| version 1.73, 2002/09/13 18:22:04 |
version 1.80, 2002/10/11 17:46:47 |
| |
| <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615</cvs_file> | <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615</cvs_file> |
| <cvs_version/> | <cvs_version/> |
| <locator>0000000009.xml</locator> | <locator>0000000009.xml</locator> |
| </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> | </info> <text> <front> <pb/><section><p type="head"> |
| | |
| <s>ARISTOTELIS</s></p><p type="head"> | <s>ARISTOTELIS<lb/>LOCA MATHEMATICA<lb/>Ex vniuer&longs;is ip&longs;ius Operibus collecta, <lb/>& explicata.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>LOCA MATHEMATICA</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex vniuer&longs;is ip&longs;ius Operibus collecta, <lb/>& explicata.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Aristotelicæ videlicet expo&longs;itionis complementum <lb/>hactenus de&longs;ideratum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Aristotelicæ videlicet expo&longs;itionis complementum <lb/>hactenus de&longs;ideratum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Authore IOSEPHO BLANCANO Bononien&longs;i è Societate Ie&longs;u, <lb/>Mathematicarum in Gymna&longs;io Parmen&longs;i Profe&longs;&longs;ore.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Authore IOSEPHO BLANCANO Bononien&longs;i è Societate Ie&longs;u, <lb/>Mathematicarum in Gymna&longs;io Parmen&longs;i Profe&longs;&longs;ore.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ad Illu&longs;tri&longs;&longs;imum, ac Nobili&longs;&longs;imum</s></p><p type="head"> | <s>Ad Illu&longs;tri&longs;&longs;imum, ac Nobili&longs;&longs;imum<lb/>PETRVMFRANCISCVM MALASPINAM<lb/>Aedificiorum Marchionem, apud Cæ&longs;. <!-- REMOVE S-->Maie&longs;tatem <lb/>pro Sereni&longs;s. <!-- REMOVE S-->Parmen&longs;ium Duce Legatum.</s> |
| | |
| <s>PETRVMFRANCISCVM MALASPINAM</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Aedificiorum Marchionem, apud Cæ&longs;. <!-- REMOVE S-->Maie&longs;tatem <lb/>pro Sereni&longs;s. <!-- REMOVE S-->Parmen&longs;ium Duce Legatum.</s> | |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| <s>Superiorum permi&longs;&longs;u.</s></p><p type="head"> | <s>Superiorum permi&longs;&longs;u.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Sumptibus Hieronymi Tamburini.</s></p><pb/><pb pagenum="3"/><p type="head"> | <s>Sumptibus Hieronymi Tamburini.</s></p><pb/><pb pagenum="3"/> |
| | </section> |
| <s>ILLVSTRISSIMO <lb/>AC NOBILISSIMO</s></p><p type="head"> | <section><p type="head"><s>ILLVSTRISSIMO <lb/>AC NOBILISSIMO<lb/>PETROFRANCISCO <lb/>MALASPINAE<lb/>ÆDIFICIORVM MARCHIONI.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>PETROFRANCISCO <lb/>MALASPINAE</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>ÆDIFICIORVM MARCHIONI.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>En tandem Illustriß. <!-- REMOVE S-->Marchio opus no­<lb/>strum de Locis Mathematicis apud Ari­<lb/>stotelem, vnà cum Tractatione de natura <lb/>&longs;cientiarum Mathematicarum, necnon <lb/>Clarorum Mathematicorŭ Chronologia; <lb/>quod tibi Mecœnati meo munificenti&longs;simo iure meritò <lb/>dicare, ac &longs;ub clarißimi tui nominis patrocinio in lucem <lb/>dare con&longs;titui. </s> | <s><emph type="italics"/>En tandem Illustriß. <!-- REMOVE S-->Marchio opus no­<lb/>strum de Locis Mathematicis apud Ari­<lb/>stotelem, vnà cum Tractatione de natura <lb/>&longs;cientiarum Mathematicarum, necnon <lb/>Clarorum <expan abbr="Mathematicorũ">Mathematicorum</expan> Chronologia; <lb/>quod tibi Mecœnati meo munificenti&longs;simo iure meritò <lb/>dicare, ac &longs;ub clarißimi tui nominis patrocinio in lucem <lb/>dare con&longs;titui. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>primùm quidem, vt mei perpetui erga te <lb/>amoris, & ob&longs;eruantiæ hoc vnum &longs;altem specimen exta­<lb/>ret: tùm vt idoneum, æquumque propo&longs;itæ rei iudicem <lb/>nanci&longs;cerer. </s> | <s>primùm quidem, vt mei perpetui erga te <lb/>amoris, & ob&longs;eruantiæ hoc vnum &longs;altem specimen exta­<lb/>ret: tùm vt idoneum, æquumque propo&longs;itæ rei iudicem <lb/>nanci&longs;cerer. </s> |
| | |
| <s>cùm enim adiu&longs;tum arbitrŭ duo potißimùm <lb/>requirantur, rerum &longs;cilicet cognitio, atque prudentia, quem <lb/>te rei, de qua agitur peritiorem, quemuè prudentiorem <lb/>inuenire potuerim? </s> | <s>cùm enim adiu&longs;tum <expan abbr="arbitrũ">arbitrum</expan> duo potißimùm <lb/>requirantur, rerum &longs;cilicet cognitio, atque prudentia, quem <lb/>te rei, de qua agitur peritiorem, quemuè prudentiorem <lb/>inuenire potuerim? </s> |
| | |
| <s>tu enim cùm Phy&longs;iologiæ, ac Mathe­<lb/>maticarum omnium Encyclopædiam mirum in modum<emph.end type="italics"/><pb pagenum="4"/><emph type="italics"/>excolueris, adintima Mathematicarum penetralia ita <lb/>per&longs;ua&longs;i&longs;ti, vt Archimedis, & Apollonij admirandis, ac <lb/>&longs;ubtilißimis Demon&longs;trationibus detinearis. </s> | <s>tu enim cùm Phy&longs;iologiæ, ac Mathe­<lb/>maticarum omnium Encyclopædiam mirum in modum<emph.end type="italics"/><pb pagenum="4"/><emph type="italics"/>excolueris, adintima Mathematicarum penetralia ita <lb/>per&longs;ua&longs;i&longs;ti, vt Archimedis, & Apollonij admirandis, ac <lb/>&longs;ubtilißimis Demon&longs;trationibus detinearis. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Vale.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Vale.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Parmæ Idibus Maij M. DC. XIIII.<emph.end type="italics"/><lb/><!-- KEEP S--></s></p><pb pagenum="5"/><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Parmæ Idibus Maij M. DC. XIIII.<emph.end type="italics"/><lb/><!-- KEEP S--></s></p></section><pb pagenum="5"/><section><p type="head"> |
| | |
| <s>Liber de &longs;e ip&longs;o.</s></p><p type="head"> | <s>Liber de &longs;e ip&longs;o.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>& Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->Archiepi&longs;c. <!-- REMOVE S-->Bonon</s> | <s>& Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->Archiepi&longs;c. <!-- REMOVE S-->Bonon.</s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| <s>Imprimatur</s></p><p type="main"> | <s>Imprimatur</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Fr. <!-- REMOVE S-->Hieronymus Onuphrius pro Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->P. <!-- REMOVE S-->Inqui&longs;itore Bonon<gap/></s> | <s>Fr. <!-- REMOVE S-->Hieronymus Onuphrius pro Reuerendi&longs;s. <!-- REMOVE S-->P. <!-- REMOVE S-->Inqui&longs;itore Bonon.</s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| </p><pb pagenum="6"/><p type="head"> | </p></section><pb pagenum="6"/><section><p type="head"> |
| | |
| <s>LECTORI.</s></p><p type="main"> | <s>LECTORI.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Secunda, quòd plurima huiu&longs;modi loca à nemine, quod &longs;ciam, adhuc <lb/>declarata in tenebris magno no&longs;trorum malo delite&longs;cunt: cuiu&longs;modi <lb/>&longs;unt ad &longs;exaginta problemata, libellus de lineis in &longs;ecabilibus, libellus <lb/>de mundo, &longs;i tamen Ari&longs;totelis e&longs;t, & Mechanicæ quæ&longs;tiones, quamuis <lb/>enim Picolomineus in eas paraphra&longs;im ediderit, loca tamen earum dif­<lb/>ficiliora non &longs;atis illu&longs;trauit. </s> | <s>Secunda, quòd plurima huiu&longs;modi loca à nemine, quod &longs;ciam, adhuc <lb/>declarata in tenebris magno no&longs;trorum malo delite&longs;cunt: cuiu&longs;modi <lb/>&longs;unt ad &longs;exaginta problemata, libellus de lineis in &longs;ecabilibus, libellus <lb/>de mundo, &longs;i tamen Ari&longs;totelis e&longs;t, & Mechanicæ quæ&longs;tiones, quamuis <lb/>enim Picolomineus in eas paraphra&longs;im ediderit, loca tamen earum dif­<lb/>ficiliora non &longs;atis illu&longs;trauit. </s> |
| | |
| <s>Vt autem dixi 408. in vniuer&longs;um loca mi­<lb/>nimùm numerantur, quibus illud Platonis in&longs;criptum e&longs;t <foreign lang="greek">ag aiome/trhtos <lb/>ud<gap/>i/s <gap/>i/to</foreign>; & in quibus Mathematicæ di&longs;ciplinæ rudes, & imperiti, quem <lb/>&longs;equuntur ducem Ari&longs;t. | <s>Vt autem dixi 408. in vniuer&longs;um loca mi­<lb/>nimùm numerantur, quibus illud Platonis in&longs;criptum e&longs;t <foreign lang="greek">agaiome/trhtos <lb/>udei/s eisi/to</foreign>; & in quibus Mathematicæ di&longs;ciplinæ rudes, & imperiti, quem <lb/>&longs;equuntur ducem Ari&longs;t. |
| | |
| eum &longs;æpe de&longs;erere non &longs;ine turpi dedecoris no­<lb/>ta coguntur; quo fit vt exempla illa Mathematica luc<gap/>m rebus aliquan­<lb/>do allatura, t<gap/>n<gap/>bras cimmerijs, vt aiunt vmbris cra&longs;&longs;iores ij&longs;dem <lb/>obducant.</s></p><p type="main"> | eum &longs;æpe de&longs;erere non &longs;ine turpi dedecoris no­<lb/>ta coguntur; quo fit vt exempla illa Mathematica lucem rebus aliquan­<lb/>do allatura, tenebras cimmerijs, vt aiunt vmbris cra&longs;&longs;iores ij&longs;dem <lb/>obducant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tertia, quia Græcieorumdem locorum commentatores breuiter, & <lb/>ob&longs;curè admodum ea, quæ ad Mathematicum &longs;pectant, attingunt, hoc <lb/>enim ab ip&longs;is <expan abbr="certũ">certum</expan> ponitur, I ectorem e&longs;&longs;e, vt moris tunc erat, omnium <lb/>Philo &longs;ophorum, Mathematicis imbutum; at verò no&longs;tra ætate magna <lb/>cum Philo&longs;ophiæ iactura, quamplurimi earumdem di&longs;ciplinarum de&longs;ti­<lb/>tuti præ&longs;idijs, ne Græcorum quidem Interpretum explanationes, ne­<lb/>dum Ari&longs;t. | <s>Tertia, quia Græcieorumdem locorum commentatores breuiter, & <lb/>ob&longs;curè admodum ea, quæ ad Mathematicum &longs;pectant, attingunt, hoc <lb/>enim ab ip&longs;is <expan abbr="certũ">certum</expan> ponitur, Lectorem e&longs;&longs;e, vt moris tunc erat, omnium <lb/>Philo &longs;ophorum, Mathematicis imbutum; at verò no&longs;tra ætate magna <lb/>cum Philo&longs;ophiæ iactura, quamplurimi earumdem di&longs;ciplinarum de&longs;ti­<lb/>tuti præ&longs;idijs, ne Græcorum quidem Interpretum explanationes, ne­<lb/>dum Ari&longs;t. |
| | |
| ob&longs;curè dicta intelligunt.</s></p><pb pagenum="7"/><p type="main"> | ob&longs;curè dicta intelligunt.</s></p><pb pagenum="7"/><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quod &longs;i dicat, omnis triangulus habet tres æquales duo­<lb/>busrectis: hic hærent, hinc anguntur: <expan abbr="cumq;">cumque</expan> ex his angu&longs;tijs, ac tricis <lb/>&longs;e minimè expedire valeant, aurea verba illa, quibus ingentes &longs;apientiæ <lb/>the&longs;auri continentur, alto &longs;ilentij velo contegere Mathematicarum eos <lb/>cogit in&longs;citia: vnde illud, quod Græcæ linguæ imperitis mutata oratio­<lb/>ne acclamandum illis foret, Mathematicum e&longs;t, non legitur. </s> | <s>quod &longs;i dicat, omnis triangulus habet tres æquales duo­<lb/>busrectis: hic hærent, hinc anguntur: <expan abbr="cumq;">cumque</expan> ex his angu&longs;tijs, ac tricis <lb/>&longs;e minimè expedire valeant, aurea verba illa, quibus ingentes &longs;apientiæ <lb/>the&longs;auri continentur, alto &longs;ilentij velo contegere Mathematicarum eos <lb/>cogit in&longs;citia: vnde illud, quod Græcæ linguæ imperitis mutata oratio­<lb/>ne acclamandum illis foret, Mathematicum e&longs;t, non legitur. </s> |
| | |
| <s>Nec mi­<lb/>nus elegans illa altera expo&longs;itio; Diametrum e&longs;le incommen&longs;urabilem <lb/>co&longs;tæ; quod &longs;æpe apud Ari&longs;t. | <s>Nec mi­<lb/>nus elegans illa altera expo&longs;itio; Diametrum e&longs;&longs;e incommen&longs;urabilem <lb/>co&longs;tæ; quod &longs;æpe apud Ari&longs;t. |
| | |
| legentibus occurrit, nihil aliud &longs;ibi velle, <lb/>quam Diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, quam quidem a&longs;ymetriæ huius <lb/>ignorantiam Plato de legibus dial. </s> | legentibus occurrit, nihil aliud &longs;ibi velle, <lb/>quam Diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, quam quidem a&longs;ymetriæ huius <lb/>ignorantiam Plato de legibus dial. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Vt &longs;e habet voluntas noua ad effectum nouum, <lb/>It a voluntas antiqua ad effectum antiquum. <lb/></s> | <s><emph type="italics"/>Vt &longs;e habet voluntas noua ad effectum nouum, <lb/>It a voluntas antiqua ad effectum antiquum. <lb/></s> |
| | |
| <s>Ergo permutatim, vt &longs;e habebit voluntas noua ad effectum <lb/>antiquum, <gap/>ta voluntas antiqua ad effectum nouum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Ergo permutatim, vt &longs;e habebit voluntas noua ad effectum <lb/>antiquum, ita voluntas antiqua ad effectum nouum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><expan abbr="Spectatũ">Spectatum</expan> admi&longs;&longs;i rilum teneatis amici? </s> | <s><expan abbr="Spectatũ">Spectatum</expan> admi&longs;&longs;i ri&longs;um teneatis amici? </s> |
| | |
| <s>nego, ait; qui&longs;piam con&longs;equen­<pb pagenum="8"/>tiam, non enim hoc e&longs;t argumentari à permutata ratione, deberet enim <lb/>inferre, &longs;ic, ergo ita &longs;e habebit voluntas noua ad antiquam, quemad­<lb/>modum effectus nouus ad antiquum. </s> | <s>nego, ait; qui&longs;piam con&longs;equen­<pb pagenum="8"/>tiam, non enim hoc e&longs;t argumentari à permutata ratione, deberet enim <lb/>inferre, &longs;ic, ergo ita &longs;e habebit voluntas noua ad antiquam, quemad­<lb/>modum effectus nouus ad antiquum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Quid tandem <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan> de quodam magni nominis Philo&longs;opho, om­<lb/>nium tamen <expan abbr="Mathematicarũ">Mathematicarum</expan> experte, qui in publica di&longs;putatione axio­<lb/>ma illud Mathematicum, omne totum e&longs;t maius &longs;ua parte, in &longs;en&longs;u in <lb/>quo à Mathematicis effertur negare non erubuit, eò, quod in infinito, <lb/>vt aiebat non concederetur ab omnibus. </s> | <s>Quid tandem <expan abbr="dic&etilde;dum">dicendum</expan> de quodam magni nominis Philo&longs;opho, om­<lb/>nium tamen <expan abbr="Mathematicarũ">Mathematicarum</expan> experte, qui in publica di&longs;putatione axio­<lb/>ma illud Mathematicum, omne totum e&longs;t maius &longs;ua parte, in &longs;en&longs;u in <lb/>quo à Mathematicis effertur negare non erubuit, eò, quod in infinito, <lb/>vt aiebat non concederetur ab omnibus. </s> |
| | |
| <s>&longs;cilicet non intellig<gap/>bat ma­<lb/>thematicum tantummodo tractare de Quantitate finita, ac terminata, <lb/>in qua axioma prædictum ab omnibus conceditur. </s> | <s>&longs;cilicet non intelligebat ma­<lb/>thematicum tantummodo tractare de Quantitate finita, ac terminata, <lb/>in qua axioma prædictum ab omnibus conceditur. </s> |
| | |
| <s>Neque vero hic <lb/>nonnullorum infen&longs;us in Mathematicas animus quieuit, verum etiam <lb/>cò progre&longs;&longs;us e&longs;t, vt eas omnes omnino conuellere, atque ex albo &longs;cien­<pb pagenum="9"/>tiarum, quamuis non Ari&longs;totele tantum, &longs;ed ip&longs;a etiam veritate repu­<lb/>gnante, expungere conati &longs;int; <expan abbr="idq;">idque</expan> ne&longs;cio an vlla alia de cau&longs;a egerint, <lb/>quàm quod eas non &longs;atis calerent; non &longs;ecus <expan abbr="atq;">atque</expan> Ae&longs;opica illa Vulpes, <lb/>quæ cum cauda mutilata e&longs;&longs;et, caudarum mutilationem reliquis vulpi­<lb/>bus vafrè per&longs;uadere conabatur. </s> | <s>Neque vero hic <lb/>nonnullorum infen&longs;us in Mathematicas animus quieuit, verum etiam <lb/>cò progre&longs;&longs;us e&longs;t, vt eas omnes omnino conuellere, atque ex albo &longs;cien­<pb pagenum="9"/>tiarum, quamuis non Ari&longs;totele tantum, &longs;ed ip&longs;a etiam veritate repu­<lb/>gnante, expungere conati &longs;int; <expan abbr="idq;">idque</expan> ne&longs;cio an vlla alia de cau&longs;a egerint, <lb/>quàm quod eas non &longs;atis calerent; non &longs;ecus <expan abbr="atq;">atque</expan> Ae&longs;opica illa Vulpes, <lb/>quæ cum cauda mutilata e&longs;&longs;et, caudarum mutilationem reliquis vulpi­<lb/>bus vafrè per&longs;uadere conabatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>In horum igitur gratiam operam diligenter dedi, vt quantum in me <lb/>e&longs;&longs;et damna à me &longs;upra enarrata aliqua ex parte re&longs;arcirem. </s> | <s>In horum igitur gratiam operam diligenter dedi, vt quantum in me <lb/>e&longs;&longs;et damna à me &longs;upra enarrata aliqua ex parte re&longs;arcirem. </s> |
| | |
| <s>Quapr<gap/>p­<lb/><gap/>er loca hæc mathematica num rectè e&longs;&longs;ent è græco in latinum tran&longs;lata <lb/>diligenter prius expendi. </s> | <s>Quaprop­<lb/>ter loca hæc mathematica num rectè e&longs;&longs;ent è græco in latinum tran&longs;lata |
| | <lb/>diligenter prius expendi. </s> |
| | |
| <s>Deinde claritate, quàm potui max ma eadem <lb/>loca interpretatus &longs;um, & in horum, de quibus dixi gratiam, quædam <lb/>fanè tenuia pro&longs;equutus &longs;um, quæ alioquin libenter omi&longs;i&longs;&longs;em. </s> | <s>Deinde claritate, quàm potui maxima eadem |
| | <lb/>loca interpretatus &longs;um, & in horum, de quibus dixi gratiam, quædam |
| <s>Tum fi­<lb/>guras omnes, aut correxi, aut re&longs;titui, aut nouas appo&longs;ui. </s> | <lb/>fanè tenuia pro&longs;equutus &longs;um, quæ alioquin libenter omi&longs;i&longs;&longs;em. </s> |
| | |
| <s>Hocigitur <lb/>mo&longs;tro qualicunque labore poterit qui&longs;que omnia illa facile intelligere, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> enumerata incommoda euitare, vnum tantummodo à L<gap/>ctore ma­<lb/>thematicarum experte requiram, vt principia &longs;altem illa, &longs;cilicet defini­<lb/>tiones, po&longs;tulata, & axiomata, quæ primò Euclideis libro præponuntur, <lb/>diligenter prius perlegat cum illa &longs;ua per&longs;picuitate ommbus &longs;int obuia; <lb/>cætera ego explicanda recipio. </s> | <s>Tum fi­ |
| | <lb/>guras omnes, aut correxi, aut re&longs;titui, aut nouas appo&longs;ui. </s> |
| <s>Obiter etiam auctaria nonnulla partim <lb/>mathematica, partim naturalia in&longs;erui, quæ ob nouitatem, ac pulchri­<lb/>cudinem grata Lectori, atque iucunda fore exi&longs;timaui.</s></p><p type="main"> | |
| | <s>Hocigitur |
| <s>Sciat præterea Lector no&longs;trum in&longs;titutum e&longs;&longs;e loca hæc mathemati­<lb/>ca, quatenus mathematica &longs;unt declarare, &longs;iue ea &longs;upplere, quæ ex ma­<lb/>thematicis petenda e&longs;&longs;ent: reliqua autem me tantum attingere, quan­<lb/>tum harum rerum cum illis connexio po&longs;tulat.</s></p><pb pagenum="10"/><p type="main"> | <lb/>no&longs;tro qualicunque labore poterit qui&longs;que omnia illa facile intelligere, |
| | <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> enumerata incommoda euitare, vnum tantummodo à Lectore ma­ |
| <s>His omnibus placuit appendices opportune nonnullas addere, qua­<lb/>rum prima de natura mathematicarum &longs;cientiarum: altera, qua omnes <lb/>demon&longs;trationes primi libri Euclidis breuiter ad Logicam normam ex­<lb/>penduntur, vt pateat, quonam demon&longs;trationis genere <expan abbr="c&etilde;&longs;eri">cen&longs;eri</expan> <expan abbr="vnaqu&ecedil;q;">vnaqu&ecedil;que</expan> <lb/>debeat, & ex illis de cæteris iudicium fiat. </s> | <lb/>thematicarum experte requiram, vt principia &longs;altem illa, &longs;cilicet defini­ |
| | <lb/>tiones, po&longs;tulata, & axiomata, quæ primò Euclideis libro præponuntur, |
| <s>Tandem in gratiam etiam <lb/>Mathematicorum tertiam appendicem appendi, qua omnia loca Ari&longs;t. <lb/><!-- REMOVE S-->Geometrica ad Euclidis ordinem referuntur; vnde & ip&longs;i ad &longs;uas pr&ecedil;le­<lb/>ctiones exornandas aliquid &longs;ubinde depromere queant.</s> | <lb/>diligenter prius perlegat cum illa &longs;ua per&longs;picuitate omnibus &longs;int obuia; |
| | <lb/>cætera ego explicanda recipio. </s> |
| | |
| | <s>Obiter etiam auctaria nonnulla partim |
| | <lb/>mathematica, partim naturalia in&longs;erui, quæ ob nouitatem, ac pulchri­ |
| | <lb/>tudinem grata Lectori, atque iucunda fore exi&longs;timaui.</s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Sciat præterea Lector no&longs;trum in&longs;titutum e&longs;&longs;e loca hæc mathemati­ |
| | <lb/>ca, quatenus mathematica &longs;unt declarare, &longs;iue ea &longs;upplere, quæ ex ma­ |
| | <lb/>thematicis petenda e&longs;&longs;ent: reliqua autem me tantum attingere, quan­ |
| | <lb/>tum harum rerum cum illis connexio po&longs;tulat.</s></p><pb pagenum="10"/><p type="main"> |
| | |
| | <s>His omnibus placuit appendices opportune nonnullas addere, qua­ |
| | <lb/>rum prima de natura mathematicarum &longs;cientiarum: altera, qua omnes |
| | <lb/>demon&longs;trationes primi libri Euclidis breuiter ad Logicam normam ex­ |
| | <lb/>penduntur, vt pateat, quonam demon&longs;trationis genere <expan abbr="c&etilde;&longs;eri">cen&longs;eri</expan> <expan abbr="vnaqu&ecedil;q;">vnaqu&ecedil;que</expan> |
| | <lb/>debeat, & ex illis de cæteris iudicium fiat. </s> |
| | |
| | <s>Tandem in gratiam etiam |
| | <lb/>Mathematicorum tertiam appendicem appendi, qua omnia loca Ari&longs;t. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->Geometrica ad Euclidis ordinem referuntur; vnde & ip&longs;i ad &longs;uas pr&ecedil;le­ |
| | <lb/>ctiones exornandas aliquid &longs;ubinde depromere queant.</s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Fruere igitur amice Lector hoc no&longs;tro qualiquali labore, quo ad ple­<lb/>nam totius Ari&longs;t. | <s>Fruere igitur amice Lector hoc no&longs;tro qualiquali labore, quo ad ple­ |
| | <lb/>nam totius Ari&longs;t. |
| intelligentiam, cui adhuc mathematicarum ignoratio <lb/>ob&longs;titit peruenire tandem po&longs;&longs;is: <expan abbr="illud&qacute;">illudque</expan>; experiaris, quod optimus qui­<lb/>dam Philo&longs;ophus, cum totum hunc librum perlegi&longs;&longs;et, effatus e&longs;t, vide­<lb/>licet, opus hoc <emph type="italics"/>Aristot elicæ expo&longs;itionis complementum ad hanc v&longs;que <lb/>diem de&longs;ideratum<emph.end type="italics"/> iure ac meritò nuncupari po&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> | |
| | intelligentiam, cui adhuc mathematicarum ignoratio |
| <s>Illud demum tanquam parergon addam, quod ego his elucubran­<lb/>dis experientia didici, ad veram &longs;cilicet, ac perfectam to­<lb/>tius Ari&longs;totelis intelligentiam linguæ in primis <lb/>græcæ, necnon mathematicarum om­<lb/>nium di&longs;ciplinarum haud medio­<lb/>crem cognitionem ne­<lb/>ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e. <lb/></s> | <lb/>ob&longs;titit peruenire tandem po&longs;&longs;is: <expan abbr="illud&qacute;">illudque</expan>; experiaris, quod optimus qui­ |
| | <lb/>dam Philo&longs;ophus, cum totum hunc librum perlegi&longs;&longs;et, effatus e&longs;t, vide­ |
| <s>Vale.<!-- KEEP S--></s></p><pb pagenum="11"/><p type="head"> | <lb/>licet, opus hoc <emph type="italics"/>Aristot elicæ expo&longs;itionis complementum ad hanc v&longs;que |
| | <lb/>diem de&longs;ideratum<emph.end type="italics"/> iure ac meritò nuncupari po&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> |
| <s>Pr&ecedil;cipua qu&ecedil;dam, aut noua, autre&longs;taurata, <lb/>quæ obiter pertractantur.<lb/><arrow.to.target n="table1"/></s></p><table><table.target id="table1"/><row><cell><emph type="italics"/>1<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De re&longs;olutione. numero marginali.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>2<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De figuris vacuum replentibus, vbi Aristotelis, & expo-&longs;itorum erratum aperitur. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell/><cell><emph type="italics"/>Inibi, Apum mirabilis quædam in cellis &longs;uis hexagonis constituendis indu&longs;tria detegitur. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>120<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>3<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De ijs, quæ aquæ in&longs;ident, vnà cum noua demonstratione problema-tis illius Archimedis, quo metallorum mixtionem indi&longs;&longs;oluta Co-rona, explorauit. in additione. ante num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Cometa, recentiorum &longs;ententia. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>5<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De altitudine montis Cauca&longs;i.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>6<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Terræ rotunditate, ac mundi duratione.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>151<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>7<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Iride. in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>181<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>8<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>S<gap/>ytala quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>9<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Securis antiqua quæ, & qua ratione fieret.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>258<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>10<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Statera antiqua quæ,<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>259<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>11<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Ae&longs;tu Maris.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>272<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>12<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Araneorum indu&longs;tria nuper patefacta: vbi Democritus contra Ari&longs;t. defenditur.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>13<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Lucis figuratione, & rerum &longs;imulacris in ob&longs;curo loco.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>345<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>14<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Pupilla oculi.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>408<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>15<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Mathematicarum natura. propè finem operis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>16<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronologia, in fine operis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row></table><pb pagenum="12"/><p type="head"> | |
| | <s>Illud demum tanquam parergon addam, quod ego his elucubran­ |
| | <lb/>dis experientia didici, ad veram &longs;cilicet, ac perfectam to­ |
| | <lb/>tius Ari&longs;totelis intelligentiam linguæ in primis |
| | <lb/>græcæ, necnon mathematicarum om­ |
| | <lb/>nium di&longs;ciplinarum haud medio­ |
| | <lb/>crem cognitionem ne­ |
| | <lb/>ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>Vale.<!-- KEEP S--></s></p></section><pb pagenum="11"/><section><p type="head"> |
| | |
| | <s>Pr&ecedil;cipua qu&ecedil;dam, aut noua, autre&longs;taurata, |
| | <lb/>quæ obiter pertractantur. |
| | <lb/><arrow.to.target n="table1"/></s></p><table><table.target id="table1"/><row><cell><emph type="italics"/>1<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De re&longs;olutione. numero marginali.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>2<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De figuris vacuum replentibus, vbi Aristotelis, & expo-&longs;itorum erratum aperitur. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell/><cell><emph type="italics"/>Inibi, Apum mirabilis quædam in cellis &longs;uis hexagonis constituendis indu&longs;tria detegitur. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>120<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>3<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De ijs, quæ aquæ in&longs;ident, vnà cum noua demonstratione problema-tis illius Archimedis, quo metallorum mixtionem indi&longs;&longs;oluta Co-rona, explorauit. in additione. ante num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>4<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Cometa, recentiorum &longs;ententia. num.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>5<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De altitudine montis Cauca&longs;i.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>6<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Terræ rotunditate, ac mundi duratione.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>151<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>7<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Iride. in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>181<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>8<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Scytala quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>9<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Securis antiqua quæ, & qua ratione fieret.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>258<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>10<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Statera antiqua quæ,<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>259<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>11<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Ae&longs;tu Maris.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>272<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>12<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Araneorum indu&longs;tria nuper patefacta: vbi Democritus contra Ari&longs;t. defenditur.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>13<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Lucis figuratione, & rerum &longs;imulacris in ob&longs;curo loco.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>345<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>14<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Pupilla oculi.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>408<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>15<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>De Mathematicarum natura. propè finem operis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>16<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronologia, in fine operis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row></table></section><pb pagenum="12"/><section><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>PRIMVS INDEX LOCORVM ARIST.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>PRIMVS INDEX LOCORVM ARIST.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ in hoc opere explicantur, iuxta ordine librorum <lb/>ip&longs;ius ex vulgata editione Lugdunen&longs;i.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Quæ in hoc opere explicantur, iuxta ordine librorum |
| | <lb/>ip&longs;ius ex vulgata editione Lugdunen&longs;i.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In Prædicamentis.</s></p><p type="main"> | <s>In Prædicamentis.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 1. &longs;ecti 3. lib. | 1. &longs;ecti 3. lib. |
| | |
| 1. de eo, quod est, omnis triangulus habet tres angulos æquales <lb/>æquales duobus rectis: Aequalitas Geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. de eo, quod est, omnis triangulus habet tres angulos æquales |
| | <lb/>æquales duobus rectis: Aequalitas Geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Item de recto, & circulari. </s> | <s>Item de recto, & circulari. </s> |
| | |
| <s>Item de numero pari; impari<gap/><lb/>primo, & compo&longs;ito; æquilatero, & altera parte longiore.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Item de numero pari, impari; |
| | <lb/>primo, & compo&longs;ito; æquilatero, & altera parte longiore.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 11. Lineæ punctum inest per &longs;e, & c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 11. Lineæ punctum inest per &longs;e, & c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>De I&longs;o&longs;cele. </s> | <s>De I&longs;o&longs;cele. </s> |
| | |
| <s>De Alterna Proportione, <lb/>Item quod omnis triangulus habet tres, & c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>De Alterna Proportione, |
| | <lb/>Item quod omnis triangulus habet tres, & c.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 14. De ij&longs;aem cum præcedentibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 14. De ij&longs;dem cum præcedentibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 20. Magnitudines euadun<gap/> numeri. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 20. Magnitudines euadunt numeri. </s> |
| | |
| <s>Item, quod non duo cubi cubus. </s> | <s>Item, quod non duo cubi cubus. </s> |
| | |
| <s>Item de <lb/>Mathematicis &longs;ubalternatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Item de |
| | <lb/>Mathematicis &longs;ubalternatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 23. Quadratura circuli &longs;ecundum Bry&longs;onem. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 23. Quadratura circuli &longs;ecundum Bry&longs;onem. </s> |
| | |
| <s>Item per&longs;ectam illam e&longs;&longs;e Demon­<lb/>&longs;trationem, qua Geometræ o&longs;tendunt, quod Omnis triangulus habet tres, & c. <lb/><!-- KEEP S--></s> | <s>Item per&longs;ectam illam e&longs;&longs;e Demon­ |
| | <lb/>&longs;trationem, qua Geometræ o&longs;tendunt, quod Omnis triangulus habet tres, & c. |
| | <lb/><!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Per&longs;pectinam, & Mechanicam &longs;ubalternari Geometriæ, Mu&longs;icam, Arithmeticæ.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Per&longs;pectinam, & Mechanicam &longs;ubalternari Geometriæ, Mu&longs;icam, Arithmeticæ.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 24. De numero pari, impari, quodrangulo, cubo. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 24. De numero pari, impari, quodrangulo, cubo. </s> |
| | |
| <s>In Geometria quid irrationale, <lb/>refrangi, concurrere. </s> | <s>In Geometria quid irrationale, |
| | <lb/>refrangi, concurrere. </s> |
| | |
| <s>Quid Astronomia con&longs;ideret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Quid Astronomia con&longs;ideret.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 29. Cur in Mathematicis non &longs;it Paralogi&longs;mus. <!-- KEEP S--></s> | <s><emph type="italics"/>T. 29. Cur in Mathematicis non &longs;it Paralogi&longs;mus. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Item quid multiplicata propor­<lb/>tio. </s> | <s>Item quid multiplicata propor­ |
| | <lb/>tio. </s> |
| | |
| <s>Quid Cæneus dixerit. </s> | <s>Quid Cæneus dixerit. </s> |
| | |
| <s>Cur Affectiones Mathematicorŭ maximè <expan abbr="conuertãtur">conuertantur</expan>.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Cur Affectiones <expand abbr="Mathematicorũ">Mathematicorũ<expan><maximè <expan abbr="conuertãtur">conuertantur</expan>.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 30. De Lunæ &longs;phæricitate. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 30. De Lunæ &longs;phæricitate. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& De &longs;ubalternatione, &c. </s> | <s>& De &longs;ubalternatione, &c. </s> |
| | |
| <s>& Ma­<lb/>thematicorum e&longs;t &longs;cire Propter quid: &longs;en&longs;itiuorum verò &longs;cire Quod.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>& Ma­ |
| | <lb/>thematicorum e&longs;t &longs;cire Propter quid: &longs;en&longs;itiuorum verò &longs;cire Quod.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 37. I&longs;o&longs;celes, & Scalenum habere tres æquales, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 37. I&longs;o&longs;celes, & Scalenum habere tres æquales, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 39. Habere tres angulos æquales, &c. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 39. Habere tres angulos æquales, &c. </s> |
| | |
| <s>Item, quod omnis figura habet &longs;uos angu­<lb/>los externos æquales quatuor tantum rectis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Item, quod omnis figura habet &longs;uos angu­ |
| | <lb/>los externos æquales quatuor tantum rectis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 43. Triangulum tres æquales, &c. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 43. Triangulum tres æquales, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 1. Aequalitas, & inæqualitas. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 1. Aequalitas, & inæqualitas. </s> |
| | |
| <s>Terram e&longs;&longs;e in medio mundi ab A&longs;tronomis per­<lb/>fectè demon&longs;tratur. </s> | <s>Terram e&longs;&longs;e in medio mundi ab A&longs;tronomis per­ |
| | <lb/>fectè demon&longs;tratur. </s> |
| | |
| <s>Item Quid con&longs;onantia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Item Quid con&longs;onantia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 7. Geometra, quædam accipit, quædam demon&longs;trat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 7. Geometra, quædam accipit, quædam demon&longs;trat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 11. Angulum in &longs;emicirculo rectum e&longs;&longs;e probari à Geometra per cau&longs;am materia­<lb/>lem. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 11. Angulum in &longs;emicirculo rectum e&longs;&longs;e probari à Geometra per cau&longs;am materia­ |
| | <lb/>lem. </s> |
| | |
| <s>Zabarella correctus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Zabarella correctus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>&c. </s> | <s>&c. </s> |
| | |
| <s>Colores in <lb/>Mu&longs;ica, qui. </s> | <s>Colores in |
| | <lb/>Mu&longs;ica, qui. </s> |
| | |
| <s>tria genera veteris Mu&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>tria genera veteris Mu&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Quadraturarur&longs;us Hippocratis, & Bry&longs;enis. </s> | <s>Quadraturarur&longs;us Hippocratis, & Bry&longs;enis. </s> |
| | |
| <s>Mathe­<lb/>maticæ non contentio&longs;æ. </s> | <s>Mathe­ |
| | <lb/>maticæ non contentio&longs;æ. </s> |
| | |
| <s>Quadratio Antiphontis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>Quadratio Antiphontis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 28. Quid con&longs;onantia Diapa&longs;on.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 28. Quid con&longs;onantia Diapa&longs;on.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 68. Mathematicas Demon&longs;trationes babere cau&longs;am, quæ reducitur ad defini­<lb/>tionem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 68. Mathematicas Demon&longs;trationes babere cau&longs;am, quæ reducitur ad defini­ |
| | <lb/>tionem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 8. Denece&longs;&longs;ari<gap/>, quod e&longs;t in Mathematicis. <!-- KEEP S--></s> | <s><emph type="italics"/>T. 8. De nece&longs;&longs;ario, quod e&longs;t in Mathematicis. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>& omnis triangulus habet tres an­<lb/>gulos, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>& omnis triangulus habet tres an­ |
| | <lb/>gulos, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ex 3. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Ex 3. Phy&longs;ic.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 107. Centrum duplex grauit: & molis. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 107. Centrum duplex grauit: & molis. </s> |
| | |
| <s>Qua ratione grauia ad mundi centrum <lb/>aptarentur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Qua ratione grauia ad mundi centrum |
| | <lb/>aptarentur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 109. Terram e&longs;&longs;e rotundam. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 109. Terram e&longs;&longs;e rotundam. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 66. Quænam planarum figurarum totum &longs;patium repleant. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 66. Quænam planarum figurarum totum &longs;patium repleant. </s> |
| | |
| <s>Hinc de admirabili <lb/>Apum mgenio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Hinc de admirabili |
| | <lb/>Apum mgenio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. eodem. </s> | <s><emph type="italics"/>T. eodem. </s> |
| | |
| <s>Num plures Pyramides locum replere valeant, vbi Ari&longs;totiles, & omnes <lb/>expo&longs;itores erra&longs;&longs;e o&longs;tenduntur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Num plures Pyramides locum replere valeant, vbi Ari&longs;totiles, & omnes |
| | <lb/>expo&longs;itores erra&longs;&longs;e o&longs;tenduntur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 71. Terram e&longs;&longs;e cubum, cur dictum &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>T. 71. Terram e&longs;&longs;e cubum, cur dictum &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 33. Extare centrum Mundi, quò grauia tendunt, à quo leuia abeant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 33. Extare centrum Mundi, quò grauia tendunt, à quo leuia abeant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 44. & <expan abbr="&longs;eq.">&longs;eque</expan> Cur quædam grautora quàm aqua, &longs;upernatent.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>T. 44. & <expan abbr="&longs;eq.">&longs;eque</expan> Cur quædam grauiora quàm aqua, &longs;upernatent.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 6. Sententia Ari&longs;totelis de Glaxia, partim defenditur: vera, deinde <lb/>aperitur.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="15"/><p type="main"> | 6. Sententia Ari&longs;totelis de Glaxia, partim defenditur: vera, deinde |
| | <lb/>aperitur.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="15"/><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 4. cap 1. De Monte Parna&longs;&longs;o, dubia. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 4. cap 1. De Monte Parna&longs;&longs;o, dubia. </s> |
| | |
| <s>Mare extraneum, quod. </s> | <s>Mare extraneum, quod. </s> |
| | |
| <s>Errata quæ­<lb/>dam veterum Geographorum, & Ari&longs;t. | <s>Errata quæ­ |
| | <lb/>dam veterum Geographorum, & Ari&longs;t. |
| | |
| corriguntur. </s> | corriguntur. </s> |
| | |
| |
| | |
| 2. De permutatione Aquarum, & continentis. </s> | 2. De permutatione Aquarum, & continentis. </s> |
| | |
| <s>Noua ob&longs;eruatio de rotundi­<lb/>tate Terræ, <expan abbr="atq;">atque</expan> Mundi duratione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>Noua ob&longs;eruatio de rotundi­ |
| | <lb/>tate Terræ, <expan abbr="atq;">atque</expan> Mundi duratione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ex 2. Meteororum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. Meteororum.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Corona Ariadnæ. </s> | <s>Corona Ariadnæ. </s> |
| | |
| <s>Zonam torrid<gap/>m <lb/>falsò putabant inho&longs;pitalem. </s> | <s>Zonam torridam |
| | <lb/>falsò putabant inho&longs;pitalem. </s> |
| | |
| <s>cur habitabilis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>cur habitabilis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| 2. De Halone, &longs;eu Area, &longs;eu Corona, Mathematica demon&longs;iratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 2. De Halone, &longs;eu Area, &longs;eu Corona, Mathematica demon&longs;tratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 4. De Iridis figura Mathematica demon&longs;tratio, &longs;ed deficiens. </s> | 4. De Iridis figura Mathematica demon&longs;tratio, &longs;ed deficiens. </s> |
| | |
| <s>Noua de eadem <lb/>tractatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Noua de eadem |
| | <lb/>tractatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 2. De Anima.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. De Anima.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 12. D finitioncm formalem, & cau&longs;alem explicat exemplo Quadrationis Geo­<lb/>metricæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 12. Definitioncm formalem, & cau&longs;alem explicat exemplo Quadrationis Geo­ |
| | <lb/>metricæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 86. Acutum, & Graue, vt differant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 86. Acutum, & Graue, vt differant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 1. Omnis triangulus babet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. Omnis triangulus habet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| 1. Initium Mathematicarum ab Aegyptiorum Saterdotibus. </s> | 1. Initium Mathematicarum ab Aegyptiorum Saterdotibus. </s> |
| | |
| <s>Item, Automata, <lb/>quæ &longs;olstitia. </s> | <s>Item, Automata, |
| | <lb/>quæ &longs;olstitia. </s> |
| | |
| <s>Diameter incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Diameter incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Mathematicas puras carere cau&longs;is efficiente, & finali. </s> | <s>Mathematicas puras carere cau&longs;is efficiente, & finali. </s> |
| | |
| <s>Ariftippus, vt Mathe­<lb/>maticas &longs;ugillaret. </s> | <s>Ari&longs;tippus, vt Mathe­ |
| | <lb/>maticas &longs;ugillaret. </s> |
| | |
| <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> | <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Omnis triangulus habet tres, &c. </s> | <s>Omnis triangulus habet tres, &c. </s> |
| | |
| <s>Cur Angulus in &longs;emicir­<lb/>culo rectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Cur Angulus in &longs;emicir­ |
| | <lb/>culo rectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 22. Omnis triangulus habet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>T. 22. Omnis triangulus habet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 12. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>Ex 12. Methaphy&longs;.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 44. Peculiari&longs;&longs;imam Philo&longs;ophiam, Mathematicorum videlicet, A&longs;tronomiam <lb/>pluralitatem Cœlorum docere.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 44. Peculiari&longs;&longs;imam Philo&longs;ophiam, Mathematicorum videlicet, A&longs;tronomiam |
| | <lb/>pluralitatem Cœlorum docere.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 45. Numerus orbium cœle&longs;t ium &longs;ecundum Eudoxum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>T. 45. Numerus orbium cœle&longs;t ium &longs;ecundum Eudoxum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 3. Quaratione Mathematici tractant de Bo<gap/>o.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head"> | 3. Qua ratione Mathematici tractant de Bono.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In Mechanicas Quæ&longs;tiones.</s></p><p type="main"> | <s>In Mechanicas Quæ&longs;tiones.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 19. De Securi. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 19. De Securi. </s> |
| | |
| <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione |
| | <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 20. De Statera. <!-- KEEP S--></s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 20. De Statera. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 29. De onere à duobus phalanga ge&longs;iato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 29. De onere à duobus phalanga ge&longs;tato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Nu. </s> | <s><emph type="italics"/>Nu. </s> |
| | |
| <s>100. De <gap/>&longs;tro, error Ari&longs;t. & veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>100. De I&longs;tro, error Ari&longs;t. & veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> | <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 7. qua ratione in gre&longs;&longs;u &longs;iat bypotenu&longs;a. </s> | 7. qua ratione in gre&longs;&longs;u fiat bypotenu&longs;a. </s> |
| | |
| <s>& ea quid &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>& ea quid &longs;it.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| 4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> | 4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> |
| | |
| <s>Ibidem Diametrum e&longs;&longs;e incommen­<lb/>&longs;urabilem co&longs;tæ, habet cau&longs;am, & demon&longs;trationem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>Ibidem Diametrum e&longs;&longs;e incommen­ |
| | <lb/>&longs;urabilem co&longs;tæ, habet cau&longs;am, & demon&longs;trationem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> | <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. 3. cap. 3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­<lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Lib. 3. cap. 3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­ |
| | <lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. 5. cap. | <s><emph type="italics"/>Lib. 5. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Quid Proportionalitas. <!-- KEEP S--></s> | <s>Quid Proportionalitas. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Eam in 4. terminis con­<lb/>&longs;i&longs;tere. </s> | <s>Eam in 4. terminis con­ |
