| version 1.25, 2002/08/08 09:04:25 |
version 1.56, 2002/08/15 00:54:45 |
| |
| <?xml version="1.0"?> | <?xml version="1.0"?> |
| <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> <author>Bianchini, Giuseppe</author> <title>Aristotelis loca mathematica</title> <date>1615</date> | <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> |
| | <author>Biancani, Giuseppe</author> |
| | <title>Aristotelis loca mathematica</title> |
| <place>Bologna</place> <translator></translator> <lang>la</lang> <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615.xml</cvs_file><cvs_version>1.13</cvs_version><locator>0000000009</locator> </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> | <date>1615</date> |
| | <place>Bologna</place> |
| | <translator></translator> |
| | <lang>la</lang> |
| | <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615</cvs_file> |
| | <cvs_version></cvs_version> |
| | <locator>0000000009.xml</locator> |
| | </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> |
| | |
| <s>ARISTOTELIS</s></p><p type="head"> | <s>ARISTOTELIS</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Claudij <lb/>Aquæuiuæ, facultatem concedo, vt hoc opus P. </s> | <s>Claudij <lb/>Aquæuiuæ, facultatem concedo, vt hoc opus P. </s> |
| | |
| <s>Io&longs;ephi Blancani eiu&longs;dem <lb/>Societatis, quod in&longs;cribitur, Ari&longs;t. </s> | <s>Io&longs;ephi Blancani eiu&longs;dem <lb/>Societatis, quod in&longs;cribitur, Ari&longs;t. Loca Mathematica ex vniuer&longs;is ip&longs;ius <lb/>operibus collecta, & explicata, à deputatis Patribus recognitum, & ap­<lb/>probatum typis mandari po&longs;&longs;it. </s> |
| | |
| <s>Loca Mathematica ex vniuer&longs;is ip&longs;ius <lb/>operibus collecta, & explicata, à deputatis Patribus recognitum, & ap­<lb/>probatum typis mandari po&longs;&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>Parmæ die 15. Ianuarij 1615.</s></p><p type="main"> | <s>Parmæ die 15. Ianuarij 1615.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| ait duo cubi, cu­<lb/>bus, ip&longs;um loqui putant de duplatione Geometrici cubi, nondum in­<lb/>uenta; non intelligentes, eum ibi de numeris cubis &longs;ermonem habere. <lb/></s> | ait duo cubi, cu­<lb/>bus, ip&longs;um loqui putant de duplatione Geometrici cubi, nondum in­<lb/>uenta; non intelligentes, eum ibi de numeris cubis &longs;ermonem habere. <lb/></s> |
| | |
| <s>Auerroes ip&longs;e tantus vir 5. Phy&longs;. </s> | <s>Auerroes ip&longs;e tantus vir 5. Phy&longs;. commen. </s> |
| | |
| <s>commen. </s> | |
| | |
| <s>15. quàm &longs;e Mathematicis, <lb/>reliqui&longs;que Philo&longs;ophis irridendum præbet dum à permutata propor­<lb/>tione putat &longs;erectè in hunc modum pluribus apud ip&longs;um verbis explica­<lb/>tum, argumentari,</s></p><p type="main"> | <s>15. quàm &longs;e Mathematicis, <lb/>reliqui&longs;que Philo&longs;ophis irridendum præbet dum à permutata propor­<lb/>tione putat &longs;erectè in hunc modum pluribus apud ip&longs;um verbis explica­<lb/>tum, argumentari,</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 56. Cur Planetæ duobus motibus moueri dicantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>56. Cur Planetæ duobus motibus moueri dicantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 1. Meteororum.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. Meteororum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 1. De Anima.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. De Anima.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 11. Quid rectum, quid obliquum. </s> |
| | |
| <s>11. Quid rectum, quid obliquum. </s> | |
| | |
| <s>& omnis triangulus babet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>& omnis triangulus babet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> | <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 8. Geodæ&longs;ia quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>8. Geodæ&longs;ia quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 4. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 4. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 11. Similes figuræ quæ. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 11. Similes figuræ quæ. </s> |
| | |
| <s>Diuer&longs;um in Math. </s> | <s>Diuer&longs;um in Math. quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 11. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 11. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| lap&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | lap&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 2. Duplex Libra. </s> |
| | |
| <s>2. Duplex Libra. </s> | |
| | |
| <s>Piccolomineus reiectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Piccolomineus reiectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 3. De Vecte.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. De Vecte.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 4. De Remo; Petri Nonÿ in Arist. |
| | |
| <s>4. De Remo; Petri Nonÿ in Arist. | |
| | |
| correctio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | correctio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 5. De Temone Nauis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>5. De Temone Nauis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>6. De Antenna.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 6. De Antenna.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 8 De Rota.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>8 De Rota.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 9. De Trochlea, & Scytali. </s> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>9. De Trochlea, & Scytali. </s> | |
| | |
| <s>figura antiquæ &longs;cytalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>figura antiquæ &longs;cytalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 10. De Libra vacua.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>10. De Libra vacua.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Qùæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Qùæ&longs;t. </s> |
| | |
| <s>11. De Curru, & &longs;cytala.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>11. De Curru, & &longs;cytala.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 13. De lugo. </s> |
| | |
| <s>13. De lugo. </s> | |
| | |
| <s>De Succula.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>De Succula.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 15. De Vmbelicis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>15. De Vmbelicis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>16. De ligni oblongi, ac breuis flexura.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="17"/><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>17. De Cuneo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 16. De ligni oblongi, ac breuis flexura.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="17"/><p type="main"> |
| | |
| <s>18. De Trochlea; error Piccolominei.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 17. De Cuneo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 18. De Trochlea; error Piccolominei.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>19. De Securi. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 19. De Securi. </s> |
| | |
| <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 20. De Statera. </s> |
| | |
| <s>20. De Statera. </s> | |
| | |
| <s>Veteris stateræ figura restaurata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Veteris stateræ figura restaurata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 21. De Dentiforcipe.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>21. De Dentiforcipe.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>22. De Nucifrago.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>23. De Motibus in Rhombo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>24. De duobus circulis concentricis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 22. De Nucifrago.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 23. De Motibus in Rhombo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>25. De funibus lectulorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 24. De duobus circulis concentricis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 25. De funibus lectulorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>26. De ligno humeris gestato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 26. De ligno humeris gestato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 27. De ponderibus humero ge&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>27. De ponderibus humero ge&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 29. De onere à duobus phalanga ge&longs;iato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>29. De onere à duobus phalanga ge&longs;iato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>In libello De Mundo ad Alex.</s></p><p type="main"> | <s>In libello De Mundo ad Alex.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Nu. </s> | <s><emph type="italics"/>Nu. </s> |
| | |
| <s>100. De <gap/>&longs;tro, error Ari&longs;t. </s> | <s>100. De <gap/>&longs;tro, error Ari&longs;t. & veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>& veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> | <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 39. error Ari&longs;t. </s> | 39. error Ari&longs;t. & noua ob&longs;eruatio de admiranda quadam Aranearum indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>& noua ob&longs;eruatio de admiranda quadam Aranearum indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>De Ince&longs;&longs;u Animal.</s></p><p type="main"> | <s>De Ince&longs;&longs;u Animal.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>De Generatione Animal.</s></p><p type="main"> | <s>De Generatione Animal.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 1. Automata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. Automata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> | 4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> | <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 1. cap. |
| | |
| <s>1. cap. | |
| | |
| 7. Faber, & Geometra diuersè con&longs;iderant angulum rectum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 7. Faber, & Geometra diuersè con&longs;iderant angulum rectum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 6. De Arithmetica proportione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 6. De Arithmetica proportione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 3. cap. 3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­<lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. cap. </s> | |
| | |
| <s>3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­<lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Lib. 5. cap. |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | |
| | |
| <s>5. cap. | |
| | |
| 3. Vnitarius numerus. </s> | 3. Vnitarius numerus. </s> |
| | |
| |
| | |
| 6. Proportio Geometrica, & Arithmetica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 6. Proportio Geometrica, & Arithmetica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 6. cap. |
| | |
| <s>6. cap. | |
| | |
| 5. Omnis triangulus, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 5. Omnis triangulus, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 8. Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 8. Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 7. cap. 8. De principijs Mathem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>7. cap. </s> | |
| | |
| <s>8. De principijs Mathem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 1. Magnorum Moralium.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. Magnorum Moralium.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Primo. </s> | <s><emph type="italics"/>Primo. </s> |
| | |
| <s>De &longs;ubiecto Mathem. </s> | <s>De &longs;ubiecto Mathem. &longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­<lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>&longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­<lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­<lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­<lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. </s> | <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. |
| | |
| <s>Euclidis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | Euclidis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. </s> | <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>1. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> | <s>1. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur <lb/>Ari&longs;t. Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­<lb/>tiones, vide cap. |
| | |
| <s>Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­<lb/>tiones, vide cap. | |
| | |
| de Priori, & cap. | de Priori, & cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Item ad primam primi, vide tex. </s> | <s>Item ad primam primi, vide tex. </s> |
| | |
| <s>7. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>7. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 5. primi, vide cap. | <s>Ad 5. primi, vide cap. |
| | |
| |
| | |
| 26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> | 26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> |
| | |
| <s>2. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> | <s>2. <lb/>primi Po&longs;ter. loco 4. & tex. </s> |
| | |
| <s>loco 4. & tex. </s> | |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>37. primi Po&longs;ter. </s> | <s>37. primi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter. </s> | <s>39. primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>89. &longs;e­<lb/>cundi Phy&longs;. </s> | <s>89. &longs;e­<lb/>cundi Phy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>15. octaui Phy&longs;. </s> | <s>15. octaui Phy&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>35. quinti Methaphy&longs;. </s> | <s>35. quinti Methaphy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>20. &longs;exti Methaphy&longs;. </s> | <s>20. &longs;exti Methaphy&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& <lb/>cap. | <s>& <lb/>cap. |
| | |
| 2. Magnorum Moral. </s> | 2. Magnorum Moral. & cap. |
| | |
| <s>& cap. | |
| | |
| 10. Mag. </s> | |
| | |
| <s>Moral. </s> | 10. Mag. Moral. & cap. 16. Mag. Moral. <lb/></s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. </s> |
| | |
| <s>16. Mag. </s> | <s>7. &longs;ecundi Eudem. & cap. </s> |
| | |
| <s>Moral. <lb/></s> | |
| | |
| <s>& cap. </s> | |
| | |
| <s>7. &longs;ecundi Eudem. </s> | |
| | |
| <s>& cap. </s> | |
| | |
| <s>12. &longs;ecundi Eudem. </s> | <s>12. &longs;ecundi Eudem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. </s> | <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. </s> |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter. </s> | <s>39. primi Po&longs;ter. loco 3. Item <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>loco 3. Item <lb/>tex. </s> | |
| | |
| <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| 31. &longs;ecundi Priorum, & <lb/>tex. </s> | 31. &longs;ecundi Priorum, & <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. & finem 1. cap. primi Elenchorum. </s> |
| | |
| <s>& finem 1. cap. </s> | |
| | |
| <s>primi Elenchorum. </s> | |
| | |
| <s>lege primam Ar­<lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> | <s>lege primam Ar­<lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad 31. tertij, vide tex. </s> | <s>Ad 31. tertij, vide tex. </s> |
| | |
| <s>11. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>11. &longs;ecundi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>20. &longs;exti Methaph. </s> | <s>20. &longs;exti Methaph. </s> |
| | |
| |
| | |
| 5. Ethyc. </s> | 5. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>loco 4. & cap. </s> | <s>loco 4. & cap. 31. primi Ma­<lb/>gnorum Moralium.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>31. primi Ma­<lb/>gnorum Moralium.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 10. definitionem 5. vide tex. </s> | <s>Ad 10. definitionem 5. vide tex. </s> |
| | |
| <s>29. primi Po&longs;ter. </s> | <s>29. primi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. </s> | <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>5. vide tex. </s> | <s>5. vide tex. </s> |
| | |
| <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2. ex hac Euclidis demon­<lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/></s> |
| | |
| <s>loco 2. ex hac Euclidis demon­<lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/></s> | |
| | |
| <s>comm. </s> | <s>comm. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>9. vide tex. </s> | <s>9. vide tex. </s> |
| | |
| <s>20. primi Po&longs;ter. </s> | <s>20. primi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 8. propo&longs;. </s> | <s>Ad 8. propo&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| 23. li­<lb/>bri 1. Priorum. </s> | 23. li­<lb/>bri 1. Priorum. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. 22. lib. |
| | |
| <s>22. lib. | |
| | |
| 2. Priorum. </s> | 2. Priorum. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>5. primi Po&longs;ter. </s> | <s>5. primi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>44. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> | <s>44. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. <lb/></s> | <s>& tex. <lb/></s> |
| | |
| <s>120. quarti Phy&longs;. </s> | <s>120. quarti Phy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>21. tertij de Anima. </s> | <s>21. tertij de Anima. </s> |
| | |
| |
| | |
| 3. Ethyc. </s> | 3. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. 10. &longs;ecundi Eu­<lb/>dem. </s> |
| | |
| <s>10. &longs;ecundi Eu­<lb/>dem. </s> | |
| | |
| <s>tot Ari&longs;t. | <s>tot Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Multa hac de re Pap­<lb/>pus Alexandrinus lib. | <s>Multa hac de re Pap­<lb/>pus Alexandrinus lib. |
| | |
| 4. Math. </s> | 4. Math. coll. </s> |
| | |
| <s>coll. </s> | |
| | |
| <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­<lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> | <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­<lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Qua­<lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­<lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. </s> | <s>Qua­<lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­<lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. & alij. </s> |
| | |
| <s>& alij. </s> | |
| | |
| <s>&longs;olet autem à non­<lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­<lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> | <s>&longs;olet autem à non­<lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­<lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| |
| | |
| de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­<lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> | de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­<lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> |
| | |
| <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­<lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­<lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­<lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. </s> | <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­<lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­<lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­<lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­<lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­<lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­<lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­<lb/>menta intelligantur principia, qualia funt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­<lb/>nes exponant theoremata. </s> |
| | |
| <s>De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­<lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­<lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­<lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­<lb/>menta intelligantur principia, qualia funt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­<lb/>nes exponant theoremata. </s> | |
| | |
| <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­<lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­<lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>addito numero impari. <lb/></s> | <s>addito numero impari. <lb/></s> |
| | |
| <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. </s> | <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>26. fusè explicabimus.</s></p><p type="head"> | <s>26. fusè explicabimus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­<lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> | <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­<lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> |
| | |
| <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>Alex. </s> | <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>Alex. initio &longs;eptimi Mathem. collect. </s> |
| | |
| <s>initio &longs;eptimi Mathem. </s> | |
| | |
| <s>collect. </s> | |
| | |
| <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­<lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­<lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­<lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­<lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> | <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­<lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­<lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­<lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­<lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>definitio <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> | <s>definitio <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>13. Elem. | <s>13. Elem. iuxta tran&longs;latio­<lb/>nem Zamb<gap/>rti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­<lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­<lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> |
| | |
| iuxta tran&longs;latio­<lb/>nem Zamb<gap/>rti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­<lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­<lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> | |
| | |
| <s>&longs;unt præterea fre­<lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­<lb/>pi. </s> | <s>&longs;unt præterea fre­<lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­<lb/>pi. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;i linea <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­<lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ <lb/>incommen&longs;. </s> | <s>&longs;i linea <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­<lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ <lb/>incommen&longs;. </s> |
| | |
| <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­<lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. | <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­<lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. manife&longs;tum e&longs;t. </s> |
| | |
| manife&longs;tum e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>inuentum autem hu­<lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­<lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> | <s>inuentum autem hu­<lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­<lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> | <s>latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> |
| | |
| <s>theorema <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. | <s>theorema <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. eodem me­<lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/></s> |
| | |
| eodem me­<lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/></s> | |
| | |
| <s>deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. | <s>deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. |
| | |
| fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­<lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. </s> | fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­<lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. &longs;ignificat, quando ait, <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> |
| | |
| <s>&longs;ignificat, quando ait, <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> | |
| | |
| <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­<lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. </s> | <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­<lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. </s> |
| | |
| |
| | |
| 2. &longs;ecti 2. lib. | 2. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. &longs;ignificari <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­<lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­<lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­<lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>&longs;ignificari <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­<lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­<lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­<lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| 3. <lb/>in comm. </s> | 3. <lb/>in comm. </s> |
| | |
| <s>Elem. </s> | <s>Elem. |
| | |
| <s>Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/></s> | Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/></s> |
| | |
| <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­<lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­<lb/>cuum e&longs;t. </s> | <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­<lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­<lb/>cuum e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­<lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­<lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­<lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­<lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­<lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­<lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­<lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> | <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­<lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­<lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­<lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­<lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­<lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­<lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­<lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> |
| | |
| <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­<lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­<lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­<lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. </s> | <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­<lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­<lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­<lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. &longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­<lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­<lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­<lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> |
| | |
| <s>&longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­<lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­<lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­<lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> | |
| | |
| <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ <lb/>quadratio. </s> | <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ <lb/>quadratio. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg19"></margin.target>19</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg19"></margin.target>19</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/><lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. </s> |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/><lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ecto 3. cap. | <s>&longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­<lb/>lo triangulum, &c. </s> | ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­<lb/>lo triangulum, &c. </s> |
| | |
| <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­<lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. </s> | <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­<lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. |
| | |
| <s>Euclidis 31. in qua talis fi­<lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­<lb/><figure id="fig15"></figure><lb/>micirculo. </s> | Euclidis 31. in qua talis fi­<lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­<lb/><figure id="fig15"></figure><lb/>micirculo. </s> |
| | |
| <s>tunc autem dicitur triangulum in <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­<lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> | <s>tunc autem dicitur triangulum in <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­<lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg20"></margin.target>20</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg20"></margin.target>20</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. |
| | |
| <s>5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. | |
| | |
| 23. primi <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­<lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­<lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> | 23. primi <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­<lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­<lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Hoc eodem cap. | <s>Hoc eodem cap. |
| | |
| plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­<lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­<lb/>templatione primi libri Elem. </s> | plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­<lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­<lb/>templatione primi libri Elem. |
| | |
| <s>Euclidis percipi pote&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/></s> | Euclidis percipi pote&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> | <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg23"></margin.target>23</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg23"></margin.target>23</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­<lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­<lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­<lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> |
| | |
| <s>9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­<lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­<lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­<lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> | |
| | |
| <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­<lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> | <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­<lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg25"></margin.target>25</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg25"></margin.target>25</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> | |
| | |
| <s>Vniuer&longs;ale <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> | <s>Vniuer&longs;ale <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg26"></margin.target>26</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg26"></margin.target>26</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­<lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ex 28. primi Elem. |
| | |
| <s>13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­<lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ex 28. primi Elem. | |
| | |
| de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/><figure id="fig18"></figure><lb/>cen&longs;ui. </s> | de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/><figure id="fig18"></figure><lb/>cen&longs;ui. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg32"></margin.target>32</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg32"></margin.target>32</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­<lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> |
| | |
| <s>20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­<lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> | |
| | |
| <s>& tunc <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> | <s>& tunc <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg35"></margin.target>35</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg35"></margin.target>35</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­<lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­<lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­<lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> |
| | |
| <s>23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­<lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­<lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­<lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> | |
