;urpata: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nihilominus prælibanda fuerunt propter illos, qui in hypothe&longs;ibus |
| <arrow.to.target n="marg9"></arrow.to.target><lb/>met&longs;i ab Ari&longs;totele prætermi&longs;&longs;a nouimus, vt pote per&longs;picua, & &longs;iquando opus fuerit ex analyti­<lb/>co præcepto v&longs;urpata: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nihilominus prælibanda fuerunt propter illos, qui in hypothe&longs;ibus phy <lb/> | <arrow.to.target n="marg10"></arrow.to.target> phy­<lb/><lb/>&longs;icis imprudenter etiam numerant aliquot conclu&longs;iones & &longs;uis locis ab Ari&longs;totele demon&longs;tratas, <lb/>aut multas item prætereunt, quæ pa&longs;sim ab Ari&longs;totele ip&longs;o, aut &longs;ine admonitione accipiuntur, <lb/>aut declarantur &longs;olùm; & nulla vi &longs;yllogi&longs;tica allata per&longs;uadentur. Neque tamen exi&longs;times ve­<lb/>lim, me huc omnia conge&longs;si&longs;&longs;e, quæ à philo&longs;opho naturali &longs;ine demon&longs;tratione &longs;umuntur & &longs;o­<lb/>lo &longs;en&longs;us auxilio note&longs;cunt, nimis enim putidum atque importunum fui&longs;&longs;et &longs;ingula recen&longs;ere; <lb/>&longs;ed ea quæ perpetuò &longs;ic &longs;e habent, & ad cape&longs;&longs;enda proxima demon&longs;trationum principia con­<lb/>ferunt, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> <expan abbr="vt&qacute;ue">vtque</expan> alienis verbis vtar, inducunt ad primæ certitudinis ordinem, cuiu&longs;modi non &longs;unt <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg10"></arrow.to.target><lb/>&longs;icis imprudenter etiam numerant aliquot conclu&longs;iones & &longs;uis locis ab Ari&longs;totele demon&longs;tratas, <lb/>aut multas item prætereunt, quæ pa&longs;sim ab Ati&longs;totele ip&longs;o, aut &longs;ine admonitione accipiuntur, <lb/>aut declarantur &longs;olùm; & nulla vi &longs;yllogi&longs;tica allata per&longs;uadentur. Neque tamen exi&longs;times ve <lb/>lim, me huc omnia conge&longs;si&longs;&longs;e, quæ à philo&longs;opho naturali &longs;ine demon&longs;tratione &longs;umuntur & &longs;o <lb/>lo &longs;en&longs;us auxilio note&longs;cunt, nimis enim putidum atque importunum fui&longs;&longs;et &longs;ingula recen&longs;ere; <lb/>&longs;ed ea quæ perpetuò &longs;ic &longs;e habent, & ad cape&longs;&longs;enda proxima demon&longs;trationum principia con­<lb/>ferunt, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> <expan abbr="vt&qacute;ue">vtque</expan> alienis verbis vtar, inducunt ad primæ certitudinis ordinem, cuiu&longs;modi non &longs;unt <lb/> | <arrow.to.target n="marg11"></arrow.to.target><lb/>illa quòd homo &longs;edeat, aut tunica &longs;it alba: nihil enim hæc faciunt ad &longs;cientias, quanuis certi&longs;si­<lb/>ma &longs;int, atque ex iis illa enarrare quæ crebrius occurrunt & &longs;unt veluti radices, vnde tanquam <lb/>&longs;oboles, complures aliæ pululent. Neque id ob&longs;tabit, quominus in numero hypothe&longs;eon & <lb/>principiorum, quæ demon&longs;trari non po&longs;sint, aliqua reponantur, de quibus multa di&longs;putari <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg11"></arrow.to.target><lb/>illa quòd homo &longs;edeat, aut tunica &longs;it alba: nihil enim hæc faciunt ad &longs;cientias, quanuis certi&longs;si­<lb/>ma &longs;int, atque ex iis illa enarraie quæ crebrius occurrunt & &longs;unt veluti radices, vnde tanquam <lb/>&longs;oboles, complures aliæ pululent. Neque id ob&longs;tabit, quominus in numero hypothe&longs;eon & <lb/>principiorum, quæ demon&longs;trari non po&longs;sint, aliqua reponantur, de quibus multa di&longs;putari <lb/>&longs;olent, & plura verba vltrò <expan abbr="citro&qacute;">citroque</expan>; haberi. nobis enim &longs;atis illud erit, &longs;i ita e&longs;&longs;e crediderint, qui <lb/> | <arrow.to.target n="marg12"></arrow.to.target><lb/>&longs;olent, & plura verba vltrò <expan abbr="citro&qacute;">citroque</expan>; haberi. nobis enim &longs;atis illud erit, &longs;i ita e&longs;&longs;e crediderint, qui <lb/>talia pronunciata oppugnant, licet voce aliter autument, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & locis probabilibus, &longs;eu potius |
| <arrow.to.target n="marg12"></arrow.to.target><lb/>talia pronunciata oppugnant, licet voce aliter autu<gap/>ent, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & locis probabilibus, &longs;en potius &longs;o­<lb/> | <arrow.to.target n="marg13"></arrow.to.target> &longs;o­<lb/><lb/>phi&longs;ticis rem conficiant, nam parum à nob. hoc loco curabuntur: etenim verum cum vero per­<lb/>petuò congruit: fal&longs;um non modo à vero, &longs;ed à &longs;eip&longs;o per&longs;&ecedil;pe di&longs;&longs;entit. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Quanquam &longs;æpe <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg13"></arrow.to.target><lb/>phi&longs;ticis rem conficiant, nam parum à nob. hoc loco curabuntur: etenim verum cum vero per­<lb/>petuò congruit: fal&longs;um non modo à vero, &longs;ed à &longs;eip&longs;o per&longs;&ecedil;pe di&longs;&longs;entit. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Quanquam &longs;æpe <lb/> | <arrow.to.target n="marg14"></arrow.to.target><lb/>euenit, vt quædam con&longs;picua &longs;int, &longs;i prima fronte &longs;pectentur; veruntamen intus latebr&ecedil; con­<lb/>duntur: hæ ni&longs;i intro&longs;piciantur, rei veritatem conturbare po&longs;&longs;unt: vt illa omnia ferè, quæ pri­<lb/>mo Phy&longs;. ab Ari&longs;totele commemorantur, & in confu&longs;a referuntur, etenim liquet omne id <lb/>quod fit, ex contrario fieri, &longs;iquis autem opponat materiam veluti non contrarium, ex qua <lb/>fiat id quod fit, verè opponet & per&longs;uadebit non omne id quod fit, ex contrario con&longs;titui, &longs;ic <lb/>principium noti&longs;simum concutere videbitur. Verùm nos hîc corticem duntaxat attingemus <lb/>po&longs;thàc peragraturi rece&longs;&longs;us; iis po&longs;itis qu&ecedil; qui&longs;que vir &longs;ani iudicij & in rerum naturalium con­<lb/>templatione ver&longs;atus, nec aliena con&longs;uetus audire, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>, analytic&ecedil; non ignarus facillimè da­<lb/>bit. probè &longs;cientes eum, qui mentis imbecillitate laborat, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> parùm expertus, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> aut ab alia |
| <arrow.to.target n="marg14"></arrow.to.target><lb/>euenit, vt quædam con&longs;picua &longs;int, &longs;i prima fronte &longs;pectentur; veruntamen intus latebr&ecedil; con­<lb/>duntur: hæ ni&longs;i intro&longs;piciantur, rei veritatem conturbare po&longs;&longs;unt: vt illa omnia ferè, quæ pri­<lb/>mo Phy&longs;. ab Ari&longs;totele commemorantur, & in confu&longs;a referuntur, etenim liquet omne id <lb/>quod fit, ex contrario fieri, &longs;iquis autem opponat materiam veluti non contrarium, ex qua <lb/>fiat id quod fit, verè opponet & per&longs;uadebit non omne id quod fit, ex contrario con&longs;titui, &longs;ic <lb/>principium noti&longs;simum concutere videbitur. Verùm nos hîc corticem duntaxat attingemus <lb/>po&longs;thàc peragraturi rece&longs;&longs;us; iis po&longs;itis qu&ecedil; qui&longs;que vir &longs;ani iudicij & in rerum naturalium con­<lb/>tem platione ver&longs;atus, nec aliena con&longs;uetus audire, <expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>, analytic&ecedil; non ignarus facillimè da­<lb/>bit. probè &longs;cientes eum, qui mentis imbecillitate laborat,<emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> parùm expertus,<emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> aut ab alia con&longs;uetu­<lb/> | <arrow.to.target n="marg15"></arrow.to.target> con&longs;uetu­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg15"></arrow.to.target><lb/> | |
| <arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target><lb/>dine deflexus e&longs;t, & analytica negligens <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> ea frequenter approbare, quæ phy&longs;icus &longs;aluo &longs;uo iure <lb/> | <arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target><lb/>dine deflexus e&longs;t, & analytica negligens <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> ea frequenter approbare, quæ phy&longs;icus &longs;aluo &longs;uo iure <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg17"></arrow.to.target><lb/>non admitteret, & illorum demon&longs;trationes quærere, quæ per &longs;e ip&longs;a con&longs;picua &longs;unt,<emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> aut contrà <lb/> | <arrow.to.target n="marg17"></arrow.to.target><lb/>non admitteret, & illorum demon&longs;trationes quærere, quæ per &longs;e ip&longs;a con&longs;picua &longs;unt,<emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> aut contrà <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg18"></arrow.to.target><lb/>res ob&longs;curas accipere pro noti&longs;simis. Tali igitur auditori principia proponimus, qui futurus &longs;it <lb/> | <arrow.to.target n="marg18"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg19"></arrow.to.target><lb/>phy&longs;icus, nec aliarum &longs;cientiarum merita occupare decreuerit; ni&longs;i quantum h&ecedil;c velut à &longs;uperio <lb/>re quem &longs;ubalternantem vocant, offerentur, aut etiam velut à mini&longs;tro Architectori, quem pri­<lb/>mum philo&longs;ophum, aut Theologum volumus e&longs;&longs;e, &longs;uppeditabuntur. Qu&ecedil; pluribus modis pri­<lb/>mùm di&longs;tribuentur, vt in &longs;uas cla&longs;&longs;es &longs;ine vllo negocio redigi po&longs;sint, deinde in v&longs;um quotidia­<lb/>num tanquam ex certo penu depromi. Ea verò nos in duo generalia capita partimur. &longs;unt enim <lb/>principia cognitionis &longs;olum, vel principia cognitionis & rei &longs;imul; &longs;iue complexa &longs;int, &longs;iue incom <lb/>plexa, nihil refert, neque enim ita difficiles, aut moro&longs;i &longs;umus, vt ex huin&longs;modi principiorum <lb/>ordine incomplexa expungamus; qui nouerimus Ari&longs;totelem ea pronunciare motione ignorata, <lb/>latere <expan abbr="etiã">etiam</expan> quid &longs;it natura. <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> e&longs;t igitur motio, vt patet, principium cognitionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. vt incom <lb/> | <arrow.to.target n="marg19"></arrow.to.target><lb/>res ob&longs;curas accipere pro noti&longs;simis. Tali igitur auditori principia proponimus, qui futurus &longs;it <lb/>phy&longs;icus, nec aliarum &longs;cientiarum merita occupare decreuerit; ni&longs;i quantum h&ecedil;c velut à &longs;uperio­<lb/>re quem &longs;ubalternantem vocant, offerentur, aut etiam velut à mini&longs;tro Architectori, quem pri­<lb/>mum philo&longs;ophum, aut Theologum volumus e&longs;&longs;e, &longs;uppeditabuntur. Qu&ecedil; pluribus modis pri­<lb/>mùm di&longs;tribuentur, vt in &longs;uas cla&longs;&longs;es &longs;ine vllo negocio redigi po&longs;sint, deinde in v&longs;um quotidia­<lb/>num tanquam ex certo penu depromi. Ea verò nos in duo generalia capita partimur. &longs;unt enim <lb/>principia cognitionis &longs;olum, vel principia cognitionis & rei &longs;imul; &longs;iue complexa &longs;int, &longs;iue incom­<lb/>plexa, nihil refert, neque enim ita difficiles, aut moro&longs;i &longs;umus, vt ex huiu&longs;modi principiorum <lb/>ordine incomplexa expungamus; qui nouerimus Ari&longs;totelem ea pronunciare motione ignorata, <lb/>latere <expan abbr="etiã">etiam</expan> quid &longs;it natura. <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> e&longs;t igitur motio, vt patet, principium cognitionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. vt |
| <arrow.to.target n="marg20"></arrow.to.target><lb/>plexum, neque enim quæritur, an hoc vel illud moueatur; &longs;ed motio quid &longs;it, nec quenquam fu <lb/>giat e&longs;&longs;e aliquod principium, quo termini cogno&longs;cuntur, ex quib. &longs;truitur demon&longs;tratio, <expan abbr="tanquã">tanquam</expan> <lb/>ex principiis cognitionis, <emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> damus planè principia proxima <expan abbr="demon&longs;trationũ">demon&longs;trationum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cõplexa">complexa</expan>, <emph type="sup"/>m<emph.end type="sup"/> <expan abbr="arq.">arque</expan> <lb/> | <arrow.to.target n="marg20"></arrow.to.target> incom­<lb/><lb/>plexum, neque enim quæritur, an hoc vel illud moueatur; &longs;ed motio quid &longs;it, nec quenquam fu­<lb/>giat e&longs;&longs;e aliquod principium, quo termini cogno&longs;cuntur, ex quib. &longs;truitur demon&longs;tratio, <expan abbr="tanquã">tanquam</expan> <lb/>ex principiis cognitionis, <emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> damus planè principia proxima <expan abbr="demon&longs;trationũ">demon&longs;trationum</expan> e&longs;&longs;e <expan abbr="cõplexa">complexa</expan>, <emph type="sup"/>m<emph.end type="sup"/> <expan abbr="atq.">atque</expan> <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target><lb/>ita ab Ari&longs;totele principium primum demon&longs;trationis in &longs;uas partes fui&longs;&longs;e di&longs;tributum: at, quin | <arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target><lb/>ita ab Ari&longs;totele principium primum demon&longs;trationis in &longs;uas partes fui&longs;&longs;e di&longs;tributum: at, quin |
| <pb pagenum="4"/>incomplexa &longs;int principia, &longs;alrem remota demon&longs;trationis & cognitionis a&longs;&longs;erere, mea quidem <lb/> | <pb pagenum="4"/>incomplexa &longs;int principia, &longs;altem remota demon&longs;trationis & cognitionis a&longs;&longs;erere, mea quidem <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg23"></arrow.to.target><lb/>&longs;ententia, non licet,<emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & duo prima illorum genera facimus, cognitionis inquàm & cognitionis & <lb/> | <arrow.to.target n="marg23"></arrow.to.target><lb/>&longs;ententia, non licet, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & duo prima illorum genera facimus. cognitionis inquàm & cognitionis & <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg24"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;e &longs;imul ea quæ &longs;int principia &longs;olius e&longs;&longs;e, nulla &longs;tatuimus, quod quidam aiunt: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quippe qui le­<lb/> | <arrow.to.target n="marg24"></arrow.to.target><lb/>e&longs;&longs;e &longs;imul ea quæ &longs;int principia &longs;olius e&longs;&longs;e, nulla &longs;tatuimus, quod quidam aiunt: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quippe qui |
| <arrow.to.target n="marg25"></arrow.to.target><lb/>gerimus apud Ari&longs;totelem, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> tum denique id concretum e&longs;t ex aliquibus rebus cogno&longs;ci, cum ex <lb/> | <arrow.to.target n="marg25"></arrow.to.target> le­<lb/><lb/>gerimus apud Ari&longs;totelem, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> tum denique id concretum e&longs;t ex aliquibus rebus cogno&longs;ci, cum ex <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg26"></arrow.to.target><lb/>quib. & quot con&longs;tet, teneatur. Igitur omnia è quibus aliquid con&longs;tat, &longs;unt principia cognitio­<lb/>nis eius, nam quanuis ex illo ordine videatur e&longs;&longs;e materia, po&longs;tea docebimus, etiam materiam, <lb/>vbi fiat intelligenda, principium cognitionis euadere. Principia verò cognitionis tantum illa <lb/>&longs;unt, quæ nob. nota ab Ari&longs;totele ponuntur; &longs;iue ea &longs;int effectus proprij & per &longs;e, è quibus vt an <lb/>tecedentibus demon&longs;tratio &longs;truitur à &longs;igno, & quorum facto quodam gyro mentis, quem regre&longs; <lb/>&longs;um, &longs;eu circulum dicunt; intelligitur cau&longs;&longs;a ope demon&longs;trationis ip&longs;ius propter quid e&longs;t. Sine <lb/>etiam &longs;int alia adiacentia & comitantia rei. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Siquidem nil vertet, opinor, ea quæ &longs;unt nota nobis <lb/> | <arrow.to.target n="marg26"></arrow.to.target><lb/>quib. & quot con&longs;tet, teneatur. Igitur omnia è quibus aliquid con&longs;tat, &longs;unt principia cognitio­<lb/>nis eius, nam quanuis ex illo ordine videatur e&longs;&longs;e materia, po&longs;tea docebimus, etiam materiam, <lb/>vbi fiat intelligenda, principium cognitionis euadere. Principia verò cognitionis tantum illa <lb/>&longs;unt, quæ nob. nota ab Ari&longs;totele ponuntur; &longs;iue ea &longs;int effectus proprij & per &longs;e, è quibus vt an­<lb/>tecedentibus demon&longs;tratio &longs;truitur à &longs;igno, & quorum facto quodam gyro mentis, quem regre&longs;­<lb/>&longs;um, &longs;eu circulum dicunt; intelligitur cau&longs;&longs;a ope demon&longs;trationis ip&longs;ius propter quid e&longs;t. Sine <lb/>etiam &longs;int alia adiacentia & comitantia rei. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Siquidem nil vertet, opinor, ea quæ &longs;unt nota nobis <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg27"></arrow.to.target><lb/>promi&longs;cuè & <expan abbr="cõmuniter">communiter</expan> ab omnibus &longs;cientiis v&longs;urpari, veluti de motu dictum e&longs;t, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quarum om <lb/> | <arrow.to.target n="marg27"></arrow.to.target><lb/>promi&longs;cuè & <expan abbr="cõmuniter">communiter</expan> ab omnibus &longs;cientiis v&longs;urpari, veluti de motu dictum e&longs;t, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quarum |
| <arrow.to.target n="marg28"></arrow.to.target><lb/>nium proprius non pote&longs;t e&longs;&longs;e motus, cùm toto genere di&longs;tinguantur, veluti naturalis & mathe­<lb/>matica. demon&longs;trationes autem ip&longs;ius quod e&longs;t aut ein&longs;dem &longs;int &longs;cientiæ, qu&ecedil; docet cau&longs;&longs;am,<emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> aut | <arrow.to.target n="marg28"></arrow.to.target> om­<lb/><lb/>nium proprius non pote&longs;t e&longs;&longs;e motus, cùm toto genere di&longs;tinguantur, veluti naturalis & mathe­<lb/>matica. demon&longs;trationes autem ip&longs;ius quod e&longs;t aut eiu&longs;dem &longs;int &longs;cientiæ, qu&ecedil; docet cau&longs;&longs;am, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> aut <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg29"></arrow.to.target><lb/>vbi vna ad alteram &longs;e habeat, vt inferior ad &longs;uperiorem. Quapropter hoc principiorum genus <lb/>ab altero &longs;eparatur, quia non obtinet vim cau&longs;&longs;æ. Secundum genus principiorum omne genus <lb/> | <arrow.to.target n="marg29"></arrow.to.target><lb/>vbi vna ad alteram &longs;e habeat, vt inferior ad &longs;uperiorem. Quapropter hoc principiorum genus <lb/>ab altero &longs;eparatur, quia non obtinet vim cau&longs;&longs;æ. Secundum genus principiorum omne genus <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg30"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;æ complectitur: quandò omnes cau&longs;&longs;&ecedil; generatim in demon&longs;trationibus a&longs;&longs;umi queunt, &longs;ed <lb/>præcipuè pertinet ad interna principia quæ &longs;unt materies & forma: quod tibi qui iam analytica <lb/>tracta&longs;ti pluribus <expan abbr="nõ">non</expan> exponam, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> nec in eo morabor quòd principia cognitionis virtute &longs;olum in <lb/> | <arrow.to.target n="marg30"></arrow.to.target><lb/>cau&longs;&longs;æ complectitur: quandò omnes cau&longs;&longs;&ecedil; generatim in demon&longs;trationibus a&longs;&longs;umi queunt, &longs;ed <lb/>præcipuè pertinet ad interna principia quæ &longs;unt materies & forma: quod tibi qui iam analytica <lb/>tracta&longs;ti pluribus <expan abbr="nõ">non</expan> exponam, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> nec in eo morabor quòd principia cognitionis virtute &longs;olum in <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg31"></arrow.to.target><lb/>demon&longs;tratione contineantur, principia verò rei comprehendantur actu; largior ero in a&longs;&longs;umen <lb/>dis principiis cognitionis, & &longs;i quando opus fuerit, vt in demon&longs;tratione quòd e&longs;t, etiam nota no <lb/>bis v&longs;urpabo. Quæcunque tamen principia &longs;int, idcirco principia &longs;unt, quia non requiritur <expan abbr="eo-rũ">eo­<lb/>rum</expan> demon&longs;tratio &longs;impliciter in ea methodo, in qua ponuntur: licet in alia quandoque <expan abbr="demõ&longs;tra-ri">demon&longs;tra­<lb/>ri</expan> queant, vt &longs;i principia fuerint methodi &longs;ubaltern&ecedil;: nil enim prohibet, quo minus habeant cau&longs; <lb/>&longs;as &longs;uperiores, per quas o&longs;tendantur. Verùm in ea methodo, cuius principia &longs;unt, vt aliis modis <lb/>manife&longs;ta &longs;umuntur. Modi verò multi &longs;unt, ac &longs;i generales omninm modos recen&longs;ere libeat, <lb/>quibus principia tùm in philo&longs;ophia contemplante, tùm in agente, ac demum in &longs;cientiis, & arti­<lb/>bus <expan abbr="percipiũtur">percipiuntur</expan> & <expan abbr="cogno&longs;cũtur">cogno&longs;cuntur</expan> ex Ari&longs;to<gap/>ele recen&longs;ebo & explicabo, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> aliquot alij &longs;anè indican <lb/> | <arrow.to.target n="marg31"></arrow.to.target><lb/>demon&longs;tratione contineantur, principia verò rei comprehendantur actu; largior ero in a&longs;&longs;umen­<lb/>dis principiis cognitionis, & &longs;i quando opus fuerit, vt in demon&longs;tratione quòd e&longs;t, etiam nota no­<lb/>bis v&longs;urpabo. Quæcunque tamen principia &longs;int, idcirco principia &longs;unt, quia non requiritur <expan abbr="eo-rũ">eo­<lb/>rum</expan> demon&longs;tratio &longs;impliciter in ea methodo, in qua ponuntur: licet in alia quandoque <expan abbr="demõ&longs;tra-ri">demon&longs;tra­<lb/>ri</expan> queant, vt &longs;i principia fuerint methodi &longs;ubaltern&ecedil;: nil enim prohibet, quo minus habeant cau&longs;­<lb/>&longs;as &longs;uperiores, per quas o&longs;tendantur. Verùm in ea methodo, cuius principia &longs;unt, vt aliis modis <lb/>manife&longs;ta &longs;umuntur. Modi verò multi &longs;unt, ac &longs;i generales omnium modos recen&longs;ere libeat, <lb/>quibus principia tùm in philo&longs;ophia contemplante, tùm in agente, ac demum in &longs;cientiis, & arti­<lb/>bus <expan abbr="percipiũtur">percipiuntur</expan> & <expan abbr="cogno&longs;cũtur">cogno&longs;cuntur</expan> ex Ari&longs;totele recen&longs;ebo & explicabo, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> aliquot alij &longs;anè |
| <arrow.to.target n="marg32"></arrow.to.target><lb/>tur; &longs;ed nihil de illis &longs;peciatim dicitur. Vnus e&longs;t qui &longs;olum re&longs;picit eam philo&longs;ophiæ partem, <lb/>quæ po&longs;ita e&longs;t in agendo, e&longs;t verò per con&longs;uetudinem: quando nimirum bene maléue agendo &longs;ic <lb/>aut aliter a&longs;&longs;ueuimus, & ex actionis illius frequentia contrahimus habitum, quo &longs;ic aut aliter iu­<lb/> | <arrow.to.target n="marg32"></arrow.to.target> indican­<lb/><lb/>tur; &longs;ed nihil de illis &longs;peciatim dicitur. Vnus e&longs;t qui &longs;olum re&longs;picit eam philo&longs;ophiæ partem, <lb/>quæ po&longs;ita e&longs;t in agendo, e&longs;t verò per con&longs;uetudinem: quando nimirum bene maléue agendo &longs;ic <lb/>aut aliter a&longs;&longs;ueuimus, & ex actionis illius frequentia contrahimus habitum, quo &longs;ic aut aliter |
| <arrow.to.target n="marg33"></arrow.to.target><lb/>dicare cogimur, vt qui furando &longs;æpius eua&longs;it in furem, furtum iudicat bonum, & hoc illi veluti <lb/>principium e&longs;t con&longs;uetudine partum furtum e&longs;&longs;ebonum. Reliqui modi in omne methodorum <lb/>genus conuenire po&longs;&longs;unt vt inductio, qua plurium &longs;ingularium &longs;imilitudo colligitur, <expan abbr="con&longs;imi-liq.">con&longs;imi­<lb/>lique</expan> modo &longs;en&longs;us. Nanque inductione percipimus, &longs;i ab æquis æqua demantur, æqua e&longs;&longs;e quæ <lb/>&longs;uper&longs;unt, &longs;en&longs;u cogno&longs;cimus aquam e&longs;&longs;e frigidam, & primas primorum corporum qualitates. <lb/>Aliis quoque modis principia no&longs;cuntur quos Ari&longs;toteles non exprimit. Sed optimè Auerroes, <lb/>optimè item Eu&longs;tratius enuclearunt. Auerroes inquiens &longs;ignificari vias illas, quæ nullam vim af <lb/>ferunt menti, vt diui&longs;ionem, id quod etiam docuit Ari&longs;toteles, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> cùm te&longs;tatus e&longs;t ea, quæ &longs;unt no <lb/> | <arrow.to.target n="marg33"></arrow.to.target> iu­<lb/><lb/>dicare cogimur, vt qui furando &longs;æpius eua&longs;it in furem, furtum iudicat bonum, & hoc illi veluti <lb/>principium e&longs;t con&longs;uetudine partum furtum e&longs;&longs;e bonum. Reliqui modi in omne methodorum <lb/>genus conuenire po&longs;&longs;unt vt inductio, qua plurium &longs;ingularium &longs;imilitudo colligitur, <expan abbr="con&longs;imi-liq.">con&longs;imi­<lb/>lique</expan> modo &longs;en&longs;us. Nanque inductione percipimus, &longs;i ab æquis æqua demantur, æqua e&longs;&longs;e quæ <lb/>&longs;uper&longs;unt, &longs;en&longs;u cogno&longs;cimus aquam e&longs;&longs;e frigidam, & primas primorum corporum qualitates. <lb/>Aliis quoque modis principia no&longs;cuntur quos Ari&longs;toteles non exprimit. Sed optimè Auerroes, <lb/>optimè item Eu&longs;tratius enuclearunt. Auerroes inquiens &longs;ignificari vias illas, quæ nullam vim af­<lb/>ferunt menti, vt diui&longs;ionem, id quod etiam docuit Ari&longs;toteles, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> cùm te&longs;tatus e&longs;t ea, quæ &longs;unt |
| <arrow.to.target n="marg34"></arrow.to.target><lb/>ta natura, nobis autem ignota, fieri nobis per&longs;picua diuidendo & re&longs;oluendo illa quæ nobis per­<lb/>&longs;picua &longs;unt. Additur item &longs;yllogi&longs;mus quem vocant hypotheticum per naturam, in quo nulla <lb/>extat vis dicti de omni, aut nullo, &longs;ed nece&longs;sitas &longs;ola con&longs;ecutionis, tùm quoque exemplum. <lb/>præterea &longs;i vera de v&longs;u dialectic&ecedil; prædicat Ari&longs;toteles,<emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> ad idem valebunt arma dialectica. Nam <lb/> | <arrow.to.target n="marg34"></arrow.to.target> no­<lb/><lb/>ta natura, nobis autem ignota, fieri nobis per&longs;picua diuidendo & re&longs;oluendo illa quæ nobis per­<lb/>&longs;picua &longs;unt. Additur item &longs;yllogi&longs;mus quem vocant hypotheticum per naturam, in quo nulla <lb/>extat vis dicti de omni, aut nullo, &longs;ed nece&longs;sitas &longs;ola con&longs;ecutionis, tùm quoque exemplum. <lb/>præterea &longs;i vera de v&longs;u dialectic&ecedil; prædicat Ari&longs;toteles, <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> ad idem valebunt arma dialectica. Nam <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg35"></arrow.to.target><lb/>præter c&ecedil;tera multum confert dialectica ad inuentionem principiorum, qu&ecedil; &longs;cienti&ecedil; &longs;ibi &longs;umunt. <lb/>Valet item ad hoc definitio principiorum, vt frigoris & caloris: quod item Socrates approbauit <lb/>in principiis exquirendis, imò excogitauit. Nam duo &longs;unt quæ Socrati iure proprio tribui po&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg35"></arrow.to.target><lb/>præter c&ecedil;tera multum confert dialectica ad inuentionem principiorum, qu&ecedil; &longs;cienti&ecedil; &longs;ibi &longs;umunt. <lb/>Valet item ad hoc definitio principiorum, vt frigoris & caloris: quod item Socrates approbauit <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg36"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt,<emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> inductiue orationes, & definitionum v&longs;us generatim. vtraque autem ad &longs;cientiæ principia <lb/> | <arrow.to.target n="marg36"></arrow.to.target><lb/>in principiis exquirendis, imò excogitauit. Nam duo &longs;unt quæ Socrati iure proprio tribui po&longs;­<lb/>&longs;unt, <emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> inductiue orationes, & definitionum v&longs;us generatim. vtraque autem ad &longs;cientiæ principia <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg37"></arrow.to.target><lb/>conferunt. Magna etiam vis e&longs;t experientiæ quæ na&longs;citur ex memoria rerum quas &longs;en&longs;us &longs;emel <lb/>atque iterum &longs;uppeditat: nanque ex repetita &longs;en&longs;ione memoria propagatur: muliæ verò eiu&longs;­<lb/>dem rei memori&ecedil; <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> vnius experientiæ faciunt, <emph type="sup"/>m<emph.end type="sup"/> ex experimentis verò primorum prin­<lb/> | <arrow.to.target n="marg37"></arrow.to.target><lb/>conferunt. Magna etiam vis e&longs;t experientiæ quæ na&longs;citur ex memoria rerum quas &longs;en&longs;us &longs;emel <lb/>atque iterum &longs;uppeditat: nanque ex repetita &longs;en&longs;ione memoria propagatur: multæ verò eiu&longs;­<lb/>dem rei memori&ecedil; <expan abbr="pote&longs;tat&etilde;">pote&longs;tatem</expan> vnius experientiæ faciunt, <emph type="sup"/>m<emph.end type="sup"/> ex experimentis verò primorum |
| <arrow.to.target n="marg38"></arrow.to.target><lb/>cipiorum cognitio gignitur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> generatim id ab Ari&longs;totele pronunciatum. <emph type="sup"/>n<emph.end type="sup"/> Principia quæ &longs;e <lb/> | <arrow.to.target n="marg38"></arrow.to.target> prin­<lb/><lb/>cipiorum cognitio gignitur. <expan abbr="Itaq.">Itaque</expan> generatim id ab Ari&longs;totele pronunciatum. <emph type="sup"/>n<emph.end type="sup"/> Principia quæ |
| <arrow.to.target n="marg39"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="cũdum">cundum</expan> vnum quodque &longs;unt, experimenti e&longs;&longs;e tradere: <emph type="sup"/>o<emph.end type="sup"/> vt puta, a&longs;trologic&ecedil; di&longs;ciplin&ecedil; principia <lb/> | <arrow.to.target n="marg39"></arrow.to.target> <expan abbr="&longs;e-cũdum">&longs;e­<lb/><lb/>cundum</expan> vnum quodque &longs;unt, experimenti e&longs;&longs;e tradere: <emph type="sup"/>o<emph.end type="sup"/> vt puta, a&longs;trologic&ecedil; di&longs;ciplin&ecedil; principia <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg40"></arrow.to.target><lb/>ex a&longs;trologica experientia colliguntur: nanque ob&longs;eruatis apparentibus quantum &longs;atis e&longs;t, inuen <lb/>t&ecedil; &longs;unt a&longs;trologic&ecedil; demon&longs;trationes <expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. modo principia &longs;e habent in alia <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> &longs;cien <lb/>tia vel arte. Itaque experimentum ea &longs;ubmini&longs;trat, qu&ecedil; verè in&longs;unt in rebus quorum &longs;i nihil <lb/>omi&longs;&longs;um fuerit, in promptu erit illa demon&longs;trare, qu&ecedil; demon&longs;trationem recipiunt, cuius verò <lb/>non e&longs;t demon&longs;tratio &longs;uapte natura, cuiu&longs;modi &longs;unt principia quæ nos hoc ip&longs;o tempore tracta­<lb/>mus, ea manife&longs;ta facere. Quamobrem monente Ari&longs;totele plurimum pote&longs;t in &longs;cientiæ prin­<lb/>cipiis &longs;tatuendis experientia. Quo miror magis hoc caput ab Auerroe prætermi&longs;&longs;um. Ni&longs;i cum | <arrow.to.target n="marg40"></arrow.to.target><lb/>ex a&longs;trologica experientia colliguntur: nanque ob&longs;eruatis apparentibus quantum &longs;atis e&longs;t, inuen­<lb/>t&ecedil; &longs;unt a&longs;trologic&ecedil; demon&longs;trationes <expan abbr="con&longs;imili&qacute;">con&longs;imilique</expan>. modo principia &longs;e habent in alia <expan abbr="quacunq.">quacunque</expan> &longs;cien­<lb/>tia vel arte. Itaque experimentum ea &longs;ubmini&longs;trat, qu&ecedil; verè in&longs;unt in rebus quorum &longs;i nihil <lb/>omi&longs;&longs;um fuerit, in promptu erit illa demon&longs;trare, qu&ecedil; demon&longs;trationem recipiunt, cuius verò <lb/>non e&longs;t demon&longs;tratio &longs;uapte natura, cuiu&longs;modi &longs;unt principia quæ nos hoc ip&longs;o tempore tracta­<lb/>mus, ea manife&longs;ta facere. Quamobrem monente Ari&longs;totele plurimum pote&longs;t in &longs;cientiæ prin­<lb/>cipiis &longs;tatuendis experientia. Quo miror magis hoc caput ab Auerroe prætermi&longs;&longs;um. Ni&longs;i cum |
| <pb pagenum="5"/>eius a&longs;&longs;eclis defendamus experientiam cum con&longs;uetudine fui&longs;&longs;e numeratam, qua&longs;i idem &longs;int, aut <lb/> | <pb pagenum="5"/> |