| | <lb/>&longs;i&longs;tere. </s> |
| | |
| <s>Item quid Permutata proportio. </s> | <s>Item quid Permutata proportio. </s> |
| | |
| <s>Item quid Geometrica proportio. </s> | <s>Item quid Geometrica proportio. </s> |
| | |
| <s>Propor­<lb/>tio continuata, & di&longs;iuncta quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Propor­ |
| | <lb/>tio continuata, & di&longs;iuncta quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>cap. | <s><emph type="italics"/>cap. |
| | |
| |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | Omnis triangulus habet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| 7<gap/> Omnis triangulus habet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Sectione 1. num. </s> | <s><emph type="italics"/>Sectione 1. num. </s> |
| | |
| <s>3. De ortu &longs;yderum innerrantium: Succulæ, Hypades, Atlantides, <lb/>Virgiliæ, Pleiades. </s> | <s>3. De ortu &longs;yderum innerrantium: Succulæ, Hypades, Atlantides, |
| | <lb/>Virgiliæ, Pleiades. </s> |
| | |
| <s>num. </s> | <s>num. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>4. De inæquali &longs;olis vmbrarum incremento.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>4. De inæquali &longs;olis vmbrarum incremento.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>5. Cur Solis illuminationes &longs;emper rotundæ, quamuis per angulo&longs;a foramina ingre­<lb/>diantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>5. Cur Solis illuminationes &longs;emper rotundæ, quamuis per angulo&longs;a foramina ingre­ |
| | <lb/>diantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>6. Cur Luna &longs;emiplena videtur linea recta terminari? </s> | <s><emph type="italics"/>6. Cur Luna &longs;emiplena videtur linea recta terminari? </s> |
| | |
| <s>vbi de illuminatione Lunæ, <lb/>quæ experientia docetur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>vbi de illuminatione Lunæ, |
| | <lb/>quæ experientia docetur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>7. Cur Sol, & Luna videantur plana?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>7. Cur Sol, & Luna videantur plana?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>10. Cur in defectu Solis etiam illuminationes ip&longs;ius defectiuæ &longs;unt? </s> | <s><emph type="italics"/>10. Cur in defectu Solis etiam illuminationes ip&longs;ius defectiuæ &longs;unt? </s> |
| | |
| <s>modus commodè <lb/>videndi eclyp&longs;im Solis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s>modus commodè |
| | <lb/>videndi eclyp&longs;im Solis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Sect. <!-- REMOVE S-->16. nu. </s> | <s><emph type="italics"/>Sect. <!-- REMOVE S-->16. nu. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Hoc loco &longs;equentium probl. </s> | <s>Hoc loco &longs;equentium probl. </s> |
| | |
| <s>cau&longs;a, <lb/>præmittitur totius Mu&longs;icæ ortus breuis tractatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>cau&longs;a, |
| | <lb/>præmittitur totius Mu&longs;icæ ortus breuis tractatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>3. Vox tam in hypate, quam in nete cantando rumpitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>3. Vox tam in hypate, quam in nete cantando rumpitur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>15. Leges Mu&longs;icæ, quæ. </s> | <s><emph type="italics"/>15. Leges Mu&longs;icæ, quæ. </s> |
| | |
| <s>Genera, Diatonicum, Chromaticum, Encharmonium. <lb/></s> | <s>Genera, Diatonicum, Chromaticum, Encharmonium. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>Tetrachorda quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Tetrachorda quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>42. Idem cum 34.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>42. Idem cum 34.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>43. Idem cum 24. Iugum in lyra veteri quodnam fuerit, vna cum figura vete­<lb/>ris lyræ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>43. Idem cum 24. Iugum in lyra veteri quodnam fuerit, vna cum figura vete­ |
| | <lb/>ris lyræ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>44. Cur &longs;uauius ad tibiam, quam ad lyram cantatur?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>44. Cur &longs;uauius ad tibiam, quam ad lyram cantatur?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>48. Idem cum 7. quid Grauiden&longs;um.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>48. Idem cum 7. quid Grauiden&longs;um.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>49. Idem cum 30. In choris tragœdiarum, nec &longs;ubdorius, nec &longs;ubphrygius modus <lb/>erat in v&longs;u.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>49. Idem cum 30. In choris tragœdiarum, nec &longs;ubdorius, nec &longs;ubphrygius modus |
| | <lb/>erat in v&longs;u.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>50. Cur grauior Melodia e&longs;t etiam mollior?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>50. Cur grauior Melodia e&longs;t etiam mollior?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>51. Dolia duo æqualia, quorum alterum plenum &longs;it, alterum dimidium, Diapa&longs;on <lb/>re&longs;onant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>51. Dolia duo æqualia, quorum alterum plenum &longs;it, alterum dimidium, Diapa&longs;on |
| | <lb/>re&longs;onant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ex &longs;ectione 23.</s></p><p type="main"> | <s>Ex &longs;ectione 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cur duobus oculis res vna tantum videatur. </s> | <s><emph type="italics"/>Cur duobus oculis res vna tantum videatur. </s> |
| | |
| <s>Cur aliquando rei vi&longs;æ gemina­<lb/>tio accidat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Cur aliquando rei vi&longs;æ gemina­ |
| | <lb/>tio accidat.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>11. Cur di&longs;tractis oculis res vna duæ apparent?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>11. Cur di&longs;tractis oculis res vna duæ apparent?<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Primo. </s> | <s><emph type="italics"/>Primo. </s> |
| | |
| <s>De &longs;ubiecto Mathem. &longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­<lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>De &longs;ubiecto Mathem. &longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­ |
| | <lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronicon.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>7. <emph type="italics"/>Clarorum Mathematicorum Chronicon.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="bold"/>Finis Primi Indicis.<emph.end type="bold"/></s></p><pb pagenum="22"/><p type="head"> | <s><emph type="bold"/>Finis Primi Indicis.<emph.end type="bold"/></s></p></section><pb pagenum="22"/><section><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>ALTER INDEX<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>ALTER INDEX<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­<lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, |
| | <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­ |
| | <lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, |
| | <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. | <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. |
| | |
| Euclidis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | Euclidis.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti <lb/>Methaph.<!-- KEEP S--></s> | <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti |
| | <lb/>Methaph.<!-- KEEP S--></s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>Mecha­<lb/>nic. <!-- REMOVE S-->& cap. | <s>Mecha­ |
| | <lb/>nic. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 7. lib. | 7. lib. |
| | |
| |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad axioma 10. quamuis Ari&longs;toteles nihil hac de re dicat; &longs;cias tamen velim <lb/>hoc vno axiomate qu&ecedil;&longs;tionem <expan abbr="quãdam">quandam</expan> inter Philo&longs;ophos valdè difficilem, <lb/>facile di&longs;&longs;olui. </s> | <s>Ad axioma 10. quamuis Ari&longs;toteles nihil hac de re dicat; &longs;cias tamen velim |
| | <lb/>hoc vno axiomate qu&ecedil;&longs;tionem <expan abbr="quãdam">quandam</expan> inter Philo&longs;ophos valdè difficilem, |
| <s>ea e&longs;t, vtrum marmor, aut adamas, aliudue quidpiam infle­<lb/>xibile &longs;ucce&longs;&longs;iuè findi, & aperiri po&longs;&longs;it. </s> | <lb/>facile di&longs;&longs;olui. </s> |
| | |
| <s>qui enim aiunt, &longs;ic refelluntur, quia <lb/>nimirum &longs;equeretur, duas rectas lineas habere &longs;egmentum commune: in­<lb/>telligantur enim duæ lineæ, vna in vna &longs;uperficie, altera vero in altera, quæ <lb/>antequam incipiat apertio, congruant; Quoniam igitur tota illa apertio <lb/>non fit in in&longs;tanti, &longs;ed &longs;ucce&longs;&longs;iuè, facta iam aliqua apertionis parte con&longs;i­<lb/>derentur prædictæ lineæ, erit igitur earum pars aliqua ab inuicem &longs;epara­<lb/>ta, altera verò adhuc alteri congruens, ergo &longs;equetur, duas lineas habere <lb/>&longs;egmentum commune, quod e&longs;t impo&longs;&longs;ibile, quia contra 10. axioma.</s></p><p type="main"> | <s>ea e&longs;t, vtrum marmor, aut adamas, aliudue quidpiam infle­ |
| | <lb/>xibile &longs;ucce&longs;&longs;iuè findi, & aperiri po&longs;&longs;it. </s> |
| | |
| | <s>qui enim aiunt, &longs;ic refelluntur, quia |
| | <lb/>nimirum &longs;equeretur, duas rectas lineas habere &longs;egmentum commune: in­ |
| | <lb/>telligantur enim duæ lineæ, vna in vna &longs;uperficie, altera vero in altera, quæ |
| | <lb/>antequam incipiat apertio, congruant; Quoniam igitur tota illa apertio |
| | <lb/>non fit in in&longs;tanti, &longs;ed &longs;ucce&longs;&longs;iuè, facta iam aliqua apertionis parte con&longs;i­ |
| | <lb/>derentur prædictæ lineæ, erit igitur earum pars aliqua ab inuicem &longs;epara­ |
| | <lb/>ta, altera verò adhuc alteri congruens, ergo &longs;equetur, duas lineas habere |
| | <lb/>&longs;egmentum commune, quod e&longs;t impo&longs;&longs;ibile, quia contra 10. axioma.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad Calcem axiomatum primi accommodetur tex. <!-- REMOVE S-->1. primi Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s> | <s>Ad Calcem axiomatum primi accommodetur tex. <!-- REMOVE S-->1. primi Po&longs;ter.<!-- KEEP S--></s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur <lb/>Ari&longs;t. Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­<lb/>tiones, vide cap. | <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur |
| | <lb/>Ari&longs;t. Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­ |
| | <lb/>tiones, vide cap. |
| | |
| de Priori, & cap. | de Priori, & cap. |
| | |
| 24. &longs;ecti primi, libri primi Priorum, & <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti Methaph. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaph. <!-- REMOVE S-->& cap. | 24. &longs;ecti primi, libri primi Priorum, & |
| | <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->4. quinti Methaph. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaph. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 3. lib. | 3. lib. |
| | |
| 3. Ethic. <lb/><!-- KEEP S--></s> | 3. Ethic. |
| | <lb/><!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| 1. Prior. <!-- REMOVE S-->& cap. | 1. Prior. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. <!-- REMOVE S-->2. <lb/>primi Po&longs;ter. loco 4. & tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->vbi ait hanc e&longs;&longs;e poti&longs;&longs;imam <lb/><expan abbr="demõ&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>. </s> | 26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. <!-- REMOVE S-->2. |
| | <lb/>primi Po&longs;ter. loco 4. & tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->vbi ait hanc e&longs;&longs;e poti&longs;&longs;imam |
| | <lb/><expan abbr="demõ&longs;trationem">demon&longs;trationem</expan>. </s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>Ibidem <lb/>loco 4. & tex. <!-- REMOVE S-->43. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->2. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->bis. </s> | <s>Ibidem |
| | <lb/>loco 4. & tex. <!-- REMOVE S-->43. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->2. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->bis. </s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>& tex. <!-- REMOVE S-->89. &longs;e­<lb/>cundi Phy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->15. octaui Phy&longs;. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> | <s>& tex. <!-- REMOVE S-->89. &longs;e­ |
| | <lb/>cundi Phy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->15. octaui Phy&longs;. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>& tex. <!-- REMOVE S-->25. <lb/>&longs;ecundi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> | <s>& tex. <!-- REMOVE S-->25. |
| | <lb/>&longs;ecundi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>& remini&longs;c. <lb/></s> | <s>& remini&longs;c. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>& tex. <!-- REMOVE S-->35. quinti Methaphy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->22. &longs;exti <lb/>Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->& cap. | <s>& tex. <!-- REMOVE S-->35. quinti Methaphy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->20. &longs;exti Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->22. &longs;exti |
| | <lb/>Methaphy&longs;. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 4. lib. | 4. lib. |
| | |
| |
| | |
| 5. lib. | 5. lib. |
| | |
| 6. Ethic. <!-- REMOVE S-->& <lb/>cap. | 6. Ethic. <!-- REMOVE S-->& |
| | <lb/>cap. |
| | |
| 2. Magnorum Moral. & cap. | 2. Magnorum Moral. & cap. |
| | |
| 10. Mag. Moral. & cap. 16. Mag. Moral. <lb/><!-- REMOVE S-->& cap. <!-- REMOVE S-->7. &longs;ecundi Eudem. & cap. <!-- REMOVE S-->12. &longs;ecundi Eudem. <!-- REMOVE S-->& problema 6. &longs;ectio­<pb pagenum="23"/>nis 30. tot Ari&longs;totelis loca illu&longs;trat vnica hæc Euclidis Demon&longs;tratio.</s> | 10. Mag. Moral. & cap. 16. Mag. Moral. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->& cap. <!-- REMOVE S-->7. &longs;ecundi Eudem. & cap. <!-- REMOVE S-->12. &longs;ecundi Eudem. <!-- REMOVE S-->& problema 6. &longs;ectio­<pb pagenum="23"/>nis 30. tot Ari&longs;totelis loca illu&longs;trat vnica hæc Euclidis Demon&longs;tratio.</s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. <!-- REMOVE S-->39. primi Po&longs;ter. loco 3. Item <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco vlt.</s> | <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. <!-- REMOVE S-->39. primi Po&longs;ter. loco 3. Item |
| | <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco vlt.</s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| de Motu in Po&longs;tprædicam. </s> | de Motu in Po&longs;tprædicam. </s> |
| | |
| <s>Qua­<lb/>dratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito.</s></p><p type="main"> | <s>Qua­ |
| | <lb/>dratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 14. propo&longs;. </s> | <s>Ad 14. propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>2. opportunum e&longs;t Auditores de Quadratura circuli erudire, <lb/>vide igitur cap. | <s>2. opportunum e&longs;t Auditores de Quadratura circuli erudire, |
| | <lb/>vide igitur cap. |
| | |
| de relatione in prædicam. </s> | de relatione in prædicam. </s> |
| | |
| <s>& cap. | <s>& cap. |
| | |
| 31. &longs;ecundi Priorum, & <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. & finem 1. cap. primi Elenchorum. </s> | 31. &longs;ecundi Priorum, & |
| | <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->23. primi Po&longs;ter. & finem 1. cap. primi Elenchorum. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>lege primam Ar­<lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> | <s>lege primam Ar­ |
| | <lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In tertio Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In tertio Elem.<emph.end type="italics"/><!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>lege tex. <!-- REMOVE S-->66. <lb/>tertij de Cœlo.<!-- KEEP S--></s> | <s>lege tex. <!-- REMOVE S-->66. |
| | <lb/>tertij de Cœlo.<!-- KEEP S--></s> |
| | |
| </p><p type="head"> | </p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| 3. lib. | 3. lib. |
| | |
| 5. Ethyc. <!-- REMOVE S-->loco 4. & cap. 31. primi Ma­<lb/>gnorum Moralium.</s> | 5. Ethyc. <!-- REMOVE S-->loco 4. & cap. 31. primi Ma­ |
| | <lb/>gnorum Moralium.</s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. <!-- REMOVE S-->13. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco 3. & tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi <lb/>Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->32. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->& cap. | <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. <!-- REMOVE S-->13. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->loco 3. & tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi |
| | <lb/>Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->32. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 3. lib. | 3. lib. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad 16. propo&longs;. </s> | <s>Ad 16. propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>5. vide tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2. ex hac Euclidis demon­<lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/><!-- REMOVE S-->comm. <!-- REMOVE S-->15. &longs;cilicet.</s> | <s>5. vide tex. <!-- REMOVE S-->25. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2. ex hac Euclidis demon­ |
| | <lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->comm. <!-- REMOVE S-->15. &longs;cilicet.</s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| <s>Vt &longs;e habet voluntas antiqua ad antiquum effectum, <lb/>Ita &longs;e habet etiam voluntas noua ad effectum nouum: <lb/>Ergo permutando, ita &longs;e habebit voluntas antiqua ad effectum nouum. <lb/></s> | <s>Vt &longs;e habet voluntas antiqua ad antiquum effectum, |
| | <lb/>Ita &longs;e habet etiam voluntas noua ad effectum nouum: |
| | <lb/>Ergo permutando, ita &longs;e habebit voluntas antiqua ad effectum nouum. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>Quemadmodum voluntas noua ad effectum antiquum.</s></p><p type="main"> | <s>Quemadmodum voluntas noua ad effectum antiquum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Non enim in permutando confert antecedentem ad antecedentem, & con­<lb/>&longs;equentem ad con&longs;equentem, vt par erat, &longs;ed confert antecedentem ad <lb/>con&longs;equentem, quod non licet.</s></p><p type="head"> | <s>Non enim in permutando confert antecedentem ad antecedentem, & con­ |
| | <lb/>&longs;equentem ad con&longs;equentem, vt par erat, &longs;ed confert antecedentem ad |
| | <lb/>con&longs;equentem, quod non licet.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In &longs;exto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In &longs;exto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 23. &longs;ecti 1. primi Priorum. </s> | 23. &longs;ecti 1. primi Priorum. </s> |
| | |
| <s>& tex. <!-- REMOVE S-->48. <lb/>primi de Cœlo.<!-- KEEP S--></s> | <s>& tex. <!-- REMOVE S-->48. |
| | <lb/>primi de Cœlo.<!-- KEEP S--></s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>& &longs;ecto 2. cap. | <s>& &longs;ecto 2. cap. |
| | |
| 23. li­<lb/>bri 1. Priorum. </s> | 23. li­ |
| | <lb/>bri 1. Priorum. </s> |
| | |
| <s>& cap. 22. lib. | <s>& cap. 22. lib. |
| | |
| 2. Priorum. </s> | 2. Priorum. </s> |
| | |
| <s>& tex. <!-- REMOVE S-->5. primi Po&longs;ter. & tex. <!-- REMOVE S-->44. <lb/>primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& cap. | <s>& tex. <!-- REMOVE S-->5. primi Po&longs;ter. & tex. <!-- REMOVE S-->44. |
| | <lb/>primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 15. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> | 15. primi Po&longs;ter. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->119. primi de Cœlo. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>& tex. <lb/><!-- REMOVE S-->120. quarti Phy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->21. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->& cap. | <s>& tex. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->120. quarti Phy&longs;. & tex. <!-- REMOVE S-->21. tertij de Anima. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 1. primi Methaphy&longs;. <lb/><!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->28. quarti Met. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->34. quinti Met. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->8. &longs;exti Met. <!-- REMOVE S-->& cap. | 1. primi Methaphy&longs;. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->28. quarti Met. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->34. quinti Met. <!-- REMOVE S-->& tex. <!-- REMOVE S-->8. &longs;exti Met. <!-- REMOVE S-->& cap. |
| | |
| 4. <lb/>lib. | 4. |
| | <lb/>lib. |
| | |
| 2. de Generat. <!-- REMOVE S-->animal. <!-- KEEP S--></s> | 2. de Generat. <!-- REMOVE S-->animal. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| |
| | |
| 3. cap. | 3. cap. |
| | |
| 3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->& cap. 10. &longs;ecundi Eu­<lb/>dem. <!-- KEEP S--></s> | 3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->& cap. 10. &longs;ecundi Eu­ |
| | <lb/>dem. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad primam propo&longs;. </s> | <s>Ad primam propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>13. &longs;ecundum editionem Commandini, aut Zamberti. <lb/><!-- KEEP S--></s> | <s>13. &longs;ecundum editionem Commandini, aut Zamberti. |
| | <lb/><!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>vide initio Priorum, in verbum (Re&longs;olutio)</s></p><p type="main"> | <s>vide initio Priorum, in verbum (Re&longs;olutio)</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Atqne hæc &longs;unt, quæ ex Elementorum opere Ari&longs;toteles pa&longs;&longs;im v&longs;urpauit, <lb/>quæque nos infra explicabimus.</s></p><p type="head"> | <s>Atqne hæc &longs;unt, quæ ex Elementorum opere Ari&longs;toteles pa&longs;&longs;im v&longs;urpauit, |
| | <lb/>quæque nos infra explicabimus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="bold"/>Finis Secundi Indicis.<emph.end type="bold"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="bold"/>Finis Secundi Indicis.<emph.end type="bold"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Quæ verò ad alias Mathematicas, Mu&longs;icam &longs;cilicet, Per&longs;pe­<lb/>ctiuam, Mechanicam, & A&longs;tronomiam pertinens, facilè <lb/>poterunt ex primo Indice ad vnamquamque earum &longs;eor­<lb/>&longs;um cum libuerit, &longs;ecerni.</s></p><pb pagenum="25"/><p type="head"> | <s>Quæ verò ad alias Mathematicas, Mu&longs;icam &longs;cilicet, Per&longs;pe­ |
| | <lb/>ctiuam, Mechanicam, & A&longs;tronomiam pertinens, facilè |
| | <lb/>poterunt ex primo Indice ad vnamquamque earum &longs;eor­ |
| | <lb/>&longs;um cum libuerit, &longs;ecerni.</s></p></section><pb pagenum="25"/><section><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>TERTIVS INDEX ALPHABETICVS,<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>TERTIVS INDEX ALPHABETICVS,<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>cuius numeri re&longs;pondent numeris marginalibus Operis.<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="table2"/></s></p><table><table.target id="table2"/><row><cell><emph type="italics"/>A<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Abductio quid. eius inuentor. numero 16. marginali.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Acuti den&longs;um quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>399</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aequalitas mathematica, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>10</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ae&longs;tus maris natura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>272</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aequitas arithmetica, & æquitas &longs;ecundum dignitatem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>330</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Agathir&longs;i populi.<emph.end type="italics"/></cell><cell>382</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Angulus quid. vt nominari debeat 10. angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum o&longs;tendi per cau&longs;am materialem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>71</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Angulus rectus variè con&longs;ideratur à Geometra, & à Fabro.<emph.end type="italics"/></cell><cell>301</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antiphontis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell><cell>13</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antennæ nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>248</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antipbonæ voces.<emph.end type="italics"/> 358. 363. 370. 371.</cell><cell>373</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Apum mirabilis indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></cell><cell>120</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Apotome linea, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aquæ &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>107</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Arithmetica proportio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>302</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aranei industria patefacta, qua ad res inaca&longs;&longs; as tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>293</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>filum emittit ex &longs;ece&longs;&longs;u contra Ari&longs;totelem pro Democrito.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Astronomiæ principia duo, Apparentia, & Ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>8</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Automata, quæ.<emph.end type="italics"/> 199. 298.</cell><cell><emph type="italics"/>a. b.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>B<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Ba&longs;is ballarum in aqua, cur &longs;it alba, & cur non faciat vmbram.<emph.end type="italics"/></cell><cell>351</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Binomium linea, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Bra&longs;ilien&longs;es, qua ratione numer are &longs;oliti.<emph.end type="italics"/></cell><cell>340</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Bry&longs;onis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell><cell>35</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>C<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Calippi opinio de numero Cœlorum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>236</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cantilenam notam &longs;uauius, quam ignotam audimus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>362</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Centrum circuli reperire. 303. Centrum mundi mathematicè o&longs;tenditur. 123. Cen-trum grauitatis, & molis.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>112</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Chordarum veterum nomina.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Circuli quadratura quid. an po&longs;&longs;ibilis. num. 1. Circulorum concentricorum maiores velocius moueri. 108. Circuli admiranda. 239. De circulorum concentricorum volutatione.<emph.end type="italics"/></cell><cell>263</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Coalternæ lineæ, quæ.<emph.end type="italics"/> 12. 14.</cell><cell>44</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cœlorum ordinem petendum ex A&longs;tronomis 109. item numerum<emph.end type="italics"/></cell><cell>233</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Colores in mu&longs;ica 78. Colores oculorum vnde.<emph.end type="italics"/></cell><cell>408</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cometarum tractatiuncula ex recentioribus, qui eas in Cœlo collocant. 136. e&longs;&longs;e &longs;u-pra aerem longi&longs;&longs;imo &longs;altem interuallo o&longs;tenditur mathematicè. 129. in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Con&longs;onantia, quid. 64. quibus numeris con&longs;onantiæ con&longs;tent.<emph.end type="italics"/></cell><cell>210</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Conus, & cylindrus, cur variè mouentur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>355</cell></row><pb pagenum="26"/><row><cell><emph type="italics"/>Cubus numerus. duo cubi cubus, quid &longs;ignificet.<emph.end type="italics"/></cell><cell>33</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Curru problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>252</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cunei problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>256</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cylindri, & coni motus comparatio problematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>D<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Definitiones mathematicæ e&longs;&longs;e e&longs;&longs;entiales, & perfe&longs;&longs;imas. cap. 1. de nat. Math. definitionum v&longs;us in Mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>81</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>De&longs;criptio, & de&longs;cribere, quid.<emph.end type="italics"/> 2. 6. 7.</cell><cell>205</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>De&longs;ignatio pro demon&longs;tratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>305</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Demon&longs;trationis perfectæ exemplum. 36. demon&longs;trationum mathematicarum præ-&longs;tantia. cap. 4. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Dentiforcipis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>260</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Denarij numeri perfectio. 339. cur <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad denariŭ omnes <expan abbr="g&etilde;tes">gentes</expan> <expan abbr="numer&etilde;t">numerent</expan>.<emph.end type="italics"/></cell><cell>339. 8. <emph type="italics"/>&c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diameter incommen&longs;urabilis costæ. 5. diametri etymon.<emph.end type="italics"/></cell><cell>337</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on quid. 90. 350. omnium con&longs;onantiarum pulcberrima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>388</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on diapente.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapente con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diate&longs;&longs;aron con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;d apa&longs;on con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Die&longs;is, quid.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>226</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Dolia duo, quomodo aliquando Diapa&longs;on re&longs;onent.<emph.end type="italics"/></cell><cell>402</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Duplum inter multiplicia primum e&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell>322</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>E<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Elementa mundi non componi ex figuris geometricis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>120</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Elementa geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/> 82.</cell><cell>213</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Eudoxi opinio de numero Cœlorum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>234</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Exempla mathematicorum, qualia. 11. non e&longs;&longs;e fal&longs;a.<emph.end type="italics"/></cell><cell>43</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Exemplorum veritas, & conformitas, quatenus requirantur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>36</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>F<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuram omnem planam habere &longs;uos angulos externos <expan abbr="quotcŭq;">quotcŭque</expan> æquales quatuor rectis angulis, quæ e&longs;t mira proprietas.<emph.end type="italics"/></cell><cell>59</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuræ &longs;imiles, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>70</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurarum planarum ordo 88. quæ nam totum locum repleant.<emph.end type="italics"/></cell><cell>96</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurarum &longs;olidarum, quænam totum locum repleant: vbi Ari&longs;t. & omnium expo&longs;i-torum rratum aperitur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>121</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuratio lucis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>345</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurationes pro demonftrationibus Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>194</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Filum Araneorum, ex qua parte corporis exeat, & ex qua materia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>293</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Fluxus, ac refluxus maris.<emph.end type="italics"/></cell><cell>272</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Fu<gap/>ium l<gap/>ctorum problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>264</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>G<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Galaxia quid. 131. Ari&longs;toteles defen&longs;us.<emph.end type="italics"/> 132.</cell><cell>140</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Galibei recens ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>141</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Generatria Mu&longs;icæ veteris. 78. Fusè explicantur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>371</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Geodæ&longs;ia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>207</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Geographiæ veteris plura errata,<emph.end type="italics"/> 145. 146. 147. 148.</cell><cell>149</cell></row><pb pagenum="27"/><row><cell><emph type="italics"/>Gnomon, quid. 3. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Gnomones numeri.<emph.end type="italics"/></cell><cell>93</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Graue qua ratione ad centrum mundi de&longs;cenderet, ei&queacute; aptaretur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>112</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Grauiden&longs;um, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>399</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Halonis demonfiratio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>161</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hippocratis chij quadratura circuli. 17. <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> quadratura lunulæ optima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>17</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hyades, Atlantides, & Succulæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hypate, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hypotenu&longs;a in ince&longs;&longs;u animalium.<emph.end type="italics"/></cell><cell>294</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>I<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Illuminationes Solis deficientis per foramina tran&longs;euntes, eur &longs;int defectiuæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>350</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>modus videndi eclyp&longs;im facilis, ac iucundus.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ince&longs;&longs;us animalium lineis explicatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>294. <emph type="italics"/>& <expan abbr="&longs;eqq.">&longs;eqque</expan><emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Incommen&longs;urabilia, quæ, & eorum inuentores.<emph.end type="italics"/></cell><cell>5</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Indiui&longs;ibilia mathematica e&longs;&longs;e priuationes. 189. oriri ex diui&longs;ione. 231. eorum duo genera.<emph.end type="italics"/></cell><cell>276</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Infinito, qua ratione vtantur Mathematici.<emph.end type="italics"/> 94.</cell><cell>96</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Iridis demon&longs;tratio &longs;ecundum Ari&longs;t. 163. & &longs;equentibus. Item noua de Iride tra-ctatio. ibidem in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Iugum in lyra quid, & eius figura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>396</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Leges mu&longs;icales.<emph.end type="italics"/></cell><cell>204</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Libra maior, cur exactior. initio Mechanicarum quæ&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Li<gap/>ea, quæ terminus est illuminationis in Luna, cur modo recta, modo curua vi-deatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>346</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lineæ rationales, & irrationales, &c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lumen oculorum noctu videntium, in qua oculi parte manet. in addit. de Pupilla.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Lumen Solis, cur &longs;it circulare, quamuis per foramina angulo&longs;a ingrediatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>345</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Luna plana, cur appareat, cum &longs;it &longs;phærica. 347. cur in eadem altitudine cum Sole &longs;upra horizontem, maiorem vmbram efficiat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>349</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam. 48. illuminari &longs;phæricè quid: ibidem & de illuminatione Lu-næ. iterum e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab eclyp&longs;ibus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>111</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Luminarium Solis, & Lunæ ordo.<emph.end type="italics"/></cell><cell>133</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lychanos, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lyræ veteris figura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>396</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>M<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Magalis, &longs;eu magas, & magadi&longs;&longs;are.<emph.end type="italics"/> 373.</cell><cell>393</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mater<gap/>a intelligibilis. fusè verò. explicatur in tract. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathema<gap/>icæ mediæ, &longs;eu &longs;ubalternatæ habent propter quid &longs;uarum demon&longs;iratio-nem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>50</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematici negant reperiri quantitatem indiui&longs;ibilem, &longs;eu minimam.<emph.end type="italics"/></cell><cell>100</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ non &longs;unt contentio&longs;æ. 83. ostendunt per cau&longs;am formalcm.<emph.end type="italics"/></cell><cell>91</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematic<gap/>s inuenerunt Aegyptij Sacerdotes.<emph.end type="italics"/></cell><cell>198</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ o&longs;tendunt per cau&longs;am materialem, & formalem. 205. earum vtilitas. ibidem. De earum natura. in proprio tractatu.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><pb pagenum="28"/><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ maximè tractant de Bono, & Pulcro, qua ratione.<emph.end type="italics"/></cell><cell>237</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mechanica facultas, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>238</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Melodia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Melopeia quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>384</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Medium Demonstrationum Mathem. in earum tractatu.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Me&longs;e quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mina in men&longs;uris quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>53</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Monochordiux<gap/>.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Motus nauigij, & remi comparatio. 247. Pulchra P. Nonij in id annotatio con-tra Ari&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Modi mu&longs;ici.<emph.end type="italics"/></cell><cell>383</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Modorum antiquorum ordo, numerus, &c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>383</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Motus primi mobilis, &longs;eu diurnus e&longs;t men&longs;ura cœlestium motuum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>225</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ici recentiores reprehen&longs;i. 331. & in fine Chronologiæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;icæ totius elementa.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ica nuda, & cum melodia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>N<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Nete quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Nucifragi in&longs;trumenti problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>261</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerus, par, impar, primus, & compo&longs;itus, quadratus, &longs;eu æquilaterus, altera parte longior. 24. Cubus num.<emph.end type="italics"/></cell><cell>33</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numeri capitales, qui.<emph.end type="italics"/></cell><cell>82</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerum parem e&longs;&longs;e cau&longs;am infiniti: imparem verò finiti.<emph.end type="italics"/></cell><cell>93</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerorum parium alij &longs;unt primi, alij non.<emph.end type="italics"/></cell><cell>224</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerus vnitarius.<emph.end type="italics"/></cell><cell>307</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>O<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Oculi cur moueantur con&longs;imiliter.<emph.end type="italics"/></cell><cell>405</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Oculi anathome.<emph.end type="italics"/></cell><cell>408. <emph type="italics"/>&c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Omophonæ voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell><cell>392</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Oppo&longs;itio diametralis e&longs;t omnium maxima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>327</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ortus, & occa&longs;us &longs;yderum, quid, & quotuplex: vbide Orione, & Canicula.<emph.end type="italics"/></cell><cell>153</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>P<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Paranete quæ voces, aut chordæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Parame&longs;e<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Parhypate<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Parelia, cur appareant nondum &longs;atis explicari.<emph.end type="italics"/></cell><cell>182</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Parna&longs;&longs;us mons, vbinam &longs;it. Item paropame&longs;&longs;us.<emph.end type="italics"/></cell><cell>145</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Partes quantitatis &longs;unt materia illius.<emph.end type="italics"/></cell><cell>211</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Per&longs;pectiuus, quatenus con&longs;ideret lineam.<emph.end type="italics"/></cell><cell>89</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pa&longs;&longs;iones Mathematicorum cum &longs;ubiecto conuertuntur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>47</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pila chri&longs;tallina, vel vitrea, qua ratione comburat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>60</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Planetæ, qua ratione moueantur duplici motu.<emph.end type="italics"/></cell><cell>130</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Plato &longs;olida ex planis componebat. 105. cur Elementis figuras Geometricas attri-bueret.<emph.end type="italics"/></cell><cell>122</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Planetarum ordo.<emph.end type="italics"/></cell><cell>271</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Principia Mathematicorum.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>118</cell></row><pb pagenum="29"/><row><cell><emph type="italics"/>Principia &longs;cientiarum duplicia. Ex quibus, & circa quod.<emph.end type="italics"/></cell><cell>61</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>315</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio alterna. 28. multiplicata, &longs;eu multiplex &longs;ecundum Cæneum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>46</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>P&longs;eudographia quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>83</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportionalitas quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>308</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio continuata, & di&longs;iuncta quid. 310. alterna, &longs;eu permutata quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>inibi.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio Geometrica. 311. Arithmetica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>302</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio &longs;ecundum dignita<gap/>em, e&longs;t Geometrica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>330</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Problemata mu&longs;icalia varia à 360. <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad finem &longs;ectionis 19. problematum.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Punicum, mu&longs;icum in&longs;trumentum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>370</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pupillæ oculi etymon., & natura. 408. cur in oculo no&longs;tro imago pupillæ appareat. problem.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur nigra in omnibus bominibus. probl.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur in Sole euane&longs;<gap/>at. probl.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur modo maior, modo minor appareat.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Pythagorici primi Mathematicis <expan abbr="operã">operam</expan> dedere, eas&queacute; ceteris &longs;cientijs præponebăt.<emph.end type="italics"/></cell><cell>202</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Q<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Qv adra<gap/>ura circuli. vide circulus. de quadratura figurarum rectangularum, & quadraturæ duplex definitio cau&longs;alis, & formalis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>185</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Quantitas an conctet ex indiui&longs;ibili. toto libello de lineis in&longs;ecabilibus argumentis mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Remi problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>245</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;olutio logica, & mathematica, vt conueniant. 4. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>305</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;ultus cadentium in terram, quibus angulis fiat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>354</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Rythmus fusè explicatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>381</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Rubrum mare duplex.<emph.end type="italics"/></cell><cell>152</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Scythala quid, & eius figura 250. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>252</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Securis problema, vbi de<gap/>antiquæ &longs;<gap/>uris figura, & angulo pulchra demon&longs;tran-tur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>258</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Semitonium, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Solem e&longs;&longs;e terra multo maiorem: probatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>131</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Sphæram planum tangit in puncto. demon&longs;tratur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>184</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Statera antiqua, quæ: eius figura, & problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>259</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Stereomatria, vt differat à Geometria.<emph.end type="italics"/></cell><cell>49</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Succula.<emph.end type="italics"/></cell><cell>253</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Symphonæ voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell><cell>392</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Symphonia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>391</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>T<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Temonis nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>246</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terram e&longs;&longs;e rotundam ex eclyp&longs;i. 114. Item aliter. 115. e&longs;&longs;e re&longs;pectu Cœli paruam valde. 115. e&longs;&longs;e cubum cur Plato voluerit.<emph.end type="italics"/></cell><cell>122</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terræ quantitas.<emph.end type="italics"/></cell><cell>115</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terram paulatim reduci ad pefféctam rotunditatem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>151</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tetragoni&longs;mus. vide Quadratura.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><pb pagenum="30"/><row><cell><emph type="italics"/>Teretizare, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>366</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tetrachordon, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>386</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tollenonis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>267</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tonus mu&longs;icus, qui; vnde oriatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Trochleæ problemata.<emph.end type="italics"/> 249. 250.</cell><cell>251</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tunic<gap/> oculi. 408. in tractatu de Pupi<gap/>la.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>V<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Ventorum nomina, & &longs;itus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>160. <emph type="italics"/>a.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vectis quotuplex, & c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>244</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Veteres canere &longs;olitos non &longs;olum in choris, &longs;ed etiam in &longs;cenis.<emph.end type="italics"/> 371. 384.</cell><cell>400</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Virgiliæ, Pleiades.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;æ res gemmantur di&longs;tractis oculis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>406</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;æ rei geminatio non fit altero oculo in latera torto, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>407</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res vi&longs;as, cur non duplicet, etiam &longs;i duos oculos habeamus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>405</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbelici litoralis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>254</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbram terræ parum &longs;upra Lunam tran&longs;cendere.<emph.end type="italics"/></cell><cell>137</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbrarum incrementa, & decrementa, cur inæqualia.<emph.end type="italics"/> 344.</cell><cell>348</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res geminat, &longs;i alter oculorum digito pellatur, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>197</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vocum mu&longs;icalium antiquæ appellationes.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vox acuta velocior, grauis verò tarda, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>77</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Voluminum &longs;ectio modo rectam lineam, modo curuam refert, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>356</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vnitas, cur indiui&longs;ibilis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>22</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Z<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Zonas terræ, vt Arist. de&longs;ignet: & quæ &longs;ecundum ip&longs;um &longs;int habitabiles.<emph.end type="italics"/></cell><cell>156</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Zonam torridam quatuor reddunt habitabilem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>159</cell></row></table><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>cuius numeri re&longs;pondent numeris marginalibus Operis.<emph.end type="italics"/> |