| | |
| <s>Bry&longs;o itaque, <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> | <s>Bry&longs;o itaque, <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg39"></margin.target>39</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg39"></margin.target>39</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­<lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­<lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. </s> | |
| | |
| <s>9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­<lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s></p><p type="main"> | <s>9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­<lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg43"></margin.target>43</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg43"></margin.target>43</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­<lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­<lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­<lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­<lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­<lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­<lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­<lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­<lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­<lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­<lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­<lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­<lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg44"></margin.target>44</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg44"></margin.target>44</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­<lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­<lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg45"></margin.target>45</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg45"></margin.target>45</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­<lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/><lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;cipli<gap/>is, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­<lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. </s> |
| | |
| <s>29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­<lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/><lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;cipli<gap/>is, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­<lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. </s> | |
| | |
| <s>Porrò non <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­<lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> | <s>Porrò non <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­<lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­<lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> | <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­<lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> |
| | |
| <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­<lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. </s> | <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­<lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. Mathematicas alias omnes natura­<lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­<lb/>lere. </s> |
| | |
| <s>Mathematicas alias omnes natura­<lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­<lb/>lere. </s> | |
| | |
| <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­<lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> | <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­<lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg48"></margin.target>48</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg48"></margin.target>48</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­<lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­<lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­<lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­<lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> |
| | |
| <s>30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­<lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­<lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­<lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­<lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> | |
| | |
| <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­<lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> | <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­<lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& &longs;imilibus, dicitur Stereometria à græco <lb/><foreign lang="greek">steoeov,</foreign> ide&longs;t &longs;olidum. </s> | <s>& &longs;imilibus, dicitur Stereometria à græco <lb/><foreign lang="greek">steoeov,</foreign> ide&longs;t &longs;olidum. </s> |
| | |
| <s>Porrò cur malit Ari&longs;t. </s> | <s>Porrò cur malit Ari&longs;t. Mechanicam &longs;ubalternari Ste­<lb/>reometriæ, quam toti Geometriæ, qua tamen, vt videre e&longs;t apud Archime­<lb/>dem, innititur, fortè ea ratio e&longs;t, quia Mechanica præcipuè con&longs;iderat ma­<lb/>chinas, quæ corpora &longs;unt, & propterea præcipuè, & primò debet Stereome­<lb/>triæ, quæ corpora pariter contemplatur, &longs;ubalternari. </s> |
| | |
| <s>Mechanicam &longs;ubalternari Ste­<lb/>reometriæ, quam toti Geometriæ, qua tamen, vt videre e&longs;t apud Archime­<lb/>dem, innititur, fortè ea ratio e&longs;t, quia Mechanica præcipuè con&longs;iderat ma­<lb/>chinas, quæ corpora &longs;unt, & propterea præcipuè, & primò debet Stereome­<lb/>triæ, quæ corpora pariter contemplatur, &longs;ubalternari. </s> | |
| | |
| <s>Quod ait Apparen­<lb/>tia ad A&longs;irol. </s> | <s>Quod ait Apparen­<lb/>tia ad A&longs;irol. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg52"></margin.target>52</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg52"></margin.target>52</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 37. (<emph type="italics"/>Vt æquicruri, & Scaleno hoc, quod e&longs;t duobus rectis æquales habere <lb/>&longs;ecandum commune aliquod ine&longs;t<emph.end type="italics"/>) quid &longs;it habcre tres æquales duobus rect<gap/><lb/>&longs;atis explicatum e&longs;t lib. |
| | |
| <s>37. (<emph type="italics"/>Vt æquicruri, & Scaleno hoc, quod e&longs;t duobus rectis æquales habere <lb/>&longs;ecandum commune aliquod ine&longs;t<emph.end type="italics"/>) quid &longs;it habcre tres æquales duobus rect<gap/><lb/>&longs;atis explicatum e&longs;t lib. | |
| | |
| r. </s> | r. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg53"></margin.target>53</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg53"></margin.target>53</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 38. (<emph type="italics"/>Et quemadmodum in alijs principium &longs;implex, boc autem non idem <lb/>vbique, &longs;ed in pondere quidem mina, in cătu verò die&longs;is<emph.end type="italics"/>) Die&longs;is apud Muficos e&longs;t <lb/>pars Toni. </s> |
| | |
| <s>38. (<emph type="italics"/>Et quemadmodum in alijs principium &longs;implex, boc autem non idem <lb/>vbique, &longs;ed in pondere quidem mina, in cătu verò die&longs;is<emph.end type="italics"/>) Die&longs;is apud Muficos e&longs;t <lb/>pars Toni. </s> | |
| | |
| <s>Tonus autem e&longs;t interuallum duarum vocum, quale e&longs;t inter pri­<lb/>mam vocem, Vt, & &longs;ecundam Rè, vt modo loquuntur. </s> | <s>Tonus autem e&longs;t interuallum duarum vocum, quale e&longs;t inter pri­<lb/>mam vocem, Vt, & &longs;ecundam Rè, vt modo loquuntur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg54"></margin.target>54</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg54"></margin.target>54</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 39. <emph type="italics"/>(Si enim quod duobus rectis ine&longs;t, non in <lb/>quantum æquicrus, &longs;ed in quantum triangulus, no­<lb/>&longs;cens, &c.)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, &longs;i enim qui cogno&longs;cit, quod ha­<lb/>bere tres angulos æquales duobus rectis conuenit <lb/>æquicruri, non quatenus æquicrus e&longs;t, &longs;ed quate­<lb/>nus triangulus e&longs;t, &c. </s> |
| | |
| <s>39. <emph type="italics"/>(Si enim quod duobus rectis ine&longs;t, non in <lb/>quantum æquicrus, &longs;ed in quantum triangulus, no­<lb/>&longs;cens, &c.)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, &longs;i enim qui cogno&longs;cit, quod ha­<lb/>bere tres angulos æquales duobus rectis conuenit <lb/>æquicruri, non quatenus æquicrus e&longs;t, &longs;ed quate­<lb/>nus triangulus e&longs;t, &c. </s> | |
| | |
| <s>quid &longs;it habere tres æqua­<lb/>les duobus rectis, &c. </s> | <s>quid &longs;it habere tres æqua­<lb/>les duobus rectis, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg58"></margin.target>58</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg58"></margin.target>58</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 43. <emph type="italics"/>(Sed planum, quod et&longs;i e&longs;&longs;et &longs;entire triangulum, quod duobus rectis <lb/>æquales habet angulos)<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra lib. |
| | |
| <s>43. <emph type="italics"/>(Sed planum, quod et&longs;i e&longs;&longs;et &longs;entire triangulum, quod duobus rectis <lb/>æquales habet angulos)<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra lib. | |
| | |
| 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg62"></margin.target>62</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg62"></margin.target>62</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 44. <emph type="italics"/>(Commen&longs;urabilem namq e&longs;&longs;e diametrum verè opinari, ab&longs;urdum e&longs;t)<emph.end type="italics"/><lb/>vide, quæ de <expan abbr="comm&etilde;&longs;urabilitate">commen&longs;urabilitate</expan> diametri quadrati cum latere expo&longs;uimus <lb/>lib. |
| | |
| <s>44. <emph type="italics"/>(Commen&longs;urabilem namq e&longs;&longs;e diametrum verè opinari, ab&longs;urdum e&longs;t)<emph.end type="italics"/><lb/>vide, quæ de <expan abbr="comm&etilde;&longs;urabilitate">commen&longs;urabilitate</expan> diametri quadrati cum latere expo&longs;uimus <lb/>lib. | |
| | |
| 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. | 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg63"></margin.target>63</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg63"></margin.target>63</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 1. <emph type="italics"/>(Dico autem &longs;impliciter quidem &longs;ubiectum, vt Lunam, aut ter­<lb/>ram, aut Solem, aut triangulum; aliqu<gap/>d verò defectum, æqualitatem, <lb/>inæqualitatem. </s> |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Dico autem &longs;impliciter quidem &longs;ubiectum, vt Lunam, aut ter­<lb/>ram, aut Solem, aut triangulum; aliqu<gap/>d verò defectum, æqualitatem, <lb/>inæqualitatem. </s> | |
| | |
| <s>&longs;i in medio, aut non)<emph.end type="italics"/> Zabarella locum hunc, etiam <lb/>quatenus ad Mathematicum attinet, optimè declarat. </s> | <s>&longs;i in medio, aut non)<emph.end type="italics"/> Zabarella locum hunc, etiam <lb/>quatenus ad Mathematicum attinet, optimè declarat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg65"></margin.target>65</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg65"></margin.target>65</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Vt quod omnis triangulus duobus rectis æquales babet)<emph.end type="italics"/> vide anno­<lb/>tata lib. |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Vt quod omnis triangulus duobus rectis æquales babet)<emph.end type="italics"/> vide anno­<lb/>tata lib. | |
| | |
| 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg69"></margin.target>69</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg69"></margin.target>69</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 7. <emph type="italics"/>(Quid enim &longs;ignificat triangulum, accipit Geometra)<emph.end type="italics"/> vt manife&longs;tum <lb/>e&longs;t in 20. dednitione primi Elem.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>(Quid enim &longs;ignificat triangulum, accipit Geometra)<emph.end type="italics"/> vt manife&longs;tum <lb/>e&longs;t in 20. dednitione primi Elem.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg71"></margin.target>71</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg71"></margin.target>71</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Manife<gap/>tum autem, & &longs;ic, propter quid e&longs;t rectus in &longs;emicirculo)<emph.end type="italics"/><lb/>affert exemplum demon&longs;trationis per cau&longs;am materialem, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; vti &longs;olet ex <lb/>Mathematicis petitum, e&longs;t enim apud Euclidem 31. demon&longs;tratio 3. Elem. <lb/></s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Manife<gap/>tum autem, & &longs;ic, propter quid e&longs;t rectus in &longs;emicirculo)<emph.end type="italics"/><lb/>affert exemplum demon&longs;trationis per cau&longs;am materialem, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; vti &longs;olet ex <lb/>Mathematicis petitum, e&longs;t enim apud Euclidem 31. demon&longs;tratio 3. Elem. <lb/></s> | |
| | |
| <s>vbi ip&longs;e o&longs;tendit angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum. </s> | <s>vbi ip&longs;e o&longs;tendit angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg72"></margin.target>72</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg72"></margin.target>72</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Vt propter quid re&longs;onat? </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Vt propter quid re&longs;onat? </s> | |
| | |
| <s>aut propter quid apparet? </s> | <s>aut propter quid apparet? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg73"></margin.target>73</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg73"></margin.target>73</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(Vt propter quid, & permutatim proportionale? </s> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(Vt propter quid, & permutatim proportionale? </s> | |
| | |
| <s>& c.<emph.end type="italics"/>) quod quan­<lb/>titates, quæ &longs;unt proportionales, &longs;int etiam alternatim, &longs;eu permutatim <lb/>proportionales explicatum e&longs;t ad tex. </s> | <s>& c.<emph.end type="italics"/>) quod quan­<lb/>titates, quæ &longs;unt proportionales, &longs;int etiam alternatim, &longs;eu permutatim <lb/>proportionales explicatum e&longs;t ad tex. </s> |
| | |
| <s>13. primi Po&longs;ter. </s> | <s>13. primi Po&longs;ter. quæ etiam nece&longs;&longs;a­<lb/>ria &longs;unt ad hunc locum benè intelligendum. </s> |
| | |
| <s>quæ etiam nece&longs;&longs;a­<lb/>ria &longs;unt ad hunc locum benè intelligendum. </s> | |
| | |
| <s>Illud autem commune propter <lb/>quod ea, quæ &longs;unt proportionalia, &longs;int etiam permutatim proportionalia, <lb/>e&longs;t quoddam innominatum, de quo ibi dictum e&longs;t, quod cum conueniat li­<lb/>neis, & numeris, & tamen &longs;eparatim de vtri&longs;que illa pa&longs;&longs;io demon&longs;tretur, <lb/>quærit cuinam primò, & per &longs;e conueniat hæc pa&longs;&longs;io, e&longs;&longs;e permutatim pro­<lb/>portionale; &longs;cilicet quidnam &longs;it illud innominatum; in quo deinde commu­<lb/>nicent lineæ, & numeri, vt inde habeant e&longs;&longs;e etiam permutatim propor­<lb/>tionalia.</s></p><p type="main"> | <s>Illud autem commune propter <lb/>quod ea, quæ &longs;unt proportionalia, &longs;int etiam permutatim proportionalia, <lb/>e&longs;t quoddam innominatum, de quo ibi dictum e&longs;t, quod cum conueniat li­<lb/>neis, & numeris, & tamen &longs;eparatim de vtri&longs;que illa pa&longs;&longs;io demon&longs;tretur, <lb/>quærit cuinam primò, & per &longs;e conueniat hæc pa&longs;&longs;io, e&longs;&longs;e permutatim pro­<lb/>portionale; &longs;cilicet quidnam &longs;it illud innominatum; in quo deinde commu­<lb/>nicent lineæ, & numeri, vt inde habeant e&longs;&longs;e etiam permutatim propor­<lb/>tionalia.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Vt extrin&longs;ecos æquales e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t extrin&longs;ecos angulos cuiu&longs;uis fi­<lb/>guræ rectilineæ æquales e&longs;&longs;e quatuor rectis angulis: vide quæ &longs;crip&longs;imus de <lb/>hac re ad tex. </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Vt extrin&longs;ecos æquales e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t extrin&longs;ecos angulos cuiu&longs;uis fi­<lb/>guræ rectilineæ æquales e&longs;&longs;e quatuor rectis angulis: vide quæ &longs;crip&longs;imus de <lb/>hac re ad tex. </s> |
| | |
| <s>39. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>39. &longs;ecundi Po&longs;ter. quæ huic pariter loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>quæ huic pariter loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>EX TOPICIS.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>EX TOPICIS.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| 31. <lb/>& quo itidem modo Bry&longs;&longs;o lib. | 31. <lb/>& quo itidem modo Bry&longs;&longs;o lib. |
| | |
| 1. Po&longs;ter. </s> | 1. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>23. <expan abbr="&longs;olũmodo">&longs;olummodo</expan> id hoc loco no­<lb/>tandum per p&longs;eudographiam intelligere, vt apertè etiam inferius explicat, <lb/>Geometricam demon&longs;trationem fallacem, eò quod demon&longs;trationes geo­<lb/>metricæ fiant adhibitis de&longs;criptionibus, &longs;eu figurationibus: p&longs;endographia <lb/>autem latinè idem e&longs;t, ac fal&longs;a de&longs;criptio; quemadmodum è contrariò, &longs;i­<lb/>cuti &longs;upra in Topicis, & alibi ob&longs;eruaui, per de&longs;cribere intelligit geometri­<lb/>cè demon&longs;trare, & per de&longs;criptiones intelligit demon&longs;trationes geometri­<lb/>cas. </s> | <s>23. <expan abbr="&longs;olũmodo">&longs;olummodo</expan> id hoc loco no­<lb/>tandum per p&longs;eudographiam intelligere, vt apertè etiam inferius explicat, <lb/>Geometricam demon&longs;trationem fallacem, eò quod demon&longs;trationes geo­<lb/>metricæ fiant adhibitis de&longs;criptionibus, &longs;eu figurationibus: p&longs;endographia <lb/>autem latinè idem e&longs;t, ac fal&longs;a de&longs;criptio; quemadmodum è contrariò, &longs;i­<lb/>cuti &longs;upra in Topicis, & alibi ob&longs;eruaui, per de&longs;cribere intelligit geometri­<lb/>cè demon&longs;trare, & per de&longs;criptiones intelligit demon&longs;trationes geometri­<lb/>cas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg88"></margin.target>88</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg88"></margin.target>88</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Simul autem <expan abbr="neq;">neque</expan> conuenit omnia &longs;oluere', &longs;ed <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ex <lb/>principijs aliquis demon&longs;trans <expan abbr="m&etilde;titur">mentitur</expan>; <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> verò non, minimè: <lb/>vt tetragoni&longs;mum, eum quidem, qui per &longs;ectiones Geometrici est di&longs;­<lb/>&longs;oluere: illum autem, qui Antiphontis non Geometrici e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Tetrago­<lb/>ni&longs;mum, &longs;eu circuli quadraturam per &longs;ectiones, e&longs;&longs;e illam Hip­<lb/>pocratis Chij exi&longs;timant græci expo&longs;itores, qui per lunulas, quas Ari&longs;t. &longs;e­<lb/>ctiones appellat, orbem quadrare tentabat. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Simul autem <expan abbr="neq;">neque</expan> conuenit omnia &longs;oluere', &longs;ed <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ex <lb/>principijs aliquis demon&longs;trans <expan abbr="m&etilde;titur">mentitur</expan>; <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> verò non, minimè: <lb/>vt tetragoni&longs;mum, eum quidem, qui per &longs;ectiones Geometrici est di&longs;­<lb/>&longs;oluere: illum autem, qui Antiphontis non Geometrici e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Tetrago­<lb/>ni&longs;mum, &longs;eu circuli quadraturam per &longs;ectiones, e&longs;&longs;e illam Hip­<lb/>pocratis Chij exi&longs;timant græci expo&longs;itores, qui per lunulas, quas Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>&longs;e­<lb/>ctiones appellat, orbem quadrare tentabat. </s> | |
| | |
| <s>Eius den on&longs;trationem expli­<lb/>caui ad cap. | <s>Eius den on&longs;trationem expli­<lb/>caui ad cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>po&longs;&longs;umus addere tertiam rat<gap/> <gap/>cet <lb/>Hippocrates non procedebat per communia alijs &longs;ci<gap/>ad <lb/>tex. </s> | <s>po&longs;&longs;umus addere tertiam rat<gap/> <gap/>cet <lb/>Hippocrates non procedebat per communia alijs &longs;ci<gap/>ad <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. cap. |
| | |
| <s>cap. | |
| | |
| 8. vbi ip&longs;ius p&longs;endographi<gap/>d­<lb/>modum igitur Geometra di&longs;&longs;oluit fal&longs;as tantum<gap/>r­<lb/>uatis Geometricis principijs procedunt; non au<gap/> <gap/>riæ <lb/>principia conuellunt: ita Phy&longs;ico non incumbit <expan abbr="cõtra">contra</expan> P<gap/> Me­<lb/>li&longs;&longs;um naturæ principia de&longs;truentes di&longs;ceptare, aut falla<gap/> rationes <lb/>coarguere. </s> | 8. vbi ip&longs;ius p&longs;endographi<gap/>d­<lb/>modum igitur Geometra di&longs;&longs;oluit fal&longs;as tantum<gap/>r­<lb/>uatis Geometricis principijs procedunt; non au<gap/> <gap/>riæ <lb/>principia conuellunt: ita Phy&longs;ico non incumbit <expan abbr="cõtra">contra</expan> P<gap/> Me­<lb/>li&longs;&longs;um naturæ principia de&longs;truentes di&longs;ceptare, aut falla<gap/> rationes <lb/>coarguere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg89"></margin.target>89</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg89"></margin.target>89</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. (<emph type="italics"/>Geometria enim de phy&longs;ica linea con&longs;iderat, &longs;ed non quatenus <lb/>e&longs;t phy&longs;ici: Per&longs;pectiua autem ma<gap/> hematicam quidem imcam, &longs;ed non <lb/>quatenus phy&longs;ica e&longs;t<emph.end type="italics"/>) quamuis textus hic non pertineat ad Mathe­<lb/>maticum, libuit tamen illum in ordin<gap/>m no&longs;trum recen&longs;ere, ope­<lb/>ræpretium etenim e&longs;t ea, quæ in ip&longs;o continentur à nonnullis recentioribus <lb/>rectè intelligi, vt ab his moniti, ab inani quadam optices impugnatione ab­<lb/>&longs;tineant, ac tandem ex Ari&longs;t. |
| | |
| <s>20. (<emph type="italics"/>Geometria enim de phy&longs;ica linea con&longs;iderat, &longs;ed non quatenus <lb/>e&longs;t phy&longs;ici: Per&longs;pectiua autem ma<gap/> hematicam quidem imcam, &longs;ed non <lb/>quatenus phy&longs;ica e&longs;t<emph.end type="italics"/>) quamuis textus hic non pertineat ad Mathe­<lb/>maticum, libuit tamen illum in ordin<gap/>m no&longs;trum recen&longs;ere, ope­<lb/>ræpretium etenim e&longs;t ea, quæ in ip&longs;o continentur à nonnullis recentioribus <lb/>rectè intelligi, vt ab his moniti, ab inani quadam optices impugnatione ab­<lb/>&longs;tineant, ac tandem ex Ari&longs;t. | |
| | |
| lineas illas vi&longs;uales quas ip&longs;i de medio tollunt, <lb/>per&longs;picuè videant. </s> | lineas illas vi&longs;uales quas ip&longs;i de medio tollunt, <lb/>per&longs;picuè videant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg90"></margin.target>90</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg90"></margin.target>90</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. (<emph type="italics"/>Alio autem modo, &longs;orma, & exemplum: bæc autem e&longs;t ratio ip&longs;ius, <lb/>quod quid erat e&longs;&longs;e, & huius genera, vt ip&longs;ius diapa&longs;on duo ad vnum, & omnino <lb/>numerus, & partes, quæ in ratione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) vt benè intelligas, quod in præ&longs;enti <lb/>textu <expan abbr="mathematicũ">mathematicum</expan> e&longs;t, con&longs;ule prius, quæ &longs;crip&longs;i ad tex. </s> |
| | |
| <s>28. (<emph type="italics"/>Alio autem modo, &longs;orma, & exemplum: bæc autem e&longs;t ratio ip&longs;ius, <lb/>quod quid erat e&longs;&longs;e, & huius genera, vt ip&longs;ius diapa&longs;on duo ad vnum, & omnino <lb/>numerus, & partes, quæ in ratione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) vt benè intelligas, quod in præ&longs;enti <lb/>textu <expan abbr="mathematicũ">mathematicum</expan> e&longs;t, con&longs;ule prius, quæ &longs;crip&longs;i ad tex. </s> | |
| | |
| <s>1. cap. | <s>1. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg91"></margin.target>91</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg91"></margin.target>91</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 68. (<emph type="italics"/>Aut enim ad ip&longs;um quid e&longs;t, reducitur ip&longs;um propter quid in immo­<lb/>bihbus, vt in Mathematicis, ad definitionem enim recti, aut commen&longs;urabilis, aut <lb/>alius cuiu&longs;piam reducitur vltimum<emph.end type="italics"/>) ex his manife&longs;tè videas Mathematicas <expan abbr="de-mõ&longs;trare">de­<lb/>mon&longs;trare</expan> per cau&longs;am formalem, cum cau&longs;am ip&longs;am ad ip&longs;um quid e&longs;t, ide&longs;t, <lb/>ad definitionem reducant. </s> |
| | |
| <s>68. (<emph type="italics"/>Aut enim ad ip&longs;um quid e&longs;t, reducitur ip&longs;um propter quid in immo­<lb/>bihbus, vt in Mathematicis, ad definitionem enim recti, aut commen&longs;urabilis, aut <lb/>alius cuiu&longs;piam reducitur vltimum<emph.end type="italics"/>) ex his manife&longs;tè videas Mathematicas <expan abbr="de-mõ&longs;trare">de­<lb/>mon&longs;trare</expan> per cau&longs;am formalem, cum cau&longs;am ip&longs;am ad ip&longs;um quid e&longs;t, ide&longs;t, <lb/>ad definitionem reducant. </s> | |
| | |
| <s>quorum exempla in logicis ex Mathematicis at­<lb/>tuli: &longs;ed etiam &longs;equentis loci exemplum de triangulo idem apertè manife­<lb/>&longs;tat; in quo probat duos angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e rectos, ex definitione <lb/>ip&longs;orum, &longs;iue ex definitione lineæ perpendicularis A C, quod idem e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>quorum exempla in logicis ex Mathematicis at­<lb/>tuli: &longs;ed etiam &longs;equentis loci exemplum de triangulo idem apertè manife­<lb/>&longs;tat; in quo probat duos angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e rectos, ex definitione <lb/>ip&longs;orum, &longs;iue ex definitione lineæ perpendicularis A C, quod idem e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg93"></margin.target>93</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg93"></margin.target>93</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 26. <emph type="italics"/>(Et hi quidem infinitum e&longs;&longs;e par; hoc enim compræhen&longs;um, & <lb/>ab impari terminatum tribuit ijs, quæ &longs;unt, infinitatem. </s> |
| | |
| <s>26. <emph type="italics"/>(Et hi quidem infinitum e&longs;&longs;e par; hoc enim compræhen&longs;um, & <lb/>ab impari terminatum tribuit ijs, quæ &longs;unt, infinitatem. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ignum autem <lb/>huius id e&longs;&longs;e, quod contingit in numcris, circumpo&longs;it is enim Gnomoni­<lb/>bus circa vnum, & &longs;eor&longs;um, aliquando quidcm &longs;emper aliam fieri &longs;pe­<lb/>ciem, aliquando autem vnam)<emph.end type="italics"/> vt melius percipiantur ea, quæ &longs;equuntur, lege <lb/>prius, quæ in cap. | <s>&longs;ignum autem <lb/>huius id e&longs;&longs;e, quod contingit in numcris, circumpo&longs;it is enim Gnomoni­<lb/>bus circa vnum, & &longs;eor&longs;um, aliquando quidcm &longs;emper aliam fieri &longs;pe­<lb/>ciem, aliquando autem vnam)<emph.end type="italics"/> vt melius percipiantur ea, quæ &longs;equuntur, lege <lb/>prius, quæ in cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>& &longs;ic &longs;emper in infinitum nouæ ac variæ numerorum <lb/>formæ ex hac additione parium prouenient, quod argumento e&longs;t numerum <lb/>parem infiniti naturam &longs;apere. </s> | <s>& &longs;ic &longs;emper in infinitum nouæ ac variæ numerorum <lb/>formæ ex hac additione parium prouenient, quod argumento e&longs;t numerum <lb/>parem infiniti naturam &longs;apere. </s> |
| | |
| <s>Porrò reperiri numeros triangulares, pen­<lb/>tagonos, & &longs;imiles, con&longs;tat ex Arithmetica Nicomachi, Boetij, & Iordani, <lb/>citati in definitionibus 7. &longs;uæ Arithmeticæ, atque ex tractatu Diophantis <lb/>Alex. </s> | <s>Porrò reperiri numeros triangulares, pen­<lb/>tagonos, & &longs;imiles, con&longs;tat ex Arithmetica Nicomachi, Boetij, & Iordani, <lb/>citati in definitionibus 7. &longs;uæ Arithmeticæ, atque ex tractatu Diophantis <lb/>Alex. de numeris rectangulis. </s> |
| | |
| <s>de numeris rectangulis. </s> | |
| | |
| <s><expan abbr="atq;">atque</expan> ex his locus hic &longs;atis clarus redditur.</s></p><p type="main"> | <s><expan abbr="atq;">atque</expan> ex his locus hic &longs;atis clarus redditur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg94"></margin.target>94</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg94"></margin.target>94</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> |
| | |
| <s>31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> | |
| | |
| <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/>exponit. </s> |
| | |
| <s>exponit. </s> | |
| | |
| <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. | <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg95"></margin.target>95</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg95"></margin.target>95</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 68. & 69. plura de magnitudine, & numero continent; &longs;ed quæ non <lb/>indigeant opera no&longs;tra.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>68. & 69. plura de magnitudine, & numero continent; &longs;ed quæ non <lb/>indigeant opera no&longs;tra.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg96"></margin.target>96</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg96"></margin.target>96</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 71. <emph type="italics"/>(Non remouet autem ratio Mathematicos à contemplatione auferens <lb/>&longs;ic e&longs;&longs;e infinitum, vt actu &longs;it ver&longs;us augmentum, vt intran&longs;ibile, <expan abbr="ncq;">ncque</expan> enim nunc in­<lb/>digent infinito, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtuntur, &longs;ed &longs;olum e&longs;&longs;e quantum<gap/><expan abbr="unq;">unque</expan> velint fiaitam)<emph.end type="italics"/> ratio <lb/>phy&longs;ica tollens infinitum actu, non e&longs;t Mathematicis impedimento, quia ip&longs;i <lb/>non vtuntur infinito actu; quam enim ip&longs;i ducunt lineam infinitam, non e&longs;t <lb/>verè infinita, &longs;ed indefinit<gap/>, eam enim quantumlibet magnam producunt, vt <lb/>po&longs;&longs;it ad demon&longs;trandum &longs;ufficere.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>71. <emph type="italics"/>(Non remouet autem ratio Mathematicos à contemplatione auferens <lb/>&longs;ic e&longs;&longs;e infinitum, vt actu &longs;it ver&longs;us augmentum, vt intran&longs;ibile, <expan abbr="ncq;">ncque</expan> enim nunc in­<lb/>digent infinito, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtuntur, &longs;ed &longs;olum e&longs;&longs;e quantum<gap/><expan abbr="unq;">unque</expan> velint fiaitam)<emph.end type="italics"/> ratio <lb/>phy&longs;ica tollens infinitum actu, non e&longs;t Mathematicis impedimento, quia ip&longs;i <lb/>non vtuntur infinito actu; quam enim ip&longs;i ducunt lineam infinitam, non e&longs;t <lb/>verè infinita, &longs;ed indefinit<gap/>, eam enim quantumlibet magnam producunt, vt <lb/>po&longs;&longs;it ad demon&longs;trandum &longs;ufficere.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Quarto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Quarto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg97"></margin.target>97</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg97"></margin.target>97</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 120. ter in hoc textu meminit commen&longs;urabilitatis, & incommen­<lb/>&longs;urabilitatis, quæ e&longs;t diametri ad co&longs;tam: cuius explicationem vide <lb/>primo Priorum, &longs;ecto primo, cap. |
| | |
| <s>120. ter in hoc textu meminit commen&longs;urabilitatis, & incommen­<lb/>&longs;urabilitatis, quæ e&longs;t diametri ad co&longs;tam: cuius explicationem vide <lb/>primo Priorum, &longs;ecto primo, cap. | |
| | |