| <arrow.to.target n="marg41"></arrow.to.target><lb/>con&longs;uetudinem experientia con&longs;equatur, quippe quòd omnis con&longs;uetudo po&longs;tulet <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan>, <lb/>Atqui mihi magis iudicium Eu&longs;tratij probatur aliud facientis experientiam à con&longs;uetudine: <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoniam con&longs;uetudo ex actione &longs;uboritur, experientia ex ob&longs;eruatione, & collatione plurium <lb/> | <arrow.to.target n="marg41"></arrow.to.target><lb/>eius a&longs;&longs;eclis defendamus experientiam cum con&longs;uetudine fui&longs;&longs;e numeratam, qua&longs;i idem &longs;int, aut <lb/>con&longs;uetudinem experientia con&longs;equatur, quippe quòd omnis con&longs;uetudo po&longs;tulet <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan>. <lb/>Atqui mihi magis iudicium Eu&longs;tratij probatur aliud facientis experientiam à con&longs;uetudine: <lb/><emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quoniam con&longs;uetudo ex actione &longs;uboritur, experientia ex ob&longs;eruatione, & collatione plurium <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg42"></arrow.to.target><lb/>&longs;ingularium con&longs;imilium, vt quòd rhabarbarum purget flauam bilem, in hoc & illo ægroto ex­<lb/>perimur; nec quicquam propterea con&longs;ueuimus. Quoniam verò dicere po&longs;&longs;es non omnem pla <lb/>nè &longs;ed aliquam experientiam cum con&longs;uetudine conuenire, o&longs;tendam ego id e&longs;&longs;e ex euento & <lb/>fortuitò, non nece&longs;&longs;ario & per &longs;e, quando multæ &longs;unt con&longs;uetudines, quæ &longs;ine vlla aduer&longs;ione, <lb/>&longs;en&longs;u notitiaúe contrahuntur, veluti quòd &longs;ibi qui&longs;piam vellicet barbam, aut curuus incedat, &longs;ine <lb/>illis verò nulla experientia <expan abbr="cõ&longs;tare">con&longs;tare</expan> pote&longs;t, quid. n. ob&longs;ecrò experimenti facies, ni&longs;i aduerteris? quid <lb/>aduerteris, ni&longs;i noueris aut &longs;en&longs;eris? Hæc quidem omnia, quæ nuper commemorauimus princi <lb/><expan abbr="piorũ">piorum</expan> <expan abbr="notitiã">notitiam</expan> faciunt, offerentia terminos menti, quos &longs;imulac ip&longs;a <expan abbr="cont&etilde;plata">contemplata</expan> fuerit, ita e&longs;&longs;e certi&longs; <lb/>&longs;imè cogno&longs;cit & maximè credit, & ad eorum normam refert omnia, quæ con&longs;equuntur. Sed <lb/>cum è principiis rerum nonnulla &longs;int euidentia, neque præmon&longs;tratorem po&longs;tulent, alia recon­<lb/>dita &longs;int & ignota nobis ea quæ paulò ante recen&longs;uimus, omne principiorum genus amplectun­<lb/>tur, &longs;iue notum &longs;it nobis &longs;iue ignotum. Verumenimuero con&longs;ilium no&longs;trum e&longs;t in naturalis &longs;cien <lb/> | <arrow.to.target n="marg42"></arrow.to.target><lb/>&longs;ingularium con&longs;imilium, vt quòd rhabarbarum purget flauam bilem, in hoc & illo ægroto ex­<lb/>perimur; nec quicquam propterea con&longs;ueuimus. Quoniam verò dicere po&longs;&longs;es non omnem pla­<lb/>nè &longs;ed aliquam experientiam cum con&longs;uetudine conuenire, o&longs;tendam ego id e&longs;&longs;e ex euento & <lb/>fortuitò, non nece&longs;&longs;ario & per &longs;e, quando multæ &longs;unt con&longs;uetudines, quæ &longs;ine vlla aduer&longs;ione, <lb/>&longs;en&longs;u notitiaúe contrahuntur, veluti quòd &longs;ibi qui&longs;piam vellicet barbam, aut curuus incedat, &longs;ine <lb/>illis verò nulla experientia <expan abbr="cõ&longs;tare">con&longs;tare</expan> pote&longs;t, quid .n. ob&longs;ecrò experimenti facies, ni&longs;i aduerteris? quid <lb/>aduerteris, ni&longs;i noueris aut &longs;en&longs;eris? Hæc quidem omnia, quæ nuper commemorauimus <expan abbr="princi-piorũ">princi­<lb/>piorum</expan> <expan abbr="notitiã">notitiam</expan> faciunt, offerentia terminos menti, quos &longs;imulac ip&longs;a <expan abbr="cont&etilde;plata">contemplata</expan> fuerit, ita e&longs;&longs;e certi&longs;­<lb/>&longs;imè cogno&longs;cit & maximè credit, & ad eorum normam refert omnia, quæ con&longs;equuntur. Sed <lb/>cum è principiis rerum nonnulla &longs;int euidentia, neque præmon&longs;tratorem po&longs;tulent, alia recon­<lb/>dita &longs;int & ignota nobis ea quæ paulò ante recen&longs;uimus, omne principiorum genus |
| <arrow.to.target n="marg43"></arrow.to.target><lb/>tiæ ve&longs;tibulo con&longs;tituere illa quæ &longs;ine acri ratione note&longs;cunt, & in notis nobis <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan>, &longs;iue &longs;int <lb/>po&longs;teriora, &longs;eu priora natura, quæ de domo quicunque afferre &longs;olet, aut paucis admonitus à præ­<lb/>ceptore, admittere; quæ in &longs;en&longs;u & experientia poni dicimus, & accipi ita e&longs;&longs;e &longs;olum, quia &longs;cili­<lb/>cet nulla eorum cau&longs;&longs;a afferatur. Quocirca dictum quoque e&longs;t ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quòd ita &longs;it, e&longs;&longs;e <lb/> | <arrow.to.target n="marg43"></arrow.to.target> amplectun­<lb/><lb/>tur, &longs;iue notum &longs;it nobis &longs;iue ignotum. Verumenimuero con&longs;ilium no&longs;trum e&longs;t in naturalis &longs;cien­<lb/>tiæ ve&longs;tibulo con&longs;tituere illa quæ &longs;ine acri ratione note&longs;cunt, & in notis nobis <expan abbr="collocãtur">collocantur</expan>, &longs;iue &longs;int <lb/>po&longs;teriora, &longs;eu priora natura, quæ de domo quicunque afferre &longs;olet, aut paucis admonitus à præ­<lb/>ceptore, admittere; quæ in &longs;en&longs;u & experientia poni dicimus, & accipi ita e&longs;&longs;e &longs;olum, quia &longs;cili­<lb/>cet nulla eorum cau&longs;&longs;a afferatur. Quocirca dictum quoque e&longs;t ab Ari&longs;totele <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quòd ita &longs;it, e&longs;&longs;e <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target><lb/>principium, non illud &longs;anè, quod legitur 2. Po&longs;t. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> & e&longs;t in numero quæ&longs;tionum, quod falsò non­<lb/> | <arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target><lb/>principium, non illud &longs;anè, quod legitur 2. Po&longs;t. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> & e&longs;t in numero quæ&longs;tionum, quod falsò |
| <arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target><lb/>nulli Ethicorum interpretes opinantur; &longs;ed id, quod numeratur in præcognitis. Etenim prin­<lb/>cipia &longs;ic præno&longs;cuntur, quòd &longs;unt. In phy&longs;icis autem à &longs;en&longs;u, & experientia trahunt originem, <lb/>his verò nititur inductio, quæ princi piis proximè terminatur; vnde mini&longs;terio facultatis &longs;entien <lb/>tis opera mentis &longs;uccedit. Hinc pendet vniuer&longs;a fides, qu&ecedil; demon&longs;trationibus habetur, quia per <lb/>&longs;e credunt, atque ita, vt cæteris, quæ deducuntur ab ip&longs;is, fidem communicent: neque enim cau&longs; <lb/>&longs;a vlla e&longs;t, cur vera &longs;int: &longs;ed quod ita principiorum termini &longs;e habent, vt aut indi&longs;&longs;olubili vincu­<lb/>lo connectantur, aut quòd alter alterius rationem compleat. Ideo no&longs;cimus & credimus, quia <lb/>nouit mens eorum terminos, <expan abbr="vtro&longs;q.">vtro&longs;que</expan> &longs;en&longs;u indicante, atque ita certò vt de illorum connexione <lb/>non dubitet. Neque enim volumus e&longs;&longs;entialem illam connexionem quam aiunt imitatores <lb/>Auerrois, in vno indiuiduo percipi, aut ab vna inductionis particula &longs;ignificari, &longs;ed inductione <lb/> | <arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target> non­<lb/><lb/>nulli Ethicorum interpretes opinantur; &longs;ed id, quod numeratur in præcognitis. Etenim prin­<lb/>cipia &longs;ic præno&longs;cuntur, quòd &longs;unt. In phy&longs;icis autem à &longs;en&longs;u, & experientia trahunt originem, <lb/>his verò nititur inductio, quæ principiis proximè terminatur; vnde mini&longs;terio facultatis &longs;entien­<lb/>tis opera mentis &longs;uccedit. Hinc pendet vniuer&longs;a fides, qu&ecedil; demon&longs;trationibus habetur, quia per <lb/>&longs;e credunt, atque ita, vt cæteris, quæ deducuntur ab ip&longs;is, fidem communicent: neque enim cau&longs;­<lb/>&longs;a vlla e&longs;t, cur vera &longs;int: &longs;ed quod ita principiorum termini &longs;e habent, vt aut indi&longs;&longs;olubili vincu­<lb/>lo connectantur, aut quòd alter alterius rationem compleat. Ideo no&longs;cimus & credimus, quia <lb/>nouit mens eorum terminos, <expan abbr="vtro&longs;q.">vtro&longs;que</expan> &longs;en&longs;u indicante, atque ita certò vt de illorum connexione <lb/>non dubitet. Neque enim volumus e&longs;&longs;entialem illam connexionem quam aiunt imitatores <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg46"></arrow.to.target><lb/>iam ab&longs;oluta, vt conuenit, quæ illic terminatur, vnde non &longs;uccurrit aliquod indiuiduum aliter <lb/>&longs;e habens: <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> mentem protinus illam connexionem e&longs;&longs;entialem per&longs;picere: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem melius <lb/> | <arrow.to.target n="marg46"></arrow.to.target><lb/>Auerrois, in vno indiuiduo percipi, aut ab vna inductionis particula &longs;ignificari, &longs;ed inductione <lb/>iam ab&longs;oluta, vt conuenit, quæ illic terminatur, vnde non &longs;uccurrit aliquod indiuiduum aliter <lb/>&longs;e habens: <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> mentem protinus illam connexionem e&longs;&longs;entialem per&longs;picere: ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem melius <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg47"></arrow.to.target><lb/>affecti &longs;umus ad principia, quàm ad ea, quæ per demon&longs;trationem concepimus. Sed enim, quia <lb/>primus eorum exortus e&longs;t à &longs;en&longs;u, ip&longs;i verò præ&longs;entantur confu&longs;æ quædam &longs;pecies, & inh&ecedil;rentia <lb/>cum &longs;ubiectis, quibus inhærent, vt ri&longs;us compos in &longs;ub&longs;tantia, & in linea punctum, atque in &longs;ub­<lb/>&longs;tantia &longs;en<gap/>li principium motas. Tum etiam, quòd tamet &longs;i incomplexa &longs;unt principia cogni­<lb/>tionis, &longs;unt tamen remota: pronunciata verò & propo&longs;itiones &longs;unt proxima principia cognitio­<lb/>nis, & demon&longs;trationis; ex hoc efficitur, vt non incomplexa pro principiis ab Ari&longs;totele &longs;tatuan <lb/>tur; &longs;ed &longs;ub forma hypothe&longs;eon, neque quòd &longs;int &longs;impliciter, vt plurimum pronunciamus; &longs;ed <lb/>vt inhærentia &longs;umimus, vbi e&longs;&longs;e adiacet, & pr&ecedil;dicatur. Itaque non dicimus &longs;æpius e&longs;&longs;e motum, <lb/>&longs;eu multitudinem, neque item e&longs;&longs;e naturam; quoniam hæc &longs;ine &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili non exi&longs;tunt, <lb/>&longs;ed ita pronunciamus. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Omnia aut quædam moueri: multa e&longs;&longs;e ea, quæ &longs;unt &longs;iue genere, &longs;eu &longs;pe <lb/> | <arrow.to.target n="marg47"></arrow.to.target><lb/>affecti &longs;umus ad principia, quàm ad ea, quæ per demon&longs;trationem concepimus. Sed enim, quia <lb/>primus eorum exortus e&longs;t à &longs;en&longs;u, ip&longs;i verò præ&longs;entantur confu&longs;æ quædam &longs;pecies, & inh&ecedil;rentia <lb/>cum &longs;ubiectis, quibus inhærent, vt ri&longs;us compos in &longs;ub&longs;tantia, & in linea punctum, atque in &longs;ub­<lb/>&longs;tantia &longs;en&longs;ili principium motas. Tum etiam, quòd tamet&longs;i incomplexa &longs;unt principia cogni­<lb/>tionis, &longs;unt tamen remota: pronunciata verò & propo&longs;itiones &longs;unt proxima principia cognitio­<lb/>nis, & demon&longs;trationis; ex hoc efficitur, vt non incomplexa pro principiis ab Ari&longs;totele &longs;tatuan­<lb/>tur; &longs;ed &longs;ub forma hypothe&longs;eon, neque quòd &longs;int &longs;impliciter, vt plurimum pronunciamus; &longs;ed <lb/>vt inhærentia &longs;umimus, vbi e&longs;&longs;e adiacet, & pr&ecedil;dicatur. Itaque non dicimus &longs;æpius e&longs;&longs;e motum, <lb/>&longs;eu multitudinem, neque item e&longs;&longs;e naturam; quoniam hæc &longs;ine &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ili non exi&longs;tunt, <lb/>&longs;ed ita pronunciamus. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Omnia aut quædam moueri: multa e&longs;&longs;e ea, quæ &longs;unt &longs;iue genere, &longs;eu |
| <arrow.to.target n="marg48"></arrow.to.target><lb/>cie, aut numero, alii&longs;úe differentia modis. &longs;iquidem omnes has di&longs;tinctiones &longs;en&longs;us ip&longs;e patefa­<lb/>ciat <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> res &longs;en&longs;iles initia motus in &longs;eip&longs;is habere & c&ecedil;tera huiu&longs;modi. Atque hactenus de gene­<lb/> | <arrow.to.target n="marg48"></arrow.to.target> &longs;pe­<lb/><lb/>cie, aut numero, alii&longs;úe differentia modis. &longs;iquidem omnes has di&longs;tinctiones &longs;en&longs;us ip&longs;e patefa­<lb/>ciat <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> res &longs;en&longs;iles initia motus in &longs;eip&longs;is habere & c&ecedil;tera huiu&longs;modi. Atque hactenus de |
| <arrow.to.target n="marg49"></arrow.to.target><lb/>rali principiorum con&longs;titutione dictum &longs;it, ad &longs;pecialia de&longs;cendamus.<lb/> | <arrow.to.target n="marg49"></arrow.to.target> gene­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg50"></arrow.to.target></s> | <arrow.to.target n="marg50"></arrow.to.target><lb/>rali principiorum con&longs;titutione dictum &longs;it, ad &longs;pecialia de&longs;cendamus.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg8"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg8"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg9"></margin.target>a 2. in <lb/>Tim.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg9"></margin.target>a 2. in <lb/>Tim.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg10"></margin.target>b 1. Po&longs;t. <lb/>T. 25.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg10"></margin.target>b 1. Po&longs;t. <lb/>T. 25.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg11"></margin.target>c Abuma <lb/>zar.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg11"></margin.target>c Abuma <lb/>zar.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg12"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg12"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg13"></margin.target>d 4. Met. <lb/>T. 9.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg13"></margin.target>d 4. Met. <lb/>T. 9.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg14"></margin.target>e 1. Pri. &longs;eg. <lb/>3. <lb/>1. Eth. c. 9.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg14"></margin.target>e 1. Pri. &longs;eg. <lb/>3. <lb/>1. Eth. c. 9.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg15"></margin.target>f 8. Phy&longs;. <lb/>Tt. 22. 26.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg15"></margin.target>f 8. Phy&longs;. <lb/>Tt. 22. 26.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg16"></margin.target>g 1. Phy&longs;. <lb/>T. 71. <lb/>1. De ortu.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg16"></margin.target>g 1. Phy&longs;? <lb/>T. 71. <lb/>1. De ortu.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg17"></margin.target>h 2. Met. <lb/>T. 14. <lb/>7. Eth. c. <lb/>10. <lb/>De Mem. <lb/>cap. 3.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg17"></margin.target>h 2. Met. <lb/>T. 14. <lb/>7. Eth. c. <lb/>10. <lb/>De Mem. <lb/>cap. 3.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg18"></margin.target>i Met. T. <lb/>26.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg18"></margin.target>i Met. T. <lb/>26.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg19"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg19"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg20"></margin.target>k Phy&longs;. T. <lb/>1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg20"></margin.target>k Phy&longs;. T. <lb/>1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg21"></margin.target>l 1. Po&longs;t. <lb/>T. 6.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg21"></margin.target>l 1. Po&longs;t. <lb/>T. 6.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg22"></margin.target>m 1 Po&longs;t. <lb/>Tt. 5. 25.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg22"></margin.target>m 1 Po&longs;t. <lb/>Tt. 5 25.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg23"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg23"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg24"></margin.target>a Zim. <lb/>Tab. . <lb/>principia <lb/><expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&ecedil;">&longs;cienti&ecedil;</expan> na­<lb/>turalis.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg24"></margin.target>a Zim. <lb/>Tab. <gap/>. <lb/>principia <lb/><expan abbr="&longs;ci&etilde;ti&ecedil;">&longs;cienti&ecedil;</expan> na­<lb/>turalis.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg25"></margin.target>b Iand. 1. <lb/>Phy&longs;. <expan abbr="q.">que</expan> 7.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg25"></margin.target>b land. 1. <lb/>Phy&longs;. <expan abbr="q.">que</expan> 7.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg26"></margin.target>c 1. Phy&longs;. <lb/>T. 35.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg26"></margin.target>c 1. Phy&longs;. <lb/>T. 35.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg27"></margin.target>d 10. <expan abbr="Grã-mat">Gran­<lb/>mat</expan>. 1. Po­<lb/>&longs;ter. c. 25.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg27"></margin.target>d 10. <expan abbr="Grã">Gram</expan> <lb/>mat. 1. Po­<lb/>fter. c. 25.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg28"></margin.target>e 8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg28"></margin.target>e 8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg29"></margin.target>f 1. Po&longs;t. <lb/>T. 30.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg29"></margin.target>f 1. Po&longs;t. <lb/>T. 30.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg30"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg30"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg31"></margin.target>g 1. Ven.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg31"></margin.target>g 1. Ven.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg32"></margin.target>h 1 Eth. <lb/>cap. 7.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg32"></margin.target>h 1 Eth. <lb/>cap. 7.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg33"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg33"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg34"></margin.target>i 1. Phy&longs;. <lb/>T. 3.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg34"></margin.target>i 1. Phy&longs;. <lb/>T. 3.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg35"></margin.target>k 1. Top. <lb/>cap. 2.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg35"></margin.target>k 1. Top. <lb/>cap. 2.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg36"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg36"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg37"></margin.target>l 8. Met. <lb/>cap. 4.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg37"></margin.target>l 8. Met. <lb/>cap. 4.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg38"></margin.target>m 2. Po&longs;t. <lb/>T. vlt.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg38"></margin.target>m 2. Po&longs;t. <lb/>T. vit.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg39"></margin.target>n 1. Prin. <lb/>&longs;eg. 2.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg39"></margin.target>n 1. Prin. <lb/>&longs;eg. 2.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg40"></margin.target>o 1. Met. <lb/>&longs;um. 1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg40"></margin.target>o 1. Met. <lb/>&longs;um. 1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg41"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg41"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg42"></margin.target>a 1. de ar­<lb/>te dicendi <lb/>cap. 10.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg42"></margin.target>a 1. de ar­<lb/>te dicendi <lb/>cap. 10.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg43"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg43"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg44"></margin.target>b 1. Eth. <lb/>cap. 7.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg44"></margin.target>b 1. Eth. <lb/>cap. 7.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg45"></margin.target>c T. 1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg45"></margin.target>c T. 1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg46"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg46"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg47"></margin.target>d 8. Top.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg47"></margin.target>d 8. Top.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg48"></margin.target>e 1. Phy&longs;. <lb/>T. 9. <lb/>8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg48"></margin.target>e 1. Phy&longs; <lb/>T. 9. <lb/>8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg49"></margin.target>f 10. Met. <lb/>T. 12.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg49"></margin.target>f 10. Met. <lb/>T. 12.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg50"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg50"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>Distributio principiorum no&longs;tr&ecedil; methodi ponitur, & leuiter aliqua ad ip&longs;a <lb/>pertinentia tanguntur. Cap. II<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Distributio principiorum no&longs;tr&ecedil; methodi ponitur, & leuiter aliqua ad ip&longs;a <lb/>pertinentia tanguntur. Cap. II.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>QVIA methodus omnis ex duabus partibus componitur modo &longs;ciendi nimirùm & &longs;cien­<lb/>tia. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Nece&longs;&longs;e enim e&longs;t, in quaque methodo no&longs;cere quatenus aliquid tractandum e&longs;t, <lb/> |
| <s>Qvia methodus omnis ex duabus partibus componitur modo &longs;ciendi nimirùm & &longs;cien­<lb/>tia. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Nece&longs;&longs;e enim e&longs;t, in quaque methodo no&longs;cere quatenus aliquid tractandum e&longs;t, <lb/> | |
| <arrow.to.target n="marg51"></arrow.to.target><lb/>quibus viis atque rationibus confirmandum, & quo quidque loco di&longs;ponendum. Scientia rem <lb/>ip&longs;am declarante & definiente, demon&longs;trante, & docente; etiam methodi principia ad h&ecedil;c duo <lb/>capita commodè referri poterunt; erunt enim aliqua principia, quæ modum &longs;ciendi &longs;pectabunt, <lb/>nonnulla quæ &longs;cientiam re&longs;picient. Verum &longs;icut in methodo ratio tractandi, &longs;eu modus &longs;ciendi <lb/>&longs;cientiæ præponendus e&longs;t, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> etenim ab&longs;onum e&longs;t vnà &longs;cientiam <expan abbr="modum&qacute;">modumque</expan>; &longs;ciendi quærere: &longs;ic <lb/> | <arrow.to.target n="marg51"></arrow.to.target><lb/>quibus viis atque rationibus confirmandum, & quo quidque loco di&longs;ponendum. Scientia rem <lb/>ip&longs;am declarante & definiente, demon&longs;trante, & docente; etiam methodi principia ad h&ecedil;c duo <lb/>capita commodè referri poterunt; erunt enim aliqua principia, quæ modum &longs;ciendi &longs;pectabunt, <lb/>nonnulla quæ &longs;cientiam re&longs;picient. Verum &longs;icut in methodo ratio tractandi, &longs;eu modus &longs;ciendi <lb/>&longs;cientiæ præponendus e&longs;t, <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> etenim ab&longs;onum e&longs;t vnà &longs;cientiam <expan abbr="modum&qacute;">modumque</expan>; &longs;ciendi quærere: &longs;ic <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg52"></arrow.to.target><lb/>de principus, quæ pertinent ad modum tractandi, priore loco verba faciemus. Atque ea qui­<lb/>dem non pauca &longs;unt, horum primas &longs;ibi vendicat, cum in omni contemplatione, tùm maximè in | <arrow.to.target n="marg52"></arrow.to.target><lb/>de principus, quæ pertinent ad modum tractandi, priore loco verba faciemus. Atque ea qui­<lb/>dem non pauca &longs;unt, horum primas &longs;ibi vendicat, cum in omni contemplatione, tùm maximè in |
| <pb pagenum="6"/>philo&longs;ophia naturali, quòd ab Ari&longs;totele crebrò pr&ecedil;ceptum & celebratum e&longs;t, &longs;tandum e&longs;&longs;e iu­<lb/> | <pb pagenum="6"/>philo&longs;ophia naturali, quòd ab Ari&longs;totele crebrò pr&ecedil;ceptum & celebratum e&longs;t, &longs;tandum e&longs;&longs;e |
| <arrow.to.target n="marg53"></arrow.to.target><lb/>dicio &longs;en&longs;us. Etenim et&longs;i generale e&longs;t in omni contemplatione &longs;en&longs;us officium: quia nihil e&longs;t in <lb/>phanta&longs;ia mentéue quod fores &longs;en&longs;uum non pepulerit, &longs;iue ex toto, vt in vera phanta&longs;ia, &longs;iue ex <lb/>parte, vt in fictione chimçræ, &longs;iuè proximè & per &longs;e, vt plenum, &longs;iue per aliud, vt inane, ac <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> <lb/>rei &longs;en&longs;u deficiente, eiu&longs;dem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in &longs;cientia deficies, nec ni&longs;i de nomine di&longs;putatio fieri po&longs;sit. <lb/>At hoc in phy&longs;iologia poti&longs;simè requiritur. Nam &longs;i philo&longs;ophus naturalis in terum &longs;en&longs;ilium con <lb/>templatione ver&longs;atur, earum verò nullus melior iudex e&longs;&longs;e pote&longs;t quàm &longs;en&longs;us <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> profectò maxi­<lb/> | <arrow.to.target n="marg53"></arrow.to.target> iu­<lb/><lb/>dicio &longs;en&longs;us. Etenim et&longs;i generale e&longs;t in omni contemplatione &longs;en&longs;us officium: quia nihil e&longs;t in <lb/>phanta&longs;ia mentéue quod fores &longs;en&longs;uum non pepulerit, &longs;iue ex toto, vt in vera phanta&longs;ia, &longs;iue ex <lb/>parte, vt in fictione chim&ecedil;ræ, &longs;iuè proximè & per &longs;e, vt plenum, &longs;iue per aliud, vt inane, ac <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> <lb/>rei &longs;en&longs;u deficiente, eiu&longs;dem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in &longs;cientia deficies, nec ni&longs;i de nomine di&longs;putatio fieri po&longs;sit. <lb/>At hoc in phy&longs;iologia poti&longs;simè requiritur. Nam &longs;i philo&longs;ophus naturalis in rerum &longs;en&longs;ilium con­<lb/>templatione ver&longs;atur, earum verò nullus melior iudex e&longs;&longs;e pote&longs;t quàm &longs;en&longs;us <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> profectò |
| <arrow.to.target n="marg54"></arrow.to.target><lb/>mum &longs;en&longs;us habebit in hac philo&longs;ophia momentum, v&longs;que adeò, vt qui rerum illarum, quæ &longs;ic <lb/>euidentes & per&longs;picuæ &longs;unt, velut illud e&longs;t, quòd &longs;it motus, demon&longs;trationem quæri<gap/>, quæ do­<lb/>ceat e&longs;&longs;e motum, non po&longs;sit di&longs;cernere id, quod per &longs;e ip&longs;um votum e&longs;t ab eo, quod e&longs;t per &longs;e ob­<lb/>&longs;curum, nec per&longs;picere, cùm <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> rationis antecedens notius e&longs;&longs;e oporteat eo, quod &longs;equitur; <lb/>nihil occurrere po&longs;&longs;e, quod &longs;it eo notius, quod ip&longs;e con&longs;equens facit, idcirco &longs;ic mente obc&ecedil;ca­<lb/>tus e&longs;t, vt ne&longs;ciat quid admittat aut re&longs;puat demon&longs;trationem. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Propterea cum eo compara­<lb/> | <arrow.to.target n="marg54"></arrow.to.target> maxi­<lb/><lb/>mum &longs;en&longs;us habebit in hac philo&longs;ophia momentum, v&longs;que adeò, vt qui rerum illarum, quæ &longs;ic <lb/>euidentes & per&longs;picuæ &longs;unt, velut illud e&longs;t, quòd &longs;it motus, demon&longs;trationem quærit, quæ do­<lb/>ceat e&longs;&longs;e motum, non po&longs;sit di&longs;cernere id, quod per &longs;e ip&longs;um votum e&longs;t ab eo, quod e&longs;t per &longs;e ob­<lb/>&longs;curum, nec per&longs;picere, cùm <expan abbr="cuiu&longs;q.">cuiu&longs;que</expan> rationis antecedens notius e&longs;&longs;e oporteat eo, quod &longs;equitur; <lb/>nihil occurrere po&longs;&longs;e, quod fit eo notius, quod ip&longs;e con&longs;equens facit, idcirco &longs;ic mente obc&ecedil;ca­<lb/>tus e&longs;t, vt ne&longs;ciat quid admittat aut re&longs;puat demon&longs;trationem. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Propterea cum eo |
| <arrow.to.target n="marg55"></arrow.to.target><lb/>tur, qui cæcus e&longs;t ab ortu; cum enim colorum vires ignoret, &longs;iquando di&longs;&longs;erat deillis, &longs;olùm no­<lb/>mina ponit in medio; quorum nomina &longs;int nota, pror&longs;us ignotat. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> & ille qui demon&longs;tratio <lb/>nem requiret eius quod quippiam moueatur, nominis &longs;olius habebit rationem, nec quid eo no­<lb/> | <arrow.to.target n="marg55"></arrow.to.target> compara­<lb/><lb/>tur, qui cæcus e&longs;t ab ortu; cum enim colorum vires ignoret, &longs;iquando di&longs;&longs;erat de illis, &longs;olùm no­<lb/>mina ponit in medio; quorum nomina &longs;int nota, pror&longs;us ignorat. <expan abbr="itaq.">itaque</expan> & ille qui demon&longs;tratio­<lb/>nem requiret eius quod quippiam moueatur, nominis &longs;olius habebit rationem, nec quid eo |
| <arrow.to.target n="marg56"></arrow.to.target><lb/>mine &longs;ignificetur, vtique nouerit. qui certè &longs;i no&longs;&longs;et; tantum abe&longs;t, vt illa demon&longs;trare conare­<lb/>tur, vt potius in aliorum demon&longs;tratione v&longs;urparet. Multo maior error committetur, &longs;i ratio <lb/>rei ve&longs;tigabitur, cuius oppo&longs;ituin &longs;en&longs;us iudicabit, vt illi fecere, qui vniuer&longs;a quie&longs;cere profiteban <lb/>tur, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. euenti rationes indagabant. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> multo enim melius nos habemus ad h&ecedil;c, quæ mon&longs;trat <lb/> | <arrow.to.target n="marg56"></arrow.to.target> no­<lb/><lb/>mine &longs;ignificetur, vtique nouerit. qui certè &longs;i no&longs;&longs;et; tantum abe&longs;t, vt illa demon&longs;trare conare­<lb/>tur, vt potius in aliorum demon&longs;tratione v&longs;urparet. Multo maior error committetur, &longs;i ratio <lb/>rei ve&longs;tigabitur, cuius oppo&longs;itum &longs;en&longs;us iudicabit, vt illi fecere, qui vniuer&longs;a quie&longs;cere profiteban­<lb/>tur, <expan abbr="eiu&longs;&qacute;">eiu&longs;que</expan>. euenti rationes indagabant. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> multo enim melius nos habemus ad h&ecedil;c, quæ mon&longs;trat <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg57"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;us, quàm &longs;i vlla ratio ad id o&longs;tendendum accommodari po&longs;let, atque is qui ita progreditur, <lb/>male iudicat, quid melius peiu&longs;úe &longs;it, quid credendum, & non credendum, nec principium di­<lb/>&longs;tinguit ab eo quod non e&longs;t principium,<emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & in &longs;umma rerum ignoratione ver&longs;atur. Etenim ad ali <lb/> | <arrow.to.target n="marg57"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;us, quàm &longs;i vlla ratio ad id o&longs;tendendum accommodari po&longs;&longs;et, atque is qui ita progreditur, <lb/>male iudicat, quid melius peiu&longs;úe &longs;it, quid credendum, & non credendum, nec principium di­<lb/>&longs;tinguit ab eo quod non e&longs;t principium, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & in &longs;umma rerum ignoratione ver&longs;atur. Etenim ad |
| <arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target><lb/>quod primum a&longs;cendendum e&longs;t, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quod in alia notiora di&longs;&longs;olui nequeat, vnde fides in aliorum <lb/> | <arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target> ali­<lb/><lb/>quod primum a&longs;cendendum e&longs;t, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quod in alia notiora di&longs;&longs;olui nequeat, vnde fides in aliorum <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target><lb/>confirmationem ducatur aliter, vel ex infinitate principiorum vniuer&longs;a &longs;cientia funditus euerte <lb/>retur, aut exordiatur ab ignoto. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Hoc verò primum dictatur à &longs;en&longs;u. Quamobrem qui magis ver <lb/> | <arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target><lb/>confirmationem ducatur aliter, vel ex infinitate principiorum vniuer&longs;a &longs;cientia funditus euerte­<lb/>retur, aut exordiatur ab ignoto. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Hoc verò primum dictatur à &longs;en&longs;u. Quamobrem qui magis |