| | <lb/><arrow.to.target n="table2"/></s></p><table><table.target id="table2"/><row><cell><emph type="italics"/>A<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Abductio quid. eius inuentor. numero 16. marginali.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Acuti den&longs;um quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>399</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aequalitas mathematica, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>10</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ae&longs;tus maris natura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>272</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aequitas arithmetica, & æquitas &longs;ecundum dignitatem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>330</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Agathir&longs;i populi.<emph.end type="italics"/></cell><cell>382</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Angulus quid. vt nominari debeat 10. angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum o&longs;tendi per cau&longs;am materialem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>71</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Angulus rectus variè con&longs;ideratur à Geometra, & à Fabro.<emph.end type="italics"/></cell><cell>301</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antiphontis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell><cell>13</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antennæ nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>248</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Antipbonæ voces.<emph.end type="italics"/> 358. 363. 370. 371.</cell><cell>373</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Apum mirabilis indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></cell><cell>120</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Apotome linea, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aquæ &longs;uperficiem e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>107</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Arithmetica proportio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>302</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Aranei industria patefacta, qua ad res inaca&longs;&longs; as tran&longs;eat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>293</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>filum emittit ex &longs;ece&longs;&longs;u contra Ari&longs;totelem pro Democrito.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Astronomiæ principia duo, Apparentia, & Ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>8</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Automata, quæ.<emph.end type="italics"/> 199. 298.</cell><cell><emph type="italics"/>a. b.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>B<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Ba&longs;is ballarum in aqua, cur &longs;it alba, & cur non faciat vmbram.<emph.end type="italics"/></cell><cell>351</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Binomium linea, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Bra&longs;ilien&longs;es, qua ratione numer are &longs;oliti.<emph.end type="italics"/></cell><cell>340</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Bry&longs;onis quadratura circuli.<emph.end type="italics"/></cell><cell>35</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>C<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Calippi opinio de numero Cœlorum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>236</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cantilenam notam &longs;uauius, quam ignotam audimus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>362</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Centrum circuli reperire. 303. Centrum mundi mathematicè o&longs;tenditur. 123. Cen-trum grauitatis, & molis.<emph.end type="italics"/> 38.</cell><cell>112</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Chordarum veterum nomina.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Circuli quadratura quid. an po&longs;&longs;ibilis. num. 1. Circulorum concentricorum maiores velocius moueri. 108. Circuli admiranda. 239. De circulorum concentricorum volutatione.<emph.end type="italics"/></cell><cell>263</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Coalternæ lineæ, quæ.<emph.end type="italics"/> 12. 14.</cell><cell>44</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cœlorum ordinem petendum ex A&longs;tronomis 109. item numerum<emph.end type="italics"/></cell><cell>233</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Colores in mu&longs;ica 78. Colores oculorum vnde.<emph.end type="italics"/></cell><cell>408</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cometarum tractatiuncula ex recentioribus, qui eas in Cœlo collocant. 136. e&longs;&longs;e &longs;u-pra aerem longi&longs;&longs;imo &longs;altem interuallo o&longs;tenditur mathematicè. 129. in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Con&longs;onantia, quid. 64. quibus numeris con&longs;onantiæ con&longs;tent.<emph.end type="italics"/></cell><cell>210</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Conus, & cylindrus, cur variè mouentur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>355</cell></row><pb pagenum="26"/><row><cell><emph type="italics"/>Cubus numerus. duo cubi cubus, quid &longs;ignificet.<emph.end type="italics"/></cell><cell>33</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Curru problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>252</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cunei problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>256</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cylindri, & coni motus comparatio problematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>D<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Definitiones mathematicæ e&longs;&longs;e e&longs;&longs;entiales, & perfe&longs;&longs;imas. cap. 1. de nat. Math. definitionum v&longs;us in Mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>81</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>De&longs;criptio, & de&longs;cribere, quid.<emph.end type="italics"/> 2. 6. 7.</cell><cell>205</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>De&longs;ignatio pro demon&longs;tratione mathematica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>305</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Demon&longs;trationis perfectæ exemplum. 36. demon&longs;trationum mathematicarum præ-&longs;tantia. cap. 4. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Dentiforcipis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>260</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Denarij numeri perfectio. 339. cur <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad denariŭ omnes <expan abbr="g&etilde;tes">gentes</expan> <expan abbr="numer&etilde;t">numerent</expan>.<emph.end type="italics"/></cell><cell>339. 8. <emph type="italics"/>&c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diameter incommen&longs;urabilis costæ. 5. diametri etymon.<emph.end type="italics"/></cell><cell>337</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on quid. 90. 350. omnium con&longs;onantiarum pulcberrima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>388</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapa&longs;on diapente.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diapente con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Diate&longs;&longs;aron con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Di&longs;d apa&longs;on con&longs;onantia, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Die&longs;is, quid.<emph.end type="italics"/> 53.</cell><cell>226</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Dolia duo, quomodo aliquando Diapa&longs;on re&longs;onent.<emph.end type="italics"/></cell><cell>402</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Duplum inter multiplicia primum e&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell>322</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>E<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Elementa mundi non componi ex figuris geometricis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>120</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Elementa geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/> 82.</cell><cell>213</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Eudoxi opinio de numero Cœlorum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>234</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Exempla mathematicorum, qualia. 11. non e&longs;&longs;e fal&longs;a.<emph.end type="italics"/></cell><cell>43</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Exemplorum veritas, & conformitas, quatenus requirantur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>36</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>F<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuram omnem planam habere &longs;uos angulos externos <expan abbr="quotcŭq;">quotcŭque</expan> æquales quatuor rectis angulis, quæ e&longs;t mira proprietas.<emph.end type="italics"/></cell><cell>59</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuræ &longs;imiles, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>70</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurarum planarum ordo 88. quæ nam totum locum repleant.<emph.end type="italics"/></cell><cell>96</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurarum &longs;olidarum, quænam totum locum repleant: vbi Ari&longs;t. & omnium expo&longs;i-torum rratum aperitur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>121</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figuratio lucis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>345</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Figurationes pro demonftrationibus Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>194</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Filum Araneorum, ex qua parte corporis exeat, & ex qua materia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>293</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Fluxus, ac refluxus maris.<emph.end type="italics"/></cell><cell>272</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Funium lectorum problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>264</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>G<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Galaxia quid. 131. Ari&longs;toteles defen&longs;us.<emph.end type="italics"/> 132.</cell><cell>140</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Galibei recens ob&longs;eruatio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>141</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Generatria Mu&longs;icæ veteris. 78. Fusè explicantur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>371</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Geodæ&longs;ia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>207</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Geographiæ veteris plura errata,<emph.end type="italics"/> 145. 146. 147. 148.</cell><cell>149</cell></row><pb pagenum="27"/><row><cell><emph type="italics"/>Gnomon, quid. 3. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Gnomones numeri.<emph.end type="italics"/></cell><cell>93</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Graue qua ratione ad centrum mundi de&longs;cenderet, eiqué aptaretur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>112</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Grauiden&longs;um, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>399</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>H<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Halonis demonfiratio.<emph.end type="italics"/></cell><cell>161</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hippocratis chij quadratura circuli. 17. <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> quadratura lunulæ optima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>17</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hyades, Atlantides, & Succulæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hypate, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Hypotenu&longs;a in ince&longs;&longs;u animalium.<emph.end type="italics"/></cell><cell>294</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>I<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Illuminationes Solis deficientis per foramina tran&longs;euntes, eur &longs;int defectiuæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>350</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>modus videndi eclyp&longs;im facilis, ac iucundus.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ince&longs;&longs;us animalium lineis explicatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>294. <emph type="italics"/>& <expan abbr="&longs;eqq.">&longs;eqque</expan><emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Incommen&longs;urabilia, quæ, & eorum inuentores.<emph.end type="italics"/></cell><cell>5</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Indiui&longs;ibilia mathematica e&longs;&longs;e priuationes. 189. oriri ex diui&longs;ione. 231. eorum duo genera.<emph.end type="italics"/></cell><cell>276</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Infinito, qua ratione vtantur Mathematici.<emph.end type="italics"/> 94.</cell><cell>96</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Iridis demon&longs;tratio &longs;ecundum Ari&longs;t. 163. & &longs;equentibus. Item noua de Iride tra-ctatio. ibidem in additione.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Iugum in lyra quid, & eius figura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>396</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>L<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Leges mu&longs;icales.<emph.end type="italics"/></cell><cell>204</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Libra maior, cur exactior. initio Mechanicarum quæ&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Linea, quæ terminus est illuminationis in Luna, cur modo recta, modo curua vi-deatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>346</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lineæ rationales, & irrationales, &c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>279</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lumen oculorum noctu videntium, in qua oculi parte manet. in addit. de Pupilla.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Lumen Solis, cur &longs;it circulare, quamuis per foramina angulo&longs;a ingrediatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>345</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Luna plana, cur appareat, cum &longs;it &longs;phærica. 347. cur in eadem altitudine cum Sole &longs;upra horizontem, maiorem vmbram efficiat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>349</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam. 48. illuminari &longs;phæricè quid: ibidem & de illuminatione Lu-næ. iterum e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab eclyp&longs;ibus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>111</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Luminarium Solis, & Lunæ ordo.<emph.end type="italics"/></cell><cell>133</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lychanos, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Lyræ veteris figura.<emph.end type="italics"/></cell><cell>396</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>M<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Magalis, &longs;eu magas, & magadi&longs;&longs;are.<emph.end type="italics"/> 373.</cell><cell>393</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Materia intelligibilis. fusè verò. explicatur in tract. de nat. Mathem.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ mediæ, &longs;eu &longs;ubalternatæ habent propter quid &longs;uarum demon&longs;iratio-nem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>50</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematici negant reperiri quantitatem indiui&longs;ibilem, &longs;eu minimam.<emph.end type="italics"/></cell><cell>100</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ non &longs;unt contentio&longs;æ. 83. ostendunt per cau&longs;am formalcm.<emph.end type="italics"/></cell><cell>91</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicas inuenerunt Aegyptij Sacerdotes.<emph.end type="italics"/></cell><cell>198</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ o&longs;tendunt per cau&longs;am materialem, & formalem. 205. earum vtilitas. ibidem. De earum natura. in proprio tractatu.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row> |
| <s>Finis Tertij Indicis.</s></p><pb pagenum="31"/><p type="main"> | <pb pagenum="28"/><row><cell><emph type="italics"/>Mathematicæ maximè tractant de Bono, & Pulcro, qua ratione.<emph.end type="italics"/></cell><cell>237</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mechanica facultas, quæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>238</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Melodia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Melopeia quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>384</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Medium Demonstrationum Mathem. in earum tractatu.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Me&longs;e quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mina in men&longs;uris quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>53</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Monochordium.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Motus nauigij, & remi comparatio. 247. Pulchra P. Nonij in id annotatio con-tra Ari&longs;t.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Modi mu&longs;ici.<emph.end type="italics"/></cell><cell>383</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Modorum antiquorum ordo, numerus, &c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>383</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Motus primi mobilis, &longs;eu diurnus e&longs;t men&longs;ura cœlestium motuum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>225</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ici recentiores reprehen&longs;i. 331. & in fine Chronologiæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;icæ totius elementa.<emph.end type="italics"/></cell><cell>359</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Mu&longs;ica nuda, & cum melodia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>331</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>N<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Nete quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Nucifragi in&longs;trumenti problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>261</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerus, par, impar, primus, & compo&longs;itus, quadratus, &longs;eu æquilaterus, altera parte longior. 24. Cubus num.<emph.end type="italics"/></cell><cell>33</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numeri capitales, qui.<emph.end type="italics"/></cell><cell>82</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerum parem e&longs;&longs;e cau&longs;am infiniti: imparem verò finiti.<emph.end type="italics"/></cell><cell>93</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerorum parium alij &longs;unt primi, alij non.<emph.end type="italics"/></cell><cell>224</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Numerus vnitarius.<emph.end type="italics"/></cell><cell>307</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>O<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Oculi cur moueantur con&longs;imiliter.<emph.end type="italics"/></cell><cell>405</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Oculi anathome.<emph.end type="italics"/></cell><cell>408. <emph type="italics"/>&c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Omophonæ voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell><cell>392</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Oppo&longs;itio diametralis e&longs;t omnium maxima.<emph.end type="italics"/></cell><cell>327</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Ortus, & occa&longs;us &longs;yderum, quid, & quotuplex: vbide Orione, & Canicula.<emph.end type="italics"/></cell><cell>153</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>P<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Paranete quæ voces, aut chordæ.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Parame&longs;e<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Parhypate<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Parelia, cur appareant nondum &longs;atis explicari.<emph.end type="italics"/></cell><cell>182</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Parna&longs;&longs;us mons, vbinam &longs;it. Item paropame&longs;&longs;us.<emph.end type="italics"/></cell><cell>145</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Partes quantitatis &longs;unt materia illius.<emph.end type="italics"/></cell><cell>211</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Per&longs;pectiuus, quatenus con&longs;ideret lineam.<emph.end type="italics"/></cell><cell>89</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pa&longs;&longs;iones Mathematicorum cum &longs;ubiecto conuertuntur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>47</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pila chri&longs;tallina, vel vitrea, qua ratione comburat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>60</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Planetæ, qua ratione moueantur duplici motu.<emph.end type="italics"/></cell><cell>130</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Plato &longs;olida ex planis componebat. 105. cur Elementis figuras Geometricas attri-bueret.<emph.end type="italics"/></cell><cell>122</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Planetarum ordo.<emph.end type="italics"/></cell><cell>271</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Principia Mathematicorum.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell>118</cell></row><pb pagenum="29"/><row><cell><emph type="italics"/>Principia &longs;cientiarum duplicia. Ex quibus, & circa quod.<emph.end type="italics"/></cell><cell>61</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>315</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio alterna. 28. multiplicata, &longs;eu multiplex &longs;ecundum Cæneum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>46</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>P&longs;eudographia quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>83</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportionalitas quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>308</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio continuata, & di&longs;iuncta quid. 310. alterna, &longs;eu permutata quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>inibi.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio Geometrica. 311. Arithmetica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>302</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Proportio &longs;ecundum dignitatem, e&longs;t Geometrica.<emph.end type="italics"/></cell><cell>330</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Problemata mu&longs;icalia varia à 360. <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad finem &longs;ectionis 19. problematum.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Punicum, mu&longs;icum in&longs;trumentum.<emph.end type="italics"/></cell><cell>370</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Pupillæ oculi etymon., & natura. 408. cur in oculo no&longs;tro imago pupillæ appareat. problem.<emph.end type="italics"/> 2.</cell><cell><emph type="italics"/>ibidem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur nigra in omnibus hominibus. probl.<emph.end type="italics"/> 5.</cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur in Sole euane&longs;cat. probl.<emph.end type="italics"/> 6.</cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Cur modo maior, modo minor appareat.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Pythagorici primi Mathematicis <expan abbr="operã">operam</expan> dedere, eas&queacute; ceteris &longs;cientijs præponebăt.<emph.end type="italics"/></cell><cell>202</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Q<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Qvadratura circuli. vide circulus. de quadratura figurarum rectangularum, & quadraturæ duplex definitio cau&longs;alis, & formalis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>185</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Quantitas an conctet ex indiui&longs;ibili. toto libello de lineis in&longs;ecabilibus argumentis mathematicis.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>R<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Remi problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>245</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;olutio logica, & mathematica, vt conueniant. 4. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>305</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Re&longs;ultus cadentium in terram, quibus angulis fiat.<emph.end type="italics"/></cell><cell>354</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Rythmus fusè explicatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>381</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Rubrum mare duplex.<emph.end type="italics"/></cell><cell>152</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>S<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Scythala quid, & eius figura 250. &<emph.end type="italics"/></cell><cell>252</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Securis problema, vbi de antiquæ &longs;euris figura, & angulo pulchra demon&longs;tran-tur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>258</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Semitonium, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Solem e&longs;&longs;e terra multo maiorem: probatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>131</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Sphæram planum tangit in puncto. demon&longs;tratur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>184</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Statera antiqua, quæ: eius figura, & problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>259</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Stereomatria, vt differat à Geometria.<emph.end type="italics"/></cell><cell>49</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Succula.<emph.end type="italics"/></cell><cell>253</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Symphonæ voces.<emph.end type="italics"/> 372.</cell><cell>392</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Symphonia.<emph.end type="italics"/></cell><cell>391</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>T<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Temonis nauis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>246</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terram e&longs;&longs;e rotundam ex eclyp&longs;i. 114. Item aliter. 115. e&longs;&longs;e re&longs;pectu Cœli paruam valde. 115. e&longs;&longs;e cubum cur Plato voluerit.<emph.end type="italics"/></cell><cell>122</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terræ quantitas.<emph.end type="italics"/></cell><cell>115</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Terram paulatim reduci ad pefféctam rotunditatem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>151</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tetragoni&longs;mus. vide Quadratura.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><pb pagenum="30"/><row><cell><emph type="italics"/>Teretizare, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>366</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tetrachordon, quid.<emph.end type="italics"/></cell><cell>386</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tollenonis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>267</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tonus mu&longs;icus, qui; vnde oriatur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Trochleæ problemata.<emph.end type="italics"/> 249. 250.</cell><cell>251</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Tunicæ oculi. 408. in tractatu de Pupilla.<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>V<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Ventorum nomina, & &longs;itus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>160. <emph type="italics"/>a.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vectis quotuplex, & c.<emph.end type="italics"/></cell><cell>244</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Veteres canere &longs;olitos non &longs;olum in choris, &longs;ed etiam in &longs;cenis.<emph.end type="italics"/> 371. 384.</cell><cell>400</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Virgiliæ, Pleiades.<emph.end type="italics"/></cell><cell>335</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;æ res gemmantur di&longs;tractis oculis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>406</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;æ rei geminatio non fit altero oculo in latera torto, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>407</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res vi&longs;as, cur non duplicet, etiam &longs;i duos oculos habeamus.<emph.end type="italics"/></cell><cell>405</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbelici litoralis problema.<emph.end type="italics"/></cell><cell>254</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbram terræ parum &longs;upra Lunam tran&longs;cendere.<emph.end type="italics"/></cell><cell>137</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vmbrarum incrementa, & decrementa, cur inæqualia.<emph.end type="italics"/> 344.</cell><cell>348</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vi&longs;us res geminat, &longs;i alter oculorum digito pellatur, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>197</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vocum mu&longs;icalium antiquæ appellationes.<emph.end type="italics"/></cell><cell>360</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vox acuta velocior, grauis verò tarda, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>77</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Voluminum &longs;ectio modo rectam lineam, modo curuam refert, cur.<emph.end type="italics"/></cell><cell>356</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Vnitas, cur indiui&longs;ibilis.<emph.end type="italics"/></cell><cell>22</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Z<emph.end type="italics"/></cell><cell/></row><row><cell><emph type="italics"/>Zonas terræ, vt Arist. de&longs;ignet: & quæ &longs;ecundum ip&longs;um &longs;int habitabiles.<emph.end type="italics"/></cell><cell>156</cell></row><row><cell><emph type="italics"/>Zonam torridam quatuor reddunt habitabilem.<emph.end type="italics"/></cell><cell>159</cell></row></table><p type="head"><s>Finis Tertij Indicis.</s></p><pb pagenum="31"/> |
| | </section><section><p type="main"> |
| <s>Vi&longs;um e&longs;t etiam opportunum Lectori fore, ea &longs;imul in vnum <lb/>loca colligere, in quibus Ari&longs;toteles mihi vi&longs;us e&longs;t in Ma­<lb/>thematicis &longs;copum non attigi&longs;&longs;e, vt alij pr&ecedil;&longs;ertim Peripa­<lb/>tetici facilius ea inuenire, <expan abbr="atq;">atque</expan> de ij&longs;dem iudicium ferre <lb/>po&longs;&longs;int.<lb/><arrow.to.target n="table3"/></s></p><table><table.target id="table3"/><row><cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Nvmero marginali: vbi ait plura Octaedra, &longs;eu Pyramides re-plere locum: in quo omnes pariter expo&longs;itores lap&longs;i &longs;unt.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Latitudinem figura, ait, cau&longs;am e&longs;&longs;e &longs;upernatationis. & aquam re&longs;i&longs;tere &longs;impliciter diui&longs;ioni.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Cometas in &longs;uprema aeris regione collocat; cuius contrarium ibi line ari demonctratione ostenditur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>147<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Tanaim, & Indum oriri ex monte Paropami&longs;&longs;o. & c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait, tertia parte noctis Cauca&longs;i verticem illuminari à Sole.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>149<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Danubium ex Pyreneo monte defluere.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>150<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait fluuium quendam non minorem Rhodano in Liguria ab&longs;orberi, & iterum egredi.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>152<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Rubrum mare parum Atlantico Oceano commi&longs;ceri.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>159<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Zonam torridam inhabit abilem exi&longs;timat.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>164<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Putat Iridis angulos non po&longs;&longs;e vnum &longs;upra alterum collocari, &longs;ed tantummodo in orbem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>182<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Rationes, quas in Parelij dubitationibus affert, videntur inanes.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>236<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>In &longs;ubducendo cœle&longs;tium orbium numero, memoria labitur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>243<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait lineam O L, &longs;uperare lineam L R, quantitate P L, vt in figura.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>245<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Remum ad vectem primi generis reducit.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>246<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Temonem nauis reducit ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>247<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>In motu Remi collato cum motu Nauigij, à Nonio erroris manifestè arguitur. eodem modo in motu Temonis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait maioribus trochleis, aut rotulis facilius onera &longs;ubleuari.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>256<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Reducit cuneum ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>270<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Cur res in vorticibus ad medium ferantur, veram cau&longs;am a&longs;signa-re non videtur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>275<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Danubium altero ramo in Mediterraneum, altero in Pontum effluere.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Negat Araneum filum ab intrin&longs;eco emittere, Democritum iniuria refellens. quamuis hoc vltimum ad Phy&longs;icum pertineat.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>403<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Problem. 2. &longs;ect. 2 3. non benè videtur a&longs;signare cau&longs;am variæ im-mer&longs;ionis nauigij.<emph.end type="italics"/></cell></row></table><p type="head"> | |
| | <s>Vi&longs;um e&longs;t etiam opportunum Lectori fore, ea &longs;imul in vnum |
| <pb/><pb pagenum="33"/><s>LOCA</s></p><p type="head"> | <lb/>loca colligere, in quibus Ari&longs;toteles mihi vi&longs;us e&longs;t in Ma­ |
| | <lb/>thematicis &longs;copum non attigi&longs;&longs;e, vt alij pr&ecedil;&longs;ertim Peripa­ |
| <s>MATHEMATICA</s></p><p type="head"> | <lb/>tetici facilius ea inuenire, <expan abbr="atq;">atque</expan> de ij&longs;dem iudicium ferre |
| | <lb/>po&longs;&longs;int. |
| <s>EX LIBRO</s></p><p type="head"> | <lb/><arrow.to.target n="table3"/></s></p><table><table.target id="table3"/><row><cell><emph type="italics"/>121<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Nvmero marginali: vbi ait plura Octaedra, &longs;eu Pyramides re-plere locum: in quo omnes pariter expo&longs;itores lap&longs;i &longs;unt.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>124<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Latitudinem figura, ait, cau&longs;am e&longs;&longs;e &longs;upernatationis. & aquam re&longs;i&longs;tere &longs;impliciter diui&longs;ioni.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>136<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Cometas in &longs;uprema aeris regione collocat; cuius contrarium ibi line ari demonctratione ostenditur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>147<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Tanaim, & Indum oriri ex monte Paropami&longs;&longs;o. & c.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>148<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait, tertia parte noctis Cauca&longs;i verticem illuminari à Sole.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>149<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Danubium ex Pyreneo monte defluere.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>150<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait fluuium quendam non minorem Rhodano in Liguria ab&longs;orberi, & iterum egredi.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>152<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Rubrum mare parum Atlantico Oceano commi&longs;ceri.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>159<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Zonam torridam inhabit abilem exi&longs;timat.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>164<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Putat Iridis angulos non po&longs;&longs;e vnum &longs;upra alterum collocari, &longs;ed tantummodo in orbem.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>182<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Rationes, quas in Parelij dubitationibus affert, videntur inanes.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>236<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>In &longs;ubducendo cœle&longs;tium orbium numero, memoria labitur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>243<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait lineam O L, &longs;uperare lineam L R, quantitate P L, vt in figura.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>245<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Remum ad vectem primi generis reducit.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>246<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Temonem nauis reducit ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>247<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>In motu Remi collato cum motu Nauigij, à Nonio erroris manifestè arguitur. eodem modo in motu Temonis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>250<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait maioribus trochleis, aut rotulis facilius onera &longs;ubleuari.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>256<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Reducit cuneum ad vectem primi generis.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>270<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Cur res in vorticibus ad medium ferantur, veram cau&longs;am a&longs;signa-re non videtur.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>275<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Ait Danubium altero ramo in Mediterraneum, altero in Pontum effluere.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>293<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Negat Araneum filum ab intrin&longs;eco emittere, Democritum iniuria refellens. quamuis hoc vltimum ad Phy&longs;icum pertineat.<emph.end type="italics"/></cell></row><row><cell><emph type="italics"/>403<emph.end type="italics"/></cell><cell><emph type="italics"/>Problem. 2. &longs;ect. 2 3. non benè videtur a&longs;signare cau&longs;am variæ im-mer&longs;ionis nauigij.<emph.end type="italics"/></cell></row></table></section><pb/><!--blank page --><pb pagenum="33"/> |
| | |
| <s>PRÆDICAMENTORVM</s></p><p type="head"> | <section><p type="head"><s>LOCA |
| | <lb/>MATHEMATICA |
| <s>Per ordinem declarata.</s></p><p type="main"> | <lb/>EX LIBRO |
| | <lb/>PRÆDICAMENTORVM |
| | <lb/>Per ordinem declarata.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg1"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg1"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg1"/>1</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg1"/>1</s></p></section> |
| | </front><body><chap> |
| | <p type="main"> |
| <s>Ex c. <!-- REMOVE S-->3. De his, quæ ad aliquid. </s> | <s>Ex c. <!-- REMOVE S-->3. De his, quæ ad aliquid. </s> |
| | |
| | |
| | <s>Porrò quemadmodum vnus angulus vni angulo æqualis e&longs;t, ita |
| | <lb/><expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> duo anguli &longs;unt vni angulo æquales, vt patet, &longs;i vnus angulus, v.g. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->angulus B A C, vbi ait <emph type="italics"/>(Scientia verò &longs;i non &longs;it, |
| | <lb/>nihil probibet e&longs;&longs;e &longs;cibile, vt circuli quadratura, &longs;i e&longs;t &longs;cibilis, |
| | <lb/>&longs;cientia quidem eius nondum e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Cum velit Ari&longs;t. |
| | |
| | o&longs;tendere, |
| | <lb/>nó omnia correlatiua &longs;imul e&longs;&longs;e natura, id de &longs;cibili, & &longs;cien­ |
| | <lb/>tia variè probat, præ&longs;ertim verò, quia multa &longs;int &longs;cibilia, |
| | <lb/>quæ tamen nondum &longs;ciantur, vt patet, inquit, in Quadratu­ |
| | <lb/>ra circuli, & &longs;cientia ip&longs;ius, quia quamuis ip&longs;a circuli quadratura &longs;it &longs;cibi­ |
| | <lb/>lis, nondum tamen &longs;imul cum ip&longs;a, &longs;cientia illius extat. </s> |
| | |
| | <s>Quæ vt perfectè |
| | <lb/>intelligantur, &longs;ciendum e&longs;t, quadraturam circuli, quæ à Græcis tetrago­ |
| | <lb/>ni&longs;mus dicitur, nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm propo&longs;ito cuilibet circulo exhibere |
| | <lb/>quadratum æquale. </s> |
| | |
| | <s>Quæ æqualitas debet intelligi de areis, &longs;eu &longs;patijs, ita |
| | <lb/>vt area circuli, &longs;eu &longs;patium illud, &longs;iue &longs;uperficies illa circularis, &longs;it æqualis |
| | <lb/>areæ, &longs;eu &longs;uperficiei quadratæ. </s> |
| | |
| | <s>Qua in re plurimi decipiuntur exi&longs;timantes |