| 23.</s></p><figure></figure><pb pagenum="76"/><p type="head"> | 23.</s></p><figure></figure><pb pagenum="76"/><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg98"></margin.target>98</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg98"></margin.target>98</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 6. <emph type="italics"/>(Vt media grauis ad vltimam, & acuta ad primam)<emph.end type="italics"/> alludit ad or­<lb/>dinem chordarum in mu&longs;icis in&longs;trumentis, vbi media chorda edit &longs;o­<lb/>num, re&longs;pectu quidem vltimæ, & &longs;upremæ chordæ grauem: re&longs;pectu verò <lb/>primæ, & infimæ acutum.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>6. <emph type="italics"/>(Vt media grauis ad vltimam, & acuta ad primam)<emph.end type="italics"/> alludit ad or­<lb/>dinem chordarum in mu&longs;icis in&longs;trumentis, vbi media chorda edit &longs;o­<lb/>num, re&longs;pectu quidem vltimæ, & &longs;upremæ chordæ grauem: re&longs;pectu verò <lb/>primæ, & infimæ acutum.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Octauo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Octauo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg99"></margin.target>99</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg99"></margin.target>99</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 15. <emph type="italics"/>(Etenim triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis angulis)<emph.end type="italics"/><lb/>lib. |
| | |
| <s>15. <emph type="italics"/>(Etenim triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis angulis)<emph.end type="italics"/><lb/>lib. | |
| | |
| 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg100"></margin.target><gap/>0</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg100"></margin.target><gap/>0</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 33. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis minimam quădam e&longs;&longs;e dicat magnitudinem, hic enim <lb/>minimum introducens, maxima <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> amoueret mathematicorŭ)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, <lb/>&longs;i quis, vt Democritus po&longs;uerit in magnitudinibus e&longs;&longs;e minima, <lb/>&longs;eu indiui&longs;ibilia, ex quibus entia mathematica componerentur, <lb/>hic euerteret maxima mathematicorum, ide&longs;t maxime ip&longs;orum demon&longs;tra­<lb/>tiones, atque etiam effata euerterentur: v. </s> |
| | |
| <s>33. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis minimam quădam e&longs;&longs;e dicat magnitudinem, hic enim <lb/>minimum introducens, maxima <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> amoueret mathematicorŭ)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, <lb/>&longs;i quis, vt Democritus po&longs;uerit in magnitudinibus e&longs;&longs;e minima, <lb/>&longs;eu indiui&longs;ibilia, ex quibus entia mathematica componerentur, <lb/>hic euerteret maxima mathematicorum, ide&longs;t maxime ip&longs;orum demon&longs;tra­<lb/>tiones, atque etiam effata euerterentur: v. </s> | |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg101"></margin.target>101</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg101"></margin.target>101</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 36. <emph type="italics"/>(Sit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> linea, in qua A G E, infinita ad partes E; & alia vtrinque <lb/>infinita, in qua <foreign lang="greek">b</foreign> B; &longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de&longs;cribat circulum linea A G E, cir ca centrum G, fe-<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig39"></figure><lb/><emph type="italics"/>retur circulariter linea A G E, &longs;ecans ali­<lb/>quando lineam <foreign lang="greek">b</foreign> B, tempore finito; totum <lb/>enim tempus, in quo circulariter latum <lb/>e&longs;t Cœlum finitum e&longs;t, & ablatum igitur, <lb/>quo &longs;ecans ferebatur; erit igitur aliqued <lb/>prmcipium, quo primum linea A G E, li­<lb/>neam <foreign lang="greek">b</foreign> B, &longs;ecuit. </s> |
| | |
| <s>36. <emph type="italics"/>(Sit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> linea, in qua A G E, infinita ad partes E; & alia vtrinque <lb/>infinita, in qua <foreign lang="greek">b</foreign> B; &longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de&longs;cribat circulum linea A G E, cir ca centrum G, fe-<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig39"></figure><lb/><emph type="italics"/>retur circulariter linea A G E, &longs;ecans ali­<lb/>quando lineam <foreign lang="greek">b</foreign> B, tempore finito; totum <lb/>enim tempus, in quo circulariter latum <lb/>e&longs;t Cœlum finitum e&longs;t, & ablatum igitur, <lb/>quo &longs;ecans ferebatur; erit igitur aliqued <lb/>prmcipium, quo primum linea A G E, li­<lb/>neam <foreign lang="greek">b</foreign> B, &longs;ecuit. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ed impo&longs;&longs;ibile est; non <lb/>est igitur circulariter verti infinit&<gap/>, quare <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> mundum, &longs;i e&longs;&longs;et infinitus)<emph.end type="italics"/> quamuis <lb/>textus hic parum &longs;it mathematicus, <lb/>quia tamen &longs;upponit figuram mathe­<lb/>maticam, quæ in codicibus pariter, ac <lb/>commentarijs de&longs;ideratur, illam pla­<lb/>cuit apponere. </s> | <s>&longs;ed impo&longs;&longs;ibile est; non <lb/>est igitur circulariter verti infinit&<gap/>, quare <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> mundum, &longs;i e&longs;&longs;et infinitus)<emph.end type="italics"/> quamuis <lb/>textus hic parum &longs;it mathematicus, <lb/>quia tamen &longs;upponit figuram mathe­<lb/>maticam, quæ in codicibus pariter, ac <lb/>commentarijs de&longs;ideratur, illam pla­<lb/>cuit apponere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg102"></margin.target>102</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg102"></margin.target>102</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 48. <emph type="italics"/>(Nihil autem refert grauitates, commen&longs;urabiles &longs;int, an incommen­<lb/>&longs;ur abiles)<emph.end type="italics"/> quidnam &longs;it commen&longs;urabilitas, & incommen&longs;urabilitas, expli­<lb/>catum e&longs;t lib. |
| | |
| <s>48. <emph type="italics"/>(Nihil autem refert grauitates, commen&longs;urabiles &longs;int, an incommen­<lb/>&longs;ur abiles)<emph.end type="italics"/> quidnam &longs;it commen&longs;urabilitas, & incommen&longs;urabilitas, expli­<lb/>catum e&longs;t lib. | |
| | |
| 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. | 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg103"></margin.target>103</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg103"></margin.target>103</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 119. <emph type="italics"/>(Est autem impo&longs;&longs;ibile, & po&longs;&longs;ibile; fal&longs;um, & verum, ex &longs;uppo&longs;itio­<lb/>ne quidem, dico autem, vt triangulum impo&longs;&longs;ibile e&longs;t duos rectos habere, &longs;i hæc)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t, &longs;i &longs;upponantur fal&longs;a quædam, quæ &longs;upponi po&longs;&longs;unt, &longs;equetur impo&longs;&longs;i­<lb/>bile e&longs;&longs;e triangulum habere tres angulos æquales duobus rectis angulis, vi­<lb/>de, quæ &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| <s>119. <emph type="italics"/>(Est autem impo&longs;&longs;ibile, & po&longs;&longs;ibile; fal&longs;um, & verum, ex &longs;uppo&longs;itio­<lb/>ne quidem, dico autem, vt triangulum impo&longs;&longs;ibile e&longs;t duos rectos habere, &longs;i hæc)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t, &longs;i &longs;upponantur fal&longs;a quædam, quæ &longs;upponi po&longs;&longs;unt, &longs;equetur impo&longs;&longs;i­<lb/>bile e&longs;&longs;e triangulum habere tres angulos æquales duobus rectis angulis, vi­<lb/>de, quæ &longs;crip&longs;i lib. | |
| | |
| 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg105"></margin.target>105</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg105"></margin.target>105</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Amplius qui &longs;olida diuidunt in plana, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex planis corpora <lb/>generant, his te&longs;tes fui&longs;&longs;e videntur: &longs;olam enim figurarum &longs;olidarum <lb/>&longs;phæram non diuidunt, vt non plures &longs;uperficies. </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Amplius qui &longs;olida diuidunt in plana, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex planis corpora <lb/>generant, his te&longs;tes fui&longs;&longs;e videntur: &longs;olam enim figurarum &longs;olidarum <lb/>&longs;phæram non diuidunt, vt non plures &longs;uperficies. </s> | |
| | |
| <s>quam vnam <expan abbr="hab&etilde;um">habenum</expan>. <lb/></s> | <s>quam vnam <expan abbr="hab&etilde;um">habenum</expan>. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg106"></margin.target>106</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg106"></margin.target>106</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(Est autem, & &longs;ecundum numerorum ordinem a&longs;&longs;ignantibus, &longs;ic po­<lb/>nentibus rationabili&longs;&longs;imam, circulum quidem &longs;ecundum vnum; triangulum autem <lb/>&longs;ecundum dualitatem, quoniam duo recti. </s> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(Est autem, & &longs;ecundum numerorum ordinem a&longs;&longs;ignantibus, &longs;ic po­<lb/>nentibus rationabili&longs;&longs;imam, circulum quidem &longs;ecundum vnum; triangulum autem <lb/>&longs;ecundum dualitatem, quoniam duo recti. </s> | |
| | |
| <s>&longs;i autem &longs;ecundum triangulum, vnum. <lb/></s> | <s>&longs;i autem &longs;ecundum triangulum, vnum. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg107"></margin.target>107</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg107"></margin.target>107</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(At verò, quod aquæ &longs;uperficies talis &longs;it, manife&longs;tum e&longs;t hac &longs;uppo&longs;i­<lb/>tione &longs;umpta, quod apta natura e&longs;t &longs;emper con<gap/>luere aqua ad magis concauum: ma­<lb/>gis autem concauum e&longs;t, quod centro propinquius est. </s> |
| | |
| <s>31. <emph type="italics"/>(At verò, quod aquæ &longs;uperficies talis &longs;it, manife&longs;tum e&longs;t hac &longs;uppo&longs;i­<lb/>tione &longs;umpta, quod apta natura e&longs;t &longs;emper con<gap/>luere aqua ad magis concauum: ma­<lb/>gis autem concauum e&longs;t, quod centro propinquius est. </s> | |
| | |
| <s>ducantur ergo ex centro A,<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig40"></figure><lb/><emph type="italics"/>linea A B, & linea A C, & producatur, in qua B C, <lb/>duct<gap/> igitur ad ba&longs;im linea, in qua A D, minor e&longs;t eis, <lb/>quæ ex centro. </s> | <s>ducantur ergo ex centro A,<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig40"></figure><lb/><emph type="italics"/>linea A B, & linea A C, & producatur, in qua B C, <lb/>duct<gap/> igitur ad ba&longs;im linea, in qua A D, minor e&longs;t eis, <lb/>quæ ex centro. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg108"></margin.target>108</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg108"></margin.target>108</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 46. <emph type="italics"/>(Reliquum e&longs;t orbes quidem moueri, stellas verò quie&longs;cere, & infixas <lb/>ip&longs;is orbibus ferri; &longs;olum enim &longs;ic nullum ab&longs;urdum accidit. </s> |
| | |
| <s>46. <emph type="italics"/>(Reliquum e&longs;t orbes quidem moueri, stellas verò quie&longs;cere, & infixas <lb/>ip&longs;is orbibus ferri; &longs;olum enim &longs;ic nullum ab&longs;urdum accidit. </s> | |
| | |
| <s>celeriorem enim e&longs;&longs;e <lb/>maioris circuli velocitatem, rationabile e&longs;t circa idem centrum infixis: vt enim in <lb/>alijs maius corpus velocius fertur propria latione, &longs;ic, & in circularibus: maius <lb/>enim e&longs;t eorum, quæ auferuntur <gap/>b eis, quæ ex centro, maioris circuli &longs;egmentum)<emph.end type="italics"/><lb/>ex intellectione vltimæ periodi textus totius intelligentia pendet: &longs;it igitur <lb/><figure id="fig41"></figure><lb/>figura præ&longs;ens, in qua cum &longs;int duo circuli concen­<lb/>trici, vnus altero maior, <expan abbr="eductæ&qacute;">eductæque</expan>; &longs;int ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> duæ <lb/>&longs;emidiametri A D, A E, quæ <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> circulum &longs;e­<lb/>cant, apparet maius e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan> D E, quod è ma­<lb/>iori circulo &longs;emidiametri ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> eductæ auferunt, <lb/>quam &longs;egmentum B C, minoris circuli, quod ei&longs;dem <lb/>&longs;emidia metris intercipitur. </s> | <s>celeriorem enim e&longs;&longs;e <lb/>maioris circuli velocitatem, rationabile e&longs;t circa idem centrum infixis: vt enim in <lb/>alijs maius corpus velocius fertur propria latione, &longs;ic, & in circularibus: maius <lb/>enim e&longs;t eorum, quæ auferuntur <gap/>b eis, quæ ex centro, maioris circuli &longs;egmentum)<emph.end type="italics"/><lb/>ex intellectione vltimæ periodi textus totius intelligentia pendet: &longs;it igitur <lb/><figure id="fig41"></figure><lb/>figura præ&longs;ens, in qua cum &longs;int duo circuli concen­<lb/>trici, vnus altero maior, <expan abbr="eductæ&qacute;">eductæque</expan>; &longs;int ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> duæ <lb/>&longs;emidiametri A D, A E, quæ <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> circulum &longs;e­<lb/>cant, apparet maius e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan> D E, quod è ma­<lb/>iori circulo &longs;emidiametri ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> eductæ auferunt, <lb/>quam &longs;egmentum B C, minoris circuli, quod ei&longs;dem <lb/>&longs;emidia metris intercipitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg109"></margin.target>109</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg109"></margin.target>109</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 57. <emph type="italics"/>(De ordine autem ip&longs;orum, quo quidem modo &longs;ingula di&longs;penantur<gap/>, vt <lb/>quædam &longs;int priora, quædam posteriora, & quomodo &longs;patijs &longs;e h<gap/>beă<gap/> ad inuicem,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="80"/><emph type="italics"/>ex ijs circa A&longs;trologiam, con&longs;ideretur: dicitur enim &longs;ufficienter)<emph.end type="italics"/> &longs;umit hoc loco <lb/>A&longs;trologiam, pro A&longs;tronomia, &longs;i iuxta recentiores loqui velimus. </s> |
| | |
| <s>57. <emph type="italics"/>(De ordine autem ip&longs;orum, quo quidem modo &longs;ingula di&longs;penantur<gap/>, vt <lb/>quædam &longs;int priora, quædam posteriora, & quomodo &longs;patijs &longs;e h<gap/>beă<gap/> ad inuicem,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="80"/><emph type="italics"/>ex ijs circa A&longs;trologiam, con&longs;ideretur: dicitur enim &longs;ufficienter)<emph.end type="italics"/> &longs;umit hoc loco <lb/>A&longs;trologiam, pro A&longs;tronomia, &longs;i iuxta recentiores loqui velimus. </s> | |
| | |
| <s>Dicit igi­<lb/>tur ordinem cœlorum, ac &longs;yderum, item &longs;itum, & proportiones magnitu­<lb/>dinum corundem, cum per naturalis &longs;cientiæ princip ia &longs;ciri nequeant, ex <lb/>rationibus A&longs;tronomorum petenda e&longs;&longs;e, apud quos i&longs;ta &longs;ufficienter <expan abbr="demon-&longs;tr&etilde;tur">demon­<lb/>&longs;trentur</expan>. </s> | <s>Dicit igi­<lb/>tur ordinem cœlorum, ac &longs;yderum, item &longs;itum, & proportiones magnitu­<lb/>dinum corundem, cum per naturalis &longs;cientiæ princip ia &longs;ciri nequeant, ex <lb/>rationibus A&longs;tronomorum petenda e&longs;&longs;e, apud quos i&longs;ta &longs;ufficienter <expan abbr="demon-&longs;tr&etilde;tur">demon­<lb/>&longs;trentur</expan>. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg110"></margin.target>110</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg110"></margin.target>110</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. <emph type="italics"/>(Luna autem o&longs;tenditur per ea, quæ circa vi&longs;um, quod &longs;phærica &longs;it: non <lb/>enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fieret accre&longs;cens, & decre&longs;cens, plurimŭ quidem alter a ex parte curua, <lb/>altera concaua, aut <expan abbr="vtrmq;">vtrmque</expan> curua, &longs;emel autem bipartita)<emph.end type="italics"/> ait per ea, quæ circa <lb/>vi&longs;um, ide&longs;t per opticem probari Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam: &longs;ed con&longs;ule, quæ <lb/>primo Po&longs;ter. </s> | <s>Tex. <emph type="italics"/>(Luna autem o&longs;tenditur per ea, quæ circa vi&longs;um, quod &longs;phærica &longs;it: non <lb/>enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fieret accre&longs;cens, & decre&longs;cens, plurimŭ quidem alter a ex parte curua, <lb/>altera concaua, aut <expan abbr="vtrmq;">vtrmque</expan> curua, &longs;emel autem bipartita)<emph.end type="italics"/> ait per ea, quæ circa <lb/>vi&longs;um, ide&longs;t per opticem probari Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam: &longs;ed con&longs;ule, quæ <lb/>primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>3. de hac re &longs;crip&longs;i, & plenam etiam huius loci intelligen­<lb/>tiam a&longs;&longs;equeris, præ&longs;ertim &longs;i experimentum ibi traditum inieris.</s></p><p type="main"> | <s>3. de hac re &longs;crip&longs;i, & plenam etiam huius loci intelligen­<lb/>tiam a&longs;&longs;equeris, præ&longs;ertim &longs;i experimentum ibi traditum inieris.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg112"></margin.target>112</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg112"></margin.target>112</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 107. <emph type="italics"/>(Quod autem dubitatur, hoc e&longs;t; videre autem non e&longs;t difficile, &longs;i pa­<lb/>rum con&longs;iderauerimus, & di&longs;tinxerimus, quonam modo cen&longs;eamus quantamuis ma­<lb/>gnitudinem grauem ad medium ferri. </s> |
| | |
| <s>107. <emph type="italics"/>(Quod autem dubitatur, hoc e&longs;t; videre autem non e&longs;t difficile, &longs;i pa­<lb/>rum con&longs;iderauerimus, & di&longs;tinxerimus, quonam modo cen&longs;eamus quantamuis ma­<lb/>gnitudinem grauem ad medium ferri. </s> | |
| | |
| <s>manife&longs;tum enim e&longs;t, quod non quou&longs;que ex­<lb/>tremum tangat ip&longs;um centrum; &longs;ed maior pars vincat, oportet, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> &longs;uo medio <lb/>ip&longs;um medium compræhendat; <expan abbr="hucn&longs;q;">hucn&longs;que</expan> enim habet propen&longs;ioncm)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us Ari&longs;to­<lb/>telis e&longs;t, debere nos exi&longs;timare, quod &longs;i quæpiam grauis magnitudo de&longs;cen­<lb/>dat ad centrum mundi, eam non perman&longs;uram, &longs;latim ac ip&longs;ius extremum <lb/>centrum mundi attigent; &longs;ed cò <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> de&longs;cen&longs;uram, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> ip&longs;ius medium, <lb/>mundi medium, &longs;iue centrum a&longs;&longs;equutum &longs;it; maior enim ip&longs;ius pars, in qua <lb/>&longs;cilicet medium e&longs;t, minorem partem propellit, donec vtrinque à centro <lb/>mundi æquè emineat; omne enim graue <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> habet propen&longs;ionem, &longs;iue <pb pagenum="81"/><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> grauitat, v. </s> | <s>manife&longs;tum enim e&longs;t, quod non quou&longs;que ex­<lb/>tremum tangat ip&longs;um centrum; &longs;ed maior pars vincat, oportet, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> &longs;uo medio <lb/>ip&longs;um medium compræhendat; <expan abbr="hucn&longs;q;">hucn&longs;que</expan> enim habet propen&longs;ioncm)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us Ari&longs;to­<lb/>telis e&longs;t, debere nos exi&longs;timare, quod &longs;i quæpiam grauis magnitudo de&longs;cen­<lb/>dat ad centrum mundi, eam non perman&longs;uram, &longs;latim ac ip&longs;ius extremum <lb/>centrum mundi attigent; &longs;ed cò <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> de&longs;cen&longs;uram, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> ip&longs;ius medium, <lb/>mundi medium, &longs;iue centrum a&longs;&longs;equutum &longs;it; maior enim ip&longs;ius pars, in qua <lb/>&longs;cilicet medium e&longs;t, minorem partem propellit, donec vtrinque à centro <lb/>mundi æquè emineat; omne enim graue <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> habet propen&longs;ionem, &longs;iue <pb pagenum="81"/><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> grauitat, v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg113"></margin.target>113</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg113"></margin.target>113</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 109. <emph type="italics"/>(Præterea <expan abbr="quoq;">quoque</expan> & per ta, quæ apparent &longs;ecundum &longs;en&longs;um, neque <lb/>enim Lunæ eclyp&longs;es tales <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> deci&longs;iones; nunc enim in ijs, quæ &longs;ecundum men­<lb/>&longs;em fiunt, figurationibus, omnes accipit diui&longs;iones: etenim recta fit, & vtrinque <lb/>curua, & concaua)<emph.end type="italics"/> probat terram e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione a&longs;tronomica, ex <lb/>Lunæ eclyp&longs;ibus de&longs;umpta: nam ni&longs;i terra e&longs;&longs;et rotunda, nunquam Luna in <lb/>eclyp&longs;i haberet tales deci&longs;iones, ide&longs;t non haberet falcatas, aut lunulatas <lb/>partes illas, quæ in eclyp&longs;i ob&longs;curantur, & quafi à Luna re&longs;ecantur. </s> |
| | |
| <s>109. <emph type="italics"/>(Præterea <expan abbr="quoq;">quoque</expan> & per ta, quæ apparent &longs;ecundum &longs;en&longs;um, neque <lb/>enim Lunæ eclyp&longs;es tales <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> deci&longs;iones; nunc enim in ijs, quæ &longs;ecundum men­<lb/>&longs;em fiunt, figurationibus, omnes accipit diui&longs;iones: etenim recta fit, & vtrinque <lb/>curua, & concaua)<emph.end type="italics"/> probat terram e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione a&longs;tronomica, ex <lb/>Lunæ eclyp&longs;ibus de&longs;umpta: nam ni&longs;i terra e&longs;&longs;et rotunda, nunquam Luna in <lb/>eclyp&longs;i haberet tales deci&longs;iones, ide&longs;t non haberet falcatas, aut lunulatas <lb/>partes illas, quæ in eclyp&longs;i ob&longs;curantur, & quafi à Luna re&longs;ecantur. </s> | |
| | |
| <s>quam­<lb/>uis enim &longs;ingulis men&longs;ibus Luna terminetur modo linea concaua, vt quan­<lb/>do noua e&longs;t; modo recta, vt quando diuidua e&longs;t: modo vtrinque curua, vt <lb/>cum à diuiduæad plenilunium tendit. </s> | <s>quam­<lb/>uis enim &longs;ingulis men&longs;ibus Luna terminetur modo linea concaua, vt quan­<lb/>do noua e&longs;t; modo recta, vt quando diuidua e&longs;t: modo vtrinque curua, vt <lb/>cum à diuiduæad plenilunium tendit. </s> |
| | |
| <s>quod fu&longs;ius primo Po&longs;ter. </s> | <s>quod fu&longs;ius primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>30. ex­<lb/>po&longs;ui. </s> | <s>30. ex­<lb/>po&longs;ui. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg116"></margin.target>116</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg116"></margin.target>116</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 111. <emph type="italics"/>(Quapropter existimantes eum, qui circa Herculcas columnas e&longs;t lo­<lb/>cum coniungi ei, qui circa Indiam, & boc modo mare vnum e&longs;&longs;e, nen admcdum <lb/>incredibilia exi&longs;timare videntur &c.)<emph.end type="italics"/> exi&longs;timatores ho&longs;ce non perperam exi­<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e apertè <expan abbr="cõuincunt">conuincunt</expan> Chri&longs;tophori Columbi, Argonautarum principis <lb/>nauigationes; quibus nouus orbis repertus e&longs;t, qui inter columnas Hercu­<lb/>lis, <expan abbr="atq;">atque</expan> orientalem Indiam totus vna <expan abbr="cũ">cum</expan> mari Oceano Atlantico interiacet.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>111. <emph type="italics"/>(Quapropter existimantes eum, qui circa Herculcas columnas e&longs;t lo­<lb/>cum coniungi ei, qui circa Indiam, & boc modo mare vnum e&longs;&longs;e, nen admcdum <lb/>incredibilia exi&longs;timare videntur &c.)<emph.end type="italics"/> exi&longs;timatores ho&longs;ce non perperam exi­<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e apertè <expan abbr="cõuincunt">conuincunt</expan> Chri&longs;tophori Columbi, Argonautarum principis <lb/>nauigationes; quibus nouus orbis repertus e&longs;t, qui inter columnas Hercu­<lb/>lis, <expan abbr="atq;">atque</expan> orientalem Indiam totus vna <expan abbr="cũ">cum</expan> mari Oceano Atlantico interiacet.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg117"></margin.target>117</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg117"></margin.target>117</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 112. <emph type="italics"/>(Matbematicorum etiam, qui circum ferentiæ magnitudinemratio­<lb/>cinari tentant, ad 400. dicunt ftadiorum millia, &c.)<emph.end type="italics"/> quam &longs;ubtilibus rationi­<lb/>bus inue&longs;tigauerint A&longs;tronomi quantitatem terræ, optimè, ac dilucidè ex­<lb/>ponitur à P. </s> |
| | |
| <s>112. <emph type="italics"/>(Matbematicorum etiam, qui circum ferentiæ magnitudinemratio­<lb/>cinari tentant, ad 400. dicunt ftadiorum millia, &c.)<emph.end type="italics"/> quam &longs;ubtilibus rationi­<lb/>bus inue&longs;tigauerint A&longs;tronomi quantitatem terræ, optimè, ac dilucidè ex­<lb/>ponitur à P. </s> | |
| | |
| <s>Clauio in &longs;phæra: quem &longs;i libet, con&longs;ule, ne inani labore opu­<lb/>&longs;culum i&longs;tud exere&longs;cat.</s></p><p type="head"> | <s>Clauio in &longs;phæra: quem &longs;i libet, con&longs;ule, ne inani labore opu­<lb/>&longs;culum i&longs;tud exere&longs;cat.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg118"></margin.target>118</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg118"></margin.target>118</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 40. <emph type="italics"/>(Figuræ autem omnes componuntur ex pyramidibus: rectilinea <lb/>quidem ex rectilmeis: fphæra verò ex octo partibus componitur)<emph.end type="italics"/> Ale­<lb/>xander exiftimat, Ari&longs;totelem dicere &longs;phæram con&longs;tare ex octo <lb/>partibus illis, quæ de&longs;ignantur per tres circulos, quorum duo &longs;e­<lb/>cant &longs;e mucuò ad angulos rectos, vt in &longs;phæra mundi faciunt duo coluri; <lb/>tertius verò medios illos diuidit æquidi&longs;tanter à &longs;ectionibus <expan abbr="illorũ">illorum</expan> mutuis, <lb/>quemadmodum æquator in &longs;phæra mundi &longs;ecat duos coluros. </s> |
| | |
| <s>40. <emph type="italics"/>(Figuræ autem omnes componuntur ex pyramidibus: rectilinea <lb/>quidem ex rectilmeis: fphæra verò ex octo partibus componitur)<emph.end type="italics"/> Ale­<lb/>xander exiftimat, Ari&longs;totelem dicere &longs;phæram con&longs;tare ex octo <lb/>partibus illis, quæ de&longs;ignantur per tres circulos, quorum duo &longs;e­<lb/>cant &longs;e mucuò ad angulos rectos, vt in &longs;phæra mundi faciunt duo coluri; <lb/>tertius verò medios illos diuidit æquidi&longs;tanter à &longs;ectionibus <expan abbr="illorũ">illorum</expan> mutuis, <lb/>quemadmodum æquator in &longs;phæra mundi &longs;ecat duos coluros. </s> | |
| | |
| <s>ex quibus &longs;e­<lb/>ctionibus tota &longs;phæra in octo partes diuiditur, quibus &longs;phæram componi <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> | <s>ex quibus &longs;e­<lb/>ctionibus tota &longs;phæra in octo partes diuiditur, quibus &longs;phæram componi <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>quam ideo appellant intelligibilem, quia cum &longs;it ab&longs;tracta <lb/>per intellectum à &longs;en&longs;ibilibus affectionibus, re&longs;tat vt &longs;it tantummodo intel­<pb pagenum="84"/>lectu perceptibilis. </s> | <s>quam ideo appellant intelligibilem, quia cum &longs;it ab&longs;tracta <lb/>per intellectum à &longs;en&longs;ibilibus affectionibus, re&longs;tat vt &longs;it tantummodo intel­<pb pagenum="84"/>lectu perceptibilis. </s> |
| | |
| <s>Hanc eandem &longs;upponunt e&longs;&longs;e diui&longs;ibilem in infinitum, <lb/>vt &longs;upra 3. Phy&longs;. </s> | <s>Hanc eandem &longs;upponunt e&longs;&longs;e diui&longs;ibilem in infinitum, <lb/>vt &longs;upra 3. Phy&longs;. textu 31. dictum e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>textu 31. dictum e&longs;t.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg120"></margin.target>120</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg120"></margin.target>120</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 66. <emph type="italics"/>(Ommnò autem eniti &longs;implicibus corporibus figur as tribuere irratio­<lb/>nabile e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>66. <emph type="italics"/>(Ommnò autem eniti &longs;implicibus corporibus figur as tribuere irratio­<lb/>nabile e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>primò quidem, quia accidit non repleri totum; nam in planis tres figuræ <lb/>videntur implere locum, Triangulus, Quadratum, & Sexangulus)<emph.end type="italics"/> per &longs;implicia <lb/>corpora intelligit quatuor elementa. </s> | <s>primò quidem, quia accidit non repleri totum; nam in planis tres figuræ <lb/>videntur implere locum, Triangulus, Quadratum, & Sexangulus)<emph.end type="italics"/> per &longs;implicia <lb/>corpora intelligit quatuor elementa. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Vides igitur tanti viri auctoritate confirmari no&longs;tram &longs;ententiam, py­<lb/>ramides videlicet per &longs;e, non replere vacuum. </s> | <s>Vides igitur tanti viri auctoritate confirmari no&longs;tram &longs;ententiam, py­<lb/>ramides videlicet per &longs;e, non replere vacuum. </s> |
| | |
| <s>cum igitur con&longs;tet vnam tan­<lb/>tum ex figuris &longs;olidis, &longs;iue etiam dicas, vt perperam Ari&longs;t. </s> | <s>cum igitur con&longs;tet vnam tan­<lb/>tum ex figuris &longs;olidis, &longs;iue etiam dicas, vt perperam Ari&longs;t. & alij plures exi­<lb/>&longs;timarunt, replere totum &longs;olidum; nulla ratione poterunt <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> quatuor, <lb/>quatuor diuer&longs;is figuris indui, &longs;ed vnum tantummodo, quare reliqua <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> <lb/>figura remanere nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et: quod e&longs;t omnino inconueniens.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>& alij plures exi­<lb/>&longs;timarunt, replere totum &longs;olidum; nulla ratione poterunt <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> quatuor, <lb/>quatuor diuer&longs;is figuris indui, &longs;ed vnum tantummodo, quare reliqua <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> <lb/>figura remanere nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et: quod e&longs;t omnino inconueniens.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg122"></margin.target>122</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg122"></margin.target>122</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 71 <emph type="italics"/>(Deinde &longs;i terra e&longs;t cubus &c.)<emph.end type="italics"/> lege definitiones 11. Elem. |
| | |
| <s>71 <emph type="italics"/>(Deinde &longs;i terra e&longs;t cubus &c.)<emph.end type="italics"/> lege definitiones 11. Elem. | |
| | |
| quæ &longs;unt <lb/>admodum faciles, ibi reperies de&longs;initiones quinque corporum regularium, <lb/>quorum figuras Plato elementis tribuebat: qua verò id ratione faceret, ha­<lb/>bes in &longs;phæra Clau. </s> | quæ &longs;unt <lb/>admodum faciles, ibi reperies de&longs;initiones quinque corporum regularium, <lb/>quorum figuras Plato elementis tribuebat: qua verò id ratione faceret, ha­<lb/>bes in &longs;phæra Clau. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg123"></margin.target>123</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg123"></margin.target>123</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 33. <emph type="italics"/>(Deinde ad &longs;imiles videtur angulos ignis quidem &longs;ur&longs;um ferri, <lb/>terra autem deor&longs;um, & omninò quod grauitatem babet, quare nece&longs;&longs;e <lb/>est ferri ad medium. </s> |
| | |
| <s>33. <emph type="italics"/>(Deinde ad &longs;imiles videtur angulos ignis quidem &longs;ur&longs;um ferri, <lb/>terra autem deor&longs;um, & omninò quod grauitatem babet, quare nece&longs;&longs;e <lb/>est ferri ad medium. </s> | |
| | |