| <arrow.to.target n="marg60"></arrow.to.target><lb/>&longs;ati &longs;unt in naturalibus magis recipiunt principia quæ cum rerum natura con&longs;entiant, & valde <lb/>accommodata &longs;int ad efficiendam &longs;cientiam. &longs;uppeditat enim copia multarum demon&longs;tratio­<lb/>num, quarum auxilio rem intro&longs;piciant. eaque diligenter animaduer&longs;a, con&longs;iderata tarditate <lb/>iudicium faciant cum ceteroquin illi qui dimi&longs;&longs;a rerum ob&longs;eruatione &longs;olam rationem per&longs;e­<lb/>quuntur pauca re&longs;picientes de rebus ob&longs;curi&longs;simis ex tempore temereque effutiant.<emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Siquidem <lb/> | <arrow.to.target n="marg60"></arrow.to.target> ver­<lb/><lb/>&longs;ati &longs;unt in naturalibus magis recipiunt principia quæ cum rerum natura con&longs;entiant, & valde <lb/>accommodata &longs;int ad efficiendam &longs;cientiam. &longs;uppeditat enim copia multarum demon&longs;tratio­<lb/>num, quarum auxilio rem intro&longs;piciant. eaque diligenter animaduer&longs;a, con&longs;iderata tarditate <lb/>iudicium faciant cum ceteroquin illi qui dimi&longs;&longs;a rerum ob&longs;eruatione &longs;olam rationem per&longs;e­<lb/>quuntur pauca re&longs;picientes de rebus ob&longs;curi&longs;simis ex tempore temereque effutiant. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Siquidem <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg61"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg61"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg62"></arrow.to.target><lb/>con&longs;entaneum &longs;it iudicare ex euentis, & ex fine poti&longs;simum. Atqui finis &longs;cientiæ naturalis e&longs;t <lb/>eorum &longs;peculatio, quæ &longs;emper proprie &longs;en&longs;ui &longs;e obijciunt.<emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> quod cum illi non intueantur. in pe&longs; <lb/> | <arrow.to.target n="marg62"></arrow.to.target><lb/>con&longs;entaneum &longs;it iudicare ex euentis, & ex fine poti&longs;simum. Atqui finis &longs;cientiæ naturalis e&longs;t <lb/>eorum &longs;peculatio, quæ &longs;emper proprie &longs;en&longs;ui &longs;e obijciunt. <emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> quod cum illi non intueantur. in |
| <arrow.to.target n="marg63"></arrow.to.target><lb/>&longs;imos errores inducuntur. <expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> illa ponenda in hac philo&longs;ophia quæ cum &longs;en&longs;ilibus congruant. <lb/>Quin &longs;iquando ratio quippiam mon&longs;tret, & po&longs;tea &longs;en&longs;us indicet rem aliter &longs;e habere, &longs;en&longs;ui <lb/>magis erit quam rationi fides habenda. <expan abbr="Solum&qacute;ue">Solumque</expan> rationi illi credendum e&longs;t: &longs;i ea quæ demon­<lb/>&longs;trantur cum rebus ijs con&longs;entiant, quæ &longs;en&longs;u percipiuntur. <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> Igitur in hac philo&longs;ophia cuncta <lb/> | <arrow.to.target n="marg63"></arrow.to.target> pe&longs;­<lb/><lb/>&longs;imos errores inducuntur. <expan abbr="Itaq;">Itaque</expan> illa ponenda in hac philo&longs;ophia quæ cum &longs;en&longs;ilibus congruant. <lb/>Quin &longs;iquando ratio quippiam mon&longs;tret, & po&longs;tea &longs;en&longs;us indicet rem aliter &longs;e habere, &longs;en&longs;ui <lb/>magis erit quam rationi fides habenda. <expan abbr="Solum&qacute;ue">Solumque</expan> rationi illi credendum e&longs;t: &longs;i ea quæ demon­<lb/>&longs;trantur cum rebus ijs con&longs;entiant, quæ &longs;en&longs;u percipiuntur. <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> Igitur in hac philo&longs;ophia cuncta <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target><lb/>ad &longs;en&longs;um referenda erunt. Audi verò tu nunc firmum iudicium Ari&longs;totelis, de con&longs;truendis <lb/>rationibus ac mea quidem &longs;ententia, in omni philo&longs;ophia generatim, præcipuè verò in natura­<lb/>li: <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> iubet enim, vt no&longs;trarum rationum principium non à quauis &longs;ententia: &longs;ed à firmi&longs;sima <lb/> | <arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target><lb/>ad &longs;en&longs;um referenda erunt. Audi verò tu nunc firmum iudicium Ari&longs;totelis, de con&longs;truendis <lb/>rationibus ac mea quidem &longs;ententia, in omni philo&longs;ophia generatim, præcipuè verò in natura­<lb/>li: <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> iubet enim, vt no&longs;trarum rationum principium non à quauis &longs;ententia: &longs;ed à firmi&longs;sima <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg65"></arrow.to.target><lb/>quaque ducatur huiu&longs;modi verò e&longs;t, quam &longs;emper, e&longs;&longs;e oportet, aut quæ ex con&longs;imilibus o&longs;ten <lb/>ditur. Atque vbi duæ &longs;int &longs;ententiæ repugnantes, quarum altera alteram tollat, illa recipienda, <lb/>quæ firmior: ea verò e&longs;t, quæ credibilior, & quæ &longs;emper citius ab omnibus quàm altera admit­<lb/>tatur. It aque & quod ex tali &longs;ententia con&longs;equitur, magis approbandum, & illud repudian­<lb/>dum, quod efficitur ex oppo&longs;ita. <expan abbr="Duo&qacute;ue">Duoque</expan> huius vitij traduntur exempla ab Ari&longs;totele. alterum <lb/>&longs;anè à di&longs;putatione Parmenidis acceptum, atque alterum à ratione Xenophanis. Atque ille <lb/> | <arrow.to.target n="marg65"></arrow.to.target><lb/>quaque ducatur huiu&longs;modi verò e&longs;t, quam &longs;emper, e&longs;&longs;e oportet, aut quæ ex con&longs;imilibus o&longs;ten­<lb/>ditur. Atque vbi duæ &longs;int &longs;ententiæ repugnantes, quarum altera alteram tollat, illa recipienda, <lb/>quæ firmior: ea verò e&longs;t, quæ credibilior, & quæ &longs;emper citius ab omnibus quàm altera admit­<lb/>tatur. Itaque & quod ex tali &longs;ententia con&longs;equitur, magis approbandum, & illud repudian­<lb/>dum, quod efficitur ex oppo&longs;ita. <expan abbr="Duo&qacute;ue">Duoque</expan> huius vitij traduntur exempla ab Ari&longs;totele. alterum <lb/>&longs;anè à di&longs;putatione Parmenidis acceptum, atque alterum à ratione Xenophanis. Atque ille <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg66"></arrow.to.target><lb/>quidem motum &longs;ine vacuo fieri non po&longs;&longs;e &longs;tatuens, ex eo quod vacuum non e&longs;&longs;et, tollebat <lb/>etiam motum. Et tamen &longs;i hæc &longs;ecum conferantur, & facilius qui&longs;que vacuum e&longs;&longs;e dabit, quàm <lb/>neget motum. Quapropter accipiendum e&longs;t potius e&longs;&longs;e motum, & ex eo vacuum e&longs;&longs;e conclu­<lb/>dendum. quàm motus vacui &longs;ublatione tollendus. Xenophanes autem &longs;ic ratiocinabatur, ex <lb/>nihilo nihil fit. Ergo ens infinitum & æternum. Non igitur motus. Tamen qui&longs;que promptius <lb/>dabit ex nihilo aliquid fieri, vt etiam multi dedere, & fides no&longs;tra pro certo habet quàm reij­<lb/>ciat motum. Proinde &longs;ic potius concludendum fuerat. Motus e&longs;t. Ergo ex nihilo aliquid fit; <lb/>quàm vt fecit Xenophanes. & fide nitendum, quam præ&longs;tat &longs;en&longs;us, qui &longs;i quandoque decipitur; <lb/>non id perpetuo neque in omnibus efficit. Neque verò id huius philo&longs;ophiæ proprium e&longs;t: &longs;ed <lb/>omnis artis atque &longs;cientiæ apud Ari&longs;totelem. Nam quòd ille futurus &longs;it huius methodi norma <lb/>per&longs;picuum e&longs;t, ex eo loco, <emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> quo comparat rerum diuinarum cognitionem cum &longs;cientia morta­<lb/> | <arrow.to.target n="marg66"></arrow.to.target><lb/>quidem motum &longs;ine vacuo fieri non po&longs;&longs;e &longs;tatuens, ex eo quod vacuum non e&longs;&longs;et, tollebat <lb/>etiam motum. Et tamen &longs;i hæc &longs;ecum conferantur, & facilius qui&longs;que vacuum e&longs;&longs;e dabit, quàm <lb/>neget motum. Quapropter accipiendum e&longs;t potius e&longs;&longs;e motum, & ex eo vacuum e&longs;&longs;e conclu­<lb/>dendum quàm motus vacui &longs;ublatione tollendus. Xenophanes autem &longs;ic ratiocinabatur, ex <lb/>nihilo nihil fit. Ergo ens infinitum & æternum. Non igitur motus. Tamen qui&longs;que promptius <lb/>dabit ex nihilo aliquid fieri, vt etiam multi dedere, & fides no&longs;tra pro certo habet quàm reij­<lb/>ciat motum. Proinde &longs;ic potius concludendum fuerat. Motus e&longs;t. Ergo ex nihilo aliquid fit; <lb/>quàm vt fecit Xenophanes. & fide nitendum, quam præ&longs;tat &longs;en&longs;us, qui &longs;i quandoque decipitur; <lb/>non id perpetuo neque in omnibus efficit. Neque verò id huius philo&longs;ophiæ proprium e&longs;t: &longs;ed <lb/>omnis artis atque &longs;cientiæ apud Ari&longs;totelem. Nam quòd ille futurus &longs;it huius methodi norma <lb/>per&longs;picuum e&longs;t, ex eo loco, <emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> quo comparat rerum diuinarum cognitionem cum &longs;cientia |
| <arrow.to.target n="marg67"></arrow.to.target><lb/>l<gap/>um, &longs;iquidem tamet&longs;i pauca admodum de illis a&longs;&longs;erere philo&longs;ophis licet; contemplationis <lb/>nobilitate compen&longs;et hoc damnum, ac dum eius difficultatis cau&longs;&longs;am reddit, id vniuer&longs;um tri­ | <arrow.to.target n="marg67"></arrow.to.target> morta­<lb/><lb/>lium, &longs;iquidem tamet&longs;i pauca admodum de illis a&longs;&longs;erere philo&longs;ophis licet; contemplationis <lb/>nobilitate compen&longs;et hoc damnum, ac dum eius difficultatis cau&longs;&longs;am reddit, id vniuer&longs;um tri­ |
| <pb pagenum="7"/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. Minus enim, in quit, diuinam partem contemplari <lb/> | <pb pagenum="7"/> |
| <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>contingit quòd non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum deijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, & indagandi nobis &longs;uppetat. Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;simè te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu verò &longs;onorum. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo quo <lb/> | <arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target><lb/>buit imbecillitati &longs;en&longs;uum humanorum. Minus enim, inquit, diuinam partem contemplari <lb/>contingit quòd non multum illius pateat &longs;en&longs;ui, cuius beneficio tum de ea ip&longs;a parte diuina, <lb/>tum de ijs, qu&ecedil; no&longs;&longs;e cupimus, facultas cogitandi, & indagandi nobis &longs;uppetat. Sed ad alias <lb/>quoque artes translatum e&longs;t ab Ari&longs;totele huiu&longs;modi pr&ecedil;ceptum, quippe qui clari&longs;simè te&longs;tetur, <lb/>deficiente aliquo &longs;en&longs;u deperire item cum eo aliquam &longs;cientiam, vt vi&longs;u deficiente colorum, <lb/>auditu verò &longs;onorum. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Quapropter &longs;i &longs;aluo homine &longs;en&longs;us vniuer&longs;i tollerentur, continuo |
| <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. Idem quoque mon&longs;trat &longs;cientiæ cuiu&longs; que principia colligi per <lb/>inductionem, & à &longs;en&longs;u deduci. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet & eadem norma ad illa principia, quibus vtitur ci­<lb/> | <arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target> quo­<lb/><lb/>que omni &longs;cientia priuaremur. Idem quoque mon&longs;trat &longs;cientiæ cuiu&longs;que principia colligi per <lb/>inductionem, & à &longs;en&longs;u deduci. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Pertinet & eadem norma ad illa principia, quibus vtitur |
| <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en­<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ariò re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>quæ e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem verò con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quæ exoritur ex frequenti v&longs;u &longs;ingula­<lb/> | <arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target> ci­<lb/><lb/>uilis philo&longs;ophus, nam &longs;iue re&longs;piciant rerum veritatem, atque naturam, &longs;iue actionem; in &longs;en­<lb/>&longs;um nece&longs;&longs;ariò re&longs;oluuntur: quando ad rerum veritatem perno&longs;cendam requiratur inductio, <lb/>quæ e&longs;t de &longs;en&longs;ilibus; ad actionem verò con&longs;uetudo, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> quæ exoritur ex frequenti v&longs;u |
| <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target><lb/>rium. Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat & ita pr&ecedil;cipit impuden­<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th_s gnw/mhsi+n</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s> | <arrow.to.target n="marg71"></arrow.to.target> &longs;ingula­<lb/><lb/>rium. Valeat ergo Parmenides, qui iudicium &longs;en&longs;us omnino detrectat & ita pr&ecedil;cipit impuden­<lb/>ti&longs;sime, licet habuerit a&longs;&longs;eclam Hippocratem, qui ne&longs;cio qua ratione ductus <foreign lang="greek">th_s gnw/mhsi+n</foreign>, id <lb/>e&longs;t menti non &longs;en&longs;ui fidere nos voluit.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Primo <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg51"></margin.target>g Prime <lb/>de part. <lb/>an. cap. 1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg52"></margin.target>h 2. Met. <lb/>T. 15. <lb/>Galen. 2. <lb/>de temp. <lb/>c. 2.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg52"></margin.target>h 2. Met. <lb/>T. 15. <lb/>Galen. 2. <lb/>de temp. <lb/>c. 2.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg53"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg53"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg54"></margin.target>a 4. Mete­<lb/>or. T. 29.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg54"></margin.target>a 4. Mete­<lb/><gap/>. T. 29.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg55"></margin.target>b 2. Phy&longs;. <lb/>T. 6.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg55"></margin.target>b 2. Phy&longs;. <lb/>T. 6.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg56"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg56"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg57"></margin.target>c 8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg57"></margin.target>c 8. Phy&longs;. <lb/>T. 22.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg58"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>T. 26.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg58"></margin.target>d 8. Phy&longs;. <lb/>T. 26.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg59"></margin.target>e Galen. <lb/>ad Hiero­<lb/>nem. <lb/>4. Met. T. 9.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg59"></margin.target>e Galen. <lb/>ad Hiero­<lb/>nem. <lb/>4. Met. T. 9.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg60"></margin.target>f 1. Po&longs;t. <lb/>T. 6.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg60"></margin.target>f 1. Pott. <lb/>T. 6.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg61"></margin.target>g 1. de Ge­<lb/>ner. 7. T.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg61"></margin.target>g 1. de Ge <lb/>ner. 7. T.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg62"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg62"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg63"></margin.target>h 3. De c&ecedil;­<lb/>lo T. 61.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg63"></margin.target>h 3. De c&ecedil; <lb/>10 T. 61.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg64"></margin.target>i 3. de Ge­<lb/>ner. an. c. <lb/>10.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg64"></margin.target>i 3. de Ge <lb/>ner. an. c. <lb/>10.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg65"></margin.target>k Lib. de <lb/>plac. cap. 1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg65"></margin.target>k Lib. de <lb/>plac. cap. 1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg66"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg66"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg67"></margin.target>l 1. de par <lb/><gap/> an cap. 5.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg67"></margin.target>l 1. de par <lb/>e. an cap. 5.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg68"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg68"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg69"></margin.target>a 1. Po&longs;t.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg69"></margin.target>a 1. Po&longs;t.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg70"></margin.target>b 2. Po&longs;t.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg70"></margin.target>b 2. Po&longs;t.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg71"></margin.target>c 1. Eth.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg71"></margin.target>c 1. Eth.</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Neu faxit Deus (inquit ille) vt pateat tibi &longs;emita &longs;enus</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Neu faxit Deus (inquit ille) vt pateat tibi &longs;emita &longs;en&longs;u<gap/><lb/>Neue oculus fallax, aut lingua auri&longs;úe &longs;onora <lb/> | <p type="main"> |
| <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target><lb/>Decipiat, varium ratio det rebus honorem.<emph.end type="italics"/></s> | <s>Neue oculus fallax, aut lingua auri&longs;úe &longs;onora<emph.end type="italics"/><lb/> |
| </p> | <arrow.to.target n="marg72"></arrow.to.target></s></p> |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg72"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg72"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Decipiat, varium ratio det rebus honorem<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <s>Quantò rectius vetus ille quidem inter Latinos, &longs;ed eleganti&longs;simus & iudicio eruditi&longs;simus <lb/>poëta cecinit ea de &longs;en&longs;u?</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>Quantò rectius vetus ille quidem inter Latinos, &longs;ed eleganti&longs;simus & iudicio eruditi&longs;simus <lb/>poëta cecinit ea de &longs;en&longs;u?</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Communis dedicat e&longs;&longs;e <lb/>Sen&longs;us, cui ni&longs;i prima fides fundata valebit, <lb/>Haud erit occultis de rebus, quò referentes <lb/>Confirmare animos quic quam ratione qucamus.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s><emph type="italics"/>Communis dedicat e&longs;&longs;e</s></p> |
| <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & eorum in&longs;citiam redarguens, <lb/> | <p type="main"> |
| <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs quæ adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea quæ &longs;umuntur ad de­<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: & rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua illæ no&longs;cuntur, eam quæ&longs;o demon&longs;trent. inauditam enim &longs;apientiam promit­<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu­<lb/>dicem habere putent, quàm &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an <lb/> | <s>Sen&longs;us, cui ni&longs;i prima fides fundata valebit,</s></p> |
| <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; & de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. Omnia igitur quæ <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio­<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. ad eundem modum & de voce auribus fidem ab­<lb/>rogent & de odore naribus & de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. Quæ &longs;anè nihil di&longs;tantab hæ&longs;i­<lb/>tationibus & nugis Pyrrhonianis. Aequum verò fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, quæ primas qualitates per elementa principia que ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e à com­<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, quæ omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt & quæ &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po­<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon. <lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. Placet &longs;anè mihi Diogenes, qui cùm de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;tæ &longs;en&longs;um expro­<lb/>brans, & planè, qui hæc non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam pœna, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum e&longs;­<lb/> | <p type="main"> |
| <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/> | <s>Haud erit occultis de rebus, quò referentes</s></p> |
| <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, & regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> ne­<lb/> | <p type="main"> |
| <arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target><lb/>que ab eius iudicio ne latum quidem vnguem di&longs;cedemus. Ei primò vel omnium maximè &longs;e&longs;e <lb/>offert motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nos ad contemplationem primus excitauit, cuius cum principia qu&ecedil;rerentur <lb/>effectum e&longs;t, vt naturalis omnium prima philo&longs;ophia &longs;tatueretur: nec vero quòd omnes &longs;cientiæ <lb/>motum adhibeant, vel cogitando, vel ex motu ratiocinando, vel etiam ficto motu ad maiorem <lb/>explicationem, veluti mathematici, dum ex fluxu puncti lineam ex huius item fluxu &longs;uperfi­<lb/>ciem, & ex &longs;uperficiei fluxu corpus efformant. Neque hæc eò dicimus, quominus arbitremur <lb/>magnam quoque rationem mentis e&longs;&longs;e habendam: &longs;ed, vt &longs;eligamus illud mentis iudicium de <lb/>rebus ab&longs;tru&longs;is quas &longs;en&longs;us attingere nequit, quod futurum &longs;it rectum. tale autem erit, &longs;i illa acci­<lb/>piat, quæ nihil euertant eorum, quæ per &longs;e & propriè &longs;entiuntur, hoc e&longs;t in quorum &longs;en&longs;ione <lb/>nullus error committitur, quod tum euenit, cum omnia ritè di&longs;po&longs;ita &longs;unt, vt optimè &longs;en&longs;io fiat. <lb/>Quod &longs;i minus liceat, vt inue&longs;tigatione c&ecedil;le&longs;tium corporum, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> locorum ignotorum, & &longs;ub&longs;tan­<lb/> | <s>Confirmare animos quicquam ratione queamus<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <arrow.to.target n="marg78"></arrow.to.target><lb/>tiarum quæ &longs;unt liber&ecedil; & &longs;olutæ à materia, quorum aliqua nullo pacto &longs;ubiiciuntur &longs;en&longs;ibus; | <p type="main"> |
| <pb pagenum="8"/>alia tentare non datum e&longs;t cuique; ad cœlum non peruenit &longs;en&longs;us, aut vnus vi&longs;us, atque ille qui <lb/> | <s>Nollem hic multus e&longs;&longs;e: veruntamen ad &longs;e rapit me Galenus <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> & eorum in&longs;citiam redarguens, </s></p> |
| <arrow.to.target n="marg79"></arrow.to.target><lb/>dem valde infirmus; ita ratio gubernabitur, vt nihil oppugnet ea, quæ verè &longs;entiuntur & veluti <lb/>noti&longs;sima po&longs;ita iam fuerunt. Et id &longs;i placuit Hyppocrati, ip&longs;um quoque commendabimus, & <lb/>rationi, non &longs;en&longs;ui confidendum e&longs;&longs;e eo tempore decernemus. Tum verò optimè nobi&longs;cum <lb/>agetur, &longs;i &longs;en&longs;uum fidem cum ratione, <expan abbr="rationem&qacute;">rationemque</expan>. cum &longs;en&longs;ibus habeamus. Denique &longs;en&longs;us &longs;it <lb/>totius phy&longs;icæ principale <expan abbr="firmamentũ">firmamentum</expan>, quo etiam nitantur c&ecedil;tera pronunciata, qu&ecedil; ad&longs;cribentur. <lb/>Ex eo qui iudicio &longs;en&longs;us &longs;tandum e&longs;t efficitur, vt accidentium cuiu&longs;que rei &longs;peculatio, valde ad­<lb/>modum conferat ad rerum e&longs;&longs;entias perno&longs;cendas <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem tales oporteat e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;as, quales <lb/> | <p type="main"> |
| <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>propagare po&longs;sint ea quæ in&longs;unt. Quanquam alio modo nos in &longs;ub&longs;tantiæ notitiam accidentia <lb/>perducunt. quandò tota &longs;pecies indiuidui recipitur à &longs;en&longs;ibus externis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. ponitur in phan <lb/>ta&longs;ia & phanta&longs;ma efficitur, cuius partes &longs;unt accidens & &longs;ub&longs;tantia, quæ po&longs;tmodò mentis effi­<lb/>cientis opere di&longs;cernuntur. Itaque et&longs;i certus e&longs;t progre&longs;&longs;us, à definitione ad accidentia, nem­<lb/>pe demon&longs;tratiuus: etiam methodus conuer&longs;a multum iuuat ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. Nam <lb/>definitio dare quidem &longs;olet occa&longs;ionem adipi&longs;cendi notitiam cau&longs;&longs;arum, ex quibus accidentia <lb/>rei na&longs;cuntur. <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. Ari&longs;toteles qu&ecedil;rebat quid e&longs;&longs;et locus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vt eorum. &longs;. quæ in loco &longs;unt, cau&longs;­<lb/> | <s> |
| <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target><lb/>&longs;as inueniret; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. ordo tenetur in mathematicis, quæ demon&longs;trationis per&longs;picuitate reliquas <lb/> | <arrow.to.target n="marg73"></arrow.to.target><lb/>qui fidem facere &longs;tudent ex ijs quæ adhuc ignorantur, cum ceteroquin ea quæ &longs;umuntur ad de­<lb/>mon&longs;trationem vel euidentia &longs;int oportet, vel antea demon&longs;trata: & rerum &longs;en&longs;ilium legitimum <lb/>iudicem clamans e&longs;&longs;e &longs;en&longs;um, vt pote tactum primarum qualitatum. Nam &longs;i alia via, inquit, <lb/>&longs;uccurrat, qua illæ no&longs;cuntur, eam quæ&longs;o demon&longs;trent. inauditam enim &longs;apientiam promit­<lb/>tunt, immo, &longs;i verum fateri licet, &longs;tuporem potius, &longs;i quidem rerum &longs;en&longs;ilium meliorem &longs;e iu­<lb/>dicem habere putent, quàm &longs;it ip&longs;e &longs;en&longs;us. ac &longs;i de rebus &longs;en&longs;ilibus demon&longs;trationes inquirunt, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>omnes excellunt. ip&longs;æ enim accidentia quanto per definitiones inueniunt, & cognito quid &longs;it <lb/>triangulus, aut rectum nobis aperiunt triangulum habere tres angulos æquos duobus rectis, at­<lb/>que omnino vbi definitio non præ&longs;ter eorum notitiam, quæ in&longs;unt rei, pro dialectica communi <lb/>& inani habenda e&longs;t. Sed etiam cognitio rudis, &, vt Gr&ecedil;ci dicunt, <foreign lang="greek">kata\ fantasi/an</foreign> ip&longs;orum <lb/>accidentium aut omnium, aut plurium, nobis &longs;uppeditat, quæ de rerum e&longs;&longs;entia dicamus: non <lb/>&longs;anè, quia demon&longs;tratiuam cognitionem efficiat; quippe qui omnis demon&longs;trationis principium <lb/>&longs;it definitio, &longs;ed tamen eiu&longs;modi vt aditum patefaciat ad con&longs;tituendam rei propo&longs;itæ defini­<lb/>tionem. Propterea de loco di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles accidentia quædam definitioni loci præpo&longs;uit, <lb/>è quibus po&longs;tea collegit quid e&longs;&longs;et locus. eandem quoque viam tenuit, dum incrementi e&longs;&longs;en­<lb/>tiam exquireret. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> eandem item in de&longs;ceptatione de animo voluit ob&longs;eruare, &longs;iquidem ex motu <lb/> | <arrow.to.target n="marg74"></arrow.to.target><lb/>iam de niue di&longs;putandum erit, &longs;it ne candida cen&longs;enda, quemadmodum omnibus apparet: an­<lb/>atra potius, vt pr&ecedil;dicabat Anaxagoras; & de pice &longs;imiliter: neque enim, &longs;i vi&longs;ui de albo, quod <lb/>viderit, fides habenda non e&longs;t, de nigro &longs;ine demon&longs;tratione credendum erit. Omnia igitur quæ <lb/>&longs;en&longs;ui apparent, &longs;i iam fide carere dicunt: nec cygnum e&longs;&longs;e album fateantur, ni&longs;i prius id ratio­<lb/>ne con&longs;pexerint, neque diem neque Solem. ad eundem modum & de voce auribus fidem ab­<lb/>rogent & de odore naribus & de omni tactili ip&longs;i &longs;en&longs;ui tactus. Quæ &longs;anè nihil di&longs;tant ab hæ &longs;i­<lb/>tationibus & nugis Pyrrhonianis. Aequum verò fuerat eos qui optimam &longs;ectam in philo&longs;ophia <lb/>delegi&longs;&longs;ent, quæ primas qualitates per elementa principiaque ponit, non tam de&longs;ciui&longs;&longs;e à com­<lb/>muni hominum &longs;en&longs;u, vt, quæ omnis demon&longs;trationis principia &longs;unt & quæ &longs;en&longs;ui mentique <lb/>patent, non cogno&longs;cerent. Et profecto qui&longs;quis de his addubitat, fru&longs;tra de alijs inquirit, vt po­<lb/>te nil &longs;ibi relinquens, vnde &longs;it incepturus. Sed illud vnum prauorum dogmatum principium e&longs;t, <lb/>nihil de demon&longs;tratione prius meditatum &longs;imul res ip&longs;as inquirere: veluti, quid nam demon­<lb/>&longs;tratio &longs;it, demon&longs;trare tentare. Placet &longs;anè mihi Diogenes, qui cùm de motu interrogaretur, <lb/>nihil quidem re&longs;pondit, &longs;ed &longs;urgens ambulauit, per ip&longs;am euidentiam &longs;ophi&longs;tæ &longs;en&longs;um expro­<lb/>brans, & planè, qui hæc non norunt egent &longs;en&longs;u, ne dicam pœna, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt &longs;iquis ignem calidum |
| <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>& cognitione vires animi vniuer&longs;as inuenerit & explanarit, vnde, qua&longs;i retrocedens accidentium <lb/>illorum vim multò certius expo&longs;uit; &, cùm ante definitionem rudi quodam modo nob. notui&longs; <lb/>&longs;ent; po&longs;tquàm definitio comperta e&longs;t, accurati&longs;simè euoluit, nimirùm demon&longs;tratione, qua via <lb/>philo&longs;opho naturali plurimum in&longs;i&longs;tendum e&longs;t, cui &longs;æpius effectus quàm cau&longs;&longs;a &longs;unt notiores. <lb/>Neque illud ob&longs;tat quod Ari&longs;toteles aliquando reiecerit accidentia, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> tanquam inutilia ad defini <lb/> | <arrow.to.target n="marg75"></arrow.to.target> e&longs;­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg84"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg76"></arrow.to.target><lb/>&longs;e non &longs;entiat, conijciatur in ignem. Non e&longs;t ocium nunc de fide &longs;en&longs;ibus adhibenda di&longs;putare. <lb/>Satis &longs;it hunc rerum naturalium e&longs;&longs;e debere normam, & regulam qua cuncta exploremus, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> |
| | <arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target> ne­<lb/><lb/>que ab eius iudicio ne latum quidem vnguem di&longs;cedemus. Ei primò vel omnium maximè &longs;e&longs;e <lb/>offert motus: <expan abbr="itaq.">itaque</expan> nos ad contemplationem primus excitauit, cuius cum principia qu&ecedil;rerentur <lb/>effectum e&longs;t, vt naturalis omnium prima philo&longs;ophia &longs;tatueretur: nec vero quòd omnes &longs;cientiæ <lb/>motum adhibeant, vel cogitando, vel ex motu ratiocinando, vel etiam ficto motu ad maiorem <lb/>explicationem, veluti mathematici, dum ex fluxu puncti lineam ex huius item fluxu &longs;uperfi­<lb/>ciem, & ex &longs;uperficiei fluxu corpus efformant. Neque hæc eò dicimus, quominus arbitremur <lb/>magnam quoque rationem mentis e&longs;&longs;e habendam: &longs;ed, vt &longs;eligamus illud mentis iudicium de <lb/>rebus ab&longs;tru&longs;is quas &longs;en&longs;us attingere nequit, quod futurum &longs;it rectum. tale autem erit, &longs;i illa acci­<lb/>piat, quæ nihil euertant eorum, quæ per &longs;e & propriè &longs;entiuntur, hoc e&longs;t in quorum &longs;en&longs;ione <lb/>nullus error committitur, quod tum euenit, cum omnia ritè di&longs;po&longs;ita &longs;unt, vt optimè &longs;en&longs;io fiat. <lb/>Quod &longs;i minus liceat, vt inue&longs;tigatione c&ecedil;le&longs;tium corporum, <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> locorum ignotorum, & |
| | <arrow.to.target n="marg78"></arrow.to.target> &longs;ub&longs;tan­<lb/><lb/>tiarum quæ &longs;unt liber&ecedil; & &longs;olutæ à materia, quorum aliqua nullo pacto &longs;ubiiciuntur &longs;en&longs;ibus; |