| | <lb/>per quadraturam cir culi inquiri æqualitatem linearum, ita vt circumferen­ |
| | <lb/>tia circuli debeat e&longs;&longs;e æqualis ambitui, &longs;eu quatuor lateribus quadrati: |
| | <lb/>quod omnino fal&longs;um e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Quadratio porrò circuli dupliciter proponi pote&longs;t, vel tanquam Theo­ |
| | <lb/>rema, vel tanquam Problema <emph type="italics"/>(theorema autem e&longs;t propo&longs;itio, in qua nihil fa­ |
| | <lb/>ciendum proponitur; problema verò aliquid fieri expo&longs;cit)<emph.end type="italics"/> neutrum autem tem­ |
| | <lb/>pore Ari&longs;t. |
| | |
| | erat adinuentum nam theorema inuentum e&longs;t po&longs;t ip&longs;um ducen­ |
| | <lb/>tis circiter annis ab Archimede: problema verò nondum à quoquam per­ |
| | <lb/>fectè potuit reperiri. </s> |
| | |
| | <s>qua di&longs;tinctione &longs;aluari po&longs;&longs;unt nonnulli, vt Boetius |
| | <lb/>hocloco, qui aiunt, &longs;e vidi&longs;&longs;e Demon&longs;trationem quadraturæ huius, &longs;i nimi­ |
| | <lb/>rum intelligant theorema. </s> |
| | |
| | <s>& alij etiam verum a&longs;&longs;erunt, dum negant hacte­ |
| | <lb/>nus repertam e&longs;&longs;e, &longs;i nimirum de problemate loquantur, theorema Archi­<pb pagenum="34"/>medis e&longs;t propo&longs;itio prima acuti&longs;&longs;imi libelli de Dimen&longs;ione circuli; e&longs;t au­ |
| | <lb/>tem huiu&longs;modi. </s> |
| | |
| | <s>Quilibet circulus æqualis e&longs;t triangulo rectangulo, cuius |
| | <lb/>quidem &longs;emidiameter vni laterum, quæ circa rectum angulum &longs;unt, ambi­ |
| | <lb/>tus verò ba&longs;i eius e&longs;t æqualis.</s></p><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.034.1.tif"/><p type="main"> |
| | |
| | <s>Sit, v.g. <!-- REMOVE S-->datus circulus, cuius &longs;emidiameter A B; & fit trian gulum rectangu­ |
| | <lb/>lum A B C, cuius angulus B, &longs;it rectus, & latus B A, <expan abbr="con&longs;titu&etilde;s">con&longs;tituens</expan> angulum re­ |
| | <lb/>ctum B, cum ba&longs;i B C, &longs;it æquale &longs;emidiametro A B; ba&longs;is verò B C, &longs;it æqua­ |
| | <lb/>lis peripheriæ eiu&longs;dem circuli dati. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | <s>demon&longs;trat iam ibi Archimedes acuta |
| | <lb/>æquè, ac euidenti demon&longs;tratione triangulum i&longs;tud æquale e&longs;&longs;e circulo illi. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>quod perinde e&longs;t, ac &longs;i o&longs;tendi&longs;&longs;et cuinam quadrato &longs;it æqualis, cum per vl­ |
| | <lb/>timam 2. Eucl. <!-- REMOVE S-->po&longs;&longs;imus triangulo huic quadratum æquale con&longs;truere, quod |
| | <lb/>con&longs;equenter dato circulo æquale erit. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | <s>Quod &longs;i in modum Problematis ita |
| | <lb/>proponatur: Dato circulo æquale quadratum con&longs;truere, nondum inuenta |
| | <lb/>e&longs;t ratio, quæ demon&longs;tratione confirmetur, qua id geometricè penitus, hoc |
| | <lb/>e&longs;t ad æqualitatem mathematicam, &longs;eu exacti&longs;&longs;imam effici po&longs;&longs;it, <expan abbr="tota&qacute;">totaque</expan>; dif­ |
| | <lb/>ficultas po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur in inue&longs;tigando, quonam modo exhibeamus li­ |
| | <lb/>neam rectam B C, æqualem peripheriæ circuli dati. </s> |
| | |
| | <s>quam nullus hactenus |
| | <lb/>geometricè illi æqualem potuit exhibere, <expan abbr="atq;">atque</expan> exhibita <expan abbr="euid&etilde;ti">euidenti</expan> demon&longs;tra­ |
| | <lb/>tione comprobare; Quamuis Archimedes acumine &longs;anè mirabili in lib. |
| | |
| | de |
| | <lb/>lineis &longs;piralibus, eam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> theorematicè, non tamen problematicè inue­ |
| | <lb/>&longs;tigauit. </s> |
| | |
| | <s>nam propo&longs;itione 18. illius <expan abbr="admirãdi">admirandi</expan> operis inuenit lineam rectam |
| | <lb/>æqualem circumferentiæ primi circuli &longs;piralis lineæ; propo&longs; verò 19. repe­ |
| | <lb/>rit aliam rectam æqualem circumferentiæ &longs;ecundi circuli. </s> |
| | |
| <s>vbi ait <emph type="italics"/>(Scientia verò &longs;i non &longs;it, <lb/>nihil probibet e&longs;&longs;e &longs;cibile, vt circuli quadratura, &longs;i e&longs;t &longs;cibilis, <lb/>&longs;cientia quidem eius nondum e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Cum velit Ari&longs;t. | <s>tu ip&longs;um con&longs;ule, |
| | <lb/>&longs;i admirandarum rerum contemplatione delectaris. </s> |
| o&longs;tendere, <lb/>nó omnia correlatiua &longs;imul e&longs;&longs;e natura, id de &longs;cibili, & &longs;cien­<lb/>tia variè probat, præ&longs;ertim verò, quia multa &longs;int &longs;cibilia, <lb/>quæ tamen nondum &longs;ciantur, vt patet, inquit, in Quadratu­<lb/>ra circuli, & &longs;cientia ip&longs;ius, quia quamuis ip&longs;a circuli quadratura &longs;it &longs;cibi­<lb/>lis, nondum tamen &longs;imul cum ip&longs;a, &longs;cientia illius extat. </s> | |
| | |
| <s>Quæ vt perfectè <lb/>intelligantur, &longs;ciendum e&longs;t, quadraturam circuli, quæ à Græcis tetrago­<lb/>ni&longs;mus dicitur, nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm propo&longs;ito cuilibet circulo exhibere <lb/>quadratum æquale. </s> | |
| | |
| <s>Quæ æqualitas debet intelligi de areis, &longs;eu &longs;patijs, ita <lb/>vt area circuli, &longs;eu &longs;patium illud, &longs;iue &longs;uperficies illa circularis, &longs;it æqualis <lb/>areæ, &longs;eu &longs;uperficiei quadratæ. </s> | |
| | |
| <s>Qua in re plurimi decipiuntur exi&longs;timantes <lb/>per quadraturam cir culi inquiri æqualitatem linearum, ita vt circumferen­<lb/>tia circuli debeat e&longs;&longs;e æqualis ambitui, &longs;eu quatuor lateribus quadrati: <lb/>quod omnino fal&longs;um e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>Multa hac de re Pap­ |
| | <lb/>pus Alexandrinus lib. |
| <s>Quadratio porrò circuli dupliciter proponi pote&longs;t, vel tanquam Theo­<lb/>rema, vel tanquam Problema <emph type="italics"/>(theorema autem e&longs;t propo&longs;itio, in qua nihil fa­<lb/>ciendum proponitur; problema verò aliquid fseri expo&longs;cit)<emph.end type="italics"/> neutrum a<gap/> t<gap/>m tem­<lb/>pore Ari&longs;t. | |
| | |
| erat adinuentum nam theorema inuentum e&longs;t po&longs;t ip<gap/> m ducen­<lb/>tis circiter annis ab Archimede: problema verò nondum à quoquam per­<lb/>fectè potuit reperiri. </s> | |
| | |
| <s>qua di&longs;tinctione &longs;aluari po&longs;&longs;unt nonnulli, vt Boetius <lb/>hocloco, qui aiunt, &longs;e vidi&longs;&longs;e Demon&longs;trationem quadraturæ huius, &longs;i nimi­<lb/>rum intelligant theorema. </s> | |
| | |
| <s>& alij etiam verum a&longs;&longs;erunt, dum negant hacte­<lb/>nus repertam e&longs;&longs;e, &longs;i nimirum de problemate loquantur, theorema Archi­<pb pagenum="34"/>medis e&longs;t propo&longs;itio prima acuti&longs;&longs;imi libelli de Dimen&longs;ione circuli; e&longs;t au­<lb/>tem huiu&longs;modi. </s> | |
| | |
| <s>Quilibet circulus æqualis e&longs;t triangulo rectangulo, cuius <lb/>quidem &longs;emidiameter vni laterum, quæ circa rectum angulum &longs;unt, ambi­<lb/>tus verò ba&longs;i eius e&longs;t æqualis.</s></p><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.034.1.tif"/><p type="main"> | |
| | |
| <s>Sit, v.g. <!-- REMOVE S-->datus circulus, cuius &longs;emidiameter A B; & fit trian gulum rectangu­<lb/>lum A B C, cuius angulus B, &longs;it rectus, & latus B A, <expan abbr="con&longs;titu&etilde;s">con&longs;tituens</expan> angulum re­<lb/>ctum B, cum ba&longs;i B C, &longs;it æquale &longs;emidiametro A B; ba&longs;is verò B C, &longs;it æqua­<lb/>lis peripheriæ eiu&longs;dem circuli dati. </s> | |
| | |
| | |
| | |
| <s>demon&longs;trat iam ibi Archimedes acuta <lb/>æquè, ac euidenti demon&longs;tratione triangulum i&longs;tud æquale e&longs;&longs;e circulo illi. <lb/></s> | |
| | |
| <s>quod perinde e&longs;t, ac &longs;i o&longs;tendi&longs;&longs;et cuinam quadrato &longs;it æqualis, cum per vl­<lb/>timam 2. Eucl. <!-- REMOVE S-->po&longs;&longs;imus triangulo huic quadratum æquale con&longs;truere, quod <lb/>con&longs;equenter dato circulo æquale erit. </s> | |
| | |
| | |
| | |
| <s>Quod &longs;i in modum Problematis ita <lb/>proponatur: Dato circulo æquale quadratum con&longs;truere, nondum inuenta <lb/>e&longs;t ratio, quæ demon&longs;tratione confirmetur, qua id geometricè penitus, hoc <lb/>e&longs;t ad æqualitatem mathematicam, &longs;eu exacti&longs;&longs;imam effici po&longs;&longs;it, <expan abbr="tota&qacute;">totaque</expan>; dif­<lb/>ficultas po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur in inue&longs;tigando, quonam modo exhibeamus li­<lb/>neam rectam B C, æqualem peripheriæ circuli dati. </s> | |
| | |
| <s>quam nullus hactenus <lb/>geometricè illi æqualem potuit exhibere, <expan abbr="atq;">atque</expan> exhibita <expan abbr="euid&etilde;ti">euidenti</expan> demon&longs;tra­<lb/>tione comprobare; Quamuis Archimedes acumine &longs;anè mirabili in lib. | |
| | |
| de <lb/>lineis &longs;piralibus, eam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> theorematicè, non tamen problematicè inue­<lb/>&longs;tigauit. </s> | |
| | |
| <s>nam propo&longs;itione 18. illius <expan abbr="admirãdi">admirandi</expan> operis inuenit lineam rectam <lb/>æqualem circumferentiæ primi circuli &longs;piralis lineæ; propo&longs; verò 19. repe­<lb/>rit aliam rectam æqualem circumferentiæ &longs;ecundi circuli. </s> | |
| | |
| <s>tu ip&longs;um con&longs;ule, <lb/>&longs;i admirandarum rerum contemplatione delectaris. </s> | |
| | |
| <s>Multa hac de re Pap­<lb/>pus Alexandrinus lib. | |
| | |
| 4. Math. coll. </s> | 4. Math. coll. </s> |
| | |
| <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­<lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> | <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­ |
| | <lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> |
| <s>Qua­<lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­<lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. & alij. </s> | |
| | |
| <s>&longs;olet autem à non­<lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­<lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>ego quidem e&longs;&longs;e po&longs;&longs;ibilem exi&longs;timo, quis enim dubi­<lb/>tare pote&longs;t, po&longs;&longs;e exi&longs;tere quadratum æquale circulo propo&longs;ito? </s> | <s>Qua­ |
| | <lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres |
| <s>Quod &longs;i po­<lb/>te&longs;t fieri, quare non etiam demon&longs;trari? </s> | <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­ |
| | <lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. & alij. </s> |
| <s>pr&ecedil;fertim cum videamus ab Archi­<lb/>mede iam inuentam e&longs;&longs;e, quatenus Theorema e&longs;t. </s> | |
| | <s>&longs;olet autem à non­ |
| <s>& præterea con&longs;tet<gap/> Hip­<lb/>pocratem quadra&longs;&longs;e lunulam, vt &longs;uo loco dicemus, & Archimedem in libel­<pb pagenum="35"/>lo de quadratura Paraboles, quadra&longs;&longs;e ip&longs;am Parabolem, quæ tamen duæ fi­<lb/>guræ, lunula &longs;cilicet, & parabola &longs;unt curuilineæ.</s></p><p type="main"> | <lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, |
| | <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­ |
| | <lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| | <s>ego quidem e&longs;&longs;e po&longs;&longs;ibilem exi&longs;timo, quis enim dubi­ |
| | <lb/>tare pote&longs;t, po&longs;&longs;e exi&longs;tere quadratum æquale circulo propo&longs;ito? </s> |
| | |
| | <s>Quod &longs;i po­ |
| | <lb/>te&longs;t fieri, quare non etiam demon&longs;trari? </s> |
| | |
| | <s>pr&ecedil;fertim cum videamus ab Archi­ |
| | <lb/>mede iam inuentam e&longs;&longs;e, quatenus Theorema e&longs;t. </s> |
| | |
| | <s>& præterea con&longs;tet, Hip­ |
| | <lb/>pocratem quadra&longs;&longs;e lunulam, vt &longs;uo loco dicemus, & Archimedem in libel­<pb pagenum="35"/>lo de quadratura Paraboles, quadra&longs;&longs;e ip&longs;am Parabolem, quæ tamen duæ fi­ |
| | <lb/>guræ, lunula &longs;cilicet, & parabola &longs;unt curuilineæ.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg2"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg2"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex cap. | <s>Ex cap. |
| | |
| de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­<lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> | de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, |
| | <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­ |
| <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­<lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­<lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­<lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­<lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­<lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­<lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­<lb/>menta intelligantur principia, qualia &longs;unt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­<lb/>nes exponant theoremata. </s> | <lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> |
| | |
| <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­<lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­ |
| | <lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­ |
| | <lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, |
| | <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­ |
| | <lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis |
| | <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­ |
| | <lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­ |
| | <lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­ |
| | <lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­ |
| | <lb/>menta intelligantur principia, qualia &longs;unt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­ |
| | <lb/>nes exponant theoremata. </s> |
| | |
| | <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­ |
| | <lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione |
| | <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg3"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg3"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex cap. | <s>Ex cap. |
| | |
| de motu <emph type="italics"/>(Quadratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito)<emph.end type="italics"/> Gnomon vox <lb/>græca inter alia &longs;ignificat in&longs;trumentum illud, quod Latini tum amu&longs;&longs;im, <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.035.1.tif"/><lb/>tum normam appellant, Itali verò, Squadra, ad <lb/>cuius &longs;imilitudinem Geometræ denominarunt fi­<lb/>guram quandam, &longs;eu portionem cuiu&longs;uis paralle­<lb/>logrammi, vt videre e&longs;t in definitione &longs;ecunda <lb/>2. elem. </s> | de motu <emph type="italics"/>(Quadratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito)<emph.end type="italics"/> Gnomon vox |
| | <lb/>græca inter alia &longs;ignificat in&longs;trumentum illud, quod Latini tum amu&longs;&longs;im, |
| <s>& in præ&longs;enti figura, in qua quadratum <lb/>A B C D, circumpo&longs;ito gnomone E F G, augetur, <lb/>& fit maius quadratum H B I L.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.035.1.tif"/> |
| | <lb/>tum normam appellant, Itali verò, Squadra, ad |
| <s>Idem etiam verum e&longs;t in quadrato arithmeti­<lb/>co, &longs;iue in numero quadrato: is enim pariter ad­<lb/>dito Gnomone augetur. </s> | <lb/>cuius &longs;imilitudinem Geometræ denominarunt fi­ |
| | <lb/>guram quandam, &longs;eu portionem cuiu&longs;uis paralle­ |
| | <lb/>logrammi, vt videre e&longs;t in definitione &longs;ecunda |
| | <lb/>2. elem. </s> |
| | |
| | <s>& in præ&longs;enti figura, in qua quadratum |
| | <lb/>A B C D, circumpo&longs;ito gnomone E F G, augetur, |
| | <lb/>& fit maius quadratum H B I L.<!-- KEEP S--></s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Idem etiam verum e&longs;t in quadrato arithmeti­ |
| | <lb/>co, &longs;iue in numero quadrato: is enim pariter ad­ |
| | <lb/>dito Gnomone augetur. </s> |
| | |
| <s>i. </s> | <s>i. </s> |
| | |
| <s>addito numero impari. <lb/></s> | <s>addito numero impari. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. tex. <!-- REMOVE S-->26. fusè explicabimus.</s> | <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. tex. <!-- REMOVE S-->26. fusè explicabimus.</s> |
| | |
| </p><p type="head"> | </p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Primo Priorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Primo Priorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s></p> |
| | </chap><chap> |
| | <p type="main"> |
| <s><arrow.to.target n="marg4"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg4"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg4"/>4</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg4"/>4</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Aliquorum opinio e&longs;t, Ari&longs;totelem ho&longs;ce libros appella&longs;&longs;e re&longs;olu­<lb/>torios, quod per illos doceat &longs;yllogi&longs;mum, ac demon&longs;trationem <lb/>iam factam in &longs;ua immediata principia re&longs;oluere, quam opinio­<lb/>nem meum non e&longs;t, nunc refellere. </s> | <s>Aliquorum opinio e&longs;t, Ari&longs;totelem ho&longs;ce libros appella&longs;&longs;e re&longs;olu­ |
| | <lb/>torios, quod per illos doceat &longs;yllogi&longs;mum, ac demon&longs;trationem |
| <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­<lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> | <lb/>iam factam in &longs;ua immediata principia re&longs;oluere, quam opinio­ |
| | <lb/>nem meum non e&longs;t, nunc refellere. </s> |
| <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>Alex. initio &longs;eptimi Mathem. collect. </s> | |
| | <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem |
| <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­<lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­<lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­<lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­<lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> | <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­ |
| | <lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> |
| <s>Porrò Diogenes Laert. <!-- REMOVE S-->huius re&longs;olutionis in­<lb/>uentorem facit Platonem: à quo eam Leodamas Tha&longs;ius didicit, cuius be­<lb/>neficio, pluries deinde Geometricas demon&longs;trationes adinuenit. </s> | |
| | <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus |
| | <lb/>Alex. initio &longs;eptimi Mathem. collect. </s> |
| | |
| | <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, |
| | <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­ |
| | <lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­ |
| | <lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­ |
| | <lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­ |
| | <lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem |
| | <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> |
| | |
| | <s>Porrò Diogenes Laert. <!-- REMOVE S-->huius re&longs;olutionis in­ |
| | <lb/>uentorem facit Platonem: à quo eam Leodamas Tha&longs;ius didicit, cuius be­ |
| | <lb/>neficio, pluries deinde Geometricas demon&longs;trationes adinuenit. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>definitio <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> | <s>definitio |
| | <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> |
| | |
| | <s>13. Elem. iuxta tran&longs;latio­ |
| | <lb/>nem Zamberti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­ |
| | <lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­ |
| | <lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> |
| | |
| | <s>&longs;unt præterea fre­ |
| | <lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­ |
| | <lb/>pi. </s> |
| | |
| | <s>extat adhuc liber Datorum Euclidis, qui geometricis re&longs;olutionibus in­ |
| | <lb/>&longs;eruiebat. </s> |
| | |
| | <s>vtinam extarent etiam alij de re&longs;olutione, quorum auxilio non |
| | <lb/>tantopere recentiores Mathematici in inueniendis Demo&longs;trationibus la­ |
| | <lb/>borarent; hanc re&longs;olutionem, &longs;ic Pappus fu&longs;ius, quam Euclides explicat; |
| | <lb/>re&longs;olutio e&longs;t via à quæ&longs;ito tanquam conce&longs;&longs;o per ea, quæ exip&longs;o con&longs;equun­ |
| | <lb/>tur ad aliquod certum, & conce&longs;&longs;um: in re&longs;olutione enim id, quod quæritur |
| | <lb/>tanquam factum, & verum &longs;upponentes, quid ex hoc &longs;equatur, con&longs;idera­ |
| | <lb/>mus, quou&longs;que incidamus in aliquod iam cognitum, vel quod &longs;it è numero |
| | <lb/>principiorum. </s> |
| | |
| <s>13. Elem. iuxta tran&longs;latio­<lb/>nem Zamb<gap/>rti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­<lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­<lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> | <s>Quod quidem erat fignum euidens, quæ&longs;itum quoque verum |
| | <lb/>e&longs;&longs;e. </s> |
| <s>&longs;unt præterea fre­<lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­<lb/>pi. </s> | |
| | |
| <s>extat adhuc liber Datorum Euclidis, qui geometricis re&longs;olutionibus in­<lb/>&longs;eruiebat. </s> | |
| | |
| <s>vtinam extarent etiam alij de re&longs;olutione, quorum auxilio non <lb/>tantopere recentiores Mathematici in inueniendis Demo&longs;trationibus la­<lb/>borarent; hanc re&longs;olutionem, &longs;ic Pappus fu&longs;ius, quam Euclides explicat; <lb/>re&longs;olutio e&longs;t via à quæ&longs;ito tanquam conce&longs;&longs;o per ea, quæ exip&longs;o con&longs;equun­<lb/>tur ad aliquod certum, & conce&longs;&longs;um: in re&longs;olutione enim id, quod quæritur <lb/>tanquam factum, & verum &longs;upponentes, quid ex hoc &longs;equatur, con&longs;idera­<lb/>mus, quou&longs;que incidamus in aliquod iam cognitum, vel quod &longs;it è numero <lb/>principiorum. </s> | |
| | |
| <s>Quod quidem erat fignum euidens, quæ&longs;itum quoque verum <lb/>e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>eadem omnino habet Proclus in comm. <!-- REMOVE S-->ad &longs;extam primi elem. </s> | <s>eadem omnino habet Proclus in comm. <!-- REMOVE S-->ad &longs;extam primi elem. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>Quod <lb/>porrò Ari&longs;t. ip&longs;e hanc re&longs;olutionem Mathematicam cognouerit e&longs;&longs;e medij <lb/>inqui&longs;itionem manife&longs;tum e&longs;t ex cap. 3. lib. 3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->vbi &longs;ic ait <emph type="italics"/>(Qui enim <lb/>con&longs;ultat, quærere videtur, & re&longs;oluere prædicto modo, quemadmodum de&longs;igna­<lb/>tiones)<emph.end type="italics"/> vbi per de&longs;ignationes intelligit Geometricas demon&longs;trationes, vt <lb/>&longs;upra innuimus, & infra probabimus; cum ergo con&longs;ultatio nihil aliud &longs;it, <lb/>quam medij idonei ad finem in rebus agendis inqui&longs;itio, eamque dicat e&longs;&longs;e <lb/>&longs;imilem re&longs;olutioni Geometricæ, manife&longs;tum e&longs;t, ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> re&longs;olutionem <lb/>e&longs;&longs;e medij in rebus &longs;peculatiuis idonei perue&longs;tigationem. </s> | <s>Quod |
| | <lb/>porrò Ari&longs;t. ip&longs;e hanc re&longs;olutionem Mathematicam cognouerit e&longs;&longs;e medij |
| | <lb/>inqui&longs;itionem manife&longs;tum e&longs;t ex cap. 3. lib. 3. Ethyc. <!-- REMOVE S-->vbi &longs;ic ait <emph type="italics"/>(Qui enim |
| | <lb/>con&longs;ultat, quærere videtur, & re&longs;oluere prædicto modo, quemadmodum de&longs;igna­ |
| <s>Exi&longs;timo igitur <lb/>cum docti&longs;&longs;imis Zabarella, Burana, Toleto, & alijs, Ari&longs;totilem non &longs;olum <lb/>hanc &longs;uam logicam ad mathematicarum &longs;cientiarum typum compegi&longs;&longs;e, <lb/>verum potius imitatum e&longs;&longs;e opus illud Euclidis de re&longs;olutione, atque ex eo <lb/>non &longs;olum plurima exempla Geometrica, verum etiam titulum de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e, <lb/>præ&longs;ertim cum argumentum e&longs;&longs;et ferè idem vtrobique, &longs;ed Ari&longs;t. | <lb/>tiones)<emph.end type="italics"/> vbi per de&longs;ignationes intelligit Geometricas demon&longs;trationes, vt |
| | <lb/>&longs;upra innuimus, & infra probabimus; cum ergo con&longs;ultatio nihil aliud &longs;it, |
| intentio <lb/>fuerit accommodare re&longs;olutionem omnibus <expan abbr="&longs;ci&etilde;tijs">&longs;cientijs</expan>; Euclidis verò, & alio­<lb/>rum Geometriæ &longs;oli. </s> | <lb/>quam medij idonei ad finem in rebus agendis inqui&longs;itio, eamque dicat e&longs;&longs;e |
| | <lb/>&longs;imilem re&longs;olutioni Geometricæ, manife&longs;tum e&longs;t, ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> re&longs;olutionem |
| | <lb/>e&longs;&longs;e medij in rebus &longs;peculatiuis idonei perue&longs;tigationem. </s> |
| | |
| <s>hinc patere pote&longs;t, cur hi libri re&longs;olutorij in&longs;cribantur, <lb/>quod &longs;cilicet tradunt methodum, qua valeamus quæ&longs;itum quoduis re&longs;olue­<lb/>re, ide&longs;t, ex quæ&longs;ito tanquam vero inue&longs;tare aliquam veritatem, per quam <lb/>deinde propo&longs;itæ quæ&longs;tionis rationem methodo compo&longs;itiua reddamus. </s> | |
| | |
| <s>Et <lb/>verò cum reliquas appellationes Problematis, Theorematis, Propo&longs;itionis, <lb/>definitionum, po&longs;tulatorum, axiomatum, & alia huiu&longs;modi ex Geometri­<lb/>cis ad omnes &longs;cientias tran&longs;tulerit, quid ni etiam re&longs;olutionem? </s> | |
| | |
| <s>maximè <lb/>verò, quia &longs;i horum lib. | <s>Exi&longs;timo igitur |
| | <lb/>cum docti&longs;&longs;imis Zabarella, Burana, Toleto, & alijs, Ari&longs;totilem non &longs;olum |
| intentio e&longs;&longs;et docere iam factum &longs;yllogi&longs;mum in &longs;ua <lb/>principia re&longs;oluere, parum e&longs;&longs;et vtilis; imò nec vtilis, &longs;ed &longs;uperfluum quid. <lb/></s> | <lb/>hanc &longs;uam logicam ad mathematicarum &longs;cientiarum typum compegi&longs;&longs;e, |
| | <lb/>verum potius imitatum e&longs;&longs;e opus illud Euclidis de re&longs;olutione, atque ex eo |
| | <lb/>non &longs;olum plurima exempla Geometrica, verum etiam titulum de&longs;ump&longs;i&longs;&longs;e, |
| | <lb/>præ&longs;ertim cum argumentum e&longs;&longs;et ferè idem vtrobique, &longs;ed Ari&longs;t. |
| | |
| | intentio |
| | <lb/>fuerit accommodare re&longs;olutionem omnibus <expan abbr="&longs;ci&etilde;tijs">&longs;cientijs</expan>; Euclidis verò, & alio­ |
| | <lb/>rum Geometriæ &longs;oli. </s> |
| | |
| | <s>hinc patere pote&longs;t, cur hi libri re&longs;olutorij in&longs;cribantur, |
| | <lb/>quod &longs;cilicet tradunt methodum, qua valeamus quæ&longs;itum quoduis re&longs;olue­ |
| | <lb/>re, ide&longs;t, ex quæ&longs;ito tanquam vero inue&longs;tare aliquam veritatem, per quam |
| | <lb/>deinde propo&longs;itæ quæ&longs;tionis rationem methodo compo&longs;itiua reddamus. </s> |
| | |
| | <s>Et |
| | <lb/>verò cum reliquas appellationes Problematis, Theorematis, Propo&longs;itionis, |
| | <lb/>definitionum, po&longs;tulatorum, axiomatum, & alia huiu&longs;modi ex Geometri­ |
| | <lb/>cis ad omnes &longs;cientias tran&longs;tulerit, quid ni etiam re&longs;olutionem? </s> |
| | |
| | <s>maximè |
| | <lb/>verò, quia &longs;i horum lib. |
| | |
| | intentio e&longs;&longs;et docere iam factum &longs;yllogi&longs;mum in &longs;ua |
| | <lb/>principia re&longs;oluere, parum e&longs;&longs;et vtilis; imò nec vtilis, &longs;ed &longs;uperfluum quid. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>at verò vbinam docuit hanc re&longs;olutionem? </s> | <s>at verò vbinam docuit hanc re&longs;olutionem? </s> |
| | |
| <s>profecto nullibi. </s> | <s>profecto nullibi. </s> |
| | |
| <s>quid opus e&longs;t <lb/>iam factum &longs;yllogi&longs;mum re&longs;oluere? </s> | <s>quid opus e&longs;t |
| | <lb/>iam factum &longs;yllogi&longs;mum re&longs;oluere? </s> |
| | |
| <s>at verò propo&longs;itam quæ&longs;tionem re&longs;ol­<lb/>uere veterum mathematicorum more, hoc opus, hic labor e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>at verò propo&longs;itam quæ&longs;tionem re&longs;ol­ |
| | <lb/>uere veterum mathematicorum more, hoc opus, hic labor e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Hanc porrò re&longs;olutionem attendendam e&longs;&longs;e primò penes formam, quam <lb/>docet primis duobus analyticis; &longs;ecundò penes materiam, quam tradit duo­<pb pagenum="37"/>bus vltimis, non prætereundum. </s> | <s>Hanc porrò re&longs;olutionem attendendam e&longs;&longs;e primò penes formam, quam |
| | <lb/>docet primis duobus analyticis; &longs;ecundò penes materiam, quam tradit duo­<pb pagenum="37"/>bus vltimis, non prætereundum. </s> |
| | |
| <s>reliquas duas logicæ partes, Topicam &longs;ci­<lb/>licet, & Elenchos, quæ &longs;yllogi&longs;mos probabilem, & apparentem docent, no­<lb/>luit appellare re&longs;olutorios, quamuis inuentionem mediorum doceant, quia <lb/>iam mos i&longs;te inoleuerat apud Philo&longs;ophos, & Mathematicos, vt illa &longs;ola <lb/>pars, quæ ex materia nece&longs;&longs;aria doceret &longs;yllogi&longs;mum demon&longs;tratiuum con­<lb/>&longs;truere, diceretur re&longs;olutio: cum Mathematici, qui primi de re&longs;olutione <lb/>&longs;crip&longs;erunt, talem materiam &longs;olum con&longs;iderent.</s></p><p type="main"> | <s>reliquas duas logicæ partes, Topicam &longs;ci­ |
| | <lb/>licet, & Elenchos, quæ &longs;yllogi&longs;mos probabilem, & apparentem docent, no­ |
| | <lb/>luit appellare re&longs;olutorios, quamuis inuentionem mediorum doceant, quia |
| | <lb/>iam mos i&longs;te inoleuerat apud Philo&longs;ophos, & Mathematicos, vt illa &longs;ola |
| | <lb/>pars, quæ ex materia nece&longs;&longs;aria doceret &longs;yllogi&longs;mum demon&longs;tratiuum con­ |
| | <lb/>&longs;truere, diceretur re&longs;olutio: cum Mathematici, qui primi de re&longs;olutione |
| | <lb/>&longs;crip&longs;erunt, talem materiam &longs;olum con&longs;iderent.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg5"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg5"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| 23. &longs;ecti primi lib. | 23. &longs;ecti primi lib. |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Vt quod diameter incommen&longs;urabilis eo, quod <lb/>imparia æqualia paribus fiant, &longs;i fuerit po&longs;ita commen&longs;ur abilis. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Vt quod diameter incommen&longs;urabilis eo, quod |
| | <lb/>imparia æqualia paribus fiant, &longs;i fuerit po&longs;ita commen&longs;ur abilis. </s> |
| | |
| <s>æqualia igitur fieri <lb/>imparia paribus ratiocinantur, diametrum vtrò incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e ex &longs;uppo­<lb/>&longs;itione <expan abbr="mon&longs;trãt">mon&longs;trant</expan>, quoniam fal&longs;um accidit propter contradictionem)<emph.end type="italics"/> Euclides pri­<lb/>mis duabus definitionibus 10. elem. </s> | <s>æqualia igitur fieri |
| | <lb/>imparia paribus ratiocinantur, diametrum vtrò incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e ex &longs;uppo­ |
| | <lb/>&longs;itione <expan abbr="mon&longs;trãt">mon&longs;trant</expan>, quoniam fal&longs;um accidit propter contradictionem)<emph.end type="italics"/> Euclides pri­ |
| | <lb/>mis duabus definitionibus 10. elem. </s> |
| | |
| <s>definit, quæ nam &longs;int magnitudines <lb/>commen&longs;. </s> | <s>definit, quæ nam &longs;int magnitudines |
| | <lb/>commen&longs;. </s> |
| | |
| <s>& quæ incommen&longs;. </s> | <s>& quæ incommen&longs;. </s> |
| | |
| <s>&longs;ic; commen&longs;. </s> | <s>&longs;ic; commen&longs;. </s> |
| | |
| <s>magnitudines dicuntur, quas <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.1.tif"/><lb/>eadem men&longs;ura metitur, vt &longs;i fuerint duæ magnitu­<lb/>dines, A, & B, quas eadem men&longs;ura C, ide&longs;t quan­<lb/>titas C, metiatur, ide&longs;t <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan> C, applicata quan­<lb/>titati A, & per ip&longs;am aliquoties replicata ip&longs;am ad­<lb/>æquatè ab&longs;umat, vt &longs;i linea C, quinquies &longs;uper li­<lb/>neam A, replicata eam præcisè, & perfectè omninò <lb/>adæquaret: & eadem linea C, applicata lineæ B, & &longs;uper illam ter, v.g. <!-- REMOVE S-->re­<lb/>petita ip&longs;am con&longs;umeret, diceretur <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> metiri, & proinde duas lineas <lb/>A, & B, e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->definit po&longs;tea <expan abbr="incomm&etilde;&longs;">incommen&longs;</expan> hoc modo, incomm, autem, qua­<lb/>rum nullam contingit communem men&longs;uram reperiri; vt &longs;i duarum linea­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.2.tif"/><lb/>rum, A, B, nunquam po&longs;&longs;et reperiri aliqua men&longs;u­<lb/>ra, quæ <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> adæquatè metiretur, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i linea <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­<lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ <lb/>incommen&longs;. </s> | <s>magnitudines dicuntur, quas |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.1.tif"/> |
| | <lb/>eadem men&longs;ura metitur, vt &longs;i fuerint duæ magnitu­ |
| | <lb/>dines, A, & B, quas eadem men&longs;ura C, ide&longs;t quan­ |
| | <lb/>titas C, metiatur, ide&longs;t <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan> C, applicata quan­ |
| | <lb/>titati A, & per ip&longs;am aliquoties replicata ip&longs;am ad­ |
| | <lb/>æquatè ab&longs;umat, vt &longs;i linea C, quinquies &longs;uper li­ |
| | <lb/>neam A, replicata eam præcisè, & perfectè omninò |
| | <lb/>adæquaret: & eadem linea C, applicata lineæ B, & &longs;uper illam ter, v.g. <!-- REMOVE S-->re­ |
| | <lb/>petita ip&longs;am con&longs;umeret, diceretur <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> metiri, & proinde duas lineas |
| | <lb/>A, & B, e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->definit po&longs;tea <expan abbr="incomm&etilde;&longs;">incommen&longs;</expan> hoc modo, incomm, autem, qua­ |
| | <lb/>rum nullam contingit communem men&longs;uram reperiri; vt &longs;i duarum linea­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.2.tif"/> |
| | <lb/>rum, A, B, nunquam po&longs;&longs;et reperiri aliqua men&longs;u­ |
| | <lb/>ra, quæ <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> adæquatè metiretur, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->&longs;i linea |
| | <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta |
| | <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­ |
| | <lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia |
| | <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue |
| | <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ |
| | <lb/>incommen&longs;. </s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| | |
| | |
| <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­<lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. manife&longs;tum e&longs;t. </s> | <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­ |
| | <lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. manife&longs;tum e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>inuentum autem hu­<lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­<lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> | <s>inuentum autem hu­ |
| | <lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um |
| | <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­ |
| | <lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> |
| | |
| <s>Quapropter <lb/>non immeritò diuinus ille Plato lib. | <s>Quapropter |
| | <lb/>non immeritò diuinus ille Plato lib. |
| | |
| 7. de legib. </s> | 7. de legib. </s> |
| | |
| <s>huius a&longs;ymmetriæ ignora­<lb/>tionem, adeo dete&longs;tatus e&longs;t, vt eam non hominum, &longs;ed &longs;uum, pecorumque <lb/>ignorantiam cen&longs;uerit. </s> | <s>huius a&longs;ymmetriæ ignora­ |
| | <lb/>tionem, adeo dete&longs;tatus e&longs;t, vt eam non hominum, &longs;ed &longs;uum, pecorumque |
| | <lb/>ignorantiam cen&longs;uerit. </s> |
| | |
| <s>inter lineas incommen&longs;. </s> | <s>inter lineas incommen&longs;. </s> |
| | |
| <s>&longs;unt diameter, & latus eiu&longs;­<lb/>dem quadrati, quia nulla pote&longs;t reperiri men&longs;ura quantumuis exigua, vti <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.3.tif"/><lb/>e&longs;t lineola E, in præ&longs;enti quadrato, etiam&longs;i illam in <lb/>infinitum &longs;ubdiuidas, quæ <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> lineam, diame­<lb/>trum &longs;cilicet A C, & latus quoduis ex quatuor, v. <!-- REMOVE S-->g. <lb/><!-- REMOVE S-->latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> | <s>&longs;unt diameter, & latus eiu&longs;­ |
| | <lb/>dem quadrati, quia nulla pote&longs;t reperiri men&longs;ura quantumuis exigua, vti |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.037.3.tif"/> |
| | <lb/>e&longs;t lineola E, in præ&longs;enti quadrato, etiam&longs;i illam in |
| | <lb/>infinitum &longs;ubdiuidas, quæ <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> lineam, diame­ |
| | <lb/>trum &longs;cilicet A C, & latus quoduis ex quatuor, v. <!-- REMOVE S-->g. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>theorema <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. eodem me­<lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/><!-- REMOVE S-->deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. | <s>theorema |
| | <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. eodem me­ |
| | <lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex |
| | <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. |
| | |
| fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­<lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. &longs;ignificat, quando ait, <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> | fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­ |
| | <lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. &longs;ignificat, quando ait, |
| | <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­<lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->& proinde altera pars con­<lb/>tradictionis, quæ e&longs;t, e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->vera a&longs;truitur. </s> | <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­ |
| | <lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. <!-- REMOVE S-->& proinde altera pars con­ |
| | <lb/>tradictionis, quæ e&longs;t, e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->vera a&longs;truitur. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>ex quibus &longs;atis videtur ex­<lb/>plicari hic locus. </s> | <s>ex quibus &longs;atis videtur ex­ |
| | <lb/>plicari hic locus. </s> |
| | |
| <s>videas igitur, quàm leuiter nonnulli no&longs;træ tempe&longs;tatis <lb/>ageometreti i&longs;tud exponant, dicentes diametrum e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->co&longs;tæ, nihil <lb/>aliud &longs;igni&longs;icare, quam diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, qua expo&longs;itione <lb/>nihil ineptius. </s> | <s>videas igitur, quàm leuiter nonnulli no&longs;træ tempe&longs;tatis |
| | <lb/>ageometreti i&longs;tud exponant, dicentes diametrum e&longs;&longs;e incomm. <!-- REMOVE S-->co&longs;tæ, nihil |
| | <lb/>aliud &longs;igni&longs;icare, quam diametrum e&longs;&longs;e longiorem co&longs;ta, qua expo&longs;itione |
| | <lb/>nihil ineptius. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>Aduerte tandem figuram vulgatæ editionis e&longs;&longs;e ineptam, <lb/>cum habeat duo quadrata alterum &longs;uper diametro alterius, quorum maius <lb/>&longs;uperuacaneum e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>Aduerte tandem figuram vulgatæ editionis e&longs;&longs;e ineptam, |
| | <lb/>cum habeat duo quadrata alterum &longs;uper diametro alterius, quorum maius |
| | <lb/>&longs;uperuacaneum e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg6"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg6"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Et cap. | <s>Et cap. |
| | |
| 24. &longs;ecti primi libri primi <emph type="italics"/>(Sed magis efficitur manife&longs;tum in de&longs;cri­<lb/>ptionibus, vt quod æquicruris, qui ad ba&longs;im æquales &longs;int, ad centrum ductæ A B, <lb/>A C, &longs;i igitur æqualem accipiat A G, angulum ip&longs;i A B D, non omnino ex. </s> | 24. &longs;ecti primi libri primi <emph type="italics"/>(Sed magis efficitur manife&longs;tum in de&longs;cri­ |
| | <lb/>ptionibus, vt quod æquicruris, qui ad ba&longs;im æquales &longs;int, ad centrum ductæ A B, |
| <s>&longs;timans <lb/>æquales, qui &longs;emicirculorum, & rur&longs;us G, ip&longs;i D, non omnem a&longs;&longs;umens eum, qui &longs;e­<lb/>cti. </s> | <lb/>A C, &longs;i igitur æqualem accipiat A G, angulum ip&longs;i A B D, non omnino ex. </s> |
| | |
| <s>amplius ab æqualibus existentibus totis angulis, & ablatorum æquales e&longs;&longs;e re­<lb/>tiquos E, F, quod ex principio petet, ni&longs;i acceperit ab æqualibus demptis æqualia <lb/>derelinqui.)<emph.end type="italics"/> Primum &longs;cias characteres vulgatæ editionis, vna cum figura ip­<lb/>&longs;is re&longs;pondente, e&longs;&longs;e mendo&longs;os; propterea ex textu græco vtrunque corri­<lb/>gendum putaui in hunc, quem vidi&longs;ti modum. </s> | <s>&longs;timans |
| | <lb/>æquales, qui &longs;emicirculorum, & rur&longs;us G, ip&longs;i D, non omnem a&longs;&longs;umens eum, qui &longs;e­ |
| <s>Secundo, per de&longs;criptiones <lb/>Ari&longs;t. | <lb/>cti. </s> |
| | |
| intelligere <expan abbr="demõ&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> Geometricas &longs;upra diximus, quod ex hoc <lb/>loco euidenter confirmatur, vbi manife&longs;tè loco de&longs;criptionis &longs;upponit li­<lb/>nearem demon&longs;trationem. </s> | <s>amplius ab æqualibus existentibus totis angulis, & ablatorum æquales e&longs;&longs;e re­ |
| | <lb/>tiquos E, F, quod ex principio petet, ni&longs;i acceperit ab æqualibus demptis æqualia |
| | <lb/>derelinqui.)<emph.end type="italics"/> Primum &longs;cias characteres vulgatæ editionis, vna cum figura ip­ |
| | <lb/>&longs;is re&longs;pondente, e&longs;&longs;e mendo&longs;os; propterea ex textu græco vtrunque corri­ |
| | <lb/>gendum putaui in hunc, quem vidi&longs;ti modum. </s> |
| | |
| | <s>Secundo, per de&longs;criptiones |
| | <lb/>Ari&longs;t. |
| | |
| | intelligere <expan abbr="demõ&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> Geometricas &longs;upra diximus, quod ex hoc |
| | <lb/>loco euidenter confirmatur, vbi manife&longs;tè loco de&longs;criptionis &longs;upponit li­ |
| | <lb/>nearem demon&longs;trationem. </s> |
| | |
| <s>In hoc <expan abbr="itaq;">itaque</expan> exemplo vult Ari&longs;t. | <s>In hoc <expan abbr="itaq;">itaque</expan> exemplo vult Ari&longs;t. |
| | |
| illud demon­<lb/>&longs;trare, quod Euclides in 5. primi o&longs;tendit, alio tamen modo, &longs;cilicet I&longs;o&longs;ce­<lb/>lium triangulorum, qui ad ba&longs;im &longs;unt anguli, inter &longs;e &longs;unt æquales. </s> | illud demon­ |
| | <lb/>&longs;trare, quod Euclides in 5. primi o&longs;tendit, alio tamen modo, &longs;cilicet I&longs;o&longs;ce­ |
| <s>e&longs;t au­<lb/>tem figura in omnibus textibus deprauata, quam &longs;ic puto <expan abbr="rè&longs;tītuendam">rè&longs;tintuendam</expan> e&longs;&longs;e <lb/>ex quodam græco codice, qui characteres hoc modo appo&longs;uerat. </s> | <lb/>lium triangulorum, qui ad ba&longs;im &longs;unt anguli, inter &longs;e &longs;unt æquales. </s> |
| | |
| <s>&longs;it I&longs;o&longs;ce­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.038.1.tif"/><lb/>les C A B, cuius ba&longs;is C B, Dico angulos &longs;upra ba&longs;im, <lb/>in quibus literæ E F, e&longs;&longs;e inuicem æquales. </s> | <s>e&longs;t au­ |
| | <lb/>tem figura in omnibus textibus deprauata, quam &longs;ic puto <expan abbr="rè&longs;tītuendam">rè&longs;tintuendam</expan> e&longs;&longs;e |
| <s>facto centro <lb/>in A, de&longs;cribatur circulus A B C, tran&longs;iens per puncta <lb/>C B, iam &longs;ic. </s> | <lb/>ex quodam græco codice, qui characteres hoc modo appo&longs;uerat. </s> |
| | |
| <s>omnes anguli &longs;emicirculi &longs;unt æquales in­<lb/>ter &longs;e, ergo anguli A C G, A B D, &longs;unt æquales. </s> | <s>&longs;it I&longs;o&longs;ce­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.038.1.tif"/> |
| <s>Præte­<lb/>rea cùm anguli ciu&longs;dem &longs;ectionis &longs;int æquales ad inui­<lb/>cem, erunt anguli &longs;ectionis C B D G, nimirum anguli, <lb/>in quibus &longs;unt G, & D, inter &longs;e æquales: <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; hi duo <lb/>anguli &longs;ectionis &longs;int partes <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> &longs;emicirculi A C G, <lb/>A B D, &longs;i illi ab his auferantur, auferuntur æquales anguli ab æqualibus an­<lb/>gulis, ergo anguli, qui remanent, &longs;cilicet E, & F, erunt æquales, quod erat <lb/>demon&longs;trandum. </s> | <lb/>les C A B, cuius ba&longs;is C B, Dico angulos &longs;upra ba&longs;im, |
| | <lb/>in quibus literæ E F, e&longs;&longs;e inuicem æquales. </s> |
| | |
| | <s>facto centro |
| | <lb/>in A, de&longs;cribatur circulus A B C, tran&longs;iens per puncta |
| | <lb/>C B, iam &longs;ic. </s> |
| | |
| | <s>omnes anguli &longs;emicirculi &longs;unt æquales in­ |
| | <lb/>ter &longs;e, ergo anguli A C G, A B D, &longs;unt æquales. </s> |
| | |
| | <s>Præte­ |
| | <lb/>rea cùm anguli ciu&longs;dem &longs;ectionis &longs;int æquales ad inui­ |
| | <lb/>cem, erunt anguli &longs;ectionis C B D G, nimirum anguli, |
| | <lb/>in quibus &longs;unt G, & D, inter &longs;e æquales: <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; hi duo |
| | <lb/>anguli &longs;ectionis &longs;int partes <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> &longs;emicirculi A C G, |
| | <lb/>A B D, &longs;i illi ab his auferantur, auferuntur æquales anguli ab æqualibus an­ |
| | <lb/>gulis, ergo anguli, qui remanent, &longs;cilicet E, & F, erunt æquales, quod erat |
| | <lb/>demon&longs;trandum. </s> |
| | |
| <s>hinc Ari&longs;t. | <s>hinc Ari&longs;t. |
| | |
| infert manife&longs;tum e&longs;&longs;e oportere in omni &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mo, reperiri vniuer&longs;ales, & affirmatiuas propo&longs;itiones, vt Factum e&longs;t in <lb/>præcedenti aliter e&longs;&longs;et petitio principij. </s> | infert manife&longs;tum e&longs;&longs;e oportere in omni &longs;yllo­ |
| | <lb/>gi&longs;mo, reperiri vniuer&longs;ales, & affirmatiuas propo&longs;itiones, vt Factum e&longs;t in |
| | <lb/>præcedenti aliter e&longs;&longs;et petitio principij. </s> |
| | |
| <s>Quænam vero &longs;it æqualitas, quam <lb/>Geometræ con&longs;iderant, infra cap. 1. &longs;ecti 3. explicabicur.</s></p><p type="main"> | <s>Quænam vero &longs;it æqualitas, quam |
| | <lb/>Geometræ con&longs;iderant, infra cap. 1. &longs;ecti 3. explicabicur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg7"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg7"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| 2. &longs;ecti 2. lib. | 2. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. &longs;ignificari <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­<lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­<lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­<lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> | 1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum |
| | <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus |
| | <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur |
| | <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. &longs;ignificari |
| | <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­ |
| | <lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­ |
| | <lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­ |
| | <lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg8"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg8"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg8"/>8</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg8"/>8</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex eodem loco paulo po&longs;t <emph type="italics"/>(Quare principia quidem, quæ &longs;ecundum <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­<lb/>quodque</expan> &longs;unt experimenti est tradere: dico autem, vt a&longs;trologicam experientiam <lb/>a&longs;trologicæ &longs;cientiæ: acceptis enim apparentibus <expan abbr="&longs;uffici&etilde;ter">&longs;ufficienter</expan>, ita inuentæ &longs;unt a&longs;tro­<lb/>logicæ demonstrationes)<emph.end type="italics"/> Cum rationem tradat inueniendorum mediorum ad <lb/>quodlibet problema demon&longs;trandum; nunc docet, non omnia in &longs;eientijs <lb/>po&longs;&longs;e probari, aut demou&longs;trari: principia enim &longs;cientiarum <expan abbr="nõ">non</expan> demon&longs;tran­<lb/>tur, &longs;ed &longs;ola experientia manife&longs;ta &longs;unt; vt patet in A&longs;tronomia, quæ ab ex­<lb/>perientia &longs;ua &longs;olet &longs;tabilire principia: principijs autem <expan abbr="experim&etilde;to">experimento</expan> con&longs;ti­<lb/>tutis ex ip&longs;is reliqua problemata <expan abbr="demon&longs;trãtur">demon&longs;trantur</expan>. </s> | <s>Ex eodem loco paulo po&longs;t <emph type="italics"/>(Quare principia quidem, quæ &longs;ecundum <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­ |
