| version 1.54, 2002/08/15 00:20:57 |
version 1.55, 2002/08/15 00:36:20 |
| |
| | |
| Euclidis percipi pote&longs;t. </s> | Euclidis percipi pote&longs;t. </s> |
| | |
| <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> | <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> |
| | |
| <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/>exponit. </s> |
| | |
| <s>exponit. </s> | |
| | |
| <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. | <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. |
| | |
| |
| | |
| <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> | <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> |
| | |
| <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> |
| | |
| <s>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> | |
| | |
| <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. | <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> | <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> |
| | |
| <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> | <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Ari&longs;t. <lb/>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> |
| | |
| <s>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> | <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> | <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> |
| | |
| <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> |
| | |
| <s>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Lib. 1. cap. | <s>Lib. 1. cap. |
| | |
| 7. <emph type="italics"/>(Faber enim, & Geometra diuer&longs;o modo rectum angulum <lb/><expan abbr="vtriq;">vtrique</expan> con&longs;iderant: ille quatenus <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ad opus vtile e&longs;t, hic verò cum ve­<lb/>ritatis &longs;peculator &longs;it, quid, & qualis &longs;it, indagat)<emph.end type="italics"/> Id quod dicit Ari&longs;t. <lb/></s> | 7. <emph type="italics"/>(Faber enim, & Geometra diuer&longs;o modo rectum angulum <lb/><expan abbr="vtriq;">vtrique</expan> con&longs;iderant: ille quatenus <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ad opus vtile e&longs;t, hic verò cum ve­<lb/>ritatis &longs;peculator &longs;it, quid, & qualis &longs;it, indagat)<emph.end type="italics"/> Id quod dicit Ari&longs;t. <lb/>confirmatur ex eo, quod Fabri omnes vtuntur amu&longs;&longs;i, &longs;eu norma, <lb/><figure id="fig130"></figure><lb/>quæ nihil aliud e&longs;t quàm angulus rectus, quæ vulgò <lb/>&longs;quadra dicitur, vt eius auxilio angulum ip&longs;um re­<lb/>ctum in opus conferant, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; normæ, aut amu&longs;&longs;is du­<lb/>ctu &longs;ua ip&longs;i opera ad angulos rectos, ide&longs;t quadrata, <lb/>conficiunt. </s> |
| | |
| <s>confirmatur ex eo, quod Fabri omnes vtuntur amu&longs;&longs;i, &longs;eu norma, <lb/><figure id="fig130"></figure><lb/>quæ nihil aliud e&longs;t quàm angulus rectus, quæ vulgò <lb/>&longs;quadra dicitur, vt eius auxilio angulum ip&longs;um re­<lb/>ctum in opus conferant, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; normæ, aut amu&longs;&longs;is du­<lb/>ctu &longs;ua ip&longs;i opera ad angulos rectos, ide&longs;t quadrata, <lb/>conficiunt. </s> | |
| | |
| <s>Geometra verò con&longs;iderat eundem an­<lb/>gulum, quatenus fit à linea &longs;uper lineam aliam per­<lb/>pendiculariter in&longs;i&longs;tente, vt e&longs;t in definit. </s> | <s>Geometra verò con&longs;iderat eundem an­<lb/>gulum, quatenus fit à linea &longs;uper lineam aliam per­<lb/>pendiculariter in&longs;i&longs;tente, vt e&longs;t in definit. </s> |
| | |
| |
| | |
| 1. Priorum, &longs;ecto <lb/>3. cap. | 1. Priorum, &longs;ecto <lb/>3. cap. |
| | |
| 3. de hac trianguli proprietate annotaui, cuius etiam &longs;æpius Ari&longs;t. <lb/></s> | 3. de hac trianguli proprietate annotaui, cuius etiam &longs;æpius Ari&longs;t. <lb/>meminit, nunquam tamen verbum illud, internos, præterquam hic, addi­<lb/>dit; vt autem benè intelligas quinam &longs;int hi anguli interni, & qui externi, <lb/>& quod etiam rectis externi æquiualeat, lege quæ ad tex. </s> |
| | |