| | <pb pagenum="8"/>alia tentare non datum e&longs;t cuique; ad cœlum non peruenit &longs;en&longs;us, aut vnus vi&longs;us, atque ille |
| | <arrow.to.target n="marg79"></arrow.to.target> qui­<lb/><lb/>dem valde infirmus; ita ratio gubernabitur, vt nihil oppugnet ea, quæ verè &longs;entiuntur & veluti <lb/>noti&longs;sima po&longs;ita iam fuerunt. Et id &longs;i placuit Hyppocrati, ip&longs;um quoque commendabimus, & <lb/>rationi, non &longs;en&longs;ui confidendum e&longs;&longs;e eo tempore decernemus. Tum verò optimè nobi&longs;cum <lb/>agetur, &longs;i &longs;en&longs;uum fidem cum ratione, <expan abbr="rationem&qacute;">rationemque</expan>. cum &longs;en&longs;ibus habeamus. Denique &longs;en&longs;us &longs;it <lb/>totius phy&longs;icæ principale <expan abbr="firmamentũ">firmamentum</expan>, quo etiam nitantur c&ecedil;tera pronunciata, qu&ecedil; ad&longs;cribentur. <lb/>Ex eo qui iudicio &longs;en&longs;us &longs;tandum e&longs;t efficitur, vt accidentium cuiu&longs;que rei &longs;peculatio, valde ad­<lb/>modum conferat ad rerum e&longs;&longs;entias perno&longs;cendas <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> &longs;iquidem tales oporteat e&longs;&longs;e cau&longs;&longs;as, quales <lb/> |
| | <arrow.to.target n="marg80"></arrow.to.target><lb/>propagare po&longs;sint ea quæ in&longs;unt. Quanquam alio modo nos in &longs;ub&longs;tantiæ notitiam accidentia <lb/>perducunt. quandò tota &longs;pecies indiuidui recipitur à &longs;en&longs;ibus externis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. ponitur in phan­<lb/>ta&longs;ia & phanta&longs;ma efficitur, cuius partes &longs;unt accidens & &longs;ub&longs;tantia, quæ po&longs;tmodò mentis effi­<lb/>cientis opere di&longs;cernuntur. Itaque et&longs;i certus e&longs;t progre&longs;&longs;us, à definitione ad accidentia, nem­<lb/>pe demon&longs;tratiuus: etiam methodus conuer&longs;a multum iuuat ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t. Nam <lb/>definitio dare quidem &longs;olet occa&longs;ionem adipi&longs;cendi notitiam cau&longs;&longs;arum, ex quibus accidentia <lb/>rei na&longs;cuntur. <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. Ari&longs;toteles qu&ecedil;rebat quid e&longs;&longs;et locus, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> vt eorum .&longs;. quæ in loco &longs;unt, |
| | <arrow.to.target n="marg81"></arrow.to.target> cau&longs;­<lb/><lb/>&longs;as inueniret; <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. ordo tenetur in mathematicis, quæ demon&longs;trationis per&longs;picuitate reliquas <lb/> |
| | <arrow.to.target n="marg82"></arrow.to.target><lb/>omnes excellunt. ip&longs;æ enim accidentia quanto per definitiones inueniunt, & cognito quid &longs;it <lb/>triangulus, aut rectum nobis aperiunt triangulum habere tres angulos æquos duobus rectis, at­<lb/>que omnino vbi definitio non præ&longs;tet eorum notitiam, quæ in&longs;unt rei, pro dialectica communi <lb/>& inani habenda e&longs;t. Sed etiam cognitio rudis, &, vt Gr&ecedil;ci dicunt, <foreign lang="greek">kata\ fantasi/an</foreign> ip&longs;orum <lb/>accidentium aut omnium, aut plurium, nobis &longs;uppeditat, quæ de rerum e&longs;&longs;entia dicamus: non <lb/>&longs;anè, quia demon&longs;tratiuam cognitionem efficiat; quippe qui omnis demon&longs;trationis principium <lb/>&longs;it definitio, &longs;ed tamen eiu&longs;modi vt aditum patefaciat ad con&longs;tituendam rei propo&longs;itæ defini­<lb/>tionem. Propterea de loco di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles accidentia quædam definitioni loci præpo&longs;uit, <lb/>è quibus po&longs;tea collegit quid e&longs;&longs;et locus. eandem quoque viam tenuit, dum incrementi e&longs;&longs;en­<lb/>tiam exquireret. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> eandem item in de&longs;ceptatione de animo voluit ob&longs;eruare, &longs;iquidem ex motu <lb/> |
| | <arrow.to.target n="marg83"></arrow.to.target><lb/>& cognitione vires animi vniuer&longs;as inuenerit & explanarit, vnde, qua&longs;i retrocedens accidentium <lb/>illorum vim multò certius expo&longs;uit; &, cùm ante definitionem rudi quodam modo nob. notui&longs;­<lb/>&longs;ent; po&longs;tquàm definitio comperta e&longs;t, accurati&longs;simè euoluit, nimirùm demon&longs;tratione, qua via <lb/>philo&longs;opho naturali plurimum in&longs;i&longs;tendum e&longs;t, cui &longs;æpius effectus quàm cau&longs;&longs;a &longs;unt notiores. <lb/>Neque illud ob&longs;tat quod Ari&longs;toteles aliquando reiecerit accidentia, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> tanquam inutilia ad |
| | <arrow.to.target n="marg84"></arrow.to.target> defini­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>tionem comparandam. Aut etiam prædicarit &longs;ub&longs;tantiam accidenti & natura & cognitione <lb/>præcedere. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Nanque in Analyticis agebat Ari&longs;toteles de prædicatis illis, quæ &longs;unt partes ip&longs;ius <lb/> | <arrow.to.target n="marg85"></arrow.to.target><lb/>tionem comparandam. Aut etiam prædicarit &longs;ub&longs;tantiam accidenti & natura & cognitione <lb/>præcedere. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> Nanque in Analyticis agebat Ari&longs;toteles de prædicatis illis, quæ &longs;unt partes ip&longs;ius <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>quid e&longs;t. atqui accidentia non &longs;unt huiu&longs;modi. verùm nob. indicant &longs;olùm partes ip&longs;ius quid <lb/>e&longs;t, & &longs;ub&longs;tantia cognitione procedit, vt po&longs;teà narrabitur, quia nulla notio pote&longs;t e&longs;&longs;e acciden­<lb/>tis, quin includat &longs;ub&longs;tantiam; &longs;ed ea notio confu&longs;a e&longs;t & imperfecta, quod philo&longs;ophi quidam <lb/>non videntes à vera item ratione pronuntiati præ&longs;entis aberrarunt. Nam lego apud nonnullos <lb/>talem poni ordinem inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens. quod ita cognitio &longs;ub&longs;tantiæ præcedat acci­<lb/>denti, quia &longs;it eius cognitio perfectior. tunc enim quanque rem cogno&longs;cere videmur, cum eius <lb/>&longs;ub&longs;tantiam nouimus; vt vbi nouimus quid homo &longs;it, non autem cuiu&longs;modi &longs;it. &longs;ic etiam me­<lb/>lius cogno&longs;cimus album, quando nouimus quid &longs;it album, quæ videtur e&longs;&longs;e cognitio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>& e&longs;&longs;entiæ, cuiu&longs;modi &longs;it albi e&longs;&longs;entia, quàm &longs;i ip&longs;um &longs;ub alicuius attributi ratione no&longs;camus. <lb/>At verò prior e&longs;t origine accidentis notitia quàm &longs;ub&longs;tantiæ: quandoquidem nihil in mente &longs;it, <lb/>quin prius attigerit &longs;en&longs;um. Atqui &longs;en&longs;us non e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; iudex, &longs;ed vnius accidentis. Quam­<lb/>obrem &longs;en&longs;ilia qu&ecedil; &longs;unt accidentia, prius à nobis quàm &longs;ub&longs;tantiæ cogno&longs;cuntur. Et planè quod <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ notitia &longs;it perfectior, inficiari non licet, attamen aliqua de primo capite dubitari po&longs;­<lb/> | <arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target><lb/>quid e&longs;t. atqui accidentia non &longs;unt huiu&longs;modi. verùm nob. indicant &longs;olùm partes ip&longs;ius quid <lb/>e&longs;t, & &longs;ub&longs;tantia cognitione procedit, vt po&longs;teà narrabitur, quia nulla notio pote&longs;t e&longs;&longs;e acciden­<lb/>tis, quin includat &longs;ub&longs;tantiam; &longs;ed ea notio confu&longs;a e&longs;t & imperfecta, quod philo&longs;ophi quidam <lb/>non videntes à vera item ratione pronuntiati præ&longs;entis aberrarunt. Nam lego apud nonnullos <lb/>talem poni ordinem inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens. quod ita cognitio &longs;ub&longs;tantiæ præcedat acci­<lb/>denti, quia &longs;it eius cognitio perfectior. tunc enim quanque rem cogno&longs;cere videmur, cum eius <lb/>&longs;ub&longs;tantiam nouimus; vt vbi nouimus quid homo &longs;it, non autem cuiu&longs;modi &longs;it. &longs;ic etiam me­<lb/>lius cogno&longs;cimus album, quando nouimus quid &longs;it album, quæ videtur e&longs;&longs;e cognitio &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>& e&longs;&longs;entiæ, cuiu&longs;modi &longs;it albi e&longs;&longs;entia, quàm &longs;i ip&longs;um &longs;ub alicuius attributi ratione no&longs;camus. <lb/>At verò prior e&longs;t origine accidentis notitia quàm &longs;ub&longs;tantiæ: quandoquidem nihil in mente &longs;it, <lb/>quin prius attigerit &longs;en&longs;um. Atqui &longs;en&longs;us non e&longs;t &longs;ub&longs;tanti&ecedil; iudex, &longs;ed vnius accidentis. Quam­<lb/>obrem &longs;en&longs;ilia qu&ecedil; &longs;unt accidentia, prius à nobis quàm &longs;ub&longs;tantiæ cogno&longs;cuntur. Et planè quod <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ notitia &longs;it perfectior, inficiari non licet, attamen aliqua de primo capite dubitari |
| <arrow.to.target n="marg87"></arrow.to.target><lb/>&longs;unt. Quandoquidem mihi videtur ille qui hæc effatur, dare accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia percipi à <lb/>&longs;en&longs;u. at qui ide&longs;t ab&longs;trahere, ab&longs;tractio verò non e&longs;t opus &longs;en&longs;us, &longs;ed mentis. In&longs;uper indiuiduum <lb/>per &longs;e &longs;en&longs;ile e&longs;t, at &longs;en&longs;ilium iudex e&longs;t &longs;en&longs;us; ergo & indiuidui. Quare, cùm &longs;it indiuiduum <lb/>è genere &longs;ub&longs;tantiæ, & illius igitur erit &longs;en&longs;us. Cùm ergo ab illo non &longs;egregentur accidentia &longs;en <lb/>&longs;ilia, proinde efficitur, vt neque origine accidentium notitia pr&ecedil;cedat cognitioni &longs;ub&longs;tantiæ. <lb/>Quinimmo &longs;ic coniuncta e&longs;t accidentis notitia cum cognitione &longs;ub&longs;tantiæ, vt be&longs;ti&ecedil; quoque &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam no&longs;cant. Etenim optimè D. Thomas. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Ni&longs;i be&longs;tiæ no&longs;cerent &longs;ub&longs;tantiam, in eius per­<lb/> | <arrow.to.target n="marg87"></arrow.to.target> po&longs;­<lb/><lb/>&longs;unt. Quandoquidem mihi videtur ille qui hæc effatur, dare accidens &longs;ine &longs;ub&longs;tantia percipi à <lb/>&longs;en&longs;u. atqui ide&longs;t ab&longs;trahere, ab&longs;tractio verò non e&longs;t opus &longs;en&longs;us, &longs;ed mentis. In&longs;uper indiuiduum <lb/>per &longs;e &longs;en&longs;ile e&longs;t, at &longs;en&longs;ilium iudex e&longs;t &longs;en&longs;us; ergo & indiuidui. Quare, cùm &longs;it indiuiduum <lb/>è genere &longs;ub&longs;tantiæ, & illius igitur erit &longs;en&longs;us. Cùm ergo ab illo non &longs;egregentur accidentia &longs;en­<lb/>&longs;ilia, proinde efficitur, vt neque origine accidentium notitia pr&ecedil;cedat cognitioni &longs;ub&longs;tantiæ. <lb/>Quinimmo &longs;ic coniuncta e&longs;t accidentis notitia cum cognitione &longs;ub&longs;tantiæ, vt be&longs;ti&ecedil; quoque &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam no&longs;cant. Etenim optimè D. Thomas. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Ni&longs;i be&longs;tiæ no&longs;cerent &longs;ub&longs;tantiam, in eius |
| <arrow.to.target n="marg88"></arrow.to.target><lb/>ceptione non deciperentur, vt liquet in alimentis. Neque enim quicquam in eo decipi pote&longs;t, <lb/>quod pror&longs;us ignorat. Itaque totum indiuiduum, quod e&longs;t veluti ma&longs;&longs;a quædam omnium pr&ecedil;­<lb/>dicamentorum accipitur à &longs;en&longs;u, & de vniuer&longs;o fert iudicium. Nanque vbi po&longs;teà &longs;ub&longs;tantia <lb/>cogno&longs;cenda &longs;it &longs;ub ratione &longs;ola &longs;ub&longs;tantiæ, quia &longs;eparatur ab accidentibus, à quibus efficieba­<lb/>tur &longs;ingularis, non permanet amplius indiuidua, &longs;ed fit vniuer&longs;alis. Nec refert, vtrùm hoc iudi <lb/>cium &longs;it &longs;en&longs;us interni, vt nonnulli arbitrantur, an externi: quandò nullum e&longs;t officium &longs;en&longs;us, | <arrow.to.target n="marg88"></arrow.to.target> per­<lb/><lb/>ceptione non deciperentur, vt liquet in alimentis. Neque enim quicquam in eo decipi pote&longs;t, <lb/>quod pror&longs;us ignorat. Itaque totum indiuiduum, quod e&longs;t veluti ma&longs;&longs;a quædam omnium pr&ecedil;­<lb/>dicamentorum accipitur à &longs;en&longs;u, & de vniuer&longs;o fert iudicium. Nanque vbi po&longs;teà &longs;ub&longs;tantia <lb/>cogno&longs;cenda &longs;it &longs;ub ratione &longs;ola &longs;ub&longs;tantiæ, quia &longs;eparatur ab accidentibus, à quibus efficieba­<lb/>tur &longs;ingularis, non permanet amplius indiuidua, &longs;ed fit vniuer&longs;alis. Nec refert, vtrùm hoc iudi­<lb/>cium &longs;it &longs;en&longs;us interni, vt nonnulli arbitrantur, an externi: quandò nullum e&longs;t officium &longs;en&longs;us, |
| <pb pagenum="9"/>quod non pendeat ab vtroque; mutuas enim &longs;ibi operas præ&longs;tant. Verum quia non dubitatur <lb/> | <pb pagenum="9"/> |
| <arrow.to.target n="marg89"></arrow.to.target><lb/>id, accidentiaúe valeant ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quod philo&longs;ophus natu<gap/>alis &longs;&ecedil;pi&longs;simè cogi <lb/>tur vti demon&longs;trationibus à &longs;igno, hoc tanquam firmamento con&longs;tituto, quæramus de modo <lb/>quo accidens id efficiat. Omnium &longs;ententi&ecedil; meo quidem iudicio, ad duo capita referti po&longs;&longs;e vi <lb/>dentur. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Nonnulli enim accipiunt proportionem inter mentem & ea, quæ mente comprehen­<lb/> | <arrow.to.target n="marg89"></arrow.to.target><lb/>quod non pendeat ab vtroque; mutuas enim &longs;ibi operas præ&longs;tant. Verum quia non dubitatur <lb/>id, accidentiaúe valeant ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quod philo&longs;ophus naturalis &longs;&ecedil;pi&longs;simè cogi­<lb/>tur vti demon&longs;trationibus à &longs;igno, hoc tanquam firmamento con&longs;tituto, quæramus de modo <lb/>quo accidens id efficiat. Omnium &longs;ententi&ecedil; meo quidem iudicio, ad duo capita referri po&longs;&longs;e vi­<lb/>dentur. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Nonnulli enim accipiunt proportionem inter mentem & ea, quæ mente |
| <arrow.to.target n="marg90"></arrow.to.target><lb/>di po&longs;&longs;unt, qualis e&longs;t inter materiam & formam naturalem. Nam veluti materia non accipit <lb/>formas naturales &longs;ine quadam affectione pr&ecedil;currente nimirum accidentium, &longs;ic mens non po­<lb/>te&longs;t, inquiunt, accipere formas intelligendas &longs;ine pr&ecedil;cedente affectione, hæc verò accedit per <lb/>accidentia quæ mouent &longs;en&longs;um. At verò præter id, quod incidunt in errorem communem, <lb/>quia putant albedinem à &longs;en&longs;u cogno&longs;ci, quando cogno&longs;citur hoc album, ne&longs;cio vtrum mens <lb/>requirat eiu&longs;modi affectionem nécne: &longs;iquidem mens videatur e&longs;&longs;e pote&longs;tas qu&ecedil;, vbi pr&ecedil;&longs;ens fue <lb/>rit obiectum, è ve&longs;tigio operatur, & percipit. flagitat &longs;anè phanta&longs;ma, vt mens efficiens habeat, <lb/>quod illu&longs;tret & intelligendum faciat, &longs;ed vt afficiens, non puto. Namque ea quæ affectionem <lb/>po&longs;tulant, docet experientia tempore quoque ab&longs;olui. Accedit etiam quod affectio præcedit in <lb/>eadem materia, in qua debet accipi forma. Sed mens per &longs;e non afficitur, ni&longs;i à re intelligenda, <lb/>hæc verò iam actu facta vt à mente efficiente, vt ip&longs;i volunt, aut à forma ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia quæ per <lb/> | <arrow.to.target n="marg90"></arrow.to.target> comprehen­<lb/><lb/>di po&longs;&longs;unt, qualis e&longs;t inter materiam & formam naturalem. Nam veluti materia non accipit <lb/>formas naturales &longs;ine quadam affectione pr&ecedil;currente nimirum accidentium, &longs;ic mens non po­<lb/>te&longs;t, inquiunt, accipere formas intelligendas &longs;ine pr&ecedil;cedente affectione, hæc verò accedit per <lb/>accidentia quæ mouent &longs;en&longs;um. At verò præter id, quod incidunt in errorem communem, <lb/>quia putant albedinem à &longs;en&longs;u cogno&longs;ci, quando cogno&longs;citur hoc album, ne&longs;cio vtrum mens <lb/>requirat eiu&longs;modi affectionem nécne: &longs;iquidem mens videatur e&longs;&longs;e pote&longs;tas qu&ecedil;, vbi pr&ecedil;&longs;ens fue­<lb/>rit obiectum, è ve&longs;tigio operatur, & percipit. flagitat &longs;anè phanta&longs;ma, vt mens efficiens habeat. <lb/>quod illu&longs;tret & intelligendum faciat, &longs;ed vt afficiens, non puto. Namque ea quæ affectionem <lb/>po&longs;tulant, docet experientia tempore quoque ab&longs;olui. Accedit etiam quod affectio præcedit in <lb/>eadem materia, in qua debet accipi forma. Sed mens per &longs;e non afficitur, ni&longs;i à re intelligenda, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg91"></arrow.to.target><lb/>&longs;e mentem informat. Nihil ergo præcedit in mente, quod afficiat mentem ad intelligendum. <lb/>Cui quoque rei &longs;ignum e&longs;&longs;e pote&longs;t quod vti affectio præcedat à minore tenditur ad maius, & ab <lb/>imperfecto ad perfectum. Atqui mens vbi percepit maius, multò facilius concipit <expan abbr="quoq;">quoque</expan> minus. <lb/>Docent alij &longs;ic accidentia nos in notitiam &longs;ub&longs;tantiæ ducere, quia &longs;ub&longs;tantia non po&longs;sit excitare <lb/>facultates cogno&longs;cendi &longs;ine accidentibus qua&longs;i vtatur animus his accidentibus, vt &longs;ic dixerim, <lb/>pro vehiculo &longs;ub&longs;tantiarum. Quæ item ratio videtur imperfecta; quia de&longs;iderarem ego mihi <lb/>explicari modum quo, po&longs;tquàm &longs;ub&longs;tantia per accidentia concepta &longs;uerit, mens &longs;ub&longs;tantiæ no­<lb/>titiam con&longs;equatur: vt puta, quomodo ex eo quòd Luna lumine priuetur, percipiamus cau&longs;&longs;as <lb/>& definitionem defectus. Itaque mihi videtur ita &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Ari&longs;toteles. Cùm globus ille pr&ecedil;di­<lb/>camentorum omnium, quod vocamus indiuiduum, pepulit &longs;en&longs;us no&longs;tros, & ex repetitione <lb/>facta memoria productum e&longs;t vniuer&longs;ale, quod, vt alibi docui, concretum e&longs;t vt album, quan­<lb/>tum, mobile, re&longs;oluitur à mente in &longs;uas partes & illo inuento &longs;ine quo c&ecedil;tera non exi&longs;tunt, &longs;ed il <lb/>lud &longs;ine aliis, hoc verò e&longs;t ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia, &longs;iue vt primum excipiens, velut animus, &longs;iue vt cuius <lb/>e&longs;t aliquod primum excipiens, vt animal, vt po&longs;tea declarabimus, tum concipi &longs;ub&longs;tantiam. <lb/>Huius autem re&longs;olutionis duo fundamenta e&longs;&longs;e coniicio. primum analyticum quod traditur ab <lb/> | <arrow.to.target n="marg91"></arrow.to.target><lb/>hæc verò iam actu facta vt à mente efficiente, vt ip&longs;i volunt, aut à forma ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia quæ per <lb/>&longs;e mentem informat. Nihil ergo præcedit in mente, quod afficiat mentem ad intelligendum. <lb/>Cui quoque rei &longs;ignum e&longs;&longs;e pote&longs;t quod vti affectio præcedat à minore tenditur ad maius, & ab <lb/>imperfecto ad perfectum. Atqui mens vbi percepit maius, multò facilius concipit <expan abbr="quoq;">quoque</expan> minus. <lb/>Docent alij &longs;ic accidentia nos in notitiam &longs;ub&longs;tantiæ ducere, quia &longs;ub&longs;tantia non po&longs;sit excitare <lb/>facultates cogno&longs;cendi &longs;ine po&longs;tibus qua&longs;i vtatur animus his accidentibus, vt &longs;ic dixerim, <lb/>pro vehiculo &longs;ub&longs;tantiarum. Quæ item ratio videtur imperfecta; quia de&longs;iderarem ego mihi <lb/>explicari modum quo, po&longs;tquàm &longs;ub&longs;tantia per accidentia concepta fuerit, mens &longs;ub&longs;tantiæ no­<lb/>titiam con&longs;equatur: vt puta, quomodo ex eo quòd Luna lumine priuetur, percipiamus cau&longs;&longs;as <lb/>& definitionem defectus. Itaque mihi videtur ita &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Ari&longs;toteles. Cùm globus ille pr&ecedil;di­<lb/>camentorum omnium, quod vocamus indiuiduum, pepulit &longs;en&longs;us no&longs;tros, & ex repetitione <lb/>facta memoria productum e&longs;t vniuer&longs;ale, quod, vt alibi docui, concretum e&longs;t vt album, quan­<lb/>tum, mobile, re&longs;oluitur à mente in &longs;uas partes & illo inuento &longs;ine quo c&ecedil;tera non exi&longs;tunt, &longs;ed il­<lb/>lud &longs;ine aliis, hoc verò e&longs;t ip&longs;a &longs;ub&longs;tantia, &longs;iue vt primum excipiens, velut animus, &longs;iue vt cuius <lb/>e&longs;t aliquod primum excipiens, vt animal, vt po&longs;tea declarabimus, tum concipi &longs;ub&longs;tantiam. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg92"></arrow.to.target><lb/>Ari&longs;totele, cum docet <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quemadmodum inuenienda &longs;int ea quæ in&longs;unt quatenus ip&longs;um. Nam <lb/> | <arrow.to.target n="marg92"></arrow.to.target><lb/>Huius autem re&longs;olutionis duo fundamenta e&longs;&longs;e coniicio. primum analyticum quod traditur ab <lb/>Ari&longs;totele, cum docet <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quemadmodum inuenienda &longs;int ea quæ in&longs;unt quatenus ip&longs;um. Nam <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg93"></arrow.to.target><lb/>proponitur in primis aliquod inue&longs;tigandum, eius vniuer&longs;a attributa percen&longs;entur, & vbi vnum <lb/>ex illis occurrat, quod ita &longs;e habeat ad attributum, vt eo po&longs;ito primò ponatur, & cum &longs;ublatum <lb/>fuerit &longs;ecum quoque perimet attributum, id dicimus ine&longs;&longs;e quatenus ip&longs;um, & illam e&longs;&longs;e <expan abbr="primã">primam</expan> <lb/>cau&longs;&longs;am & e&longs;&longs;entiam accidentis, quæ prius elucet in demon&longs;tratione, po&longs;tmodo degenerat in <lb/>quid e&longs;t, & in definitione &longs;umitur. Alterum &longs;undamentum petitur è prima philo&longs;ophia. Quo­<lb/>niam accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt ad ip&longs;am nece&longs;&longs;ariò referatur, & &longs;icut vnum è rela­<lb/>tiuis &longs;uapte natura notionem affert alterius, &longs;ic accidens affert notionem &longs;ub&longs;tantiæ in qua ine&longs;t; <lb/>ac primum &longs;ub&longs;tantiæ, cum qua comprehenditur, vt album in cygno cogno&longs;citur, aut charta; <lb/>quia tamen non appiicat &longs;e&longs;e nece&longs;&longs;ariò ad chartam aut cygnum; &longs;ed &longs;ine vtri&longs;que percipi po­<lb/>te&longs;t, non tamen &longs;ine aliquo, notionem affert &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter, ad extremum indicat illam <lb/>&longs;ub&longs;tantiam, cui perpetuò comitatur, vt &longs;ine ip&longs;a non exi&longs;tat, & vbi hoc &longs;it, illa quoque ad&longs;it. <lb/>oporteat, & per illam cæteris in&longs;it, quæ vbi fuerit euoluta, per &longs;e ip&longs;am patet, & ita lucet, vt acci­<lb/>dens quoque quod ex ip&longs;a pendet, illu &longs;tret. Quapropter ille progre&longs;&longs;us ab accidentibus ad &longs;ub­<lb/>&longs;tantias pertinet ad doctrinam confu&longs;am & incohatam, cùm ceteroquin in doctrina di&longs;tincta <lb/> | <arrow.to.target n="marg93"></arrow.to.target><lb/>proponitur in primis aliquod inue&longs;tigandum, eius vniuer&longs;a attributa percen&longs;entur, & vbi vnum <lb/>ex illis occurrat, quod ita &longs;e habeat ad attributum, vt eo po&longs;ito primò ponatur, & cum &longs;ublatum <lb/>fuerit &longs;ecum quoque perimet attributum, id dicimus ine&longs;&longs;e quatenus ip&longs;um, & illam e&longs;&longs;e <expan abbr="primã">primam</expan> <lb/>cau&longs;&longs;am & e&longs;&longs;entiam accidentis, quæ prius elucet in demon&longs;tratione, po&longs;tmodo degenerat in <lb/>quid e&longs;t, & in definitione &longs;umitur. Alterum fundamentum petitur è prima philo&longs;ophia. Quo­<lb/>niam accidens ita &longs;e habet ad &longs;ub&longs;tantiam, vt ad ip&longs;am nece&longs;&longs;ariò referatur, & &longs;icut vnum è rela­<lb/>tiuis &longs;uapte natura notionem affert alterius, &longs;ic accidens affert notionem &longs;ub&longs;tantiæ in qua ine&longs;t; <lb/>ac primum &longs;ub&longs;tantiæ, cum qua comprehenditur, vt album in cygno cogno&longs;citur, aut charta; <lb/>quia tamen non appiicat &longs;e&longs;e nece&longs;&longs;ariò ad chartam aut cygnum; &longs;ed &longs;ine vtri&longs;que percipi po­<lb/>te&longs;t, non tamen &longs;ine aliquo, notionem affert &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;impliciter, ad extremum indicat illam <lb/>&longs;ub&longs;tantiam, cui perpetuò comitatur, vt &longs;ine ip&longs;a non exi&longs;tat, & vbi hoc &longs;it, illa quoque ad&longs;it. <lb/>oporteat, & per illam cæteris in&longs;it, quæ vbi fuerit euoluta, per &longs;e ip&longs;am patet, & ita lucet, vt acci­<lb/>dens quoque quod ex ip&longs;a pendet, illu&longs;tret. Quapropter ille progre&longs;&longs;us ab accidentibus ad |
| <arrow.to.target n="marg94"></arrow.to.target><lb/>& ab&longs;oluta accidens ex &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur. Neque verò te intelligere velim progre&longs;&longs;um ab <lb/>accidente ad &longs;ub&longs;tantiam eiu&longs;modi e&longs;&longs;e, vt accidens prius &longs;ine &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur; neque <lb/>enim notio relatiui ab alterius notione &longs;eiungitur: &longs;ed cum eo tempore &longs;imul cum accidentibus <lb/>&longs;ub&longs;tantia no&longs;catur accidentia præ&longs;tant, vt &longs;ub&longs;tantia per &longs;e concipi queat. Ita fit, vt &longs;ub&longs;tantia <lb/>& cau&longs;&longs;a per &longs;e po&longs;t primam notionem, quæ auxilio &longs;en&longs;us accedit, vt ens &longs;impliciter accipiatur, <lb/>& efficiat primam &longs;ub&longs;tanti&ecedil; notionem, mox appareat, vt cau&longs;&longs;a, & &longs;ic notionem complexam fa <lb/>ciat ex qua principia demon&longs;trationis exi&longs;tunt; vltimo accipiatur, vt quid e&longs;t, & compleat defi­<lb/>nitionem. Sic igitur accidentia non proximè &longs;ed remotè perducunt ad quid e&longs;t, tùm quòd non <lb/>&longs;unt pr&ecedil;dicata in quid, &longs;ed ea &longs;ignificant qu&ecedil; pr&ecedil;dicantur in quid; tùm quòd per multos gradus <lb/>eu ehi, & regredi oportet mentem no&longs;tram, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um quid e&longs;t. Non omnia tamen ac­<lb/>cidentia conducunt ad huiu&longs;modi progre&longs;&longs;um: quippe quod ea, qu&ecedil; &longs;unt per accidens, ide&longs;t, non <lb/>habent certas cau&longs;&longs;as ex hoc ordine deiiciantur. cùm enim certas cau&longs;&longs;as non habeant, &longs;olum af <lb/>ferunt notionem &longs;ub&longs;tantiæ &longs;impliciter, quia &longs;ine illa nunquam exi&longs;tunt, &longs;ed nihil amphus, quod | <arrow.to.target n="marg94"></arrow.to.target> &longs;ub­<lb/><lb/>&longs;tantias pertinet ad doctrinam confu&longs;am & incohatam, cùm ceteroquin in doctrina di&longs;tincta <lb/>& ab&longs;oluta accidens ex &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur. Neque verò te intelligere velim progre&longs;&longs;um ab <lb/>accidente ad &longs;ub&longs;tantiam eiu&longs;modi e&longs;&longs;e, vt accidens prius &longs;ine &longs;ub&longs;tantia cogno&longs;catur; neque <lb/>enim notio relatiui ab alterius notione &longs;eiungitur: &longs;ed cum eo tempore &longs;imul cum accidentibus <lb/>&longs;ub&longs;tantia no&longs;catur accidentia præ&longs;tant, vt &longs;ub&longs;tantia per &longs;e concipi queat. Ita fit, vt &longs;ub&longs;tantia <lb/>& cau&longs;&longs;a per &longs;e po&longs;t primam notionem, quæ auxilio &longs;en&longs;us accedit, vt ens &longs;impliciter accipiatur, <lb/>& efficiat primam &longs;ub&longs;tanti&ecedil; notionem, mox appareat, vt cau&longs;&longs;a, & &longs;ic notionem complexam fa­<lb/>ciat ex qua principia demon&longs;trationis exi&longs;tunt; vltimo accipiatur, vt quid e&longs;t, & compleat defi­<lb/>nitionem. Sic igitur accidentia non proximè &longs;ed remotè perducunt ad quid e&longs;t, tùm quòd non <lb/>&longs;unt pr&ecedil;dicata in quid, &longs;ed ea &longs;ignificant qu&ecedil; pr&ecedil;dicantur in quid; tùm quòd per multos gradus <lb/>euehi, & regredi oportet mentem no&longs;tram, vt a&longs;&longs;equatur ip&longs;um quid e&longs;t. Non omnia tamen ac­<lb/>cidentia conducunt ad huiu&longs;modi progre&longs;&longs;um: quippe quod ea, qu&ecedil; &longs;unt per accidens, ide&longs;t, non <lb/>habent certas cau&longs;&longs;as ex hoc ordine deiiciantur. cùm enim certas cau&longs;&longs;as non habeant, &longs;olum af­<lb/>ferunt notionem &longs;ub&longs;tantiæ &longs;impliciter, quia &longs;ine illa nunquam exi&longs;tunt, &longs;ed nihil amplius, quod |
| <pb pagenum="10"/>e&longs;&longs;entiam rei cuiu&longs;piam re&longs;picere videatur; cùm etiam ab hac & ab illa, & re & mente &longs;euocari <lb/> | <pb pagenum="10"/>e&longs;&longs;entiam rei cuiu&longs;piam re&longs;picere videatur; cùm etiam ab hac & ab illa, & re & mente &longs;euocari <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target><lb/>po&longs;sint. Oportetigitur vt accidentia &longs;int per &longs;e & hæc, vel &longs;int generis vel alicuius partis eius. <lb/>quanquam & valent ad hoc &longs;eparatim, vt &longs;en&longs;us ad animal digno&longs;cendum; vel etiam coniun­<lb/>ctim plura, quæ aliquod commune præ&longs;entent, <foreign lang="greek">siwdzomlw/</foreign> Græci vocant, ide&longs;t concur&longs;um; & <lb/>&longs;peciatim medici &longs;igna habent, quæ pathognomonica appellant, quorum auxilio certa genera ve <lb/>nantur: pluribus &longs;en&longs;ibus vnà de eadem re <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> facientibus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque vno &longs;ufficiente, cùm &longs;in­<lb/> | <arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target><lb/>po&longs;sint. Oportet igitur vt accidentia &longs;int per &longs;e & hæc, vel &longs;int generis vel alicuius partis eius. <lb/>quanquam & valent ad hoc &longs;epararim, vt &longs;en&longs;us ad animal digno&longs;cendum; vel etiam coniun­<lb/>ctim plura, quæ aliquod commune præ&longs;entent, <foreign lang="greek">siwdzomlw/</foreign> Græci vocant, ide&longs;t concur&longs;um; & <lb/>&longs;peciatim medici &longs;igna habent, quæ pathognomonica appellant, quorum auxilio certa genera ve­<lb/>nantur: pluribus &longs;en&longs;ibus vnà de eadem re <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> facientibus, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> neque vno &longs;ufficiente, cùm |