| | <lb/>quodque</expan> &longs;unt experimenti est tradere: dico autem, vt a&longs;trologicam experientiam |
| <s>duo autem &longs;unt apud a&longs;tro­<lb/>nomos genera experimenti, primum dicitur Phænomena, ide&longs;t, <expan abbr="appar&etilde;tiæ">apparentiæ</expan>; <lb/>& &longs;unt ea, quæ vulgo omnibus patent, vt Solem oriri, & occidere; a&longs;tra fer­<lb/>ri circulariter, diem augeri modo, modo minui: & his &longs;imilia. </s> | <lb/>a&longs;trologicæ &longs;cientiæ: acceptis enim apparentibus <expan abbr="&longs;uffici&etilde;ter">&longs;ufficienter</expan>, ita inuentæ &longs;unt a&longs;tro­ |
| | <lb/>logicæ demonstrationes)<emph.end type="italics"/> Cum rationem tradat inueniendorum mediorum ad |
| <s>alterum ge­<lb/>nus dicitur ob&longs;eruationes, quæ tantummodo a&longs;tronomiæ peritis per ob&longs;er­<lb/>uationem innote&longs;cunt, vt Solem inæqualiter ferri proprio motu per Zodia­<lb/>cum; aliquando maiorem, aliquando minorem videri; plures dies immo­<lb/>rari citra æquatiorem in parte Zodiaci boreali, quam in altera vltra æqua­<lb/>torem au&longs;trali. </s> | <lb/>quodlibet problema demon&longs;trandum; nunc docet, non omnia in &longs;eientijs |
| | <lb/>po&longs;&longs;e probari, aut demou&longs;trari: principia enim &longs;cientiarum <expan abbr="nõ">non</expan> demon&longs;tran­ |
| | <lb/>tur, &longs;ed &longs;ola experientia manife&longs;ta &longs;unt; vt patet in A&longs;tronomia, quæ ab ex­ |
| | <lb/>perientia &longs;ua &longs;olet &longs;tabilire principia: principijs autem <expan abbr="experim&etilde;to">experimento</expan> con&longs;ti­ |
| | <lb/>tutis ex ip&longs;is reliqua problemata <expan abbr="demon&longs;trãtur">demon&longs;trantur</expan>. </s> |
| | |
| | <s>duo autem &longs;unt apud a&longs;tro­ |
| | <lb/>nomos genera experimenti, primum dicitur Phænomena, ide&longs;t, <expan abbr="appar&etilde;tiæ">apparentiæ</expan>; |
| | <lb/>& &longs;unt ea, quæ vulgo omnibus patent, vt Solem oriri, & occidere; a&longs;tra fer­ |
| | <lb/>ri circulariter, diem augeri modo, modo minui: & his &longs;imilia. </s> |
| | |
| | <s>alterum ge­ |
| | <lb/>nus dicitur ob&longs;eruationes, quæ tantummodo a&longs;tronomiæ peritis per ob&longs;er­ |
| | <lb/>uationem innote&longs;cunt, vt Solem inæqualiter ferri proprio motu per Zodia­ |
| | <lb/>cum; aliquando maiorem, aliquando minorem videri; plures dies immo­ |
| | <lb/>rari citra æquatiorem in parte Zodiaci boreali, quam in altera vltra æqua­ |
| | <lb/>torem au&longs;trali. </s> |
| | |
| <s>dies naturales e&longs;&longs;e inuicem inæquales, &c. </s> | <s>dies naturales e&longs;&longs;e inuicem inæquales, &c. </s> |
| | |
| <s>ex quibus deinde <lb/>ponunt eccentricos, & augem, ad &longs;aluandas tum apparentias, tum ob&longs;erua­<lb/>tiones; & hac ratione a&longs;trologica &longs;cientia paulatim reperta e&longs;t, ac in dies <lb/>reperitur.</s></p><p type="main"> | <s>ex quibus deinde |
| | <lb/>ponunt eccentricos, & augem, ad &longs;aluandas tum apparentias, tum ob&longs;erua­ |
| | <lb/>tiones; & hac ratione a&longs;trologica &longs;cientia paulatim reperta e&longs;t, ac in dies |
| | <lb/>reperitur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg9"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg9"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| 3. &longs;ecti 2. lib. | 3. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Vt an ne diameter incomm.)<emph.end type="italics"/> loquitur de a&longs;ymme­<lb/>tria diametri, & co&longs;tæ eiu&longs;dem quadrati, de qua fusè egimus &longs;uperius in <lb/>cap. | 1. <emph type="italics"/>(Vt an ne diameter incomm.)<emph.end type="italics"/> loquitur de a&longs;ymme­ |
| | <lb/>tria diametri, & co&longs;tæ eiu&longs;dem quadrati, de qua fusè egimus &longs;uperius in |
| | <lb/>cap. |
| | |
| 23. &longs;ecti 1. huius libri; quæ &longs;i repetantur, optimè hunc <expan abbr="locũ">locum</expan> declarant.</s></p><p type="main"> | 23. &longs;ecti 1. huius libri; quæ &longs;i repetantur, optimè hunc <expan abbr="locũ">locum</expan> declarant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 1. &longs;ecti 3. lib. | 1. &longs;ecti 3. lib. |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Sit A, duo recti, in quo B, triangulus, in quo C, <lb/>æquicrus, ip&longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> C, ine&longs;t A. per B; ip&longs;i vero B, non amplius per aliud, per &longs;e <lb/>namque triangulus habet duos rectos)<emph.end type="italics"/> nullum aliud exemplum tam frequenter <lb/>v&longs;urpat Philo&longs;ophus, quam i&longs;tud ex Mathematicis de&longs;umptum de triangu­<lb/>lo, &longs;cilicet, omnis triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis an­<lb/>gulis, cuius Demon&longs;tratio e&longs;t in 32. primi Elem. | 1. <emph type="italics"/>(Sit A, duo recti, in quo B, triangulus, in quo C, |
| | <lb/>æquicrus, ip&longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> C, ine&longs;t A. per B; ip&longs;i vero B, non amplius per aliud, per &longs;e |
| quod, vt probè intelliga­<lb/>tur, explicandum e&longs;t penes quid attendenda &longs;it æqualitas inter angulum, & <lb/>angulum, quod facile a&longs;&longs;equemur, &longs;i meminerimus angulum e&longs;&longs;e in clinatio­<lb/>nem illam, quam duæ lineæ non in directum po&longs;itæ faciunt: &longs;iue etiam (vt <lb/>melius percipiamus) angulum e&longs;&longs;e acumen illud, &longs;iue mucronem <expan abbr="illũ">illum</expan>, quem <lb/>duæ lineæ non in directum con&longs;titutæ faciunt, vt duarum linearum A B, A C, <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.039.1.tif"/><lb/>inclinatio in puncto A, &longs;iue acumen illud, &longs;iue mucro, <lb/>e&longs;t ratio anguli. </s> | <lb/>namque triangulus habet duos rectos)<emph.end type="italics"/> nullum aliud exemplum tam frequenter |
| | <lb/>v&longs;urpat Philo&longs;ophus, quam i&longs;tud ex Mathematicis de&longs;umptum de triangu­ |
| <s>&longs;olum igitur duo anguli erunt æqua­<lb/>les, <expan abbr="quãdo">quando</expan> vnius acumen æquale erit acumini alterius; <lb/>etiam &longs;i lineæ con&longs;tituentes vnum angulum &longs;int lon­<lb/>giores lineis alterum angulum con&longs;tituentibus, quia <lb/>quantitas anguli non attenditur penes longitudinem <pb pagenum="40"/><expan abbr="linearũ">linearum</expan>, &longs;ed penes inclinationem, & mucronem, quem faciunt: vnde etiam&longs;i <lb/>duæ lineæ prædictæ A B, A C, productæ, &longs;iue etiam decurtatæ fuerint, dum­<lb/>modo &longs;itus, &longs;iue po&longs;itio ip&longs;arum, quam ad inuicem habent, non varietur, <lb/>erit &longs;emper eadem quantitas anguli A. <!-- KEEP S--></s> | <lb/>lo, &longs;cilicet, omnis triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis an­ |
| | <lb/>gulis, cuius Demon&longs;tratio e&longs;t in 32. primi Elem. |
| <s>Aduertendum præterea rationem <lb/>anguli non po&longs;&longs;e &longs;aluari in &longs;olo puncto A, in quo lineæ concurrunt, &longs;ed ne­<lb/>ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e aliquam quantitatem, quamuis exiguam, linearum A B, A C. <lb/><!-- KEEP S--></s> | |
| | quod, vt probè intelliga­ |
| <s>Notandum etiam, quod in nominatione angulorum, quæ fit per tres lite­<lb/>ras, &longs;emper literam illam e&longs;&longs;e medio loco proferendam, quæ ad acumen ip­<lb/>&longs;um po&longs;ita e&longs;t, vt in &longs;uperiori, litera A, debet &longs;emper media proferri, dicen­<lb/>do angulum B A C, &longs;iue C A B, <expan abbr="nũquam">nunquam</expan> tamen licet dicere angulum A C B, <lb/>vel C B A. <!-- KEEP S--></s> | <lb/>tur, explicandum e&longs;t penes quid attendenda &longs;it æqualitas inter angulum, & |
| | <lb/>angulum, quod facile a&longs;&longs;equemur, &longs;i meminerimus angulum e&longs;&longs;e in clinatio­ |
| <s>Porrò quemadmodum vnus angulus vni angulo æqualis e&longs;t, ita <lb/><expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> duo anguli &longs;unt vni angulo æquales, vt patet, &longs;i vnus angulus, v.g. <lb/><!-- REMOVE S-->angulus B A C, diuidatur in duos angulos à linea A D. tunc enim duo angu­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.1.tif"/><lb/>li partiales B A D, D A C, erunt æquales totali angulo <lb/>B A C, cum partes omnes &longs;imul &longs;umptæ &longs;int &longs;uo toti æqua­<lb/>les. </s> | <lb/>nem illam, quam duæ lineæ non in directum po&longs;itæ faciunt: &longs;iue etiam (vt |
| | <lb/>melius percipiamus) angulum e&longs;&longs;e acumen illud, &longs;iue mucronem <expan abbr="illũ">illum</expan>, quem |
| | <lb/>duæ lineæ non in directum con&longs;titutæ faciunt, vt duarum linearum A B, A C, |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.039.1.tif"/> |
| <s>pariter tres anguli po&longs;&longs;unt æquari & vni, & duobus <lb/>alijs angulis, quando nimirum a cumina, &longs;iue mucrones il­<lb/>li &longs;imul ad vnum punctum con&longs;tituti <expan abbr="adæquar&etilde;tur">adæquarentur</expan> mucro­<lb/>niilli, quem con&longs;tituerent alij duo anguli, quibus illi tres <lb/>&longs;unt pares, v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;int tres anguli trianguli A B C, <expan abbr="&longs;int&qacute;">&longs;intque</expan>; alij duo anguli recti, <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.2.tif"/><lb/>quos linea perpendicularis D E, facit cum li­<lb/>nea F G; &longs;it <expan abbr="inquã">inquam</expan> anguli recti D E F, D E G, <lb/>tunc tres anguli illius <expan abbr="triãguli">trianguli</expan> <expan abbr="dic&etilde;tur">dicentur</expan> æqua­<lb/>les duobus hi&longs;ce rectis, &longs;i tres illi mucrones <lb/>trianguli fimul &longs;umpti, & vniti ad punctum <lb/>E, ad quod duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> mucrones angulorum <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.3.tif"/><lb/>rectorum coeunt, congruent omnino duobus <lb/>prædictis angulis rectis, &longs;iue duobus illis mu­<lb/>cronibus angulorum rectorum, &longs;iue con&longs;ti­<lb/>tuent lineam rectam F E G, &longs;icuti faciunt <lb/>etiam duo illi anguli recti; &longs;iue etiam dica­<lb/>mus, occupabunt idem &longs;patium omninò, & <lb/>præcisè, quod occupant duo recti: v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;i mucro B, ibi poneretur, faceret <lb/>angulum F E H, & &longs;i ibi iuxta ip&longs;um apponeretur mucro A, faceret angulum <lb/>H E I. quem &longs;i deinceps &longs;ub&longs;equetur reliquus angulus C, con&longs;titueret <expan abbr="reli-quũ">reli­<lb/>quum</expan> angulum I E G. iam, vt vides, illi tres anguli ad E, tran&longs;lati, &longs;unt æqua­<lb/>les duobus rectis ad E, pariter con&longs;titutis, cum illi tres fiant partes duorum <lb/>rectorú, vel quia occupant idem &longs;patium, vel eandem lineam rectam F E G, <lb/>con&longs;tituant. </s> | <lb/>inclinatio in puncto A, &longs;iue acumen illud, &longs;iue mucro, |
| | <lb/>e&longs;t ratio anguli. </s> |
| | |
| | <s>&longs;olum igitur duo anguli erunt æqua­ |
| | <lb/>les, <expan abbr="quãdo">quando</expan> vnius acumen æquale erit acumini alterius; |
| | <lb/>etiam &longs;i lineæ con&longs;tituentes vnum angulum &longs;int lon­ |
| | <lb/>giores lineis alterum angulum con&longs;tituentibus, quia |
| | <lb/>quantitas anguli non attenditur penes longitudinem <pb pagenum="40"/><expan abbr="linearũ">linearum</expan>, &longs;ed penes inclinationem, & mucronem, quem faciunt: vnde etiam&longs;i |
| | <lb/>duæ lineæ prædictæ A B, A C, productæ, &longs;iue etiam decurtatæ fuerint, dum­ |
| | <lb/>modo &longs;itus, &longs;iue po&longs;itio ip&longs;arum, quam ad inuicem habent, non varietur, |
| | <lb/>erit &longs;emper eadem quantitas anguli A. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | <s>Aduertendum præterea rationem |
| | <lb/>anguli non po&longs;&longs;e &longs;aluari in &longs;olo puncto A, in quo lineæ concurrunt, &longs;ed ne­ |
| | <lb/>ce&longs;&longs;ariam e&longs;&longs;e aliquam quantitatem, quamuis exiguam, linearum A B, A C. |
| | <lb/><!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | <s>Notandum etiam, quod in nominatione angulorum, quæ fit per tres lite­ |
| | <lb/>ras, &longs;emper literam illam e&longs;&longs;e medio loco proferendam, quæ ad acumen ip­ |
| | <lb/>&longs;um po&longs;ita e&longs;t, vt in &longs;uperiori, litera A, debet &longs;emper media proferri, dicen­ |
| | <lb/>do angulum B A C, &longs;iue C A B, <expan abbr="nũquam">nunquam</expan> tamen licet dicere angulum A C B, |
| | <lb/>vel C B A. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | <s>Porrò quemadmodum vnus angulus vni angulo æqualis e&longs;t, ita |
| | <lb/><expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> duo anguli &longs;unt vni angulo æquales, vt patet, &longs;i vnus angulus, v.g. |
| | <lb/><!-- REMOVE S-->angulus B A C, diuidatur in duos angulos à linea A D. tunc enim duo angu­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.1.tif"/> |
| | <lb/>li partiales B A D, D A C, erunt æquales totali angulo |
| | <lb/>B A C, cum partes omnes &longs;imul &longs;umptæ &longs;int &longs;uo toti æqua­ |
| | <lb/>les. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | <s>pariter tres anguli po&longs;&longs;unt æquari & vni, & duobus |
| | <lb/>alijs angulis, quando nimirum a cumina, &longs;iue mucrones il­ |
| | <lb/>li &longs;imul ad vnum punctum con&longs;tituti <expan abbr="adæquar&etilde;tur">adæquarentur</expan> mucro­ |
| | <lb/>niilli, quem con&longs;tituerent alij duo anguli, quibus illi tres |
| | <lb/>&longs;unt pares, v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;int tres anguli trianguli A B C, <expan abbr="&longs;int&qacute;">&longs;intque</expan>; alij duo anguli recti, |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.2.tif"/> |
| | <lb/>quos linea perpendicularis D E, facit cum li­ |
| | <lb/>nea F G; &longs;it <expan abbr="inquã">inquam</expan> anguli recti D E F, D E G, |
| | <lb/>tunc tres anguli illius <expan abbr="triãguli">trianguli</expan> <expan abbr="dic&etilde;tur">dicentur</expan> æqua­ |
| | <lb/>les duobus hi&longs;ce rectis, &longs;i tres illi mucrones |
| | <lb/>trianguli fimul &longs;umpti, & vniti ad punctum |
| | <lb/>E, ad quod duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> mucrones angulorum |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.040.3.tif"/> |
| | <lb/>rectorum coeunt, congruent omnino duobus |
| | <lb/>prædictis angulis rectis, &longs;iue duobus illis mu­ |
| | <lb/>cronibus angulorum rectorum, &longs;iue con&longs;ti­ |
| | <lb/>tuent lineam rectam F E G, &longs;icuti faciunt |
| | <lb/>etiam duo illi anguli recti; &longs;iue etiam dica­ |
| | <lb/>mus, occupabunt idem &longs;patium omninò, & |
| | <lb/>præcisè, quod occupant duo recti: v.g. <!-- REMOVE S-->&longs;i mucro B, ibi poneretur, faceret |
| | <lb/>angulum F E H, & &longs;i ibi iuxta ip&longs;um apponeretur mucro A, faceret angulum |
| | <lb/>H E I. quem &longs;i deinceps &longs;ub&longs;equetur reliquus angulus C, con&longs;titueret <expan abbr="reli-quũ">reli­ |
| | <lb/>quum</expan> angulum I E G. iam, vt vides, illi tres anguli ad E, tran&longs;lati, &longs;unt æqua­ |
| | <lb/>les duobus rectis ad E, pariter con&longs;titutis, cum illi tres fiant partes duorum |
| | <lb/>rectorú, vel quia occupant idem &longs;patium, vel eandem lineam rectam F E G, |
| | <lb/>con&longs;tituant. </s> |
| | |
| <s>habet igitur omne triangulum &longs;iue &ecedil;quilaterum, &longs;iue &longs;calenum, <lb/>&longs;iue I&longs;o&longs;celes mirabilem hanc proprietatem, vt tres anguli, cuiu&longs;uis trian­<lb/>guli &longs;int æquales duobus rectis angulis. </s> | |
| | |
| <s>Quam demon&longs;trationem primi om­<lb/>nium Pythagorici perfecerunt, vt refert Proclus ad 32. primi Elem. Eucli­<lb/>des deinde ibidem aliter, quam Pythagorici idem demon&longs;trauit. </s> | |
| | |
| <s>Quod &longs;i <lb/>quis huius rei <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan> aliquam velit; etiam&longs;i non exactam (cum æqua­<lb/>litas mathematica non cadat &longs;ub &longs;en&longs;um, &longs;ed &longs;ola intelligentia percipiatur, <lb/>quippe quæ in materia intelligibili, non autem &longs;en&longs;ibili ver&longs;atur, & cuius <pb pagenum="41"/>æqualitas nullum di&longs;crimen, quantumuis minimum admittat, quod &longs;en&longs;ui <lb/>vitare ob &longs;ui imperfectione<gap/>on licet: vnde inter eæ, quæ mathematicè <lb/>&longs;unt æqualia, nullus intellectus aliquam valeat reper<gap/>re differentiam) &longs;umat <lb/>inquam triangulum quodpiam materiale, vt ex charta, quantum fieri po­<lb/>ce&longs;t perfectum, deinde ducat lineam vnam perpendicularem &longs;uper aliam, <lb/>quæ &longs;cilicet faciat, cum illa duos angulos rectos. </s> | |
| | |
| <s>po&longs;tea ab&longs;cindat tres an­<lb/>gulos trianguli materialis, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>; ita &longs;imul componat, vt mucrones illorum <lb/>&longs;int vniti, & contigui ad punctum lineæ perpendicularis cum altera, vti e&longs;t <lb/>in &longs;uperiori figura punctnm E; & illicò apparebit tres illos angulos mate­<lb/>riales obtegere adæquatè totum illud &longs;patium duorum rectorum, quos per­<lb/>pendicularis con&longs;tituit. </s> | |
| | |
| <s>Hoc autem experiri poteris in diuer&longs;is admodum <lb/>triangulis Scalenis, Rectangulis, I&longs;o&longs;celibus, Aequilateris, &c. </s> | <s>habet igitur omne triangulum &longs;iue &ecedil;quilaterum, &longs;iue &longs;calenum, |
| | <lb/>&longs;iue I&longs;o&longs;celes mirabilem hanc proprietatem, vt tres anguli, cuiu&longs;uis trian­ |
| <s>non &longs;ine de­<lb/>lectatione, atque hic e&longs;t &longs;en&longs;us illorum verborum, omnis triangulus habet <lb/>tres &ecedil;quales duobus rectis. </s> | <lb/>guli &longs;int æquales duobus rectis angulis. </s> |
| | |
| <s>Ab&longs;tineo à demon&longs;trationibus geometricis, quo­<lb/>niam ij, qui Mathematicis &longs;unt imbuti, no&longs;tra hac opera parum indigent. <lb/></s> | <s>Quam demon&longs;trationem primi om­ |
| | <lb/>nium Pythagorici perfecerunt, vt refert Proclus ad 32. primi Elem. Eucli­ |
| | <lb/>des deinde ibidem aliter, quam Pythagorici idem demon&longs;trauit. </s> |
| | |
| | <s>Quod &longs;i |
| | <lb/>quis huius rei <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan> aliquam velit; etiam&longs;i non exactam (cum æqua­ |
| | <lb/>litas mathematica non cadat &longs;ub &longs;en&longs;um, &longs;ed &longs;ola intelligentia percipiatur, |
| | <lb/>quippe quæ in materia intelligibili, non autem &longs;en&longs;ibili ver&longs;atur, & cuius <pb pagenum="41"/>æqualitas nullum di&longs;crimen, quantumuis minimum admittat, quod &longs;en&longs;ui |
| | <lb/>vitare ob &longs;ui imperfectionem non licet: vnde inter eæ, quæ mathematicè |
| | <lb/>&longs;unt æqualia, nullus intellectus aliquam valeat reperire differentiam) &longs;umat |
| | <lb/>inquam triangulum quodpiam materiale, vt ex charta, quantum fieri po­ |
| | <lb/>ce&longs;t perfectum, deinde ducat lineam vnam perpendicularem &longs;uper aliam, |
| | <lb/>quæ &longs;cilicet faciat, cum illa duos angulos rectos. </s> |
| | |
| | <s>po&longs;tea ab&longs;cindat tres an­ |
| | <lb/>gulos trianguli materialis, <expan abbr="eos&qacute;">eosque</expan>; ita &longs;imul componat, vt mucrones illorum |
| | <lb/>&longs;int vniti, & contigui ad punctum lineæ perpendicularis cum altera, vti e&longs;t |
| | <lb/>in &longs;uperiori figura punctnm E; & illicò apparebit tres illos angulos mate­ |
| | <lb/>riales obtegere adæquatè totum illud &longs;patium duorum rectorum, quos per­ |
| | <lb/>pendicularis con&longs;tituit. </s> |
| | |
| | <s>Hoc autem experiri poteris in diuer&longs;is admodum |
| | <lb/>triangulis Scalenis, Rectangulis, I&longs;o&longs;celibus, Aequilateris, &c. </s> |
| | |
| | <s>non &longs;ine de­ |
| | <lb/>lectatione, atque hic e&longs;t &longs;en&longs;us illorum verborum, omnis triangulus habet |
| | <lb/>tres &ecedil;quales duobus rectis. </s> |
| | |
| | <s>Ab&longs;tineo à demon&longs;trationibus geometricis, quo­ |
| | <lb/>niam ij, qui Mathematicis &longs;unt imbuti, no&longs;tra hac opera parum indigent. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>&longs;i quis tamen volet, con&longs;ulat 32. primi Elem. <!-- KEEP S--></s> | <s>&longs;i quis tamen volet, con&longs;ulat 32. primi Elem. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Ex hac igitur declaratione <lb/>licet cogno&longs;cere nonnullos ageometretos locum hunc, & &longs;imiles &longs;ub&longs;equen­<lb/>tes non &longs;atis intelligere, dicentes, nihil aliud verba illa Ari&longs;t. | <s>Ex hac igitur declaratione |
| | <lb/>licet cogno&longs;cere nonnullos ageometretos locum hunc, & &longs;imiles &longs;ub&longs;equen­ |
| velle &longs;ignifi­<lb/>care, quàm omnem triangulum habere tres angulos, quod inquiunt, noti&longs;­<lb/>&longs;imum e&longs;t. </s> | <lb/>tes non &longs;atis intelligere, dicentes, nihil aliud verba illa Ari&longs;t. |
| | |
| <s>Sed &longs;i incidant in &longs;equentia; æquales duobus rectis, tunc, cum <lb/>hæc non intelligant, ab&longs;tinent etiam à priorum declaratione, quibus præ­<lb/>mi&longs;&longs;is facile e&longs;t Ari&longs;t. | velle &longs;ignifi­ |
| | <lb/>care, quàm omnem triangulum habere tres angulos, quod inquiunt, noti&longs;­ |
| | <lb/>&longs;imum e&longs;t. </s> |
| | |
| | <s>Sed &longs;i incidant in &longs;equentia; æquales duobus rectis, tunc, cum |
| | <lb/>hæc non intelligant, ab&longs;tinent etiam à priorum declaratione, quibus præ­ |
| | <lb/>mi&longs;&longs;is facile e&longs;t Ari&longs;t. |
| | |
| textum percipere. </s> | textum percipere. </s> |
| | |
| <s>&longs;it A, duo recti, ide&longs;t, duo anguli <lb/>recti &longs;int pa&longs;&longs;io demon&longs;tranda, in quo B, triangulus, in quo C, æquicrus. </s> | <s>&longs;it A, duo recti, ide&longs;t, duo anguli |
| | <lb/>recti &longs;int pa&longs;&longs;io demon&longs;tranda, in quo B, triangulus, in quo C, æquicrus. </s> |
| | |
| <s>ip&longs;i <lb/>itaque C, ide&longs;t triangulo æquicru&longs;i, ine&longs;t A, &longs;cilicet duo recti, hoc e&longs;t, ine&longs;t <lb/>æquicru&longs;i hæc, pa&longs;&longs;io habere tres angulos æquales duobus rectis per B, ide&longs;t <lb/>per <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> vniuer&longs;ale, quia hæc proprietas e&longs;t trianguli propria, & <expan abbr="cõpe-tit">compe­<lb/>tit</expan> æquicru&longs;i, non vt æquicrus e&longs;t, &longs;ed, vt triangulum e&longs;t; quare B, non crit <lb/>medium ip&longs;ius A, quia prædicta pa&longs;&longs;io. </s> | <s>ip&longs;i |
| | <lb/>itaque C, ide&longs;t triangulo æquicru&longs;i, ine&longs;t A, &longs;cilicet duo recti, hoc e&longs;t, ine&longs;t |
| <s>A, non competit triangulo B, per <lb/>aliud, &longs;ed per &longs;e, de eo enim primo, & per &longs;e demon&longs;tratur in 32. primi Elem. <lb/>optimè Aegydius, & Niphus in hunc locum.</s></p><p type="main"> | <lb/>æquicru&longs;i hæc, pa&longs;&longs;io habere tres angulos æquales duobus rectis per B, ide&longs;t |
| | <lb/>per <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> vniuer&longs;ale, quia hæc proprietas e&longs;t trianguli propria, & <expan abbr="cõpe-tit">compe­ |
| | <lb/>tit</expan> æquicru&longs;i, non vt æquicrus e&longs;t, &longs;ed, vt triangulum e&longs;t; quare B, non crit |
| | <lb/>medium ip&longs;ius A, quia prædicta pa&longs;&longs;io. </s> |
| | |
| | <s>A, non competit triangulo B, per |
| | <lb/>aliud, &longs;ed per &longs;e, de eo enim primo, & per &longs;e demon&longs;tratur in 32. primi Elem. |
| | <lb/>optimè Aegydius, & Niphus in hunc locum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg11"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg11"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg11"/>11</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg11"/>11</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Non oportet autem exi&longs;timare penes id, quod exponimus, ali­<lb/>quid accidere ab&longs;urdum, nihil enim vtimur eo, quod e&longs;t hoc aliquid e&longs;&longs;e. </s> | <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Non oportet autem exi&longs;timare penes id, quod exponimus, ali­ |
| | <lb/>quid accidere ab&longs;urdum, nihil enim vtimur eo, quod e&longs;t hoc aliquid e&longs;&longs;e. </s> |
| <s>&longs;ed &longs;icut <lb/>Geometra pedalem, & rectam hanc, & &longs;ine latitudine dicit, quæ non &longs;unt. </s> | |
| | |
| <s>verum <lb/>non &longs;ic vtitur, tanquam ex his ratiocinans)<emph.end type="italics"/> Quoniam Ari&longs;t. | |
| | |
| in exemplis affert <lb/>pro rebus characteres, A, B, C, po&longs;&longs;et qui&longs;piam &longs;u&longs;picari aliquod propterea <lb/>ab&longs;urdum accidere: cui &longs;u&longs;picioni Ari&longs;t. | |
| | |
| re&longs;pondet, dicens, nihil inde ab&longs;ur­<lb/>di accidere po&longs;&longs;e, quoniam ip&longs;e vtitur hi&longs;ce literis, <expan abbr="nõ">non</expan> quatenus literæ &longs;unt, <lb/>&longs;ed quatenus rerum vicem, pro quibus exponuntur, gerunt: quemadmodum <lb/>etiam Geometræ faciunt, qui lineam, quæ pedalis non e&longs;t, pedalem, & quæ <lb/>non e&longs;t recta, rectam; & quæ lata e&longs;t, non latam, &longs;upponunt, & tamen nihil <lb/>inde ab&longs;urdi contingit. </s> | <s>&longs;ed &longs;icut |
| | <lb/>Geometra pedalem, & rectam hanc, & &longs;ine latitudine dicit, quæ non &longs;unt. </s> |
| | |
| <s>Ex quibus intelligimus per lineas illas &longs;en&longs;ibiles, & <lb/>phy&longs;icas, quas Geometræ in &longs;uis figuris ducunt, intelligendas e&longs;&longs;e lineas ve­<lb/>rè Mathematicas omni latitudine carentes; vtitur enim inquit Ari&longs;t. <!-- REMOVE S-->Geo­<lb/>metra lineis phy&longs;icis, non tanquam phy&longs;icis, nec de eis tanquam de phy&longs;icis <lb/>lineis ratiocinatur, &longs;ed ijs vtitur tanquam verè mathematicis. </s> | <s>verum |
| | <lb/>non &longs;ic vtitur, tanquam ex his ratiocinans)<emph.end type="italics"/> Quoniam Ari&longs;t. |
| | |
| | in exemplis affert |
| | <lb/>pro rebus characteres, A, B, C, po&longs;&longs;et qui&longs;piam &longs;u&longs;picari aliquod propterea |
| | <lb/>ab&longs;urdum accidere: cui &longs;u&longs;picioni Ari&longs;t. |
| | |
| | re&longs;pondet, dicens, nihil inde ab&longs;ur­ |
| | <lb/>di accidere po&longs;&longs;e, quoniam ip&longs;e vtitur hi&longs;ce literis, <expan abbr="nõ">non</expan> quatenus literæ &longs;unt, |
| | <lb/>&longs;ed quatenus rerum vicem, pro quibus exponuntur, gerunt: quemadmodum |
| | <lb/>etiam Geometræ faciunt, qui lineam, quæ pedalis non e&longs;t, pedalem, & quæ |
| | <lb/>non e&longs;t recta, rectam; & quæ lata e&longs;t, non latam, &longs;upponunt, & tamen nihil |
| | <lb/>inde ab&longs;urdi contingit. </s> |
| | |
| | <s>Ex quibus intelligimus per lineas illas &longs;en&longs;ibiles, & |
| | <lb/>phy&longs;icas, quas Geometræ in &longs;uis figuris ducunt, intelligendas e&longs;&longs;e lineas ve­ |
| | <lb/>rè Mathematicas omni latitudine carentes; vtitur enim inquit Ari&longs;t. <!-- REMOVE S-->Geo­ |
| | <lb/>metra lineis phy&longs;icis, non tanquam phy&longs;icis, nec de eis tanquam de phy&longs;icis |
| | <lb/>lineis ratiocinatur, &longs;ed ijs vtitur tanquam verè mathematicis. </s> |
| | |
| | |
| <s>idem dicen­<lb/>dum e&longs;t de &longs;uperficiebus, necnon de corporibus, quæ ijdem Goometræ de­<lb/>&longs;cribunt, vt per ea, de verè mathematicis di&longs;currant.</s></p><pb pagenum="42"/><p type="head"> | |
| | |
| | <s>idem dicen­ |
| | <lb/>dum e&longs;t de &longs;uperficiebus, necnon de corporibus, quæ ijdem Goometræ de­ |
| | <lb/>&longs;cribunt, vt per ea, de verè mathematicis di&longs;currant.</s></p></chap><pb pagenum="42"/> |
| | <chap><p type="head"> |
| <s><emph type="italics"/>Ex Libro &longs;ecundo Priorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Libro &longs;ecundo Priorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg12"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg12"/></s></p><p type="margin"> |
| |
| | |
| <s>Ex cap. | <s>Ex cap. |
| | |
| 21. <emph type="italics"/>(Quod faciunt, qui coalternas putant &longs;cribere, latent enim ip&longs;<gap/><lb/>&longs;e ip&longs;os talia accip entes, quæ non est po&longs;&longs;ibile monstrare uon exiftentibus <lb/><gap/>o lternis)<emph.end type="italics"/> Vult Ari&longs;t. | 21. <emph type="italics"/>(Quod faciunt, qui coalternas putant &longs;cribere, latent enim ip&longs;i |
| | <lb/>&longs;e ip&longs;os talia accip entes, quæ non est po&longs;&longs;ibile monstrare uon exi&longs;tentibus |
| | |
| exemplo mathematico explicare, quid &longs;it pe­<lb/>titio principij. </s> | <lb/>coalternis)<emph.end type="italics"/> Vult Ari&longs;t. |
| | |
| <s>vbi per coalternas intelligit parallelas lineas, vox <lb/>enim græca <foreign lang="greek">parallhlos,</foreign> idem &longs;ignificat, ac mutuus, & coalternus. </s> | exemplo mathematico explicare, quid &longs;it pe­ |
| | <lb/>titio principij. </s> |
| | |
| <s>quoad <lb/>exempli explicationem vtor figura textibus apponi &longs;olita, quæ e&longs;t præ&longs;ens. <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.042.1.tif"/><lb/>probat Euclides in 28. primi Elem. | <s>vbi per coalternas intelligit parallelas lineas, vox |
| | <lb/>enim græca <foreign lang="greek">parallhlos,</foreign> idem &longs;ignificat, ac mutuus, & coalternus. </s> |
| quod &longs;i <lb/>linea recta quædam, vti E F, cadens &longs;uper <lb/>duas rectas, vti &longs;unt A B, C D, fe cerit angu­<lb/>los alternos &ecedil;quales, angulos <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> A G H, <lb/>G H D, ij enim dicuntur alterni; &longs;iue alios <lb/>dnos, nimirum B G H, G H C, hi enim &longs;unt <lb/><expan abbr="quoq;">quoque</expan> alterni; probat inquam has duas li­<lb/>neas A B, C D, e&longs;&longs;e inuicem parallelas. </s> | |
| | <s>quoad |
| <s>Iam &longs;i quis vellet probare, &longs;e duas <lb/>parallelas duxi&longs;&longs;e, hac ratione, quia &longs;cilicet fa ciunt prædictos angulos al­<lb/>ternos æquales; & probaret facere angulos alternos æquales, quia &longs;unt pa­<lb/>rallelæ, hic peteret principium, ide&longs;t, illud, quod principio <expan abbr="probandũ">probandum</expan> erat, <lb/>afferret pro ratione, & cau&longs;a, quod dicitur peti principium, quia tunc pe­<lb/>timus, vt concedatur nobis, id, quod principio, & primo omnium demon­<lb/>&longs;trare propo&longs;ueramus. </s> | <lb/>exempli explicationem vtor figura textibus apponi &longs;olita, quæ e&longs;t præ&longs;ens. |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.042.1.tif"/> |
| <s>aduerte, quod characteres, qui &longs;unt in &longs;equentibus <lb/>verbis huius loci, non appellant characteres figuræ appo&longs;itæ; in quo quidam <lb/>decepti, nullo pacto poterant locum hunc intelligere.</s></p><p type="main"> | <lb/>probat Euclides in 28. primi Elem. |
| | |
| | quod &longs;i |
| | <lb/>linea recta quædam, vti E F, cadens &longs;uper |
| | <lb/>duas rectas, vti &longs;unt A B, C D, fe cerit angu­ |
| | <lb/>los alternos &ecedil;quales, angulos <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> A G H, |
| | <lb/>G H D, ij enim dicuntur alterni; &longs;iue alios |
| | <lb/>dnos, nimirum B G H, G H C, hi enim &longs;unt |
| | <lb/><expan abbr="quoq;">quoque</expan> alterni; probat inquam has duas li­ |
| | <lb/>neas A B, C D, e&longs;&longs;e inuicem parallelas. </s> |
| | |
| | <s>Iam &longs;i quis vellet probare, &longs;e duas |
| | <lb/>parallelas duxi&longs;&longs;e, hac ratione, quia &longs;cilicet fa ciunt prædictos angulos al­ |
| | <lb/>ternos æquales; & probaret facere angulos alternos æquales, quia &longs;unt pa­ |
| | <lb/>rallelæ, hic peteret principium, ide&longs;t, illud, quod principio <expan abbr="probandũ">probandum</expan> erat, |
| | <lb/>afferret pro ratione, & cau&longs;a, quod dicitur peti principium, quia tunc pe­ |
| | <lb/>timus, vt concedatur nobis, id, quod principio, & primo omnium demon­ |
| | <lb/>&longs;trare propo&longs;ueramus. </s> |
| | |
| | <s>aduerte, quod characteres, qui &longs;unt in &longs;equentibus |
| | <lb/>verbis huius loci, non appellant characteres figuræ appo&longs;itæ; in quo quidam |
| | <lb/>decepti, nullo pacto poterant locum hunc intelligere.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg13"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg13"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| 22. lib. | 22. lib. |
| | |
| 2. Priorum <emph type="italics"/>(Vt &longs;i volens mon&longs;trare, quod diameter e&longs;t incom­<lb/>men&longs;. argueret Zenonis rationem, quod non e&longs;t moueri)<emph.end type="italics"/> &longs;uperius &longs;ecto 3. lib. | 2. Priorum <emph type="italics"/>(Vt &longs;i volens mon&longs;trare, quod diameter e&longs;t incom­ |
| | <lb/>men&longs;. argueret Zenonis rationem, quod non e&longs;t moueri)<emph.end type="italics"/> &longs;uperius &longs;ecto 3. lib. |
| | |
| 1. <lb/>fusè explicauimus hanc a&longs;ymmetriam, quam &longs;i quis vellet demon&longs;trare ea­<lb/>dem illa ratione, qua Zeno motum impugnabat, quia &longs;cilicet <expan abbr="m&etilde;&longs;ura">men&longs;ura</expan> com­<lb/>munis, quæ debet vtramq, quantitatem men&longs;urare, debet in men&longs;urando <lb/>infinitas partes pertran&longs;ire, uimirum medietates medietatum in in&longs;initum, <lb/>e&longs;t autem impo&longs;&longs;ibile pertran&longs;ire infinitas huiu&longs;modi partes, & propterea <lb/>non poterit metiri, <expan abbr="neq;">neque</expan> vnam, <expan abbr="neq;">neque</expan> alteram ex <expan abbr="quãtitatibus">quantitatibus</expan>, quæ putaban­<lb/>tur commen&longs;urabiles, afferret hic, inquit Ari&longs;t. | 1. |
| | <lb/>fusè explicauimus hanc a&longs;ymmetriam, quam &longs;i quis vellet demon&longs;trare ea­ |
| | <lb/>dem illa ratione, qua Zeno motum impugnabat, quia &longs;cilicet <expan abbr="m&etilde;&longs;ura">men&longs;ura</expan> com­ |
| | <lb/>munis, quæ debet vtramq, quantitatem men&longs;urare, debet in men&longs;urando |
| | <lb/>infinitas partes pertran&longs;ire, uimirum medietates medietatum in in&longs;initum, |
| | <lb/>e&longs;t autem impo&longs;&longs;ibile pertran&longs;ire infinitas huiu&longs;modi partes, & propterea |
| | <lb/>non poterit metiri, <expan abbr="neq;">neque</expan> vnam, <expan abbr="neq;">neque</expan> alteram ex <expan abbr="quãtitatibus">quantitatibus</expan>, quæ putaban­ |
| | <lb/>tur commen&longs;urabiles, afferret hic, inquit Ari&longs;t. |
| | |
| non cau&longs;am pro cau&longs;a.</s></p><p type="main"> | non cau&longs;am pro cau&longs;a.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg14"/>14</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg14"/>14</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Quoniam idem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fal&longs;um per plures petitiones accidere <lb/>nihil forta&longs;&longs;e inconueniens, veluti coalternas coincidere; & &longs;i maior e&longs;t extrin&longs;ecus <lb/>angulus intrin&longs;eco; & &longs;i triangulus habet plures rectos duobus)<emph.end type="italics"/> per plures po&longs;i­<lb/>tiones &longs;ubaudi fal&longs;as. </s> | <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Quoniam idem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fal&longs;um per plures petitiones accidere |
| | <lb/>nihil forta&longs;&longs;e inconueniens, veluti coalternas coincidere; & &longs;i maior e&longs;t extrin&longs;ecus |
| | <lb/>angulus intrin&longs;eco; & &longs;i triangulus habet plures rectos duobus)<emph.end type="italics"/> per plures po&longs;i­ |
| | <lb/>tiones &longs;ubaudi fal&longs;as. </s> |
| | |
| <s>per coalternas intellige lineas æquidi&longs;tantes, &longs;eu pa­<lb/>rallelas, vt in &longs;uperiori cap. | <s>per coalternas intellige lineas æquidi&longs;tantes, &longs;eu pa­ |
| | <lb/>rallelas, vt in &longs;uperiori cap. |
| | |
| monuimus. </s> | monuimus. </s> |
| | |
| <s>Cæterum Euclides propo&longs;. </s> | <s>Cæterum Euclides propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>28. pri­<lb/>mi Elem. | <s>28. pri­ |
| | <lb/>mi Elem. |
| o&longs;tendit, quod &longs;i fuerint duæ parallelæ veluti in præcedenti figura, <lb/>A B, C D, &longs;uper quas alia recta E F, incidat, nece&longs;&longs;ario faciet angulum ex­<lb/>trin&longs;ecum E G B, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->æqualem interno, & oppo&longs;ito, & ad ea&longs;dem partes, <lb/>angulo videlicet G H D. &longs;i ergo inquit Ari&longs;t &longs;upponamus i&longs;tud fal&longs;um, an­<lb/>gulum &longs;cilicet E G B, externum e&longs;&longs;e maiorem angulo interno G H D, &longs;equi­<lb/>tur etiam fal&longs;um, videlicet lineas <expan abbr="æquidi&longs;tãtes">æquidi&longs;tantes</expan> A B, C D, concurrere. </s> | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>& pro­<lb/>batur con&longs;equentia hoc modo, quia &longs;i angulus E G B, maior e&longs;t angulo <pb pagenum="43"/>G H D, appo&longs;ito vtiq<gap/> communi angulo B G H, erant primum, duo anguli <lb/>E G B, B G H, maiores, quam &longs;int duo B G H, G H D, quia &longs;i inæqualibus <lb/>æqualia addantur, tota erunt inæqualia, vt prius per 4, axioma: hoc loco <lb/>communis angulus additur &longs;emel maiori angulo, & &longs;emel minori; & ideo <lb/>totum illud, in quo e&longs;t maior angulus, adhuc maius e&longs;t altero toto, in quo <lb/>minor angulus continetur. </s> | o&longs;tendit, quod &longs;i fuerint duæ parallelæ veluti in præcedenti figura, |
| | <lb/>A B, C D, &longs;uper quas alia recta E F, incidat, nece&longs;&longs;ario faciet angulum ex­ |
| | <lb/>trin&longs;ecum E G B, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->æqualem interno, & oppo&longs;ito, & ad ea&longs;dem partes, |
| | <lb/>angulo videlicet G H D. &longs;i ergo inquit Ari&longs;t &longs;upponamus i&longs;tud fal&longs;um, an­ |
| | <lb/>gulum &longs;cilicet E G B, externum e&longs;&longs;e maiorem angulo interno G H D, &longs;equi­ |
| | <lb/>tur etiam fal&longs;um, videlicet lineas <expan abbr="æquidi&longs;tãtes">æquidi&longs;tantes</expan> A B, C D, concurrere. </s> |
| | |
| <s>at illi duo E G B, B G H, per 13. primi, &longs;unt <lb/>æquales duobus rectis angulis, ergo duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> recti erunt maiores duobus <lb/>internis B G H, D H G, &longs;iue hi duo interni erunt minores duobus rectis. <lb/></s> | |
| | |
| <s>At quando hi duo interni &longs;unt minores duobus rectis, tunc lineæ A B, C D, <lb/>&longs;unt concurrentes, &longs;i protrahantur ad partes prædictorum <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan>. </s> | |
| | |
| <s>quod <lb/>P. <!-- REMOVE S-->Clauius luculenti, & hactenus de&longs;iderata demon&longs;tratione ad 28. primi <lb/>demon&longs;trauit. </s> | |
| | |
| | |
| | <s>& pro­ |
| | <lb/>batur con&longs;equentia hoc modo, quia &longs;i angulus E G B, maior e&longs;t angulo <pb pagenum="43"/>G H D, appo&longs;ito <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> communi angulo B G H, erant primum, duo anguli |
| | <lb/>E G B, B G H, maiores, quam &longs;int duo B G H, G H D, quia &longs;i inæqualibus |
| | <lb/>æqualia addantur, tota erunt inæqualia, vt prius per 4, axioma: hoc loco |
| | <lb/>communis angulus additur &longs;emel maiori angulo, & &longs;emel minori; & ideo |
| | <lb/>totum illud, in quo e&longs;t maior angulus, adhuc maius e&longs;t altero toto, in quo |
| | <lb/>minor angulus continetur. </s> |
| | |
| | <s>at illi duo E G B, B G H, per 13. primi, &longs;unt |
| | <lb/>æquales duobus rectis angulis, ergo duo <expan abbr="quoq;">quoque</expan> recti erunt maiores duobus |
| | <lb/>internis B G H, D H G, &longs;iue hi duo interni erunt minores duobus rectis. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>At quando hi duo interni &longs;unt minores duobus rectis, tunc lineæ A B, C D, |
| | <lb/>&longs;unt concurrentes, &longs;i protrahantur ad partes prædictorum <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan>. </s> |
| | |
| | <s>quod |
| | <lb/>P. <!-- REMOVE S-->Clauius luculenti, & hactenus de&longs;iderata demon&longs;tratione ad 28. primi |
| | <lb/>demon&longs;trauit. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | <s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> hoc pacto ex prima fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione, nimirum angu­ |
| | <lb/>lum illum externum e&longs;&longs;e maiorem interno, & oppo&longs;ito; &longs;equitur fal&longs;um, ni­ |
| | <lb/>mirum lineas parallelas concurrere.</s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Præterea &longs;i &longs;upponamus aliam fal&longs;itatem, &longs;cilicet triangulum habere tres |
| | <lb/>angulos maiores duobus rectis, &longs;equetur eadem iterum fal&longs;itas, &longs;cilicet pa­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.043.1.tif"/> |
| | <lb/>rallelas coincidere, & probatur &longs;ic; &longs;int enim |
| | <lb/><expan abbr="triãguli">trianguli</expan> A B C, tres anguli maiores, quam duo |
| | <lb/>recti anguli, & per punctum C, ducta &longs;it recta |
| | <lb/>C D, parallela lateri B A. quia ergo angulus |
| | <lb/>A, æqualis e&longs;t angulo &longs;ibi alterno A C D, per |
| | <lb/>29. primi, & quia totalis angulus B C D, æqua­ |
| | <lb/>lis e&longs;t duobus angulis B C A, A C D, quos tanquam &longs;uas partes adæquatas |
| | <lb/>continet, quorum alter, &longs;cilicet A C D, e&longs;t æqualis angulo A. erit idem to­ |
| | <lb/>talis angulus B C D, æqualis duobus angulis A, & A C B, trianguli propo&longs;i­ |
| | <lb/>ti. </s> |
| | |
| | <s>ergo totus i&longs;te angulus B C D, &longs;imul cum reliquo <expan abbr="triãguli">trianguli</expan> angulo B. con­ |
| | <lb/>flabit compo&longs;itionem ex tribus angulis trianguli dati: & con&longs;equenter ta­ |
| | <lb/>lis compo&longs;itio trium angulorum erit maior, quam &longs;int duo anguli recti. </s> |
| | |
| | <s>ex |
| | <lb/>quo &longs;equitur duas rectas B A, C D, &longs;uper quas cadit linea B C, faciens duos |
| | <lb/>angulos internos, & ad ea&longs;dem partes, &longs;cilicet A B D, maiores duobus re­ |
| | <lb/>ctis non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed concurrentes (vt patet ex nuper citata demon­ |
| | <lb/>&longs;tratione P. Clauij) quod fal&longs;um e&longs;t. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> hoc pacto ex prima fal&longs;a &longs;uppo&longs;itione, nimirum angu­<lb/>lum illum externum e&longs;&longs;e maiorem interno, & oppo&longs;ito; &longs;equitur fal&longs;um, ni­<lb/>mirum lineas parallelas concurrere.</s></p><p type="main"> | <s>& &longs;equitur ex &longs;ecunda fal&longs;a &longs;uppo&longs;itio­ |
| | <lb/>ne. </s> |
| <s>Præterea &longs;i &longs;upponamus aliam fal&longs;itatem, &longs;cilicet triangulum habere tres <lb/>angulos maiores duobus rectis, &longs;equetur eadem iterum fal&longs;itas, &longs;cilicet pa­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.043.1.tif"/><lb/>rallelas coincidere, & probatur &longs;ic; &longs;int enim <lb/><expan abbr="triãguli">trianguli</expan> A B C, tres anguli maiores, quam duo <lb/>recti anguli, & per punctum C, ducta &longs;it recta <lb/>C D, parallela lateri B A. quia ergo angulus <lb/>A, æqualis e&longs;t angulo &longs;ibi alterno A C D, per <lb/>29. primi, & quia totalis angulus B C D, æqua­<lb/>lis e&longs;t duobus angulis B C A, A C D, quos tanquam &longs;uas partes adæquatas <lb/>continet, quorum alter, &longs;cilicet A C D, e&longs;t æqualis angulo A. erit idem to­<lb/>talis angulus B C D, æqualis duobus angulis A, & A C B, trianguli propo&longs;i­<lb/>ti. </s> | |
| | |
| <s>ergo totus i&longs;te angulus B C D, &longs;imul cum reliquo <expan abbr="triãguli">trianguli</expan> angulo B. con­<lb/>flabit compo&longs;itionem ex tribus angulis trianguli dati: & con&longs;equenter ta­<lb/>lis compo&longs;itio trium angulorum erit maior, quam &longs;int duo anguli recti. </s> | |
| | |
| <s>ex <lb/>quo &longs;equitur duas rectas B A, C D, &longs;uper quas cadit linea B C, faciens duos <lb/>angulos internos, & ad ea&longs;dem partes, &longs;cilicet A B D, maiores duobus re­<lb/>ctis non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed concurrentes (vt patet ex nuper citata demon­<lb/>&longs;tratione P. Clauij) quod fal&longs;um e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>& &longs;equitur ex &longs;ecunda fal&longs;a &longs;uppo&longs;itio­<lb/>ne. </s> | |
| | |
| <s>ex quibus textus Ari&longs;t. | <s>ex quibus textus Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex cap. | <s>Ex cap. |
| | |
| 26. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i A, duo recti, in quo autem P., triangulus, in quo vero C, <lb/>&longs;en&longs;ibuis triangulus, &longs;u&longs;picari <expan abbr="namq;">namque</expan> po&longs;&longs;et aliquis non e&longs;&longs;e C, &longs;ciens, quod omnis <lb/>triangulus habet duos rectos: quare &longs;imul no&longs;cet, & ignorabit idem. </s> | 26. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i A, duo recti, in quo autem P., triangulus, in quo vero C, |
| | <lb/>&longs;en&longs;ibuis triangulus, &longs;u&longs;picari <expan abbr="namq;">namque</expan> po&longs;&longs;et aliquis non e&longs;&longs;e C, &longs;ciens, quod omnis |
| <s>no&longs;ce enim <lb/>omnem triangulum, quod duobus rectis, non &longs;implex e&longs;t: &longs;ed hoc quidem eo, quod <lb/>vniuer&longs;alem habet &longs;cientiam: illud autem eo, quod &longs;ingularem. </s> | <lb/>triangulus habet duos rectos: quare &longs;imul no&longs;cet, & ignorabit idem. </s> |
| | |
| <s>&longs;ic igitur, vt vni­<lb/>uer&longs;ale nouit C, quod duo recti; vt autem &longs;ingulare non nouit, quare non habebit <lb/>contrarias)<emph.end type="italics"/> vide, quæ diximus lib. | <s>no&longs;ce enim |
| | <lb/>omnem triangulum, quod duobus rectis, non &longs;implex e&longs;t: &longs;ed hoc quidem eo, quod |
| | <lb/>vniuer&longs;alem habet &longs;cientiam: illud autem eo, quod &longs;ingularem. </s> |
| | |
| | <s>&longs;ic igitur, vt vni­ |
| | <lb/>uer&longs;ale nouit C, quod duo recti; vt autem &longs;ingulare non nouit, quare non habebit |
| | <lb/>contrarias)<emph.end type="italics"/> vide, quæ diximus lib. |
| | |
| 1. &longs;ecto 3. cap. | 1. &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| 1. ex quibus quidquid Ma­<lb/>thematicum e&longs;t hic, clarum redditur. </s> | 1. ex quibus quidquid Ma­ |
| | <lb/>thematicum e&longs;t hic, clarum redditur. </s> |
| | |
| <s>reliqua verò, quæ ad Logicum &longs;pe­<lb/>ctant, huius loci commentatores pro&longs;equuntur.</s></p><p type="main"> | <s>reliqua verò, quæ ad Logicum &longs;pe­ |
| | <lb/>ctant, huius loci commentatores pro&longs;equuntur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In cap. | <s>In cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg16"/>16</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg16"/>16</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Notandum hic cum eruditi&longs;&longs;imo Burana, Abductionem hanc, de qua in hoc <lb/>cap. | <s>Notandum hic cum eruditi&longs;&longs;imo Burana, Abductionem hanc, de qua in hoc |
| | <lb/>cap. |
| | |
| agitur e&longs;&longs;e vocem mathematicam, <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>; Ari&longs;t. | agitur e&longs;&longs;e vocem mathematicam, <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>; Ari&longs;t. |
| | |
| quemadmodum multa <lb/>alia à Mathematicis mutuatum ad omnes alias &longs;cientias tran&longs;tuli&longs;&longs;e. </s> | quemadmodum multa |
| | <lb/>alia à Mathematicis mutuatum ad omnes alias &longs;cientias tran&longs;tuli&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>e&longs;&longs;e <pb pagenum="44"/>autem terminum mathematicum colligitur manife&longs;tè ex Proelo, qui lib. | <s>e&longs;&longs;e <pb pagenum="44"/>autem terminum mathematicum colligitur manife&longs;tè ex Proelo, qui lib. |
| | |
| 3. <lb/>in comm. <!-- REMOVE S-->Elem. | 3. |
| | <lb/>in comm. <!-- REMOVE S-->Elem. |
| | |
| Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/></s> | Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­<lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­<lb/>cuum e&longs;t. </s> | <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­ |
| | <lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­ |