| <s>meminit, nunquam tamen verbum illud, internos, præterquam hic, addi­<lb/>dit; vt autem benè intelligas quinam &longs;int hi anguli interni, & qui externi, <lb/>& quod etiam rectis externi æquiualeat, lege quæ ad tex. </s> | |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter, <lb/>&longs;unt annotata.</s></p><p type="head"> | <s>39. primi Po&longs;ter, <lb/>&longs;unt annotata.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>videas Lector, quàm &longs;yncerè natu­<lb/>ralis philo&longs;ophiæ profe&longs;&longs;or vera de Mathematicis loquatur, ita vt etiam eas <lb/>illi præferat. </s> | <s>videas Lector, quàm &longs;yncerè natu­<lb/>ralis philo&longs;ophiæ profe&longs;&longs;or vera de Mathematicis loquatur, ita vt etiam eas <lb/>illi præferat. </s> |
| | |
| <s>Iacobus autem Zabarella in toto &longs;uo opere logico, perpetuò <lb/>Mathematicas demon&longs;tcationes, vt poti&longs;&longs;imas agno&longs;cit, <expan abbr="exempla&qacute;">exemplaque</expan>; Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Iacobus autem Zabarella in toto &longs;uo opere logico, perpetuò <lb/>Mathematicas demon&longs;tcationes, vt poti&longs;&longs;imas agno&longs;cit, <expan abbr="exempla&qacute;">exemplaque</expan>; Ari&longs;t. <lb/>geometrica exponit tanquam vera, & omnino rebus ip&longs;is accommodata; <lb/>quare non e&longs;t, cur vnum, aut alterum ip&longs;ius locum hic de&longs;cribamus. </s> |
| | |
| <s>geometrica exponit tanquam vera, & omnino rebus ip&longs;is accommodata; <lb/>quare non e&longs;t, cur vnum, aut alterum ip&longs;ius locum hic de&longs;cribamus. </s> | |
| | |
| <s>illud <lb/>non prætermittam, ip&longs;um fateri &longs;e bis, teruè totum Euclidem &longs;edulò perle­<lb/>gi&longs;&longs;e, vt probè po&longs;&longs;et Ari&longs;t. | <s>illud <lb/>non prætermittam, ip&longs;um fateri &longs;e bis, teruè totum Euclidem &longs;edulò perle­<lb/>gi&longs;&longs;e, vt probè po&longs;&longs;et Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Porrò inter practicas omnium præ&longs;tanti&longs;&longs;i­<lb/>ma e&longs;t Geometria practica; quis enim non admiratur, cùm audit Geome­<lb/>tram &longs;olo vi&longs;u inacce&longs;&longs;as etiam magnitudines qua&longs;cunque, vt turres, vel <lb/>montes men&longs;urare?</s></p><p type="main"> | <s>Porrò inter practicas omnium præ&longs;tanti&longs;&longs;i­<lb/>ma e&longs;t Geometria practica; quis enim non admiratur, cùm audit Geome­<lb/>tram &longs;olo vi&longs;u inacce&longs;&longs;as etiam magnitudines qua&longs;cunque, vt turres, vel <lb/>montes men&longs;urare?</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex quibus liquidò con&longs;tant Mathematicas habere perfecti&longs;&longs;imas <expan abbr="domõ-&longs;trationes">domon­<lb/>&longs;trationes</expan>, quarum cau&longs;&ecedil; ita ab effectu di&longs;tinguntur, vt nullis calumnijs &longs;int <lb/>obnoxiæ: quare etiam &longs;i aduer&longs;arij conuincant, quòd neutiquam faciunt, <lb/>Geometriam, & Arithmeticam illis carere; reliquis tamen prædictis con­<lb/>cedere coguntur: <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; per omne <expan abbr="cau&longs;arũ">cau&longs;arum</expan> genus excurrere, quòd tan­<lb/>ta præterea euidentia præ&longs;tant, vt nibl ambiguum, nihil contro­<lb/>uer&longs;um relinquatur: Mathematic&ecedil; <expan abbr="namq;">namque</expan> te&longs;te etiam Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Ex quibus liquidò con&longs;tant Mathematicas habere perfecti&longs;&longs;imas <expan abbr="domõ-&longs;trationes">domon­<lb/>&longs;trationes</expan>, quarum cau&longs;&ecedil; ita ab effectu di&longs;tinguntur, vt nullis calumnijs &longs;int <lb/>obnoxiæ: quare etiam &longs;i aduer&longs;arij conuincant, quòd neutiquam faciunt, <lb/>Geometriam, & Arithmeticam illis carere; reliquis tamen prædictis con­<lb/>cedere coguntur: <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; per omne <expan abbr="cau&longs;arũ">cau&longs;arum</expan> genus excurrere, quòd tan­<lb/>ta præterea euidentia præ&longs;tant, vt nibl ambiguum, nihil contro­<lb/>uer&longs;um relinquatur: Mathematic&ecedil; <expan abbr="namq;">namque</expan> te&longs;te etiam Ari&longs;t. <lb/>1. Elenchorum non &longs;unt contentio&longs;æ. </s> |
| | |
| <s>1. Elenchorum non &longs;unt contentio&longs;æ. </s> | |
| | |
| <s>Vnde &longs;it, vt to­<lb/>ta hæc adeò digna, <expan abbr="atq;">atque</expan> admiranda cognitio &longs;it <lb/>mera veritas, quæ omnium &longs;cientiarum finis <lb/>atque animæ no&longs;træ cibus e&longs;t.</s></p><p type="head"> | <s>Vnde &longs;it, vt to­<lb/>ta hæc adeò digna, <expan abbr="atq;">atque</expan> admiranda cognitio &longs;it <lb/>mera veritas, quæ omnium &longs;cientiarum finis <lb/>atque animæ no&longs;træ cibus e&longs;t.</s></p><p type="head"> |
| | |