| <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target><lb/>gula communius aliquod offerant. Proptereà, quanquam notitia &longs;ub&longs;tantiæ tempore acciden­<lb/>tis notitiæ præfertur; aut agitur de doctrina di&longs;tincta, aut præcedere tempore accipiendum pri­<lb/>uatiuè quòd vnà, nec po&longs;terius &longs;ub&longs;tantia no&longs;catur: nam &longs;iquid anrecedit, tamet&longs;i non tempo­<lb/>re; id e&longs;t, vt aiunt, in&longs;tans naturæ: e&longs;t enim accidens ratio per quam &longs;ub&longs;tantia recipitur à &longs;en&longs;u. <lb/>Con&longs;ertitem accidens ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quòd ex eius natura qu&ecedil; multiplex e&longs;t, vel ma <lb/>teriam, vel <foreign lang="greek">e)c a)faize\sews</foreign>, vel etiam <foreign lang="greek">xwzikh\</foreign>, nouimus e&longs;&longs;e triplex definitionum genus, quod <lb/>vteretur materia &longs;en&longs;ili, quòd materia intelligenda, vel abiiceret omnino materiam. Et hoc in <lb/>philo&longs;ophia Peripatetica triti&longs;simum. Nam cùm ip&longs;a &longs;it de rebus &longs;en&longs;ilibus principia &longs;en&longs;ilia <lb/>&longs;umere cogitur. At, inquies, materia prima &longs;en&longs;ilis non e&longs;t: & tamen e&longs;t principium rerum &longs;en­<lb/>&longs;ilium. Con&longs;ueuerunt maiores no&longs;tri re&longs;pondere cau&longs;&longs;as accipi non omnes, &longs;ed propinquas; <lb/> | <arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target> &longs;in­<lb/><lb/>gula communius aliquod offerant. Proptereà, quanquam notitia &longs;ub&longs;tantiæ tempore acciden­<lb/>tis notitiæ præfertur; aut agitur de doctrina di&longs;tincta, aut præcedere tempore accipiendum pri­<lb/>uatiuè quòd vnà, nec po&longs;terius &longs;ub&longs;tantia no&longs;catur: nam &longs;iquid antecedit, tamet&longs;i non tempo­<lb/>re; id e&longs;t, vt aiunt, in&longs;tans naturæ: e&longs;t enim accidens ratio per quam &longs;ub&longs;tantia recipitur à &longs;en&longs;u. <lb/>Confert item accidens ad cogno&longs;cendum quid e&longs;t, quòd ex eius natura qu&ecedil; multiplex e&longs;t, vel ma­<lb/>teriam, vel <foreign lang="greek">e)c a)faize\sews</foreign>, vel etiam <foreign lang="greek">xwzikh\</foreign>, nouimus e&longs;&longs;e triplex definitionum genus, quod <lb/>vteretur materia &longs;en&longs;ili, quòd materia intelligenda, vel abiiceret omnino materiam. Et hoc in <lb/>philo&longs;ophia Peripatetica triti&longs;simum. Nam cùm ip&longs;a &longs;it de rebus &longs;en&longs;ilibus principia &longs;en&longs;ilia <lb/>&longs;umere cogitur. At, inquies, materia prima &longs;en&longs;ilis non e&longs;t: & tamen e&longs;t principium rerum &longs;en­<lb/>&longs;ilium. Con&longs;ueuerunt maiores no&longs;tri re&longs;pondere cau&longs;&longs;as accipi non omnes, &longs;ed propinquas; <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>has enim &longs;olas e&longs;&longs;e &longs;en&longs;iles, quippe quòd in &longs;ingularibus proximè in&longs;ideant. At verò quod docet <lb/>aliquando philo&longs;ophus monet me, vt &longs;en&longs;ile communius accipiam, ac dicam &longs;en&longs;ile nonmodo <lb/>id quod &longs;en&longs;ui pote&longs;t &longs;ubiici, &longs;ed quod quoquo pacto re&longs;picit materiam. Proptereà neque <lb/>Deus, cùm &longs;it auctor motus, effugit <expan abbr="hãc">hanc</expan> con&longs;iderationem: hoc enim modo &longs;unt cau&longs;&longs;æ &longs;en&longs;ilium, <lb/>& cadunt in &longs;en&longs;um; quia &longs;unt principia &longs;en&longs;ilium: vt quanuis per &longs;e non &longs;entiantur, quia fa­<lb/>ciant &longs;en&longs;ilia, ad &longs;en&longs;ilia referantur, vel vt ferrum, quo fit &longs;anitas, ad &longs;anitatem; vnde item &longs;a­<lb/>num vocatur. Et rerum quidem &longs;en&longs;ilium &longs;emper & propriè &longs;cientia ponitur vt &longs;ubiecti: ho­<lb/>rum verò &longs;cientia propriè non e&longs;t. itaque nec ea per &longs;e &longs;entiantur oportet; verum &longs;at e&longs;t, vt &longs;en­<lb/>tiantur eo qui dictus e&longs;t, modo: nec ob id tollitur quin rerum &longs;en&longs;ilium &longs;it &longs;cientia naturalis. <lb/>& talia &longs;unt etiam remoti&longs;sima à &longs;ingularibus, & vniuer&longs;alia maximè, quod &longs;anè multi philo&longs;o­<lb/>phi præ&longs;ertim Platonici <expan abbr="neglexerũt">neglexerunt</expan>, quia numeros auctores rerum naturalium fecerint, vel Ideas <lb/>quas extra materiam e&longs;&longs;e voluere. Parum ab his abfuere Pythagorici. Nanque et&longs;i numeros <lb/>accepere qui e&longs;&longs;et in &longs;en&longs;ilibus, & eos vt numero &longs;pectarunt, numerorum conditiones illis attri­<lb/>buentes, <expan abbr="ea&longs;&qacute;ue">ea&longs;que</expan> ad res &longs;en&longs;iles applicantes, neque illa ob&longs;eruarunt, quæ in numeris in&longs;unt, qua­<lb/> | <arrow.to.target n="marg97"></arrow.to.target><lb/>has enim &longs;olas e&longs;&longs;e &longs;en&longs;iles, quippe quòd in &longs;ingularibus proximè in&longs;ideant. At verò quod docet <lb/>aliquando philo&longs;ophus monet me, vt &longs;en&longs;ile communius accipiam, ac dicam &longs;en&longs;ile nonmodo <lb/>id quod &longs;en&longs;ui pote&longs;t &longs;ubiici, &longs;ed quod quoquo pacto re&longs;picit materiam. Proptereà neque <lb/>Deus, cùm &longs;it auctor motus, effugit <expan abbr="hãc">hanc</expan> con&longs;iderationem: hoc enim modo &longs;unt cau&longs;&longs;æ &longs;en&longs;ilium, <lb/>& cadunt in &longs;en&longs;um; quia &longs;unt principia &longs;en&longs;ilium: vt quanuis per &longs;e non &longs;entiantur, quia fa­<lb/>ciant &longs;en&longs;ilia, ad &longs;en&longs;ilia referantur, vel vt ferrum, quo fit &longs;anitas, ad &longs;anitatem; vnde item &longs;a­<lb/>num vocatur. Et rerum quidem &longs;en&longs;ilium &longs;emper & propriè &longs;cientia ponitur vt &longs;ubiecti: ho­<lb/>rum verò &longs;cientia propriè non e&longs;t. itaque nec ea per &longs;e &longs;entiantur oportet; verum &longs;at e&longs;t, vt &longs;en­<lb/>tiantur eo qui dictus e&longs;t, modo: nec ob id tollitur quin rerum &longs;en&longs;ilium &longs;it &longs;cientia naturalis. <lb/>& talia &longs;unt etiam remoti&longs;sima à &longs;ingularibus, & vniuer&longs;alia maximè, quod &longs;anè multi philo&longs;o­<lb/>phi præ&longs;ertim Platonici <expan abbr="neglexerũt">neglexerunt</expan>, quia numeros auctores rerum naturalium fecerint, vel Ideas <lb/>quas extra materiam e&longs;&longs;e voluere. Parum ab his abfuere Pythagorici. Nanque et&longs;i numeros <lb/>accepere qui e&longs;&longs;et in &longs;en&longs;ilibus, & eos vt numero &longs;pectarunt, numerorum conditiones illis attri­<lb/>buentes, <expan abbr="ea&longs;&qacute;ue">ea&longs;que</expan> ad res &longs;en&longs;iles applicantes, neque illa ob&longs;eruarunt, quæ in numeris in&longs;unt, qua­<lb/>tenus materia fundantur, quod eum facere oportebat, qui naturalis &longs;cientiæ principia |
| <arrow.to.target n="marg98"></arrow.to.target><lb/>tenus materia fundantur, quod eum facere oportebat, qui naturalis &longs;cientiæ principia ve&longs;tiga­<lb/>ret. Eiu&longs;dem quoque notæ &longs;unt, qui puncta, plana, & figuras rerum naturalium principia po­<lb/>nunt, è quorum etiam numero fuit Plato, quanquam hi minus errarunt, quòd illa &longs;tatuerunt, <lb/>è quibus ratio probabilis reddi po&longs;&longs;et aliquorum, quæ conducerent ad motum. Ita eueniet, vt <lb/>in phy&longs;icis demon&longs;trationibus componendis à primis v&longs;que ad vltimas cau&longs;&longs;as procedere liceat, <lb/>& accipere item illa quæ &longs;unt nota natura & &longs;ecundum rationem, non &longs;ecundum &longs;en&longs;um, & ea <lb/>tamen &longs;int principia &longs;en&longs;ilium, nec à phy&longs;ica methodo aliena. Neque enim &longs;ine his vlla de­<lb/>mon&longs;tratio pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;eu prima &longs;int, &longs;eu po&longs;trema: &longs;iue in eadem &longs;erie cau&longs;&longs;arum, &longs;iue in <lb/>alia: habent nexum quendam in&longs;olubilem & varia cau&longs;&longs;arum genera inter &longs;e & in eodem ordi­<lb/>ne, ex quo erumpit effectus, & cùm hic &longs;it &longs;ingularis à &longs;ingularis cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ocietate neutiquam di­<lb/>uelluntur, qualia verò &longs;int quibus principatus effectus &longs;it commirtendus non in omni cau&longs;&longs;arum <lb/>genere communis ratio fortè poterit a&longs;signari, primas in quibu&longs;dam ferente cau&longs;&longs;a priore &longs;ecun <lb/>dum naturam, & remotiore, contrà in aliis. Sed hæc po&longs;tea di&longs;&longs;erentur vberius. In his princi­<lb/>piis & illud numerabitur: Methodum imitari naturam quo ad eius fieri pote&longs;t. Nam, &longs;i metho­<lb/>dus e&longs;t &longs;cientia artificio tradita, ars verò naturam, quo ad pote&longs;t imitatur, & inuenit quod ip&longs;a de <lb/> | <arrow.to.target n="marg98"></arrow.to.target> ve&longs;tiga­<lb/><lb/>ret. Eiu&longs;dem quoque notæ &longs;unt, qui puncta, plana, & figuras rerum naturalium principia po­<lb/>nunt, è quorum etiam numero fuit Plato, quanquam hi minus errarunt, quòd illa &longs;tatuerunt, <lb/>è quibus ratio probabilis reddi po&longs;&longs;et aliquorum, quæ conducerent ad motum. Ita eueniet, vt <lb/>in phy&longs;icis demon&longs;trationibus componendis à primis v&longs;que ad vltimas cau&longs;&longs;as procedere liceat, <lb/>& accipere item illa quæ &longs;unt nota natura & &longs;ecundum rationem, non &longs;ecundum &longs;en&longs;um, & ea <lb/>tamen &longs;int principia &longs;en&longs;ilium, nec à phy&longs;ica methodo aliena. Neque enim &longs;ine his vlla de­<lb/>mon&longs;tratio pote&longs;t ab&longs;olui, &longs;eu prima &longs;int, &longs;eu po&longs;trema: &longs;iue in eadem &longs;erie cau&longs;&longs;arum, &longs;iue in <lb/>alia: habent nexum quendam in&longs;olubilem & varia cau&longs;&longs;arum genera inter &longs;e & in eodem ordi­<lb/>ne, ex quo erumpit effectus, & cùm hic &longs;it &longs;ingularis à &longs;ingularis cau&longs;&longs;&ecedil; &longs;ocietate neutiquam di­<lb/>uelluntur, qualia verò &longs;int quibus principatus effectus &longs;it committendus non in omni cau&longs;&longs;arum <lb/>genere communis ratio fortè poterit a&longs;signari, primas in quibu&longs;dam ferente cau&longs;&longs;a priore &longs;ecun­<lb/>dum naturam, & remotiore, contrà in aliis. Sed hæc po&longs;tea di&longs;&longs;erentur vberius. In his princi­<lb/>piis & illud numerabitur: Methodum imitari naturam quo ad eius fieri pote&longs;t. Nam, &longs;i metho­<lb/>dus e&longs;t &longs;cientia artificio tradita, ars verò naturam, quo ad pote&longs;t imitatur, & inuenit quod ip&longs;a de­<lb/>&longs;iderat, & &longs;equitur quod o&longs;tendit, methodus quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t imitetur naturam, & eundem <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg99"></arrow.to.target><lb/>&longs;iderat, & &longs;equitur quod o&longs;tendic, methodus quoque nece&longs;&longs;e e&longs;t imitetur naturam, & eundem <lb/>progre&longs;&longs;um propemodum faciat. Itaque, veluti natura nihil fru&longs;tra molitur, & ni&longs;i impediatur, <lb/>ad finem v&longs;quam perducit, ac fine propo&longs;ito mox illa præparat, quibus fine &longs;uo commodè po­<lb/>tiatur; &longs;ic ars omnia &longs;truit ad v&longs;us humanos, ac &longs;copo con&longs;tituto prius ordine di&longs;ponit deinceps <lb/>ea &longs;ine quibus con&longs;equentia non con&longs;i&longs;tunt. Ita re&longs;oluendo, prius ab eo quod e&longs;t ptimum in <lb/>optatis, ad ea &longs;ine quibus hoc non exi&longs;tit, mox componendo, ab eo &longs;ine quo cætera non con­<lb/>&longs;tant, progreditur ad finem, eumque ordinem &longs;eruans nihil omittit, nil &longs;uperuacaneum, & inu­<lb/>tile machinatur. Eodem modo methodus &longs;cientia &longs;ibi propo&longs;ita prius de principiis cogitat tan­<lb/>quam fundamentis: his &longs;uper&longs;truit demon&longs;trationes in&longs;i&longs;tens ea via qua res dilucidè explicari <lb/>queat, vt nihil inculcet inane, nihil redundans: neque &longs;ic præcisè eloquatur, vt oratio pariat ob­<lb/>&longs;cutitatem, in id præcipuè collimans, vt auditoris habeat rationem, ad cuius ingenium & captum <lb/>&longs;ingula referre &longs;tudet. Ad hæc mirificè confert ordo, cuius admonitu nece&longs;&longs;aria per&longs;equitur: <lb/>vnde etiam &longs;icut in natura vnum quoddam e&longs;t, quod caput e&longs;t vniuer&longs;i ordinis, & ex quo c&ecedil;tera <lb/>deriuantur: &longs;ic in methodo &longs;olet e&longs;&longs;e vnum principium commune, quod reliquis omnibus &longs;up­ | <arrow.to.target n="marg99"></arrow.to.target><lb/>progre&longs;&longs;um propemodum faciat. Itaque, veluti natura nihil fru&longs;tra molitur, & ni&longs;i impediatur, <lb/>ad finem v&longs;quam perducit, ac fine propo&longs;ito mox illa præparat, quibus fine &longs;uo commodè po­<lb/>tiatur; &longs;ic ars omnia &longs;truit ad v&longs;us humanos, ac &longs;copo con&longs;tituto prius ordine di&longs;ponit deinceps <lb/>ea &longs;ine quibus con&longs;equentia non con&longs;i&longs;tunt. Ita re&longs;oluendo, prius ab eo quod e&longs;t primum in <lb/>optatis, ad ea &longs;ine quibus hoc non exi&longs;tit, mox componendo, ab eo &longs;ine quo cætera non con­<lb/>&longs;tant, progreditur ad finem, eumque ordinem &longs;eruans nihil omittit, nil &longs;uperuacaneum, & inu­<lb/>tile machinatur. Eodem modo methodus &longs;cientia &longs;ibi propo&longs;ita prius de principiis cogitat tan­<lb/>quam fundamentis: his &longs;uper&longs;truit demon&longs;trationes in&longs;i&longs;tens ea via qua res dilucidè explicari <lb/>queat, vt nihil inculcet inane, nihil redundans: neque &longs;ic præcisè eloquatur, vt oratio pariat ob­<lb/>&longs;curitatem, in id præcipuè collimans, vt auditoris habeat rationem, ad cuius ingenium & captum <lb/>&longs;ingula referre &longs;tudet. Ad hæc mirificè confert ordo, cuius admonitu nece&longs;&longs;aria per&longs;equitur: <lb/>vnde etiam &longs;icut in natura vnum quoddam e&longs;t, quod caput e&longs;t vniuer&longs;i ordinis, & ex quo c&ecedil;tera <lb/>deriuantur: &longs;ic in methodo &longs;olet e&longs;&longs;e vnum principium commune, quod reliquis omnibus &longs;up­ |
| <pb pagenum="11"/>ponatur, & in quod illa re&longs;oluantur, &longs;eu rei principium &longs;it, &longs;eu cognitionis. Ita in prima phi­<lb/> | <pb pagenum="11"/> |
| <arrow.to.target n="marg100"></arrow.to.target><lb/>lo&longs;ophia primum illud. De quolibet verbum e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erere, vel negare, in Morali bene educatum <lb/>e&longs;&longs;e, in mathematica continuum diuidi in infinitum, ex hoc quòd inter duo puncta quant&ecedil;uis <lb/>linea ducantur, quòd in quolibet eius &longs;igno figura de&longs;cibi queat: in <lb/>arte medica fortè illud. <lb/>Contrariis contraria çurari, in hac no&longs;tra Motum e&longs;&longs;e. Proximè ab ordine e&longs;t via à notis no­<lb/>bis quæ rerum oçcultarum tractationem ad rudium aures accommodat, po&longs;tmodo in&longs;trumen­<lb/>ta, quibus fidem facit & docet. Itaque magis ij laudantur, qui &longs;çientiarum principia finita con­<lb/>&longs;tituunt, quàm qui infinitatem acceperunt, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi eadem vtraque &longs;ecta pr&ecedil;&longs;tare po&longs;sit, ide&longs;t, nos <lb/> | <arrow.to.target n="marg100"></arrow.to.target><lb/>ponatur, & in quod illa re&longs;oluantur, &longs;eu rei principium &longs;it, &longs;eu cognitionis. Ita in prima phi­<lb/>lo&longs;ophia primum illud. De quolibet verbum e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erere, vel negare. in Morali bene educatum <lb/>e&longs;&longs;e, in mathematica continuum diuidi in infinitum, ex hoc quòd inter duo puncta quant&ecedil;uis <lb/>linea ducantur, quòd in quolibet eius &longs;igno figura de&longs;cribi queat: in arte medica fortè illud. <lb/>Contrariis contraria curari, in hac no&longs;tra Motum e&longs;&longs;e. Proximè ab ordine e&longs;t via à notis no­<lb/>bis quæ rerum occultarum tractationem ad rudium aures accommodat, po&longs;tmodo in&longs;trumen­<lb/>ta, quibus fidem facit & docet. Itaque magis ij laudantur, qui &longs;cientiarum principia finita con­<lb/>&longs;tituunt, quàm qui infinitatem acceperunt, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi eadem vtraque &longs;ecta pr&ecedil;&longs;tare po&longs;sit, ide&longs;t, nos <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg101"></arrow.to.target><lb/>reddere certiores de cunctis problematis qu&ecedil; in con&longs;iderationem naturalem cadere queunt, <lb/>Atque id non temerè à philo&longs;opho &longs;umptum. Siquidem nihil &longs;ciri po&longs;sit principiis ignoratis. <lb/>Atqui &longs;i principia fuerint infinita, incerta &longs;int nece&longs;&longs;e e&longs;t. Nanque id quoque tanquam certi&longs;si­<lb/>mum ratio &longs;umit. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Infinitum qua infinitum e&longs;t, &longs;iue &longs;it numero infinitum, &longs;eu magnitudine, <lb/> | <arrow.to.target n="marg101"></arrow.to.target><lb/>reddere certiores de cunctis problematis qu&ecedil; in con&longs;iderationem naturalem cadere queunt. <lb/>Atque id non temerè à philo&longs;opho &longs;umptum. Siquidem nihil &longs;ciri po&longs;sit principiis ignoratis. <lb/>Atqui &longs;i principia fuerint infinita, incerta &longs;int nece&longs;&longs;e e&longs;t. Nanque id quoque tanquam certi&longs;si­<lb/>mum ratio &longs;umit. <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> Infinitum qua infinitum e&longs;t, &longs;iue &longs;it numero infinitum, &longs;eu magnitudine, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg102"></arrow.to.target><lb/>&longs;iue etiam forma, pror&longs;us e&longs;&longs;e ignotum, vt &longs;i formæ infinitæ inter extrema intercedant, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> inter­<lb/> | <arrow.to.target n="marg102"></arrow.to.target><lb/>&longs;iue etiam forma, pror&longs;us e&longs;&longs;e ignotum, vt &longs;i formæ infinitæ inter extrema intercedant, <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> |
| <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target><lb/>quas oporteat fieri mutationem; &longs;i etiam ab imis ad &longs;umma quibus tanquam terminis pr&ecedil;dica <lb/>mentum vnumquodque con&longs;i&longs;tit, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> aut can&longs;&longs;arum progre&longs;&longs;us à proximis ad remotas, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> aut vni <lb/> | <arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target> inter­<lb/><lb/>quas oporteat fieri mutationem; &longs;i etiam ab imis ad &longs;umma quibus tanquam terminis pr&ecedil;dica­<lb/>mentum vnumquodque con&longs;i&longs;tit, <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> aut cau&longs;&longs;arum progre&longs;&longs;us à proximis ad remotas, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> aut |
| <arrow.to.target n="marg104"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg104"></arrow.to.target> vni­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;um infinitum, quemadmodum voluit Meli&longs;&longs;us, aut denique multæ &longs;pecies infinitæ, vt cen <lb/> | <arrow.to.target n="marg105"></arrow.to.target><lb/>uer&longs;um infinitum, quemadmodum voluit Meli&longs;&longs;us, aut denique multæ &longs;pecies infinitæ, vt |
| <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target><lb/>&longs;uit Anaxagoras: vel infinita çorpu&longs;cula per inane volitantia, vt accepit Democritus; non po­<lb/>te&longs;t hæc neque &longs;en&longs;us, neque mens pertran&longs;ire, neque comprehendere. Quanquam hîc te mo­<lb/>nere volumus, infinitum non id ignotum e&longs;&longs;e, quod imperfectum e&longs;t, & perducendum e&longs;t ad <lb/>aliquem finem, quodq, vlterius promoueri <expan abbr="põt">pont</expan>, vt po&longs;uit Ari&longs;toteles: &longs;ed quod omnem mo­<lb/>dum <expan abbr="fin&ecedil;s&qacute;">fin&ecedil;sque</expan>. tran&longs;it, vt veteribus placuit. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> illud quidem, &longs;i pro &longs;ubiecto &longs;umatur, non au­<lb/>tem pro attributo, hoc e&longs;t id de quo prædicatur infinitum, ignotum e&longs;t: ratio verò infiniti, vt <lb/>quid &longs;it id quod infinitum dicimus, & nota e&longs;t, & à phy&longs;ico tractatur. Conuenit item in bene <lb/>in&longs;tituta methodo, ni&longs;i quid certi&longs;simè indicet &longs;en&longs;us, aliqua ratione per&longs;uadere, vel inductio­<lb/>ne, <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> cau&longs;&longs;a non &longs;uccurrat, aut &longs;i cau&longs;&longs;am non habeat; veluti &longs;i ip&longs;um çau&longs;&longs;a foret: ex­<lb/>plicare definitione, vt talem pateat eius e&longs;&longs;e naturam, qualem accepimus. Nolo tamen te po&longs;tu­<lb/>lare, definitionem hîc exqui&longs;itam, quæ nulla e&longs;t, ni&longs;i &longs;peciei &longs;ub&longs;tantiæ, &longs;ed expo&longs;itione nomin is <lb/>e&longs;&longs;e contentum, & ip&longs;a vi termini, vt factum e&longs;t ab Ari&longs;torele in explicatione principij. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Quòd <lb/> | <arrow.to.target n="marg106"></arrow.to.target> cen­<lb/><lb/>&longs;uit Anaxagoras: vel infinita corpu&longs;cula per inane volitantia, vt accepit Democritus; non po­<lb/>te&longs;t hæc neque &longs;en&longs;us, neque mens pertran&longs;ire, neque comprehendere. Quanquam hîc te mo­<lb/>nere volumus, infinitum non id ignotum e&longs;&longs;e, quod imperfectum e&longs;t, & perducendum e&longs;t ad <lb/>aliquem finem, <expan abbr="quodq.">quodque</expan> vlterius promoueri <expan abbr="põt">pont</expan>, vt po&longs;uit Ari&longs;toteles: &longs;ed quod omnem mo­<lb/>dum <expan abbr="fines&qacute;">finesque</expan>. tran&longs;it, vt veteribus placuit. <expan abbr="Atq.">Atque</expan> illud quidem, &longs;i pro &longs;ubiecto &longs;umatur, non au­<lb/>tem pro attributo, hoc e&longs;t id de quo prædicatur infinitum, ignotum e&longs;t: ratio verò infiniti, vt <lb/>quid &longs;it id quod infinitum dicimus, & nota e&longs;t, & à phy&longs;ico tractatur. Conuenit item in bene <lb/>in&longs;tituta methodo, ni&longs;i quid certi&longs;simè indicet &longs;en&longs;us, aliqua ratione per&longs;uadere, vel inductio­<lb/>ne, <expan abbr="vbicunq.">vbicunque</expan> cau&longs;&longs;a non &longs;uccurrat, aut &longs;i cau&longs;&longs;am non habeat; veluti &longs;i ip&longs;um cau&longs;&longs;a foret: ex­<lb/>plicare definitione, vt talem pateat eius e&longs;&longs;e naturam, qualem accepimus. Nolo tamen te po&longs;tu­<lb/>lare, definitionem hîc exqui&longs;itam, quæ nulla e&longs;t, ni&longs;i &longs;peciei &longs;ub&longs;tantiæ, &longs;ed expo&longs;itione nominis <lb/>e&longs;&longs;e contentum, & ip&longs;a vi termini, vt factum e&longs;t ab Ari&longs;totele in explicatione principij. <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> Quòd <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target><lb/>&longs;i cau&longs;&longs;a po&longs;sit, afferri cau&longs;&longs;am apponere oportet; rerum enim cau&longs;&longs;as habentium nulla cognitio <lb/>certa e&longs;t &longs;ine cau&longs;&longs;a. Neque id prohibere valet, quo minus cau&longs;&longs;a reddatur, quia res ita perpe­<lb/>tuò &longs;e habeat. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Vt enim omne id quod cau&longs;&longs;a vacat, perpetuum e&longs;t, at id non reciprocatur. <lb/> | <arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target><lb/>&longs;i cau&longs;&longs;a po&longs;sit, afferri cau&longs;&longs;am apponere oportet; rerum enim cau&longs;&longs;as habentium nulla cognitio <lb/>certa e&longs;t &longs;ine cau&longs;&longs;a. Neque id prohibere valet, quo minus cau&longs;&longs;a reddatur, quia res ita perpe­<lb/>tuò &longs;e habeat. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> Vt enim omne id quod cau&longs;&longs;a vacat, perpetuum e&longs;t, at id non reciprocatur. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg108"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg108"></arrow.to.target><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/><emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> Omne id quod perpetuum e&longs;t, cau&longs;&longs;a vacare. Nam quòd triangulus <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> duos rectos, in­<lb/> | <arrow.to.target n="marg109"></arrow.to.target><lb/><emph type="sup"/>h<emph.end type="sup"/> Omne id quod perpetuum e&longs;t, cau&longs;&longs;a vacare. Nam quòd triangulus <expan abbr="cõtineat">contineat</expan> duos rectos, |
| <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target><lb/>hæret perpetuò; atqui cau&longs;&longs;a talis euenti redditur à mathematico, quia nimirùm habeat angu­<lb/>lum externum æqualem duobus internis è regione con&longs;titutis. <expan abbr="Sola&qacute;">Solaque</expan>. illa æterna quæ principia <lb/>&longs;unt, cau&longs;&longs;a vacant: non omnia perpetua generatim. Et cau&longs;&longs;a quæritur, cur duo motus ex ad­<lb/>ner&longs;o fiant in cœlo quos tamen æternos e&longs;&longs;e phy&longs;ica concludit. Si verò non libeat &longs;ubnectere <lb/>cau&longs;&longs;am, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> puta tu, quia non &longs;it eius loci, vel etiam, quòd longiores explicatus habeat, quibus in <lb/> | <arrow.to.target n="marg110"></arrow.to.target> in­<lb/><lb/>hæret perpetuò; atqui cau&longs;&longs;a talis euenti redditur à mathematico, quia nimirùm habeat angu­<lb/>lum externum æqualem duobus internis è regione con&longs;titutis. <expan abbr="Sola&qacute;">Solaque</expan>. illa æterna quæ principia <lb/>&longs;unt, cau&longs;&longs;a vacant: non omnia perpetua generatim. Et cau&longs;&longs;a quæritur, cur duo motus ex ad­<lb/>uer&longs;o fiant in cœlo quos tamen æternos e&longs;&longs;e phy&longs;ica concludit. Si verò non libeat &longs;ubnectere <lb/>cau&longs;&longs;am, <emph type="sup"/>i<emph.end type="sup"/> puta tu, quia non &longs;it eius loci, vel etiam, quòd longiores explicatus habeat, quibus in <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg111"></arrow.to.target><lb/>præ&longs;entia parcendum &longs;it: &longs;altem &longs;ub forma hypothe&longs;eos accipiendum e&longs;t, id quod velis, non ab <lb/>folutè pronunciandum, vel, vt fieri con&longs;ueuit in legibus edicendum. Hæc præcepta &longs;eruans ad­<lb/>amu&longs;sim præ&longs;tanti&longs;simus doctor, eo nomine celebratur ab Auerroë, quod nihil vnquàm &longs;ine va <lb/>lida ratione dixerit. Neque verò quia &longs;emper cau&longs;&longs;am dictis &longs;uis ad&longs;crip&longs;erit, quî enim rerum, <lb/>qu&ecedil; cau&longs;&longs;a vacarent, cau&longs;&longs;a reddi poterat? eiu&longs;dem enim vitij po&longs;&longs;et argui quod ip&longs;e aliis obie­<lb/>cit, quippe quòd non interno&longs;cerent, quid demon&longs;trationi foret obnoxium, & quid contrà à <lb/>demon&longs;tratione abhorreret: verùm, quia quicquid con&longs;tituit & accepit, ita di&longs;po&longs;uit, vt cuique <lb/>redderet id quod &longs;uum e&longs;t, & ratione v&longs;us fuerit, vbi ratio quæreretur, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem acri aut <lb/>leni pro rei tractandæ <expan abbr="cõditione">conditione</expan>: quicquid &longs;ine ratione a&longs;&longs;umendum fuerat vel quod e&longs;&longs;et cau&longs; <lb/>&longs;a, vel quòd alio quodammodo note&longs;ceret, prout de principiis anteà dictum e&longs;t, tamen non &longs;ine <lb/> | <arrow.to.target n="marg111"></arrow.to.target><lb/>præ&longs;entia parcendum &longs;it: &longs;altem &longs;ub forma hypothe&longs;eos accipiendum e&longs;t, id quod velis, non ab­<lb/>&longs;olutè pronunciandum, vel, vt fieri con&longs;ueuit in legibus edicendum. Hæc præcepta &longs;eruans ad­<lb/>amu&longs;sim præ&longs;tanti&longs;simus doctor, eo nomine celebratur ab Auerroë, quod nihil vnquàm &longs;ine va­<lb/>lida ratione dixerit. Neque verò quia &longs;emper cau&longs;&longs;am dictis &longs;uis ad&longs;crip&longs;erit, quî enim rerum, <lb/>qu&ecedil; cau&longs;&longs;a vacarent, cau&longs;&longs;a reddi poterat? eiu&longs;dem enim vitij po&longs;&longs;et argui quod ip&longs;e aliis obie­<lb/>cit, quippe quòd non interno&longs;cerent, quid demon&longs;trationi foret obnoxium, & quid contrà à <lb/>demon&longs;tratione abhorreret: verùm, quia quicquid con&longs;tituit & accepit, ita di&longs;po&longs;uit, vt cuique <lb/>redderet id quod &longs;uum e&longs;t, & ratione v&longs;us fuerit, vbi ratio quæreretur, <expan abbr="atq.">atque</expan> illa quidem acri aut <lb/>leui pro rei tractandæ <expan abbr="cõditione">conditione</expan>: quicquid &longs;ine ratione a&longs;&longs;umendum fuerat vel quod e&longs;&longs;et |
| <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target><lb/>valida ratione pronunciarit, quòd afterre potuit rationem ex illo habitu, qui pertinet ad modos <lb/>&longs;ciendi ductam, qua commotus hoc cum ratione, illud verò &longs;ine ratione acceperit. Igitur non <lb/>&longs;ine valida ratione locutus e&longs;t Ari&longs;toteles; &longs;iue ex propriis ip&longs;ius rei principiis duceretur, &longs;iue ex <lb/>altero habitu, cuius e&longs;t tractare modos &longs;ciendi. Non erit item alienum ab habitus huiu&longs;ce prin­<lb/>cipiis, &longs;i & hoc adiiciamus, quod frequenti&longs;simè &longs;olet à phy&longs;icis v&longs;urpari. Vnumquoque, &longs;. im­<lb/>petrare &longs;uam appellationem ab actu. <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> Non e&longs;t hoc no&longs;trum con&longs;ilium de nominum vi di&longs;&longs;e­<lb/> | <arrow.to.target n="marg112"></arrow.to.target> cau&longs;­<lb/><lb/>&longs;a, vel quòd alio quodammodo note&longs;ceret, prout de principiis anteà dictum e&longs;t, tamen non &longs;ine <lb/>valida ratione pronunciarit, quòd afferre potuit rationem ex illo habitu, qui pertinet ad modos <lb/>&longs;ciendi ductam, qua commotus hoc cum ratione, illud verò &longs;ine ratione acceperit. Igitur non <lb/>&longs;ine valida ratione locutus e&longs;t Ari&longs;toteles; &longs;iue ex propriis ip&longs;ius rei principiis duceretur, &longs;iue ex <lb/>altero habitu, cuius e&longs;t tractare modos &longs;ciendi. Non erit item alienum ab habitus huiu&longs;ce prin­<lb/>cipiis, &longs;i & hoc adiiciamus, quod frequenti&longs;simè &longs;olet à phy&longs;icis v&longs;urpari. Vnumquoque .&longs;. im­<lb/>petrare &longs;uam appellationem ab actu. <emph type="sup"/>k<emph.end type="sup"/> Non e&longs;t hoc no&longs;trum con&longs;ilium de nominum vi |
| <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target><lb/>rere, &longs;ed illa afterre in medio quæ pertinent ad propo&longs;itionis huiu &longs;ce notitiam. Scireigitur li­<lb/>cet ea quæ nominibus &longs;ignificantur, ad hæc capita referri, formas, <expan abbr="cõpo&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, motiones & <expan abbr="materiã">materiam</expan>. <lb/><emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Neq.">Neque</expan> dubium e&longs;t nomen primum &longs;ignificare formam, quoniam verò forma finis e&longs;t vniuer&longs;æ <lb/> | <arrow.to.target n="marg113"></arrow.to.target> di&longs;&longs;e­<lb/><lb/>rere, &longs;ed illa afferre in medio quæ pertinent ad propo&longs;itionis huiu&longs;ce notitiam. Scire igitur li­<lb/>cet ea quæ nominibus &longs;ignificantur, ad hæc capita referri, formas, <expan abbr="cõpo&longs;ita">compo&longs;ita</expan>, motiones & <expan abbr="materiã">materiam</expan>. <lb/><emph type="sup"/>l<emph.end type="sup"/> <expan abbr="Neq.">Neque</expan> dubium e&longs;t nomen primum &longs;ignificare formam, quoniam verò forma finis e&longs;t vniuer&longs;æ <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>motionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. e&longs;t e&longs;&longs;entia tota, quæ comprehendit materiam quæ cadit in mentem, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>autem hæc principia definitione euoluuntur. &longs;i idem &longs;ignificant nomen & definitio; pro&longs;ectò <lb/>nomen &longs;ic formam &longs;ignificabit, vt vniuer&longs;am notet e&longs;&longs;entiam. tamen quae in e&longs;&longs;entia primæ &longs;unt | <arrow.to.target n="marg114"></arrow.to.target><lb/>motionis, <expan abbr="eadem&qacute;">eademque</expan>. e&longs;t e&longs;&longs;entia tota, quæ comprehendit materiam quæ cadit in mentem, <expan abbr="vtraq.">vtraque</expan> <lb/>autem hæc principia definitione euoluuntur. &longs;i idem &longs;ignificant nomen & definitio; profectò <lb/>nomen &longs;ic formam &longs;ignificabit, vt vniuer&longs;am notet e&longs;&longs;entiam. tamen <09> in e&longs;&longs;entia primæ &longs;unt |
| <pb pagenum="12"/>eius partis, quæ finis e&longs;t totius motionis; ideò nominis notio re&longs;oluetur in formam &longs;impliciter. <lb/> | <pb pagenum="12"/>eius partis, quæ finis e&longs;t totius motionis; ideò nominis notio re&longs;oluetur in formam &longs;impliciter. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg115"></arrow.to.target><lb/>Itaque cum cætera per formam &longs;igni&longs;icentur, & vt re&longs;piciunt &longs;ormam quæ item e&longs;t finis, rectè <lb/>dicitur <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> à forma & fine &longs;uum nomen &longs;umere. Quapropter animal animam qu&ecedil; <lb/>forma e&longs;t, præcipuè &longs;ignificat. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Signo illud e&longs;t, quòd non prius animal appellatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> acce&longs;&longs;e­<lb/> | <arrow.to.target n="marg115"></arrow.to.target><lb/>Itaque cum cætera per formam &longs;ignificentur, & vt re&longs;piciunt formam quæ item e&longs;t finis, rectè <lb/>dicitur <expan abbr="vnumquodq.">vnumquodque</expan> à forma & fine &longs;uum nomen &longs;umere. Quapropter animal animam qu&ecedil; <lb/>forma e&longs;t, præcipuè &longs;ignificat. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Signo illud e&longs;t, quòd non prius animal appellatur, <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> |