| | <lb/>cuum e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Exempli cau&longs;a, cum cubi duplicatio propo&longs;ita e&longs;&longs;et ad inue&longs;ti­<lb/>gandam quæ&longs;tionem in aliud tran&longs;tulere, quod illud propo&longs;itum con&longs;equi­<lb/>tur, ad duarum nempe mediarum linearum inuentionem tran&longs;lata e&longs;t quæ­<lb/>&longs;tio, & &longs;ic quærebant deinceps, quonam modo datis duabus rectis lineis, <lb/>duæ mediæ proportionales reperirentur. </s> | <s>Exempli cau&longs;a, cum cubi duplicatio propo&longs;ita e&longs;&longs;et ad inue&longs;ti­ |
| | <lb/>gandam quæ&longs;tionem in aliud tran&longs;tulere, quod illud propo&longs;itum con&longs;equi­ |
| | <lb/>tur, ad duarum nempe mediarum linearum inuentionem tran&longs;lata e&longs;t quæ­ |
| | <lb/>&longs;tio, & &longs;ic quærebant deinceps, quonam modo datis duabus rectis lineis, |
| | <lb/>duæ mediæ proportionales reperirentur. </s> |
| | |
| <s>Primum autem dicunt Hippocra­<lb/>tem Chium pr&ecedil;dictorum titulorum, Abductionem feci&longs;&longs;e, qui & lunulæ qua­<lb/>dratum fecit æquale, & alia multa in Geometria inuenit. </s> | <s>Primum autem dicunt Hippocra­ |
| | <lb/>tem Chium pr&ecedil;dictorum titulorum, Abductionem feci&longs;&longs;e, qui & lunulæ qua­ |
| | <lb/>dratum fecit æquale, & alia multa in Geometria inuenit. </s> |
| | |
| <s>hæc Proclus. <!-- KEEP S--></s> | <s>hæc Proclus. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>vbi <lb/>non di&longs;&longs;imulandum nos re&longs;titui&longs;&longs;e verbum, Abductionem, cuius loco inter­<lb/>pres Procli vtitur inductionis voce, &longs;equuti & rationem, & græcum textum, <lb/>qui no&longs;tram hanc expo&longs;itionem euidenter po&longs;tulat, <foreign lang="greek">apagwgh\</foreign> enim valet & <lb/>inductionem, & abductionem, &longs;ed abductio omnino rei propo&longs;itæ quadrat.</s></p><p type="main"> | <s>vbi |
| | <lb/>non di&longs;&longs;imulandum nos re&longs;titui&longs;&longs;e verbum, Abductionem, cuius loco inter­ |
| | <lb/>pres Procli vtitur inductionis voce, &longs;equuti & rationem, & græcum textum, |
| | <lb/>qui no&longs;tram hanc expo&longs;itionem euidenter po&longs;tulat, <foreign lang="greek">apagwgh\</foreign> enim valet & |
| | <lb/>inductionem, & abductionem, &longs;ed abductio omnino rei propo&longs;itæ quadrat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Notandum præterea Hippoetatem Chium fui&longs;&longs;e auctorem huius Abdu­<lb/>ctionis, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; feci&longs;&longs;e Abductionem à propo&longs;ito Problemate quadrandi cir­<lb/>culi, vnde manife&longs;tè apparet, Ari&longs;totelem ex Mathematicis hunc terminum <lb/>mutuò accepi&longs;&longs;e, quandoquidem ex ij&longs;dem accepit etiam exemplum Abdu­<lb/>ctionis Mathematicæ, imò etiam exemplum ip&longs;ius authoris Abductioni<gap/><lb/>Mathematicæ. </s> | <s>Notandum præterea Hippoetatem Chium fui&longs;&longs;e auctorem huius Abdu­ |
| | <lb/>ctionis, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; feci&longs;&longs;e Abductionem à propo&longs;ito Problemate quadrandi cir­ |
| | <lb/>culi, vnde manife&longs;tè apparet, Ari&longs;totelem ex Mathematicis hunc terminum |
| | <lb/>mutuò accepi&longs;&longs;e, quandoquidem ex ij&longs;dem accepit etiam exemplum Abdu­ |
| | <lb/>ctionis Mathematicæ, imò etiam exemplum ip&longs;ius authoris Abductionis |
| | <lb/>Mathematicæ. </s> |
| | |
| <s>&longs;yllogi&longs;mus autem Hippocratis, quo o&longs;tendebat circuli qua­<lb/>draturam reducebatur ad has propo&longs;itiones, omnis rectilinea figura qua­<lb/>dratur, &longs;ed circulus reducitur ad figuram rectilineam, ergo circulus qua­<lb/>dratur. </s> | <s>&longs;yllogi&longs;mus autem Hippocratis, quo o&longs;tendebat circuli qua­ |
| | <lb/>draturam reducebatur ad has propo&longs;itiones, omnis rectilinea figura qua­ |
| | <lb/>dratur, &longs;ed circulus reducitur ad figuram rectilineam, ergo circulus qua­ |
| | <lb/>dratur. </s> |
| | |
| <s>in probatione minoris facta e&longs;t Abductio, cum enim ip&longs;e vellet re­<lb/>ctificare circumferentiam circuli per lunulas, nec valeret, alij per lineam, <lb/>quandam quadratricem, vt e&longs;t apud Pappum <expan abbr="Alexandrinũ">Alexandrinum</expan>, & apud P. <!-- REMOVE S-->Cla­<lb/>uium in fine &longs;exti Elem. | <s>in probatione minoris facta e&longs;t Abductio, cum enim ip&longs;e vellet re­ |
| | <lb/>ctificare circumferentiam circuli per lunulas, nec valeret, alij per lineam, |
| | <lb/>quandam quadratricem, vt e&longs;t apud Pappum <expan abbr="Alexandrinũ">Alexandrinum</expan>, & apud P. <!-- REMOVE S-->Cla­ |
| | <lb/>uium in fine &longs;exti Elem. |
| | |
| & alij aliter fru&longs;tra conarentur, facta e&longs;t Abductio <lb/>circa probationem minoris, in qua adhuc Mathematici verfantur; quæ pro­<lb/>batio, &longs;i tandem inueniri po&longs;&longs;et, mox &longs;equeretur principale <expan abbr="propo&longs;itũ">propo&longs;itum</expan> pro­<lb/>blema, nimirum circulus quadraretur; vide quæ &longs;crip&longs;<gap/>mus in cap. | & alij aliter fru&longs;tra conarentur, facta e&longs;t Abductio |
| | <lb/>circa probationem minoris, in qua adhuc Mathematici verfantur; quæ pro­ |
| | <lb/>batio, &longs;i tandem inueniri po&longs;&longs;et, mox &longs;equeretur principale <expan abbr="propo&longs;itũ">propo&longs;itum</expan> pro­ |
| | <lb/>blema, nimirum circulus quadraretur; vide quæ &longs;crip&longs;imus in cap. |
| | |
| 3. Præ­<lb/>dicam. <!-- REMOVE S-->de hac re, quia plurimum hunc conferunt. </s> | 3. Præ­ |
| | <lb/>dicam. <!-- REMOVE S-->de hac re, quia plurimum hunc conferunt. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>&longs;ed iam ad textus expli­<lb/>cationem veniamus.</s></p><p type="main"> | <s>&longs;ed iam ad textus expli­ |
| | <lb/>cationem veniamus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg17"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg17"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg17"/>17</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg17"/>17</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Veluti &longs;i K, e&longs;&longs;et quadrari, in quo autem E, rectilineum, in <lb/>quo verò F, circulus, &longs;i ip&longs;ius E F, vnum &longs;olum e&longs;&longs;et medium, hoc, quod e&longs;t, cum <lb/>lunulis æqualem fieri circulum rectilineo, e&longs;&longs;e po&longs;&longs;et propè ip&longs;um cogno&longs;cere, cum <lb/>vero B C, neque credibilius &longs;it, quam A C, <expan abbr="neq;">neque</expan> pauca media, non dico Abductio­<lb/>nem: <expan abbr="neq;">neque</expan> quando B C, &longs;it immediatum, tale enim &longs;cientia est)<emph.end type="italics"/> Aduerte figuram <lb/>vulgatæ editionis e&longs;&longs;e mendo&longs;am, & propterea re&longs;tituendam e&longs;&longs;e, qualis pri­<lb/>ma &longs;equens ex Simplicio ad tex. <!-- REMOVE S-->11. primi Phy&longs;ic. <!-- REMOVE S-->hoc modo Hippocrates <lb/>Chius conabatur circulum ad quadrum redigere; fit circulus A B G C, qua­<lb/>drandus; con&longs;tituatur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;uper diametro cius B C, quadratum B C D F, <lb/>cuius diameter B D, &longs;ecatur bifariam in G, à circumferentia circuli dati, <lb/>quod patet ducta &longs;emidiametro H G, perpendiculari ex B C, quæ &longs;uo extre­<lb/>mo puncto G, &longs;ecat bifariam, & <expan abbr="diametrũ">diametrum</expan> B D, & circumferentiam B G C. <lb/>facto ergo centro G, de&longs;cribatur alter circulus per puncta B C D F, <expan abbr="conne-ctatur&qacute;">conne­<lb/>ctaturque</expan>; recta G C. in triangulo orthogonio B C D, latus B D, &longs;ubtenditur <pb pagenum="45"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.045.1.tif"/><lb/>angulo recto C, ergo quadratum eius ex eorol­<lb/>lario 47. primi, duplum erit quadrati B C, quare <lb/>etiam circulus B C D F, duplus erit circuli A B­<lb/>G C, per 2. duodecimi, & &longs;emicirculus B C D, <lb/>duplus erit &longs;emicirculi B A C: & quadrans B E­<lb/>C G, æqualis erit &longs;emicirculo B A C: ablato igi­<lb/>tur communi &longs;egmento B E C H, remanet lunu­<lb/>la B A C E, æqualis triangulo B C G, quod trian­<lb/>gulum &longs;i per vltimam &longs;ecundi quadretur, erit lu­<lb/>nula B A C, con&longs;equenter quadrata. </s> | <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Veluti &longs;i K, e&longs;&longs;et quadrari, in quo autem E, rectilineum, in |
| | <lb/>quo verò F, circulus, &longs;i ip&longs;ius E F, vnum &longs;olum e&longs;&longs;et medium, hoc, quod e&longs;t, cum |
| | <lb/>lunulis æqualem fieri circulum rectilineo, e&longs;&longs;e po&longs;&longs;et propè ip&longs;um cogno&longs;cere, cum |
| | <lb/>vero B C, neque credibilius &longs;it, quam A C, <expan abbr="neq;">neque</expan> pauca media, non dico Abductio­ |
| | <lb/>nem: <expan abbr="neq;">neque</expan> quando B C, &longs;it immediatum, tale enim &longs;cientia est)<emph.end type="italics"/> Aduerte figuram |
| | <lb/>vulgatæ editionis e&longs;&longs;e mendo&longs;am, & propterea re&longs;tituendam e&longs;&longs;e, qualis pri­ |
| | <lb/>ma &longs;equens ex Simplicio ad tex. <!-- REMOVE S-->11. primi Phy&longs;ic. <!-- REMOVE S-->hoc modo Hippocrates |
| | <lb/>Chius conabatur circulum ad quadrum redigere; fit circulus A B G C, qua­ |
| | <lb/>drandus; con&longs;tituatur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;uper diametro cius B C, quadratum B C D F, |
| | <lb/>cuius diameter B D, &longs;ecatur bifariam in G, à circumferentia circuli dati, |
| | <lb/>quod patet ducta &longs;emidiametro H G, perpendiculari ex B C, quæ &longs;uo extre­ |
| | <lb/>mo puncto G, &longs;ecat bifariam, & <expan abbr="diametrũ">diametrum</expan> B D, & circumferentiam B G C. |
| | <lb/>facto ergo centro G, de&longs;cribatur alter circulus per puncta B C D F, <expan abbr="conne-ctatur&qacute;">conne­ |
| | <lb/>ctaturque</expan>; recta G C. in triangulo orthogonio B C D, latus B D, &longs;ubtenditur <pb pagenum="45"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.045.1.tif"/> |
| | <lb/>angulo recto C, ergo quadratum eius ex eorol­ |
| | <lb/>lario 47. primi, duplum erit quadrati B C, quare |
| | <lb/>etiam circulus B C D F, duplus erit circuli A B­ |
| | <lb/>G C, per 2. duodecimi, & &longs;emicirculus B C D, |
| | <lb/>duplus erit &longs;emicirculi B A C: & quadrans B E­ |
| | <lb/>C G, æqualis erit &longs;emicirculo B A C: ablato igi­ |
| | <lb/>tur communi &longs;egmento B E C H, remanet lunu­ |
| | <lb/>la B A C E, æqualis triangulo B C G, quod trian­ |
| | <lb/>gulum &longs;i per vltimam &longs;ecundi quadretur, erit lu­ |
| | <lb/>nula B A C, con&longs;equenter quadrata. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> be­<lb/>nè procedit Hippocrates. <!-- KEEP S--></s> | |
| | |
| <s>&longs;ed vt reliquum circu­<lb/>li quadret, &longs;ic pergit, ponatur recta L M, dupla <lb/>ip&longs;ius B C, &longs;upra quam &longs;emicirculus de&longs;cribatur <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.045.2.tif"/><lb/>L O M, cui in&longs;cribatur hexagoni <lb/>æquilateri dimidium L Q S M, & &longs;u­<lb/>per tribus hexagoni lateribus, &longs;int <lb/>tres &longs;emicirculi, vt in figura. </s> | |
| | |
| <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­<lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­<lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­<lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­<lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­<lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­<lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­<lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> | <s><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> be­ |
| | <lb/>nè procedit Hippocrates. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| | <s>&longs;ed vt reliquum circu­ |
| | <lb/>li quadret, &longs;ic pergit, ponatur recta L M, dupla |
| | <lb/>ip&longs;ius B C, &longs;upra quam &longs;emicirculus de&longs;cribatur |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.045.2.tif"/> |
| | <lb/>L O M, cui in&longs;cribatur hexagoni |
| | <lb/>æquilateri dimidium L Q S M, & &longs;u­ |
| | <lb/>per tribus hexagoni lateribus, &longs;int |
| | <lb/>tres &longs;emicirculi, vt in figura. </s> |
| | |
| | <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­ |
| | <lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­ |
| | <lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, |
| | <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­ |
| | <lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis |
| | <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi |
| | <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­ |
| | <lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­ |
| | <lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­ |
| | <lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­ |
| | <lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo |
| | <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> |
| | |
| | <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando |
| | <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo |
| | <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­ |
| | <lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­ |
| | <lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum |
| | <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, |
| | <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem |
| | <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior |
| | <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­ |
| | <lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. &longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­ |
| | <lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­ |
| | <lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­ |
| | <lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> |
| | |
| | <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ |
| | <lb/>quadratio. </s> |
| | |
| | <s>Ex quibus &longs;atis clara e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt ea, quæ ad <expan abbr="Mathematicũ">Mathematicum</expan> per­ |
| | <lb/>tinent, ad locum hunc de Abductione declarandum. </s> |
| | |
| | <s>facta e&longs;t igitur abdu­ |
| | <lb/>ctio ab Hippocrate in quadratione trium po&longs;teriorum lunularum, in qua­ |
| | <lb/>rum quadratione diu immoratus, nunquam ni&longs;i cum paralogy&longs;mo quadra­ |
| | <lb/>re valuit. </s> |
| | |
| <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­<lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­<lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­<lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. &longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­<lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­<lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­<lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> | <s>Hæc pluribus, vt &longs;equentibus etiam textibus, in quibus huius te­ |
| | <lb/>tragoni&longs;mi fit mentio &longs;atisfacere po&longs;&longs;imus. </s> |
| | |
| <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ <lb/>quadratio. </s> | <s>Hippocrates i&longs;te Chius e&longs;t alter <pb pagenum="46"/>ab illo Hippocrate Coo medicorum Magi&longs;tro, vt colligitur ex Alexandre |
| | <lb/>Aphrod. <!-- REMOVE S-->in Primum Meteororum de Cometis.<!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Ex quibus &longs;atis clara e&longs;&longs;e po&longs;&longs;unt ea, quæ ad <expan abbr="Mathematicũ">Mathematicum</expan> per­<lb/>tinent, ad locum hunc de Abductione declarandum. </s> | </p></chap><chap><p type="head"> |
| | |
| <s>facta e&longs;t igitur abdu­<lb/>ctio ab Hippocrate in quadratione trium po&longs;teriorum lunularum, in qua­<lb/>rum quadratione diu immoratus, nunquam ni&longs;i cum paralogy&longs;mo quadra­<lb/>re valuit. </s> | |
| | |
| <s>Hæc pluribus, vt &longs;equentibus etiam textibus, in quibus huius te­<lb/>tragoni&longs;mi fit mentio &longs;atisfacere po&longs;&longs;imus. </s> | |
| | |
| <s>Hippocrates i&longs;te Chius e&longs;t alter <pb pagenum="46"/>ab illo Hippocrate Coo medicorum Magi&longs;tro, vt colligitur ex Alexandre <lb/>Aphrod. <!-- REMOVE S-->in Primum Meteororum de Cometis.<!-- KEEP S--></s> | |
| | |
| </p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Primo Posteriorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Primo Posteriorum re&longs;olutoriorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg18"/>18</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg18"/>18</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Textu primo <emph type="italics"/>(Omnis doctrina, & omnis di&longs;ciplina di&longs;cur&longs;iua ex præexi­<lb/>&longs;tenti fit cognitione. </s> | <s>Textu primo <emph type="italics"/>(Omnis doctrina, & omnis di&longs;ciplina di&longs;cur&longs;iua ex præexi­ |
| | <lb/>&longs;tenti fit cognitione. </s> |
| <s>manife&longs;tum autem hoc &longs;peculantibus in omnibus, <lb/>Mathematicæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;cientiarum per hunc modum accedunt)<emph.end type="italics"/> quo mo­<lb/>do Mathematicæ fiant ex præcedenti cognitione, &longs;cilicet Princi­<lb/>piorum per&longs;picuè quilibet videbit, qui &longs;altem primum <expan abbr="Elem&etilde;torum">Elementorum</expan> Eucli­<lb/>dis, vel è ianuis in&longs;pexerit; pr&ecedil;cedunt enim primo principiorum tria gene­<lb/>ra, quorum primum continet definitiones &longs;ubiecti Geometriæ, vt definitio­<lb/>nes lineæ, &longs;uperficiei, trianguli, &c: Secundum continet Po&longs;tulata. </s> | |
| | |
| <s>Tertium <lb/>Axiomata, &longs;eu communes omnium conceptiones, & &longs;ententias, ex quibus <lb/>tanquam ex vberrimis, & chri&longs;taltinis fontibus Demon&longs;trationes Geome­<lb/>tricæ deriuantur. </s> | |
| | |
| <s>Idem vìdere licet in operibus aliorum Geometrarum, <lb/>Archimedis, Apollonij, Pappi, & cæterorum. </s> | |
| | |
| <s>Aliæ &longs;iniliter mathematicæ, <lb/>vt Arithmetica, Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia, non ni&longs;t ex <lb/>præmi&longs;&longs;is, ac manife&longs;ti&longs;simis principijs &longs;uas demon&longs;trationes deducunt. <lb/></s> | <s>manife&longs;tum autem hoc &longs;peculantibus in omnibus, |
| | <lb/>Mathematicæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;cientiarum per hunc modum accedunt)<emph.end type="italics"/> quo mo­ |
| <s>Nulla porrò alia &longs;cientia tam di&longs;tinctè &longs;ua præmittit principia, <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>; per­<lb/>&longs;picua, &longs;icuti Mathematicæ, vt non immeritò Philo&longs;ophus eas, tamquam <lb/>veræ &longs;cientiæ <expan abbr="typũ">typum</expan>, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; omnibus numeris ab&longs;olutum &longs;ibi ob oculos pro­<lb/>po&longs;uerit, ex quo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem hi&longs;ce libris complecteretur.</s></p><p type="main"> | <lb/>do Mathematicæ fiant ex præcedenti cognitione, &longs;cilicet Princi­ |
| | <lb/>piorum per&longs;picuè quilibet videbit, qui &longs;altem primum <expan abbr="Elem&etilde;torum">Elementorum</expan> Eucli­ |
| | <lb/>dis, vel è ianuis in&longs;pexerit; pr&ecedil;cedunt enim primo principiorum tria gene­ |
| | <lb/>ra, quorum primum continet definitiones &longs;ubiecti Geometriæ, vt definitio­ |
| | <lb/>nes lineæ, &longs;uperficiei, trianguli, &c: Secundum continet Po&longs;tulata. </s> |
| | |
| | <s>Tertium |
| | <lb/>Axiomata, &longs;eu communes omnium conceptiones, & &longs;ententias, ex quibus |
| | <lb/>tanquam ex vberrimis, & chri&longs;taltinis fontibus Demon&longs;trationes Geome­ |
| | <lb/>tricæ deriuantur. </s> |
| | |
| | <s>Idem vìdere licet in operibus aliorum Geometrarum, |
| | <lb/>Archimedis, Apollonij, Pappi, & cæterorum. </s> |
| | |
| | <s>Aliæ &longs;iniliter mathematicæ, |
| | <lb/>vt Arithmetica, Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia, non ni&longs;t ex |
| | <lb/>præmi&longs;&longs;is, ac manife&longs;ti&longs;simis principijs &longs;uas demon&longs;trationes deducunt. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>Nulla porrò alia &longs;cientia tam di&longs;tinctè &longs;ua præmittit principia, <expan abbr="tam&qacute;">tamque</expan>; per­ |
| | <lb/>&longs;picua, &longs;icuti Mathematicæ, vt non immeritò Philo&longs;ophus eas, tamquam |
| | <lb/>veræ &longs;cientiæ <expan abbr="typũ">typum</expan>, <expan abbr="eum&qacute;">eumque</expan>; omnibus numeris ab&longs;olutum &longs;ibi ob oculos pro­ |
| | <lb/>po&longs;uerit, ex quo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem hi&longs;ce libris complecteretur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg19"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg19"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg19"/>19</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg19"/>19</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/><lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. <!-- REMOVE S-->&longs;ecto 3. cap. | <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: |
| | <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/> |
| | <lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. <!-- REMOVE S-->&longs;ecto 3. cap. |
| | |
| 1. explicaui de angulis <lb/>trianguli. </s> | 1. explicaui de angulis |
| | <lb/>trianguli. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>deinde &longs;cias, quod quando Ari&longs;t. | <s>deinde &longs;cias, quod quando Ari&longs;t. |
| | |
| ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­<lb/>lo triangulum, &c. </s> | ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­ |
| | <lb/>lo triangulum, &c. </s> |
| <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­<lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. | |
| | |
| Euclidis 31. in qua talis fi­<lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.046.1.tif"/><lb/>micirculo. </s> | <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­ |
| | <lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. |
| | |
| <s>tunc autem dicitur triangulum in <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­<lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> | Euclidis 31. in qua talis fi­ |
| | <lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.046.1.tif"/> |
| | <lb/>micirculo. </s> |
| | |
| | <s>tunc autem dicitur triangulum in |
| | <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter |
| | <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­ |
| | <lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in |
| | <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis |
| | <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne |
| | <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­ |
| | <lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per |
| | <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­ |
| | <lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit |
| | <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­ |
| | <lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg20"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg20"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg20"/>20</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg20"/>20</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. | <s>Tex. 5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod |
| | <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. |
| | |
| 23. primi <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­<lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­<lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> | 23. primi |
| | <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­ |
| | <lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­ |
| | <lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur |
| | <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg21"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg21"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Hoc eodem cap. | <s>Hoc eodem cap. |
| | |
| plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­<lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­<lb/>templatione primi libri Elem. | plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­ |
| | <lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo |
| | <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­ |
| | <lb/>templatione primi libri Elem. |
| | |
| Euclidis percipi pote&longs;t. </s> | Euclidis percipi pote&longs;t. </s> |
| | |
| <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> | <s>vt propterea benè ij |
| | <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. |
| | <lb/>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum |
| | <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­ |
| | <lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg22"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg22"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg22"/>22</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg22"/>22</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem tex. <!-- REMOVE S-->5. <emph type="italics"/>(Ponit enim Arithmeticus vnitatem indiui&longs;ibilem e&longs;&longs;e &longs;ecun­<lb/>dum quantum)<emph.end type="italics"/> hoc quamquam non ponatur ab Arithmeticis expre&longs;sè, præ­<lb/>&longs;upponitur tamen ab eis: nu&longs;quam enim Euclides in totis tribus Arithme­<lb/>ticis libris, infra vnitatem de&longs;cendit, vt propterea appareat, ip&longs;am in quan­<lb/>titate di&longs;creta e&longs;&longs;e minimum, & indiui&longs;ibile. </s> | <s>Eodem tex. <!-- REMOVE S-->5. <emph type="italics"/>(Ponit enim Arithmeticus vnitatem indiui&longs;ibilem e&longs;&longs;e &longs;ecun­ |
| | <lb/>dum quantum)<emph.end type="italics"/> hoc quamquam non ponatur ab Arithmeticis expre&longs;sè, præ­ |
| | <lb/>&longs;upponitur tamen ab eis: nu&longs;quam enim Euclides in totis tribus Arithme­ |
| | <lb/>ticis libris, infra vnitatem de&longs;cendit, vt propterea appareat, ip&longs;am in quan­ |
| | <lb/>titate di&longs;creta e&longs;&longs;e minimum, & indiui&longs;ibile. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>Verum dubitabit forrè qui&longs;­<lb/>piam hoc modo, &longs;i vnitas minimum, <expan abbr="atq;">atque</expan> indiui&longs;ibile e&longs;t in quanto di&longs;creto, <lb/>qua igitur ratione Arithmetici practici eam diuidunt in dimidium, in trien­<lb/>tem, in quadrantem, & alijs &longs;imiliter modis, vnde numeri illi, qui fractio­<lb/>nes appellantur, exurgunt? </s> | <s>Verum dubitabit forrè qui&longs;­ |
| | <lb/>piam hoc modo, &longs;i vnitas minimum, <expan abbr="atq;">atque</expan> indiui&longs;ibile e&longs;t in quanto di&longs;creto, |
| <s>Re&longs;pondemus, <expan abbr="quotie&longs;eunq;">quotie&longs;eunque</expan> vnitas diuiditur ab <lb/>Arithmeticis, tunc ip&longs;i eam accipiunt tanquam totum quoddam <expan abbr="cõtinuum">continuum</expan> <lb/>in plures partes diui&longs;ibile: &longs;iue tanquam aggregatum quoddam vnitatum, <lb/>quæ vnitates &longs;unt partes illius, vt quando dicunt, vnum horæ quadrantem, <lb/>vel duos horæ quadrantes, vel tres horæ quadrantes, accipiunt horam tan­<lb/>quam aggregatum quatuor quadrantum, & propterea numeri illi 1/4. 2/4. 3/4. <lb/>& &longs;imiles fractiones, nihil aliud &longs;unt, quam numeri partium vnius horæ: ex <lb/>quo patet huiu&longs;modi fractiones omnes reduci ad numeros integros, qui <lb/>enim dicit tres quadrantes <gap/>/4. dicit tres partes alicuius totius, quod intel­<lb/>ligitur diui&longs;um e&longs;&longs;e in 4. æquales partes, ex quibus illæ tres tantummodo <lb/>numerat.</s></p><p type="main"> | <lb/>qua igitur ratione Arithmetici practici eam diuidunt in dimidium, in trien­ |
| | <lb/>tem, in quadrantem, & alijs &longs;imiliter modis, vnde numeri illi, qui fractio­ |
| | <lb/>nes appellantur, exurgunt? </s> |
| | |
| | <s>Re&longs;pondemus, <expan abbr="quotie&longs;eunq;">quotie&longs;eunque</expan> vnitas diuiditur ab |
| | <lb/>Arithmeticis, tunc ip&longs;i eam accipiunt tanquam totum quoddam <expan abbr="cõtinuum">continuum</expan> |
| | <lb/>in plures partes diui&longs;ibile: &longs;iue tanquam aggregatum quoddam vnitatum, |
| | <lb/>quæ vnitates &longs;unt partes illius, vt quando dicunt, vnum horæ quadrantem, |
| | <lb/>vel duos horæ quadrantes, vel tres horæ quadrantes, accipiunt horam tan­ |
| | <lb/>quam aggregatum quatuor quadrantum, & propterea numeri illi 1/4. 2/4. 3/4. |
| | <lb/>& &longs;imiles fractiones, nihil aliud &longs;unt, quam numeri partium vnius horæ: ex |
| | <lb/>quo patet huiu&longs;modi fractiones omnes reduci ad numeros integros, qui |
| | <lb/>enim dicit tres quadrantes 3/4. dicit tres partes alicuius totius, quod intel­ |
| | <lb/>ligitur diui&longs;um e&longs;&longs;e in 4. æquales partes, ex quibus illæ tres tantummodo |
| | <lb/>numerat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg23"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg23"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg23"/>23</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg23"/>23</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­<lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­<lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­<lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> | <s>Tex. 9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­ |
| | <lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­ |
| <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­<lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> | <lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­ |
| | <lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> |
| <s>&longs;imiliter in definitione lineæ, non in&longs;initæ, <lb/>&longs;ed finitæ, & terminatæ ponitur punctum, quia duo puncta, quæ &longs;unt extre­<lb/>ma illius, faciunt, vt ea &longs;it line a finita, & definitur &longs;ic, linea finita e&longs;t lon­<lb/>gitudo, caius extrema &longs;unt puncta. </s> | |
| | <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, |
| <s>quamuis autem hæc definitio apud Eu­<lb/>clidem expre&longs;&longs;a non habeatur, tamen ex definitionibus ip&longs;ius præ&longs;ertim &longs;e­<lb/>cunda, tertia, & quarta elici pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­ |
| | <lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, |
| | <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea |
| | <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli |
| | <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura |
| | <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> |
| | |
| | <s>&longs;imiliter in definitione lineæ, non in&longs;initæ, |
| | <lb/>&longs;ed finitæ, & terminatæ ponitur punctum, quia duo puncta, quæ &longs;unt extre­ |
| | <lb/>ma illius, faciunt, vt ea &longs;it line a finita, & definitur &longs;ic, linea finita e&longs;t lon­ |
| | <lb/>gitudo, caius extrema &longs;unt puncta. </s> |
| | |
| | <s>quamuis autem hæc definitio apud Eu­ |
| | <lb/>clidem expre&longs;&longs;a non habeatur, tamen ex definitionibus ip&longs;ius præ&longs;ertim &longs;e­ |
| | <lb/>cunda, tertia, & quarta elici pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg24"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg24"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg24"/>24</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg24"/>24</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem tex. <!-- REMOVE S-->9. <emph type="italics"/>(Et <expan abbr="quibu&longs;cunq;">quibu&longs;cunque</expan> iuexi&longs;tentium ip&longs;is, ip&longs;æ &longs;unt in oratione, quid<emph.end type="italics"/><pb pagenum="48"/><emph type="italics"/>est declarante, quemadmodum rectum ine&longs;t lineæ, & circulare: & impar, & p<gap/><lb/>numero, & primum, & compo&longs;itum, & æquilaterum, & altera parte longius. </s> | <s>Eodem tex. <!-- REMOVE S-->9. <emph type="italics"/>(Et <expan abbr="quibu&longs;cunq;">quibu&longs;cunque</expan> iuexi&longs;tentium ip&longs;is, ip&longs;æ &longs;unt in oratione, quid<emph.end type="italics"/><pb pagenum="48"/><emph type="italics"/>est declarante, quemadmodum rectum ine&longs;t lineæ, & circulare: & impar, & par |
| | <lb/>numero, & primum, & compo&longs;itum, & æquilaterum, & altera parte longius. </s> |
| | |
| | |
| <s>& <lb/><expan abbr="oĩbus">oimbus</expan> bis in&longs;unt in oratione, quid e&longs;t <expan abbr="declarãte">declarante</expan>, ibi quidem linea, hic vero numerus)<emph.end type="italics"/><lb/>quia locus hic benè exponitur à Toleto, & melius etiam à Conymbr. </s> | |
| | |
| <s>addam <lb/>tantummodo quædam, quæ ad perfectam eius intelligentiam de&longs;iderantur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Sciendum igitur primò, nu&longs;quam ab Euclide definiri rectum, circulare, <lb/>impar, par, primum, compo&longs;itum, æquilaterum, nec altera parte longius: <lb/><expan abbr="verũ">verum</expan> ab ip&longs;o in definitionibus primi definiri lineam rectam, non tamen cir­<lb/>cularem expre&longs;sè. </s> | |
| | |
| <s>in definitionibus deinde &longs;eptimi definiri <expan abbr="numerũ">numerum</expan> parem, <lb/>& imparem, item numerum primum, & compofitum, & æquilaterum, & al­<lb/>tera parte longiorem. </s> | |
| | |
| <s>ex quibus definitionibus po&longs;&longs;unt erui definitiones re­<lb/>cti, circularis, imparis, & cæterorum, quorum hic Ari&longs;toteles meminit. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Cæterum Euclides definitione 11. &longs;eptimi, &longs;ic definit numerum primum: <lb/>primus numerus e&longs;t, quem vnitas &longs;ola metitur. </s> | |
| | |
| <s>numerus autem, vel vnitas <lb/>metiri dicitur alium numerum, quando &longs;æpius repetita ip&longs;um omnino ad­<lb/>æquat, vt ternarius metitur nouenarium, quia ter repetitus ip&longs;um ad vn­<lb/>guem explet. </s> | |
| | |
| <s>illi igitur numeri dicuntur ab Arithmeticis primi, qui à nullo <lb/>alio, præterquam ab vnitate men&longs;urantur, quales &longs;unt, 2. 3. 5. 7. &c. </s> | |
| | |
| <s>Defi­<lb/>nitione verò 13. definit numerum compo&longs;itum &longs;ic; compo&longs;itus numerus e&longs;t, <lb/>quem numerus qui&longs;piam metitur, vt &longs;enarius erit compo&longs;itus, quia ip&longs;um <lb/>binarius metitur, nam ter repetitus, ip&longs;i perfectè adæquatur.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Per æquilaterum, intelligit quadratum, quadratus autem numerus defi­<lb/>nitione 18. &longs;eptimi &longs;ic explicatur: Quadratus numerus e&longs;t, qui &longs;ub duobus <lb/>æqualibus numeris continetur, ide&longs;t, qui fit ex ductu vnius numeri in &longs;e ip­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.048.1.tif"/><lb/>&longs;um, vt &longs;i ducantur 3. in 3. fient 9. qui continetur &longs;ub duobus <lb/>ternarijs; omnes autem ternarij &longs;unt æquales. </s> | |
| | |
| <s>is autem nu­<lb/>merus dicetur quadratus, quia, vt apparet in figura, nouem <lb/>ip&longs;ius vnitates po&longs;&longs;unt in plano ita ad inuicem collocari, vt <lb/>referant quadratum; & &longs;icuti quadratum geometricum ha­<lb/>bet latera æqualia, ita etiam quadratum arithmeticum: &longs;i­<lb/>ue numerus quadratus, habet &longs;ua latera æqualia, quot enim vnitates &longs;unt <lb/>in vno, tot etiam &longs;unt in reliquis, vt in præ&longs;enti &longs;unt tres vnitates in &longs;ingulis <lb/>lateribus. </s> | <s>& |
| | <lb/><expan abbr="oĩbus">oimbus</expan> bis in&longs;unt in oratione, quid e&longs;t <expan abbr="declarãte">declarante</expan>, ibi quidem linea, hic vero numerus)<emph.end type="italics"/> |
| <s>pr&ecedil;terea quemadmodum quadratum geometricum re&longs;olni pote&longs;t <lb/>in plura quadrata, ita etiam arithmeticum, vt præ&longs;ens, qui re&longs;oluitur in <lb/>quatuor quadrata arithmetica. </s> | <lb/>quia locus hic benè exponitur à Toleto, & melius etiam à Conymbr. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> enim pote&longs;t quilibet numerus, vt opi­<lb/>nantur ageometreti, in hunc modum di&longs;poni, &longs;ed &longs;olum ij, qui producuntur <lb/>ex multiplicatione numeri alicuius in &longs;e ip&longs;um.</s></p><p type="main"> | <s>addam |
| | <lb/>tantummodo quædam, quæ ad perfectam eius intelligentiam de&longs;iderantur. |
| <s>Per altera parte longius, intelligit numerum, qui producitur à duobus <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.048.2.tif"/><lb/>numeris inæqualibus inuicem multiplicatis, qualis e&longs;t <lb/>duodenarius, qui ex ductu trium in quatuor produci­<lb/>tur, & refert figuram altera parte longiorem, &longs;iue, vt <lb/>ait Boetius longilateram, cuius vnum latus e&longs;t maius <lb/>altero, vt in appo&longs;ita figura videre licet. </s> | <lb/></s> |
| | |
| <s>atque hæc <lb/>&longs;unt, quæ ex Mathematicis petenda erant, ad huius <lb/>loci intelligentiam.</s></p><p type="main"> | <s>Sciendum igitur primò, nu&longs;quam ab Euclide definiri rectum, circulare, |
| | <lb/>impar, par, primum, compo&longs;itum, æquilaterum, nec altera parte longius: |
| | <lb/><expan abbr="verũ">verum</expan> ab ip&longs;o in definitionibus primi definiri lineam rectam, non tamen cir­ |
| | <lb/>cularem expre&longs;sè. </s> |
| | |
| | <s>in definitionibus deinde &longs;eptimi definiri <expan abbr="numerũ">numerum</expan> parem, |
| | <lb/>& imparem, item numerum primum, & compofitum, & æquilaterum, & al­ |
| | <lb/>tera parte longiorem. </s> |
| | |
| | <s>ex quibus definitionibus po&longs;&longs;unt erui definitiones re­ |
| | <lb/>cti, circularis, imparis, & cæterorum, quorum hic Ari&longs;toteles meminit. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>Cæterum Euclides definitione 11. &longs;eptimi, &longs;ic definit numerum primum: |
| | <lb/>primus numerus e&longs;t, quem vnitas &longs;ola metitur. </s> |
| | |
| | <s>numerus autem, vel vnitas |
| | <lb/>metiri dicitur alium numerum, quando &longs;æpius repetita ip&longs;um omnino ad­ |
| | <lb/>æquat, vt ternarius metitur nouenarium, quia ter repetitus ip&longs;um ad vn­ |
| | <lb/>guem explet. </s> |
| | |
| | <s>illi igitur numeri dicuntur ab Arithmeticis primi, qui à nullo |
| | <lb/>alio, præterquam ab vnitate men&longs;urantur, quales &longs;unt, 2. 3. 5. 7. &c. </s> |
| | |
| | <s>Defi­ |
| | <lb/>nitione verò 13. definit numerum compo&longs;itum &longs;ic; compo&longs;itus numerus e&longs;t, |
| | <lb/>quem numerus qui&longs;piam metitur, vt &longs;enarius erit compo&longs;itus, quia ip&longs;um |
| | <lb/>binarius metitur, nam ter repetitus, ip&longs;i perfectè adæquatur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Per æquilaterum, intelligit quadratum, quadratus autem numerus defi­ |
| | <lb/>nitione 18. &longs;eptimi &longs;ic explicatur: Quadratus numerus e&longs;t, qui &longs;ub duobus |
| | <lb/>æqualibus numeris continetur, ide&longs;t, qui fit ex ductu vnius numeri in &longs;e ip­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.048.1.tif"/> |
| | <lb/>&longs;um, vt &longs;i ducantur 3. in 3. fient 9. qui continetur &longs;ub duobus |
| | <lb/>ternarijs; omnes autem ternarij &longs;unt æquales. </s> |
| | |
| | <s>is autem nu­ |
| | <lb/>merus dicetur quadratus, quia, vt apparet in figura, nouem |
| | <lb/>ip&longs;ius vnitates po&longs;&longs;unt in plano ita ad inuicem collocari, vt |
| | <lb/>referant quadratum; & &longs;icuti quadratum geometricum ha­ |
| | <lb/>bet latera æqualia, ita etiam quadratum arithmeticum: &longs;i­ |
| | <lb/>ue numerus quadratus, habet &longs;ua latera æqualia, quot enim vnitates &longs;unt |
| | <lb/>in vno, tot etiam &longs;unt in reliquis, vt in præ&longs;enti &longs;unt tres vnitates in &longs;ingulis |
| | <lb/>lateribus. </s> |
| | |
| | <s>pr&ecedil;terea quemadmodum quadratum geometricum re&longs;olni pote&longs;t |
| | <lb/>in plura quadrata, ita etiam arithmeticum, vt præ&longs;ens, qui re&longs;oluitur in |
| | <lb/>quatuor quadrata arithmetica. </s> |
| | |
| | <s><expan abbr="Neq;">Neque</expan> enim pote&longs;t quilibet numerus, vt opi­ |
| | <lb/>nantur ageometreti, in hunc modum di&longs;poni, &longs;ed &longs;olum ij, qui producuntur |
| | <lb/>ex multiplicatione numeri alicuius in &longs;e ip&longs;um.</s></p><p type="main"> |
| | |
| | <s>Per altera parte longius, intelligit numerum, qui producitur à duobus |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.048.2.tif"/> |
| | <lb/>numeris inæqualibus inuicem multiplicatis, qualis e&longs;t |
| | <lb/>duodenarius, qui ex ductu trium in quatuor produci­ |
| | <lb/>tur, & refert figuram altera parte longiorem, &longs;iue, vt |
| | <lb/>ait Boetius longilateram, cuius vnum latus e&longs;t maius |
| | <lb/>altero, vt in appo&longs;ita figura videre licet. </s> |
| | |
| | <s>atque hæc |
| | <lb/>&longs;unt, quæ ex Mathematicis petenda erant, ad huius |
| | <lb/>loci intelligentiam.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg25"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg25"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg25"/>25</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg25"/>25</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod |
| | <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> |
| <s>Vniuer&longs;ale <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> | |
| | |
| <s>Aequicrus verò <lb/>babet quidem <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> duobus rectis æquales, &longs;ed non primò, &longs;ed triangulum <lb/>prius. </s> | |
| | |
| <s>quod igitur quoduis primum mon&longs;tratur duos rectos habens, aut <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> <lb/>aliud, huic primo ine&longs;t vniuer&longs;ale, & demonstratio de hoc vniuer&longs;aliter e&longs;t, de alijs <lb/>verò quodammodo, non per &longs;e, <expan abbr="neq;">neque</expan> de æquicrure e&longs;t vniuer&longs;aliter, &longs;ed in plus)<emph.end type="italics"/> pro <lb/>quorum intelligentia nece&longs;&longs;aria &longs;unt ea, quæ primo Priorum &longs;ecto 3. cap. | |
| | |
| 1. <lb/>&longs;crip&longs;imus. </s> | |
| | |
| <s>deinde memineris figuram vniuer&longs;aliorem e&longs;&longs;e triangulo, & tri­<lb/>angulum vniuer&longs;alius æquicrure. </s> | <s>Vniuer&longs;ale |
| | <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, |
| <s>quando ait (vt duos rectos habere) vult <lb/>dicere, habere duos angulos rectos non actu, &longs;ed potentia; quæ affectio e&longs;t <lb/>trianguli, quia, vt &longs;uperius diximus, habet tres angulos æquales duobus <lb/>rectis angulis: quæ proprietas vniuer&longs;aliter, & primò competit triangulo. <lb/></s> | <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, |
| | <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum |
| | <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> |
| | |
| | <s>Aequicrus verò |
| | <lb/>babet quidem <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> duobus rectis æquales, &longs;ed non primò, &longs;ed triangulum |
| | <lb/>prius. </s> |
| | |
| | <s>quod igitur quoduis primum mon&longs;tratur duos rectos habens, aut <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> |
| | <lb/>aliud, huic primo ine&longs;t vniuer&longs;ale, & demonstratio de hoc vniuer&longs;aliter e&longs;t, de alijs |
| | <lb/>verò quodammodo, non per &longs;e, <expan abbr="neq;">neque</expan> de æquicrure e&longs;t vniuer&longs;aliter, &longs;ed in plus)<emph.end type="italics"/> pro |
| | <lb/>quorum intelligentia nece&longs;&longs;aria &longs;unt ea, quæ primo Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| | 1. |
| | <lb/>&longs;crip&longs;imus. </s> |
| | |
| | <s>deinde memineris figuram vniuer&longs;aliorem e&longs;&longs;e triangulo, & tri­ |
| | <lb/>angulum vniuer&longs;alius æquicrure. </s> |
| | |
| | <s>quando ait (vt duos rectos habere) vult |
| | <lb/>dicere, habere duos angulos rectos non actu, &longs;ed potentia; quæ affectio e&longs;t |
| | <lb/>trianguli, quia, vt &longs;uperius diximus, habet tres angulos æquales duobus |
| | <lb/>rectis angulis: quæ proprietas vniuer&longs;aliter, & primò competit triangulo. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>non autem figuræ, quia figura e&longs;t vniuer&longs;alior. </s> | <s>non autem figuræ, quia figura e&longs;t vniuer&longs;alior. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="neq;">neque</expan> i&longs;o&longs;celi, quia i&longs;o&longs;celes e&longs;t <lb/>re&longs;trictius triangulo. </s> | <s><expan abbr="neq;">neque</expan> i&longs;o&longs;celi, quia i&longs;o&longs;celes e&longs;t |
| | <lb/>re&longs;trictius triangulo. </s> |
| | |
| <s>omittimus reliqua &longs;ingillatim exponere, tum quia &longs;a­<lb/>tis clara &longs;unt, tum quia ab interpretibus benè explicantur.</s></p><p type="main"> | <s>omittimus reliqua &longs;ingillatim exponere, tum quia &longs;a­ |
| | <lb/>tis clara &longs;unt, tum quia ab interpretibus benè explicantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg26"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg26"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg26"/>26</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg26"/>26</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­<lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ex 28. primi Elem. | <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> |
| | <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem |
| de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.049.1.tif"/><lb/>cen&longs;ui. </s> | <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­ |
| | <lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, |
| <s>Quando igitur duæ rectæ con&longs;titu­<lb/>tæ fuerint, vt A B, C D, in quas alia recta, <lb/>vt G F, incidens, faciat duos angulos in­<lb/>ternos, re&longs;pectu rectarum A B, C D, & ad <lb/>ea&longs;dem partes rectæ E F, vt &longs;unt ex parte <lb/>&longs;ini&longs;tra anguli A G H, C H G; exparte ve­<lb/>rò dextra B G H, D H G; &longs;i <expan abbr="inquã">inquam</expan> linea E F, <lb/>fecerit duos illos angulos ex parte &longs;ini&longs;tra &longs;imul &longs;umptos, æquales duobus <lb/>rectis angulis, vel duos ex parte dextra pariter æquales duobus rectis, pro­<lb/>bat Euclides rectas A B, C D, non concurrere, &longs;iue parallelas e&longs;&longs;e. </s> | <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio |
| | <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> |
| <s>Verum, <lb/>quia linea E F, pote&longs;t facere aliquando prædictos angulos non <expan abbr="tantũ">tantum</expan> æqua­<lb/>les duobus rectis, verum etiam rectos, quo etiam modo <expan abbr="probar&etilde;tur">probarentur</expan> cædem <lb/>lineæ e&longs;&longs;e parallelæ, vt in &longs;equenti figura, cum &longs;int anguli A G I, C I G, re­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.049.2.tif"/><lb/>cti, probabitur de rectis A B, C D, æquidi&longs;tan­<lb/>tia. </s> | <lb/>ex 28. primi Elem. |
| | |
| <s>Ex his facile textum in hunc modum expo­<lb/>nemus; &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <lb/>A B, C D, nunquam coincidunt, etiam&longs;i in in&longs;i­<lb/>nitum producantur, &longs;eu quod &longs;unt æquidi&longs;tantes, <lb/>quando anguli prædicti interni &longs;unt duo recti, <lb/>videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> huius e&longs;&longs;e demon&longs;tratio de vniuer&longs;ali per &longs;e, & de primo &longs;u­<pb pagenum="50"/>biecto, vel &longs;ecundum quod ip&longs;um, eò quod probatur vniuer&longs;aliter de lineis <lb/>omnibus habentibus prædictos angulos rectos. </s> | de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.049.1.tif"/> |
| <s>non autem de omni, &longs;ecun­<lb/>dum quod ip&longs;um, &longs;i quidem non competit affectio hæc, e&longs;&longs;e parallelas, li­<lb/>neis habentibus illos angulos rectos actu; &longs;ed primò, & vniuer&longs;aliter, & &longs;e­<lb/>cundum quod ip&longs;um competit lineis habentibus illos angulos æquales duo­<lb/>bus rectis, <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales &longs;int duobus rectis, &longs;iue ambo &longs;int recti, <lb/>&longs;iue vnus acutus, alter obtu&longs;us, &longs;ed tamen ambo &longs;imul æquentur duobus re­<lb/>ctis, quales &longs;unt lineæ primæ figuræ. </s> | <lb/>cen&longs;ui. </s> |
| | |
| <s>In tertio igitur errore, vniuer&longs;ale exi­<lb/>&longs;tit quidem, & habet nomen, &longs;ed tamen prætermittetur, &longs;eu &longs;trictius &longs;ume­<lb/>tur, quam oportet. </s> | <s>Quando igitur duæ rectæ con&longs;titu­ |
| | <lb/>tæ fuerint, vt A B, C D, in quas alia recta, |
| <s>alij latini, quos quidem viderim, præter Zabarellana <lb/>perperam omnino ob mathematicarum ignorantiam, exemplum i&longs;tud in­<lb/>terpretantur.</s></p><p type="main"> | <lb/>vt G F, incidens, faciat duos angulos in­ |
| | <lb/>ternos, re&longs;pectu rectarum A B, C D, & ad |
| | <lb/>ea&longs;dem partes rectæ E F, vt &longs;unt ex parte |
| | <lb/>&longs;ini&longs;tra anguli A G H, C H G; exparte ve­ |