| <s>boc autem vtrum accidit ad ip&longs;um tcrræ medium, <lb/>an ad vniuer&longs;i, quoniam idem ip&longs;orum &longs;it, alius &longs;ermo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> cum vellet <lb/><figure id="fig47"></figure><lb/>probare Ari&longs;toteles dari <expan abbr="pũctum">punctum</expan> quoddam in m<gap/>dio <lb/>mundi, ad quod grauia de&longs;cendant, & concurrent: <lb/>& à quo leuia a&longs;c<gap/>ndat; vtitur, præter alias, etism <lb/>ratione aliqua ex parte mathematica; quæ e&longs;t huiu&longs;­<lb/>modi. </s> | <s>boc autem vtrum accidit ad ip&longs;um tcrræ medium, <lb/>an ad vniuer&longs;i, quoniam idem ip&longs;orum &longs;it, alius &longs;ermo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> cum vellet <lb/><figure id="fig47"></figure><lb/>probare Ari&longs;toteles dari <expan abbr="pũctum">punctum</expan> quoddam in m<gap/>dio <lb/>mundi, ad quod grauia de&longs;cendant, & concurrent: <lb/>& à quo leuia a&longs;c<gap/>ndat; vtitur, præter alias, etism <lb/>ratione aliqua ex parte mathematica; quæ e&longs;t huiu&longs;­<lb/>modi. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg129"></margin.target>129</s></p><p type="head"> | <s><margin.target id="marg129"></margin.target>129</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Ex Lib. 2. de Generatione, & Corruptione.<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s>2. de Generatione, & Corruptione.<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | |
| | |
| <s><margin.target id="marg130"></margin.target>130</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg130"></margin.target>130</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 56. <emph type="italics"/>(ldeo&queacute; non prima latio cau&longs;a Generationis, & Corruptionis e&longs;t, <lb/>&longs;ed quæ &longs;ecundum obliquum circulum, in hac enim & continuum vnum <lb/>e&longs;t & moueri duobus motibus)<emph.end type="italics"/> per primam lationem intelligit mo­<lb/>tum primi mobilis, qul &longs;it &longs;uper polis mundi, quo Stellæ omnes <lb/>ab oriente in occidentem rectà feruntur. </s> |
| | |
| <s>56. <emph type="italics"/>(ldeo&queacute; non prima latio cau&longs;a Generationis, & Corruptionis e&longs;t, <lb/>&longs;ed quæ &longs;ecundum obliquum circulum, in hac enim & continuum vnum <lb/>e&longs;t & moueri duobus motibus)<emph.end type="italics"/> per primam lationem intelligit mo­<lb/>tum primi mobilis, qul &longs;it &longs;uper polis mundi, quo Stellæ omnes <lb/>ab oriente in occidentem rectà feruntur. </s> | |
| | |
| <s>per obliquum verò circulum in­<lb/>telligit Zodiacum, qui obliquus e&longs;t, quia poli eius &longs;unt alij à polis mundi, & <lb/>quia non tendit rectà ab ortu ad occa&longs;um, &longs;ed in &longs;phæra mundi tran&longs;uer­<lb/>&longs;us e&longs;t, & deflectit à &longs;eptentrione in meridiem, quamuis non rectà, vt in <lb/>&longs;phæra explicari &longs;olet. </s> | <s>per obliquum verò circulum in­<lb/>telligit Zodiacum, qui obliquus e&longs;t, quia poli eius &longs;unt alij à polis mundi, & <lb/>quia non tendit rectà ab ortu ad occa&longs;um, &longs;ed in &longs;phæra mundi tran&longs;uer­<lb/>&longs;us e&longs;t, & deflectit à &longs;eptentrione in meridiem, quamuis non rectà, vt in <lb/>&longs;phæra explicari &longs;olet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>In præ&longs;enti cap. </s> | <s>In præ&longs;enti cap. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. </s> | <s>Ari&longs;t. &longs;uam de Cometis &longs;ententiam exponit: Come­<lb/>tam nimirum infra Lunam in elementari mundo procreari, & ignitum <lb/>quoddam Meteoron, ex lenta, pingui, <expan abbr="&longs;icca&qacute;">&longs;iccaque</expan>; materia à terra in &longs;u­<lb/>prem<gap/>m aeris regionem attracta, exi&longs;tere; <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; rapti aeris calore, <lb/>vel elementi ignis (quod illic e&longs;&longs;e putat) vicinitate, vel etiam vi a&longs;trorum <lb/>incendi, <expan abbr="atq;">atque</expan> impelli. </s> |
| | |
| <s>&longs;uam de Cometis &longs;ententiam exponit: Come­<lb/>tam nimirum infra Lunam in elementari mundo procreari, & ignitum <lb/>quoddam Meteoron, ex lenta, pingui, <expan abbr="&longs;icca&qacute;">&longs;iccaque</expan>; materia à terra in &longs;u­<lb/>prem<gap/>m aeris regionem attracta, exi&longs;tere; <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; rapti aeris calore, <lb/>vel elementi ignis (quod illic e&longs;&longs;e putat) vicinitate, vel etiam vi a&longs;trorum <lb/>incendi, <expan abbr="atq;">atque</expan> impelli. </s> | |
| | |
| <s>Hanć porrò opinionem & &longs;i probabilibus tantum ra­<lb/>tionibus confirmatam vulgò tamen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad hanc diem receptam, cum fal­<lb/>&longs;am e&longs;&longs;e a&longs;tronomi exi&longs;timent, non erit abs re rationes eas ex &longs;ecundo pro­<lb/>gymn. </s> | <s>Hanć porrò opinionem & &longs;i probabilibus tantum ra­<lb/>tionibus confirmatam vulgò tamen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad hanc diem receptam, cum fal­<lb/>&longs;am e&longs;&longs;e a&longs;tronomi exi&longs;timent, non erit abs re rationes eas ex &longs;ecundo pro­<lb/>gymn. </s> |
| | |
| |
| | |
| exponunt, nul­<lb/>lo modo po&longs;&longs;unt à Mathematicis redargui per rationem de&longs;umptam à di­<lb/>uer&longs;itate a&longs;pectus (quam po&longs;tea explicabo) quamuis phy&longs;icis rationibus re­<lb/>fellantur. </s> | exponunt, nul­<lb/>lo modo po&longs;&longs;unt à Mathematicis redargui per rationem de&longs;umptam à di­<lb/>uer&longs;itate a&longs;pectus (quam po&longs;tea explicabo) quamuis phy&longs;icis rationibus re­<lb/>fellantur. </s> |
| | |
| <s>Alij &longs;unt, quorum &longs;ententia magis videtur <expan abbr="improbãda">improbanda</expan>, cò quod <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Alij &longs;unt, quorum &longs;ententia magis videtur <expan abbr="improbãda">improbanda</expan>, cò quod <lb/>Ari&longs;t. &longs;ummum Philo&longs;ophum pueriliter in a&longs;tronomia lap&longs;um fateri cogan­<lb/>tur. </s> |
| | |
| <s>&longs;ummum Philo&longs;ophum pueriliter in a&longs;tronomia lap&longs;um fateri cogan­<lb/>tur. </s> | |
| | |
| <s>Exi&longs;timant hi Galaxiam hanc Ari&longs;totelicam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm ip­<lb/>&longs;as tenues exhalationes in aere &longs;ubuectas, directèque infra &longs;tellas illas la­<lb/>cteum circulum in cœlo con&longs;tituentes nobis obiectas. </s> | <s>Exi&longs;timant hi Galaxiam hanc Ari&longs;totelicam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm ip­<lb/>&longs;as tenues exhalationes in aere &longs;ubuectas, directèque infra &longs;tellas illas la­<lb/>cteum circulum in cœlo con&longs;tituentes nobis obiectas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> | <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> |
| | |
| <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> |
| | |
| <s>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> | |
| | |
| <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. | <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| explicat.</s></p><p type="main"> | explicat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Inquit igitur Ari&longs;t. </s> | <s>Inquit igitur Ari&longs;t. &longs;it enim in oriente, &c. </s> |
| | |
| <s>&longs;it enim in oriente, &c. </s> | |
| | |
| <s>vbi aggreditur probare vnum <lb/>ex tribus illis, quæ &longs;upra propo&longs;uit, nimirum tunc Iridem e&longs;&longs;e &longs;emicircu­<lb/>lum, quando a&longs;trum fuerit in oriente, &longs;iue in horizonte, vbi G. &longs;i igitur per <lb/>triangulum G M K, intelligamus <expan abbr="planũ">planum</expan> exten&longs;um, in quo A, in figura, adeo <lb/>magnum, vt totum &longs;ece<gap/> hemi&longs;phærium, faciet in &longs;uperficie hemi&longs;phærij &longs;e­<pb pagenum="118"/>ctionem, quæ erit portio maximi circuli, per 6. Theodo&longs;ij, cum planum &longs;e­<lb/>cans hemi&longs;phærium, tran&longs;eat per <expan abbr="centrũ">centrum</expan> ip&longs;ius, quæ &longs;ectio, &longs;iue circuli por­<lb/>tio repræ&longs;entatur in figura, per &longs;emicirculum in quo A, &longs;iue in quo G A M­<lb/>R O. nihil autem refert quodcunque intelligas planum &longs;uper axem G K O, <lb/>tran&longs;iens &longs;iue per triangulum G K M, &longs;iue per aliud illi &longs;imile. </s> | <s>vbi aggreditur probare vnum <lb/>ex tribus illis, quæ &longs;upra propo&longs;uit, nimirum tunc Iridem e&longs;&longs;e &longs;emicircu­<lb/>lum, quando a&longs;trum fuerit in oriente, &longs;iue in horizonte, vbi G. &longs;i igitur per <lb/>triangulum G M K, intelligamus <expan abbr="planũ">planum</expan> exten&longs;um, in quo A, in figura, adeo <lb/>magnum, vt totum &longs;ece<gap/> hemi&longs;phærium, faciet in &longs;uperficie hemi&longs;phærij &longs;e­<pb pagenum="118"/>ctionem, quæ erit portio maximi circuli, per 6. Theodo&longs;ij, cum planum &longs;e­<lb/>cans hemi&longs;phærium, tran&longs;eat per <expan abbr="centrũ">centrum</expan> ip&longs;ius, quæ &longs;ectio, &longs;iue circuli por­<lb/>tio repræ&longs;entatur in figura, per &longs;emicirculum in quo A, &longs;iue in quo G A M­<lb/>R O. nihil autem refert quodcunque intelligas planum &longs;uper axem G K O, <lb/>tran&longs;iens &longs;iue per triangulum G K M, &longs;iue per aliud illi &longs;imile. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> | <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> |
| | |
| <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>in <lb/>hac enim conuer&longs;ione angulus Iridis B, de&longs;cribet circulum, qui erit Iris, & <lb/>pertr an&longs;ibit omnes angulos, qui in tali Solis, oculi, ac nubis &longs;itu, arcum ef­<lb/>ficere &longs;unt idonei.</s></p><p type="main"> | <s>in <lb/>hac enim conuer&longs;ione angulus Iridis B, de&longs;cribet circulum, qui erit Iris, & <lb/>pertr an&longs;ibit omnes angulos, qui in tali Solis, oculi, ac nubis &longs;itu, arcum ef­<lb/>ficere &longs;unt idonei.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Sed contra prædicta de angulo Iridis determinato eadem nobis obijcies, <lb/>quæ nos &longs;upra ad finem numeri 164. Ari&longs;t. </s> | <s>Sed contra prædicta de angulo Iridis determinato eadem nobis obijcies, <lb/>quæ nos &longs;upra ad finem numeri 164. Ari&longs;t. & alijs obiecimus, plures <expan abbr="nimi-rũ">nimi­<lb/>rum</expan> po&longs;&longs;e con&longs;titui angulos æquales angulo Iridis B, in plano trianguli A B C, <lb/>qui non &longs;int in eodem orbe con&longs;tituti, in quo &longs;unt omnes anguli B. </s> |
| | |
| <s>& alijs obiecimus, plures <expan abbr="nimi-rũ">nimi­<lb/>rum</expan> po&longs;&longs;e con&longs;titui angulos æquales angulo Iridis B, in plano trianguli A B C, <lb/>qui non &longs;int in eodem orbe con&longs;tituti, in quo &longs;unt omnes anguli B. </s> | |
| | |
| <s>Iridem <lb/>reflectentes, <expan abbr="quiq;">quique</expan> reflexionem faciant ad eundem oculum C, vnde &longs;equitur <lb/>prædictam Iridis altitudinem non e&longs;&longs;e, vti diximus, determinatam, cum <lb/>po&longs;&longs;it angulus B, alios &longs;ibi æquales tam &longs;upra, quàm infra habere, qua ra­<lb/>tione deberet etiam Iris, & altius, & inferius apparere.</s></p><p type="main"> | <s>Iridem <lb/>reflectentes, <expan abbr="quiq;">quique</expan> reflexionem faciant ad eundem oculum C, vnde &longs;equitur <lb/>prædictam Iridis altitudinem non e&longs;&longs;e, vti diximus, determinatam, cum <lb/>po&longs;&longs;it angulus B, alios &longs;ibi æquales tam &longs;upra, quàm infra habere, qua ra­<lb/>tione deberet etiam Iris, & altius, & inferius apparere.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg174"></margin.target>183</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg174"></margin.target>183</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Videtur autem non &longs;olum ip&longs;um quid e&longs;t cogno&longs;cere vtile e&longs;&longs;e <lb/>ad cogno&longs;cendas cau&longs;as accidentium &longs;ub&longs;tantijs: &longs;icut in Mathemati­<lb/>cis quid rectum, & quid obliqaum, aut quid linea, & planum, ad co­<lb/>gno&longs; cendum quot rectis, trianguli anguli &longs;unt æquales)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­<lb/>quodque</expan> ex prædictis patet tum ex definitionibus primi Elem. |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Videtur autem non &longs;olum ip&longs;um quid e&longs;t cogno&longs;cere vtile e&longs;&longs;e <lb/>ad cogno&longs;cendas cau&longs;as accidentium &longs;ub&longs;tantijs: &longs;icut in Mathemati­<lb/>cis quid rectum, & quid obliqaum, aut quid linea, & planum, ad co­<lb/>gno&longs; cendum quot rectis, trianguli anguli &longs;unt æquales)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­<lb/>quodque</expan> ex prædictis patet tum ex definitionibus primi Elem. | |
| | |
| tum ex com­<lb/>mentarijs ip&longs;arum; quamuis autem ibi non definiatur <expan abbr="rectũ">rectum</expan>, nec obliquum <lb/>in genere, definitur tamen linea recta, & obliqua, & plana &longs;uperficies, &longs;iue <lb/>planum, ex quibus facilè definitio recti, & obliqui colligi pote&longs;t: quæ defi­<lb/>nitiones nece&longs;&longs;ariæ &longs;unt ad cogno&longs;cendum quot rectis angulis æquales &longs;int <lb/>tres anguli cuiufuis trianguli. </s> | tum ex com­<lb/>mentarijs ip&longs;arum; quamuis autem ibi non definiatur <expan abbr="rectũ">rectum</expan>, nec obliquum <lb/>in genere, definitur tamen linea recta, & obliqua, & plana &longs;uperficies, &longs;iue <lb/>planum, ex quibus facilè definitio recti, & obliqui colligi pote&longs;t: quæ defi­<lb/>nitiones nece&longs;&longs;ariæ &longs;unt ad cogno&longs;cendum quot rectis angulis æquales &longs;int <lb/>tres anguli cuiufuis trianguli. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg175"></margin.target>184</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg175"></margin.target>184</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si igitur e&longs;t aliqua animæ operatio, aut pa&longs;&longs;io propria, continget vti­<lb/>que ip&longs;am &longs;eparari: &longs;i verò nulla e&longs;t propria ip&longs;ius non vtique erit &longs;eparabilis. </s> |
| | |
| <s>13. <emph type="italics"/>(Si igitur e&longs;t aliqua animæ operatio, aut pa&longs;&longs;io propria, continget vti­<lb/>que ip&longs;am &longs;eparari: &longs;i verò nulla e&longs;t propria ip&longs;ius non vtique erit &longs;eparabilis. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ed <lb/>&longs;icut recto in quantum rectum multa accidunt, vt tangere æ<gap/>eam &longs;phæram &longs;ecun­<lb/>dum punctum, non tamen tanget hoc, rectum ip&longs;um &longs;eparatum: in&longs;eparabile enim, <lb/>&longs;i quidem cum corpore quodam &longs;emper e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Propo&longs;itio 2. tertij Elem. | <s>&longs;ed <lb/>&longs;icut recto in quantum rectum multa accidunt, vt tangere æ<gap/>eam &longs;phæram &longs;ecun­<lb/>dum punctum, non tamen tanget hoc, rectum ip&longs;um &longs;eparatum: in&longs;eparabile enim, <lb/>&longs;i quidem cum corpore quodam &longs;emper e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Propo&longs;itio 2. tertij Elem. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg176"></margin.target>185</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg176"></margin.target>185</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 12. <emph type="italics"/>(Non enim &longs;olum ip&longs;um, quod&longs;it, oportet definitiuam rationem <lb/>oftendere, &longs;icut plures definitionum dicunt, &longs;ed & cau&longs;am ine&longs;&longs;e, & ap­<lb/>parere. </s> |
| | |
| <s>12. <emph type="italics"/>(Non enim &longs;olum ip&longs;um, quod&longs;it, oportet definitiuam rationem <lb/>oftendere, &longs;icut plures definitionum dicunt, &longs;ed & cau&longs;am ine&longs;&longs;e, & ap­<lb/>parere. </s> | |
| | |
| <s>nunc autem, vt conclu&longs;iones rationes definitionum &longs;unt, vt quid <lb/>tetragoni&longs;mus? </s> | <s>nunc autem, vt conclu&longs;iones rationes definitionum &longs;unt, vt quid <lb/>tetragoni&longs;mus? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg177"></margin.target>186</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg177"></margin.target>186</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 86. <emph type="italics"/>(Acutum mouet &longs;en&longs;um in tempore pauco multùm: graue autem in <lb/>multo parùm; non igitur velox e&longs;t acutum, graue autem tardum, fed fit illius qui­<lb/>dem propter velocitatem motus huiu&longs;modi, huius autem propter tarditatem)<emph.end type="italics"/> vide <lb/>quæ de hac re primo topic. </s> |
| | |
| <s>86. <emph type="italics"/>(Acutum mouet &longs;en&longs;um in tempore pauco multùm: graue autem in <lb/>multo parùm; non igitur velox e&longs;t acutum, graue autem tardum, fed fit illius qui­<lb/>dem propter velocitatem motus huiu&longs;modi, huius autem propter tarditatem)<emph.end type="italics"/> vide <lb/>quæ de hac re primo topic. </s> | |
| | |
| <s>cap. | <s>cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg178"></margin.target>187</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg178"></margin.target>187</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 159. <emph type="italics"/>(Apparent autem, & fal&longs;a, de quibus &longs;imul exi&longs;timationem veram <lb/>habet, vt apparet &longs;ol vnius pedis, per&longs;ua&longs;um autem e&longs;t, eum maiorem e&longs;&longs;e babitata)<emph.end type="italics"/><lb/>habitata, ide&longs;t terra habitata. </s> |
| | |
| <s>159. <emph type="italics"/>(Apparent autem, & fal&longs;a, de quibus &longs;imul exi&longs;timationem veram <lb/>habet, vt apparet &longs;ol vnius pedis, per&longs;ua&longs;um autem e&longs;t, eum maiorem e&longs;&longs;e babitata)<emph.end type="italics"/><lb/>habitata, ide&longs;t terra habitata. </s> | |
| | |
| <s>Vide, quæ cap. | <s>Vide, quæ cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg179"></margin.target>188</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg179"></margin.target>188</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 21. <emph type="italics"/>(Vt incommen&longs;urabile, & diameter)<emph.end type="italics"/> vide, quæ de incom­<lb/>men&longs;uratione diametri, & co&longs;tæ &longs;cripta &longs;unt lib. |
| | |
| <s>21. <emph type="italics"/>(Vt incommen&longs;urabile, & diameter)<emph.end type="italics"/> vide, quæ de incom­<lb/>men&longs;uratione diametri, & co&longs;tæ &longs;cripta &longs;unt lib. | |
| | |
| 1. Priorum, cap. <lb/></s> | 1. Priorum, cap. <lb/>23. vnde &longs;atis huic loco fieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>23. vnde &longs;atis huic loco fieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg181"></margin.target>190</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg181"></margin.target>190</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 32. <emph type="italics"/>(Sit igitur vt A, quidem album, ad B, quod nigrum; &longs;ic C, ad D; qua­<lb/>re & p<gap/>rmutatim)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quare & permutando (vt aiunt Geometræ) erit vt <lb/>A, ad C, ita B, ad D, hunc argumentandi modum à permutata proportio­<lb/>ne explicaui in primo Po&longs;ter. cap. |
| | |
| <s>32. <emph type="italics"/>(Sit igitur vt A, quidem album, ad B, quod nigrum; &longs;ic C, ad D; qua­<lb/>re & p<gap/>rmutatim)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quare & permutando (vt aiunt Geometræ) erit vt <lb/>A, ad C, ita B, ad D, hunc argumentandi modum à permutata proportio­<lb/>ne explicaui in primo Po&longs;ter. </s> | |
| | |
| <s>cap. | |
| | |
| 5. tex. </s> | 5. tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg182"></margin.target>191</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg182"></margin.target>191</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Cap, 6. <emph type="italics"/>(Et qui in Die&longs;i &longs;onus latet, quamuis contin<gap/>um exi&longs;tentem audit <lb/>omnem cantum, di&longs;t antia enim eius ad extremos &longs;onos latet)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <lb/>Die&longs;is apud Mu&longs;icos explicatum e&longs;t primo Po&longs;ter. </s> | <s>Cap, 6. <emph type="italics"/>(Et qui in Die&longs;i &longs;onus latet, quamuis contin<gap/>um exi&longs;tentem audit <lb/>omnem cantum, di&longs;t antia enim eius ad extremos &longs;onos latet)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <lb/>Die&longs;is apud Mu&longs;icos explicatum e&longs;t primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>38. cum <lb/>autem Die&longs;is &longs;it minima di&longs;tantia, &longs;eu vt loquuntur Mu&longs;ici, mini­<lb/>mum <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> inter duas voces, hinc fit vt hæc minima di&longs;tantia inter ex­<lb/>tremos &longs;onos non exaudiatur, quemadmodum nec minima particula alicu­<lb/>ius magni corporis à longè vi&longs;i <expan abbr="nõ">non</expan> percipitur, &longs;ed latetinter extrema illius.</s></p><p type="main"> | <s>38. cum <lb/>autem Die&longs;is &longs;it minima di&longs;tantia, &longs;eu vt loquuntur Mu&longs;ici, mini­<lb/>mum <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> inter duas voces, hinc fit vt hæc minima di&longs;tantia inter ex­<lb/>tremos &longs;onos non exaudiatur, quemadmodum nec minima particula alicu­<lb/>ius magni corporis à longè vi&longs;i <expan abbr="nõ">non</expan> percipitur, &longs;ed latetinter extrema illius.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg184"></margin.target>193</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg184"></margin.target>193</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem cap. <emph type="italics"/>(Velut Diapa&longs;on, & Diapente)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it con&longs;onantia Diapa­<lb/>&longs;on, explicaui in primo Po&longs;ter. </s> | <s>Eodem cap. <emph type="italics"/>(Velut Diapa&longs;on, & Diapente)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it con&longs;onantia Diapa­<lb/>&longs;on, explicaui in primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>1. Diapente verò e&longs;t con&longs;onantia ex duo­<lb/><figure id="fig67"></figure><lb/>bus &longs;onis coale&longs;cens, quorum proportio &longs;it vt <lb/>3. ad 2. quæ dicitur &longs;e&longs;quialtera. </s> | <s>1. Diapente verò e&longs;t con&longs;onantia ex duo­<lb/><figure id="fig67"></figure><lb/>bus &longs;onis coale&longs;cens, quorum proportio &longs;it vt <lb/>3. ad 2. quæ dicitur &longs;e&longs;quialtera. </s> |
| | |
| |
| <s>Cap. 1. <emph type="italics"/>(Sic meminit eos, qui trianguli, quod duobus rectis æquales)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t <lb/>&longs;ic meminit tres angulos cuiu&longs;uis trianguli &longs;imul &longs;umptos æqua­<lb/>les e&longs;&longs;e duobus angulis rectis &longs;imul &longs;umptis. </s> | <s>Cap. 1. <emph type="italics"/>(Sic meminit eos, qui trianguli, quod duobus rectis æquales)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t <lb/>&longs;ic meminit tres angulos cuiu&longs;uis trianguli &longs;imul &longs;umptos æqua­<lb/>les e&longs;&longs;e duobus angulis rectis &longs;imul &longs;umptis. </s> |
| | |
| | |
| <s>lege annotata primo <lb/>Po&longs;ter. </s> | <s>lege annotata primo <lb/>Po&longs;ter. &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>&longs;ecto 3. cap. | |
| | |
| 1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 3. propo&longs;it. </s> | 3. propo&longs;it. </s> |
| | |
| <s>11. & 12. & infra <lb/>Problem. </s> | <s>11. & 12. & infra <lb/>Problem. 7. &longs;ectionis 31.</s></p><figure></figure><pb pagenum="137"/><p type="head"> |
| | |
| <s>7. &longs;ectionis 31.</s></p><figure></figure><pb pagenum="137"/><p type="head"> | |
| | |
| <s>EX PRIMO</s></p><p type="head"> | <s>EX PRIMO</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg194"></margin.target>203</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg194"></margin.target>203</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 47. (<emph type="italics"/>Qui Geometriam di&longs;cit aliqua præ&longs;cire contingit<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t definitio­<lb/>nes, po&longs;tulata, axiomata, quæ &longs;unt tria principiorum genera, ex quibus to­<lb/>ta Geometria deducitur.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>47. (<emph type="italics"/>Qui Geometriam di&longs;cit aliqua præ&longs;cire contingit<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t definitio­<lb/>nes, po&longs;tulata, axiomata, quæ &longs;unt tria principiorum genera, ex quibus to­<lb/>ta Geometria deducitur.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Secundo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Secundo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg195"></margin.target>204</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg195"></margin.target>204</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 14. (<emph type="italics"/>Quantam verò vim con&longs;uetudo habeat, leges declar ant, in qui­<lb/>bus fabulo&longs;a, ac puerilia plus po&longs;&longs;unt propter con&longs;uetudinem, quàm &longs;i <lb/>ea cogno&longs;ceremus<emph.end type="italics"/>) per leges intelligit cantilenas illas, quas vete­<lb/>res Mu&longs;ici leges appellabant, eò quòd eas &longs;olas, cæteris abroga­<lb/>tis liceret lata lege decantari. </s> |
| | |
| <s>14. (<emph type="italics"/>Quantam verò vim con&longs;uetudo habeat, leges declar ant, in qui­<lb/>bus fabulo&longs;a, ac puerilia plus po&longs;&longs;unt propter con&longs;uetudinem, quàm &longs;i <lb/>ea cogno&longs;ceremus<emph.end type="italics"/>) per leges intelligit cantilenas illas, quas vete­<lb/>res Mu&longs;ici leges appellabant, eò quòd eas &longs;olas, cæteris abroga­<lb/>tis liceret lata lege decantari. </s> | |
| | |
| <s>Vide declarationem problematis 15. & 28. <lb/>&longs;ect. </s> | <s>Vide declarationem problematis 15. & 28. <lb/>&longs;ect. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg196"></margin.target>205</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg196"></margin.target>205</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. Verba huius textus, cum &longs;atis per&longs;picua &longs;int, ac parum ma­<lb/>thematicis indigeant, omittenda duxi. </s> |
| | |
| <s>3. Verba huius textus, cum &longs;atis per&longs;picua &longs;int, ac parum ma­<lb/>thematicis indigeant, omittenda duxi. </s> | |
| | |
| <s>Quod ad mathematicas <lb/>attinet, ait, eas non demon&longs;trare, nec per cau&longs;am finalem, nec <lb/>per efficientem (quod intelligendum e&longs;t de Mathematicis puris, <lb/>& &longs;peculatiuis nam mathematicæ practicæ reliquas etiam cau&longs;as, efficien­<lb/>tem, & finalem nece&longs;&longs;ariò habere debent, quapropter &longs;ophi&longs;ta quidam no­<lb/>mine Ari&longs;tippus, eas irridebat, <expan abbr="atq;">atque</expan> adeo illiberalibus, ac &longs;edentarijs arti­<lb/>bus po&longs;thabebat, quæ cau&longs;am efficientem, quia &longs;cilicet operantur, & fina­<lb/>lem &longs;cilicet quæ&longs;tum &longs;ibi proponunt. </s> | <s>Quod ad mathematicas <lb/>attinet, ait, eas non demon&longs;trare, nec per cau&longs;am finalem, nec <lb/>per efficientem (quod intelligendum e&longs;t de Mathematicis puris, <lb/>& &longs;peculatiuis nam mathematicæ practicæ reliquas etiam cau&longs;as, efficien­<lb/>tem, & finalem nece&longs;&longs;ariò habere debent, quapropter &longs;ophi&longs;ta quidam no­<lb/>mine Ari&longs;tippus, eas irridebat, <expan abbr="atq;">atque</expan> adeo illiberalibus, ac &longs;edentarijs arti­<lb/>bus po&longs;thabebat, quæ cau&longs;am efficientem, quia &longs;cilicet operantur, & fina­<lb/>lem &longs;cilicet quæ&longs;tum &longs;ibi proponunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg198"></margin.target>207</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg198"></margin.target>207</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 8. (<emph type="italics"/>Si enim in hoc differret &longs;olum Geometria à Geodæ&longs;ia, quod hæc quidem <lb/>eorum e&longs;t, quæ &longs;entimus, illa verò non &longs;en&longs;ibilium e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Geodæ&longs;ia e&longs;t pars Geo­<lb/>metriæ practicæ, ea &longs;cilicet, quæ circa diui&longs;ionem &longs;uperficierum ver&longs;atur. <lb/></s> |
| | |
| <s>8. (<emph type="italics"/>Si enim in hoc differret &longs;olum Geometria à Geodæ&longs;ia, quod hæc quidem <lb/>eorum e&longs;t, quæ &longs;entimus, illa verò non &longs;en&longs;ibilium e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Geodæ&longs;ia e&longs;t pars Geo­<lb/>metriæ practicæ, ea &longs;cilicet, quæ circa diui&longs;ionem &longs;uperficierum ver&longs;atur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>audi Pedia&longs;mum de men&longs;uratione: Terræ inquit men&longs;uratio in duas partes <lb/>diuiditur, Geometriam &longs;cilicet, & Geodæ&longs;iam: Areæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;ecundum ar­<lb/>tem men&longs;uratio, & terræ men&longs;uratio e&longs;t, & meritò Geometria vocatur. <lb/></s> | <s>audi Pedia&longs;mum de men&longs;uratione: Terræ inquit men&longs;uratio in duas partes <lb/>diuiditur, Geometriam &longs;cilicet, & Geodæ&longs;iam: Areæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;ecundum ar­<lb/>tem men&longs;uratio, & terræ men&longs;uratio e&longs;t, & meritò Geometria vocatur. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg199"></margin.target>208</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg199"></margin.target>208</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. <emph type="italics"/>(Philo&longs;ophus <expan abbr="namq;">namque</expan> e&longs;t, vt ille, qui Mathematicus dicitur, & <lb/>bæc enim habet partes: ac prima quædam, & &longs;ecunda &longs;cientia e&longs;t: cæ <lb/>teræ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> con&longs;equenter in mathematibus<emph.end type="italics"/>) inter mathematicas pri­<lb/>mæ &longs;cientiæ &longs;unt Geometria, & Arithmetica, quia ip&longs;æ à cæteris <lb/>nulla ratione dependent; imò cæteræ ip&longs;is innituntur, quæ &longs;ecundæ hoc lo­<lb/>co appellantur, hæ &longs;unt Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia. </s> |
| | |
| <s>4. <emph type="italics"/>(Philo&longs;ophus <expan abbr="namq;">namque</expan> e&longs;t, vt ille, qui Mathematicus dicitur, & <lb/>bæc enim habet partes: ac prima quædam, & &longs;ecunda &longs;cientia e&longs;t: cæ <lb/>teræ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> con&longs;equenter in mathematibus<emph.end type="italics"/>) inter mathematicas pri­<lb/>mæ &longs;cientiæ &longs;unt Geometria, & Arithmetica, quia ip&longs;æ à cæteris <lb/>nulla ratione dependent; imò cæteræ ip&longs;is innituntur, quæ &longs;ecundæ hoc lo­<lb/>co appellantur, hæ &longs;unt Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia. </s> | |
| | |
| <s>illas <lb/>duas recentiores &longs;ubalternantes, has verò &longs;ecundas &longs;ubalternatas vocant. <lb/></s> | <s>illas <lb/>duas recentiores &longs;ubalternantes, has verò &longs;ecundas &longs;ubalternatas vocant. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg200"></margin.target>209</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg200"></margin.target>209</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. (<emph type="italics"/>Vti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) legenda &longs;unt ea, quæ libro <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>28. (<emph type="italics"/>Vti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) legenda &longs;unt ea, quæ libro <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 1. cap. | |
| | |
| 23. de hac commen&longs;urabilitate, & incommen­<lb/>&longs;urabilitate tractata &longs;unt.</s></p><figure></figure><pb pagenum="140"/><p type="head"> | 23. de hac commen&longs;urabilitate, & incommen­<lb/>&longs;urabilitate tractata &longs;unt.</s></p><figure></figure><pb pagenum="140"/><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg201"></margin.target>210</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg201"></margin.target>210</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. (<emph type="italics"/>Alia verò cau&longs;a e&longs;t forma, & exemplar: hæc autem e&longs;t ratio ip­<lb/>&longs;ius quid erat e&longs;&longs;e, & borum genera, vt ip&longs;ius Diapa&longs;on duo ad vnum, <lb/>& &longs;impliciter numerus, & partes, quæ in ra ione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) affert exem­<lb/>plum cau&longs;æ formalis ex Mu&longs;ica petitum; <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; cau&longs;am formalem <lb/>illius con&longs;onantiæ, quæ Diapa&longs;on dicitur, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; omnium perfecti&longs;&longs;ima, e&longs;&longs;e <lb/>duplam proportionem, ide&longs;t, quæ e&longs;t inter duo, & vnum, id, quod omnes <lb/>Mu&longs;ici <expan abbr="fat&etilde;tur">fatentur</expan>. </s> |
| | |