| <arrow.to.target n="marg116"></arrow.to.target><lb/>rit anima, &longs;ed embryon, aut &longs;emen. imò non ex forma &longs;impliciter ducitur nomen, &longs;ed vbi iam ex <lb/>tirit actus &longs;ecundus, id Ari&longs;torele docentes 5. de Gen. anim. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in arte contingit, quan <lb/>do non prius appellatur &longs;camnum, quàm ip&longs;i <expan abbr="extremã">extremam</expan> <expan abbr="manũ">manum</expan> artifex impo&longs;uerit, &longs;ed lignum, <lb/>proximè nomen &longs;ignificat <expan abbr="cõpo&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, & pari quidem ratione in natura & atte. Et rationi <expan abbr="cõ-&longs;entaneum">con­<lb/>&longs;entaneum</expan> e&longs;t ens (vtar. n. liberius hac voce, quàm politiores hactenus declinarunt, quia lege­<lb/>rim eam à C. Iulio Ce&longs;are fui&longs;&longs;e receptam) ens, inquàm, primùm &longs;ignificare &longs;ub&longs;tantiam, <lb/>& inter &longs;ub&longs;tantiæ parteis ip&longs;am formam, ob eam <expan abbr="cau&longs;sã">cau&longs;sam</expan>, quam nuper attulimus, quòd tum ve­<lb/>rè <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> &longs;it non animal.aut equus, &longs;ed ens &longs;impliciter, vbi formam obtinuerit. <expan abbr="Con&longs;imili&qacute;ue">Con&longs;imilique</expan> <lb/>modo reliqua prædicamenta dicimus primùm notare formam, tum deinde compo&longs;itum. po&longs;­<lb/>&longs;umus item nominationis huiu&longs;ce originem altius aliquantò repetere, vim prædicamentorum. <lb/>&longs;pectantes: quippe quae duas habitudines præ&longs;eferant: alteram, qua &longs;ubiecta re&longs;piciunt, in quo­<lb/>rum ratione m&longs;unt: atque alteram, qua &longs;ub&longs;tantia concipitur. neque.n.&longs;ola qualitas hac voce <lb/> | <arrow.to.target n="marg116"></arrow.to.target> acce&longs;&longs;e­<lb/><lb/>rit anima, &longs;ed embryon, aut &longs;emen. imò non ex forma &longs;impliciter ducitur nomen, &longs;ed vbi iam ex­<lb/>tirit actus &longs;ecundus, id Ari&longs;totele docentes 5. de Gen. anim. Idem <expan abbr="quoq.">quoque</expan> in arte contingit, quan­<lb/>do non prius appellatur &longs;camnum, quàm ip&longs;i <expan abbr="extremã">extremam</expan> <expan abbr="manũ">manum</expan> artifex impo&longs;uerit, &longs;ed lignum, <lb/>proximè nomen &longs;ignificat <expan abbr="cõpo&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, & pari quidem ratione in natura & arte. Et rationi <expan abbr="cõ-&longs;entaneum">con­<lb/>&longs;entaneum</expan> e&longs;t ens (vtar .n. liberius hac voce, quàm politiores hactenus declinarunt, quia lege­<lb/>rim eam à C. Iulio Ce&longs;are fui&longs;&longs;e receptam) ens, inquàm, primùm &longs;ignificare &longs;ub&longs;tantiam, <lb/>& inter &longs;ub&longs;tantiæ parteis ip&longs;am formam, ob eam <expan abbr="cau&longs;sã">cau&longs;sam</expan>, quam nuper attulimus, quòd tum ve­<lb/>rè <expan abbr="quippiã">quippiam</expan> &longs;it non animal. aut equus, &longs;ed ens &longs;impliciter, vbi formam obtinuerit. <expan abbr="Con&longs;imili&qacute;ue">Con&longs;imilique</expan> <lb/>modo reliqua prædicamenta dicimus primùm notare formam, tum deinde compo&longs;itum. po&longs;­<lb/>&longs;umus item nominationis huiu&longs;ce originem altius aliquantò repetere, vim prædicamentorum <lb/>&longs;pectantes: quippe <09> duas habitudines præ&longs;eferant: alteram, qua &longs;ubiecta re&longs;piciunt, in quo­<lb/>rum ratione in&longs;unt: atque alteram, qua &longs;ub&longs;tantia concipitur. neque .n. &longs;ola qualitas hac voce <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target><lb/>notatur, &longs;ed &longs;ub&longs;tantia qualis: &longs;iquidem accidens ab Ari&longs;totele ponatur in&longs;eparabile, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nec ens <lb/> | <arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target><lb/>notatur, &longs;ed &longs;ub&longs;tantia qualis: &longs;iquidem accidens ab Ari&longs;totele ponatur in&longs;eparabile, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> nec ens <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg118"></arrow.to.target><lb/>&longs;impliciter, &longs;ed ens aliquid, vel aliquo modo & velut aliud quid exi&longs;tens, quia videlicet non &longs;it <lb/>albedo, &longs;ed album quod e&longs;t &longs;ub&longs;tantia, Vt igitur quantum & quale &longs;unt talia propter formam: <lb/><expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. nomen &longs;ignificat primo formam accidentis, deinde compo&longs;itum in &longs;uo <expan abbr="quodq.">quodque</expan> genere <lb/>(con&longs;tar enim &longs;ingula prædicamenta ex pote&longs;tate & actu pro portione) <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &longs;ic etiam, vt entia <lb/> | <arrow.to.target n="marg118"></arrow.to.target><lb/>&longs;impliciter, &longs;ed ens aliquid, vel aliquo modo & velut aliud quid exi&longs;tens, quia videlicet non &longs;it <lb/>albedo, &longs;ed album quod e&longs;t &longs;ub&longs;tantia. Vt igitur quantum & quale &longs;unt talia propter formam: <lb/><expan abbr="ideò&qacute;">ideòque</expan>. nomen &longs;ignificat primo formam accidentis, deinde compo&longs;itum in &longs;uo <expan abbr="quodq.">quodque</expan> genere <lb/>(con&longs;tat enim &longs;ingula prædicamenta ex pote&longs;tate & actu proportione) <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> &longs;ic etiam, vt entia <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg119"></arrow.to.target><lb/>quæ re&longs;piciunt <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, probabile e&longs;t ita dici propter formam, quia &longs;ic dicuntur propter &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam, hæc verò e&longs;tens propter formam. Ab eadem forma dicitur quoque compo&longs;itum, <lb/>vt e&longs;&longs;iciens. (Nam compo&longs;itum e&longs;&longs;e id quod e&longs;&longs;icit propriè, docebitur in progre&longs;&longs;u) &longs;i vniuo­<lb/>cum fuerit, vt pleraque e&longs;&longs;e &longs;olent, de quibus regulæ traduntur in methodis: tum quòd habet <lb/>in &longs;eip&longs;o &longs;ormam per quam agit, tum quia gratia formæ operatur, & e&longs;ficiendo tribuit <expan abbr="&longs;ormã">&longs;ormam</expan>. <lb/>Materia quoque a&longs;&longs;ecuta e&longs;t appellationem <expan abbr="&longs;uã">&longs;uam</expan> à forma; quandoquidem talis pote&longs;tate dicitur, <lb/>quale e&longs;t actu <expan abbr="cõpo&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, in quo ine&longs;t forma, vt pote&longs;tate <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, pote&longs;tate <expan abbr="quantũ">quantum</expan>, & quale. <lb/>Atque hoc quidem in natura & arte commune e&longs;t, licèt e&longs;&longs;icientis denominatio non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;em­<lb/>per modo procedat, vt mox apparebit. Etenim libet prius ordinis no&longs;tri cau&longs;&longs;am reddere, ne vi­<lb/>deamur cum Ari&longs;totele pugnare. quandò nos materiam efficienti po&longs;tpo&longs;uimus & compo&longs;ito, <lb/> | <arrow.to.target n="marg119"></arrow.to.target><lb/>quæ re&longs;piciunt <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>, probabile e&longs;t ita dici propter formam, quia &longs;ic dicuntur propter &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam, hæc verò e&longs;t ens propter formam. Ab eadem forma dicitur quoque compo&longs;itum, <lb/>vt efficiens. (Nam compo&longs;itum e&longs;&longs;e id quod efficit propriè, docebitur in progre&longs;&longs;u) &longs;i vniuo­<lb/>cum fuerit, vt pleraque e&longs;&longs;e &longs;olent, de quibus regulæ traduntur in methodis: tum quòd habet <lb/>in &longs;eip&longs;o formam per quam agit, tum quia gratia formæ operatur, & efficiendo tribuit <expan abbr="formã">formam</expan>. <lb/>Materia quoque a&longs;&longs;ecuta e&longs;t appellationem <expan abbr="&longs;uã">&longs;uam</expan> à forma; quandoquidem talis pote&longs;tate dicitur, <lb/>quale e&longs;t actu <expan abbr="cõpo&longs;itum">compo&longs;itum</expan>, in quo ine&longs;t forma, vt pote&longs;tate <expan abbr="&longs;ub&longs;tãtia">&longs;ub&longs;tantia</expan>, pote&longs;tate <expan abbr="quantũ">quantum</expan>, & quale. <lb/>Atque hoc quidem in natura & arte commune e&longs;t, licèt efficientis denominatio non <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> &longs;em­<lb/>per modo procedat, vt mox apparebit. Etenim libet prius ordinis no&longs;tri cau&longs;&longs;am reddere, ne vi­<lb/>deamur cum Ari&longs;totele pugnare. quandò nos materiam efficienti po&longs;tpo&longs;uimus & compo&longs;ito, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. compo&longs;itum cum efficiente collocauimus. Ati&longs;toreles autem proximè à forma po&longs;uit <lb/>materiam, in extremo verò recen&longs;uit efficiens. Atqui nos ordinem nominationis &longs;pectauimus <lb/>& efficiens cum compo&longs;ito numerauimus, vt partem eius. Ari&longs;toteles autem in phy&longs;icis ordi­<lb/>nem principij re&longs;piciens, quia materia foret <expan abbr="principiũ">principium</expan>, compo&longs;ito ip&longs;am præpo&longs;uit. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> in prima <lb/> | <arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="&longs;imul&qacute;">&longs;imulque</expan>. compo&longs;itum cum efficiente collocauimus. Ari&longs;toteles autem proximè à forma po&longs;uit <lb/>materiam, in extremo verò recen&longs;uit efficiens. Atqui nos ordinem nominationis &longs;pectauimus <lb/>& efficiens cum compo&longs;ito numerauimus, vt partem eius. Ari&longs;toteles autem in phy&longs;icis ordi­<lb/>nem principij re&longs;piciens, quia materia foret <expan abbr="principiũ">principium</expan>, compo&longs;ito ip&longs;am præpo&longs;uit. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> in prima <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>verò philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia cætera ad rei con&longs;titutionem pertinerent mul <lb/> | <arrow.to.target n="marg121"></arrow.to.target><lb/>verò philo&longs;ophia motui &longs;ubiecit efficiens, <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> quia cætera ad rei con&longs;titutionem pertinerent |
| <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target><lb/>tò interius; efficiens externum e&longs;&longs;er, & à rei &longs;ub&longs;tantia remotum. Re&longs;tat vnus motus qui com­<lb/>plectitur <expan abbr="ortũ">ortum</expan> & interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;torele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> à fine in natura <expan abbr="nũcupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> | <arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target> mul­<lb/><lb/>tò interius; efficiens externum e&longs;&longs;et, & à rei &longs;ub&longs;tantia remotum. Re&longs;tat vnus motus qui com­<lb/>plectitur <expan abbr="ortũ">ortum</expan> & interitum <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> item ab Ari&longs;totele demon&longs;tratur <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> à fine in natura <expan abbr="nũcupation&etilde;">nuncupationem</expan> <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum pu­<lb/> | <arrow.to.target n="marg123"></arrow.to.target><lb/>&longs;umere. tamet&longs;i aliter in arte ac natura <expan abbr="quandoq.">quandoque</expan> contingat. <emph type="sup"/>g<emph.end type="sup"/> (neque enim id perpetuum |
| <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ariò <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, à fine. Verùm <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs; <lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non à fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, præci <lb/>pue propter Auerroëm qui lib. 4 Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo­<lb/> | <arrow.to.target n="marg124"></arrow.to.target> pu­<lb/><lb/>to, vt nonnulli, neque id in Ari&longs;totelici contextus explanatione nece&longs;&longs;arium, <expan abbr="neq.">neque</expan> id nece&longs;&longs;ariò <lb/>mon&longs;trant verba ip&longs;ius Ari&longs;totelis) &longs;iquidem in arte nominatio motus ab efficiente <expan abbr="nonnun&qtilde;">nonnunquae</expan> <lb/>&longs;umatur; in natura non ab efficiente; &longs;ed, vt reliqua, à fine. Verùm <expan abbr="vtcunq.">vtcunque</expan> &longs;e res habeat, cau&longs;­<lb/>&longs;am libet indagare, cur ab efficiente, non à fine motus in arte qui e&longs;t effectio, nuncupetur, |
| <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target><lb/>co, vt potè è 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. Ea verò talis e&longs;t. Motum &longs;umere no­<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. Sed motus in arte cum genere efficientis conue­<lb/>nit magis. Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. Nunc explicandum e&longs;t, quem­<lb/> | <arrow.to.target n="marg125"></arrow.to.target> præci­<lb/><lb/>puè propter Auerroëm qui lib. 4. Collectaneorum rationem quandam reddit, ex nobiliore lo­<lb/>co, vt potè è 2. Phy&longs;. repetitam cui plurimum tribuit. Ea verò talis e&longs;t. Motum &longs;umere no­<lb/>men ab eo, cum quo magis conuenit genere. Sed motus in arte cum genere efficientis conue­<lb/>nit magis. Et motus igitur in arte &longs;umit nomen ab efficiente. Nunc explicandum e&longs;t, |
| <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius quàm materiæ, &longs;eu formæ conueniat: quandò <lb/>terminetur forma, & ab ea tanquam <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> contineatur & materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. per­<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente verò &longs;egregetur. & videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/>Cau&longs;&longs;æ <expan abbr="cõplures">complures</expan> eins differentiæ &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. etenim <expan abbr="quidã">quidam</expan> ait id ab Auerroë non fui&longs;&longs;e verè a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio & ædificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene <lb/>ris cum medico & ædificatore? &longs;iquidem medicus & ædificator, &longs;eu medicina & ars ædificandi <lb/>&longs;inr habitus: medicatio verò & ædificatio &longs;int pa&longs;siones (& hîc etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen­<lb/>rem eam quæ ab imper&longs;ecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus quæ ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. proptereà &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerroëm, aut &longs;altem ita videri. Verùm e&longs;to id. <lb/>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem | <arrow.to.target n="marg126"></arrow.to.target> quem­<lb/><lb/>admodum effectio cum genere efficientis potius quàm materiæ, &longs;eu formæ conueniat: quandò <lb/>terminetur forma, & ab ea tanquam <expan abbr="cõplemento">complemento</expan> contineatur & materia fundetur, in <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. per­<lb/>ducatur ad &longs;ummum, ab efficiente verò &longs;egregetur. & videndum quid verba &longs;onent Auerrois. <lb/>Cau&longs;&longs;æ <expan abbr="cõplures">complures</expan> eius differentiæ &longs;olent afferri; <expan abbr="varii&longs;q.">varii&longs;que</expan> modis Auerrois verba capiuntur ab eius <lb/>patronis. etenim <expan abbr="quidã">quidam</expan> ait id ab Auerroë non fui&longs;&longs;e verè a&longs;&longs;eueratum motus ab arte factos e&longs;&longs;e <lb/>ex eodem genere cum efficientibus, quo enim pacto medicatio & ædificatio &longs;unt eiu&longs;dem gene­<lb/>ris cum medico & ædificatore? &longs;iquidem medicus & ædificator, &longs;eu medicina & ars ædificandi <lb/>&longs;int habitus: medicatio verò & ædificatio &longs;int pa&longs;siones (& hîc etiam liceat ea voce vti, quam <lb/>M. Varro non e&longs;t a&longs;pernatus) vbi pro forma fluente &longs;umantur: intellige nunc formam fluen­<lb/>tem eam quæ ab imperfecto ad perfectum promouetur, vt albedinem &longs;ecundi gradus quæ ad <lb/>quartum e&longs;t deducenda. proptereà &longs;ubiunxi&longs;&longs;e Auerroëm, aut &longs;altem ita videri. Verùm e&longs;to id. <lb/>At oportebat etiam reddere cau&longs;&longs;am, cur ita videretur. Itaque alij Diui Thom&ecedil; explanationem |
| <pb pagenum="13"/>approbantes putant &longs;pectari ab Auerroë motionem ab arte factam; tum verò e&longs;t effectio quæ­<lb/> | <pb pagenum="13"/> |
| <arrow.to.target n="marg127"></arrow.to.target><lb/>dam <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. ratione magis e&longs;t affinis efficientis quàm form&ecedil;; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ab efficiente nuncupationem <lb/>&longs;umit. atqui generatio qu&ecedil; e&longs;t opusnaturæ, e&longs;t affectio & pa&longs;sio, quæ note&longs;cit ex termino ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <lb/>i. quo motio finitur. Veruntamen quia tam in arte quàm in natura idem re &longs;unt, <expan abbr="ratione&qacute;">rationeque</expan>. &longs;ola <lb/>actio & pa&longs;sio di&longs;iunguntur; ex hoc efficitur, vt nullum nominationis di&longs;crimen intercedere de <lb/>beat inter motus naturales & eos qui fiunt ab arte. Ob&longs;eruant alij formas artis à formis natu­<lb/>ræ di&longs;crepare, quòd in artis materia nulla pote&longs;tas e&longs;t &longs;ormæ efficiendæ, neque per&longs;ecta, neque <lb/>imperfecta: formis verò naturalibus pote&longs;tates in materia &longs;upponitur. Idcirco quoniam forma <lb/>artis tota na&longs;citur ab externo, & proinde motus eius naturalis forma non item, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem ne <lb/>que generatio forma artis e&longs;t magis è genere efficientis: contrà verò &longs;orma naturalis ex genere <lb/>finis. proptereà motio quæ fit ab arte, nuncupatur ab efficiente, à fine verò motio naturalis. <lb/>Et &longs;ane proximè accedit ad verum hæc explicatio. ni&longs;i quòd genus videtur acceptum fui&longs;&longs;e li­<lb/>centius. Neque enim mouens & motus in genere conueniunt, vt dictum e&longs;t. Et e&longs;&longs;entia motus <lb/>magistermino ad quem, quàm efficiente completur, vt aliàs o&longs;tendemus. Alij nectunt alias <lb/>cau&longs;&longs;as, atque illas quidem &longs;atis iu&longs;tas, quia &longs;cilicet efficiens naturale conuenit in nomine cum re <lb/>facienda, artifex verò minimè. hinc fit, vt nomen motus in arte diuer&longs;um queat accipi à nomine <lb/> | <arrow.to.target n="marg127"></arrow.to.target><lb/>approbantes putant &longs;pectari ab Auerroë motionem ab arte factam; tum verò e&longs;t effectio quæ­<lb/>dam <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>. ratione magis e&longs;t affinis efficientis quàm form&ecedil;; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. ab efficiente nuncupationem <lb/>&longs;umit. atqui generatio qu&ecedil; e&longs;t opus naturæ, e&longs;t affectio & pa&longs;sio, quæ note&longs;cit ex termino ad <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> <lb/>i. quo motio finitur. Veruntamen quia tam in arte quàm in natura idem re &longs;unt, <expan abbr="ratione&qacute;">rationeque</expan>. &longs;ola <lb/>actio & pa&longs;sio di&longs;iunguntur; ex hoc efficitur, vt nullum nominationis di&longs;crimen intercedere de­<lb/>beat inter motus naturales & eos qui fiunt ab arte. Ob&longs;eruant alij formas artis à formis natu­<lb/>ræ di&longs;crepare, quòd in artis materia nulla pote&longs;tas e&longs;t formæ efficiendæ, neque perfecta, neque <lb/>imperfecta: formis verò naturalibus pote&longs;tates in materia &longs;upponitur. Idcirco quoniam forma <lb/>artis tota na&longs;citur ab externo, & proinde motus eius naturalis forma non item, ob <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>. rem ne­<lb/>que generatio forma artis e&longs;t magis è genere efficientis: contrà verò forma naturalis ex genere <lb/>finis. proptereà motio quæ fit ab arte, nuncupatur ab efficiente, à fine verò motio naturalis. <lb/>Et &longs;anè proximè accedit ad verum hæc explicatio. ni&longs;i quòd genus videtur acceptum fui&longs;&longs;e li­<lb/>centius. Neque enim mouens & motus in genere conueniunt, vt dictum e&longs;t. Et e&longs;&longs;entia motus <lb/>magis termino ad quem, quàm efficiente completur, vt aliàs o&longs;tendemus. Alij nectunt alias <lb/>cau&longs;&longs;as, atque illas quidem &longs;atis iu&longs;tas, quia &longs;cilicet efficiens naturale conuenit in nomine cum re <lb/>facienda, artifex verò minimè. hinc fit, vt nomen motus in arte diuer&longs;um queat accipi à nomine <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur à fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. debuit enim &longs;ic efficere no­<lb/>menclator; vt cùm &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, à fine <lb/>päriter motum nuncuparet. Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare & <lb/>fen&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia quæ in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. illud e&longs;t notuni; hoc ignotum: à notiore <lb/>verò nominatio &longs;umitur. At qui hæc profitetur, non videt etiam formam, à qua nuncupatur mo <lb/>rus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e & ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci­<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque à fine, quòd e&longs;&longs;et ignotus. Neque per&longs;picit is, qui hæc dicit, eo­<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare & &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. Prætereà, &longs;i hæc cum Auer­<lb/>roë dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul­<lb/>care velint, ea legant quæ idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hancin phy&longs;icis expli­<lb/> | <arrow.to.target n="marg128"></arrow.to.target><lb/>finis, in natura non item. Verum mon&longs;trat id licere tantummodo, non tamen docet, cur non <lb/>accipiatur à fine: quando etiam motus illius e&longs;&longs;entia fine completur. debuit enim &longs;ic efficere no­<lb/>menclator; vt cùm &longs;uccurreret finis, vnde nominatio &longs;umeretur in arte, imitando naturam, à fine <lb/>pariter motum nuncuparet. Po&longs;trema cau&longs;&longs;a, quia mouens in arte con&longs;picuum e&longs;t &longs;ingulare & <lb/>&longs;en&longs;ile: naturale autem &longs;ub&longs;tantia quæ in&longs;en&longs;ilis e&longs;t. illud e&longs;t notum; hoc ignotum: à notiore <lb/>verò nominatio &longs;umitur. At qui hæc profitetur, non videt etiam formam, à qua nuncupatur mo­<lb/>tus, e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiã">&longs;ub&longs;tantiam</expan>; <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>. in&longs;en&longs;ilem e&longs;&longs;e & ignotam, vt ergo ab efficiente ignoto non erat acci­<lb/>pienda nuncupatio: &longs;ic neque à fine, quòd e&longs;&longs;et ignotus. Neque per&longs;picit is, qui hæc dicit, eo­<lb/>dem modo e&longs;&longs;e &longs;ingulare & &longs;en&longs;ile efficiens in natura &longs;icut in arte. Prætereà, &longs;i hæc cum Auer­<lb/>roë dicuntur; ni&longs;i turpem repugnantiam inter eius &longs;ententias, quod i&longs;ti nefas arbitrantur, incul­<lb/>care velint, ea legant quæ idem auctor &longs;crip&longs;it, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> vbi re&longs;tatur &longs;e cau&longs;&longs;am hanc in phy&longs;icis |
| <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target><lb/>ca&longs;&longs;e, “quam talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. quòd permutatio e&longs;t ge­<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: & hæc e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu <lb/>tatur.” virtus autë in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, quàm in ea, à qua fit permutatio. Modò videant i&longs;ti, <lb/> | <arrow.to.target n="marg129"></arrow.to.target> expli­<lb/><lb/>ca&longs;&longs;e, talem e&longs;&longs;e docet; qua&longs;i &longs;it eadem quam modo tractamus. “quòd permutatio e&longs;t ge­<lb/>nus rei, ad quam permutatur virtus: & hæc e&longs;t contrarium plu&longs;quam genus rei ad quam permu­<lb/>tatur. virtus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in eis e&longs;t manife&longs;ta magis, quàm in ea, à qua fit permutatio.” Modò videant i&longs;ti, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, quæ narrantur è a. Phy&longs;. tùm etiam cum cau&longs;sis ante allatis. Equi­<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maximè latêre; vt etiam cer <lb/>tò credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, quæ &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem. <lb/>& tralatorum culpa loca hæc fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri­<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. hæc certè talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fortè &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. Cùm igiturij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commodè tueantur Auerroëm; nec eius &longs;ententiam fortè a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur hîc nos; & &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina­<lb/>tionum certiorem conemur afferre; & cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. Mihiau­<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e quæ nititur duobus funda­<lb/>mentis; & primo quidem. Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/>Quamobrem finis & efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. Deinde <lb/>verò. In arte efficiens apparêre, & e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem verò non extare. quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> | <arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target><lb/>num h&ecedil;c congruant cum iis, quæ narrantur è 2. Phy&longs;. tùm etiam cum cau&longs;sis ante allatis. Equi­<lb/>dem, vt fateor in his verbis, aut nullam contineri &longs;ententiam, aut eam maximè latêre; vt etiam cer­<lb/>tò credo nihil h&ecedil;c conuenire cum iis, quæ &longs;cribuntur 2. Phy&longs;. &longs;ic opinor vera &longs;en&longs;i&longs;&longs;e Auerroem <lb/>& tralatorum culpa loca hæc fui&longs;&longs;e con&longs;purcata; <expan abbr="faxit&qacute;">faxitque</expan>. Deus, ne alia permulta in tam graui &longs;cri­<lb/>ptore &longs;int hi&longs;ce con&longs;imilia, ne tantam iacturam philo&longs;ophi facerent. hæc certè talia &longs;unt, vt nullus <lb/>fortè &longs;en&longs;us ex eius verbis elici valeat. Cùm igitur ij, quos ego viderim, nihil afferant quo &longs;atis <lb/>commodè tueantur Auerroëm; nec eius &longs;ententiam fortè a&longs;&longs;equantur; audeo quoque dicere, <lb/>neque liceat vllam colligere; auguremur hîc nos; & &longs;imul cau&longs;&longs;am di&longs;criminis illius denomina­<lb/>tionum certiorem conemur afferre; & cum verbis Auerrois componere &longs;tudeamus. Mihi au­<lb/>tem videtur eiu&longs;modi varietatis cau&longs;&longs;am ex Philopono colligi po&longs;&longs;e quæ nititur duobus funda­<lb/>mentis; & primo quidem. Artificem non facere &longs;ibi &longs;imile, quemadmodum facit natura. <lb/>Quamobrem finis & efficiens idem nomen non habent in arte, &longs;icut habent in natura. Deinde <lb/>verò. In arte efficiens apparêre, & e&longs;&longs;e con&longs;picuum; finem verò non extare. quod euenire puto <lb/>in medicina; cum &longs;it ex eo genere artium, qu&ecedil; coniectura vtuntur, in quarum pote&longs;tate finis non <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, & &longs;æpe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; & initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn­<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um à nomine finis, & <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>. <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. Fortè igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerroës, &longs;i­<lb/>gnificare volebat, quæ nos locum lap&longs;us aliis iudicantes', audacius. nunc veritatis ergo immuta­<lb/>uimus. Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, quòd habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">diw/amin</foreign>. i. pote&longs;tatem materiæ &longs;ignificari di­<lb/>cimus: cognationem verò dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/>Cùm &longs;ubiicitur. Virtus e&longs;t contrarium magis quàm genus rei, ad quam virtus permutatur. Vir­<lb/>tutem hîc eodem nomine <foreign lang="greek">diw/amin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis contra­<lb/> | <arrow.to.target n="marg131"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t po&longs;itus, & &longs;æpe fallit (loquor nunc de fine motionis, non autem de propo&longs;ito, quod e&longs;t in <lb/>mente artificis: etenim hic &longs;emper obiicitur; & initium e&longs;t vniuer&longs;arum actionum, nec fallit vn­<lb/>quam.) Ex his efficitur, vt nomen motionis in arte po&longs;sit &longs;umi diuer&longs;um à nomine finis, & <expan abbr="id&etilde;">idem</expan>. <lb/>ab efficiente tanquam noto deduci. Fortè igitur h&ecedil;c, vt Gr&ecedil;corum fuit expre&longs;&longs;or Auerroës, &longs;i­<lb/>gnificare volebat, quæ nos locum lap&longs;us aliis iudicantes, audacius. nunc veritatis ergo immuta­<lb/>uimus. Nam quod dicitur, permutationem e&longs;&longs;e genus rei, ad quam virtus permutatur, genus <lb/>exponimus, quòd habeat cognationem, ac virtutem <foreign lang="greek">diw/amin</foreign> .i. pote&longs;tatem materiæ &longs;ignificari di­<lb/>cimus: cognationem verò dicimus e&longs;&longs;e permutationis cum forma, ad quam materia tendit. <lb/>Cùm &longs;ubiicitur. Virtus e&longs;t contrarium magis quàm genus rei, ad quam virtus permutatur. Vir­<lb/>tutem hîc eodem nomine <foreign lang="greek">diw/amin</foreign> intelligo facultatem efficiendi, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> quam &longs;tatuo magis |
| <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur, i. quam for <lb/>ma & finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem & formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, & hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, quàm eam, in quam fit permutatio, quæ e&longs;t finis. Sic paucis voci­<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um è verbis Auerrois, quem item <expan abbr="cõtineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs; & quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur; | <arrow.to.target n="marg132"></arrow.to.target> contra­<lb/><lb/>rium, hoc e&longs;t, diuer&longs;um, quam genus rei, ad quam virtus, qu&ecedil; e&longs;t materia, permutatur .i. quam for­<lb/>ma & finis; vbi noto di&longs;crimen inter finem & formam in arte, de quo dictum e&longs;t &longs;upra, & hanc <lb/>virtutem notiorem e&longs;&longs;e fateor, quàm eam, in quam fit permutatio, quæ e&longs;t finis. Sic paucis voci­<lb/>bus immutatis colligo &longs;en&longs;um è verbis Auerrois, quem item <expan abbr="cõtineri">contineri</expan> arbitror in 2. Phy&longs;. & quod <lb/>dicitur tanquam per di&longs;iunctionem prolatum, aut famo&longs;um, atque exponitur, quia &longs;ic videatur; |
| <pb pagenum="14"/>id ego credo &longs;igni&longs;icari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius e&longs;&longs;iciens, quàm finem & <expan abbr="formã">formam</expan> in artificiis. <lb/> | <pb pagenum="14"/> |