| | <lb/>rò dextra B G H, D H G; &longs;i <expan abbr="inquã">inquam</expan> linea E F, |
| | <lb/>fecerit duos illos angulos ex parte &longs;ini&longs;tra &longs;imul &longs;umptos, æquales duobus |
| | <lb/>rectis angulis, vel duos ex parte dextra pariter æquales duobus rectis, pro­ |
| | <lb/>bat Euclides rectas A B, C D, non concurrere, &longs;iue parallelas e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| | <s>Verum, |
| | <lb/>quia linea E F, pote&longs;t facere aliquando prædictos angulos non <expan abbr="tantũ">tantum</expan> æqua­ |
| | <lb/>les duobus rectis, verum etiam rectos, quo etiam modo <expan abbr="probar&etilde;tur">probarentur</expan> cædem |
| | <lb/>lineæ e&longs;&longs;e parallelæ, vt in &longs;equenti figura, cum &longs;int anguli A G I, C I G, re­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.049.2.tif"/> |
| | <lb/>cti, probabitur de rectis A B, C D, æquidi&longs;tan­ |
| | <lb/>tia. </s> |
| | |
| | <s>Ex his facile textum in hunc modum expo­ |
| | <lb/>nemus; &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ |
| | <lb/>A B, C D, nunquam coincidunt, etiam&longs;i in in&longs;i­ |
| | <lb/>nitum producantur, &longs;eu quod &longs;unt æquidi&longs;tantes, |
| | <lb/>quando anguli prædicti interni &longs;unt duo recti, |
| | <lb/>videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> huius e&longs;&longs;e demon&longs;tratio de vniuer&longs;ali per &longs;e, & de primo &longs;u­<pb pagenum="50"/>biecto, vel &longs;ecundum quod ip&longs;um, eò quod probatur vniuer&longs;aliter de lineis |
| | <lb/>omnibus habentibus prædictos angulos rectos. </s> |
| | |
| | <s>non autem de omni, &longs;ecun­ |
| | <lb/>dum quod ip&longs;um, &longs;i quidem non competit affectio hæc, e&longs;&longs;e parallelas, li­ |
| | <lb/>neis habentibus illos angulos rectos actu; &longs;ed primò, & vniuer&longs;aliter, & &longs;e­ |
| | <lb/>cundum quod ip&longs;um competit lineis habentibus illos angulos æquales duo­ |
| | <lb/>bus rectis, <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales &longs;int duobus rectis, &longs;iue ambo &longs;int recti, |
| | <lb/>&longs;iue vnus acutus, alter obtu&longs;us, &longs;ed tamen ambo &longs;imul æquentur duobus re­ |
| | <lb/>ctis, quales &longs;unt lineæ primæ figuræ. </s> |
| | |
| | <s>In tertio igitur errore, vniuer&longs;ale exi­ |
| | <lb/>&longs;tit quidem, & habet nomen, &longs;ed tamen prætermittetur, &longs;eu &longs;trictius &longs;ume­ |
| | <lb/>tur, quam oportet. </s> |
| | |
| | <s>alij latini, quos quidem viderim, præter Zabarellana |
| | <lb/>perperam omnino ob mathematicarum ignorantiam, exemplum i&longs;tud in­ |
| | <lb/>terpretantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg27"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg27"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg27"/>27</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg27"/>27</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o­<lb/>&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> i&longs;tud e&longs;t &longs;ecundum exemplum tertij erroris. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o­ |
| | <lb/>&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> i&longs;tud e&longs;t &longs;ecundum exemplum tertij erroris. </s> |
| | |
| <s>Por­<lb/>rò cum tres &longs;int &longs;pecies triangulorum, æquilaterum, I&longs;o&longs;celes, Scalenum, &longs;i <lb/>accideret, vt ex illis tribus vna tantum &longs;pecies, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->I&longs;o&longs;celes in mundo re­<lb/>periretur; <expan abbr="tunc&qacute;">tuncque</expan>; qui&longs;piam de I&longs;o&longs;cele o&longs;tenderet affectionem quampiam, <lb/>putans &longs;e <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;&longs;e">o&longs;tendi&longs;&longs;e</expan> pa&longs;&longs;ionem de proprio &longs;ubiecto, & primo, falleretur, quia <lb/>aifectio illa competeret I&longs;o&longs;celi, non vt huic &longs;peciei I&longs;o&longs;celis, &longs;ed quatenus <lb/>e&longs;t triangulum, cui primo, & per &longs;e, & &longs;ecundum quod ip&longs;um conuenit. </s> | <s>Por­ |
| | <lb/>rò cum tres &longs;int &longs;pecies triangulorum, æquilaterum, I&longs;o&longs;celes, Scalenum, &longs;i |
| | <lb/>accideret, vt ex illis tribus vna tantum &longs;pecies, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->I&longs;o&longs;celes in mundo re­ |
| | <lb/>periretur; <expan abbr="tunc&qacute;">tuncque</expan>; qui&longs;piam de I&longs;o&longs;cele o&longs;tenderet affectionem quampiam, |
| | <lb/>putans &longs;e <expan abbr="o&longs;t&etilde;di&longs;&longs;e">o&longs;tendi&longs;&longs;e</expan> pa&longs;&longs;ionem de proprio &longs;ubiecto, & primo, falleretur, quia |
| | <lb/>aifectio illa competeret I&longs;o&longs;celi, non vt huic &longs;peciei I&longs;o&longs;celis, &longs;ed quatenus |
| | <lb/>e&longs;t triangulum, cui primo, & per &longs;e, & &longs;ecundum quod ip&longs;um conuenit. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>hoc <lb/>loco di&longs;ce&longs;&longs;imus à Zabarella, qui putat i&longs;tud e&longs;&longs;e exemplum primi erroris, <lb/>cum verba textus adeo clara &longs;int, vt expo&longs;itionem illius nullo modo admit­<lb/>tant. </s> | <s>hoc |
| | <lb/>loco di&longs;ce&longs;&longs;imus à Zabarella, qui putat i&longs;tud e&longs;&longs;e exemplum primi erroris, |
| <s>&longs;unt autem hæc textus verba <emph type="italics"/>(Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o­<lb/>&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> quibus verbis manife&longs;tè <lb/>apparet Ari&longs;t. | <lb/>cum verba textus adeo clara &longs;int, vt expo&longs;itionem illius nullo modo admit­ |
| | <lb/>tant. </s> |
| accipere pro &longs;ubiecto vniuer&longs;ali non indiuiduum vnum, vt in <lb/>primo errore contingit, &longs;ed &longs;peciem loco generis, &longs;cilicet I&longs;o&longs;celes, quod <lb/>e&longs;t &longs;pecies trianguli pro genere ip&longs;o, nimirum pro Triangulo. </s> | |
| | <s>&longs;unt autem hæc textus verba <emph type="italics"/>(Et &longs;i triangulum non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o­ |
| <s>ait enim, &longs;i <lb/>non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> quod I&longs;o&longs;celes: quibus verbis cla­<lb/>rè &longs;peciem, non indiuiduum, &longs;igni&longs;icat, ex his duobus exemplis manife&longs;tus <lb/>e&longs;t tertius error, qui erat, quando erat <emph type="italics"/>(vt in parte totum)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>; illis verbis <lb/>expo&longs;uerat <emph type="italics"/>(vei contingit etiam, vt in parte totum, in quo mon&longs;tratur: ijs emm, <lb/>quæ &longs;unt in parte inerit quidem demon&longs;tratio, & erit de omni, &longs;ed tamen non erit <lb/>buius primi vniuer&longs;aliter demon&longs;tratio. </s> | <lb/>&longs;celes, &longs;ecundum quod I&longs;o&longs;celes videretur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> ine&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> quibus verbis manife&longs;tè |
| | <lb/>apparet Ari&longs;t. |
| <s>dico auttm huius primi, &longs;ecundum quod <lb/>buius demonstrationem, quando &longs;it primi vniuer&longs;aliter)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quando vniuer&longs;ale <lb/>&longs;ubiectum exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen non de ip&longs;o &longs;it demon&longs;tratio, &longs;ed de ali­<lb/>qua parte ip&longs;ius, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->de &longs;pecie aliqua demon&longs;tratur aliquid, quod deberet <lb/>o&longs;tendi primò de ip&longs;o vniuer&longs;ali, cum illi primò competat.</s> | |
| | accipere pro &longs;ubiecto vniuer&longs;ali non indiuiduum vnum, vt in |
| | <lb/>primo errore contingit, &longs;ed &longs;peciem loco generis, &longs;cilicet I&longs;o&longs;celes, quod |
| | <lb/>e&longs;t &longs;pecies trianguli pro genere ip&longs;o, nimirum pro Triangulo. </s> |
| | |
| | <s>ait enim, &longs;i |
| | <lb/>non e&longs;&longs;et aliud, quam I&longs;o&longs;celes, <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> quod I&longs;o&longs;celes: quibus verbis cla­ |
| | <lb/>rè &longs;peciem, non indiuiduum, &longs;igni&longs;icat, ex his duobus exemplis manife&longs;tus |
| | <lb/>e&longs;t tertius error, qui erat, quando erat <emph type="italics"/>(vt in parte totum)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quod&qacute;">quodque</expan>; illis verbis |
| | <lb/>expo&longs;uerat <emph type="italics"/>(vei contingit etiam, vt in parte totum, in quo mon&longs;tratur: ijs emm, |
| | <lb/>quæ &longs;unt in parte inerit quidem demon&longs;tratio, & erit de omni, &longs;ed tamen non erit |
| | <lb/>buius primi vniuer&longs;aliter demon&longs;tratio. </s> |
| | |
| | <s>dico auttm huius primi, &longs;ecundum quod |
| | <lb/>buius demonstrationem, quando &longs;it primi vniuer&longs;aliter)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quando vniuer&longs;ale |
| | <lb/>&longs;ubiectum exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen non de ip&longs;o &longs;it demon&longs;tratio, &longs;ed de ali­ |
| | <lb/>qua parte ip&longs;ius, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->de &longs;pecie aliqua demon&longs;tratur aliquid, quod deberet |
| | <lb/>o&longs;tendi primò de ip&longs;o vniuer&longs;ali, cum illi primò competat.</s> |
| | |
| | |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg28"/>28</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg28"/>28</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et proportionale, quod alternatim, &longs;ecundum quod numeri, & &longs;ecun­<lb/>dum quod lineæ, & &longs;ecundum quod &longs;olida, & &longs;ecundum quod tempora: quemad­<lb/>modum & mon&longs;trabatur aliquando &longs;eor&longs;um, contingens <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de omnibus vnica <lb/>demon&longs;tratione mon&longs;irari; &longs;ed quia non &longs;unt nominatum quidam omnia hæc vnum, <lb/>numeri, longitudines, tempora &longs;olida, & &longs;pecie differunt à &longs;einuicem &longs;cor&longs;um <expan abbr="ac-cipiebãtur">ac­<lb/>cipiebantur</expan>. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et proportionale, quod alternatim, &longs;ecundum quod numeri, & &longs;ecun­ |
| | <lb/>dum quod lineæ, & &longs;ecundum quod &longs;olida, & &longs;ecundum quod tempora: quemad­ |
| <s>nunc autem vniuer &longs;aliter mon&longs;tratur, <expan abbr="neq;">neque</expan> enim &longs;ecundum quod lineæ, <lb/>aut &longs;ecundum quod numeri, inerat; &longs;ed &longs;ecundum quod boc, quod vniuer &longs;ale &longs;up­<lb/>ponunt e&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> affert exemplum &longs;ecundi erroris, quiaccidit, quando vniuer&longs;a­<lb/>le exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen e&longs;t innominatum, pro cuius explicatione &longs;cien­<pb pagenum="51"/>dum quid &longs;it alterna proportio. </s> | <lb/>modum & mon&longs;trabatur aliquando &longs;eor&longs;um, contingens <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de omnibus vnica |
| | <lb/>demon&longs;tratione mon&longs;irari; &longs;ed quia non &longs;unt nominatum quidam omnia hæc vnum, |
| <s>Alternam igitur proportionem definit Eu­<lb/>clides definitione 12. quinti, &longs;ic, e&longs;t &longs;umptio antecedentis ad <expan abbr="anteced&etilde;tem">antecedentem</expan>, <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.051.1.tif"/><lb/>& con&longs;equentis ad con&longs;equentem. </s> | <lb/>numeri, longitudines, tempora &longs;olida, & &longs;pecie differunt à &longs;einuicem &longs;cor&longs;um <expan abbr="ac-cipiebãtur">ac­ |
| | <lb/>cipiebantur</expan>. </s> |
| <s>Explico, exponantur qua­<lb/>tuor quantitates proportionales, v.g. <!-- REMOVE S-->vt 6. ad 3. ita &longs;int 4. ad <lb/>2. &longs;i igitur argumentemur &longs;ic, vt 6. ad 3. ita 4. ad 2. ergo al­<lb/>ternatim erit, vt 6. ad 4. ita 3. ad 2. &longs;iue dixerimus, vt pri­<lb/>mum ad &longs;ecundum, ita tertium ad quartum, igitur alterna­<lb/>tim erit, vt primum ad tertium, ita &longs;ecundum ad quartum: valebit con&longs;e­<lb/>quentia; quæ quidem probatur deinde propo&longs;itione 16. quinti de magnitu­<lb/>dinibus, hoc e&longs;t in vniuer&longs;um de lineis, &longs;uperficiebus, & &longs;olidis. </s> | |
| | <s>nunc autem vniuer &longs;aliter mon&longs;tratur, <expan abbr="neq;">neque</expan> enim &longs;ecundum quod lineæ, |
| | <lb/>aut &longs;ecundum quod numeri, inerat; &longs;ed &longs;ecundum quod boc, quod vniuer &longs;ale &longs;up­ |
| | <lb/>ponunt e&longs;&longs;e)<emph.end type="italics"/> affert exemplum &longs;ecundi erroris, quiaccidit, quando vniuer&longs;a­ |
| | <lb/>le exi&longs;tit quidem, &longs;ed tamen e&longs;t innominatum, pro cuius explicatione &longs;cien­<pb pagenum="51"/>dum quid &longs;it alterna proportio. </s> |
| | |
| | <s>Alternam igitur proportionem definit Eu­ |
| | <lb/>clides definitione 12. quinti, &longs;ic, e&longs;t &longs;umptio antecedentis ad <expan abbr="anteced&etilde;tem">antecedentem</expan>, |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.051.1.tif"/> |
| | <lb/>& con&longs;equentis ad con&longs;equentem. </s> |
| | |
| | <s>Explico, exponantur qua­ |
| | <lb/>tuor quantitates proportionales, v.g. <!-- REMOVE S-->vt 6. ad 3. ita &longs;int 4. ad |
| | <lb/>2. &longs;i igitur argumentemur &longs;ic, vt 6. ad 3. ita 4. ad 2. ergo al­ |
| | <lb/>ternatim erit, vt 6. ad 4. ita 3. ad 2. &longs;iue dixerimus, vt pri­ |
| | <lb/>mum ad &longs;ecundum, ita tertium ad quartum, igitur alterna­ |
| | <lb/>tim erit, vt primum ad tertium, ita &longs;ecundum ad quartum: valebit con&longs;e­ |
| | <lb/>quentia; quæ quidem probatur deinde propo&longs;itione 16. quinti de magnitu­ |
| | <lb/>dinibus, hoc e&longs;t in vniuer&longs;um de lineis, &longs;uperficiebus, & &longs;olidis. </s> |
| | |
| | |
| <s>quando igi­<lb/>tur Ari&longs;t. | |
| | |
| ait, mon&longs;tramus proportionale, ide&longs;t, qua&longs;uis quatuor quantita­<lb/>tes proportionales, habere hanc proprietatem, vt &longs;int etiam alternatim <lb/>proportionales, & non mon&longs;tramus vnica demon&longs;tratione de omni quouis <lb/>proportionali, &longs;ed &longs;eparatim de magnitudinibus in 16. quinti, de numeris <lb/>in 13. &longs;eptimi, & &longs;eor&longs;um de temporibus in a&longs;tronomia, vel phy&longs;ica; hoc <lb/>modo non o&longs;tendimus vniuer&longs;aliter de primo &longs;ubiecto, quia talis affectio <lb/>conuenit &longs;ingulis, non vt numeri, aut ma gnitudines, aut tempora &longs;unt, &longs;ed <lb/>&longs;ecundum quandam naturam illis omnibus communem, cui primò illa pa&longs;­<lb/>&longs;io debetur; quæ quidem natura communis nomine caret, & propterea e&longs;t <lb/>cau&longs;a erroris.</s></p><p type="main"> | <s>quando igi­ |
| | <lb/>tur Ari&longs;t. |
| | |
| | ait, mon&longs;tramus proportionale, ide&longs;t, qua&longs;uis quatuor quantita­ |
| | <lb/>tes proportionales, habere hanc proprietatem, vt &longs;int etiam alternatim |
| | <lb/>proportionales, & non mon&longs;tramus vnica demon&longs;tratione de omni quouis |
| | <lb/>proportionali, &longs;ed &longs;eparatim de magnitudinibus in 16. quinti, de numeris |
| | <lb/>in 13. &longs;eptimi, & &longs;eor&longs;um de temporibus in a&longs;tronomia, vel phy&longs;ica; hoc |
| | <lb/>modo non o&longs;tendimus vniuer&longs;aliter de primo &longs;ubiecto, quia talis affectio |
| | <lb/>conuenit &longs;ingulis, non vt numeri, aut ma gnitudines, aut tempora &longs;unt, &longs;ed |
| | <lb/>&longs;ecundum quandam naturam illis omnibus communem, cui primò illa pa&longs;­ |
| | <lb/>&longs;io debetur; quæ quidem natura communis nomine caret, & propterea e&longs;t |
| | <lb/>cau&longs;a erroris.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg29"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg29"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg29"/>29</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg29"/>29</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Nunc autem vniuer&longs;aliter demon&longs;tratur)<emph.end type="italics"/> nu&longs;quam apud Mathematicos in­<lb/>uenio hanc demon&longs;trationem vniuer&longs;alem de illo communi omnibus præ­<lb/>dictis, quare dicendum cum Zabarella, illud, nunc, e&longs;&longs;e intelligendum &longs;ic, <lb/>nunc autem, ide&longs;t, in præ&longs;entia autem deberet vniuer&longs;aliter demon&longs;trari, <lb/>quod tamen cum non &longs;iat, contingit nos decipi putantes vniuer&longs;aliter de­<lb/>mon&longs;tra&longs;&longs;e. </s> | <s><emph type="italics"/>Nunc autem vniuer&longs;aliter demon&longs;tratur)<emph.end type="italics"/> nu&longs;quam apud Mathematicos in­ |
| | <lb/>uenio hanc demon&longs;trationem vniuer&longs;alem de illo communi omnibus præ­ |
| <s>vel dicendum i&longs;tud verificari tantum de lineis, &longs;uperficiebus, & <lb/>&longs;olidis, de quibus &longs;imul in vnica natura communi, quæ e&longs;t magnitudo, de­<lb/>mon&longs;tratur in 16. quinti vniuer&longs;aliter. </s> | <lb/>dictis, quare dicendum cum Zabarella, illud, nunc, e&longs;&longs;e intelligendum &longs;ic, |
| | <lb/>nunc autem, ide&longs;t, in præ&longs;entia autem deberet vniuer&longs;aliter demon&longs;trari, |
| <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc modo explicatum e&longs;t exem­<lb/>plum &longs;ecundi erroris, qui verbis illis <emph type="italics"/>(Vel &longs;it quidem, &longs;ed innominatum &longs;it in <lb/>rebus &longs;pecie differentibus)<emph.end type="italics"/> continebatur.</s></p><p type="main"> | <lb/>quod tamen cum non &longs;iat, contingit nos decipi putantes vniuer&longs;aliter de­ |
| | <lb/>mon&longs;tra&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| | <s>vel dicendum i&longs;tud verificari tantum de lineis, &longs;uperficiebus, & |
| | <lb/>&longs;olidis, de quibus &longs;imul in vnica natura communi, quæ e&longs;t magnitudo, de­ |
| | <lb/>mon&longs;tratur in 16. quinti vniuer&longs;aliter. </s> |
| | |
| | <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc modo explicatum e&longs;t exem­ |
| | <lb/>plum &longs;ecundi erroris, qui verbis illis <emph type="italics"/>(Vel &longs;it quidem, &longs;ed innominatum &longs;it in |
| | <lb/>rebus &longs;pecie differentibus)<emph.end type="italics"/> continebatur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg30"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg30"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc &longs;i quis mon&longs;trauerit &longs;ingulum triangulum. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc &longs;i quis mon&longs;trauerit &longs;ingulum triangulum. </s> |
| | |
| <s>demon&longs;tratio­<lb/>ne aut vna, aut altera, quod duos rectos habet vnumquodque, <expan abbr="æquilateiũ">æquilateium</expan> &longs;eor&longs;um, <lb/>& &longs;calenum, & æquicrus: nondum nouit triangulum, quod duobus rectis, <gap/>&longs;i &longs;o­<lb/>phi&longs;tico modo, <expan abbr="neq;">neque</expan> vniuer&longs; aliter triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i vllum e&longs;t præter prædicta <lb/>triangulum alterum. </s> | <s>demon&longs;tratio­ |
| | <lb/>ne aut vna, aut altera, quod duos rectos habet vnumquodque, <expan abbr="æquilateiũ">æquilateium</expan> &longs;eor&longs;um, |
| <s>non enim &longs;ecundum quod triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnetriangulum, <lb/>ni&longs;i &longs;ecundum numerum, &longs;ecundum &longs;peciem autem non omne; & &longs;i nullum e&longs;t, quod <lb/>non nouit)<emph.end type="italics"/> vltimo loco ponit exemplum primi erroris, quem &longs;upra verbis il­<lb/>lis <emph type="italics"/>(Quando vel nibil &longs;it accipere &longs;uperius, præter &longs;ingulare)<emph.end type="italics"/> expre&longs;&longs;erat, quod, <lb/>vt benè intelligamus, opus e&longs;t ea, legere, quæ libro primo Priorum &longs;ecto 3. <lb/>cap. | <lb/>& &longs;calenum, & æquicrus: nondum nouit triangulum, quod duobus rectis, ni&longs;i &longs;o­ |
| | <lb/>phi&longs;tico modo, <expan abbr="neq;">neque</expan> vniuer&longs; aliter triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i vllum e&longs;t præter prædicta |
| 1. &longs;crip&longs;imus de propriet<gap/>te illa trianguli, quod &longs;cilicet habet tres an­<lb/>gulos æquales duobus rectis angulis, quibus præmi&longs;&longs;is, &longs;ic deinde locum <lb/>hunc interpretaberis; Propter hoc, quod præcedenti textu dictum e&longs;t; no­<lb/>tandum in primo errore vniuer&longs;ale, tanquam &longs;i non e&longs;&longs;et vniuer&longs;ale o&longs;ten­<lb/>ditur de &longs;ingulari, &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit &longs;ingillatim de <expan abbr="vnoquoq;">vnoquoque</expan> trian­<lb/>gulo in &longs;ingulari, &longs;cilicet de vno æquilatero, tantum, & de vno Scaleno, & <lb/>de vno I&longs;o&longs;cele, &longs;eparatim, vtens auteadem demon&longs;trationc dum de <expan abbr="vno&qacute;">vnoque</expan>; <pb pagenum="52"/>&longs;epatatim o&longs;tendit, aut vtens diuerfis demon&longs;trationibus, vna pro æquila­<lb/>tero, altera pro I&longs;o&longs;cele, tertia pro Scaleno, o&longs;tendens, quod <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> <lb/>illorum habet tres angules æquales duobus rectis angulis; i&longs;te nondum no­<lb/>uit triangulum omne habere talem affectionem, ni&longs;i modo &longs;ophi&longs;tico, quia <lb/>non cogno&longs;cit hanc affectionem illis <expan abbr="cõpetere">competere</expan> propter naturam illam com­<lb/>munem trianguli, cui primo, & per &longs;e competit; & neque vniuer&longs;aliter co­<lb/>gno&longs;cit triangulum omne e&longs;&longs;e tale, etiam &longs;i nullum aliud reperiatur trian­<lb/>gulum, præter illud æquilaterum, vel illud I&longs;o&longs;celes, vel illud Scalenum, de <lb/>quibus &longs;eparatim <expan abbr="demõ&longs;trauit">demon&longs;trauit</expan>, & &longs;ecundum numernm, ide&longs;t de vnoquoque, <lb/>quatenus e&longs;t vnum numero. </s> | <lb/>triangulum alterum. </s> |
| | |
| <s>non nouit autem &longs;ecundum &longs;peciem, ideft fecun­<lb/>dum naturam, & formam communem illis tribus indiuiduis, quæ e&longs;t natu­<lb/>ra trianguli. </s> | <s>non enim &longs;ecundum quod triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnetriangulum, |
| | <lb/>ni&longs;i &longs;ecundum numerum, &longs;ecundum &longs;peciem autem non omne; & &longs;i nullum e&longs;t, quod |
| <s>hoc autem e&longs;&longs;e exemplum primi erroris manife&longs;tè conuincitnr, <lb/>tum ex verbis illis, quando nihil &longs;it &longs;uperius, præter &longs;ingulare, tum ex hu­<lb/>ius textus verbis illis <emph type="italics"/>(Singulum triangulum)<emph.end type="italics"/> & ex illis <emph type="italics"/>(Ni&longs;i &longs;ecundum nume­<lb/>rum)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, ni&longs;i de vno, quod &longs;it vnum numero. </s> | <lb/>non nouit)<emph.end type="italics"/> vltimo loco ponit exemplum primi erroris, quem &longs;upra verbis il­ |
| | <lb/>lis <emph type="italics"/>(Quando vel nibil &longs;it accipere &longs;uperius, præter &longs;ingulare)<emph.end type="italics"/> expre&longs;&longs;erat, quod, |
| <s>propterea nos de &longs;in gulari <lb/>triangulo omi&longs;&longs;a Zabarellæ &longs;ententia explicauimus tandem in confirma­<lb/>tionem no&longs;træ expo&longs;itionis in hæc tria errata illud non omittendum, &longs;atiu<gap/><lb/>e&longs;&longs;e dicere, Ari&longs;t. | <lb/>vt benè intelligamus, opus e&longs;t ea, legere, quæ libro primo Priorum &longs;ecto 3. |
| | <lb/>cap. |
| attuli&longs;&longs;e pro tribus erratis tria exempla ordine retrogra­<lb/>do, quàm, quod facit Zabarella, primum e&longs;&longs;e pro tertio, &longs;ecundum pro pri­<lb/>mo, tertium verò pro &longs;ecundo; eo enim modo, Ari&longs;t. | |
| | 1. &longs;crip&longs;imus de proprietate illa trianguli, quod &longs;cilicet habet tres an­ |
| | <lb/>gulos æquales duobus rectis angulis, quibus præmi&longs;&longs;is, &longs;ic deinde locum |
| | <lb/>hunc interpretaberis; Propter hoc, quod præcedenti textu dictum e&longs;t; no­ |
| | <lb/>tandum in primo errore vniuer&longs;ale, tanquam &longs;i non e&longs;&longs;et vniuer&longs;ale o&longs;ten­ |
| | <lb/>ditur de &longs;ingulari, &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit &longs;ingillatim de <expan abbr="vnoquoq;">vnoquoque</expan> trian­ |
| | <lb/>gulo in &longs;ingulari, &longs;cilicet de vno æquilatero, tantum, & de vno Scaleno, & |
| | <lb/>de vno I&longs;o&longs;cele, &longs;eparatim, vtens auteadem demon&longs;trationc dum de <expan abbr="vno&qacute;">vnoque</expan>; <pb pagenum="52"/>&longs;epatatim o&longs;tendit, aut vtens diuerfis demon&longs;trationibus, vna pro æquila­ |
| | <lb/>tero, altera pro I&longs;o&longs;cele, tertia pro Scaleno, o&longs;tendens, quod <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> |
| | <lb/>illorum habet tres angules æquales duobus rectis angulis; i&longs;te nondum no­ |
| | <lb/>uit triangulum omne habere talem affectionem, ni&longs;i modo &longs;ophi&longs;tico, quia |
| | <lb/>non cogno&longs;cit hanc affectionem illis <expan abbr="cõpetere">competere</expan> propter naturam illam com­ |
| | <lb/>munem trianguli, cui primo, & per &longs;e competit; & neque vniuer&longs;aliter co­ |
| | <lb/>gno&longs;cit triangulum omne e&longs;&longs;e tale, etiam &longs;i nullum aliud reperiatur trian­ |
| | <lb/>gulum, præter illud æquilaterum, vel illud I&longs;o&longs;celes, vel illud Scalenum, de |
| | <lb/>quibus &longs;eparatim <expan abbr="demõ&longs;trauit">demon&longs;trauit</expan>, & &longs;ecundum numernm, ide&longs;t de vnoquoque, |
| | <lb/>quatenus e&longs;t vnum numero. </s> |
| | |
| | <s>non nouit autem &longs;ecundum &longs;peciem, ideft fecun­ |
| | <lb/>dum naturam, & formam communem illis tribus indiuiduis, quæ e&longs;t natu­ |
| | <lb/>ra trianguli. </s> |
| | |
| | <s>hoc autem e&longs;&longs;e exemplum primi erroris manife&longs;tè conuincitnr, |
| | <lb/>tum ex verbis illis, quando nihil &longs;it &longs;uperius, præter &longs;ingulare, tum ex hu­ |
| | <lb/>ius textus verbis illis <emph type="italics"/>(Singulum triangulum)<emph.end type="italics"/> & ex illis <emph type="italics"/>(Ni&longs;i &longs;ecundum nume­ |
| | <lb/>rum)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, ni&longs;i de vno, quod &longs;it vnum numero. </s> |
| | |
| | <s>propterea nos de &longs;in gulari |
| | <lb/>triangulo omi&longs;&longs;a Zabarellæ &longs;ententia explicauimus tandem in confirma­ |
| | <lb/>tionem no&longs;træ expo&longs;itionis in hæc tria errata illud non omittendum, &longs;atius |
| | <lb/>e&longs;&longs;e dicere, Ari&longs;t. |
| | |
| | attuli&longs;&longs;e pro tribus erratis tria exempla ordine retrogra­ |
| | <lb/>do, quàm, quod facit Zabarella, primum e&longs;&longs;e pro tertio, &longs;ecundum pro pri­ |
| | <lb/>mo, tertium verò pro &longs;ecundo; eo enim modo, Ari&longs;t. |
| | |
| confu&longs;ionem nulla ra­<lb/>tione, imò contra omnem rationem imponimus.</s></p><p type="main"> | confu&longs;ionem nulla ra­ |
| | <lb/>tione, imò contra omnem rationem imponimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg31"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg31"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg31"/>31</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg31"/>31</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Textu 14. continet quidem quædam mathematica, &longs;ed ferè eadem cum <lb/>&longs;uperioribus, quæ quia tum ex prædictis facile intelligi po&longs;&longs;unt, tum quia <lb/>benè ab expo&longs;itoribus explicantur, ne actum agamus, prætermittimus.</s></p><p type="main"> | <s>Textu 14. continet quidem quædam mathematica, &longs;ed ferè eadem cum |
| | <lb/>&longs;uperioribus, quæ quia tum ex prædictis facile intelligi po&longs;&longs;unt, tum quia |
| | <lb/>benè ab expo&longs;itoribus explicantur, ne actum agamus, prætermittimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg32"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg32"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg32"/>32</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg32"/>32</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­<lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> | <s>Tex. 20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­ |
| | <lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes |
| | <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> |
| | |
| <s>& tunc <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> | <s>& tunc |
| | <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>idem de &longs;uperficie, ac &longs;olido intelligendum.</s></p><p type="main"> | <s>idem de &longs;uperficie, ac &longs;olido intelligendum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg33"/>33</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg33"/>33</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc Geometriæ non licet mon&longs;trare, quod contrariorum vna <lb/>e&longs;e &longs;cientia, &longs;ed neque quod duo cubi cubus)<emph.end type="italics"/> quo ad verba illa, duo cubi cubus<gap/><lb/>quæ ad nos pertinent, vult Ari&longs;t. | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc Geometriæ non licet mon&longs;trare, quod contrariorum vna |
| | <lb/>e&longs;e &longs;cientia, &longs;ed neque quod duo cubi cubus)<emph.end type="italics"/> quo ad verba illa, duo cubi cubus, |
| docere<gap/>, quod non debet Geometra o&longs;ten­<lb/>dere numerorum affectiones (per enbos enim intelligit numeros quo&longs;dam <lb/>&longs;ic dictos, vt paulo po&longs;t o&longs;tendam) vt &longs;i quis vellet geometricè o&longs;tendere id, <lb/>quod o&longs;tenditur in 4. noni Elem. | <lb/>quæ ad nos pertinent, vult Ari&longs;t. |
| | |
| &longs;cilicet, &longs;i cubus numerus cubum numerum <lb/>multiplicauerit, productus numerus erit pariter cubus. </s> | docere, quod non debet Geometra o&longs;ten­ |
| | <lb/>dere numerorum affectiones (per enbos enim intelligit numeros quo&longs;dam |
| <s>nonnulli latinorum <lb/>perperam textum hunc expo&longs;uerunt putantes reperiri &longs;olummodo cubos <lb/>geometricos, at Euclides definit. </s> | <lb/>&longs;ic dictos, vt paulo po&longs;t o&longs;tendam) vt &longs;i quis vellet geometricè o&longs;tendere id, |
| | <lb/>quod o&longs;tenditur in 4. noni Elem. |
| <s>19. &longs;eptimi, &longs;ic arithmeticum cubum de­<lb/>finit, cubus numerus e&longs;t, qui &longs;ub tribus numeris æqualibus continetur, qua­<lb/>lis e&longs;t. </s> | |
| | &longs;cilicet, &longs;i cubus numerus cubum numerum |
| <s>8. qui e&longs;t ad in&longs;tar cubi geometrici, & continetur&longs;ub tribus binarijs <lb/>multiplicatis inuicem, quæ multiplicatio &longs;ic in&longs;tituitur, exponuntur tres bi­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.052.1.tif"/><lb/>narij, 2, 2, 2, primus ducitur in &longs;ecundum, & producitur. <lb/></s> | <lb/>multiplicauerit, productus numerus erit pariter cubus. </s> |
| | |
| <s>4. qui e&longs;t numerus quadratus huius figuræ, <figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.052.2.tif"/>, deinde <lb/>tertius binarius ducitur in prædictum quadratum 4. & pro­<lb/>ducitur 8. qui dicitur cubus, quia &longs;i intelligantur duo qua­<lb/>zerna<gap/>ij, vnus &longs;upra alterum, vt in præ&longs;enti figura refe­<lb/>runt cubicam figuram, cuius tam longitudo, quam latitudo, <pb pagenum="53"/>& altitudo, e&longs;t 2. Similiter cubus numerus e&longs;t 27. quia &longs;it ex tribus terna­<lb/>rijs inuicem modo prædicto multiplicatis, 3. 3. 3. nam 3. in 3. ductis &longs;it 9. <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.053.1.tif"/><lb/>qui e&longs;t quadratus. </s> | <s>nonnulli latinorum |
| | <lb/>perperam textum hunc expo&longs;uerunt putantes reperiri &longs;olummodo cubos |
| <s>quo deinde ducto in tertium ter­<lb/>narium, producitur 27. qui e&longs;t cubus, & refert &longs;igu­<lb/>ram cubicam hanc. </s> | <lb/>geometricos, at Euclides definit. </s> |
| | |
| <s>Iam verò &longs;i cubus 8. multipli­<lb/>cet cubum 27. procreabitur 216. qui pariter cubus <lb/>e&longs;t. </s> | <s>19. &longs;eptimi, &longs;ic arithmeticum cubum de­ |
| | <lb/>finit, cubus numerus e&longs;t, qui &longs;ub tribus numeris æqualibus continetur, qua­ |
| <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc &longs;ibi volunt verba illa, &longs;i duo cubi cubus, <lb/>ide&longs;t, &longs;i duo numeri cubi multiplicentur mutuò, cu­<lb/>bus alter producetur; ex quibus videas, quam in­<lb/>eptè illi <expan abbr="interpret&etilde;tur">interpretentur</expan> hunc locum, qui dicunt, Ari­<lb/>&longs;totilem velle dicere non pertinere ad Geometram <lb/>probare duos cubos geometricos &longs;ibi additos face­<lb/>re alium cubum, quod erat problema Delphicum de <lb/>duplatione cubi, nondum inuentum; bis enim i&longs;ti peccant, primo in Logi­<lb/>cam, quia &longs;ic non tran&longs;iret Geometra de genere in genus, ip&longs;ius enim e&longs;t <lb/>agere de duplatione cubi; &longs;ecundò in Mathematicas, cum nondum noue­<lb/>rint arithmeticos cubos; & præterca ignorent duos cubos &longs;ibi additos, non <lb/>facere alium cubum. </s> | <lb/>lis e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Quod præterea hoc loco intelligendi &longs;int cubi arith­<lb/>metici certò certius con&longs;tat, ex &longs;equenti 24. textu, vbi &longs;ic dicitur <emph type="italics"/>(Veluti <lb/>Arithmetica quidem, quid impar, aut par, aut quadrangulum, aut cubus.)<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>8. qui e&longs;t ad in&longs;tar cubi geometrici, & continetur&longs;ub tribus binarijs |
| | <lb/>multiplicatis inuicem, quæ multiplicatio &longs;ic in&longs;tituitur, exponuntur tres bi­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.052.1.tif"/> |
| | <lb/>narij, 2, 2, 2, primus ducitur in &longs;ecundum, & producitur. |
| | <lb/></s> |
| | |
| | <s>4. qui e&longs;t numerus quadratus huius figuræ, <figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.052.2.tif"/>, deinde |
| | <lb/>tertius binarius ducitur in prædictum quadratum 4. & pro­ |
| | <lb/>ducitur 8. qui dicitur cubus, quia &longs;i intelligantur duo qua­ |
| | <lb/>ternarij, vnus &longs;upra alterum, vt in præ&longs;enti figura refe­ |
| | <lb/>runt cubicam figuram, cuius tam longitudo, quam latitudo, <pb pagenum="53"/>& altitudo, e&longs;t 2. Similiter cubus numerus e&longs;t 27. quia &longs;it ex tribus terna­ |
| | <lb/>rijs inuicem modo prædicto multiplicatis, 3. 3. 3. nam 3. in 3. ductis &longs;it 9. |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.053.1.tif"/> |
| | <lb/>qui e&longs;t quadratus. </s> |
| | |
| | <s>quo deinde ducto in tertium ter­ |
| | <lb/>narium, producitur 27. qui e&longs;t cubus, & refert &longs;igu­ |
| | <lb/>ram cubicam hanc. </s> |
| | |
| | <s>Iam verò &longs;i cubus 8. multipli­ |
| | <lb/>cet cubum 27. procreabitur 216. qui pariter cubus |
| | <lb/>e&longs;t. </s> |
| | |
| | <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoc &longs;ibi volunt verba illa, &longs;i duo cubi cubus, |
| | <lb/>ide&longs;t, &longs;i duo numeri cubi multiplicentur mutuò, cu­ |
| | <lb/>bus alter producetur; ex quibus videas, quam in­ |
| | <lb/>eptè illi <expan abbr="interpret&etilde;tur">interpretentur</expan> hunc locum, qui dicunt, Ari­ |
| | <lb/>&longs;totilem velle dicere non pertinere ad Geometram |
| | <lb/>probare duos cubos geometricos &longs;ibi additos face­ |
| | <lb/>re alium cubum, quod erat problema Delphicum de |
| | <lb/>duplatione cubi, nondum inuentum; bis enim i&longs;ti peccant, primo in Logi­ |
| | <lb/>cam, quia &longs;ic non tran&longs;iret Geometra de genere in genus, ip&longs;ius enim e&longs;t |
| | <lb/>agere de duplatione cubi; &longs;ecundò in Mathematicas, cum nondum noue­ |
| | <lb/>rint arithmeticos cubos; & præterca ignorent duos cubos &longs;ibi additos, non |
| | <lb/>facere alium cubum. </s> |
| | |
| | <s>Quod præterea hoc loco intelligendi &longs;int cubi arith­ |
| | <lb/>metici certò certius con&longs;tat, ex &longs;equenti 24. textu, vbi &longs;ic dicitur <emph type="italics"/>(Veluti |
| | <lb/>Arithmetica quidem, quid impar, aut par, aut quadrangulum, aut cubus.)<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg34"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg34"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg34"/>34</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg34"/>34</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> alij &longs;cientiæ quod alterius, ni&longs;i <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ita &longs;e habent inter &longs;e, <lb/>vt &longs;it alterum &longs;ub altero, vt per&longs;pectiua ad Geometriam, & harmonica ad Arith­<lb/>meticam)<emph.end type="italics"/> excipit ab illa regula (qua prohibetur, quamuis &longs;cientiam in alie­<lb/>nam falcem immittere) &longs;cientias &longs;ubalternatas, quæ propriè in Mathemati­<lb/>cis reperiuntur, Per&longs;pectiua enim propriè &longs;ubalternatur Geometriæ, quia <lb/>vtitur Demon&longs;trationibus linearibus, quas applicat lineis vi&longs;ualibus, & Mu­<lb/>&longs;ica &longs;ubalternatur Arithmeticæ, quia ab ip&longs;a mutuatur <expan abbr="demõ&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> nu­<lb/>merorum, quas applicat numeris &longs;onoris. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> alij &longs;cientiæ quod alterius, ni&longs;i <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ita &longs;e habent inter &longs;e, |
| | <lb/>vt &longs;it alterum &longs;ub altero, vt per&longs;pectiua ad Geometriam, & harmonica ad Arith­ |
| <s>v.g. <!-- REMOVE S-->Per&longs;pectiua dicit, ea, quæ vi­<lb/>dentur eminus videri minora, quam quæ videntur cominus, quia illa viden­<lb/>tur &longs;ub angulo minori, hæc verò &longs;ub angulo maiori, quod verò remotiora <lb/>videantur &longs;ub angulo minori, quam propinquiora cæteris paribus probat <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.053.2.tif"/><lb/>per 21. primi Elem. | <lb/>meticam)<emph.end type="italics"/> excipit ab illa regula (qua prohibetur, quamuis &longs;cientiam in alie­ |
| | <lb/>nam falcem immittere) &longs;cientias &longs;ubalternatas, quæ propriè in Mathemati­ |
| &longs;it enim ma­<lb/>gnitudo vi&longs;a A B, remotior ab o­<lb/>culo in C, po&longs;ito, & vi&longs;a propin­<lb/>quior ab oculo in D. ductis lineis <lb/>vi&longs;ualibus C A, C B: D A, D B; ab <lb/>oculis C, & D, ad extremitates <lb/>&longs;pectatæ magnitudinis, erit remo­<lb/>tioris vi&longs;ionis angulus C, minor <lb/>angulo D, propinquioris, vt ex præallegata Demon&longs;tratione pater. </s> | <lb/>cis reperiuntur, Per&longs;pectiua enim propriè &longs;ubalternatur Geometriæ, quia |
| | <lb/>vtitur Demon&longs;trationibus linearibus, quas applicat lineis vi&longs;ualibus, & Mu­ |
| | <lb/>&longs;ica &longs;ubalternatur Arithmeticæ, quia ab ip&longs;a mutuatur <expan abbr="demõ&longs;trationes">demon&longs;trationes</expan> nu­ |
| | <lb/>merorum, quas applicat numeris &longs;onoris. </s> |
| <s>Hine <lb/>per&longs;picuè vides, qua ratione Per&longs;pectiua Geometriæ &longs;ubalternetur, &longs;iue <lb/>quid &longs;it ip&longs;a &longs;ubalternatio, vbi medium e&longs;t Geometricum, conclu&longs;io autem <lb/>optica. </s> | |
| | <s>v.g. <!-- REMOVE S-->Per&longs;pectiua dicit, ea, quæ vi­ |
| <s>Exemplum &longs;ubalternationis Muficæ &longs;it, <expan abbr="con&longs;onãtia">con&longs;onantia</expan> Diapa&longs;on, quam <lb/>vulgò octauam appellant in data chorda collocare, hoc e&longs;t, vocem grauio­<lb/>rem facere duplam vocis acutioris &longs;umatur chorda A B, & diuidatur bifa­<lb/>riam, &longs;ine in æqualia in C; tota igitur chorda A B, ad dimidium A C, haber <pb pagenum="54"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.054.1.tif"/><lb/>proportionem, quam 2. ad 1. <lb/>&longs;iue duplam, ergo etiam &longs;o­<lb/>nus totius chordæ A B, ad <expan abbr="&longs;o-nũ">&longs;o­<lb/>num</expan> chordæ dimidiæ A C, ha­<lb/>bebit eandem rationem, <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> quam 2. ad 1. &longs;iue duplam. </s> | <lb/>dentur eminus videri minora, quam quæ videntur cominus, quia illa viden­ |
| | <lb/>tur &longs;ub angulo minori, hæc verò &longs;ub angulo maiori, quod verò remotiora |
| | <lb/>videantur &longs;ub angulo minori, quam propinquiora cæteris paribus probat |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.053.2.tif"/> |
| | <lb/>per 21. primi Elem. |
| | |
| | &longs;it enim ma­ |
| | <lb/>gnitudo vi&longs;a A B, remotior ab o­ |
| | <lb/>culo in C, po&longs;ito, & vi&longs;a propin­ |
| | <lb/>quior ab oculo in D. ductis lineis |
| | <lb/>vi&longs;ualibus C A, C B: D A, D B; ab |
| | <lb/>oculis C, & D, ad extremitates |
| | <lb/>&longs;pectatæ magnitudinis, erit remo­ |
| | <lb/>tioris vi&longs;ionis angulus C, minor |
| | <lb/>angulo D, propinquioris, vt ex præallegata Demon&longs;tratione pater. </s> |
| | |
| <s>&longs;ed &longs;onus chor­<lb/>dæ A B, ad &longs;onum chordæ A C, con&longs;onat diapa&longs;on, &longs;eu octauam, ergo in <lb/>data chorda collocata e&longs;t con&longs;onantia diapa&longs;on, quod oportebat. </s> | |
| | |
| <s>vides me­<lb/>dium e&longs;&longs;e arithmeticam, conclu&longs;ionem verò harmonicam. </s> | |
| | |
| <s>Aliud exemplum <lb/>Tonus, quod e&longs;t <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> primæ vocis, Vt, ad &longs;ecundam, Rè, in duo æqua­<lb/>lia &longs;emitonia diuidi nequit, ratio e&longs;t Arithmetica, quia proportio &longs;uper­<lb/>particularis in duo æqualia arithmeticè &longs;ecari nequit; at Tonus con&longs;i&longs;tit in <lb/>ratione &longs;uperparticulari, nempè in &longs;e&longs;quioctaua, ergo Tonus bifariam diui­<lb/>di nequit. </s> | <s>Hine |
| | <lb/>per&longs;picuè vides, qua ratione Per&longs;pectiua Geometriæ &longs;ubalternetur, &longs;iue |
| | <lb/>quid &longs;it ip&longs;a &longs;ubalternatio, vbi medium e&longs;t Geometricum, conclu&longs;io autem |
| | <lb/>optica. </s> |
| | |
| | <s>Exemplum &longs;ubalternationis Muficæ &longs;it, <expan abbr="con&longs;onãtia">con&longs;onantia</expan> Diapa&longs;on, quam |
| | <lb/>vulgò octauam appellant in data chorda collocare, hoc e&longs;t, vocem grauio­ |
| | <lb/>rem facere duplam vocis acutioris &longs;umatur chorda A B, & diuidatur bifa­ |
| | <lb/>riam, &longs;ine in æqualia in C; tota igitur chorda A B, ad dimidium A C, haber <pb pagenum="54"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.054.1.tif"/> |
| | <lb/>proportionem, quam 2. ad 1. |
| | <lb/>&longs;iue duplam, ergo etiam &longs;o­ |
| | <lb/>nus totius chordæ A B, ad <expan abbr="&longs;o-nũ">&longs;o­ |
| | <lb/>num</expan> chordæ dimidiæ A C, ha­ |
| | <lb/>bebit eandem rationem, <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> quam 2. ad 1. &longs;iue duplam. </s> |
| | |
| | <s>&longs;ed &longs;onus chor­ |
| | <lb/>dæ A B, ad &longs;onum chordæ A C, con&longs;onat diapa&longs;on, &longs;eu octauam, ergo in |
| | <lb/>data chorda collocata e&longs;t con&longs;onantia diapa&longs;on, quod oportebat. </s> |
| | |
| | <s>vides me­ |
| | <lb/>dium e&longs;&longs;e arithmeticam, conclu&longs;ionem verò harmonicam. </s> |
| | |
| | <s>Aliud exemplum |
| | <lb/>Tonus, quod e&longs;t <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> primæ vocis, Vt, ad &longs;ecundam, Rè, in duo æqua­ |
| | <lb/>lia &longs;emitonia diuidi nequit, ratio e&longs;t Arithmetica, quia proportio &longs;uper­ |
| | <lb/>particularis in duo æqualia arithmeticè &longs;ecari nequit; at Tonus con&longs;i&longs;tit in |
| | <lb/>ratione &longs;uperparticulari, nempè in &longs;e&longs;quioctaua, ergo Tonus bifariam diui­ |
| | <lb/>di nequit. </s> |
| | |
| <s>de&longs;umptum e&longs;t ex Boetio.</s></p><p type="main"> | <s>de&longs;umptum e&longs;t ex Boetio.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg35"/>35</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg35"/>35</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­<lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­<lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­<lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> | <s>Tex. 23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­ |
| | <lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­ |
| <s>Bry&longs;o itaque, <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> | <lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; |
| | <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­ |
| <s>&longs;it qua­<lb/>drandus circulus A B C D, cui circum&longs;eribatur quadratum E F G H. per <lb/>7 quarti, & alterum quadratum I L M N, eidem in&longs;cribatur per 6. quarti, <lb/>quid autem &longs;it circum&longs;cribere, & in&longs;cribere figuram circulo, ex definitione <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.054.2.tif"/><lb/>3. & 4. eiu&longs;dem libri petatur, quamuis <lb/>ex in&longs;pectione figuræ <expan abbr="pr&ecedil;s&etilde;tis">pr&ecedil;sentis</expan> &longs;atis per­<lb/>cipi po&longs;&longs;it; deinde aliud <expan abbr="quadratũ">quadratum</expan> me­<lb/>dium inter prædicta duo con&longs;tituatur, <lb/><expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; O P Q R. </s> | <lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi |
| | <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ |
| <s>Iam &longs;ic o&longs;tendebat i&longs;tud <lb/>medium quadratum e&longs;&longs;e æquale circu­<lb/>lo propo&longs;ito. </s> | <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="Quæcunq;">Quæcunque</expan> &longs;unt, &longs;imul ma­<lb/>iora eodem, & minora eodem, &longs;unt in­<lb/>uicem æqualia, &longs;ed circulus, & quadra­<lb/>tum medium, &longs;unt ambo maiora qua­<lb/>drato in&longs;cripto, & ambo minora qua­<lb/>drato circum&longs;cripto, ergo circulus, & <lb/>quadratum medium, &longs;unt æqualia. </s> | <s>Bry&longs;o itaque, |
| | <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> |
| <s>vte­<lb/>batur, inquit Ari&longs;t pr&ecedil;dicto principio, <lb/>etiam numeris, lineis, temporibus, & <lb/>qualitatibus communi, <expan abbr="neq;">neque</expan> deducto ex natura circuli, aut quadrati, de qui­<lb/>bus erat demon&longs;tratio. </s> | |
| | <s>&longs;it qua­ |
| <s>præterea aduertendum e&longs;t, illud e&longs;&longs;e fal&longs;um, nam &longs;ex, <lb/>& quinque, ambo &longs;unt maiores, quam quatuor, & minores, quam &longs;eptem, <lb/>& tamen non &longs;unt æquales.</s></p><p type="main"> | <lb/>drandus circulus A B C D, cui circum&longs;eribatur quadratum E F G H. per |
| | <lb/>7 quarti, & alterum quadratum I L M N, eidem in&longs;cribatur per 6. quarti, |
| | <lb/>quid autem &longs;it circum&longs;cribere, & in&longs;cribere figuram circulo, ex definitione |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.054.2.tif"/> |
| | <lb/>3. & 4. eiu&longs;dem libri petatur, quamuis |
| | <lb/>ex in&longs;pectione figuræ <expan abbr="pr&ecedil;s&etilde;tis">pr&ecedil;sentis</expan> &longs;atis per­ |
| | <lb/>cipi po&longs;&longs;it; deinde aliud <expan abbr="quadratũ">quadratum</expan> me­ |
| | <lb/>dium inter prædicta duo con&longs;tituatur, |
| | <lb/><expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; O P Q R. </s> |
| | |
| | <s>Iam &longs;ic o&longs;tendebat i&longs;tud |
| | <lb/>medium quadratum e&longs;&longs;e æquale circu­ |
| | <lb/>lo propo&longs;ito. </s> |
| | |
| | <s><expan abbr="Quæcunq;">Quæcunque</expan> &longs;unt, &longs;imul ma­ |
| | <lb/>iora eodem, & minora eodem, &longs;unt in­ |
| | <lb/>uicem æqualia, &longs;ed circulus, & quadra­ |
| | <lb/>tum medium, &longs;unt ambo maiora qua­ |
| | <lb/>drato in&longs;cripto, & ambo minora qua­ |
| | <lb/>drato circum&longs;cripto, ergo circulus, & |
| | <lb/>quadratum medium, &longs;unt æqualia. </s> |
| | |
| | <s>vte­ |
| | <lb/>batur, inquit Ari&longs;t pr&ecedil;dicto principio, |
| | <lb/>etiam numeris, lineis, temporibus, & |
| | <lb/>qualitatibus communi, <expan abbr="neq;">neque</expan> deducto ex natura circuli, aut quadrati, de qui­ |
| | <lb/>bus erat demon&longs;tratio. </s> |
| | |
| | <s>præterea aduertendum e&longs;t, illud e&longs;&longs;e fal&longs;um, nam &longs;ex, |
| | <lb/>& quinque, ambo &longs;unt maiores, quam quatuor, & minores, quam &longs;eptem, |
| | <lb/>& tamen non &longs;unt æquales.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg36"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg36"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg36"/>36</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg36"/>36</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In codem textu <emph type="italics"/>(<expan abbr="Vnumquodq;">Vnumquodque</expan> autem &longs;cimus, non &longs;ecundum accidens, quando <lb/>&longs;ecundum illud cogno&longs;camus, &longs;ecundum quod ine&longs;t ex principijs illius, &longs;ecundam <lb/>quod illud; vt duobus rectis æquales, habere, cui ine&longs;t per &longs;e, quod dictum e&longs;t ex<emph.end type="italics"/><pb pagenum="55"/><emph type="italics"/>principijs huius)<emph.end type="italics"/> affert nunc exemplum alterius demon&longs;trationis, quæ non <lb/>ex communibus, vt præcedens Bry&longs;onis, &longs;ed ex proprijs principijs o&longs;tendit <lb/>affectionem de &longs;ubiecto proprio. </s> | <s>In codem textu <emph type="italics"/>(<expan abbr="Vnumquodq;">Vnumquodque</expan> autem &longs;cimus, non &longs;ecundum accidens, quando |