| <s>2. (<emph type="italics"/>Alia verò cau&longs;a e&longs;t forma, & exemplar: hæc autem e&longs;t ratio ip­<lb/>&longs;ius quid erat e&longs;&longs;e, & borum genera, vt ip&longs;ius Diapa&longs;on duo ad vnum, <lb/>& &longs;impliciter numerus, & partes, quæ in ra ione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) affert exem­<lb/>plum cau&longs;æ formalis ex Mu&longs;ica petitum; <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; cau&longs;am formalem <lb/>illius con&longs;onantiæ, quæ Diapa&longs;on dicitur, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; omnium perfecti&longs;&longs;ima, e&longs;&longs;e <lb/>duplam proportionem, ide&longs;t, quæ e&longs;t inter duo, & vnum, id, quod omnes <lb/>Mu&longs;ici <expan abbr="fat&etilde;tur">fatentur</expan>. </s> | |
| | |
| <s>quod vtinelius intelligas, repete, quæ in 2. Po&longs;ter. </s> | <s>quod vtinelius intelligas, repete, quæ in 2. Po&longs;ter. ad tex. </s> |
| | |
| <s>ad tex. </s> | |
| | |
| <s>1. <lb/>&longs;cripta &longs;unt: necnon quæ in libro de Sen&longs;u in cap. | <s>1. <lb/>&longs;cripta &longs;unt: necnon quæ in libro de Sen&longs;u in cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg202"></margin.target>211</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg202"></margin.target>211</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. <emph type="italics"/>(Partes <expan abbr="quoq;">quoque</expan> totius<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t &longs;unt inateria; loquitur enim de cau&longs;a <lb/>materiali. </s> |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Partes <expan abbr="quoq;">quoque</expan> totius<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t &longs;unt inateria; loquitur enim de cau&longs;a <lb/>materiali. </s> | |
| | |
| <s>libuit locum hunc annotare in gratiam Geometricarum demon­<lb/>&longs;trationum, quorum media &longs;æpè &longs;unt ex cau&longs;a materiali &longs;umpta, quod ta­<lb/>men non ita ab omnibus ob&longs;eruatur, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim probant affe ctio­<lb/>nem quampiam de aliquo &longs;ubiecto, ex eo, quod &longs;ubiectum illud &longs;it, vel di­<lb/>midium alicuius, vel duplum, vel reliquum, vel tertia pars, & his &longs;imilia, <lb/>erit talis ratio in genere cau&longs;æ materialis. </s> | <s>libuit locum hunc annotare in gratiam Geometricarum demon­<lb/>&longs;trationum, quorum media &longs;æpè &longs;unt ex cau&longs;a materiali &longs;umpta, quod ta­<lb/>men non ita ab omnibus ob&longs;eruatur, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim probant affe ctio­<lb/>nem quampiam de aliquo &longs;ubiecto, ex eo, quod &longs;ubiectum illud &longs;it, vel di­<lb/>midium alicuius, vel duplum, vel reliquum, vel tertia pars, & his &longs;imilia, <lb/>erit talis ratio in genere cau&longs;æ materialis. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;t cur recentiores quidam, <lb/>naturalibus &longs;cientijs a&longs;&longs;ueti, negent huiu&longs;modi materiam veram e&longs;&longs;emate­<lb/>riam, ac proinde neq, Geometricas demon&longs;trationes veras e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones; dicendum enim talem quidem materiam non e&longs;&longs;e veram materiam <lb/>phy&longs;icam, & proinde illas demon&longs;trationes <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e veras naturales demon­<lb/>&longs;irationes, e&longs;&longs;e tamen veram materiam intelligibilem, quæ Geometriæ &longs;u­<lb/>bijcitur, & proinde demon&longs;trationes illas veras e&longs;&longs;e demon&longs;trationes Geo­<lb/>metricas; id quod Ari&longs;t. </s> | <s><expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;t cur recentiores quidam, <lb/>naturalibus &longs;cientijs a&longs;&longs;ueti, negent huiu&longs;modi materiam veram e&longs;&longs;emate­<lb/>riam, ac proinde neq, Geometricas demon&longs;trationes veras e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones; dicendum enim talem quidem materiam non e&longs;&longs;e veram materiam <lb/>phy&longs;icam, & proinde illas demon&longs;trationes <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e veras naturales demon­<lb/>&longs;irationes, e&longs;&longs;e tamen veram materiam intelligibilem, quæ Geometriæ &longs;u­<lb/>bijcitur, & proinde demon&longs;trationes illas veras e&longs;&longs;e demon&longs;trationes Geo­<lb/>metricas; id quod Ari&longs;t. &longs;æpius in libris Po&longs;ter, apertè &longs;ignificat, tum a&longs;&longs;er­<lb/>tionibus, tum exemplis quamplurimis. </s> |
| | |
| <s>&longs;æpius in libris Po&longs;ter, apertè &longs;ignificat, tum a&longs;&longs;er­<lb/>tionibus, tum exemplis quamplurimis. </s> | |
| | |
| <s>Quapropter cauendum e&longs;t illis, ne <lb/>ingrati animi notam incurrant, dum pulcherrimam artem re&longs;olutoriam, <lb/>quam Ari&longs;t. </s> | <s>Quapropter cauendum e&longs;t illis, ne <lb/>ingrati animi notam incurrant, dum pulcherrimam artem re&longs;olutoriam, <lb/>quam Ari&longs;t. à Mathematicis acceptam omnibus &longs;cientijs accommodauit <lb/>(vt initio Priorum o&longs;ten&longs;um e&longs;t) eam ip&longs;i ita alijs facultatibus adaptent, vt <lb/>Mathematicis ip&longs;is, ex quibus orta, & &longs;ub quibus adoleuit, pulla ratione <lb/>conuenire poi&longs;it. </s> |
| | |
| <s>à Mathematicis acceptam omnibus &longs;cientijs accommodauit <lb/>(vt initio Priorum o&longs;ten&longs;um e&longs;t) eam ip&longs;i ita alijs facultatibus adaptent, vt <lb/>Mathematicis ip&longs;is, ex quibus orta, & &longs;ub quibus adoleuit, pulla ratione <lb/>conuenire poi&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>De hac materia fu&longs;ius infra in additamento de natura Ma­<lb/>thematicarum.</s></p><p type="main"> | <s>De hac materia fu&longs;ius infra in additamento de natura Ma­<lb/>thematicarum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg203"></margin.target>212</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg203"></margin.target>212</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. (<emph type="italics"/>Et ip&longs;ius Diapa&longs;on duplum, & numerus<emph.end type="italics"/>) &longs;cilicet cau&longs;æ formales <lb/>&longs;unt, quemadmodum &longs;upra tex. </s> |
| | |
| <s>3. (<emph type="italics"/>Et ip&longs;ius Diapa&longs;on duplum, & numerus<emph.end type="italics"/>) &longs;cilicet cau&longs;æ formales <lb/>&longs;unt, quemadmodum &longs;upra tex. </s> | |
| | |
| <s>2. huius cap. | <s>2. huius cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg204"></margin.target>213</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg204"></margin.target>213</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. (<emph type="italics"/>Similiter autem figurationum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> elementa dicuntur, ac &longs;impliciter <lb/>demon&longs;trationum primæ enim demon&longs;trationes, quæ in pluribus demonstr ationbus <lb/>in&longs;unt, hæc elementa demon&longs;trationum dicuntur<emph.end type="italics"/>) verbo (<emph type="italics"/>Figurationum<emph.end type="italics"/>) &longs;iue <expan abbr="de-&longs;criptionũ">de­<lb/>&longs;criptionum</expan>, Ari&longs;t, intelligere demon&longs;trationes Geometricas, &longs;æpius dictum <lb/>e&longs;t, præ&longs;ertim in Logicis, & ex hoc loco pariter confirmatur. </s> |
| | |
| <s>4. (<emph type="italics"/>Similiter autem figurationum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> elementa dicuntur, ac &longs;impliciter <lb/>demon&longs;trationum primæ enim demon&longs;trationes, quæ in pluribus demonstr ationbus <lb/>in&longs;unt, hæc elementa demon&longs;trationum dicuntur<emph.end type="italics"/>) verbo (<emph type="italics"/>Figurationum<emph.end type="italics"/>) &longs;iue <expan abbr="de-&longs;criptionũ">de­<lb/>&longs;criptionum</expan>, Ari&longs;t, intelligere demon&longs;trationes Geometricas, &longs;æpius dictum <lb/>e&longs;t, præ&longs;ertim in Logicis, & ex hoc loco pariter confirmatur. </s> | |
| | |
| <s>Ex hoc por­<lb/>rò loco illud innote&longs;cit dignum, quod præcipuè à Mathematico non igno­<lb/>retur, quæ nam &longs;int demon&longs;trationes illæ, quæ nomine <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> debeant <lb/>appelllari, necnon cau&longs;a cur Euclides &longs;uum opus elementa nuncupauerit, <lb/>&longs;unt enim illæ, quæ in pluribus demon&longs;trationibus in&longs;unt, ide&longs;t, quæ &longs;æpius <lb/>in alijs demon&longs;trationibus citantur, vti &longs;unt præcipuè &longs;ex priores libri Eu­<lb/>clidis: <expan abbr="atq;">atque</expan> hac ratione elementa appellantur.</s></p><p type="main"> | <s>Ex hoc por­<lb/>rò loco illud innote&longs;cit dignum, quod præcipuè à Mathematico non igno­<lb/>retur, quæ nam &longs;int demon&longs;trationes illæ, quæ nomine <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> debeant <lb/>appelllari, necnon cau&longs;a cur Euclides &longs;uum opus elementa nuncupauerit, <lb/>&longs;unt enim illæ, quæ in pluribus demon&longs;trationibus in&longs;unt, ide&longs;t, quæ &longs;æpius <lb/>in alijs demon&longs;trationibus citantur, vti &longs;unt præcipuè &longs;ex priores libri Eu­<lb/>clidis: <expan abbr="atq;">atque</expan> hac ratione elementa appellantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg205"></margin.target>214</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg205"></margin.target>214</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 12. <emph type="italics"/>(Principium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;cibilis, circa <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> ip&longs;um vnum, non e&longs;t au­<lb/>tem idem in cunct is generibus vnum, &longs;ed hic quidem die&longs;is, hic verò vocalis, aut <lb/>muta)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, in Mu&longs;ica quidem principium omnium, & elementum e&longs;t die­<lb/>&longs;is, quæ e&longs;t minima vox, aut &longs;onus, qui &longs;ub Mu&longs;ici con&longs;iderationem cadat. <lb/></s> |
| | |
| <s>12. <emph type="italics"/>(Principium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;cibilis, circa <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> ip&longs;um vnum, non e&longs;t au­<lb/>tem idem in cunct is generibus vnum, &longs;ed hic quidem die&longs;is, hic verò vocalis, aut <lb/>muta)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, in Mu&longs;ica quidem principium omnium, & elementum e&longs;t die­<lb/>&longs;is, quæ e&longs;t minima vox, aut &longs;onus, qui &longs;ub Mu&longs;ici con&longs;iderationem cadat. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Porrò ad tex. </s> | <s>Porrò ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. de die&longs;i plura &longs;unt dicta.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>de die&longs;i plura &longs;unt dicta.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg206"></margin.target>215</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg206"></margin.target>215</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 17. <emph type="italics"/>(Veluti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile est)<emph.end type="italics"/> huius expo­<lb/>&longs;itionem inuenies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>17. <emph type="italics"/>(Veluti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile est)<emph.end type="italics"/> huius expo­<lb/>&longs;itionem inuenies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. | |
| | |
| 23.</s></p><figure></figure><p type="main"> | 23.</s></p><figure></figure><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg207"></margin.target>216</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg207"></margin.target>216</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. eodem <emph type="italics"/>(Metaphoricè autem, quæ in Geometria po­<lb/>tentia dicitur)<emph.end type="italics"/> potentiam vnius lineæ appellant Geometræ <lb/>quadratum illius, ide&longs;t quadratum &longs;uper ip&longs;am con&longs;tru­<lb/>ctum. </s> |
| | |
| <s>eodem <emph type="italics"/>(Metaphoricè autem, quæ in Geometria po­<lb/>tentia dicitur)<emph.end type="italics"/> potentiam vnius lineæ appellant Geometræ <lb/>quadratum illius, ide&longs;t quadratum &longs;uper ip&longs;am con&longs;tru­<lb/>ctum. </s> | |
| | |
| <s>v. </s> | <s>v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg208"></margin.target>217</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg208"></margin.target>217</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 34. (<emph type="italics"/>Quemadmodum dicitur diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem<emph.end type="italics"/>) vide an­<lb/>notata 1. Priorum, fecto 1. cap. |
| | |
| <s>34. (<emph type="italics"/>Quemadmodum dicitur diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem<emph.end type="italics"/>) vide an­<lb/>notata 1. Priorum, fecto 1. cap. | |
| | |
| 23.</s></p><p type="main"> | 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg209"></margin.target>218</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg209"></margin.target>218</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 35. (<emph type="italics"/>Vt triangulo duos rectos habere<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t affectio trianguli e&longs;t habe­<lb/>re tres angulos æquales duobus rectis angulis. </s> |
| | |
| <s>35. (<emph type="italics"/>Vt triangulo duos rectos habere<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t affectio trianguli e&longs;t habe­<lb/>re tres angulos æquales duobus rectis angulis. </s> | |
| | |
| <s>Vide declarationem huius <lb/>lib. | <s>Vide declarationem huius <lb/>lib. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg210"></margin.target>219</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg210"></margin.target>219</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 1. (<emph type="italics"/>Mathematicorum quoque principia, elementa, & cau&longs;æ &longs;unt<emph.end type="italics"/>) <lb/>notanda &longs;unt hæc aduer&longs;us quo&longs;dam, qui negant in Mathemati­<lb/>cis cau&longs;as reperiri, vt hinc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illis &longs;cientiam auferant. </s> |
| | |
| <s>1. (<emph type="italics"/>Mathematicorum quoque principia, elementa, & cau&longs;æ &longs;unt<emph.end type="italics"/>) <lb/>notanda &longs;unt hæc aduer&longs;us quo&longs;dam, qui negant in Mathemati­<lb/>cis cau&longs;as reperiri, vt hinc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illis &longs;cientiam auferant. </s> | |
| | |
| <s>enim­<lb/>uerò apertè patet eos falli ex toto hoc Ari&longs;t. | <s>enim­<lb/>uerò apertè patet eos falli ex toto hoc Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg212"></margin.target>221</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg212"></margin.target>221</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. (<emph type="italics"/>De&longs;eriptiones <expan abbr="quoq;">quoque</expan> actu inueniuntur, diuidentes nanque <lb/>inuenirent, quod &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife&longs;i è e&longs;&longs;ent, nunc autem in&longs;unt potentia, cur <lb/>triangulus duo recti? </s> |
| | |
| <s>20. (<emph type="italics"/>De&longs;eriptiones <expan abbr="quoq;">quoque</expan> actu inueniuntur, diuidentes nanque <lb/>inuenirent, quod &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife&longs;i è e&longs;&longs;ent, nunc autem in&longs;unt potentia, cur <lb/>triangulus duo recti? </s> | |
| | |
| <s>quia qui circa vnum punctum anguli duobus rectis æquales<emph.end type="italics"/><pb pagenum="142"/><emph type="italics"/>&longs;unt, &longs;i igitur quæ ad latus educeretur, videnti mox e&longs;&longs;et manife&longs;tum<emph.end type="italics"/>) per de&longs;cri­<lb/>ptiones, vel figurationes, vel de&longs;ignationes intelligendas e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones Geometricas &longs;æpius &longs;upra dictum e&longs;t, & pariter ex hoc loco com­<lb/>probatur. </s> | <s>quia qui circa vnum punctum anguli duobus rectis æquales<emph.end type="italics"/><pb pagenum="142"/><emph type="italics"/>&longs;unt, &longs;i igitur quæ ad latus educeretur, videnti mox e&longs;&longs;et manife&longs;tum<emph.end type="italics"/>) per de&longs;cri­<lb/>ptiones, vel figurationes, vel de&longs;ignationes intelligendas e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones Geometricas &longs;æpius &longs;upra dictum e&longs;t, & pariter ex hoc loco com­<lb/>probatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>A, &longs;unt con&longs;tituti, æquales &longs;unt <lb/>non duobus, vt e&longs;t in textu, &longs;ed quatuor rectis, <lb/>vt patet ex corollario 2. 15. primi Elem. | <s>A, &longs;unt con&longs;tituti, æquales &longs;unt <lb/>non duobus, vt e&longs;t in textu, &longs;ed quatuor rectis, <lb/>vt patet ex corollario 2. 15. primi Elem. |
| | |
| quot­<lb/>quot enim anguli con&longs;tituantur ad punctum A, <lb/>omnes &longs;imul erunt æquales quatuor rectis, quos <lb/>faciunt præ&longs;entes lineæ B C, D E. vniuer&longs;i enim <lb/>illi congruent his quatuor rectis: &longs;ed Ari&longs;t. </s> | quot­<lb/>quot enim anguli con&longs;tituantur ad punctum A, <lb/>omnes &longs;imul erunt æquales quatuor rectis, quos <lb/>faciunt præ&longs;entes lineæ B C, D E. vniuer&longs;i enim <lb/>illi congruent his quatuor rectis: &longs;ed Ari&longs;t. &longs;en­<lb/>&longs;us e&longs;t omnes angulos ad ea&longs;dem partes con&longs;ti­<lb/>tutos, v. </s> |
| | |
| <s>&longs;en­<lb/>&longs;us e&longs;t omnes angulos ad ea&longs;dem partes con&longs;ti­<lb/>tutos, v. </s> | |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Cur in &longs;emicirculo vniuer&longs;aliter rectus? </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Cur in &longs;emicirculo vniuer&longs;aliter rectus? </s> |
| | |
| <s>quia &longs;i tres æquales, & quæ <lb/>ba&longs;is e&longs;t duo, & quæ ex medio &longs;upra stat recta, videnti manifestum erit ei, qui illud <lb/>&longs;ciat<emph.end type="italics"/>) In 2. Po&longs;ter. </s> | <s>quia &longs;i tres æquales, & quæ <lb/>ba&longs;is e&longs;t duo, & quæ ex medio &longs;upra stat recta, videnti manifestum erit ei, qui illud <lb/>&longs;ciat<emph.end type="italics"/>) In 2. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>11. inuenies hu ius loci expo&longs;itionem. </s> | <s>11. inuenies hu ius loci expo&longs;itionem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg214"></margin.target>223</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg214"></margin.target>223</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 22. (<emph type="italics"/>Vt puta &longs;i triangulum non putet mutari, non opinabitur modo duos <lb/>rectos habere, modo non, mutaretur enim<emph.end type="italics"/>) quia nimirum huius habemus &longs;cien­<lb/>tiam per demon&longs;trationem 32. primi Elementorum. </s> |
| | |
| <s>22. (<emph type="italics"/>Vt puta &longs;i triangulum non putet mutari, non opinabitur modo duos <lb/>rectos habere, modo non, mutaretur enim<emph.end type="italics"/>) quia nimirum huius habemus &longs;cien­<lb/>tiam per demon&longs;trationem 32. primi Elementorum. </s> | |
| | |
| <s>quomodo autem tri­<lb/>angulus habeat duos rectos, ide&longs;t tres angulos æquales duobus rectis angu­<lb/>lis, explicatum e&longs;t primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. | <s>quomodo autem tri­<lb/>angulus habeat duos rectos, ide&longs;t tres angulos æquales duobus rectis angu­<lb/>lis, explicatum e&longs;t primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg216"></margin.target>225</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg216"></margin.target>225</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. (<emph type="italics"/>Ac etiam motum &longs;implici, & veloti&longs;&longs;imo motu men&longs;urant, mi­<lb/>nimum enim tempus hic habet. </s> |
| | |
| <s>4. (<emph type="italics"/>Ac etiam motum &longs;implici, & veloti&longs;&longs;imo motu men&longs;urant, mi­<lb/>nimum enim tempus hic habet. </s> | |
| | |
| <s>quapropter in A&longs;trologia tale vnŭ prin­<lb/>cipium, & men&longs;ura e&longs;t. </s> | <s>quapropter in A&longs;trologia tale vnŭ prin­<lb/>cipium, & men&longs;ura e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ad tex. </s> | <s>ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. &longs;atis dictum e&longs;t de Die&longs;i, quæ videas.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>&longs;atis dictum e&longs;t de Die&longs;i, quæ videas.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg218"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg218"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quid die&longs;is <lb/>dictum &longs;it ad tex. </s> | <s>quid die&longs;is <lb/>dictum &longs;it ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. quando autem ait <emph type="italics"/>(Vt puta duæ die&longs;es)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t duæ die&longs;es &longs;unt men&longs;ura vnius interualli mu&longs;ici, qui tonus appellatur: <lb/>quæ quidem duæ die&longs;es non &longs;unt men&longs;ura &longs;en&longs;ibilis, quæ &longs;cilicet auribus per­<lb/>cipiatur, &longs;ed tantummodò exi&longs;tunt in numerorum proportionibus, ibi per <lb/>intellectum excogitatis, quando ait <emph type="italics"/>(Et voces plures quibus men&longs;uramus)<emph.end type="italics"/><lb/>quando vtimur eodem interuallo, &longs;iue eadem voce ad cantus men&longs;uram, <lb/>tunc &longs;unt plures men&longs;uræ numero, quamuis vna tantam &longs;pe<gap/> Ait <emph type="italics"/>(Et dia­<lb/>meter duobus men&longs;uratur)<emph.end type="italics"/> v. </s> |
| | |
| <s>quando autem ait <emph type="italics"/>(Vt puta duæ die&longs;es)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t duæ die&longs;es &longs;unt men&longs;ura vnius interualli mu&longs;ici, qui tonus appellatur: <lb/>quæ quidem duæ die&longs;es non &longs;unt men&longs;ura &longs;en&longs;ibilis, quæ &longs;cilicet auribus per­<lb/>cipiatur, &longs;ed tantummodò exi&longs;tunt in numerorum proportionibus, ibi per <lb/>intellectum excogitatis, quando ait <emph type="italics"/>(Et voces plures quibus men&longs;uramus)<emph.end type="italics"/><lb/>quando vtimur eodem interuallo, &longs;iue eadem voce ad cantus men&longs;uram, <lb/>tunc &longs;unt plures men&longs;uræ numero, quamuis vna tantam &longs;pe<gap/> Ait <emph type="italics"/>(Et dia­<lb/>meter duobus men&longs;uratur)<emph.end type="italics"/> v. </s> | |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg220"></margin.target>229</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg220"></margin.target>229</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Similia verò &longs;i cum non &longs;int eadem &longs;impliciter, nec &longs;ecundum &longs;ab&longs;t an­<lb/>tiam &longs;ubiectam in d. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Similia verò &longs;i cum non &longs;int eadem &longs;impliciter, nec &longs;ecundum &longs;ab&longs;t an­<lb/>tiam &longs;ubiectam in d. </s> | |
| | |
| <s>fferentia &longs;ecundum formam eadem &longs;it: quemadmodum quadra­<lb/>tum maius minori &longs;imile e&longs;t, & lineæ inæquales, hæ enim &longs;imiles quidem, verŭ non <lb/>cædem &longs;impliciter &longs;unt)<emph.end type="italics"/> Prima definitio &longs;exti definit &longs;imiles figuras eas e&longs;&longs;e, <lb/>quæ &longs;unt æquiangulæ inuicem, & quæ habent latera proportionalia circa <lb/>æquales angulos. </s> | <s>fferentia &longs;ecundum formam eadem &longs;it: quemadmodum quadra­<lb/>tum maius minori &longs;imile e&longs;t, & lineæ inæquales, hæ enim &longs;imiles quidem, verŭ non <lb/>cædem &longs;impliciter &longs;unt)<emph.end type="italics"/> Prima definitio &longs;exti definit &longs;imiles figuras eas e&longs;&longs;e, <lb/>quæ &longs;unt æquiangulæ inuicem, & quæ habent latera proportionalia circa <lb/>æquales angulos. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg224"></margin.target>233</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg224"></margin.target>233</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 44. <emph type="italics"/>(Pluralitatem verò lationum ex peculiari&longs;&longs;ima Philo&longs;ophie <lb/>Mathematicarum &longs;cientiarum, videlicet ex A&longs;tronomia con&longs;iderandum <lb/>est: hæc enim de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ibili quidem, ac &longs;empiterna &longs;peculatur)<emph.end type="italics"/><lb/>pluralitatem nimirum cœle&longs;tium motuum petendam e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erit <lb/>ex præcipua totius Philo&longs;ophiæ parte, quam ait e&longs;&longs;e A&longs;tronomiam. </s> |
| | |
| <s>44. <emph type="italics"/>(Pluralitatem verò lationum ex peculiari&longs;&longs;ima Philo&longs;ophie <lb/>Mathematicarum &longs;cientiarum, videlicet ex A&longs;tronomia con&longs;iderandum <lb/>est: hæc enim de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ibili quidem, ac &longs;empiterna &longs;peculatur)<emph.end type="italics"/><lb/>pluralitatem nimirum cœle&longs;tium motuum petendam e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erit <lb/>ex præcipua totius Philo&longs;ophiæ parte, quam ait e&longs;&longs;e A&longs;tronomiam. </s> | <s>dignum <lb/>porrò con&longs;ideratione e&longs;t, quanti faciat Ari&longs;t. Mathematicas di&longs;ciplinas, ac <lb/>præcipuè &longs;yderalem &longs;cientiam.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>dignum <lb/>porrò con&longs;ideratione e&longs;t, quanti faciat Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>Mathematicas di&longs;ciplinas, ac <lb/>præcipuè &longs;yderalem &longs;cientiam.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg225"></margin.target>234</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg225"></margin.target>234</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 45. <emph type="italics"/>(Eudoxus igitur Solis, & Lunæ lationem po&longs;uit fieri à tribus orbibus, <lb/>quorum primus quidem e&longs;&longs;et, qui inerrantium &longs;iellarum; &longs;ecundus verò &longs;ecunduns <lb/>id, quod per medium Zodiacum; tertius tandem, &longs;ecundum quem qui in latitudine <lb/>Zodiaci obliquatur. </s> |
| | |
| <s>45. <emph type="italics"/>(Eudoxus igitur Solis, & Lunæ lationem po&longs;uit fieri à tribus orbibus, <lb/>quorum primus quidem e&longs;&longs;et, qui inerrantium &longs;iellarum; &longs;ecundus verò &longs;ecunduns <lb/>id, quod per medium Zodiacum; tertius tandem, &longs;ecundum quem qui in latitudine <lb/>Zodiaci obliquatur. </s> | |
| | |
| <s>in maiori autem latitudine obliquari eum &longs;ecundum quem Lu­<lb/>na, quàm eum &longs;ecundum quem Sol &longs;ertur)<emph.end type="italics"/> Eudoxi tempore nondum &longs;atis ex­<lb/>culta fuerat A&longs;tronomia, vt propterea minimè mirandum &longs;it, eum hoc lo­<lb/>co imperfecta admodum circa c&ecedil;le&longs;tia tradere. </s> | <s>in maiori autem latitudine obliquari eum &longs;ecundum quem Lu­<lb/>na, quàm eum &longs;ecundum quem Sol &longs;ertur)<emph.end type="italics"/> Eudoxi tempore nondum &longs;atis ex­<lb/>culta fuerat A&longs;tronomia, vt propterea minimè mirandum &longs;it, eum hoc lo­<lb/>co imperfecta admodum circa c&ecedil;le&longs;tia tradere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg226"></margin.target>235</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg226"></margin.target>235</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 46. <emph type="italics"/>(Errantium verò &longs;tellarum <expan abbr="vniu&longs;cuiu&longs;q;">vniu&longs;cuiu&longs;que</expan> in quatuor &longs;phæris, quarura <lb/>primam quidem, & &longs;ecundam eandem illis e&longs;&longs;e: etenim, quæ fix arum eft eam illam <lb/>e&longs;&longs;e, quæomnes fert: at cam, quæ &longs;ub ip&longs;a ordinata e&longs;t, ac quæ &longs;ecuxdum Zodiacum <lb/>lationem habet, communem omnibus e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>46. <emph type="italics"/>(Errantium verò &longs;tellarum <expan abbr="vniu&longs;cuiu&longs;q;">vniu&longs;cuiu&longs;que</expan> in quatuor &longs;phæris, quarura <lb/>primam quidem, & &longs;ecundam eandem illis e&longs;&longs;e: etenim, quæ fix arum eft eam illam <lb/>e&longs;&longs;e, quæomnes fert: at cam, quæ &longs;ub ip&longs;a ordinata e&longs;t, ac quæ &longs;ecuxdum Zodiacum <lb/>lationem habet, communem omnibus e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>Tertiæ verò omnium polos in eo, quod <lb/>per medium Zodiacum e&longs;t. </s> | <s>Tertiæ verò omnium polos in eo, quod <lb/>per medium Zodiacum e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg227"></margin.target>236</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg227"></margin.target>236</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 47. <emph type="italics"/>(At Calippus &longs;itum quidem &longs;phærarum eundem Eudoxo ponebat, hoe <lb/>e&longs;t di&longs;tantiarum ordinem. </s> |
| | |
| <s>47. <emph type="italics"/>(At Calippus &longs;itum quidem &longs;phærarum eundem Eudoxo ponebat, hoe <lb/>e&longs;t di&longs;tantiarum ordinem. </s> | |
| | |
| <s>pluralitatem autem &longs;tellæ quidem Iouis, ac Saturni ean­<lb/>dem illi attribuebat. </s> | <s>pluralitatem autem &longs;tellæ quidem Iouis, ac Saturni ean­<lb/>dem illi attribuebat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> | <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Ari&longs;t. <lb/>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> |
| | |
| <s>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> | <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>vltima illa textus verba <emph type="italics"/>(Quod autem vbi D, mo­<lb/>uens, vbi F, motum autem vbi C, pondus in G,)<emph.end type="italics"/> videntur &longs;uperuacanea, atque <lb/>mendosè addita.</s></p><p type="main"> | <s>vltima illa textus verba <emph type="italics"/>(Quod autem vbi D, mo­<lb/>uens, vbi F, motum autem vbi C, pondus in G,)<emph.end type="italics"/> videntur &longs;uperuacanea, atque <lb/>mendosè addita.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In hac quæ&longs;tione re&longs;pexit Ari&longs;t. </s> | <s>In hac quæ&longs;tione re&longs;pexit Ari&longs;t. &longs;olùm ad primam vectis &longs;peciem. </s> |
| | |
| <s>&longs;olùm ad primam vectis &longs;peciem. </s> | |
| | |
| <s>Illud <lb/>demum, quod dixit eandem habere rationem potentiam ad pondus, quàm <lb/>partes vectis inuicem demon&longs;tratum e&longs;t po&longs;tea acuti&longs;&longs;imè ab Archimede <pb pagenum="159"/>propo&longs;itione 6. & 7. de æqueponderantibus: & no&longs;tra <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tate">tempe&longs;tate</expan> alio quam­<lb/>uis modo, & vnica demon&longs;tratione à Guido Vbaldo in &longs;uis Mechanicis pro­<lb/>po&longs;itione 1. de Vecte, quæ e&longs;t huiu&longs;modi; Potentia &longs;u&longs;tinens pondus vecti <lb/>appen&longs;um, eandem ad ip&longs;um pondus proportionem habet, quam vectis di­<lb/>&longs;tantia inter fulcimentum, ac ponderis &longs;u&longs;pen&longs;ionem, ad di&longs;tantiam, à fulci­<lb/>mento ad potentiam interiectam. </s> | <s>Illud <lb/>demum, quod dixit eandem habere rationem potentiam ad pondus, quàm <lb/>partes vectis inuicem demon&longs;tratum e&longs;t po&longs;tea acuti&longs;&longs;imè ab Archimede <pb pagenum="159"/>propo&longs;itione 6. & 7. de æqueponderantibus: & no&longs;tra <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tate">tempe&longs;tate</expan> alio quam­<lb/>uis modo, & vnica demon&longs;tratione à Guido Vbaldo in &longs;uis Mechanicis pro­<lb/>po&longs;itione 1. de Vecte, quæ e&longs;t huiu&longs;modi; Potentia &longs;u&longs;tinens pondus vecti <lb/>appen&longs;um, eandem ad ip&longs;um pondus proportionem habet, quam vectis di­<lb/>&longs;tantia inter fulcimentum, ac ponderis &longs;u&longs;pen&longs;ionem, ad di&longs;tantiam, à fulci­<lb/>mento ad potentiam interiectam. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Nam nauiginm interdum maius &longs;pa­<lb/>tium percurret, interdum minus, iuxta remigum vires, & prout mari remi <lb/>palmula immer&longs;a fuerit: remi verò manubrium tamet&longs;i ab exiguis viribus <lb/>moueatur haud minorem tamen ambitum de&longs;cribet, quàm &longs;i à multo ma­<lb/>iore virtute moueretur. </s> | <s>Nam nauiginm interdum maius &longs;pa­<lb/>tium percurret, interdum minus, iuxta remigum vires, & prout mari remi <lb/>palmula immer&longs;a fuerit: remi verò manubrium tamet&longs;i ab exiguis viribus <lb/>moueatur haud minorem tamen ambitum de&longs;cribet, quàm &longs;i à multo ma­<lb/>iore virtute moueretur. </s> |
| | |
| <s>Quapropter, vt huiu&longs;modi Ari&longs;t. </s> | <s>Quapropter, vt huiu&longs;modi Ari&longs;t. &longs;ententiam exa­<lb/>minaremus, Theoremata, quæ &longs;equuntur, demonftrauimus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>&longs;ententiam exa­<lb/>minaremus, Theoremata, quæ &longs;equuntur, demonftrauimus.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>PROPOSITIO PRIMA.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>PROPOSITIO PRIMA.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>figuram &longs;implicis trochleæ, con­<lb/>&longs;tantis &longs;cilicet ex duobus tantum orbiculis, facilita­<lb/>tis cau&longs;a exhibebo, in hac enim melius apparebit, <lb/>qua ratione trochlea ad vectem reducatur. </s> | <s>figuram &longs;implicis trochleæ, con­<lb/>&longs;tantis &longs;cilicet ex duobus tantum orbiculis, facilita­<lb/>tis cau&longs;a exhibebo, in hac enim melius apparebit, <lb/>qua ratione trochlea ad vectem reducatur. </s> |