| <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg133"></arrow.to.target><lb/>id ego credo &longs;ignificari, quod dictum e&longs;t, e&longs;&longs;e notius efficiens, quàm finem & <expan abbr="formã">formam</expan> in artificiis. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg134"></arrow.to.target><lb/>Tu nunc boni con&longs;ule. Quicquid tamen &longs;it; ab efficiente tanquam ab actu nominatio petitur. <lb/>Fuit hoc item in phy&longs;iologia præceptum Ari&longs;totelis, vt illa veluti <expan abbr="fundam&etilde;ta">fundamenta</expan> acciperentur <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quæ <lb/> | <arrow.to.target n="marg134"></arrow.to.target><lb/>Tu nunc boni con&longs;ule. Quicquid tamen &longs;it; ab efficiente tanquam ab actu nominatio petitur. <lb/>Fuit hoc item in phy&longs;iologia præceptum Ari&longs;totelis, vt illa veluti <expan abbr="fundam&etilde;ta">fundamenta</expan> acciperentur <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> quæ <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg135"></arrow.to.target><lb/>in omnibus naturæ operibus eodem modo &longs;e haberent; quod item non modo à c&ecedil;teris phy&longs;icis <lb/>in hac methodo v&longs;urpatum fui&longs;&longs;e &longs;u&longs;picari po&longs;&longs;umus; verum etiam ab ip&longs;omet Ari&longs;totele &longs;ine vl <lb/>la intermi&longs;sione ob&longs;eruatum fui&longs;&longs;e; cuiu&longs;modi illud e&longs;t. Naturam nihil efficere, quod fru&longs;tra <lb/>&longs;it; eandem niti in id, quod optimum e&longs;t, de quibus po&longs;thàc &longs;ermo habendus erit; eiu&longs;modi ta­<lb/>men, vt ab his de c&ecedil;teris debeat accipi fides, tot enim de principiis, quæ ad modum &longs;ciendi perti­<lb/>nent, dicta &longs;ufficiant.</s> | <arrow.to.target n="marg135"></arrow.to.target><lb/>in omnibus naturæ operibus eodem modo &longs;e haberent; quod item non modo à c&ecedil;teris phy&longs;icis <lb/>in hac methodo v&longs;urpatum fui&longs;&longs;e &longs;u&longs;picari po&longs;&longs;umus; verum etiam ab ip&longs;omet Ari&longs;totele &longs;ine vl­<lb/>la intermi&longs;sione ob&longs;eruatum fui&longs;&longs;e; cuiu&longs;modi illud e&longs;t. Naturam nihil efficere, quod fru&longs;tra <lb/>&longs;it; eandem niti in id, quod optimum e&longs;t, de quibus po&longs;thàc &longs;ermo habendus erit; eiu&longs;modi ta­<lb/>men, vt ab his de c&ecedil;teris debeat accipi fides, tot enim de principiis, quæ ad modum &longs;ciendi perti­<lb/>nent, dicta &longs;ufficiant.</s></p> |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg73"></margin.target>d 2. De <lb/><expan abbr="t&etilde;p">temp</expan>. cap. 2.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg73"></margin.target>d 2. De <lb/><expan abbr="t&etilde;p">temp</expan>. cap. 2.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg74"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg74"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg75"></margin.target>e 1. Top.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg75"></margin.target>e 1. Top.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg76"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg76"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg77"></margin.target>f Lib. ad­<lb/>uer&longs;us pla­<lb/>cita phil. <lb/>cap. 1.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg77"></margin.target>f Lib. ad­<lb/>uer&longs;us pla <lb/>cita phil. <lb/>cap. 1.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg78"></margin.target>g 2. De c&ecedil;­<lb/>lo T. 34.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg78"></margin.target>g 2. De c<gap/><lb/>lo T. 34.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg79"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg79"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg80"></margin.target>a 2. De <lb/>An.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg80"></margin.target>a 2. De <lb/>An.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg81"></margin.target>b 4. Phy&longs;.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg81"></margin.target>b 4. Phy&longs;.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg82"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg82"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg83"></margin.target>c 1. De or­<lb/>tu.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg83"></margin.target>c 1. De or <lb/>tu.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg84"></margin.target>d 2. Po&longs;t.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg84"></margin.target>d 2. Po&longs;t.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg85"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg85"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg86"></margin.target>e 7. Met.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg86"></margin.target>e 7. Met.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg87"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg87"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg88"></margin.target>f 2. De <lb/>An.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg88"></margin.target>f 2. De <lb/>An.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg89"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg89"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg90"></margin.target>a Iand. 1. <lb/>de An. <expan abbr="q.">que</expan> <lb/>10.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg90"></margin.target>a Iand. 1. <lb/>de An. <expan abbr="q.">que</expan> <lb/>10.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg91"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg91"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg92"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg92"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg93"></margin.target>b 1. Po&longs;t. <lb/>C. de vni­<lb/>uer&longs;.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg93"></margin.target>b 1. Po&longs;t. <lb/>C. de vni­<lb/>uer&longs;.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg94"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg94"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg95"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg95"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg96"></margin.target>a 7. Met. <lb/>1. de An.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg96"></margin.target>a 7. Met. <lb/>1.de An.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg97"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg97"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg98"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg98"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg99"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg99"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg100"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg100"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg101"></margin.target>a 1. Phy&longs;. <lb/>T. 41. 50.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg101"></margin.target>a 1. Phy&longs;. <lb/>T. 41. 50.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg102"></margin.target>b 1. Phy&longs;. <lb/>T. 35.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg102"></margin.target>b 1. Phy&longs;. <lb/>T. 35.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg103"></margin.target>c Lib. de <lb/>&longs;en&longs;u c. 6.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg103"></margin.target>c Lib. dc <lb/>&longs;en&longs;u c. 6.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg104"></margin.target>d 1. Po&longs;t.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg104"></margin.target>d 1. Po&longs;t.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg105"></margin.target>e Met.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg105"></margin.target>e Met.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg106"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg106"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg107"></margin.target>f 1. Phy&longs;. <lb/>T. 42.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg107"></margin.target>f 1. Phy&longs;. <lb/>T. 42.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg108"></margin.target>g 8. Phy&longs;. <lb/>T. 15.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg108"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg109"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg109"></margin.target>g 8. Phy&longs;. <lb/>T. 15.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg110"></margin.target>h 2. De ge. <lb/>al. c. 4.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg110"></margin.target>h 2. De ge. <lb/>al. c. 4.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg111"></margin.target>i 2. de or­<lb/>tu T. 42.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg111"></margin.target>i 2. de or­<lb/>tu T. 42.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg112"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg112"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg113"></margin.target>k 2. Phy&longs;. <lb/>T. 10. <lb/>2. de An. <lb/>T. 49.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg113"></margin.target>k 2. Phy&longs;. <lb/>T. 10. <lb/>2. de An. <lb/>T. 49.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg114"></margin.target>l 8. Met. <lb/>T. 7.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg114"></margin.target>l 8. Met. <lb/>T. 7.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg115"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg115"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg116"></margin.target>a 2. Phy&longs;. <lb/>T. 10.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg116"></margin.target>a 2. Phy&longs;. <lb/>T. 10.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg117"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg117"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg118"></margin.target>b 7. Phy&longs;. <lb/>T. 14 39.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg118"></margin.target>b 7. Phy&longs;. <lb/>T. 14 39.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg119"></margin.target>c 3. Phy&longs;. <lb/>1. de an. <lb/>T. 78.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg119"></margin.target>c 3. Phy&longs;. <lb/>1. de an. <lb/>T. 78.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg120"></margin.target>G</s></p> |
| <s><margin.target id="marg120"></margin.target>G</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg121"></margin.target>d 2. Phy&longs;.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg121"></margin.target>d 2. Phy&longs;.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg122"></margin.target>e 5. Met. <lb/>Cap. de na­<lb/>tura.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg122"></margin.target>e 5. Met. <lb/>Cap. de na <lb/>tura.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg123"></margin.target>f 5. Phy&longs;. <lb/>T. 4.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg123"></margin.target>f 5. Phy&longs;. <lb/>T. 4.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg124"></margin.target>g 2. Phy&longs;. <lb/>T. 14.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg124"></margin.target>g 2. Phy&longs;. <lb/>T. 14.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg125"></margin.target>Cap. I.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg125"></margin.target>Cap. I.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg126"></margin.target>H</s></p> |
| <s><margin.target id="marg126"></margin.target>H</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg127"></margin.target>A</s></p> |
| <s><margin.target id="marg127"></margin.target>A</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg128"></margin.target>B</s></p> |
| <s><margin.target id="marg128"></margin.target>B</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg129"></margin.target>a Coll. e. 1. <lb/>4.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg129"></margin.target>a Coll. <gap/><lb/>4.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg130"></margin.target>C</s></p> |
| <s><margin.target id="marg130"></margin.target>C</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg131"></margin.target>D</s></p> |
| <s><margin.target id="marg131"></margin.target>D</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg132"></margin.target>b De c&ecedil;lo <lb/>T. 28.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg132"></margin.target>b De c&ecedil;le <lb/>T. 28.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg133"></margin.target>VII.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg133"></margin.target>VII.</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg134"></margin.target>E</s></p> |
| <s><margin.target id="marg134"></margin.target>E</s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg135"></margin.target>a Libr. de <lb/>ince&longs;. an. <lb/>cap. 2.</s></p> |
| <s><margin.target id="marg135"></margin.target>a Libr. de <lb/>ince&longs;. an. <lb/>cap. 2.</s> | |
| </p> | |
| <p type="head"> | <p type="head"> |
| | <s><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cientiæ principia, è quibus nonnulla con&longs;imiliter adumbrantur. Cap. III<emph.end type="italics"/>.</s></p> |
| <s><emph type="italics"/>Aggredimur &longs;cientiæ principia, è quibus nonnulla con&longs;imiliter adumbrantur. Cap. III.<emph.end type="italics"/></s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>SVCCEDVNT nunc &longs;cientiæ principia, qu&ecedil; nos item iam cum acceptis concordantia &longs;ume­<lb/>mus; quippe quod vno &longs;en&longs;u niti contendimus, & huc omnia referri volumus in hac me­<lb/>thodo: neque h&ecedil;c munera tran&longs;ibimus, tamet&longs;i nouimus e&longs;&longs;e complura qu&ecedil; no&longs;tra placita fun­<lb/>ditus tollant, & euertant planè phy&longs;ica fundamenta.<lb/> |
| <s>Svccedvnt nunc &longs;cientiæ principia, qu&ecedil; nos item iam cum acceptis concordantia &longs;ume­<lb/>mus; quippe quod vno &longs;en&longs;u niti contendimus, & huc omnia referri volumus in hac me­<lb/>thodo: neque h&ecedil;c munera tran&longs;ibimus, tamet&longs;i nouimus e&longs;&longs;e complura qu&ecedil; no&longs;tra placita fun­<lb/>ditus tollant, & euertant planè phy&longs;ica fundamenta.<lb/> | <arrow.to.target n="marg136"></arrow.to.target></s></p> |
| <arrow.to.target n="marg136"></arrow.to.target></s> | |
| </p> | |
| <p type="margin"> | <p type="margin"> |
| | <s><margin.target id="marg136"></margin.target>F</s></p> |
| <s><margin.target id="marg136"></margin.target>F</s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | <s>Nos hîc phy&longs;icum agimus, & cau&longs;&longs;as reddere conamur problematum quæ renitenti per&longs;ua­<lb/>dere &longs;en&longs;u po&longs;simus: quicquid his cancellis excluditur, &longs;ublimiori philo&longs;opho delegamus, & <lb/>agno&longs;centes quàm parùm opibus humani iudicij freti valeamus, admiranda Dei O. M. opera con­<lb/>templantes vni & &longs;oli, conditori, motori, con&longs;eruatori, rerum vniuer&longs;arum creatori maximas gra­<lb/>tias agimus & habemus. His &longs;tantibus quæ conuelli nefas e&longs;t de re propo&longs;ita dicere aggredia­<lb/>mur primùm communiora tractantes, mox ad &longs;pecialia de&longs;cendentes. Neque hîc expectandum <lb/>e&longs;t, vt omnia generalia numerentur. Nos ea tantum recen&longs;ebimus quæ aliquam declarationem <lb/>requirunt, quæ verò in omni &longs;cientiarum ordine certa & explorata &longs;unt, vt auditoris mentem <lb/>nullo modo torqueant, de indu&longs;tria præteribimus, & ea poti&longs;simè con&longs;ectabimur quæ non di­<lb/>cam maioris ponderis, aut v&longs;us erunt; &longs;ed quorum maior affinitas erit cum rebus naturalibus. </s></p> |
| <s>Nos hîc phy&longs;icum agimus, & cau&longs;&longs;as reddere conamur problematum quæ renitenti per&longs;ua­<lb/>dere &longs;en&longs;u po&longs;simus: quicquid his cancellis excluditur, &longs;ublimiori philo&longs;opho delegamus, & <lb/>agno&longs;centes quàm parùm opibus humani iudicij freti valeamus, admiranda Dei O.M. opera con <lb/>templantes vni & &longs;oli, conditori, motori, con&longs;eruatori, rerum vniuer&longs;arum creatori maximas gra <lb/>tias agimus & habemus. His &longs;tantibus quæ conuelli nefas e&longs;t de re propo&longs;ita dicere aggredia­<lb/>mur primùm communiora tractantes, mox ad &longs;pecialia de&longs;cendentes. Neque hîc expectandum <lb/>e&longs;t, vt omnia generalia numerentur. Nos ea tantum recen&longs;ebimus quæ aliquam declarationem <lb/>requirunt, quæ verò in omni&longs;cientiarum ordine certa & explorata &longs;unt, vt auditoris mentem <lb/>nullo modo torqueant, de indu&longs;tria præteribimus, & ea poti&longs;simè con&longs;ectabimur quæ non di­<lb/>cam maioris ponderis', aut v&longs;us erunt; &longs;ed quorum maior affinitas erit cum rebus naturalibus. </s> | |
| </p> | |
| <p type="main"> | <p type="main"> |
| | |
| <s> | <s> |
| <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>Inter hæc autem illud placet e&longs;&longs;e primum. Omne ens e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens, ita vt nulla <lb/>&longs;it res quæ inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens intercedat & indicabimus quemadmodum hæc di&longs;tri­<lb/>butio per omnia pertineat quæ in rerum vniuer&longs;itate exi&longs;tunt, &longs;iue animum re&longs;piciant, &longs;eu cor­<lb/>pus. In primis autem in hac rudi & inchoata notitia quam modò per&longs;equimur. Ens quod per <lb/> | <arrow.to.target n="marg137"></arrow.to.target><lb/>Inter hæc autem illud placet e&longs;&longs;e primum. Omne ens e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens, ita vt nulla <lb/>&longs;it res quæ inter &longs;ub&longs;tantiam & accidens intercedat & indicabimus quemadmodum hæc di&longs;tri­<lb/>butio per omnia pertineat quæ in rerum vniuer&longs;itate exi&longs;tunt, &longs;iue animum re&longs;piciant, &longs;eu cor­<lb/>pus. In primis autem in hac rudi & inchoata notitia quam modò per&longs;equimur. Ens quod per <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um &longs;e&longs;e in&longs;inuat, iudicari putamus. itaque &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem quæ ex materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. <lb/>conflata e&longs;t & accidens quod illi inh&ecedil;ret & nouem pr&ecedil;dicamenta complectitur, ea partitione <lb/>comprehendi volumus, quidquid pr&ecedil;ter hæc exi&longs;tit, non vt notum nobis & vt principium &longs;ta­<lb/>tuetur; quippe quod longa commentatione opus &longs;it, ad inueniendum aliud &longs;ub&longs;tantiæ genus vl <lb/>tra &longs;en&longs;ilem. Verùm quicquid in rerum natura extat, quicquid item in no&longs;tram cogitationem <lb/>cadit, ad hæc duo capita refertur. Neque enim nos induci po&longs;&longs;umus, vt aliter cogitemus, quàm <lb/>quòd quodcunque e&longs;t, &longs;it &longs;ubiectum, aut in &longs;ubiecto. Itaque quod concipitur, tamet&longs;i non e&longs;t <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, aut accidens; nihilominus affert nobis notionem &longs;ub&longs;tantiæ vel accidentis. <lb/>Et planè ratio cogit vt credamus omne quod e&longs;t generatim aut &longs;ubiectum e&longs;&longs;e, aut in &longs;ubiecto, <lb/>aut &longs;altem ho&longs;ce ip&longs;ius e&longs;&longs;e modos imitari. En tibi Deum; hunc philo&longs;ophia demon&longs;trat vnum <lb/>e&longs;&longs;e atque adeò &longs;implici&longs;simum, nihil in &longs;eip&longs;o habens quod ab ip&longs;o &longs;egregetur. Itaque nullius <lb/>&longs;ubiectum, in eo nihil. Et tamen harum rerum nobis familiarium exemplo ducta mens no&longs;tra <lb/>Deum concipit, & ita cogitat ac &longs;i quidpiam in illo in&longs;it, quamuis nullis &longs;ubiiciatur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, <lb/>à &longs;en&longs;uum con&longs;uetudine &longs;e reuocare non valens. Ergo ens etiam, quodcunque &longs;it, aut e&longs;t acci­<lb/>dens, aut &longs;ub&longs;tantia, aut per modum accidentis &longs;ub&longs;tantiæúe comprehenditur: & vt comprehen <lb/> | <arrow.to.target n="marg138"></arrow.to.target><lb/>&longs;en&longs;um &longs;e&longs;e in&longs;inuat, iudicari putamus. itaque &longs;ub&longs;tantiam &longs;en&longs;ilem quæ ex materia <expan abbr="forma&qacute;">formaque</expan>. <lb/>conflata e&longs;t & accidens quod illi inh&ecedil;ret & nouem pr&ecedil;dicamenta complectitur, ea partitione <lb/>comprehendi volumus, quidquid pr&ecedil;ter hæc exi&longs;tit, non vt notum nobis & vt principium &longs;ta­<lb/>tuetur; quippe quod longa commentatione opus &longs;it, ad inueniendum aliud &longs;ub&longs;tantiæ genus vl­<lb/>tra &longs;en&longs;ilem. Verùm quicquid in rerum natura extat, quicquid item in no&longs;tram cogitationem <lb/>cadit, ad hæc duo capita refertur. Neque enim nos induci po&longs;&longs;umus, vt aliter cogitemus, quàm <lb/>quòd quodcunque e&longs;t, &longs;it &longs;ubiectum, aut in &longs;ubiecto. Itaque quod concipitur, tamet&longs;i non e&longs;t <lb/>&longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ilis, aut accidens; nihilominus affert nobis notionem &longs;ub&longs;tantiæ vel accidentis. <lb/>Et planè ratio cogit vt credamus omne quod e&longs;t generatim aut &longs;ubiectum e&longs;&longs;e, aut in &longs;ubiecto, <lb/>aut &longs;altem ho&longs;ce ip&longs;ius e&longs;&longs;e modos imitari. En tibi Deum; hunc philo&longs;ophia demon&longs;trat vnum <lb/>e&longs;&longs;e atque adeò &longs;implici&longs;simum, nihil in &longs;eip&longs;o habens quod ab ip&longs;o &longs;egregetur. Itaque nullius <lb/>&longs;ubiectum, in eo nihil. Et tamen harum rerum nobis familiarium exemplo ducta mens no&longs;tra <lb/>Deum concipit, & ita cogitat ac &longs;i quidpiam in illo in&longs;it, quamuis nullis &longs;ubiiciatur <expan abbr="accid&etilde;tibus">accidentibus</expan>, <lb/>à &longs;en&longs;uum con&longs;uetudine &longs;e reuocare non valens. Ergo ens etiam, quodcunque &longs;it, aut e&longs;t acci­<lb/>dens, aut &longs;ub&longs;tantia, aut per modum accidentis &longs;ub&longs;tantiæúe comprehenditur: & vt |
| <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target><lb/>ditur, ita ei&longs;dem figuræ dictionibus exprimitur. Quare audis aliquan <gap/> Deum <foreign lang="greek">u(pezou/sion</foreign>, & vl <lb/>tra &longs;ub&longs;tantiam, & tamen explicas nomine quo &longs;ub&longs;tantiæ modus exprimitur; dicis nonnulla e&longs; <lb/>&longs;e ad aliquid (vt vulgò fertur) &longs;ecundum famam, & &longs;ecundum dici: &longs;ic illas e&longs;&longs;e non re vera qua <lb/>litates, &longs;ed ita modo qualitatis ip&longs;ius proprio notari. Neque ob&longs;tat id quod Scotus opponit, ali­<lb/>quid obtici menti no&longs;tr&ecedil; quod ignoremus &longs;ub&longs;tantia ne &longs;it, an accidens, vt de natura luminis op­<lb/>poni &longs;olet, <expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> et&longs;i ignorauero vtrum &longs;it di&longs;tinctè; non tamen aliam habebo notionem quam <lb/>quòd &longs;ubiectum &longs;it, aut in &longs;ubiecto, nec vt quiddam ab hi&longs;ce notionibus alienum vllo tempore <lb/> | <arrow.to.target n="marg139"></arrow.to.target> comprehen­<lb/><lb/>ditur, ita ei&longs;dem figuræ dictionibus exprimitur. Quare audis aliquando Deum <foreign lang="greek">u(pezou/sion</foreign>, & vl­<lb/>tra &longs;ub&longs;tantiam, & tamen explicas nomine quo &longs;ub&longs;tantiæ modus exprimitur; dicis nonnulla e&longs;­<lb/>&longs;e ad aliquid (vt vulgò fertur) &longs;ecundum famam, & &longs;ecundum dici: &longs;ic illas e&longs;&longs;e non re vera qua­<lb/>litates, &longs;ed ita modo qualitatis ip&longs;ius proprio notari. Neque ob&longs;tat id quod Scotus opponit, ali­<lb/>quid obiici menti no&longs;tr&ecedil; quod ignoremus &longs;ub&longs;tantia'ne &longs;it, an accidens, vt de natura luminis op­<lb/>poni &longs;olet. <expan abbr="Nanq;">Nanque</expan> et&longs;i ignorauero vtrum &longs;it di&longs;tinctè; non tamen aliam habebo notionem quam <lb/>quòd &longs;ubiectum &longs;it, aut in &longs;ubiecto, nec vt quiddam ab hi&longs;ce notionibus alienum vllo tempore <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>cogitabo. Opponet aliquis &longs;pecies rerum quæ &longs;unt in anima: neque enim &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm <lb/>&longs;int in aliquo; neque &longs;unt accidentia, aut formæ quæ in &longs;ubiecto in&longs;ideant quippe quòd ab hoc <lb/>inh&ecedil;rentium genere &longs;ubiectum nuncupari con&longs;uerit, vt ab albedine album: atqui non albus ani­<lb/> | <arrow.to.target n="marg140"></arrow.to.target><lb/>cogitabo. Opponet aliquis &longs;pecies rerum quæ &longs;unt in anima: neque enim &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm <lb/>&longs;int in aliquo; neque &longs;unt accidentia, aut formæ quæ in &longs;ubiecto in&longs;ideant quippe quòd ab hoc <lb/>inh&ecedil;rentium genere &longs;ubiectum nuncupari con&longs;uerit, vt ab albedine album: atqui non albus |
| <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target><lb/>mus nominatur. Tùm &longs;ecundò Differentiæ non &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&ecedil;: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> eædem prædicantur vniuocè <lb/>de &longs;ub&longs;tantia: quare neque item &longs;unt accidentia. Tertiò omnia pr&ecedil;dicamenta cùm &longs;ub&longs;tantia, <lb/> | <arrow.to.target n="marg141"></arrow.to.target> ani­<lb/><lb/>mus nominatur. Tùm &longs;ecundò Differentiæ non &longs;unt &longs;ub&longs;tanti&ecedil;: <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> eædem prædicantur vniuocè <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>tùm quoque accidentia prædicantur in quid e&longs;t. Sed accidens quod à reliquis vniner&longs;alibus di <lb/> | <arrow.to.target n="marg142"></arrow.to.target><lb/>de &longs;ub&longs;tantia: quare neque item &longs;unt accidentia. Tertiò omnia pr&ecedil;dicamenta cùm &longs;ub&longs;tantia, <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg143"></arrow.to.target><lb/>&longs;tinguitur, de nullo pr&ecedil;dicatur in quid: non igitur &longs;ub&longs;tantia vel accidens. At quod ad &longs;pecies <lb/> | <arrow.to.target n="marg143"></arrow.to.target><lb/>tùm quoque accidentia prædicantur in quid e&longs;t. Sed accidens quod à reliquis vniuer&longs;alibus |
| <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target> | <arrow.to.target n="marg144"></arrow.to.target> di­<lb/><lb/>&longs;tinguitur, de nullo pr&ecedil;dicatur in quid: non igitur &longs;ub&longs;tantia vel accidens. At quod ad &longs;pecies |
| <pb pagenum="15"/>attinet; ille qui negat eas e&longs;&longs;e accidentia, &longs;peciei naturam ignorare videtur. Nam &longs;iue &longs;it &longs;en&longs;i­<lb/> | <pb pagenum="15"/> |
| <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>lis, &longs;eu talis, qu&ecedil; mente concipienda &longs;it, e&longs;t actus quidam &longs;ub&longs;tantiæ cuiu&longs;piam à forma defiuens, <lb/>& aduentitiè in hærens, vt in aëre lumen à lucido corpore emi&longs;&longs;um. Sic in animo &longs;pecies, & &longs;i­<lb/>mulachra &longs;e habent. Itaque docet Ari&longs;toteles, has &longs;pecies in &longs;anguine & &longs;piritu in&longs;idere, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & ita <lb/> | <arrow.to.target n="marg145"></arrow.to.target><lb/>attinet; ille qui negat eas e&longs;&longs;e accidentia, &longs;peciei naturam ignorare videtur. Nam &longs;iue &longs;it &longs;en&longs;i­<lb/>lis, &longs;eu talis, qu&ecedil; mente concipienda &longs;it, e&longs;t actus quidam &longs;ub&longs;tantiæ cuiu&longs;piam à forma defluens, <lb/>& aduentitiè: inhærens, vt in aëre lumen à lucido corpore emi&longs;&longs;um. Sic in animo &longs;pecies, & &longs;i­<lb/>mulachra &longs;e habent. Itaque docet Ari&longs;toteles, has &longs;pecies in &longs;anguine & &longs;piritu in&longs;idere, <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> & ita <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>menti offerre res à quibus emittuntur vt lumen &longs;olem nobis o&longs;tendit à quo effunditur. Idcirco <lb/>geminam rationem & vim &longs;pecies obtinent: alteram qna &longs;unt habitus, & ita qualitates, atque <lb/>alteram, qua &longs;unt &longs;imilitudines & re&longs;pectus, &longs;iue habitudines, qua referunt obiecta. Suntigitur <lb/>&longs;pecies accidentia. Neque ita ab&longs;urdum e&longs;t à &longs;pecie facultates animi nominari, quin vi&longs;io co­<lb/>lorata dicatur, & animus fieri leo & equus; &longs;icut manus cum en&longs;e fit en&longs;is & cum calamo cala­<lb/>mus: ex quo etiam dicitur forma formarum &longs;ic vt manus organus organorum. Differentiæ <lb/> | <arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target><lb/>menti offerre res à quibus emittuntur vt lumen &longs;olem nobis o&longs;tendit à quo effunditur. Idcirco <lb/>geminam rationem & vim &longs;pecies obtinent: alteram qna &longs;unt habitus, & ita qualitates, atque <lb/>alteram, qua &longs;unt &longs;imilitudines & re&longs;pectus, &longs;iue habitudines, qua referunt obiecta. Suntigitur <lb/>&longs;pecies accidentia. Neque ita ab&longs;urdum e&longs;t à &longs;pecie facultates animi nominari, quin vi&longs;io co­<lb/>lorata dicatur, & animus fieri leo & equus; &longs;icut manus cum en&longs;e fit en&longs;is & cum calamo cala­<lb/>mus: ex quo etiam dicitur forma formarum &longs;ic vt manus organus organorum. Differentiæ <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>quoque ad alterum ex his membris nece&longs;&longs;ariò re&longs;eruntur: ac &longs;i quo pacto media &longs;int habendæ <lb/>inter accidens & &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ic &longs;tatuendum e&longs;t eas non per vtriu&longs;que extremi negationem, <lb/>&longs;ed participationem potius eiu&longs;modi e&longs;&longs;e. Nam cùm in prædicamentis in&longs;it ratio duplex; al­<lb/>tera quidem, qua rerum natura con&longs;tituitur; vnde earum formas proprias, & communes ordi­<lb/>ne quodam proponunt; altera verò qua formas illas voce declarant, & certa loquendi for­<lb/>mula &longs;ignificant. Si rem &longs;pectes differentia pror&longs;us e&longs;t &longs;ub&longs;tantia: &longs;i verò modum aduertas, quo <lb/> | <arrow.to.target n="marg147"></arrow.to.target><lb/>quoque ad alterum ex his membris nece&longs;&longs;ariò referuntur: ac &longs;i quo pacto media &longs;int habendæ <lb/>inter accidens & &longs;ub&longs;tantiam, &longs;ic &longs;tatuendum e&longs;t eas non per vtriu&longs;que extremi negationem, <lb/>&longs;ed participationem potius eiu&longs;modi e&longs;&longs;e. Nam cùm in prædicamentis in&longs;it ratio duplex; al­<lb/>tera quidem, qua rerum natura con&longs;tituitur; vnde earum formas proprias, & communes ordi­<lb/>ne quodam proponunt; altera verò qua formas illas voce declarant, & certa loquendi for­<lb/>mula &longs;ignificant. Si rem &longs;pectes differentia pror&longs;us e&longs;t &longs;ub&longs;tantia: &longs;i verò modum aduertas, quo <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>voce exprimitur, imitatur qualitatem. Non e&longs;t enim in &longs;ubiecto differentia, &longs;ed dicitur <lb/>de &longs;ubiecto; &longs;ub&longs;tat etiam: quandò aliqua ip&longs;am con&longs;equuntur & peream pertinent ad &longs;ub­<lb/>ftantiam compo&longs;itam: quamobrem e&longs;t &longs;ubiectum, quòd primò excipit & pars eius quod de­<lb/>nominatur. Etenim notio &longs;ub&longs;tantiæ vtrunque &longs;ubiecti genus amplectitur. &longs;iquidem ani­<lb/> | <arrow.to.target n="marg148"></arrow.to.target><lb/>voce exprimitur, imitatur qualitatem. Non e&longs;t enim in &longs;ubiecto differentia, &longs;ed dicitur <lb/>de &longs;ubiecto; &longs;ub&longs;tat etiam: quandò aliqua ip&longs;am con&longs;equuntur & peream pertinent ad &longs;ub­<lb/>&longs;tantiam compo&longs;itam: quamobrem e&longs;t &longs;ubiectum, quòd primò excipit & pars eius quod de­<lb/>nominatur. Etenim notio &longs;ub&longs;tantiæ vtrunque &longs;ubiecti genus amplectitur. &longs;iquidem ani­<lb/>mus &longs;it &longs;ubiectum, & corpus itidem in quo e&longs;t animus. Id verò, quòd accidens à Porphy­<lb/>rio de&longs;criptum ab illo accidente &longs;eparetur, quod in entis diui&longs;ione accipimus non prohi­<lb/>bet, quominus afferat aliquam notionem ex his quæ in &longs;ub&longs;tantia, vel accidente continentur. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>mus &longs;it &longs;ubiectum, & corpus itidem in quo e&longs;t animus. Id verò, quòd accidens à Porphy­<lb/>rio de&longs;criptum ab illo accidente &longs;eparetur, quod in entis diui&longs;ione accipimus non prohi­<lb/>bet, quominus afferat aliquam notionem ex his quæ in &longs;ub&longs;tantia, vel accidente continentur. <lb/>Nanque accidens, vt e&longs;t aliquid &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, & vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta; &longs;ic etiam imaginem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ retinet, & eius aliqua ve&longs;tigia qua&longs;i fingit, & imitatur. Ex his a&longs;&longs;equutum e&longs;t, vt prædi­<lb/>cetur in quid, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & &longs;it ratio &longs;u&longs;cipiendi nonnullas proprietates. Itaque quantum e&longs;t e&longs;&longs;entia li­<lb/> | <arrow.to.target n="marg149"></arrow.to.target><lb/>Nanque accidens, vt e&longs;t aliquid &longs;ub&longs;tanti&ecedil;, & vt &longs;ub&longs;tantia &longs;ic affecta; &longs;ic etiam imaginem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ retinet, & eius aliqua ve&longs;tigia qua&longs;i fingit, & imitatur. Ex his a&longs;&longs;equutum e&longs;t, vt prædi­<lb/>cetur in quid, <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> & &longs;it ratio &longs;u&longs;cipiendi nonnullas proprietates. Itaque quantum e&longs;t e&longs;&longs;entia |
| <arrow.to.target n="marg150"></arrow.to.target><lb/>neæ;<emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. finitatis &longs;ubiectum & æqualitatis particeps; quapropter omnia propter quantum <lb/> | <arrow.to.target n="marg150"></arrow.to.target> li­<lb/><lb/>neæ; <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> <expan abbr="idem&qacute;">idemque</expan>. finitatis &longs;ubiectum & æqualitatis particeps; quapropter omnia propter quantum <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg151"></arrow.to.target><lb/>finita vel infinita dicuntur. referunt ergo &longs;ub&longs;tantiæ notionem. neque id, quod ita ine&longs;t in acci­<lb/>dente, ine&longs;t àc &longs;i foret accidens. quî enim cogitari pote&longs;t aliquod accidens in altero, vt in acciden <lb/>te in&longs;idere? &longs;emper enim mens illud ve&longs;tigaret, cui in&longs;idet; & in infinirum producta non habe­<lb/> | <arrow.to.target n="marg151"></arrow.to.target><lb/>finita vel infinita dicuntur. referunt ergo &longs;ub&longs;tantiæ notionem. neque id, quod ita ine&longs;t in acci­<lb/>dente, ine&longs;t àc &longs;i foret accidens. quî enim cogitari pote&longs;t aliquod accidens in altero, vt in acciden­<lb/>te in&longs;idere? &longs;emper enim mens illud ve&longs;tigaret, cui in&longs;idet; & in infinitum producta non |