| | <lb/>&longs;ecundum illud cogno&longs;camus, &longs;ecundum quod ine&longs;t ex principijs illius, &longs;ecundam |
| <s>E&longs;t autem illud exemplum toties decan­<lb/>tatum de triangulo habente tres angulos æquales duobus rectis angulis; id­<lb/>circo operæpretium e&longs;&longs;e puto explicare demon&longs;trationem, 32. primi Eucli­<lb/>dis, quæ i&longs;tud ex proprijs principijs demon&longs;trat, & quam hoc loco Ari&longs;to­<lb/>teles innuit, hoc enim modo ip&longs;ius Ari&longs;t. | <lb/>quod illud; vt duobus rectis æquales, habere, cui ine&longs;t per &longs;e, quod dictum e&longs;t ex<emph.end type="italics"/><pb pagenum="55"/><emph type="italics"/>principijs huius)<emph.end type="italics"/> affert nunc exemplum alterius demon&longs;trationis, quæ non |
| | <lb/>ex communibus, vt præcedens Bry&longs;onis, &longs;ed ex proprijs principijs o&longs;tendit |
| mentem probè penetrare poteri­<lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.055.1.tif"/><lb/>mus. </s> | <lb/>affectionem de &longs;ubiecto proprio. </s> |
| | |
| | <s>E&longs;t autem illud exemplum toties decan­ |
| | <lb/>tatum de triangulo habente tres angulos æquales duobus rectis angulis; id­ |
| | <lb/>circo operæpretium e&longs;&longs;e puto explicare demon&longs;trationem, 32. primi Eucli­ |
| | <lb/>dis, quæ i&longs;tud ex proprijs principijs demon&longs;trat, & quam hoc loco Ari&longs;to­ |
| | <lb/>teles innuit, hoc enim modo ip&longs;ius Ari&longs;t. |
| | |
| | mentem probè penetrare poteri­ |
| | <lb/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.055.1.tif"/> |
| | <lb/>mus. </s> |
| | |
| <s>&longs;it ergo <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> A B C. <!-- KEEP S--></s> | <s>&longs;it ergo <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> A B C. <!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Dico ag­<lb/>gregatum <expan abbr="triũ">trium</expan> ip&longs;ius angulorum A, B, C, <lb/>e&longs;&longs;e æquale aggregato ex duobus angu­<lb/>lis rectis (vt autem melius intelligas, quæ <lb/>&longs;equuntur, lege prius ea, quæ dicta &longs;unt <lb/>in lib. | <s>Dico ag­ |
| | <lb/>gregatum <expan abbr="triũ">trium</expan> ip&longs;ius angulorum A, B, C, |
| | <lb/>e&longs;&longs;e æquale aggregato ex duobus angu­ |
| | <lb/>lis rectis (vt autem melius intelligas, quæ |
| | <lb/>&longs;equuntur, lege prius ea, quæ dicta &longs;unt |
| | <lb/>in lib. |
| | |
| 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| 1.) produ­<lb/>catur latus B C, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> in D, vt fiat angulus <lb/>externus A C D; Iam &longs;ic, quoniam <expan abbr="pro-batũ">pro­<lb/>batum</expan> e&longs;t in 13. primi, duos angulos, quos <lb/>facit linea A C, cum linea B D, &longs;cilicet angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e pares <lb/>duobus rectis: & quia pariter in prima parte huins propo&longs;. </s> | 1.) produ­ |
| | <lb/>catur latus B C, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> in D, vt fiat angulus |
| <s>32. probatum <lb/>e&longs;t ab Euclide duos angulos A B, e&longs;&longs;e æquales externo angulo A C D: &longs;i ter­<lb/>tius angulus reliquus A C B, &longs;umatur bis, &longs;emel cum duobus angulis A, B, <lb/>& &longs;emel cum externo A C D, <expan abbr="add&etilde;tur">addentur</expan> æqualia æqualibus, & propterea tres <lb/>anguli A, B, A C B, &longs;imul &longs;umpti, erunt æquales duobus A C D, A C B, &longs;imul <lb/>&longs;umptis; &longs;ed his duobus &longs;unt æquales duo recti, ergo cum quæ &longs;unt æqualia <lb/>vni tertio, &longs;int etiam æqualia inuicem, erit aggregatum trium angulorum <lb/>A, B, A C B, æquale aggregato duorum rectorum; quod erat demon&longs;tran­<lb/>dum. </s> | <lb/>externus A C D; Iam &longs;ic, quoniam <expan abbr="pro-batũ">pro­ |
| | <lb/>batum</expan> e&longs;t in 13. primi, duos angulos, quos |
| <s>Medium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> huius demon&longs;trationis, &longs;i res ad trutinam Logicam ex­<lb/>pendatur, e&longs;t, quod partes aggregati <expan abbr="triũ">trium</expan> <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> A, B, A C B, &longs;unt æqua­<lb/>les partibus aggregati <expan abbr="duorũ">duorum</expan>, & ideo <expan abbr="aggregatũ">aggregatum</expan>, aggrega to æqua­<lb/>le e&longs;t. </s> | <lb/>facit linea A C, cum linea B D, &longs;cilicet angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e pares |
| | <lb/>duobus rectis: & quia pariter in prima parte huins propo&longs;. </s> |
| | |
| | <s>32. probatum |
| | <lb/>e&longs;t ab Euclide duos angulos A B, e&longs;&longs;e æquales externo angulo A C D: &longs;i ter­ |
| | <lb/>tius angulus reliquus A C B, &longs;umatur bis, &longs;emel cum duobus angulis A, B, |
| | <lb/>& &longs;emel cum externo A C D, <expan abbr="add&etilde;tur">addentur</expan> æqualia æqualibus, & propterea tres |
| | <lb/>anguli A, B, A C B, &longs;imul &longs;umpti, erunt æquales duobus A C D, A C B, &longs;imul |
| | <lb/>&longs;umptis; &longs;ed his duobus &longs;unt æquales duo recti, ergo cum quæ &longs;unt æqualia |
| | <lb/>vni tertio, &longs;int etiam æqualia inuicem, erit aggregatum trium angulorum |
| | <lb/>A, B, A C B, æquale aggregato duorum rectorum; quod erat demon&longs;tran­ |
| | <lb/>dum. </s> |
| | |
| | <s>Medium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> huius demon&longs;trationis, &longs;i res ad trutinam Logicam ex­ |
| | <lb/>pendatur, e&longs;t, quod partes aggregati <expan abbr="triũ">trium</expan> <expan abbr="angulorũ">angulorum</expan> A, B, A C B, &longs;unt æqua­ |
| | <lb/>les partibus aggregati <expan abbr="duorũ">duorum</expan>, & ideo <expan abbr="aggregatũ">aggregatum</expan>, aggrega to æqua­ |
| | <lb/>le e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>quod medium e&longs;t in genere cau&longs;æ materialis. </s> | <s>quod medium e&longs;t in genere cau&longs;æ materialis. </s> |
| | |
| <s>quod verò partes illius <lb/>&longs;int æquales partibus huius, probatur, per dignitatem <expan abbr="illã">illam</expan>, quæ &longs;unt æqualia <lb/>vni tertio, &longs;unt etiam inter &longs;e. </s> | <s>quod verò partes illius |
| | <lb/>&longs;int æquales partibus huius, probatur, per dignitatem <expan abbr="illã">illam</expan>, quæ &longs;unt æqualia |
| <s>partes porrò aggregati trium angulorum <lb/>erant hæ, anguli A, B, vna; altera verò angulus A C B; partes verò aggre­<lb/>gati duorum rectorum erant A C B, A C D, quibus partibus, illæ &longs;unt æqua­<lb/>les, & ideo totum toti æquale. </s> | <lb/>vni tertio, &longs;unt etiam inter &longs;e. </s> |
| | |
| <s>quod medium e&longs;t omnino intrin&longs;ecum, & ex <lb/>proprijs ip&longs;ius trianguli, &longs;iue ex proprijs angulorum ip&longs;ius, cum &longs;int ip&longs;ius <lb/>partes. </s> | <s>partes porrò aggregati trium angulorum |
| | <lb/>erant hæ, anguli A, B, vna; altera verò angulus A C B; partes verò aggre­ |
| <s>quod pariter medium ex parte pa&longs;&longs;ionis, quæ demon&longs;tratur, e&longs;t ex <lb/>proprijs, cum &longs;int partes illius materiales. </s> | <lb/>gati duorum rectorum erant A C B, A C D, quibus partibus, illæ &longs;unt æqua­ |
| | <lb/>les, & ideo totum toti æquale. </s> |
| <s>per materiam autem oportet <lb/>hoc loco intelligere materiam intelligibilem, ide&longs;t quantitatem à qualita­<lb/>tibas ab&longs;tractam, & terminatam, de qua pluribus agemus infra in tractatu <lb/>de natura mathematicarum. </s> | |
| | <s>quod medium e&longs;t omnino intrin&longs;ecum, & ex |
| <s>Hinc videas eos magnopere decipi, qui pu­<lb/>tant, hanc demon&longs;trationem e&longs;&longs;e per extrin&longs;eca, eò quod ad demon&longs;tran­<lb/>dum producatur linea B C, in D, putantes lineam illam productam C D, <lb/>e&longs;&longs;e demon&longs;trationis medium; lineæ <expan abbr="namq;">namque</expan> huiu&longs;modi, quæ in demon&longs;tra­<lb/>tionibus geometricis con&longs;truuntur, nunquam &longs;unt media propria demon­<lb/>&longs;trationum, &longs;ed tantummodo a&longs;&longs;umuntur ad probandum medium iam ex­<lb/>cogitatum e&longs;&longs;e veram cau&longs;am conclu&longs;ionis. </s> | <lb/>proprijs ip&longs;ius trianguli, &longs;iue ex proprijs angulorum ip&longs;ius, cum &longs;int ip&longs;ius |
| | <lb/>partes. </s> |
| <s>Hinc etiam manife&longs;tè colligas <pb pagenum="56"/>Mathematicas facultates habere demon&longs;trationes perfecti&longs;&longs;imas, quod <lb/>ageometreti negare &longs;olent, &longs;ed audacter aiunt exempla Ari&longs;t. | |
| | <s>quod pariter medium ex parte pa&longs;&longs;ionis, quæ demon&longs;tratur, e&longs;t ex |
| non e&longs;&longs;e vera: <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> requiri veritatem exemplorum; in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> peccant, nam dictum <lb/>illud v&longs;urpari &longs;olet, & debet de exemplis moralibus. </s> | <lb/>proprijs, cum &longs;int partes illius materiales. </s> |
| | |
| <s>at vero requiri confor­<lb/>mitatem exemplorum cum regulis traditis, nemo &longs;anæ mentis dubitabit. <lb/></s> | <s>per materiam autem oportet |
| | <lb/>hoc loco intelligere materiam intelligibilem, ide&longs;t quantitatem à qualita­ |
| | <lb/>tibas ab&longs;tractam, & terminatam, de qua pluribus agemus infra in tractatu |
| | <lb/>de natura mathematicarum. </s> |
| | |
| | <s>Hinc videas eos magnopere decipi, qui pu­ |
| | <lb/>tant, hanc demon&longs;trationem e&longs;&longs;e per extrin&longs;eca, eò quod ad demon&longs;tran­ |
| | <lb/>dum producatur linea B C, in D, putantes lineam illam productam C D, |
| | <lb/>e&longs;&longs;e demon&longs;trationis medium; lineæ <expan abbr="namq;">namque</expan> huiu&longs;modi, quæ in demon&longs;tra­ |
| | <lb/>tionibus geometricis con&longs;truuntur, nunquam &longs;unt media propria demon­ |
| | <lb/>&longs;trationum, &longs;ed tantummodo a&longs;&longs;umuntur ad probandum medium iam ex­ |
| | <lb/>cogitatum e&longs;&longs;e veram cau&longs;am conclu&longs;ionis. </s> |
| | |
| | <s>Hinc etiam manife&longs;tè colligas <pb pagenum="56"/>Mathematicas facultates habere demon&longs;trationes perfecti&longs;&longs;imas, quod |
| | <lb/>ageometreti negare &longs;olent, &longs;ed audacter aiunt exempla Ari&longs;t. |
| | |
| | non e&longs;&longs;e vera: |
| | <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> requiri veritatem exemplorum; in <expan abbr="quorũ">quorum</expan> <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> peccant, nam dictum |
| | <lb/>illud v&longs;urpari &longs;olet, & debet de exemplis moralibus. </s> |
| | |
| | <s>at vero requiri confor­ |
| | <lb/>mitatem exemplorum cum regulis traditis, nemo &longs;anæ mentis dubitabit. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>Vernm i&longs;ti confundunt conformitatem cum veritate. </s> | <s>Vernm i&longs;ti confundunt conformitatem cum veritate. </s> |
| | |
| <s>Veritas exemplo tunc <lb/>ine&longs;t, quando illud, quod in exemplo narratur, verè extitit, vt &longs;i quis in <lb/>exemplum pudicitiæ afferret hi&longs;toriam Io&longs;ephi, <expan abbr="verũ">verum</expan> i&longs;tuà e&longs;&longs;et exemplum. <lb/></s> | <s>Veritas exemplo tunc |
| | <lb/>ine&longs;t, quando illud, quod in exemplo narratur, verè extitit, vt &longs;i quis in |
| | <lb/>exemplum pudicitiæ afferret hi&longs;toriam Io&longs;ephi, <expan abbr="verũ">verum</expan> i&longs;tuà e&longs;&longs;et exemplum. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>quæ veritas in exemplis moralibus non &longs;emper e&longs;t nece&longs;&longs;aria, talia exempla <lb/>&longs;unt &longs;æpè parabolæ, & fabulæ, quæ nunquam extiterunt, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->narratur ab <lb/>Ari&longs;t. | <s>quæ veritas in exemplis moralibus non &longs;emper e&longs;t nece&longs;&longs;aria, talia exempla |
| | <lb/>&longs;unt &longs;æpè parabolæ, & fabulæ, quæ nunquam extiterunt, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->narratur ab |
| | <lb/>Ari&longs;t. |
| | |
| de quodam filio, qui patrem crudeliter traxerat, qui po&longs;tea grandior <lb/>factus, cum filium procrea&longs;&longs;et, ab eodem pariter raptatus e&longs;t ip&longs;e, v&longs;que ad <lb/>eundem locum, quo ip&longs;e patrem &longs;uum impiè raptauerat. </s> | de quodam filio, qui patrem crudeliter traxerat, qui po&longs;tea grandior |
| | <lb/>factus, cum filium procrea&longs;&longs;et, ab eodem pariter raptatus e&longs;t ip&longs;e, v&longs;que ad |
| | <lb/>eundem locum, quo ip&longs;e patrem &longs;uum impiè raptauerat. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>non e&longs;t nece&longs;&longs;e, ta­<lb/>lem extiti&longs;&longs;e filium, <expan abbr="neq;">neque</expan> patrem. </s> | <s>non e&longs;t nece&longs;&longs;e, ta­ |
| | <lb/>lem extiti&longs;&longs;e filium, <expan abbr="neq;">neque</expan> patrem. </s> |
| | |
| <s>Verumtamen &longs;emper conformitas exem­<lb/>pli cum regulis, & præceptis, quæ traduntur nece&longs;&longs;aria e&longs;t, alioquin exem­<lb/>pla de&longs;truerent id, quod præceptio con&longs;truit, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan> contraria e&longs;&longs;et, quod om­<lb/>nino ab&longs;urdum foret. </s> | <s>Verumtamen &longs;emper conformitas exem­ |
| | <lb/>pli cum regulis, & præceptis, quæ traduntur nece&longs;&longs;aria e&longs;t, alioquin exem­ |
| | <lb/>pla de&longs;truerent id, quod præceptio con&longs;truit, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan> contraria e&longs;&longs;et, quod om­ |
| | <lb/>nino ab&longs;urdum foret. </s> |
| | |
| <s>non &longs;ecus, ac &longs;i quis vellet alium docere characteres <lb/>latinos, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>; barbaros, quos Gothicos vocant in exemplum proponeret. </s> | <s>non &longs;ecus, ac &longs;i quis vellet alium docere characteres |
| | <lb/>latinos, <expan abbr="illi&qacute;">illique</expan>; barbaros, quos Gothicos vocant in exemplum proponeret. </s> |
| | |
| <s>re­<lb/>quiritur igitur &longs;emper in omni exemplo conformitas cum eo, quod doce­<lb/>tur; in moralibus tamen non &longs;emper requiritur veritas, vti diximus; Alij <lb/>verò dicunt non requiri in exemplis determinatam veritatem, &longs;ed &longs;atis e&longs;&longs;e, <lb/>&longs;i exemplum verum &longs;it &longs;ecundum opinionem aliquorum: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ententiam <lb/>non improbamus. </s> | <s>re­ |
| | <lb/>quiritur igitur &longs;emper in omni exemplo conformitas cum eo, quod doce­ |
| | <lb/>tur; in moralibus tamen non &longs;emper requiritur veritas, vti diximus; Alij |
| | <lb/>verò dicunt non requiri in exemplis determinatam veritatem, &longs;ed &longs;atis e&longs;&longs;e, |
| | <lb/>&longs;i exemplum verum &longs;it &longs;ecundum opinionem aliquorum: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> &longs;ententiam |
| | <lb/>non improbamus. </s> |
| | |
| <s>Exempla igitur ab Ari&longs;t. | <s>Exempla igitur ab Ari&longs;t. |
| | |
| pa&longs;&longs;im ex mathem aticis allata, <lb/>congrua, <expan abbr="conformia&qacute;">conformiaque</expan>; omninò &longs;unt ip&longs;ius doctrinæ, aliter ip&longs;um perpetuò <lb/>mentientem facimus. </s> | pa&longs;&longs;im ex mathem aticis allata, |
| | <lb/>congrua, <expan abbr="conformia&qacute;">conformiaque</expan>; omninò &longs;unt ip&longs;ius doctrinæ, aliter ip&longs;um perpetuò |
| | <lb/>mentientem facimus. </s> |
| | |
| <s>Po&longs;tremò illud etiam e&longs;t aduertendum, fortè Ari&longs;t. | <s>Po&longs;tremò illud etiam e&longs;t aduertendum, fortè Ari&longs;t. |
| | |
| in <lb/>præ&longs;enti textu &longs;pecta&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> ad hanc Euclidianam demon&longs;trationem, &longs;ed po­<lb/>tius ad Pithagoricam. </s> | in |
| | <lb/>præ&longs;enti textu &longs;pecta&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> ad hanc Euclidianam demon&longs;trationem, &longs;ed po­ |
| <s>Pithagorei enim eam aliter, quamuis per idem me­<lb/>dium, &longs;cilicet à cau&longs;a materiali, demon&longs;trabant; con&longs;truebant enim aliter, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> vlla vtebantur diui&longs;ione. </s> | <lb/>tius ad Pithagoricam. </s> |
| | |
| <s>quod dictum velim propter nonnullos, qui ab <lb/>huiu&longs;modi diui&longs;ionibus abhorrent, <expan abbr="timent&qacute;">timentque</expan>; ne demon&longs;trationis perfectio­<lb/>ni per eas plurimum derogetur. </s> | <s>Pithagorei enim eam aliter, quamuis per idem me­ |
| | <lb/>dium, &longs;cilicet à cau&longs;a materiali, demon&longs;trabant; con&longs;truebant enim aliter, |
| <s>Pithagoreorum demon&longs;trationem vide <lb/>apud Clauium in &longs;cholio 32. primi Euclidis, quam ex Eudemo etiam Pro­<lb/>clus in comm. <!-- REMOVE S-->eiu&longs;dem recitat.</s> | <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> vlla vtebantur diui&longs;ione. </s> |
| | |
| | <s>quod dictum velim propter nonnullos, qui ab |
| | <lb/>huiu&longs;modi diui&longs;ionibus abhorrent, <expan abbr="timent&qacute;">timentque</expan>; ne demon&longs;trationis perfectio­ |
| | <lb/>ni per eas plurimum derogetur. </s> |
| | |
| | <s>Pithagoreorum demon&longs;trationem vide |
| | <lb/>apud Clauium in &longs;cholio 32. primi Euclidis, quam ex Eudemo etiam Pro­ |
| | <lb/>clus in comm. <!-- REMOVE S-->eiu&longs;dem recitat.</s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg38"/>38</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg38"/>38</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Demon&longs;tratio autem non computatur in aliud genus; m&longs;i, vt dictum <lb/>e&longs;t geometricæ demon&longs;trationes in Per&longs;pectiuas, aut Mcchamcas, & arithmeticæ in <lb/>harmonicas)<emph.end type="italics"/> exempla &longs;ubalternationis Per&longs;pectiuæ, & Mu&longs;icæ in tex. <!-- REMOVE S-->20. at­<lb/>tulimus; nunc Mechanicæ &longs;ubalternationis, quam hic Ari&longs;t. | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Demon&longs;tratio autem non computatur in aliud genus; m&longs;i, vt dictum |
| | <lb/>e&longs;t geometricæ demon&longs;trationes in Per&longs;pectiuas, aut Mcchamcas, & arithmeticæ in |
| | <lb/>harmonicas)<emph.end type="italics"/> exempla &longs;ubalternationis Per&longs;pectiuæ, & Mu&longs;icæ in tex. <!-- REMOVE S-->20. at­ |
| | <lb/>tulimus; nunc Mechanicæ &longs;ubalternationis, quam hic Ari&longs;t. |
| | |
| in&longs;inuat, exem­<lb/>plum &longs;it illud, quod Archimedes prop. | in&longs;inuat, exem­ |
| | <lb/>plum &longs;it illud, quod Archimedes prop. |
| | |
| 14. primi Aequep. <!-- REMOVE S-->demon&longs;trat, ni­<lb/>mirum centrum grauitatis omnis trianguli e&longs;&longs;e punctum illud, in quo rectæ <lb/>lineæ ab angulis trianguli ad dimidia latera oppo&longs;ita ductæ concurrunt. </s> | 14. primi Aequep. <!-- REMOVE S-->demon&longs;trat, ni­ |
| | <lb/>mirum centrum grauitatis omnis trianguli e&longs;&longs;e punctum illud, in quo rectæ |
| | <lb/>lineæ ab angulis trianguli ad dimidia latera oppo&longs;ita ductæ concurrunt. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>&longs;it <lb/>triangulum A B C, à cuius angulis A, & B, ducantur duæ rectæ A D, B E, ita <lb/>vt bifariam &longs;ecent latera A C, B C, in punctis D, & E, & concurrant in F. <lb/><!-- KEEP S--></s> | <s>&longs;it |
| | <lb/>triangulum A B C, à cuius angulis A, & B, ducantur duæ rectæ A D, B E, ita |
| | <lb/>vt bifariam &longs;ecent latera A C, B C, in punctis D, & E, & concurrant in F. |
| | <lb/><!-- KEEP S--></s> |
| | |
| <s>Dico F, e&longs;&longs;e centrum grauitatis propo&longs;iti trianguli. </s> | <s>Dico F, e&longs;&longs;e centrum grauitatis propo&longs;iti trianguli. </s> |
| | |
| <s>Quoniam enim in 13. <lb/>Aequep. <!-- REMOVE S-->probauit centrum grauitatis e&longs;&longs;e in ea linea, quæ ducta ab angulo <lb/>quouis &longs;ecat oppo&longs;itum latus bifariam, crit in linea A D, <expan abbr="centrũ">centrum</expan> grauitatis. <pb pagenum="57"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.057.1.tif"/><lb/>&longs;ed eadem ratione erit etiam in linea B E, er­<lb/>go non ni&longs;i in puncto F, quod <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> e&longs;t in vtra­<lb/>que, quod erat demon&longs;trandum. </s> | <s>Quoniam enim in 13. |
| | <lb/>Aequep. <!-- REMOVE S-->probauit centrum grauitatis e&longs;&longs;e in ea linea, quæ ducta ab angulo |
| | <lb/>quouis &longs;ecat oppo&longs;itum latus bifariam, crit in linea A D, <expan abbr="centrũ">centrum</expan> grauitatis. <pb pagenum="57"/><figure place="text" xlink:href="figures-la/009.01.057.1.tif"/> |
| | <lb/>&longs;ed eadem ratione erit etiam in linea B E, er­ |
| | <lb/>go non ni&longs;i in puncto F, quod <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> e&longs;t in vtra­ |
| | <lb/>que, quod erat demon&longs;trandum. </s> |
| | |
| | |
| <s>ex quibus ap­<lb/>paret, qua ratione mechanica conclu&longs;io Geo­<lb/>metriæ &longs;ubiaceat, dum lineari di&longs;cur&longs;u ip&longs;a <lb/>demon&longs;tratio perficitur. </s> | |
| | |
| <s>Scias præterea cen­<lb/>trum grauitatis e&longs;&longs;e tale punctum, ex quo &longs;i &longs;u­<lb/>&longs;pendatur corpus triangulare vniformis cra&longs;­<lb/>&longs;itici, manet &longs;emper horizonti parallelum, &longs;i <lb/>tamen antequam &longs;u&longs;penderetur, iacebat plano horizontis, æquidi&longs;tans; <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i &longs;u&longs;pen&longs;um feratur huc illud nutat, &longs;ed &longs;emper in <expan abbr="cod&etilde;">codem</expan> &longs;itu per&longs;euerat.</s></p><p type="main"> | <s>ex quibus ap­ |
| | <lb/>paret, qua ratione mechanica conclu&longs;io Geo­ |
| | <lb/>metriæ &longs;ubiaceat, dum lineari di&longs;cur&longs;u ip&longs;a |
| | <lb/>demon&longs;tratio perficitur. </s> |
| | |
| | <s>Scias præterea cen­ |
| | <lb/>trum grauitatis e&longs;&longs;e tale punctum, ex quo &longs;i &longs;u­ |
| | <lb/>&longs;pendatur corpus triangulare vniformis cra&longs;­ |
| | <lb/>&longs;itici, manet &longs;emper horizonti parallelum, &longs;i |
| | <lb/>tamen antequam &longs;u&longs;penderetur, iacebat plano horizontis, æquidi&longs;tans; |
| | <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i &longs;u&longs;pen&longs;um feratur huc illud nutat, &longs;ed &longs;emper in <expan abbr="cod&etilde;">codem</expan> &longs;itu per&longs;euerat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg39"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg39"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg39"/>39</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg39"/>39</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­<lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­<lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­ |
| | <lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e |
| | <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. <!-- REMOVE S-->9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­ |
| | <lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s> |
| | |
| </p><p type="main"> | </p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg40"/>40</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg40"/>40</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Geometrica verò quid irrationale, aut refrangi, aut concurrere)<emph.end type="italics"/> per <lb/>verbum, irrationale, non videtur Ari&longs;t. | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Geometrica verò quid irrationale, aut refrangi, aut concurrere)<emph.end type="italics"/> per |
| | <lb/>verbum, irrationale, non videtur Ari&longs;t. |
| | |
| intellexi&longs;&longs;e proprietatem illam duo­<lb/>rum linearum incommen&longs;urabilium longitudine, & potentia, quia v&longs;us fui&longs;­<lb/>&longs;et verbo, <foreign lang="greek">a/rrpton.</foreign> quod apud Geometras v&longs;urpari &longs;olet in illa &longs;ignificatio­<lb/>ne, &longs;ed v&longs;us e&longs;t verbo, <foreign lang="greek">a\logon,</foreign> quod latinè redditur improportionale.</s></p><p type="main"> | intellexi&longs;&longs;e proprietatem illam duo­ |
| | <lb/>rum linearum incommen&longs;urabilium longitudine, & potentia, quia v&longs;us fui&longs;­ |
| | <lb/>&longs;et verbo, <foreign lang="greek">a/rrpton.</foreign> quod apud Geometras v&longs;urpari &longs;olet in illa &longs;ignificatio­ |
| | <lb/>ne, &longs;ed v&longs;us e&longs;t verbo, <foreign lang="greek">a\logon,</foreign> quod latinè redditur improportionale.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg41"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg41"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg41"/>41</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg41"/>41</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Per verbum <emph type="italics"/>(Refrangi)<emph.end type="italics"/> &longs;eu frangi, intelligit lineam aliquam rectam, non <lb/>in directum rendere, &longs;ed in aliquo puncto frangi, &longs;eu declinari à rectitudine, <lb/>ita vt con&longs;tituat angulum.</s></p><p type="main"> | <s>Per verbum <emph type="italics"/>(Refrangi)<emph.end type="italics"/> &longs;eu frangi, intelligit lineam aliquam rectam, non |
| | <lb/>in directum rendere, &longs;ed in aliquo puncto frangi, &longs;eu declinari à rectitudine, |
| | <lb/>ita vt con&longs;tituat angulum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Per verbum <emph type="italics"/>(Concurrere)<emph.end type="italics"/> intelligit, non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed ad idem ali­<lb/>quod punctum coire, &longs;i protrahantur.</s></p><p type="main"> | <s>Per verbum <emph type="italics"/>(Concurrere)<emph.end type="italics"/> intelligit, non e&longs;&longs;e parallelas, &longs;ed ad idem ali­ |
| | <lb/>quod punctum coire, &longs;i protrahantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg42"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg42"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et Astrologia &longs;imiliter)<emph.end type="italics"/> per A&longs;trologiam intelligit Ari&longs;t. | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et Astrologia &longs;imiliter)<emph.end type="italics"/> per A&longs;trologiam intelligit Ari&longs;t. |
| | |
| non iu­<lb/>diciariam, quamuis à recentioribus hoc nomine vocetur, &longs;ed quam hodie <lb/>dicunt A&longs;tronomiam, <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; ip&longs;am con&longs;iderare quantitatem, figuram, mo­<lb/>tum, & locum totius Mundi, ac partium ip&longs;ius integrantium, vt &longs;unt Cœli, <lb/>& Elementa.</s></p><p type="main"> | non iu­ |
| | <lb/>diciariam, quamuis à recentioribus hoc nomine vocetur, &longs;ed quam hodie |
| | <lb/>dicunt A&longs;tronomiam, <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; ip&longs;am con&longs;iderare quantitatem, figuram, mo­ |
| | <lb/>tum, & locum totius Mundi, ac partium ip&longs;ius integrantium, vt &longs;unt Cœli, |
| | <lb/>& Elementa.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg43"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg43"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg43"/>43</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg43"/>43</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­<lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­<lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­<lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­<lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­<lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­<lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­ |
| | <lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non |
| | <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­ |
| | <lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam |
| | <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ |
| | <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­ |
| | <lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­ |
| | <lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­ |
| | <lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­ |
| | <lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & |
| | <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg44"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg44"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg44"/>44</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg44"/>44</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­<lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> | <s>Tex. 28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­ |
| | <lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg45"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg45"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg45"/>45</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg45"/>45</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­<lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/><lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;cipli<gap/>is, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­<lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s> | <s>Tex. 29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­ |
| | <lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/> |
| <s>Porrò non <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­<lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> | <lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;ciplinis, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­ |
| | <lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. <!-- KEEP S--></s> |
| <s>Hæc <lb/>e&longs;t autem pulcherrima mathematicarum commendatio, quippe præclarum <lb/>e&longs;t à laudato laudari. </s> | |
| | <s>Porrò non |
| <s>In mathematicis, inquit, non accidit &longs;imiliter para­<lb/>logi&longs;mus, ide&longs;t, tam frequenter, quemadmodum in &longs;yllogi&longs;mis dialecticis, <lb/>quia modus argumentandi mathematicarum e&longs;t perfecti&longs;&longs;imus, quippe in <lb/>primo modo primæ figuræ.</s></p><p type="main"> | <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­ |
| | <lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de |
| | <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in |
| | <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> |
| | |
| | <s>Hæc |
| | <lb/>e&longs;t autem pulcherrima mathematicarum commendatio, quippe præclarum |
| | <lb/>e&longs;t à laudato laudari. </s> |
| | |
| | <s>In mathematicis, inquit, non accidit &longs;imiliter para­ |
| | <lb/>logi&longs;mus, ide&longs;t, tam frequenter, quemadmodum in &longs;yllogi&longs;mis dialecticis, |
| | <lb/>quia modus argumentandi mathematicarum e&longs;t perfecti&longs;&longs;imus, quippe in |
| | <lb/>primo modo primæ figuræ.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg46"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg46"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg46"/>46</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg46"/>46</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Contingit autem quo&longs;dam non &longs;yllogi&longs;ticè dicere, & quod ex vtri&longs;­<lb/>que con&longs;equentia accipiunt, quemadmodum & Cæneus facit, quod ignis in multi­<lb/>plici proportione: etenim ignis celeriter gignitur, vt ait: & hæc est proportio. </s> | <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Contingit autem quo&longs;dam non &longs;yllogi&longs;ticè dicere, & quod ex vtri&longs;­ |
| | <lb/>que con&longs;equentia accipiunt, quemadmodum & Cæneus facit, quod ignis in multi­ |
| <s>&longs;ic <lb/>autem non e&longs;t &longs;yllog &longs;mus, ni&longs;i celerrimam proportio &longs;equatur multiplex: & ignem <lb/>celerrima in motu proportio)<emph.end type="italics"/> verba illa (in multiplici proportione) græcè &longs;ic <lb/>&longs;e habent, <foreign lang="greek">en th pollaplasioni analogia,</foreign> quod melius redditur latinè in mul­<lb/>tiplici proportione, quemadmodum fecimus, quam in multiplicata, quem­<lb/>admodum in vulgata editione. </s> | <lb/>plici proportione: etenim ignis celeriter gignitur, vt ait: & hæc est proportio. </s> |
| | |
| | <s>&longs;ic |
| | <lb/>autem non e&longs;t &longs;yllog &longs;mus, ni&longs;i celerrimam proportio &longs;equatur multiplex: & ignem |
| | <lb/>celerrima in motu proportio)<emph.end type="italics"/> verba illa (in multiplici proportione) græcè &longs;ic |
| | <lb/>&longs;e habent, <foreign lang="greek">en th pollaplasioni analogia,</foreign> quod melius redditur latinè in mul­ |
| | <lb/>tiplici proportione, quemadmodum fecimus, quam in multiplicata, quem­ |
| | <lb/>admodum in vulgata editione. </s> |
| | |
| <s>porrò quid inter multiplicem, & multipli­<lb/>catam rationem inter&longs;it, optimè declarat no&longs;ter Clauius ad 4. definit. </s> | <s>porrò quid inter multiplicem, & multipli­ |
| | <lb/>catam rationem inter&longs;it, optimè declarat no&longs;ter Clauius ad 4. definit. </s> |
| | |
| <s>lib. | <s>lib. |
| | |
| 5. <lb/>Elem. | 5. |
| | <lb/>Elem. |
| | |
| ex quo etiam loco pauca decerpam, quæ huic loco declarando con­<lb/>ducunt. </s> | ex quo etiam loco pauca decerpam, quæ huic loco declarando con­ |
| | <lb/>ducunt. </s> |
| | |
| <s>Proportio igitur multiplex e&longs;t habitudo inter duas quantitates in­<lb/>æquales, quarum maior continet minorem, bis, vel ter, vel quater, &c. </s> | <s>Proportio igitur multiplex e&longs;t habitudo inter duas quantitates in­ |
| | <lb/>æquales, quarum maior continet minorem, bis, vel ter, vel quater, &c. </s> |
| | |
| <s>vn­<lb/>de proportio multiplex habet &longs;ub &longs;e genera infinita, quando enim maior <lb/>continet minorem bis, dicitur Dupla: quando ter, Tripla: quando quater, <lb/>Quadrupla: & &longs;ic in infinitum: v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->2. ad 1. e&longs;t proportio dupla; 3. ad 1. tri­<lb/>pla; 4. ad 1. quadrupla, &c. </s> | <s>vn­ |
| | <lb/>de proportio multiplex habet &longs;ub &longs;e genera infinita, quando enim maior |
| | <lb/>continet minorem bis, dicitur Dupla: quando ter, Tripla: quando quater, |
| | <lb/>Quadrupla: & &longs;ic in infinitum: v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->2. ad 1. e&longs;t proportio dupla; 3. ad 1. tri­ |
| | <lb/>pla; 4. ad 1. quadrupla, &c. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>omnes tamen continentur &longs;ub genere multipli­<lb/>cis rationis. </s> | <s>omnes tamen continentur &longs;ub genere multipli­ |
| | <lb/>cis rationis. </s> |
| | |
| <s>porrò &longs;i qu&ecedil;piam proportio ex genere multiplici progrediatur <lb/>per plures terminos, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->proportio quadrupla progrediatur hoc modo, <lb/>1. 4. 16. 64. 256. &c. </s> | <s>porrò &longs;i qu&ecedil;piam proportio ex genere multiplici progrediatur |
| | <lb/>per plures terminos, v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->proportio quadrupla progrediatur hoc modo, |
| | <lb/>1. 4. 16. 64. 256. &c. </s> |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| <s>fit, vt &longs;ub&longs;equentes termini mirum in modum augean­<lb/>tur. </s> | <s>fit, vt &longs;ub&longs;equentes termini mirum in modum augean­ |
| | <lb/>tur. </s> |
| | |
| <s>hic vides primum ip&longs;am quadruplam rationem in di&longs;po&longs;itis terminis <lb/>progredi, quia quilibet &longs;equens terminus ad præcedentem e&longs;t quadruplus. <lb/></s> | <s>hic vides primum ip&longs;am quadruplam rationem in di&longs;po&longs;itis terminis |
| | <lb/>progredi, quia quilibet &longs;equens terminus ad præcedentem e&longs;t quadruplus. |
| | <lb/></s> |
| | |
| <s>cernis etiam in paucis terminis, quinque &longs;cilicet magnum factum e&longs;&longs;e incre­<lb/>mentum, cum <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad 256. excreuerint. </s> | <s>cernis etiam in paucis terminis, quinque &longs;cilicet magnum factum e&longs;&longs;e incre­ |
| | <lb/>mentum, cum <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad 256. excreuerint. </s> |
| | |
| <s>Cæneus igitur dicens ignem augeri <lb/>&longs;ecundum multiplicem rationem, vnam ex prædictis intelligebat aliquam, <lb/>quia quælibet illarum magnopere cre&longs;cit, &longs;i propagetur, vt ad 10. quinti <lb/>definit. </s> | <s>Cæneus igitur dicens ignem augeri |
| | <lb/>&longs;ecundum multiplicem rationem, vnam ex prædictis intelligebat aliquam, |
| | <lb/>quia quælibet illarum magnopere cre&longs;cit, &longs;i propagetur, vt ad 10. quinti |
| | <lb/>definit. </s> |
| | |
| <s>traditur: & vt paulo ante exemplo licuit per&longs;picere. </s> | <s>traditur: & vt paulo ante exemplo licuit per&longs;picere. </s> |
| | |
| <s>argumentaba­<lb/>tur igitur Cæneus in hunc modum; quod in multiplici ratione augetur, ce­<lb/>lerrimè augetur: ignis celerrimè augetur, ergo<gap/>gnis in multiplici ratione <lb/>augetur, quæ argumentatio vitio&longs;a e&longs;t, ex duabus quippe affirmatiuis in &longs;e­<lb/>cunda figura procedens, vt colligitur ex verbis illis tex. <emph type="italics"/>(Ex viri&longs;que con&longs;e­<lb/>quentia accipiunt<emph.end type="italics"/>) ex his mathematica huius locis patere &longs;atis po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> | <s>argumentaba­ |
| | <lb/>tur igitur Cæneus in hunc modum; quod in multiplici ratione augetur, ce­ |
| | <lb/>lerrimè augetur: ignis celerrimè augetur, ergo ignis in multiplici ratione |
| | <lb/>augetur, quæ argumentatio vitio&longs;a e&longs;t, ex duabus quippe affirmatiuis in &longs;e­ |
| | <lb/>cunda figura procedens, vt colligitur ex verbis illis tex. <emph type="italics"/>(Ex viri&longs;que con&longs;e­ |
| | <lb/>quentia accipiunt<emph.end type="italics"/>) ex his mathematica huius locis patere &longs;atis po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg47"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg47"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg47"/>47</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg47"/>47</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Conuertuntur autem magis, quæ&longs;unt in mathematicis, quoniam nul­<lb/>lum accidens accipiunt (m quo quidem ijs præ&longs;tăt, quæ di&longs;putationibus traduntur) <lb/>&longs;ed definitiones<emph.end type="italics"/>) Hæc e&longs;t altera mathematicarum laus, vnde earum quoque <lb/>præ&longs;tantia elucet, quia &longs;cilicet mathematicæ pro medijs vtuntur definitio­<pb pagenum="59"/>nibus &longs;ubiecti, aut pa&longs;&longs;ionis, quæ nuilo modo &longs;unt accidentalia conclu&longs;ioni, <lb/>v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->in prima Euclidis demon&longs;tratione per definitionem &longs;ubiecti probantur <lb/>tres lineæ e&longs;&longs;e æquales, quia nimirum &longs;int &longs;emidiametri circulorum æqua­<lb/>lium, quæ e&longs;t ip&longs;arum definitio. </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Conuertuntur autem magis, quæ&longs;unt in mathematicis, quoniam nul­ |
| | <lb/>lum accidens accipiunt (m quo quidem ijs præ&longs;tăt, quæ di&longs;putationibus traduntur) |
| | <lb/>&longs;ed definitiones<emph.end type="italics"/>) Hæc e&longs;t altera mathematicarum laus, vnde earum quoque |
| | <lb/>præ&longs;tantia elucet, quia &longs;cilicet mathematicæ pro medijs vtuntur definitio­<pb pagenum="59"/>nibus &longs;ubiecti, aut pa&longs;&longs;ionis, quæ nuilo modo &longs;unt accidentalia conclu&longs;ioni, |
| | <lb/>v. <!-- REMOVE S-->g. <!-- REMOVE S-->in prima Euclidis demon&longs;tratione per definitionem &longs;ubiecti probantur |
| | <lb/>tres lineæ e&longs;&longs;e æquales, quia nimirum &longs;int &longs;emidiametri circulorum æqua­ |
| | <lb/>lium, quæ e&longs;t ip&longs;arum definitio. </s> |
| | |
| | |
| | |
| <s>& in 4. primi probantur ba&longs;is, & anguli <lb/>vnius trianguli æquales e&longs;&longs;e ba&longs;i, & angulis alterius trianguli per formalem <lb/>definitionem pa&longs;&longs;ionis, videlicet æqualitatis, quæ traditur in octauo axio­<lb/>mate &longs;ic, quæ &longs;ibi mutuo congruunt, ea inter &longs;e &longs;unt æqualia. </s> | |
| | |
| <s>probat igitur <lb/>Euclides in quarta ba&longs;im, & angulos vnius trianguli e&longs;&longs;e æqualia ba&longs;i, & an­<lb/>gulis alterius trianguli, quia o&longs;tendit, quod, &longs;i ba&longs;is illa huic ba&longs;i, & illi an­<lb/>guli hi&longs;ce angulis &longs;uperponantur, congruunt; ex qua congruentia mutua, <lb/>quæ e&longs;t æqualitatis definitio, infert æqualitatem ip&longs;arum ba&longs;ium, necnon <lb/>angulorum. </s> | |
| | |
| <s>eadem deinde æqualitatis definitione totam demon&longs;trationem <lb/>concludit, &longs;cilicet totum triangulum toti triangulo æquale e&longs;&longs;e, quia vnum <lb/>alteri congruat. </s> | <s>& in 4. primi probantur ba&longs;is, & anguli |
| | <lb/>vnius trianguli æquales e&longs;&longs;e ba&longs;i, & angulis alterius trianguli per formalem |
| | <lb/>definitionem pa&longs;&longs;ionis, videlicet æqualitatis, quæ traditur in octauo axio­ |
| | <lb/>mate &longs;ic, quæ &longs;ibi mutuo congruunt, ea inter &longs;e &longs;unt æqualia. </s> |
| | |
| | <s>probat igitur |
| | <lb/>Euclides in quarta ba&longs;im, & angulos vnius trianguli e&longs;&longs;e æqualia ba&longs;i, & an­ |
| | <lb/>gulis alterius trianguli, quia o&longs;tendit, quod, &longs;i ba&longs;is illa huic ba&longs;i, & illi an­ |
| | <lb/>guli hi&longs;ce angulis &longs;uperponantur, congruunt; ex qua congruentia mutua, |
| | <lb/>quæ e&longs;t æqualitatis definitio, infert æqualitatem ip&longs;arum ba&longs;ium, necnon |
| | <lb/>angulorum. </s> |
| | |
| | <s>eadem deinde æqualitatis definitione totam demon&longs;trationem |
| | <lb/>concludit, &longs;cilicet totum triangulum toti triangulo æquale e&longs;&longs;e, quia vnum |
| | <lb/>alteri congruat. </s> |
| | |
| | <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­ |
| | <lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio |
| | <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> |
| | |
| | <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud |
| | <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­ |
| | <lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. Mathematicas alias omnes natura­ |
| | <lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­ |
| | <lb/>lere. </s> |
| | |
| <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­<lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> | <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­ |
| | <lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> |
| <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­<lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. Mathematicas alias omnes natura­<lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­<lb/>lere. </s> | |
| | |
| <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­<lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> | |
| | |
| <s>Reliqua logici expo&longs;itores declarant.</s></p><p type="main"> | <s>Reliqua logici expo&longs;itores declarant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg48"/>48</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg48"/>48</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. 30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­<lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­<lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­<lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­<lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> | <s>Tex. 30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­ |
| | <lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod |
| <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­<lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> | <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum |
| | <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­ |
| <s>Vt autem <lb/>huius illuminationis non iniucundam f cias experientiam; cape &longs;phæram <lb/>quampiam &longs;olidam manu, cum qua recede ad medium cubiculi, & pone lu­<lb/>men &longs;eor&longs;um ad partem aliquam: deinde brachio exten&longs;o oppone &longs;phæram <lb/>lumini, quo &longs;itu nihil de illuminatione videbis, quamuis dimidium ferè il­<lb/>lius illuminetur. </s> | <lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­ |
| | <lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­ |
| | <lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, |
| | <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­ |
| | <lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta |
| | <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> |
| | |
| | <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t |
| | <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­ |
| | <lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio |
| | <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt |
| | <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur |
| | <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> |
| | |
| | <s>Vt autem |
| | <lb/>huius illuminationis non iniucundam f cias experientiam; cape &longs;phæram |
| | <lb/>quampiam &longs;olidam manu, cum qua recede ad medium cubiculi, & pone lu­ |
| | <lb/>men &longs;eor&longs;um ad partem aliquam: deinde brachio exten&longs;o oppone &longs;phæram |
| | <lb/>lumini, quo &longs;itu nihil de illuminatione videbis, quamuis dimidium ferè il­ |
| | <lb/>lius illuminetur. </s> |
| | |
| | <s>po&longs;tea conuerte te ip&longs;um ibidem paulatim, ita vt aliquid |
| | <lb/>illuminationis oculo tuo appareat; & videbis partem illam illuminationis, |
| | <lb/>falcatæ, &longs;eu nouæ Lunæ &longs;imilem. </s> |
| | |
| | <s>Deinde adhuc magis te conuerte, & cer­ |
| | <lb/>nes illuminationem dimidiatæ Lunæ &longs;imilem: verte adhuc te ip&longs;um donec |
| | <lb/>&longs;it &longs;phæra ita lumini oppo&longs;ita, vt inter ip&longs;am, & lumen oculus tuus &longs;it me­ |
| | <lb/>dius; apparebit tunc tota illuminatio, quæ erit in&longs;tar plenilunij. </s> |
| | |
| <s>po&longs;tea conuerte te ip&longs;um ibidem paulatim, ita vt aliquid <lb/>illuminationis oculo tuo appareat; & videbis partem illam illuminationis, <lb/>falcatæ, &longs;eu nouæ Lunæ &longs;imilem. </s> | <s>perge ad­<pb pagenum="60"/>huc te ip&longs;um conuertere, & videbis paulatim lumen oculo tuo decre&longs;cere |
| | <lb/>non aliter ac in Luna &longs;ene&longs;cente. </s> |
| | |
| <s>Deinde adhuc magis te conuerte, & cer­<lb/>nes illuminationem dimidiatæ Lunæ &longs;imilem: verte adhuc te ip&longs;um donec <lb/>&longs;it &longs;phæra ita lumini oppo&longs;ita, vt inter ip&longs;am, & lumen oculus tuus &longs;it me­<lb/>dius; apparebit tunc tota illuminatio, quæ erit in&longs;tar plenilunij. </s> | <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoe e&longs;t &longs;phæricè illuminari, fierique |
| | <lb/>&longs;phærica illuminationis augmenta. </s> |
| | |
| <s>perge ad­<pb pagenum="60"/>huc te ip&longs;um conuertere, & videbis paulatim lumen oculo tuo decre&longs;cere <lb/>non aliter ac in Luna &longs;ene&longs;cente. </s> | <s>cum ergo videamus Lunam eo modo lu­ |
| | <lb/>mine augeri, quo &longs;phæra, hinc ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;phæricam-e&longs;&longs;e argumentamur.</s></p><p type="main"> |
| <s><expan abbr="atq;">atque</expan> hoe e&longs;t &longs;phæricè illuminari, fierique <lb/>&longs;phærica illuminationis augmenta. </s> | |
| | |
| <s>cum ergo videamus Lunam eo modo lu­<lb/>mine augeri, quo &longs;phæra, hinc ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;phæricam-e&longs;&longs;e argumentamur.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg49"/></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg49"/></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg49"/>49</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg49"/>49</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Po&longs;t nonnulla (<emph type="italics"/>Vt Per&longs;pectiua ad Geometriam, & Mechanica ad Stereome­<lb/>tricam, & Harmonica ad Arithmeticam, vt Apparentia ad A&longs;trologicam<emph.end type="italics"/>) &longs;upra <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->20. exempla &longs;ubalternationum Per&longs;pectiuæ, & Mechanicæ cum Geo­<lb/>metria &longs;unt allata. </s> | <s>Po&longs;t nonnulla (<emph type="italics"/>Vt Per&longs;pectiua ad Geometriam, & Mechanica ad Stereome­ |
| | <lb/>tricam, & Harmonica ad Arithmeticam, vt Apparentia ad A&longs;trologicam<emph.end type="italics"/>) &longs;upra |
| | <lb/>tex. <!-- REMOVE S-->20. exempla &longs;ubalternationum Per&longs;pectiuæ, & Mechanicæ cum Geo­ |
| | <lb/>metria &longs;unt allata. </s> |
| | |
| | |
| & |