| | |
| <s>vnde, & <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>vnde, & <lb/>Ari&longs;t. &longs;en&longs;um, quamuis ob&longs;curi&longs;&longs;imum, ac proinde <lb/>problematis &longs;olutionem optimè percipere licebit. <lb/></s> |
| | |
| <s>&longs;en&longs;um, quamuis ob&longs;curi&longs;&longs;imum, ac proinde <lb/>problematis &longs;olutionem optimè percipere licebit. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Sit igitur orbiculus &longs;uperior A, qui in pegmate I K­<lb/>L D, voluatur circa axem G, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; pegma i&longs;tud &longs;upe­<lb/>rius fixum, & immobile à clauo H, pendens. </s> | <s>Sit igitur orbiculus &longs;uperior A, qui in pegmate I K­<lb/>L D, voluatur circa axem G, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; pegma i&longs;tud &longs;upe­<lb/>rius fixum, & immobile à clauo H, pendens. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>quia enim in vecte no&longs;tro L M, dupla e&longs;t proportio <lb/>inter L M, & L B, eadem etiam proportio erit inter pondus, & potentiam, <lb/>quare pondus C, duplum erit potentiæ in M, hoc e&longs;t à minore potentia &longs;ibi <lb/>&longs;ubdupla &longs;u&longs;tinebitur: & à quauis adhuc <expan abbr="quantumcunq;">quantumcunque</expan> maiore eleuabitur.</s></p><p type="main"> | <s>quia enim in vecte no&longs;tro L M, dupla e&longs;t proportio <lb/>inter L M, & L B, eadem etiam proportio erit inter pondus, & potentiam, <lb/>quare pondus C, duplum erit potentiæ in M, hoc e&longs;t à minore potentia &longs;ibi <lb/>&longs;ubdupla &longs;u&longs;tinebitur: & à quauis adhuc <expan abbr="quantumcunq;">quantumcunque</expan> maiore eleuabitur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Qui plura de trochlea de&longs;iderat, adeat Guidi Vbaldi, Mechanica, cuius <lb/>auxilio fateor me verum &longs;en&longs;um harum Mechanicarum Ari&longs;t. </s> | <s>Qui plura de trochlea de&longs;iderat, adeat Guidi Vbaldi, Mechanica, cuius <lb/>auxilio fateor me verum &longs;en&longs;um harum Mechanicarum Ari&longs;t. & præ&longs;ertim <lb/>huius loci enuclea&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>& præ&longs;ertim <lb/>huius loci enuclea&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>quæ &longs;i cum Piccolominei expo&longs;itione contuleris, vide­<lb/>bis eum nequaquam cognoui&longs;&longs;e, vbi nam vectis in trochlea lateret, eumque <lb/>tam &longs;uperiorem, quàm inferiorem <expan abbr="rotulã">rotulam</expan> æquè vectem facere; in quo etiam <lb/>Io. </s> | <s>quæ &longs;i cum Piccolominei expo&longs;itione contuleris, vide­<lb/>bis eum nequaquam cognoui&longs;&longs;e, vbi nam vectis in trochlea lateret, eumque <lb/>tam &longs;uperiorem, quàm inferiorem <expan abbr="rotulã">rotulam</expan> æquè vectem facere; in quo etiam <lb/>Io. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> | <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> |
| | |
| <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> |
| | |
| <s>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>& in parte huic auer&longs;a <lb/>tumorem B, ex quo alter flu­<lb/>xus deriuatur. </s> | <s>& in parte huic auer&longs;a <lb/>tumorem B, ex quo alter flu­<lb/>xus deriuatur. </s> |
| | |
| <s>& quia in alijs <lb/>duobus mundi lateribus non <lb/><expan abbr="fiũt">fiunt</expan> huin&longs;modi tumores, imò <lb/>mare ob refrigerationem <lb/>&longs;ub&longs;idet, ibi fiunt duo reflu­<lb/>xus C, & D, ita vt &longs;emper &longs;int <lb/>in mari præ&longs;ertim Oceano <lb/>quatuor prædicti effectus, qui <lb/>&longs;imul, vt ait hic Ari&longs;t. </s> | <s>& quia in alijs <lb/>duobus mundi lateribus non <lb/><expan abbr="fiũt">fiunt</expan> huin&longs;modi tumores, imò <lb/>mare ob refrigerationem <lb/>&longs;ub&longs;idet, ibi fiunt duo reflu­<lb/>xus C, & D, ita vt &longs;emper &longs;int <lb/>in mari præ&longs;ertim Oceano <lb/>quatuor prædicti effectus, qui <lb/>&longs;imul, vt ait hic Ari&longs;t. & ex­<pb pagenum="197"/>perientia te&longs;tatur, &longs;imul cum Luna circa mundum circumaguntur. </s> |
| | |
| <s>& ex­<pb pagenum="197"/>perientia te&longs;tatur, &longs;imul cum Luna circa mundum circumaguntur. </s> | |
| | |
| <s>hoe e&longs;t <lb/>&longs;i Luna, quæ modo e&longs;t in &longs;uperiori parte meridionali, venerit ad locum E, <lb/>occidentalem, eam fluxus A, &longs;uble quitur, <expan abbr="vergit&qacute;">vergitque</expan>; tumorem &longs;uum ad occi­<lb/>dentem E, vnde, & fluxus B, promouebitur ad orientem, ita vt punctum F, <lb/>orientalem a&longs;piciat.</s></p><p type="main"> | <s>hoe e&longs;t <lb/>&longs;i Luna, quæ modo e&longs;t in &longs;uperiori parte meridionali, venerit ad locum E, <lb/>occidentalem, eam fluxus A, &longs;uble quitur, <expan abbr="vergit&qacute;">vergitque</expan>; tumorem &longs;uum ad occi­<lb/>dentem E, vnde, & fluxus B, promouebitur ad orientem, ita vt punctum F, <lb/>orientalem a&longs;piciat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Idem, &longs;ed paulò mutatis verbis po&longs;tea repetit, quæ fortè ab aliquo per <lb/>errorem addita &longs;unt. </s> | <s>Idem, &longs;ed paulò mutatis verbis po&longs;tea repetit, quæ fortè ab aliquo per <lb/>errorem addita &longs;unt. </s> |
| | |
| <s>Verumenimuerò maximè con&longs;iderandum e&longs;t, quan­<lb/>tum hoc loco Ari&longs;t. </s> | <s>Verumenimuerò maximè con&longs;iderandum e&longs;t, quan­<lb/>tum hoc loco Ari&longs;t. Mathematicis demon&longs;trationibus tribuat: quod dixe­<lb/>rim propter recentiores quo&longs;dam, qui eò audaciæ deuenerunt, vt Euclidis <lb/>firmi&longs;&longs;imas, <expan abbr="atq;">atque</expan> Ari&longs;tot. </s> |
| | |
| <s>Mathematicis demon&longs;trationibus tribuat: quod dixe­<lb/>rim propter recentiores quo&longs;dam, qui eò audaciæ deuenerunt, vt Euclidis <lb/>firmi&longs;&longs;imas, <expan abbr="atq;">atque</expan> Ari&longs;tot. </s> | |
| | |
| <s>te&longs;timonio, <expan abbr="veterum&qacute;">veterumque</expan>; Philo&longs;ophorum omnium <lb/>comprobatas, negare non verentur Demon&longs;trationes.</s></p><p type="main"> | <s>te&longs;timonio, <expan abbr="veterum&qacute;">veterumque</expan>; Philo&longs;ophorum omnium <lb/>comprobatas, negare non verentur Demon&longs;trationes.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| <s><margin.target id="marg283"></margin.target>293</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg283"></margin.target>293</s></p><p type="main"> |
| | |
| | |
| <s>Cap. 39. <emph type="italics"/>(Aranei &longs;tatim cum editi &longs;unt, fila mittunt, non ab intrin&longs;eco <lb/>tanquam excrementum, vt Democritus ait, &longs;ed ab extrin&longs;eco de &longs;uo cor­<lb/>pore, veluti cortice; aut more eorum animalium, quæ &longs;uos villos iacu­<lb/>lantur, vt hystricis)<emph.end type="italics"/> Cum olim in hunc locum incidi&longs;&longs;em, ince&longs;&longs;ic <lb/>animum meum illa cupido, vt &longs;cilicet certò &longs;cirem, numiure, an iniuria <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Cap. 39. <emph type="italics"/>(Aranei &longs;tatim cum editi &longs;unt, fila mittunt, non ab intrin&longs;eco <lb/>tanquam excrementum, vt Democritus ait, &longs;ed ab extrin&longs;eco de &longs;uo cor­<lb/>pore, veluti cortice; aut more eorum animalium, quæ &longs;uos villos iacu­<lb/>lantur, vt hystricis)<emph.end type="italics"/> Cum olim in hunc locum incidi&longs;&longs;em, ince&longs;&longs;ic <lb/>animum meum illa cupido, vt &longs;cilicet certò &longs;cirem, numiure, an iniuria <lb/>Ari&longs;t. Democritum hoc loco reijceret, Araneum fila ab intrin&longs;eco emitte­<lb/>re a&longs;&longs;erentem: quapropter ad magi&longs;tram rerum experientiam confugi, ac­<lb/>cepto manu bacillo Araneum quendam ex ijs, qui circulares telas, quas <lb/><expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan>, & quidem aptè labyrinthos appellant, ingenio <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> mathematico <lb/>contexunt, lic adij, vt Araneus pro arbittio &longs;uper bacillum liberè inambu­<lb/>laret, dum ip&longs;e interim curio&longs;ius illum ob&longs;eruarem, quanam videlicet ex <lb/>parte filum foras ederet; cum ecce tibi Araneus experienti mihi vltrò fa­<lb/>uens &longs;e &longs;e ex baculo demi&longs;it, ita tamen, vt ex filo &longs;uo in aere &longs;u&longs;pen&longs;us re­<lb/>maneret. </s> |
| | |
| | |
| <s>Democritum hoc loco reijceret, Araneum fila ab intrin&longs;eco emitte­<lb/>re a&longs;&longs;erentem: quapropter ad magi&longs;tram rerum experientiam confugi, ac­<lb/>cepto manu bacillo Araneum quendam ex ijs, qui circulares telas, quas <lb/><expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan>, & quidem aptè labyrinthos appellant, ingenio <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> mathematico <lb/>contexunt, lic adij, vt Araneus pro arbittio &longs;uper bacillum liberè inambu­<lb/>laret, dum ip&longs;e interim curio&longs;ius illum ob&longs;eruarem, quanam videlicet ex <lb/>parte filum foras ederet; cum ecce tibi Araneus experienti mihi vltrò fa­<lb/>uens &longs;e &longs;e ex baculo demi&longs;it, ita tamen, vt ex filo &longs;uo in aere &longs;u&longs;pen&longs;us re­<lb/>maneret. </s> | |
| | |
| <s>cum primum ob&longs;eruo ip&longs;um inuer&longs;um, hoc e&longs;t capite deor&longs;um, & <lb/>ventre &longs;ur&longs;um pendere. </s> | <s>cum primum ob&longs;eruo ip&longs;um inuer&longs;um, hoc e&longs;t capite deor&longs;um, & <lb/>ventre &longs;ur&longs;um pendere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg289"></margin.target>298.b</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg289"></margin.target>298.b</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 1. <emph type="italics"/>(Sit&queacute; perinde ac admirabilia illa &longs;pontanea)<emph.end type="italics"/> Intelligit ma­<lb/>chinas illas miro artificio confictas, quæ à &longs;e ip&longs;is intrin&longs;eco prin­<lb/>cipio mouebantur, quas Græci veteres Automata, ide&longs;t &longs;pontanea, <lb/>vel &longs;pontina, vt vertit Interpres vocabant, cuiu&longs;modi &longs;unt Auto­<lb/>mata Heronis Alexandrini, quæ adhuc extant græca, <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>; ab Abbate Gua­<lb/>&longs;tallen&longs;i in Italicum &longs;unt conuer&longs;a. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Sit&queacute; perinde ac admirabilia illa &longs;pontanea)<emph.end type="italics"/> Intelligit ma­<lb/>chinas illas miro artificio confictas, quæ à &longs;e ip&longs;is intrin&longs;eco prin­<lb/>cipio mouebantur, quas Græci veteres Automata, ide&longs;t &longs;pontanea, <lb/>vel &longs;pontina, vt vertit Interpres vocabant, cuiu&longs;modi &longs;unt Auto­<lb/>mata Heronis Alexandrini, quæ adhuc extant græca, <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>; ab Abbate Gua­<lb/>&longs;tallen&longs;i in Italicum &longs;unt conuer&longs;a. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg290"></margin.target>299</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg290"></margin.target>299</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 4. <emph type="italics"/>(Nam & triangula figura duobus rectis æquale &longs;emper habet)<emph.end type="italics"/><lb/>vide quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. | 4. <emph type="italics"/>(Nam & triangula figura duobus rectis æquale &longs;emper habet)<emph.end type="italics"/><lb/>vide quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg292"></margin.target>301</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg292"></margin.target>301</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 1. cap. |
| | |
| <s>1. cap. | |
| | |
| 7. <emph type="italics"/>(Faber enim, & Geometra diuer&longs;o modo rectum angulum <lb/><expan abbr="vtriq;">vtrique</expan> con&longs;iderant: ille quatenus <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ad opus vtile e&longs;t, hic verò cum ve­<lb/>ritatis &longs;peculator &longs;it, quid, & qualis &longs;it, indagat)<emph.end type="italics"/> Id quod dicit Ari&longs;t. <lb/></s> | 7. <emph type="italics"/>(Faber enim, & Geometra diuer&longs;o modo rectum angulum <lb/><expan abbr="vtriq;">vtrique</expan> con&longs;iderant: ille quatenus <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> ad opus vtile e&longs;t, hic verò cum ve­<lb/>ritatis &longs;peculator &longs;it, quid, & qualis &longs;it, indagat)<emph.end type="italics"/> Id quod dicit Ari&longs;t. <lb/>confirmatur ex eo, quod Fabri omnes vtuntur amu&longs;&longs;i, &longs;eu norma, <lb/><figure id="fig130"></figure><lb/>quæ nihil aliud e&longs;t quàm angulus rectus, quæ vulgò <lb/>&longs;quadra dicitur, vt eius auxilio angulum ip&longs;um re­<lb/>ctum in opus conferant, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; normæ, aut amu&longs;&longs;is du­<lb/>ctu &longs;ua ip&longs;i opera ad angulos rectos, ide&longs;t quadrata, <lb/>conficiunt. </s> |
| | |
| <s>confirmatur ex eo, quod Fabri omnes vtuntur amu&longs;&longs;i, &longs;eu norma, <lb/><figure id="fig130"></figure><lb/>quæ nihil aliud e&longs;t quàm angulus rectus, quæ vulgò <lb/>&longs;quadra dicitur, vt eius auxilio angulum ip&longs;um re­<lb/>ctum in opus conferant, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; normæ, aut amu&longs;&longs;is du­<lb/>ctu &longs;ua ip&longs;i opera ad angulos rectos, ide&longs;t quadrata, <lb/>conficiunt. </s> | |
| | |
| <s>Geometra verò con&longs;iderat eundem an­<lb/>gulum, quatenus fit à linea &longs;uper lineam aliam per­<lb/>pendiculariter in&longs;i&longs;tente, vt e&longs;t in definit. </s> | <s>Geometra verò con&longs;iderat eundem an­<lb/>gulum, quatenus fit à linea &longs;uper lineam aliam per­<lb/>pendiculariter in&longs;i&longs;tente, vt e&longs;t in definit. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg294"></margin.target>303</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg294"></margin.target>303</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. | |
| | |
| 9. <emph type="italics"/>(Vt circuli medium deprehendere non <lb/>cuiu&longs;libet, &longs;ed <expan abbr="&longs;ci&etilde;tis">&longs;cientis</expan> &longs;olummodo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Reperire medium, <lb/>&longs;iue centrum dati circuli docet Euclides propo&longs;itio­<lb/>ne prima 3. hoc modo. </s> | 9. <emph type="italics"/>(Vt circuli medium deprehendere non <lb/>cuiu&longs;libet, &longs;ed <expan abbr="&longs;ci&etilde;tis">&longs;cientis</expan> &longs;olummodo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Reperire medium, <lb/>&longs;iue centrum dati circuli docet Euclides propo&longs;itio­<lb/>ne prima 3. hoc modo. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg295"></margin.target>304</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg295"></margin.target>304</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 3. cap. |
| | |
| <s>3. cap. | |
| | |
| 3. <emph type="italics"/>(De æ<gap/>ernis autem nemo con&longs;ultat, vt <lb/>de mundo, aut diametro, & latere, quod nulla inter &longs;e <lb/>æquabilitate conueniant)<emph.end type="italics"/> Qua ratione diameter, & latus eiu&longs;dem quadrati <lb/>nulia æquabilitate, ide&longs;t nulla communi men&longs;ura inter &longs;e conueniant, fusè <lb/>explicatum e&longs;t libro Priorum, &longs;ecto 1. cap. | 3. <emph type="italics"/>(De æ<gap/>ernis autem nemo con&longs;ultat, vt <lb/>de mundo, aut diametro, & latere, quod nulla inter &longs;e <lb/>æquabilitate conueniant)<emph.end type="italics"/> Qua ratione diameter, & latus eiu&longs;dem quadrati <lb/>nulia æquabilitate, ide&longs;t nulla communi men&longs;ura inter &longs;e conueniant, fusè <lb/>explicatum e&longs;t libro Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg298"></margin.target>307</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg298"></margin.target>307</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 5. cap. |
| | |
| <s>5. cap. | |
| | |
| 3. <emph type="italics"/>(Quod en m proportione con&longs;tat, id non tam vnitario numero, <lb/>quàm numero in vniuer&longs;um proprium e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Per vnitarium numerum intelligitur <lb/>numerus ex vnitatibus ab&longs;tractis con&longs;litus, ide&longs;t, cuius vnitates non &longs;int res <lb/>phy&longs;icæ, &longs;ed à naturalibus ab&longs;tractæ, qualis con&longs;iderat Arithmeticus: omni <lb/>tamen numero &longs;iue ab&longs;tracto, &longs;iue non, connenit proportiones &longs;u&longs;cipere, <lb/>id e&longs;t & numero, & rebus numeratis.</s></p><pb pagenum="218"/><p type="main"> | 3. <emph type="italics"/>(Quod en m proportione con&longs;tat, id non tam vnitario numero, <lb/>quàm numero in vniuer&longs;um proprium e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Per vnitarium numerum intelligitur <lb/>numerus ex vnitatibus ab&longs;tractis con&longs;litus, ide&longs;t, cuius vnitates non &longs;int res <lb/>phy&longs;icæ, &longs;ed à naturalibus ab&longs;tractæ, qualis con&longs;iderat Arithmeticus: omni <lb/>tamen numero &longs;iue ab&longs;tracto, &longs;iue non, connenit proportiones &longs;u&longs;cipere, <lb/>id e&longs;t & numero, & rebus numeratis.</s></p><pb pagenum="218"/><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg304"></margin.target>313</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg304"></margin.target>313</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 5. cap. |
| | |
| <s>5. cap. | |
| | |
| 6. <emph type="italics"/>(Atque id vet propo<gap/>tione vel numero)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, vel proportio­<lb/>nalitate Geometrica, vel Arithmetica; quæ autem &longs;it proportionalitas <lb/>Geometrica, dictum e&longs;t paulò ante in prioribus locis Mathematicis huius <lb/>quinti libri; quæ verò &longs;it proportionalitas Arithmetica dictum e&longs;t &longs;uperius <lb/>lib. | 6. <emph type="italics"/>(Atque id vet propo<gap/>tione vel numero)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, vel proportio­<lb/>nalitate Geometrica, vel Arithmetica; quæ autem &longs;it proportionalitas <lb/>Geometrica, dictum e&longs;t paulò ante in prioribus locis Mathematicis huius <lb/>quinti libri; quæ verò &longs;it proportionalitas Arithmetica dictum e&longs;t &longs;uperius <lb/>lib. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg305"></margin.target>314</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg305"></margin.target>314</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 6. cap. |
| | |
| <s>6. cap. | |
| | |
| 5. <emph type="italics"/>(Verbi cau&longs;a triangulum tres angulos duobus rectis æquales ha­<lb/>bere, velnon habere)<emph.end type="italics"/> lib. | 5. <emph type="italics"/>(Verbi cau&longs;a triangulum tres angulos duobus rectis æquales ha­<lb/>bere, velnon habere)<emph.end type="italics"/> lib. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg306"></margin.target>315</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg306"></margin.target>315</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 6. cap. |
| | |
| <s>6. cap. | |
| | |
| 8. <emph type="italics"/>(Nam illud etiam con&longs;ideratione dignum videtur. </s> | 8. <emph type="italics"/>(Nam illud etiam con&longs;ideratione dignum videtur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg307"></margin.target>316</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg307"></margin.target>316</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 7. cap. |
| | |
| <s>7. cap. | |
| | |
| 8. <emph type="italics"/>(In actionibus autem principium illud e&longs;t, cuius cau&longs;a res fit, <lb/>&longs;icut in Mathematicis &longs;uppo&longs;itiones; nam neque illic ratio e&longs;t, quæ doctrinam tra­<lb/>dat principiorum, neque hic<emph.end type="italics"/>) Suppo&longs;itionum, &longs;iue principiorum Mathemati­<lb/>corum tria &longs;unt genera, definitiones, po&longs;tulata, axiomata, quæ in ip&longs;o primi <lb/>Elementorum ve&longs;tibulo proponuntur: &longs;olaque terminorum explicatione <lb/><expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vllo di&longs;cur&longs;u, addi&longs;cuntur.</s></p><p type="head"> | 8. <emph type="italics"/>(In actionibus autem principium illud e&longs;t, cuius cau&longs;a res fit, <lb/>&longs;icut in Mathematicis &longs;uppo&longs;itiones; nam neque illic ratio e&longs;t, quæ doctrinam tra­<lb/>dat principiorum, neque hic<emph.end type="italics"/>) Suppo&longs;itionum, &longs;iue principiorum Mathemati­<lb/>corum tria &longs;unt genera, definitiones, po&longs;tulata, axiomata, quæ in ip&longs;o primi <lb/>Elementorum ve&longs;tibulo proponuntur: &longs;olaque terminorum explicatione <lb/><expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vllo di&longs;cur&longs;u, addi&longs;cuntur.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>hoc &longs;olum addendum ad illorum verborum (<emph type="italics"/>Ex de­<lb/>terminato &longs;ibi principio propter quid a&longs;&longs;ump&longs;erunt<emph.end type="italics"/>) intelligentiam, ide&longs;t ex vna <lb/>conclu&longs;ione demon&longs;trata, tanquam principio alia demon&longs;trant; quod rectè <lb/>fieri Ari&longs;t. | <s>hoc &longs;olum addendum ad illorum verborum (<emph type="italics"/>Ex de­<lb/>terminato &longs;ibi principio propter quid a&longs;&longs;ump&longs;erunt<emph.end type="italics"/>) intelligentiam, ide&longs;t ex vna <lb/>conclu&longs;ione demon&longs;trata, tanquam principio alia demon&longs;trant; quod rectè <lb/>fieri Ari&longs;t. |
| | |
| in primo Po&longs;ter. </s> | in primo Po&longs;ter. docet.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>docet.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg312"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg312"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>ini­<lb/>tium, ac &longs;tatum &longs;ignificare voluerunt. </s> | <s>ini­<lb/>tium, ac &longs;tatum &longs;ignificare voluerunt. </s> |
| | |
| <s>Vernmenimuerò cum numerus hu­<lb/>ius diagrammatis, ide&longs;t huiu&longs;cemodi conditionis, qui e&longs;t 12. factus fuerit <lb/>&longs;olidus, hoc e&longs;t, quando Re&longs;p. </s> | <s>Vernmenimuerò cum numerus hu­<lb/>ius diagrammatis, ide&longs;t huiu&longs;cemodi conditionis, qui e&longs;t 12. factus fuerit <lb/>&longs;olidus, hoc e&longs;t, quando Re&longs;p. benè con&longs;tituta ad eam annorum, vel &longs;æculo­<lb/>rum periodum peruenerit, qui &longs;it numerus &longs;olidus numeri 12. tunc fatali <lb/>ordine, mutationem pati incipiet, atque in peius, cùm optimi mutatio &longs;it <lb/>pe&longs;sima, prolabi. </s> |
| | |
| <s>benè con&longs;tituta ad eam annorum, vel &longs;æculo­<lb/>rum periodum peruenerit, qui &longs;it numerus &longs;olidus numeri 12. tunc fatali <lb/>ordine, mutationem pati incipiet, atque in peius, cùm optimi mutatio &longs;it <lb/>pe&longs;sima, prolabi. </s> | |
| | |
| <s>poriò numerus &longs;olidus ip&longs;ius 12. e&longs;t 1728. vti mox expli­<lb/>cabo. </s> | <s>poriò numerus &longs;olidus ip&longs;ius 12. e&longs;t 1728. vti mox expli­<lb/>cabo. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>omnem quamuis optimam, in deterius prolpp&longs;u­<pb pagenum="226"/>ram, cùm enim ad &longs;ummam perfectionem peruenerit, quæ in numero &longs;oli­<lb/>do, & cubico &longs;ignificatur, &longs;i vlterius progre&longs;sura &longs;it, nece&longs;&longs;ariò &longs;ummam <lb/>perfectionem præteribit, ac derelinquet. </s> | <s>omnem quamuis optimam, in deterius prolpp&longs;u­<pb pagenum="226"/>ram, cùm enim ad &longs;ummam perfectionem peruenerit, quæ in numero &longs;oli­<lb/>do, & cubico &longs;ignificatur, &longs;i vlterius progre&longs;sura &longs;it, nece&longs;&longs;ariò &longs;ummam <lb/>perfectionem præteribit, ac derelinquet. </s> |
| | |
| <s>Quòd autem numerus 1728. &longs;it <lb/>numerus &longs;olidus, & cubus ip&longs;ius Duodenarij &longs;ic pal<gap/>m fiet, &longs;i tamen prius, <lb/>ea repetiueris, quæ &longs;upra in primo Po&longs;ter. </s> | <s>Quòd autem numerus 1728. &longs;it <lb/>numerus &longs;olidus, & cubus ip&longs;ius Duodenarij &longs;ic pal<gap/>m fiet, &longs;i tamen prius, <lb/>ea repetiueris, quæ &longs;upra in primo Po&longs;ter. num. </s> |
| | |
| <s>num. </s> | |
| | |
| <s>33. marginali, de numero <lb/>Quadrato, & Cubo dicta &longs;unt: e&longs;t autem cubus numerus is, qui ex gemina­<lb/>to ductu alicuius numeri in &longs;e ip&longs;um, producitur. </s> | <s>33. marginali, de numero <lb/>Quadrato, & Cubo dicta &longs;unt: e&longs;t autem cubus numerus is, qui ex gemina­<lb/>to ductu alicuius numeri in &longs;e ip&longs;um, producitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>in præ&longs;enti <lb/>problemate loquitur. </s> | <s>in præ&longs;enti <lb/>problemate loquitur. </s> |
| | |
| <s>ex his facilè e&longs;t verborum Ari&longs;t. </s> | <s>ex his facilè e&longs;t verborum Ari&longs;t. &longs;en&longs;um a&longs;&longs;equi. </s> |
| | |
| <s>&longs;en&longs;um a&longs;&longs;equi. </s> | |
| | |
| <s>Quæ­<lb/>rit igitur, cur tempore &longs;olaris deliquij, &longs;i Solis illuminationes per cribri fo­<lb/>ramina, aut inter alicuius arboris folia, ex ijs, quæ lata habent folia, aut <lb/>inter manuum decu&longs;&longs;atos digitos, ingredientes, atque in terra apparentes, <pb pagenum="242"/>&longs;pectemus, easfalcatas, ac lunulatas, videamus; non autem, vt &longs;olemus, <lb/>rotundas. </s> | <s>Quæ­<lb/>rit igitur, cur tempore &longs;olaris deliquij, &longs;i Solis illuminationes per cribri fo­<lb/>ramina, aut inter alicuius arboris folia, ex ijs, quæ lata habent folia, aut <lb/>inter manuum decu&longs;&longs;atos digitos, ingredientes, atque in terra apparentes, <pb pagenum="242"/>&longs;pectemus, easfalcatas, ac lunulatas, videamus; non autem, vt &longs;olemus, <lb/>rotundas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>re&longs;pondet inde prouenire, quia hæc vox <lb/>cantandi principium e&longs;t. </s> | <s>re&longs;pondet inde prouenire, quia hæc vox <lb/>cantandi principium e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>vbi per cantandi principium puto ip&longs;um intellige­<lb/>re &longs;emitonium, &longs;iue die&longs;im, nam, vtip&longs;e ait primo <lb/><figure id="fig147"></figure><lb/>re &longs;emitonium, &longs;iue die&longs;im, nam, vt ip&longs;e ait primo <lb/>Po&longs;ter. </s> | <s>vbi per cantandi principium puto ip&longs;um intellige­<lb/>re &longs;emitonium, &longs;iue die&longs;im, nam, vtip&longs;e ait primo <lb/><figure id="fig147"></figure><lb/>re &longs;emitonium, &longs;iue die&longs;im, nam, vt ip&longs;e ait primo <lb/>Po&longs;ter. cap. |
| | |
| <s>cap. | |
| | |
| 38. die&longs;is h&ecedil;c, &longs;iue &longs;emitonium dicitur <lb/>principium cantus, quia minimum e&longs;t omnium in­<lb/>teruallorum, quæ voce po&longs;&longs;int exprimi: <expan abbr="atq;">atque</expan> ex eo <lb/>alia interualla con&longs;tant, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; veluti illorum ele­<lb/>mentum. </s> | 38. die&longs;is h&ecedil;c, &longs;iue &longs;emitonium dicitur <lb/>principium cantus, quia minimum e&longs;t omnium in­<lb/>teruallorum, quæ voce po&longs;&longs;int exprimi: <expan abbr="atq;">atque</expan> ex eo <lb/>alia interualla con&longs;tant, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; veluti illorum ele­<lb/>mentum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg353"></margin.target>361</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg353"></margin.target>361</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 4. <emph type="italics"/>(Séd cur hæc difficile, hypate facilè cantatur, cum non ni&longs;i die&longs;i di­<lb/>&longs;crepent? </s> |
| | |
| <s>4. <emph type="italics"/>(Séd cur hæc difficile, hypate facilè cantatur, cum non ni&longs;i die&longs;i di­<lb/>&longs;crepent? </s> | |
| | |
| <s>An quod hypate remi&longs;&longs;ior e&longs;t, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam læuius à con&longs;titutione a&longs;cendi­<lb/>tur? </s> | <s>An quod hypate remi&longs;&longs;ior e&longs;t, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam læuius à con&longs;titutione a&longs;cendi­<lb/>tur? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg354"></margin.target>362</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg354"></margin.target>362</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 5. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius cantilenam, quam nouimus, audire &longs;olemus, quam cam, <lb/>quam ignoramus? </s> |
| | |
| <s>5. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius cantilenam, quam nouimus, audire &longs;olemus, quam cam, <lb/>quam ignoramus? </s> | |
| | |
| <s>Vtrum, quia cùm quod cantatur, agno&longs;cimus, tunc magis ma­<lb/>nife&longs;tus e&longs;t, qui veluti &longs;copum a&longs;&longs;equitur. </s> | <s>Vtrum, quia cùm quod cantatur, agno&longs;cimus, tunc magis ma­<lb/>nife&longs;tus e&longs;t, qui veluti &longs;copum a&longs;&longs;equitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>tertia ratio e&longs;t, quia res &longs;olitæ plerumque, quam in&longs;olitæ iucundio­<lb/>res exi&longs;tunt.</s></p><p type="main"> | <s>tertia ratio e&longs;t, quia res &longs;olitæ plerumque, quam in&longs;olitæ iucundio­<lb/>res exi&longs;tunt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 6. & per &longs;e &longs;atis clarum e&longs;t; & ad harmonicam non &longs;pectat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>6. & per &longs;e &longs;atis clarum e&longs;t; & ad harmonicam non &longs;pectat.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg355"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg355"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg355"></margin.target>363</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg355"></margin.target>363</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 7. <emph type="italics"/>(Cur veteres cum &longs;eptemfidibus concentus di&longs;ponerent, hypaten, non <lb/>neten relinquebant? </s> |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>(Cur veteres cum &longs;eptemfidibus concentus di&longs;ponerent, hypaten, non <lb/>neten relinquebant? </s> | |
| | |
| <s>An falsò id dicitur (earum enim <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> &longs;eruarunt; &longs;edtri­<lb/>ten adimere &longs;olebant) An non? </s> | <s>An falsò id dicitur (earum enim <expan abbr="vtramq;">vtramque</expan> &longs;eruarunt; &longs;edtri­<lb/>ten adimere &longs;olebant) An non? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg356"></margin.target>364</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg356"></margin.target>364</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 8. <emph type="italics"/>(Cur grauis &longs;onum pote&longs;t acutæ? </s> |
| | |
| <s>8. <emph type="italics"/>(Cur grauis &longs;onum pote&longs;t acutæ? </s> | |
| | |
| <s>An quia maius e&longs;t; etenim quemad­<lb/>modum graue obtu&longs;o, &longs;ic acutum acuto angulo &longs;imile e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Ex intelligentia præ­<lb/>cedentis problematis, præ&longs;ens fatis ferè clarum e&longs;t: imò exillo ortum i&longs;tud <lb/>e&longs;&longs;e videtur. </s> | <s>An quia maius e&longs;t; etenim quemad­<lb/>modum graue obtu&longs;o, &longs;ic acutum acuto angulo &longs;imile e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Ex intelligentia præ­<lb/>cedentis problematis, præ&longs;ens fatis ferè clarum e&longs;t: imò exillo ortum i&longs;tud <lb/>e&longs;&longs;e videtur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg357"></margin.target>365</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg357"></margin.target>365</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 9. <emph type="italics"/>(Gur &longs;olitarias cantilenas &longs;uauius audire &longs;olemus, &longs;i ad tybiam, aut <lb/>ad lyram vnam cantatur, cùm tamen ad fides, canticum&queacute; idem, medo <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> per­<lb/>agatur? </s> |
| | |
| <s>9. <emph type="italics"/>(Gur &longs;olitarias cantilenas &longs;uauius audire &longs;olemus, &longs;i ad tybiam, aut <lb/>ad lyram vnam cantatur, cùm tamen ad fides, canticum&queacute; idem, medo <expan abbr="vtroq;">vtroque</expan> per­<lb/>agatur? </s> | |
| | |
| <s>narm &longs;i idem ita amplius fit, plus ad plures tibias, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam &longs;uauius e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/><pb pagenum="253"/><emph type="italics"/>oportet? </s> | <s>narm &longs;i idem ita amplius fit, plus ad plures tibias, <expan abbr="atq;">atque</expan> etiam &longs;uauius e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/><pb pagenum="253"/><emph type="italics"/>oportet? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg358"></margin.target>366</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg358"></margin.target>366</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 10. &longs;atis clarum ex &longs;e. </s> |