| <arrow.to.target n="marg152"></arrow.to.target><lb/>ret vbi &longs;i&longs;tere valeret. Sed &longs;ic inh&ecedil;ret, vt in &longs;ubiecto: atque iam hoc notionem &longs;ub&longs;tanti&ecedil; præ­<lb/>&longs;e&longs;ert. tamet&longs;i moneo in ea notione accidentis vnà notionem &longs;ub&longs;tantiæ concipi, & ita cogitari <lb/>quantum e&longs;&longs;e finitatis &longs;ubiectum: qua&longs;i &longs;ubiectum &longs;it &longs;ub&longs;tantia quanta notionem accidentis &longs;e­<lb/>paratam non e&longs;&longs;e perpetuò defendens, &longs;ed incomplexam quidem, quia &longs;it vna notio accidentis <lb/>cum &longs;ub&longs;tantia; ac &longs;i denominatum aliquod cogitemus. Tum verò e&longs;t accidens, & ita definitur <lb/>à Porphyrio, & in Topicis; quatenus ad aliud refertur, &longs;ine quò &longs;anè non exi&longs;tat, &longs;ed e&longs;&longs;entiali vin <lb/>culo non iungatur. Non igitur re, &longs;ed modo & habitudine accidens à c&ecedil;teris vniuer&longs;alibus &longs;epa <lb/>ratur, & ab ip&longs;is prædicamentis. Ita fit, vt nulla notio &longs;it quæ fugiar alterutram notionem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ vel accidentis. multò minus aliqua res excluditur illa partitione: quod vereor ne dare <lb/>cogantur ij, qui elementorum formas intendi & remitti volunt; quia <expan abbr="mediã">mediam</expan> vim obtineant inter <lb/>accidens & &longs;ub&longs;tantiam. Et profectò notio form&ecedil; &longs;emper e&longs;t, vt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm ip&longs;a multa &longs;u­<lb/>&longs;tineat, quæ compo&longs;ito impertit. Atqui dices, ita imperfecta e&longs;t, vt accidenti con&longs;imilis e&longs;&longs;e vi­<lb/>deatur. At non e&longs;t hoc alterius extremi naturam participare, & &longs;ubiacere conditionibus acci­<lb/>dentis; &longs;ed in genere &longs;ub&longs;tanti&ecedil; contineri, & vim retinere &longs;ub&longs;tantiæ; &longs;ed eam defeti&longs;centem, & <lb/> | <arrow.to.target n="marg152"></arrow.to.target> habe­<lb/><lb/>ret vbi &longs;i&longs;tere valeret. Sed &longs;ic inh&ecedil;ret, vt in &longs;ubiecto: atque iam hoc notionem &longs;ub&longs;tanti&ecedil; præ­<lb/>&longs;efert. tamet&longs;i moneo in ea notione accidentis vnà notionem &longs;ub&longs;tantiæ concipi, & ita cogitari <lb/>quantum e&longs;&longs;e finitatis &longs;ubiectum: qua&longs;i &longs;ubiectum &longs;it &longs;ub&longs;tantia quanta notionem accidentis &longs;e­<lb/>paratam non e&longs;&longs;e perpetuò defendens, &longs;ed incomplexam quidem, quia &longs;it vna notio accidentis <lb/>cum &longs;ub&longs;tantia; ac &longs;i denominatum aliquod cogitemus. Tum verò e&longs;t accidens, & ita definitur <lb/>à Porphyrio, & in Topicis; quatenus ad aliud refertur, &longs;ine quò &longs;anè non exi&longs;tat, &longs;ed e&longs;&longs;entiali vin­<lb/>culo non iungatur. Non igitur re, &longs;ed modo & habitudine accidens à c&ecedil;teris vniuer&longs;alibus &longs;epa­<lb/>ratur, & ab ip&longs;is prædicamentis. Ita fit, vt nulla notio &longs;it quæ fugiat alterutram notionem &longs;ub­<lb/>&longs;tantiæ vel accidentis. multò minus aliqua res excluditur illa partitione: quod vereor ne dare <lb/>cogantur ij, qui elementorum formas intendi & remitti volunt; quia <expan abbr="mediã">mediam</expan> vim obtineant inter <lb/>accidens & &longs;ub&longs;tantiam. Et profectò notio form&ecedil; &longs;emper e&longs;t, vt &longs;ub&longs;tantiæ, cùm ip&longs;a multa &longs;u­<lb/>&longs;tineat, quæ compo&longs;ito impertit. Atqui dices, ita imperfecta e&longs;t, vt accidenti con&longs;imilis e&longs;&longs;e vi­<lb/>deatur. At non e&longs;t hoc alterius extremi naturam participare, & &longs;ubiacere conditionibus acci­<lb/>dentis; &longs;ed in genere &longs;ub&longs;tanti&ecedil; contineri, & vim retinere &longs;ub&longs;tantiæ; &longs;ed eam defeti&longs;centem, & <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg153"></arrow.to.target><lb/>imbecillem, conditiones eiu&longs;dem, licet infimo quodam modo, accipientem. Quare medium <lb/>non admittunt accidens & &longs;ub&longs;tantia. Verumenimuero accidens in nouem genera di&longs;tribui­<lb/>tur; quod item in omni &longs;cientia, arte, & methodo recipitur, vt per&longs;picuum. Nam lu&longs;tranti quot <lb/>modis res in mentem no&longs;tram, &longs;eu rectius dixerim, &longs;ub&longs;tantiæ cadere queant, & quot modis voce <lb/>explicari, & alteri &longs;ignificari po&longs;sint, hi decem &longs;oli occurrant. Itaque & dialecticus hæc decem <lb/>principia rerum accipit, & moralis, & philo&longs;ophi omnes, quorum &longs;ingulis vnum par attribuunt <lb/>contrariorum. Id quod inde arbitror colligi, quia genus e&longs;t vnumquodque ex his principiis <lb/>quæ pr&ecedil;dicamenta dicuntur; genus autem præ&longs;efert quiddam quod &longs;ecari po&longs;sit in oppo&longs;itas <lb/>differentias. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Nunc differentia perfectè, ide&longs;t, per extrema interualla &longs;unt ip&longs;a prima contraria: <lb/> | <arrow.to.target n="marg153"></arrow.to.target><lb/>imbecillem, conditiones eiu&longs;dem, licet infimo quodam modo, accipientem. Quare medium <lb/>non admittunt accidens & &longs;ub&longs;tantia. Verumenimuero accidens in nouem genera di&longs;tribui­<lb/>tur; quod item in omni &longs;cientia, arte, & methodo recipitur, vt per&longs;picuum. Nam lu&longs;tranti quot <lb/>modis res in mentem no&longs;tram, &longs;eu rectius dixerim, &longs;ub&longs;tantiæ cadere queant, & quot modis voce <lb/>explicari, & alteri &longs;ignificari po&longs;sint, hi decem &longs;oli occurrant. Itaque & dialecticus hæc decem <lb/>principia rerum accipit, & moralis, & philo&longs;ophi omnes, quorum &longs;ingulis vnum par attribuunt <lb/>contrariorum. Id quod inde arbitror colligi, quia genus e&longs;t vnumquodque ex his principiis <lb/>quæ pr&ecedil;dicamenta dicuntur; genus autem præ&longs;efert quiddam quod &longs;ecari po&longs;sit in oppo&longs;itas <lb/>differentias. <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> Nunc differentia perfectè, ide&longs;t, per extrema interualla &longs;unt ip&longs;a prima contraria: <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg154"></arrow.to.target><lb/>in vnoquoque genere igitur &longs;unt prima contraria; perfectè verò differentia mon&longs;trat inductio, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt album & nigrum, dulce & amarum, rationis compos, & impos, æquale & in&ecedil;quale. Porrò <lb/> | <arrow.to.target n="marg154"></arrow.to.target><lb/>in vnoquoque genere igitur &longs;unt prima contraria; perfectè verò differentia mon&longs;trat inductio, <lb/><emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> vt album & nigrum, dulce & amarum, rationis compos, & impos, æquale & in&ecedil;quale. Porrò <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg155"></arrow.to.target><lb/>prima contraria cùm bifariam &longs;umi po&longs;sint vel &longs;ecundum rationem, vel &longs;ecundum rem, ac &longs;ecun <lb/>dum rationem quidem forma & priuatio quæ maximo di&longs;tant interuallo, vt nihil longinquius <lb/>in ordine rerum mens concipere queat, nec quicquam &longs;it, quod minus alterutrius natur&ecedil; &longs;it par­<lb/>ticeps quàm e&longs;&longs;e & non e&longs;&longs;e, &longs;unt verò &longs;ecundum rationem, quòd con&longs;i&longs;tunt terminis, quibus | <arrow.to.target n="marg155"></arrow.to.target><lb/>prima contraria cùm bifariam &longs;umi po&longs;sint vel &longs;ecundum rationem, vel &longs;ecundum rem, ac &longs;ecun­<lb/>dum rationem quidem forma & priuatio quæ maximo di&longs;tant interuallo, vt nihil longinquius <lb/>in ordine rerum mens concipere queat, nec quicquam &longs;it, quod minus alterutrius natur&ecedil; &longs;it par­<lb/>ticeps quàm e&longs;&longs;e & non e&longs;&longs;e, &longs;unt verò &longs;ecundum rationem, quòd con&longs;i&longs;tunt terminis, quibus |
| <pb pagenum="16"/>nihil e&longs;t <expan abbr="cõmune">commune</expan> vniuocum, ente. &longs;. & non ente &longs;ecundum <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> verò oppo&longs;ita po&longs;itiuè: nanque tali <lb/> | <pb pagenum="16"/>nihil e&longs;t <expan abbr="cõmune">commune</expan> vniuocum, ente. &longs;. & non ente &longs;ecundum <expan abbr="r&etilde;">rem</expan> verò oppo&longs;ita po&longs;itiuè: nanque tali <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg156"></arrow.to.target><lb/>quodam oppo&longs;ito &longs;emper priuatio nititur, ea verò &longs;emper &longs;unt aut in eodem genere, aut diuer­<lb/>&longs;orum generum, aut ip&longs;a diuer&longs;a genera, &longs;emper tamen in eodem prædicamento. illa nos hic <lb/>accipimus, quæ &longs;unt prima &longs;ecundum rationem, quæ duo in vnoquoque genere prima defendi­<lb/>mus: & cùm genus, vel vt prædicatum in quid, vel vt &longs;ubiectum con&longs;iderari po&longs;sit, cùm ex illis <lb/>item duplex contrariorum genus exi&longs;tat; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ex primo quod appellatur &longs;ecundum formam, ex po­<lb/> | <arrow.to.target n="marg156"></arrow.to.target><lb/>quodam oppo&longs;ito &longs;emper priuatio nititur, ea verò &longs;emper &longs;unt aut in eodem genere, aut diuer­<lb/>&longs;orum generum, aut ip&longs;a diuer&longs;a genera, &longs;emper tamen in eodem prædicamento. illa nos hic <lb/>accipimus, quæ &longs;unt prima &longs;ecundum rationem, quæ duo in vnoquoque genere prima defendi­<lb/>mus: & cùm genus, vel vt prædicatum in quid, vel vt &longs;ubiectum con&longs;iderari po&longs;sit, cùm ex illis <lb/>item duplex contrariorum genus exi&longs;tat; <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> ex primo quod appellatur &longs;ecundum formam, ex |
| <arrow.to.target n="marg157"></arrow.to.target><lb/>&longs;teriore quod &longs;ecundum materiam; hoc quidem quod præ&longs;efert aliquam vici&longs;situdinem, illud <lb/>verò immutabile: & &longs;ecundum rationem quoque in vtroque prima contratia formam, & pri­<lb/>uationem e&longs;&longs;e dicimus, cùm &longs;ecundum rem multa ip&longs;orum paria po&longs;sint exi&longs;tere. hinc eiu&longs;dem <lb/>generis multæ oppo&longs;itæ differentiæ quarum nullus e&longs;t ordo; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> veruntamen omnes re&longs;oluuntur <lb/> | <arrow.to.target n="marg157"></arrow.to.target> po­<lb/><lb/>&longs;teriore quod &longs;ecundum materiam; hoc quidem quod præ&longs;efert aliquam vici&longs;situdinem, illud <lb/>verò immutabile: & &longs;ecundum rationem quoque in vtroque prima contraria formam, & pri­<lb/>uationem e&longs;&longs;e dicimus, cùm &longs;ecundum rem multa ip&longs;orum paria po&longs;sint exi&longs;tere. hinc eiu&longs;dem <lb/>generis multæ oppo&longs;itæ differentiæ quarum nullus e&longs;t ordo; <emph type="sup"/>b<emph.end type="sup"/> veruntamen omnes re&longs;oluuntur <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg158"></arrow.to.target><lb/>in contradictionem, vel oppo&longs;itionem habitus & priuationis, vt rationis particeps, & brutum, <lb/>in brutum, & non brutum, rationis particeps, & non. Ob eamque rem acceptum e&longs;t &longs;ine pro­<lb/>batione ab Ari&longs;totele. In vno genere vnum e&longs;&longs;e par contrariorum primum. Hæc, tamet&longs;i pri­<lb/>mum re&longs;piciunt genus, quod pr&ecedil;dicatur, &longs;iue pertinent ad genus, quod e&longs;t vt &longs;ubiectum & ma­<lb/>teria; re&longs;piciunt quoque facultates, vt &longs;cientiam & medicinam; quòd ea &longs;it obiecti cuiu&longs;piam, <lb/>in quo contraria exi&longs;tunt: nimirum corporis humani, quod capax e&longs;t bonæ <expan abbr="mal&ecedil;&qacute;">mal&ecedil;que</expan>. valetudinis. <lb/> | <arrow.to.target n="marg158"></arrow.to.target><lb/>in contradictionem, vel oppo&longs;itionem habitus & priuationis, vt rationis particeps, & brutum, <lb/>in brutum, & non brutum, rationis particeps, & non. Ob eamque rem acceptum e&longs;t &longs;ine pro­<lb/>batione ab Ari&longs;totele. In vno genere vnum e&longs;&longs;e par contrariorum primum. Hæc, tamet&longs;i pri­<lb/>mum re&longs;piciunt genus, quod pr&ecedil;dicatur, &longs;iue pertinent ad genus, quod e&longs;t vt &longs;ubiectum & ma­<lb/>teria; re&longs;piciunt quoque facultates, vt &longs;cientiam & medicinam; quòd ea &longs;it obiecti cuiu&longs;piam, <lb/>in quo contraria exi&longs;tunt: nimirum corporis humani, quod capax e&longs;t bonæ <expan abbr="mal&ecedil;&qacute;">mal&ecedil;que</expan>. valetudinis. <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg159"></arrow.to.target><lb/>Vnum verò contraria non e&longs;&longs;e docemur ex vi terminorum: &longs;iquidem contraria contineant ha­<lb/>bitudinem quæ non con&longs;i&longs;tit in vno: non e&longs;&longs;e verò plura quàm duo ratio conuincit & &longs;i obijci­<lb/>tur virtus & medium quæ duobus vitijs & extremis aduer&longs;antur: nam contrarietas, vt &longs;ic dixe­<lb/>rim, e&longs;t maxima differentia; &longs;i maxima perfecta, &longs;i per&longs;ecta finita: quapropter extra illam nihil <lb/>accipi pote&longs;t. Ergo duo &longs;unt &longs;olum ip&longs;a contraria; aliter vltra extremum aliquid e&longs;&longs;et. Etenim <lb/>cogitare oportet contraria continere &longs;patium quoddam: veluti terminos, quod indicat &longs;en&longs;us. <lb/>Omnis autem vnius &longs;patij terminati duo &longs;unt termini non plures: aut enim termini non e&longs;&longs;ent <lb/>intra illos; & &longs;ic contraria non maximè di&longs;tarent: aut illi termini non e&longs;&longs;et; proinde neque con­<lb/>traria, &longs;i qua maior e&longs;&longs;et di&longs;tantia. Duo &longs;unt igitur extrema. Ergo & omnis contrarietatis, h&ecedil;c <lb/>verò contraria &longs;unt. Nec ob&longs;tant medium & virtus. nam medium non opponitur extremis vt <lb/>contrarium, &longs;ed vt ad aliquid: & virtus opponitur vitijs, vt moderatum immoderato, vel vt bo­<lb/>num malo: nunc mali & immoderati du&ecedil; &longs;unt &longs;pecies plus & minus ex quo exi&longs;tunt vitia. Sed <lb/>redeo ad illa. Quicquid e&longs;t, e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens. eodem quoque gradu procedunt <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ partes & accidentis: &longs;iquidem partes accidentia accidentia &longs;int, & qualitatis qualita­<lb/> | <arrow.to.target n="marg159"></arrow.to.target><lb/>Vnum verò contraria non e&longs;&longs;e docemur ex vi terminorum: &longs;iquidem contraria contineant ha­<lb/>bitudinem quæ non con&longs;i&longs;tit in vno: non e&longs;&longs;e verò plura quàm duo ratio conuincit & &longs;i obijci­<lb/>tur virtus & medium quæ duobus vitijs & extremis aduer&longs;antur: nam contrarietas, vt &longs;ic dixe­<lb/>rim, e&longs;t maxima differentia; &longs;i maxima perfecta, &longs;i perfecta finita: quapropter extra illam nihil <lb/>accipi pote&longs;t. Ergo duo &longs;unt &longs;olum ip&longs;a contraria; aliter vltra extremum aliquid e&longs;&longs;et. Etenim <lb/>cogitare oportet contraria continere &longs;patium quoddam: veluti terminos, quod indicat &longs;en&longs;us. <lb/>Omnis autem vnius &longs;patij terminati duo &longs;unt termini non plures: aut enim termini non e&longs;&longs;ent <lb/>intra illos; & &longs;ic contraria non maximè di&longs;tarent: aut illi termini non e&longs;&longs;et; proinde neque con­<lb/>traria, &longs;i qua maior e&longs;&longs;et di&longs;tantia. Duo &longs;unt igitur extrema. Ergo & omnis contrarietatis, h&ecedil;c <lb/>verò contraria &longs;unt. Nec ob&longs;tant medium & virtus. nam medium non opponitur extremis vt <lb/>contrarium, &longs;ed vt ad aliquid: & virtus opponitur vitijs, vt moderatum immoderato, vel vt bo­<lb/>num malo: nunc mali & immoderati du&ecedil; &longs;unt &longs;pecies plus & minus ex quo exi&longs;tunt vitia. Sed <lb/>redeo ad illa. Quicquid e&longs;t, e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantiam vel accidens. eodem quoque gradu procedunt <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ partes & accidentis: &longs;iquidem partes accidentia accidentia &longs;int, & qualitatis qualita­<lb/>tes, quanti quanta, & c&ecedil;terorum omnium partes pro ratione. Quamquam nonnulli &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg160"></arrow.to.target><lb/>tes, quanti quanta, & c&ecedil;terorum omnium partes pro ratione. Quamquam nonnulli &longs;ub&longs;tanti&ecedil; <lb/>partes in dubium reuocarunt; & rationibus quibu&longs;dam colligere voluerunt partes <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiarũ">&longs;ub&longs;tantiarum</expan> <lb/> | <arrow.to.target n="marg160"></arrow.to.target><lb/>partes in dubium reuocarunt; & rationibus quibu&longs;dam colligere voluerunt partes <expan abbr="&longs;ub&longs;tantiarũ">&longs;ub&longs;tantiarum</expan> <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, eorum ergo rationes diluere placer, ne fortè nos po&longs;tea perturbet. In primis <lb/>illi accipiunt. In quibu&longs;cunque finis aliquis e&longs;t, huius gratia agitur quod prius e&longs;t, <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. con­<lb/>&longs;equitur. Sed animata corpora fiunt è &longs;implicibus & pror&longs;us inanimis. Ergo &longs;implicia & inani­<lb/>ma animatorum gratia &longs;unt. Itaque illorum forma; &longs;iquidem finis & forma idem &longs;int poti&longs;si­<lb/>mè in habentibus animam. Signo etiam e&longs;&longs;e pote&longs;t: nanque vbi &longs;eparentur à toto animato, non <lb/>amplius eandem &longs;eruant rationem, &longs;ed ambiguè talia &longs;unt, nec digitus amputatus amplius digi­<lb/> | <arrow.to.target n="marg161"></arrow.to.target><lb/>non e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, eorum ergo rationes diluere placet, ne fortè nos po&longs;tea perturbet. In primis <lb/>illi accipiunt. In quibu&longs;cunque finis aliquis e&longs;t, huius gratia agitur quod prius e&longs;t, <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>. con­<lb/>&longs;equitur. Sed animata corpora fiunt è &longs;implicibus & pror&longs;us inanimis. Ergo &longs;implicia & inani­<lb/>ma animatorum gratia &longs;unt. Itaque illorum forma; &longs;iquidem finis & forma idem &longs;int poti&longs;si­<lb/>mè in habentibus animam. Signo etiam e&longs;&longs;e pote&longs;t: nanque vbi &longs;eparentur à toto animato, non <lb/>amplius eandem &longs;eruant rationem, &longs;ed ambiguè talia &longs;unt, nec digitus amputatus amplius digi­<lb/>tus appellatur. Deinde mixta inanima carent fine: non ergo &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ. Probatur verò <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>tus appellatur. Deinde mixta inanima carent fine: non ergo &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ. Probatur verò <lb/>antecedens. quòd de illis di&longs;&longs;erens Ari&longs;toreles efficiens expo&longs;uit & materiam: de illorum fine <lb/>meminit nu&longs;quam. quod verò con&longs;equitur, ita colligitur. Nam quicquid e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia <lb/>vel accidens. At accidentia &longs;iunt ex con&longs;equente; neque finem omnino habent: ergo quicquid <lb/> | <arrow.to.target n="marg162"></arrow.to.target><lb/>antecedens. quòd de illis di&longs;&longs;erens Ari&longs;toteles efficiens expo&longs;uit & materiam: de illorum fine <lb/>meminit nu&longs;quam. quod verò con&longs;equitur, ita colligitur. Nam quicquid e&longs;t vel e&longs;t &longs;ub&longs;tantia <lb/>vel accidens. At accidentia fiunt ex con&longs;equente; neque finem omnino habent: ergo quicquid <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>habet finem e&longs;t nece&longs;&longs;ariò &longs;ub&longs;tantia. Po&longs;tremò lapides & metalla putre&longs;cunt &longs;olùm & ita cor­<lb/>rumpuntur; atque aliter ac animalia, ip&longs;a enim prius corrumpuntur, po&longs;tea putre&longs;cunt. quòd &longs;i <lb/>non corrumpuntur; nec generantur igitur. &longs;i non generantur: ergo neque &longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, &longs;iqui­<lb/> | <arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target><lb/>habet finem e&longs;t nece&longs;&longs;ariò &longs;ub&longs;tantia. Po&longs;tremò lapides & metalla putre&longs;cunt &longs;olùm & ita cor­<lb/>rumpuntur; atque aliter ac animalia, ip&longs;a enim prius corrumpuntur, po&longs;tea putre&longs;cunt. quòd &longs;i <lb/>non corrumpuntur; nec generantur igitur. &longs;i non generantur: ergo neque &longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, |
| <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target><lb/>dem generatio &longs;it propria &longs;ub&longs;tantiarum. Sed enim mihi videtur Ari&longs;toteles etiam cum &longs;ub&longs;tan­<lb/>tijs partes &longs;ub&longs;tantiæ numerare, & tradere notas, quibus eas digno&longs;camus e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, quo­<lb/>modocunque &longs;int &longs;ub&longs;tantiæ partes. quando no&longs;ti partes &longs;ub&longs;tantiæ dupliciter e&longs;&longs;e, vel quæ cor­<lb/>poris totius molem compleant, quas integrantes cum c&ecedil;teris vocare liceat, vel eas quibus e&longs;&longs;en­<lb/>tia continetur. Nam &longs;i integrantes accipias, ob&longs;eruabis eas collocari in natura con&longs;tantibus, quæ <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, at differuntab accidentibus quæ &longs;unt ex natura. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> hæc verò ex materia & forma <lb/> | <arrow.to.target n="marg164"></arrow.to.target> &longs;iqui­<lb/><lb/>dem generatio &longs;it propria &longs;ub&longs;tantiarum. Sed enim mihi videtur Ari&longs;toteles etiam cum &longs;ub&longs;tan­<lb/>tijs partes &longs;ub&longs;tantiæ numerare, & tradere notas, quibus eas digno&longs;camus e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, quo­<lb/>modocunque &longs;int &longs;ub&longs;tantiæ partes. quando no&longs;ti partes &longs;ub&longs;tantiæ dupliciter e&longs;&longs;e, vel quæ cor­<lb/>poris totius molem compleant, quas integrantes cum c&ecedil;teris vocare liceat, vel eas quibus e&longs;&longs;en­<lb/>tia continetur. Nam &longs;i integrantes accipias, ob&longs;eruabis eas collocari in natura con&longs;tantibus, quæ <lb/>&longs;ub&longs;tantiæ &longs;unt, at differunt ab accidentibus quæ &longs;unt ex natura. <emph type="sup"/>c<emph.end type="sup"/> hæc verò ex materia & forma <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>componuntur quæ per &longs;e &longs;unt; & idcirco illa etiam quæ conf&longs;antur ex his, &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;unt, per&longs;pi­<lb/>cuè verò numerantur in &longs;ub&longs;tantiis <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> c&ecedil;li <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> <expan abbr="animantium&qacute;">animantiumque</expan>. partes ab Ari&longs;totele. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> &longs;i rur. <lb/> | <arrow.to.target n="marg165"></arrow.to.target><lb/>componuntur quæ per &longs;e &longs;unt; & idcirco illa etiam quæ con&longs;tantur ex his, &longs;ub&longs;tanti&ecedil; &longs;unt, per&longs;pi­<lb/>cuè verò numerantur in &longs;ub&longs;tantiis <emph type="sup"/>d<emph.end type="sup"/> c&ecedil;li <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> <expan abbr="animantium&qacute;">animantiumque</expan>. partes ab Ari&longs;totele. <emph type="sup"/>e<emph.end type="sup"/> &longs;i |
| <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target><lb/> | <arrow.to.target n="marg166"></arrow.to.target> rur­<lb/><lb/> |
| <arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target><lb/>&longs;us in&longs;picias e&longs;&longs;enti&ecedil; partes. hæ quoque tanquam membra &longs;ub&longs;tantiæ recen&longs;entur: cùm &longs;ub&longs;tan­<lb/>tia triplex &longs;it, compo&longs;itum, forma, & materia, quæ &longs;unt partes compo&longs;iti. Idem quoque Ari&longs;to­<lb/>teles illa monet e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> qu&ecedil; non &longs;unt in &longs;ubiecto; &longs;ed elementorum, metallorum, viuen <lb/> | <arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target><lb/>&longs;us in&longs;picias e&longs;&longs;enti&ecedil; partes. hæ quoque tanquam membra &longs;ub&longs;tantiæ recen&longs;entur: cùm &longs;ub&longs;tan­<lb/>tia triplex &longs;it, compo&longs;itum, forma, & materia, quæ &longs;unt partes compo&longs;iti. Idem quoque Ari&longs;to­<lb/>teles illa monet e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias, <emph type="sup"/>f<emph.end type="sup"/> qu&ecedil; non &longs;unt in &longs;ubiecto; &longs;ed elementorum, metallorum, |
| <arrow.to.target n="marg168"></arrow.to.target><lb/><expan abbr="tium&qacute;">tiumque</expan>. partes non &longs;unt in &longs;ubiecto, <expan abbr="eædem&qacute;">eædemque</expan>. &longs;unt hoc aliquid. cur ergo &longs;ub&longs;tantiæ non erunt? <lb/>Docuit item partes &longs;ub&longs;tantiæ &longs;ub&longs;tantias e&longs;&longs;e quandoquidem id quod &longs;e habet vt accidens, & <lb/>e&longs;t in &longs;ubiecto, non e&longs;t pars: v&longs;que adeo vt neque credam partem quanti in quanto e&longs;&longs;e vt acci­ | <arrow.to.target n="marg168"></arrow.to.target> <expan abbr="viuen-tium&qacute;">viuen­<lb/><lb/>tiumque</expan>. partes non &longs;unt in &longs;ubiecto, <expan abbr="eædem&qacute;">eædemque</expan>. &longs;unt hoc aliquid. cur ergo &longs;ub&longs;tantiæ non erunt? <lb/>Docuit item partes &longs;ub&longs;tantiæ &longs;ub&longs;tantias e&longs;&longs;e quandoquidem id quod &longs;e habet vt accidens, & <lb/>e&longs;t in &longs;ubiecto, non e&longs;t pars: v&longs;que adeo vt neque credam partem quanti in quanto e&longs;&longs;e vt acci­ |
| <pb pagenum="17"/>dens, nec partem qualis in quali & idem alibi te&longs;tatus e&longs;t &longs;ub&longs;tantiæ partes e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias: aliter <lb/> | <pb pagenum="17"/> |
| <arrow.to.target n="marg169"></arrow.to.target><lb/>efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia fieret è non &longs;ub&longs;tantia. Neque argumentationes diluere mea quidem &longs;en­<lb/> | <arrow.to.target n="marg169"></arrow.to.target><lb/>dens, nec partem qualis in quali & idem alibi te&longs;tatus e&longs;t &longs;ub&longs;tantiæ partes e&longs;&longs;e &longs;ub&longs;tantias: aliter <lb/>efficitur, vt &longs;ub&longs;tantia fieret è non &longs;ub&longs;tantia. Neque argumentationes diluere mea quidem &longs;en­<lb/>tentia difficile e&longs;t; &longs;iquidem in prima &longs;ub&longs;it fallacia ab eo, quod e&longs;t quodammodo ad id quod <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg170"></arrow.to.target><lb/>tentia difficile e&longs;t; &longs;iquidem in prima &longs;ub&longs;it fallacia ab eo, quod e&longs;t quodammodo ad id quod <lb/>e&longs;t &longs;impliciter. Nanque & &longs;i animus e&longs;t inanimorum finis, quòd per varias mutationes, & fata <lb/>promoueri po&longs;sint ad formam nobili&longs;simam, & hoc poti&longs;simè natura re&longs;piciat; at non de&longs;erit <lb/>illa, neque &longs;poliat omni forma, neque ex omni gradu &longs;ub&longs;tantiæ deturbat. Et videt qui&longs;que ho­<lb/>minem e&longs;&longs;e cui tanquam fini reliqua natura parauerit: nihilominus &longs;ingula per &longs;e con&longs;tituit, vt <lb/>etiam extra hominem &longs;ub&longs;i&longs;tere queant. Animus igitur e&longs;t finis, &longs;ed remotus, alius e&longs;t finis pro­<lb/>prius, qui item in ordine &longs;ub&longs;tantiæ collocatur, quo neque cetera carent qu&ecedil; non viuunt. Neque <lb/>eorum finis e&longs;t animus &longs;impliciter: &longs;ed tum finis e&longs;t, cùm &longs;ic ip&longs;a di&longs;po&longs;uir alma parens natura, <lb/>vt talis forma proximè po&longs;sit induci, veluti finis marmoris non e&longs;t &longs;tatua, ni&longs;i, cùm iam marmor <lb/>expoliri cœpit; nihilominus per proprium finem <expan abbr="propriam&qacute;ue">propriamque</expan> formam exi&longs;tir. Confirmatio <lb/>quoque fallax e&longs;t præ&longs;eferens errorem in con&longs;equente. Nanque & &longs;i partes à toto &longs;eiunctæ &longs;unt <lb/>ambiguè animalia &longs;eu partes, at non &longs;unt ambiguè &longs;ub&longs;tantiæ. Accipitur item mixta inanima <lb/> | <arrow.to.target n="marg170"></arrow.to.target><lb/>e&longs;t &longs;impliciter. Nanque & &longs;i animus e&longs;t inanimorum finis, quòd per varias mutationes, & fata <lb/>promoueri po&longs;sint ad formam nobili&longs;simam, & hoc poti&longs;simè natura re&longs;piciat; at non de&longs;erit <lb/>illa, neque &longs;poliat omni forma, neque ex omni gradu &longs;ub&longs;tantiæ deturbat. Et videt qui&longs;que ho­<lb/>minem e&longs;&longs;e cui tanquam fini reliqua natura parauerit: nihilominus &longs;ingula per &longs;e con&longs;tituit, vt <lb/>etiam extra hominem &longs;ub&longs;i&longs;tere queant. Animus igitur e&longs;t finis, &longs;ed remotus, alius e&longs;t finis pro­<lb/>prius, qui item in ordine &longs;ub&longs;tantiæ collocatur, quo neque cetera carent qu&ecedil; non viuunt. Neque <lb/>eorum finis e&longs;t animus &longs;impliciter: &longs;ed tum finis e&longs;t, cùm &longs;ic ip&longs;a di&longs;po&longs;uit alma parens natura, <lb/>vt talis forma proximè po&longs;sit induci, veluti finis marmoris non e&longs;t &longs;tatua, ni&longs;i, cùm iam marmor <lb/>expoliri cœpit; nihilominus per proprium finem <expan abbr="propriam&qacute;ue">propriamque</expan> formam exi&longs;tit. Confirmatio <lb/>quoque fallax e&longs;t præ&longs;eferens errorem in con&longs;equente. Nanque & &longs;i partes à toto &longs;eiunctæ &longs;unt <lb/>ambiguè animalia &longs;eu partes, at non &longs;unt ambiguè &longs;ub&longs;tantiæ. Accipitur item mixta inanima <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg171"></arrow.to.target><lb/>carere fine. Tùm etiam ponitur accidens carere fine. Et &longs;anè accidens fine careat, non nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t; vt os pellucidum e&longs;t, ne offendamus. <expan abbr="Fal&longs;um&qacute;">Fal&longs;umque</expan>. e&longs;t mixta carere fine. Nam &longs;i partes ani­<lb/> | <arrow.to.target n="marg171"></arrow.to.target><lb/>carere fine. Tùm etiam ponitur accidens carere fine. Et &longs;anè accidens fine careat, non nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t; vt os pellucidum e&longs;t, ne offendamus. <expan abbr="Fal&longs;um&qacute;">Fal&longs;umque</expan>. e&longs;t mixta carere fine. Nam &longs;i partes |
| <arrow.to.target n="marg172"></arrow.to.target><lb/>malium futur&ecedil; &longs;int; iam animus pr&ecedil;&longs;to e&longs;t. &longs;i minus; at tum per propriam formam exi&longs;tunt. <lb/>Neque fines i&longs;ti ab Ari&longs;totele pr&ecedil;termi&longs;si &longs;unt, vt primo de part. anim. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Id planè verum e&longs;t eo­<lb/> | <arrow.to.target n="marg172"></arrow.to.target> ani­<lb/><lb/>malium futur&ecedil; &longs;int; iam animus pr&ecedil;&longs;to e&longs;t. &longs;i minus; at tum per propriam formam exi&longs;tunt. <lb/>Neque fines i&longs;ti ab Ari&longs;totele pr&ecedil;termi&longs;si &longs;unt, vt primo de part. anim. <emph type="sup"/>a<emph.end type="sup"/> Id planè verum e&longs;t |
| <arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target><lb/>rum formas latere magis quo ad elementa propius accedunt. Quanquam, fi formam &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mi &longs;pectemus, impotens e&longs;t, quippe quæ &longs;ic complicetur. Omne accidens caret fine. Mixta <lb/> | <arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target> eo­<lb/><lb/>rum formas latere magis quo ad elementa propius accedunt. Quanquam, &longs;i formam &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mi &longs;pectemus, impotens e&longs;t, quippe quæ &longs;ic complicetur. Omne accidens caret fine. Mixta <lb/> |
| <arrow.to.target n="marg174"></arrow.to.target><lb/>inanima carent fine. Sunt igitur accidentia. Ex eo quod form&ecedil; latent, extat temperies, per <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>formæ de&longs;cribantur; fit, vt putredinis illorum ratio duntaxat habeatur, nulla interitus. enidens <lb/>enim temperies e&longs;t, forma autem &longs;ubob&longs;cura. Nil ergo medium habent accidens & &longs;ub&longs;tantia: <lb/>ordinem plan<emph type="italics"/>è |