| | |
| <s>10. &longs;atis clarum ex &longs;e. </s> | |
| | |
| <s>illud &longs;olum notatione dignum e&longs;t, Teretiza­<lb/>re, quod e&longs;t canere, vt modo aiunt, non verba, &longs;ed notas, fui&longs;&longs;e idem, quod <lb/>nune &longs;olmifationem, aut lalagen decantare.</s></p><p type="main"> | <s>illud &longs;olum notatione dignum e&longs;t, Teretiza­<lb/>re, quod e&longs;t canere, vt modo aiunt, non verba, &longs;ed notas, fui&longs;&longs;e idem, quod <lb/>nune &longs;olmifationem, aut lalagen decantare.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg359"></margin.target>367</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg359"></margin.target>367</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 11. <emph type="italics"/>(Cur vox, aut fonus de&longs;inens a<gap/>utoir fit? </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Cur vox, aut fonus de&longs;inens a<gap/>utoir fit? </s> | |
| | |
| <s>An quia minor, vt quæ fa­<lb/>cta &longs;it imbecillior?)<emph.end type="italics"/> lege quæ in probl. </s> | <s>An quia minor, vt quæ fa­<lb/>cta &longs;it imbecillior?)<emph.end type="italics"/> lege quæ in probl. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg360"></margin.target>368</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg360"></margin.target>368</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 12. <emph type="italics"/>(Quamobrem quæ grauior è fidibus eft &longs;emper modulationem, aut <lb/>cantilenam &longs;u&longs;cipit: nam &longs;i oporteat canere parame&longs;en cùm &longs;ola me&longs;e, nihilominus <lb/>medium gignetur: &longs;i verò me&longs;en, nece&longs;&longs;arium ambo, &longs;ola non gignitur? </s> |
| | |
| <s>12. <emph type="italics"/>(Quamobrem quæ grauior è fidibus eft &longs;emper modulationem, aut <lb/>cantilenam &longs;u&longs;cipit: nam &longs;i oporteat canere parame&longs;en cùm &longs;ola me&longs;e, nihilominus <lb/>medium gignetur: &longs;i verò me&longs;en, nece&longs;&longs;arium ambo, &longs;ola non gignitur? </s> | |
| | |
| <s>An quia <lb/>graue magnum e&longs;t, itaque validius: & in magno paruum ine&longs;i. </s> | <s>An quia <lb/>graue magnum e&longs;t, itaque validius: & in magno paruum ine&longs;i. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Sed &longs;i minus, certè in graui acutum e&longs;t, maius enim <lb/>graue e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Cur inquit, ex duobus &longs;onis, qui Diapa&longs;on efficiant, grauis qui­<lb/>dem habet in &longs;e Antiphonum acuti, ide&longs;t, in &longs;e continet etiam acutum: at <lb/>verò acutus non habet antiphonum grauis, ide&longs;t non continet in &longs;e grauem. <lb/></s> | <s>Sed &longs;i minus, certè in graui acutum e&longs;t, maius enim <lb/>graue e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Cur inquit, ex duobus &longs;onis, qui Diapa&longs;on efficiant, grauis qui­<lb/>dem habet in &longs;e Antiphonum acuti, ide&longs;t, in &longs;e continet etiam acutum: at <lb/>verò acutus non habet antiphonum grauis, ide&longs;t non continet in &longs;e grauem. <lb/></s> |
| | |
| <s>Ratio e&longs;t, inquit, quia in <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> continetur &longs;onus, &longs;eu modus <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> qua­<lb/>tenus voces huius con&longs;onantiæ &longs;unt eiu&longs;dem naturæ, vt in 7. Probl. </s> | <s>Ratio e&longs;t, inquit, quia in <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> continetur &longs;onus, &longs;eu modus <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> qua­<lb/>tenus voces huius con&longs;onantiæ &longs;unt eiu&longs;dem naturæ, vt in 7. Probl. dictum <lb/>e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>dictum <lb/>e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>Sed melius e&longs;t Dicere, quia in graui tanquam in magno acutum veluti <lb/>paruum includitur, vt paulò ante fu&longs;ius explicatum e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>Sed melius e&longs;t Dicere, quia in graui tanquam in magno acutum veluti <lb/>paruum includitur, vt paulò ante fu&longs;ius explicatum e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>in &longs;onis æqualitas e&longs;t; <lb/>a quale autem omne ad vnitatem <expan abbr="refer&etilde;dum">referendum</expan> e&longs;t. </s> | <s>in &longs;onis æqualitas e&longs;t; <lb/>a quale autem omne ad vnitatem <expan abbr="refer&etilde;dum">referendum</expan> e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>hoc idem in fi&longs;tolis etiam euenit, vt <lb/>falli aures po&longs;&longs;int)<emph.end type="italics"/> Quænam &longs;int voces Antiphonæ in 7. Probl. </s> | <s>hoc idem in fi&longs;tolis etiam euenit, vt <lb/>falli aures po&longs;&longs;int)<emph.end type="italics"/> Quænam &longs;int voces Antiphonæ in 7. Probl. dictum e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>dictum e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>quod <lb/>ad textum attinet pro verbo, atropo, quod in Gazæ translatione legitur, <lb/>repo&longs;ui, Homine, Græcè enim e&longs;t, <foreign lang="greek">agqrwxw)<gap/>,</foreign> ex quo fortè mendosè factum <lb/>e&longs;t illud, atropo. </s> | <s>quod <lb/>ad textum attinet pro verbo, atropo, quod in Gazæ translatione legitur, <lb/>repo&longs;ui, Homine, Græcè enim e&longs;t, <foreign lang="greek">agqrwxw)<gap/>,</foreign> ex quo fortè mendosè factum <lb/>e&longs;t illud, atropo. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg363"></margin.target>372</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg363"></margin.target>372</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 16. <emph type="italics"/>(Qua de cau&longs;a Antiphonum &longs;uauius est &longs;ymphono? </s> |
| | |
| <s>16. <emph type="italics"/>(Qua de cau&longs;a Antiphonum &longs;uauius est &longs;ymphono? </s> | |
| | |
| <s>An quia in an­<lb/>tiphono manife&longs;tior est ip&longs;a con&longs;onantia, quàm eùm ad &longs;ympboniam cantatur: ne­<lb/>oe&longs;&longs;e exim e&longs;t in &longs;ymphonia alteram vocem alteri vni&longs;onam e&longs;&longs;e; ita vt duæ in ean­<lb/>dem coale&longs;centes altera alteram offu&longs;care po&longs;&longs;it)<emph.end type="italics"/> Per antiphonum intelligit nunc <lb/>Ari&longs;t. | <s>An quia in an­<lb/>tiphono manife&longs;tior est ip&longs;a con&longs;onantia, quàm eùm ad &longs;ympboniam cantatur: ne­<lb/>oe&longs;&longs;e exim e&longs;t in &longs;ymphonia alteram vocem alteri vni&longs;onam e&longs;&longs;e; ita vt duæ in ean­<lb/>dem coale&longs;centes altera alteram offu&longs;care po&longs;&longs;it)<emph.end type="italics"/> Per antiphonum intelligit nunc <lb/>Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg364"></margin.target>373</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg364"></margin.target>373</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 17. <emph type="italics"/>(Cur &longs;ola Diapa&longs;on con&longs;onantia cantatur? </s> |
| | |
| <s>17. <emph type="italics"/>(Cur &longs;ola Diapa&longs;on con&longs;onantia cantatur? </s> | |
| | |
| <s>&longs;ecundum hanc cnim, & <lb/>nullam aliam magadare &longs;olent. </s> | <s>&longs;ecundum hanc cnim, & <lb/>nullam aliam magadare &longs;olent. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>hoc <lb/>enim pacto ad ip&longs;um canentes, Diapa&longs;on cum ip&longs;o facilè effeci&longs;&longs;ent. </s> | <s>hoc <lb/>enim pacto ad ip&longs;um canentes, Diapa&longs;on cum ip&longs;o facilè effeci&longs;&longs;ent. </s> |
| | |
| <s>Notan­<lb/>dum præterea Ari&longs;t. </s> | <s>Notan­<lb/>dum præterea Ari&longs;t. &longs;umere in textu Antiphonum pro &longs;ola Diapa&longs;on. </s> |
| | |
| <s>&longs;umere in textu Antiphonum pro &longs;ola Diapa&longs;on. </s> | |
| | |
| <s>Quæ­<lb/>rit igitur, cur canentes &longs;oliti &longs;int per &longs;olam Diapa&longs;on con&longs;onantiam cane­<lb/>re, quod probat ex v&longs;u Magadis, quod vulgò ad cantum adhibere &longs;olebant, <lb/>cùm eo enim omnes in Diapa&longs;on conueniebant. </s> | <s>Quæ­<lb/>rit igitur, cur canentes &longs;oliti &longs;int per &longs;olam Diapa&longs;on con&longs;onantiam cane­<lb/>re, quod probat ex v&longs;u Magadis, quod vulgò ad cantum adhibere &longs;olebant, <lb/>cùm eo enim omnes in Diapa&longs;on conueniebant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg365"></margin.target>374</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg365"></margin.target>374</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 18. <emph type="italics"/>(Sed cur Solis Antiphonis vocibus hoc ine&longs;t? </s> |
| | |
| <s>18. <emph type="italics"/>(Sed cur Solis Antiphonis vocibus hoc ine&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>An quod &longs;olç pari in­<lb/>teruallo di&longs;tant à Me&longs;e. </s> | <s>An quod &longs;olç pari in­<lb/>teruallo di&longs;tant à Me&longs;e. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg366"></margin.target>375</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg366"></margin.target>375</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 19. <emph type="italics"/>(Cur non canunt Diapente, & Diate&longs;&longs;aron in Antiphonis? </s> |
| | |
| <s>19. <emph type="italics"/>(Cur non canunt Diapente, & Diate&longs;&longs;aron in Antiphonis? </s> | |
| | |
| <s>An quod <lb/>non eadem con&longs;onandi ratio ijs ine&longs;t, quæ in Diapa&longs;on: in qua vox grauis eundem <lb/>habet in grauitate modum, quem acuta in acumine: ita vt, & eadem vox quidem, <lb/>& &longs;imul diuer&longs;a oriatur. </s> | <s>An quod <lb/>non eadem con&longs;onandi ratio ijs ine&longs;t, quæ in Diapa&longs;on: in qua vox grauis eundem <lb/>habet in grauitate modum, quem acuta in acumine: ita vt, & eadem vox quidem, <lb/>& &longs;imul diuer&longs;a oriatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg367"></margin.target>376</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg367"></margin.target>376</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 20. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis, mota Me&longs;e, alijs quamuis omnibus chordis benè con­<lb/>&longs;onantibus, in&longs;trumento vtatur, non &longs;olŭ cum ad Me&longs;es &longs;onŭ peruenerit, &longs;ed etiam <lb/>in reliqua melodia, aures anget, modumque <expan abbr="incõ">incom</expan> innum e&longs;&longs;icient: &longs;i verò Lycha­<lb/>nos, aut alia quæpiam mota fuerit, tunc di&longs;crimen, aut in<gap/><expan abbr="õ">om</expan><gap/>nisas &longs;olum appare-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="259"/><emph type="italics"/>bit, cùm ip&longs;am, quis pul&longs;auerit? </s> |
| | |
| <s>20. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis, mota Me&longs;e, alijs quamuis omnibus chordis benè con­<lb/>&longs;onantibus, in&longs;trumento vtatur, non &longs;olŭ cum ad Me&longs;es &longs;onŭ peruenerit, &longs;ed etiam <lb/>in reliqua melodia, aures anget, modumque <expan abbr="incõ">incom</expan> innum e&longs;&longs;icient: &longs;i verò Lycha­<lb/>nos, aut alia quæpiam mota fuerit, tunc di&longs;crimen, aut in<gap/><expan abbr="õ">om</expan><gap/>nisas &longs;olum appare-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="259"/><emph type="italics"/>bit, cùm ip&longs;am, quis pul&longs;auerit? </s> | |
| | |
| <s>An non ratione id optima accidit? </s> | <s>An non ratione id optima accidit? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;ic <lb/>etiam &longs;onus me&longs;es e&longs;t veluti aliorum &longs;onorum coniunctio, maximeque pulchriorŭ; <lb/>propterea eius &longs;onus &longs;æpi&longs;&longs;imè a&longs;&longs;umi &longs;olet)<emph.end type="italics"/> Si quis ea, quæ initio dicta &longs;unt, pro­<lb/>bè tenuerit, facilè ad huius problematis intelligentiam perueniet; per me­<lb/>&longs;en motam intellige de &longs;uo &longs;ibi conuente &longs;tatu <expan abbr="dimotã">dimotam</expan>, & ideò ab alijs chor <lb/>dis di&longs;&longs;onantem. </s> | <s>&longs;ic <lb/>etiam &longs;onus me&longs;es e&longs;t veluti aliorum &longs;onorum coniunctio, maximeque pulchriorŭ; <lb/>propterea eius &longs;onus &longs;æpi&longs;&longs;imè a&longs;&longs;umi &longs;olet)<emph.end type="italics"/> Si quis ea, quæ initio dicta &longs;unt, pro­<lb/>bè tenuerit, facilè ad huius problematis intelligentiam perueniet; per me­<lb/>&longs;en motam intellige de &longs;uo &longs;ibi conuente &longs;tatu <expan abbr="dimotã">dimotam</expan>, & ideò ab alijs chor <lb/>dis di&longs;&longs;onantem. </s> |
| | |
| <s>Idem quærit Probl. </s> | <s>Idem quærit Probl. 38.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>38.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg368"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg368"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg368"></margin.target>377</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg368"></margin.target>377</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 21. <emph type="italics"/>(Cur qui grauius cătant, &longs;i ab&longs;onant deprehendi facilius po&longs;&longs;unt, quă, <lb/>qui cantant acutius: nec verò &longs;ecus in rithmis accidit. </s> |
| | |
| <s>21. <emph type="italics"/>(Cur qui grauius cătant, &longs;i ab&longs;onant deprehendi facilius po&longs;&longs;unt, quă, <lb/>qui cantant acutius: nec verò &longs;ecus in rithmis accidit. </s> | |
| | |
| <s>euidentiores enim, qui pec­<lb/>cant in grauiori. </s> | <s>euidentiores enim, qui pec­<lb/>cant in grauiori. </s> |
| | |
| |
| | |
| 13. reliqua &longs;unt &longs;atis clara.</s></p><p type="main"> | 13. reliqua &longs;unt &longs;atis clara.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 22. ex &longs;e manife&longs;tum e&longs;t: atque idem cum &longs;equenti num. </s> |
| | |
| <s>22. ex &longs;e manife&longs;tum e&longs;t: atque idem cum &longs;equenti num. </s> | |
| | |
| <s>46.</s></p><p type="main"> | <s>46.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg369"></margin.target>378</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg369"></margin.target>378</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 23. <emph type="italics"/>(Cur Nete duplo acutior e&longs;t bypate? </s> |
| | |
| <s>23. <emph type="italics"/>(Cur Nete duplo acutior e&longs;t bypate? </s> | |
| | |
| <s>An primum, quod cum ner­<lb/>u<gap/>s parte &longs;ui dimidia, & totus &longs;imul pul&longs;atur, Diapa&longs;on concinentia exultat: quod <lb/>pariter in fi&longs;tulis apparet, &longs;onus enim, qui per medium foramen emergit Diapa&longs;on <lb/>cum eo re&longs;onat, qui per totam fi&longs;tulam exit. </s> | <s>An primum, quod cum ner­<lb/>u<gap/>s parte &longs;ui dimidia, & totus &longs;imul pul&longs;atur, Diapa&longs;on concinentia exultat: quod <lb/>pariter in fi&longs;tulis apparet, &longs;onus enim, qui per medium foramen emergit Diapa&longs;on <lb/>cum eo re&longs;onat, qui per totam fi&longs;tulam exit. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg370"></margin.target>379</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg370"></margin.target>379</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 24. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis p&longs;allens netem pul&longs;atam apprehenderit, &longs;olam Hypa­<lb/>tem re&longs;onare videbitur? </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis p&longs;allens netem pul&longs;atam apprehenderit, &longs;olam Hypa­<lb/>tem re&longs;onare videbitur? </s> | |
| | |
| <s>An quod tinnitus huius maximè connaturalis e&longs;t &longs;ono il­<lb/>lius, ill<gap/> que con&longs;onus. </s> | <s>An quod tinnitus huius maximè connaturalis e&longs;t &longs;ono il­<lb/>lius, ill<gap/> que con&longs;onus. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg371"></margin.target>380</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg371"></margin.target>380</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 25. <emph type="italics"/>(Cur in harmonijs chorda illa, quæ dicitur Me&longs;e, &longs;eu media, &longs;ic ap­<lb/>pellatz e&longs;t? </s> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(Cur in harmonijs chorda illa, quæ dicitur Me&longs;e, &longs;eu media, &longs;ic ap­<lb/>pellatz e&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>cum inter octo nullum medium &longs;it? </s> | <s>cum inter octo nullum medium &longs;it? </s> |
| | |
| <s>An quoniam olim har<gap/>oniæ &longs;ep­<lb/>tem fidibus con&longs;tabant, qui numerus medium habet)<emph.end type="italics"/> Ex ordine chordarum Li­<lb/>chaonis, & <expan abbr="Terpãdri">Terpandri</expan>, quorum alter &longs;eptem, alter verò octo chordis mono­<lb/>chordium conflabat, vt &longs;upra recen&longs;ui, huic loco abundè &longs;atisfieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>An quoniam olim har<gap/>oniæ &longs;ep­<lb/>tem fidibus con&longs;tabant, qui numerus medium habet)<emph.end type="italics"/> Ex ordine chordarum Li­<lb/>chaonis, & <expan abbr="Terpãdri">Terpandri</expan>, quorum alter &longs;eptem, alter verò octo chordis mono­<lb/>chordium conflabat, vt &longs;upra recen&longs;ui, huic loco abundè &longs;atisfieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 26. &longs;atis ex &longs;e clarum e&longs;t, <expan abbr="atq;">atque</expan> idem cum num. </s> |
| | |
| <s>26. &longs;atis ex &longs;e clarum e&longs;t, <expan abbr="atq;">atque</expan> idem cum num. </s> | |
| | |
| <s>47.</s></p><p type="main"> | <s>47.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg372"></margin.target>381</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg372"></margin.target>381</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 27. <emph type="italics"/>(Cur inter omnia, quæ &longs;ub &longs;en&longs;us cadunt, &longs;ola audibilia mores obti­<lb/>nent? </s> |
| | |
| <s>27. <emph type="italics"/>(Cur inter omnia, quæ &longs;ub &longs;en&longs;us cadunt, &longs;ola audibilia mores obti­<lb/>nent? </s> | |
| | |
| <s>quamuis &longs;ine &longs;ermone aliquid modulemur, mores tamen præ &longs;e ip&longs;a modela­<lb/>tio fert, &longs;ed nec color, nec odor, nec &longs;apor id habet. </s> | <s>quamuis &longs;ine &longs;ermone aliquid modulemur, mores tamen præ &longs;e ip&longs;a modela­<lb/>tio fert, &longs;ed nec color, nec odor, nec &longs;apor id habet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>fubdit po&longs;tea alias fui&longs;&longs;e &longs;imiles illis harmonijs, quas <lb/>nunc &longs;onatas dicimus, fui&longs;&longs;e tamen &longs;tatas, ac determinatas numero, quibus <lb/>&longs;olis vti liceret.</s></p><p type="main"> | <s>fubdit po&longs;tea alias fui&longs;&longs;e &longs;imiles illis harmonijs, quas <lb/>nunc &longs;onatas dicimus, fui&longs;&longs;e tamen &longs;tatas, ac determinatas numero, quibus <lb/>&longs;olis vti liceret.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 29. Idem e&longs;t cum præcedenti 27. eadem igitur <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;it explicatio.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>29. Idem e&longs;t cum præcedenti 27. eadem igitur <expan abbr="quoq;">quoque</expan> &longs;it explicatio.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg374"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg374"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg374"></margin.target>383</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg374"></margin.target>383</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 30. <emph type="italics"/>(Cur <expan abbr="neq;">neque</expan> hypodorium, <expan abbr="neq;">neque</expan> hypop hrygium est in tragœdiarum obo­<lb/>ro? </s> |
| | |
| <s>30. <emph type="italics"/>(Cur <expan abbr="neq;">neque</expan> hypodorium, <expan abbr="neq;">neque</expan> hypop hrygium est in tragœdiarum obo­<lb/>ro? </s> | |
| | |
| <s>An quia non habet anti&longs;trophon, vtpotè quæ &longs;cenica &longs;unt, imitationi&queacute;, accom­<lb/>modata)<emph.end type="italics"/> huc pertinent ea, quæ ad cap. | <s>An quia non habet anti&longs;trophon, vtpotè quæ &longs;cenica &longs;unt, imitationi&queacute;, accom­<lb/>modata)<emph.end type="italics"/> huc pertinent ea, quæ ad cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Quod ad hunc locum &longs;pe­<lb/>ctat, videndum quales e&longs;&longs;ent Hypodorius, & Hypophrygius: quod Ari&longs;t. | <s>Quod ad hunc locum &longs;pe­<lb/>ctat, videndum quales e&longs;&longs;ent Hypodorius, & Hypophrygius: quod Ari&longs;t. |
| | |
| ip­<lb/>&longs;e infra Problem. </s> | ip­<lb/>&longs;e infra Problem. 49. docet, ait enim, modum hypophrygium animos Lym­<lb/>phatis, &longs;imiles reddere, <expan abbr="cogere&qacute;">cogereque</expan>; debacchari: Hypodorium verò e&longs;&longs;e mo­<lb/>dum magnificum, con&longs;tantem, grauemque. </s> |
| | |
| <s>49. docet, ait enim, modum hypophrygium animos Lym­<lb/>phatis, &longs;imiles reddere, <expan abbr="cogere&qacute;">cogereque</expan>; debacchari: Hypodorium verò e&longs;&longs;e mo­<lb/>dum magnificum, con&longs;tantem, grauemque. </s> | |
| | |
| <s><expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> autem fui&longs;&longs;e variæ imi­<lb/>tationi aptum, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>; carui&longs;&longs;e &longs;trophis: quæ ad eandem &longs;emper imitatio­<lb/>nem, <expan abbr="eundem&qacute;">eundemque</expan>; morem tendunt: vt &longs;upra Probl. </s> | |
| | |
| <s>15. explicaui. </s> | <s><expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> autem fui&longs;&longs;e variæ imi­<lb/>tationi aptum, <expan abbr="ideo&qacute;">ideoque</expan>; carui&longs;&longs;e &longs;trophis: quæ ad eandem &longs;emper imitatio­<lb/>nem, <expan abbr="eundem&qacute;">eundemque</expan>; morem tendunt: vt &longs;upra Probl. 15. explicaui. </s> |
| | |
| <s>ex quibus <lb/>intelligere po&longs;&longs;umus Problema præ&longs;ens; modus &longs;cilicet Hypodorius, & Hy­<lb/>pophrygius à choro Tragœdiarum arcebantur, quia carebant anti&longs;trophis, <lb/>quibus chorus gaudebat; chorus enim non imitabatur varios mores, <expan abbr="va-rios&qacute;">va­<lb/>riosque</expan>; hominum affectus, &longs;ed eodem &longs;eruato affectu per ea&longs;dem &longs;trophas ad <lb/>finem <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> perueniebat. </s> | <s>ex quibus <lb/>intelligere po&longs;&longs;umus Problema præ&longs;ens; modus &longs;cilicet Hypodorius, & Hy­<lb/>pophrygius à choro Tragœdiarum arcebantur, quia carebant anti&longs;trophis, <lb/>quibus chorus gaudebat; chorus enim non imitabatur varios mores, <expan abbr="va-rios&qacute;">va­<lb/>riosque</expan>; hominum affectus, &longs;ed eodem &longs;eruato affectu per ea&longs;dem &longs;trophas ad <lb/>finem <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> perueniebat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg375"></margin.target>384</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg375"></margin.target>384</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 31. <emph type="italics"/>(Cur Phrynicus, cæteri&queacute;, illius ætatis Mu&longs;ici magis Meiopæi erăt? <lb/></s> |
| | |
| <s>31. <emph type="italics"/>(Cur Phrynicus, cæteri&queacute;, illius ætatis Mu&longs;ici magis Meiopæi erăt? <lb/></s> | |
| | |
| <s>An quoniam tunc temporis in tragædijs carmine contextis maior erat <expan abbr="cātilenarum">cantilenarum</expan> <lb/>v&longs;us)<emph.end type="italics"/> Apud Suidam inter plures Phrynicos, vnus recen&longs;etur patria Athe­<lb/>nicn&longs;is, & Poeta Tragicus, qui circa Olympiadem 67. floruit: quem puto <lb/>hunc e&longs;&longs;c, de quo in hoc problemate agitur. </s> | <s>An quoniam tunc temporis in tragædijs carmine contextis maior erat <expan abbr="cātilenarum">cantilenarum</expan> <lb/>v&longs;us)<emph.end type="italics"/> Apud Suidam inter plures Phrynicos, vnus recen&longs;etur patria Athe­<lb/>nicn&longs;is, & Poeta Tragicus, qui circa Olympiadem 67. floruit: quem puto <lb/>hunc e&longs;&longs;c, de quo in hoc problemate agitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg376"></margin.target>385</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg376"></margin.target>385</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 32. <emph type="italics"/>(Cur Diapa&longs;on con&longs;onantiam dicimus, non ratione numeri Diao­<lb/>tto, vti Diate&longs;&longs;aron, & Diapente? </s> |
| | |
| <s>32. <emph type="italics"/>(Cur Diapa&longs;on con&longs;onantiam dicimus, non ratione numeri Diao­<lb/>tto, vti Diate&longs;&longs;aron, & Diapente? </s> | |
| | |
| <s>An quod antiquitus non pluribus, quàm &longs;ep­<lb/>tem vterentur numeris? </s> | <s>An quod antiquitus non pluribus, quàm &longs;ep­<lb/>tem vterentur numeris? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg377"></margin.target>386</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg377"></margin.target>386</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 33. <emph type="italics"/>(Cur aptius de acuto in graue canitur, quam de graue in acutum? <lb/></s> |
| | |
| <s>33. <emph type="italics"/>(Cur aptius de acuto in graue canitur, quam de graue in acutum? <lb/></s> | |
| | |
| <s>Vtrum, quod ita fit, vt à &longs;uo inchoetur principio? </s> | <s>Vtrum, quod ita fit, vt à &longs;uo inchoetur principio? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>horum primum illud <lb/>erat, quod in parte graui&longs;&longs;ima <expan abbr="collocatũ">collocatum</expan> erat, cuius hæ erant chordæ, Hy­<lb/>pate, Parhypate, Lychanos, Me&longs;e. </s> | <s>horum primum illud <lb/>erat, quod in parte graui&longs;&longs;ima <expan abbr="collocatũ">collocatum</expan> erat, cuius hæ erant chordæ, Hy­<lb/>pate, Parhypate, Lychanos, Me&longs;e. </s> |
| | |
| <s>&longs;i igitur in&longs;trumentum habuerit tantum <lb/>duo tetrachorda, neruns medius crit ip&longs;a Me&longs;e, quæ e&longs;t acuti&longs;&longs;ima primi te­<lb/>trachordi, e&longs;t præterea hæc Me&longs;e veluti dux reliquarum chordarum, nam, <lb/>vt dictum e&longs;t in Probl. </s> | <s>&longs;i igitur in&longs;trumentum habuerit tantum <lb/>duo tetrachorda, neruns medius crit ip&longs;a Me&longs;e, quæ e&longs;t acuti&longs;&longs;ima primi te­<lb/>trachordi, e&longs;t præterea hæc Me&longs;e veluti dux reliquarum chordarum, nam, <lb/>vt dictum e&longs;t in Probl. 20. e&longs;t in medio carum vti dux; &longs;æpi&longs;&longs;imè omnium <lb/>pui&longs;atur: ca &longs;ola ab alijs di&longs;&longs;onante, reliquæ omnes videntur di&longs;&longs;onare. </s> |
| | |
| <s>20. e&longs;t in medio carum vti dux; &longs;æpi&longs;&longs;imè omnium <lb/>pui&longs;atur: ca &longs;ola ab alijs di&longs;&longs;onante, reliquæ omnes videntur di&longs;&longs;onare. </s> | |
| | |
| <s>cùm <pb pagenum="265"/>igitur alijs præ&longs;tet <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; &longs;ui tetrachordi acuti&longs;&longs;ima, <expan abbr="cõuenienter">conuenienter</expan> natura du­<lb/>ce fit, vt ab acuta voce cantum exordiamur. </s> | <s>cùm <pb pagenum="265"/>igitur alijs præ&longs;tet <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; &longs;ui tetrachordi acuti&longs;&longs;ima, <expan abbr="cõuenienter">conuenienter</expan> natura du­<lb/>ce fit, vt ab acuta voce cantum exordiamur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg378"></margin.target>387</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg378"></margin.target>387</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 34. <emph type="italics"/>(Cur bis Diapente, aut bis Diate&longs;&longs;aron <expan abbr="cõ&longs;onantia">con&longs;onantia</expan> <expan abbr="cõponi">componi</expan> non pote&longs;t, <lb/>bis aŭ<gap/> Diapa&longs;on pote&longs;t? </s> |
| | |
| <s>34. <emph type="italics"/>(Cur bis Diapente, aut bis Diate&longs;&longs;aron <expan abbr="cõ&longs;onantia">con&longs;onantia</expan> <expan abbr="cõponi">componi</expan> non pote&longs;t, <lb/>bis aŭ<gap/> Diapa&longs;on pote&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>An, quòd bis Diapente, non bis Diate&longs;&longs;aron e&longs;t: &longs;ed Dia­<lb/>te&longs;&longs;aron, & Diapente in vnă Diapa&longs;on concurrunt)<emph.end type="italics"/> Quamuis textus <expan abbr="aliquantulũ">aliquantulum</expan> <lb/><expan abbr="&etilde;t">ent</expan> græcus corruptus &longs;it, verumtamen &longs;en&longs;um Ari&longs;t. | <s>An, quòd bis Diapente, non bis Diate&longs;&longs;aron e&longs;t: &longs;ed Dia­<lb/>te&longs;&longs;aron, & Diapente in vnă Diapa&longs;on concurrunt)<emph.end type="italics"/> Quamuis textus <expan abbr="aliquantulũ">aliquantulum</expan> <lb/><expan abbr="&etilde;t">ent</expan> græcus corruptus &longs;it, verumtamen &longs;en&longs;um Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Iam proportio inter primum 6. & vltimum 3. e&longs;t dupla: quæ e&longs;t ratio ip&longs;ius <lb/>perfecti&longs;&longs;imæ con&longs;onantiæ Diapa&longs;on. </s> | <s>Iam proportio inter primum 6. & vltimum 3. e&longs;t dupla: quæ e&longs;t ratio ip&longs;ius <lb/>perfecti&longs;&longs;imæ con&longs;onantiæ Diapa&longs;on. </s> |
| | |
| <s>Ex quibus Ari&longs;t. </s> | <s>Ex quibus Ari&longs;t. &longs;ententia manife&longs;ta <pb pagenum="266"/>e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>&longs;ententia manife&longs;ta <pb pagenum="266"/>e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>idem quærit etiam problemate 42. Hæc de ratione multiplici, & &longs;uper­<lb/>particulari dicta &longs;unt ex veterum &longs;ententia: recentiores enim mu&longs;icæ de­<lb/>prauatores plures alias rationes perperam inter harmonicas intru&longs;erunt.</s></p><p type="main"> | <s>idem quærit etiam problemate 42. Hæc de ratione multiplici, & &longs;uper­<lb/>particulari dicta &longs;unt ex veterum &longs;ententia: recentiores enim mu&longs;icæ de­<lb/>prauatores plures alias rationes perperam inter harmonicas intru&longs;erunt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg379"></margin.target>388</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg379"></margin.target>388</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 35. <emph type="italics"/>(Cur Diapa&longs;on con&longs;onantia omnium pulcherrima e&longs;t? </s> |
| | |
| <s>35. <emph type="italics"/>(Cur Diapa&longs;on con&longs;onantia omnium pulcherrima e&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>An quod <lb/>integris terminis huius proportiones continentur: cæterarum autem non integris? <lb/></s> | <s>An quod <lb/>integris terminis huius proportiones continentur: cæterarum autem non integris? <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg380"></margin.target>389</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg380"></margin.target>389</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 36. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i neruus medius ex &longs;uo intentionis modo dimotus fuerit, cæte­<lb/>ris <expan abbr="quoq;">quoque</expan> omnes nerui, &longs;onos diffonos reddent: &longs;ed <gap/>i, immoto illo manente, ali­<lb/>quis ex cæteris dimotus fuerit, &longs;olus hic, qui modo &longs;uo caruerit, aberrabit? </s> |
| | |
| <s>36. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i neruus medius ex &longs;uo intentionis modo dimotus fuerit, cæte­<lb/>ris <expan abbr="quoq;">quoque</expan> omnes nerui, &longs;onos diffonos reddent: &longs;ed <gap/>i, immoto illo manente, ali­<lb/>quis ex cæteris dimotus fuerit, &longs;olus hic, qui modo &longs;uo caruerit, aberrabit? </s> | |
| | |
| <s>An, <lb/>quod ratio concinendi, aptaneruorum omium intentione continetur, quæ non ni&longs;v<emph.end type="italics"/><pb pagenum="267"/><emph type="italics"/>per habitudinem quandam ad Me&longs;en, &longs;eu ad Medium, <expan abbr="accommodāda">accommodanda</expan> omnibus e&longs;t, <lb/>ordo&queacute;, ratione illius di&longs;poni &longs;ingulis debet? </s> | <s>An, <lb/>quod ratio concinendi, aptaneruorum omium intentione continetur, quæ non ni&longs;v<emph.end type="italics"/><pb pagenum="267"/><emph type="italics"/>per habitudinem quandam ad Me&longs;en, &longs;eu ad Medium, <expan abbr="accommodāda">accommodanda</expan> omnibus e&longs;t, <lb/>ordo&queacute;, ratione illius di&longs;poni &longs;ingulis debet? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Veruntamen Me&longs;e&longs;ibi con&longs;iante, &longs;i quis alius <lb/>di&longs;creparit, meritò illius &longs;ola pars dee&longs;t: cæteri <expan abbr="uamq;">uamque</expan> omnes modum &longs;uæ <expan abbr="concin&etilde;-tiæ">concinen­<lb/>tiæ</expan> &longs;eruant integrum) (Neruus medius)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, Me&longs;e, &longs;ic appellata, quod me­<lb/>dia e&longs;&longs;et. <emph type="italics"/>(Quæ non ni&longs;i per habitudinem quandam ad Me&longs;en)<emph.end type="italics"/> hypate cum Me­<lb/>&longs;e con&longs;onabat Diate&longs;&longs;aron: nete cum eadem Me&longs;e con&longs;onabat Diapente, <lb/>quæ &longs;unt duæ præcipuæ con&longs;onantiæ, Diapa&longs;on integrantes; ergo &longs;ublata <lb/>Me&longs;e de &longs;uo &longs;tatu, illas pariter tolli nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> | <s>Veruntamen Me&longs;e&longs;ibi con&longs;iante, &longs;i quis alius <lb/>di&longs;creparit, meritò illius &longs;ola pars dee&longs;t: cæteri <expan abbr="uamq;">uamque</expan> omnes modum &longs;uæ <expan abbr="concin&etilde;-tiæ">concinen­<lb/>tiæ</expan> &longs;eruant integrum) (Neruus medius)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, Me&longs;e, &longs;ic appellata, quod me­<lb/>dia e&longs;&longs;et. <emph type="italics"/>(Quæ non ni&longs;i per habitudinem quandam ad Me&longs;en)<emph.end type="italics"/> hypate cum Me­<lb/>&longs;e con&longs;onabat Diate&longs;&longs;aron: nete cum eadem Me&longs;e con&longs;onabat Diapente, <lb/>quæ &longs;unt duæ præcipuæ con&longs;onantiæ, Diapa&longs;on integrantes; ergo &longs;ublata <lb/>Me&longs;e de &longs;uo &longs;tatu, illas pariter tolli nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>eandem quæ&longs;tionem &longs;upra <lb/>Probl. </s> | <s>eandem quæ&longs;tionem &longs;upra <lb/>Probl. 20. pertractauit, quàm nunc reui&longs;ere con&longs;ultum erit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>20. pertractauit, quàm nunc reui&longs;ere con&longs;ultum erit.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg381"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg381"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg381"></margin.target>390</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg381"></margin.target>390</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 37. <emph type="italics"/>(Cur existente vocum acumine, &longs;ecundum paruum: grauitate au­<lb/>tem &longs;ecundum multum<emph.end type="italics"/> (<emph type="italics"/>quod enim graue e&longs;t, ob va&longs;titatem graue e&longs;t: quod verò <lb/>acutum ob paruitatem<emph.end type="italics"/>) <emph type="italics"/>difficilius e&longs;t acutas voces canere, quàm graues; & pauci <lb/>&longs;unt, qui &longs;uperna cantare valeant; & leges orthiæ, & acutæ cantu difficiles &longs;unt, <lb/>quod &longs;int valdè inten&longs;æ. </s> |
| | |
| <s>37. <emph type="italics"/>(Cur existente vocum acumine, &longs;ecundum paruum: grauitate au­<lb/>tem &longs;ecundum multum<emph.end type="italics"/> (<emph type="italics"/>quod enim graue e&longs;t, ob va&longs;titatem graue e&longs;t: quod verò <lb/>acutum ob paruitatem<emph.end type="italics"/>) <emph type="italics"/>difficilius e&longs;t acutas voces canere, quàm graues; & pauci <lb/>&longs;unt, qui &longs;uperna cantare valeant; & leges orthiæ, & acutæ cantu difficiles &longs;unt, <lb/>quod &longs;int valdè inten&longs;æ. </s> | |
| | |
| <s>Quamquam facilius &longs;it mouere exiguum, quam <expan abbr="magnũ">magnum</expan>: <lb/>idem <expan abbr="itaq;">itaque</expan> in aere deberet accidere. </s> | <s>Quamquam facilius &longs;it mouere exiguum, quam <expan abbr="magnũ">magnum</expan>: <lb/>idem <expan abbr="itaq;">itaque</expan> in aere deberet accidere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Obijces, Ari&longs;t. | <s>Obijces, Ari&longs;t. |
| | |
| in Probl. </s> | in Probl. 26. & 47. dixi&longs;&longs;e contrarium, fcilicet facilius <lb/>e&longs;&longs;e canere acutum, quam graue, ibi enim re&longs;pondet: vtrum, quod facilius <lb/>acutum, quam graue cantatur? </s> |
| | |
| <s>26. & 47. dixi&longs;&longs;e contrarium, fcilicet facilius <lb/>e&longs;&longs;e canere acutum, quam graue, ibi enim re&longs;pondet: vtrum, quod facilius <lb/>acutum, quam graue cantatur? </s> | |
| | |
| <s>Re&longs;pondeo primùm, Ari&longs;t. | <s>Re&longs;pondeo primùm, Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg382"></margin.target>391</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg382"></margin.target>391</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 38. <emph type="italics"/>(Cur rithmo, modulo, cantico, & omninò &longs;ymphonijs gaudent om­<lb/>nes? </s> |
| | |
| <s>38. <emph type="italics"/>(Cur rithmo, modulo, cantico, & omninò &longs;ymphonijs gaudent om­<lb/>nes? </s> | |
| | |
| <s>An quia motibus naturalibus naturaliter gaudemus. </s> | <s>An quia motibus naturalibus naturaliter gaudemus. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg383"></margin.target>392</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg383"></margin.target>392</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 39. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius e&longs;t &longs;ymphonum, quàm vni&longs;onum? </s> |
| | |
| <s>39. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius e&longs;t &longs;ymphonum, quàm vni&longs;onum? </s> | |
| | |
| <s>An quod antipho­<lb/>num ip&longs;um quoque <expan abbr="con&longs;onã">con&longs;onam</expan> e&longs;t per Diapa&longs;on, quippe cùm ex pueris, viris&queacute; fiat an­<lb/>tiphonum, qui ita inter &longs;e vocibus distant, vt Nete, & Hypate. </s> | <s>An quod antipho­<lb/>num ip&longs;um quoque <expan abbr="con&longs;onã">con&longs;onam</expan> e&longs;t per Diapa&longs;on, quippe cùm ex pueris, viris&queacute; fiat an­<lb/>tiphonum, qui ita inter &longs;e vocibus distant, vt Nete, & Hypate. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;ententiæ <lb/>minimè quadrant. </s> | <s>&longs;ententiæ <lb/>minimè quadrant. </s> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 16. &longs;uperius e&longs;t ferè idem cum hoc.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>16. &longs;uperius e&longs;t ferè idem cum hoc.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg384"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg384"></margin.target>393</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg384"></margin.target>393</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 40. <emph type="italics"/>(Cur in &longs;ola Diapa&longs;on con&longs;onantia magadari &longs;olitum e&longs;t? </s> |
| | |
| <s>40. <emph type="italics"/>(Cur in &longs;ola Diapa&longs;on con&longs;onantia magadari &longs;olitum e&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>An quia, <lb/>vt pedes carminum proportionem, aut æqualis ad æqualem, aut duo ad vnum, aut <lb/>aliam cliquam obtinent; ita &longs;oni, quibus con&longs;onantia confiat, motus rationem in­<lb/>ter &longs;e aliquam &longs;eruant. </s> | <s>An quia, <lb/>vt pedes carminum proportionem, aut æqualis ad æqualem, aut duo ad vnum, aut <lb/>aliam cliquam obtinent; ita &longs;oni, quibus con&longs;onantia confiat, motus rationem in­<lb/>ter &longs;e aliquam &longs;eruant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg385"></margin.target>394</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg385"></margin.target>394</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 41. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius cantum audimus, quem &longs;cimus, quam quem ignora­<lb/>mus? </s> |
| | |
| <s>41. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius cantum audimus, quem &longs;cimus, quam quem ignora­<lb/>mus? </s> | |
| | |
| <s>Vtrum, quoniam cum <expan abbr="cantilenã">cantilenam</expan> agno&longs;cimus, manife&longs;tior e&longs;t, qui veiuti &longs;co­<lb/>pum, a&longs;&longs;equatur. </s> | <s>Vtrum, quoniam cum <expan abbr="cantilenã">cantilenam</expan> agno&longs;cimus, manife&longs;tior e&longs;t, qui veiuti &longs;co­<lb/>pum, a&longs;&longs;equatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg386"></margin.target>395</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg386"></margin.target>395</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 42. <emph type="italics"/>(Cur nec bis Diapente, nec bis Diate&longs;&longs;aron con&longs;onant, &longs;ed bis Dia­<lb/>pa&longs;on. </s> |
| | |
| <s>42. <emph type="italics"/>(Cur nec bis Diapente, nec bis Diate&longs;&longs;aron con&longs;onant, &longs;ed bis Dia­<lb/>pa&longs;on. </s> | |
| | |
| <s>An quod Diapente con&longs;onantia est in proportione &longs;e&longs;quialtera? </s> | <s>An quod Diapente con&longs;onantia est in proportione &longs;e&longs;quialtera? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg387"></margin.target>396</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg387"></margin.target>396</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 43. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis <expan abbr="p&longs;all&etilde;s">p&longs;allens</expan> neten apprehědat, &longs;ola bypate &longs;ub&longs;onarc videtur? <lb/></s> |
| | |
| <s>43. <emph type="italics"/>(Cur &longs;i quis <expan abbr="p&longs;all&etilde;s">p&longs;allens</expan> neten apprehědat, &longs;ola bypate &longs;ub&longs;onarc videtur? <lb/></s> | |
| | |
| <s>An <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> nete de&longs;inens & elangue&longs;cens euadit bypate; <expan abbr="indiciũ">indicium</expan>, quòd po&longs;i bypaten,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="270"/><emph type="italics"/>neten canore apt &longs;&longs;imè licet. </s> | <s>An <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> nete de&longs;inens & elangue&longs;cens euadit bypate; <expan abbr="indiciũ">indicium</expan>, quòd po&longs;i bypaten,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="270"/><emph type="italics"/>neten canore apt &longs;&longs;imè licet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg388"></margin.target>397</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg388"></margin.target>397</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 44. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius &longs;olitariam cantilenam audimus, cùm ad tibiam, quam <lb/>cùm ad lyram cantatur? </s> |
| | |
| <s>44. <emph type="italics"/>(Cur &longs;uauius &longs;olitariam cantilenam audimus, cùm ad tibiam, quam <lb/>cùm ad lyram cantatur? </s> | |
| | |
| <s>An quod omne &longs;uaue, quod <expan abbr="mixiũ">mixium</expan> est cum &longs;uauiori, &longs;ua­<lb/>uius redditur? </s> | <s>An quod omne &longs;uaue, quod <expan abbr="mixiũ">mixium</expan> est cum &longs;uauiori, &longs;ua­<lb/>uius redditur? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg389"></margin.target>398</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg389"></margin.target>398</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 45. <emph type="italics"/>(Cur neruum illum, quem Me&longs;en, &longs;eu medium dicimus, &longs;ic appella­<lb/>mus; cùm inter &longs;eptem, non autem inter octo &longs;it <expan abbr="mediũ">medium</expan>? </s> |
| | |
| <s>45. <emph type="italics"/>(Cur neruum illum, quem Me&longs;en, &longs;eu medium dicimus, &longs;ic appella­<lb/>mus; cùm inter &longs;eptem, non autem inter octo &longs;it <expan abbr="mediũ">medium</expan>? </s> | |
| | |
| <s>An quod olim barmoniæ <lb/>&longs;eptem neruis con&longs;tabant, quorum medium e&longs;t. </s> | <s>An quod olim barmoniæ <lb/>&longs;eptem neruis con&longs;tabant, quorum medium e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>primò, quemadmodum <lb/>etiam in 25. &longs;ecundò, re&longs;pondet idcircò Me&longs;en ita e&longs;&longs;e appellatam, quod in­<lb/>ter eos &longs;onos inter extrema contentos rationem principij haberet, &longs;olent <lb/>enim ea, quæ inter extrema aliqua &longs;unt <expan abbr="cæterorũ">cæterorum</expan> principia, e&longs;&longs;e <expan abbr="etiã">etiam</expan> media.</s></p><p type="main"> | <s>primò, quemadmodum <lb/>etiam in 25. &longs;ecundò, re&longs;pondet idcircò Me&longs;en ita e&longs;&longs;e appellatam, quod in­<lb/>ter eos &longs;onos inter extrema contentos rationem principij haberet, &longs;olent <lb/>enim ea, quæ inter extrema aliqua &longs;unt <expan abbr="cæterorũ">cæterorum</expan> principia, e&longs;&longs;e <expan abbr="etiã">etiam</expan> media.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 46. e&longs;t idem cum &longs;uperiori 22. <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> autem ex &longs;e ita manife&longs;tum <lb/>e&longs;t, vt <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> harmonica fa cultate probè intelligatur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>46. e&longs;t idem cum &longs;uperiori 22. <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> autem ex &longs;e ita manife&longs;tum <lb/>e&longs;t, vt <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> harmonica fa cultate probè intelligatur.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Probl. </s> | |
| | |
| <s>47. idem cum 26. in quibus ait, facilius e&longs;&longs;e canere acutum, quàm <lb/>graue: in 37. verò contrarium: difficilius e&longs;&longs;e cantare acutum, quàm gra­<lb/>ue. </s> | <s>Probl. 47. idem cum 26. in quibus ait, facilius e&longs;&longs;e canere acutum, quàm <lb/>graue: in 37. verò contrarium: difficilius e&longs;&longs;e cantare acutum, quàm gra­<lb/>ue. </s> |
| | |
| <s>&longs;ibi conciliabitur, &longs;i dixeris, hæc dicta e&longs;&longs;e problematicè.</s></p><p type="main"> | <s>&longs;ibi conciliabitur, &longs;i dixeris, hæc dicta e&longs;&longs;e problematicè.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg390"></margin.target>399</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg390"></margin.target>399</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 48. <emph type="italics"/>(Cur veteres cùm &longs;eptem neruis concentus facerent, hypaten, non <lb/>neten reliquerunt? </s> |
| | |
| <s>48. <emph type="italics"/>(Cur veteres cùm &longs;eptem neruis concentus facerent, hypaten, non <lb/>neten reliquerunt? </s> | |
| | |
| <s>An non hypate, &longs;ed nunc <expan abbr="vocatã">vocatam</expan> paraneten, toni&queacute; interuallum <lb/>ab&longs;tulerunt, vltima verò Acutiden&longs;i pro Me&longs;e vtebantur propterea ip&longs;am Me&longs;en <lb/>appellarunt. </s> | <s>An non hypate, &longs;ed nunc <expan abbr="vocatã">vocatam</expan> paraneten, toni&queacute; interuallum <lb/>ab&longs;tulerunt, vltima verò Acutiden&longs;i pro Me&longs;e vtebantur propterea ip&longs;am Me&longs;en <lb/>appellarunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg391"></margin.target>400</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg391"></margin.target>400</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 49. <emph type="italics"/>(Cur Tragœdiarum choris, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ubdorio, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ubphrygio ca<gap/>tandi <lb/>genere, vti mos e&longs;t? </s> |
| | |
| <s>49. <emph type="italics"/>(Cur Tragœdiarum choris, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ubdorio, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ubphrygio ca<gap/>tandi <lb/>genere, vti mos e&longs;t? </s> | |
| | |
| <s>An quod modulŭ præ&longs;tare bæ harmoniæ nequeunt, quo choris <lb/>valdè opus e&longs;t; mores habet bypoph<gap/>ygius practicos (<expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> in Gerione excur­<lb/>&longs;us, & armatio ip&longs;o per&longs;iciunter) Subdorius verò magnificus, constans, <expan abbr="gram&longs;q;">gram&longs;que</expan> <lb/>e&longs;t, quosirca omnium harmoniarum maximè cytharæ conuemt. </s> | <s>An quod modulŭ præ&longs;tare bæ harmoniæ nequeunt, quo choris <lb/>valdè opus e&longs;t; mores habet bypoph<gap/>ygius practicos (<expan abbr="quamobr&etilde;">quamobrem</expan> in Gerione excur­<lb/>&longs;us, & armatio ip&longs;o per&longs;iciunter) Subdorius verò magnificus, constans, <expan abbr="gram&longs;q;">gram&longs;que</expan> <lb/>e&longs;t, quosirca omnium harmoniarum maximè cytharæ conuemt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>magis autem debi­<lb/>les afficiuntur, quàm fortes, quapropter ille choris conuenit. </s> | <s>magis autem debi­<lb/>les afficiuntur, quàm fortes, quapropter ille choris conuenit. </s> |
| | |
| <s>Hypodorio verò, & <lb/>hypophrygio agimus, qui choro non conueniunt; est enim chorus, veluti curator <lb/>quidam otio&longs;us, ijs &longs;olum beneuolentiam præbens, quibus ade&longs;t)<emph.end type="italics"/> lege Probl. </s> | <s>Hypodorio verò, & <lb/>hypophrygio agimus, qui choro non conueniunt; est enim chorus, veluti curator <lb/>quidam otio&longs;us, ijs &longs;olum beneuolentiam præbens, quibus ade&longs;t)<emph.end type="italics"/> lege Probl. 30. <lb/>vbi idem quæ&longs;iuit. </s> |
| | |
| <s>30. <lb/>vbi idem quæ&longs;iuit. </s> | |
| | |
| <s>lege præterea, quæ ad num. </s> | <s>lege præterea, quæ ad num. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg392"></margin.target>401</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg392"></margin.target>401</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 50. <emph type="italics"/>(Cur in &longs;onis grauioribus &longs;ymphonia mellior euadit? </s> |
| | |
| <s>50. <emph type="italics"/>(Cur in &longs;onis grauioribus &longs;ymphonia mellior euadit? </s> | |
| | |
| <s>An quod mo­<lb/>dulatus cantus &longs;ua quidem natura mollis e&longs;t, & quietus: &longs;ed admixti numeri, &longs;eu <lb/>rithmi ratione a&longs;perior redditur, & mouentior. </s> | <s>An quod mo­<lb/>dulatus cantus &longs;ua quidem natura mollis e&longs;t, & quietus: &longs;ed admixti numeri, &longs;eu <lb/>rithmi ratione a&longs;perior redditur, & mouentior. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg393"></margin.target>402</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg393"></margin.target>402</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 51. <emph type="italics"/>(Cur æqualium, & fimiliam doliorum, &longs;i vnum &longs;it inane; alterum <lb/>verò dimidiatum tinnitus eorum Diapa&longs;on re&longs;onabunt? </s> |
| | |
| <s>51. <emph type="italics"/>(Cur æqualium, & fimiliam doliorum, &longs;i vnum &longs;it inane; alterum <lb/>verò dimidiatum tinnitus eorum Diapa&longs;on re&longs;onabunt? </s> | |
| | |
| <s>An quoniam &longs;onus dimi­<lb/>diati cum &longs;ono vacui duplam habent inuicem proportionem: quid enim in i&longs;tis po­<lb/>tius, quàm in fi&longs;tulis res euariat? </s> | <s>An quoniam &longs;onus dimi­<lb/>diati cum &longs;ono vacui duplam habent inuicem proportionem: quid enim in i&longs;tis po­<lb/>tius, quàm in fi&longs;tulis res euariat? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>in maioribus verò aer tardius occurrit, vt in duplis duplò, & cæteris <lb/>&longs;ecundum proportionem. </s> | <s>in maioribus verò aer tardius occurrit, vt in duplis duplò, & cæteris <lb/>&longs;ecundum proportionem. </s> |
| | |
| <s>in vtris etiam, duplus cùm dimidio Diapa&longs;on con&longs;onat)<emph.end type="italics"/><lb/>quæ initio dixi in diui&longs;ione monochordij, & alibi, &longs;ed præ&longs;ertim in Probl. </s> | <s>in vtris etiam, duplus cùm dimidio Diapa&longs;on con&longs;onat)<emph.end type="italics"/><lb/>quæ initio dixi in diui&longs;ione monochordij, & alibi, &longs;ed præ&longs;ertim in Probl. 23. <lb/>locum hunc abundè declarant. </s> |
| | |
| <s>23. <lb/>locum hunc abundè declarant. </s> | |
| | |
| <s>Vbicunque enim corpus &longs;onans duplum e&longs;t <lb/>alterius corporis &longs;onantis, &longs;iue &longs;int chordæ, &longs;iue fi&longs;tulæ, &longs;iue dolia, &longs;iue vtres, <lb/>re&longs;onant Diapa&longs;on, cuius forma con&longs;i&longs;tit in proportione dupla, quæ in hu­<lb/>iu&longs;modi corporum &longs;onis reperitur.</s></p><p type="head"> | <s>Vbicunque enim corpus &longs;onans duplum e&longs;t <lb/>alterius corporis &longs;onantis, &longs;iue &longs;int chordæ, &longs;iue fi&longs;tulæ, &longs;iue dolia, &longs;iue vtres, <lb/>re&longs;onant Diapa&longs;on, cuius forma con&longs;i&longs;tit in proportione dupla, quæ in hu­<lb/>iu&longs;modi corporum &longs;onis reperitur.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>vis enim ea <lb/>e&longs;t aquæ. </s> | <s>vis enim ea <lb/>e&longs;t aquæ. </s> |
| | |
| <s>vt &longs;ur&longs;um ver&longs;us compellat inferius; ergò, vt in portu maris parùm, &longs;ic <lb/><gap/>ùm in alco e&longs;t: <expan abbr="itaq;">itaque</expan> plus oneris conuehi in portu videbitur, etiam mouebitur <lb/>ægrtus, quia magis immergitur, & aqua minus reniti pote&longs;t: at verò in alto res <lb/>contra v&longs;u vemt)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us verborum Ari&longs;t. </s> | <s>vt &longs;ur&longs;um ver&longs;us compellat inferius; ergò, vt in portu maris parùm, &longs;ic <lb/><gap/>ùm in alco e&longs;t: <expan abbr="itaq;">itaque</expan> plus oneris conuehi in portu videbitur, etiam mouebitur <lb/>ægrtus, quia magis immergitur, & aqua minus reniti pote&longs;t: at verò in alto res <lb/>contra v&longs;u vemt)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us verborum Ari&longs;t. &longs;atis per&longs;picuus e&longs;t, res tamen &longs;unt <lb/>magis expendendæ. </s> |
| | |
| <s>&longs;atis per&longs;picuus e&longs;t, res tamen &longs;unt <lb/>magis expendendæ. </s> | |
| | |
| <s>primò <expan abbr="namq;">namque</expan> maximè ambigo de experientia ip&longs;a, quæ <lb/>huic quæ&longs;tioni &longs;ubijcitur, &longs;i enim vera &longs;unt ea, quæ ab A&longs;tronomis afferun­<lb/>tur, vt maris &longs;phæricitatem a&longs;&longs;erant, fal&longs;a nece&longs;&longs;ariò erit experientia hæc: <lb/>aiunt autem ip&longs;i pari velocitate nauigia è portu in altum euehi, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex al­<lb/>to in portum appellant; quod fignum manife&longs;tum e&longs;t, &longs;uperficiem maris <expan abbr="ex-timã">ex­<lb/>timam</expan> æquè <expan abbr="vndiq;">vndique</expan> à centro mundi di&longs;tare, ac proinde omninò <expan abbr="&longs;phæricã">&longs;phæricam</expan> e&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> | <s>primò <expan abbr="namq;">namque</expan> maximè ambigo de experientia ip&longs;a, quæ <lb/>huic quæ&longs;tioni &longs;ubijcitur, &longs;i enim vera &longs;unt ea, quæ ab A&longs;tronomis afferun­<lb/>tur, vt maris &longs;phæricitatem a&longs;&longs;erant, fal&longs;a nece&longs;&longs;ariò erit experientia hæc: <lb/>aiunt autem ip&longs;i pari velocitate nauigia è portu in altum euehi, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex al­<lb/>to in portum appellant; quod fignum manife&longs;tum e&longs;t, &longs;uperficiem maris <expan abbr="ex-timã">ex­<lb/>timam</expan> æquè <expan abbr="vndiq;">vndique</expan> à centro mundi di&longs;tare, ac proinde omninò <expan abbr="&longs;phæricã">&longs;phæricam</expan> e&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quare Galilæus pag. </s> | <s>quare Galilæus pag. </s> |
| | |
| <s>17. &longs;ic orationem claudit: valeant <lb/>inquit, eorum falsè opiniones, qui exi&longs;timant nauigium facilius à magna <lb/>aquæ copia &longs;u&longs;tineri, quàm à parua: quod Ari&longs;t. </s> | <s>17. &longs;ic orationem claudit: valeant <lb/>inquit, eorum falsè opiniones, qui exi&longs;timant nauigium facilius à magna <lb/>aquæ copia &longs;u&longs;tineri, quàm à parua: quod Ari&longs;t. &longs;ect. </s> |
| | |
| <s>&longs;ect. </s> | |
| | |
| <s>23. probl. </s> | <s>23. probl. </s> |
| | |
| |
| | |
| 1. Priorum, &longs;ecto <lb/>3. cap. | 1. Priorum, &longs;ecto <lb/>3. cap. |
| | |
| 3. de hac trianguli proprietate annotaui, cuius etiam &longs;æpius Ari&longs;t. <lb/></s> | 3. de hac trianguli proprietate annotaui, cuius etiam &longs;æpius Ari&longs;t. <lb/>meminit, nunquam tamen verbum illud, internos, præterquam hic, addi­<lb/>dit; vt autem benè intelligas quinam &longs;int hi anguli interni, & qui externi, <lb/>& quod etiam rectis externi æquiualeat, lege quæ ad tex. </s> |
| | |
| <s>meminit, nunquam tamen verbum illud, internos, præterquam hic, addi­<lb/>dit; vt autem benè intelligas quinam &longs;int hi anguli interni, & qui externi, <lb/>& quod etiam rectis externi æquiualeat, lege quæ ad tex. </s> | |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter, <lb/>&longs;unt annotata.</s></p><p type="head"> | <s>39. primi Po&longs;ter, <lb/>&longs;unt annotata.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg396"></margin.target>405</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg396"></margin.target>405</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 7. <emph type="italics"/>(Quam ob cau&longs;am <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> a&longs;pectum &longs;imul diuertere de&longs;tror&longs;um, & <lb/>&longs;ini&longs;tror&longs;um, & ad nares demittere valemus, & alterum ad dextram, & ad <lb/>&longs;ini&longs;tram, &longs;imul verò vnum dextror&longs;um, alterum &longs;ini&longs;tror&longs;um nequimus; &longs;imiliter <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> deor&longs;um, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ur&longs;um. </s> |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>(Quam ob cau&longs;am <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> a&longs;pectum &longs;imul diuertere de&longs;tror&longs;um, & <lb/>&longs;ini&longs;tror&longs;um, & ad nares demittere valemus, & alterum ad dextram, & ad <lb/>&longs;ini&longs;tram, &longs;imul verò vnum dextror&longs;um, alterum &longs;ini&longs;tror&longs;um nequimus; &longs;imiliter <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> deor&longs;um, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;ur&longs;um. </s> | |
| | |
| <s>&longs;imul verò ad idem po&longs;&longs;umus, &longs;eparatim verò ncqua-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="275"/><emph type="italics"/>quam? </s> | <s>&longs;imul verò ad idem po&longs;&longs;umus, &longs;eparatim verò ncqua-<emph.end type="italics"/><pb pagenum="275"/><emph type="italics"/>quam? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg397"></margin.target>406</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg397"></margin.target>406</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 11. <emph type="italics"/>(<gap/>ur di&longs;tractis oculis res vna duæ apparent? </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(<gap/>ur di&longs;tractis oculis res vna duæ apparent? </s> | |
| | |
| <s>An quod radij <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>oculi ad idem <expan abbr="pũctum">punctum</expan> non concurrunt? </s> | <s>An quod radij <expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> <lb/>oculi ad idem <expan abbr="pũctum">punctum</expan> non concurrunt? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg398"></margin.target>407</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg398"></margin.target>407</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Probl. </s> | <s>Probl. 17. <emph type="italics"/>(Cur res vna non videtur geminari, &longs;i oculum in latera contorquents <lb/>An quia con&longs;piciendi <expan abbr="principiũ">principium</expan> ab eadem linea &longs;umendum e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>17. <emph type="italics"/>(Cur res vna non videtur geminari, &longs;i oculum in latera contorquents <lb/>An quia con&longs;piciendi <expan abbr="principiũ">principium</expan> ab eadem linea &longs;umendum e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>duo autem videntur, <lb/>quando i<gap/>d &longs;ur&longs;ure, aut deor&longs;um mutatur; in latus verò nihil refert, ni&longs;i &longs;imul <lb/>&longs;ur&longs;um, aut deor&longs;<gap/>)<emph.end type="italics"/> quod præ&longs;enti problemate proponitur, non videtur <expan abbr="v&longs;-quequaq;">v&longs;­<lb/>quequaque</expan> verum, expertus enim &longs;um, moto etiam in latus oculo, res vi&longs;as, <lb/>quamuis magna cum difficultate, geminari. </s> | <s>duo autem videntur, <lb/>quando i<gap/>d &longs;ur&longs;ure, aut deor&longs;um mutatur; in latus verò nihil refert, ni&longs;i &longs;imul <lb/>&longs;ur&longs;um, aut deor&longs;<gap/>)<emph.end type="italics"/> quod præ&longs;enti problemate proponitur, non videtur <expan abbr="v&longs;-quequaq;">v&longs;­<lb/>quequaque</expan> verum, expertus enim &longs;um, moto etiam in latus oculo, res vi&longs;as, <lb/>quamuis magna cum difficultate, geminari. </s> |
| | |
| <s>per lineam illam, à qua princi­<lb/>pium &longs;umitur con&longs;piciendi, intelligit lineam rectam tran&longs;euntem per cen­<lb/>tra <expan abbr="vcriu&longs;q;">vcriu&longs;que</expan> pupillæ. </s> | <s>per lineam illam, à qua princi­<lb/>pium &longs;umitur con&longs;piciendi, intelligit lineam rectam tran&longs;euntem per cen­<lb/>tra <expan abbr="vcriu&longs;q;">vcriu&longs;que</expan> pupillæ. </s> |
| | |
| <s>quod autem ait nihil referri, &longs;i oculus in latus, &longs;iue ad <lb/>prædictam lineam luxetur, f<gap/>&longs;um omninò puto ex dictis &longs;upra ad Probl. </s> | <s>quod autem ait nihil referri, &longs;i oculus in latus, &longs;iue ad <lb/>prædictam lineam luxetur, f<gap/>&longs;um omninò puto ex dictis &longs;upra ad Probl. 7. <lb/>hoc enim modo alter oculus diffimiliter ab altero collocatur, vnde nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t <expan abbr="cõ&longs;equi">con&longs;equi</expan> geminationem &longs;ecus ac &longs;i &longs;ur&longs;um, aut deor&longs;um <expan abbr="alterũ">alterum</expan> luxaueris.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>7. <lb/>hoc enim modo alter oculus diffimiliter ab altero collocatur, vnde nece&longs;&longs;e <lb/>e&longs;t <expan abbr="cõ&longs;equi">con&longs;equi</expan> geminationem &longs;ecus ac &longs;i &longs;ur&longs;um, aut deor&longs;um <expan abbr="alterũ">alterum</expan> luxaueris.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg399"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg399"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>31.2. <lb/>& tex. </s> | <s>31.2. <lb/>& tex. </s> |
| | |
| <s>3. 5. Metaph. </s> | <s>3. 5. Metaph. |
| | |
| <s>& omnibus Philo&longs;ophis. </s> | & omnibus Philo&longs;ophis. </s> |
| | |
| <s>quæ quidem materiæ accep­<lb/>tio, &longs;imilis e&longs;t acceptioni materiæ phy&longs;icæ, ex qua tanquam ex parte <expan abbr="cõpo-&longs;itum">compo­<lb/>&longs;itum</expan> con&longs;latur: conflatur enim ex materia, & forma, tanquam partibus. <lb/></s> | <s>quæ quidem materiæ accep­<lb/>tio, &longs;imilis e&longs;t acceptioni materiæ phy&longs;icæ, ex qua tanquam ex parte <expan abbr="cõpo-&longs;itum">compo­<lb/>&longs;itum</expan> con&longs;latur: conflatur enim ex materia, & forma, tanquam partibus. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Po&longs;tremò aduertendum, quòd magni <expan abbr="mom&etilde;ti">momenti</expan> e&longs;t, definitiones tam Geo­<lb/>metricæ, quàm Arithmeticæ e&longs;&longs;e omnino e&longs;&longs;entiales, quæ &longs;cilicet totam rei <lb/>quidditatem explicent; minimè verò e&longs;&longs;e tantummodo nominis explicatio­<lb/>nes, aut definitiones, vt ijdem perperam exi&longs;timarunt, qui eorum tertius <lb/>e&longs;t error. </s> | <s>Po&longs;tremò aduertendum, quòd magni <expan abbr="mom&etilde;ti">momenti</expan> e&longs;t, definitiones tam Geo­<lb/>metricæ, quàm Arithmeticæ e&longs;&longs;e omnino e&longs;&longs;entiales, quæ &longs;cilicet totam rei <lb/>quidditatem explicent; minimè verò e&longs;&longs;e tantummodo nominis explicatio­<lb/>nes, aut definitiones, vt ijdem perperam exi&longs;timarunt, qui eorum tertius <lb/>e&longs;t error. </s> |
| | |
| <s>quod quidem Ari&longs;t. </s> | <s>quod quidem Ari&longs;t. &longs;en&longs;i&longs;&longs;e manife&longs;tum e&longs;t, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim in <lb/>Analyticis de &longs;cientiarum principijs loquitur, inter ea definitiones Geome <lb/>triæ, & Arithmeticæ &longs;emper <expan abbr="cõnumerat">connumerat</expan>, quod minimè feci&longs;&longs;et, &longs;i &longs;olùm no­<lb/>minis e&longs;&longs;ent explicationes. </s> |
| | |
| <s>&longs;en&longs;i&longs;&longs;e manife&longs;tum e&longs;t, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim in <lb/>Analyticis de &longs;cientiarum principijs loquitur, inter ea definitiones Geome <lb/>triæ, & Arithmeticæ &longs;emper <expan abbr="cõnumerat">connumerat</expan>, quod minimè feci&longs;&longs;et, &longs;i &longs;olùm no­<lb/>minis e&longs;&longs;ent explicationes. </s> | |
| | |
| <s>Verum quidem e&longs;t eas, vt plurimum e&longs;&longs;e &longs;imul, <pb pagenum="8"/>& rei, & nominis expo&longs;itiones. </s> | <s>Verum quidem e&longs;t eas, vt plurimum e&longs;&longs;e &longs;imul, <pb pagenum="8"/>& rei, & nominis expo&longs;itiones. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>vnde etiam &longs;equitur Mathe­<lb/>maticas ha&longs;ce à notioribus nobis, & natura, vt vult Auerroes, & cæteri ferè <lb/>omnes, & ex no&longs;tris maximè Toletus qu&ecedil;&longs;t. </s> | <s>vnde etiam &longs;equitur Mathe­<lb/>maticas ha&longs;ce à notioribus nobis, & natura, vt vult Auerroes, & cæteri ferè <lb/>omnes, & ex no&longs;tris maximè Toletus qu&ecedil;&longs;t. </s> |
| | |
| <s>4. &longs;ecundi Phy&longs;. </s> | <s>4. &longs;ecundi Phy&longs;. procedere. </s> |
| | |
| <s>procedere. </s> | |
| | |
| <s>no­<lb/>rioribus nobis, quia primum omnium manife&longs;ta e&longs;t tota figuræ e&longs;&longs;entia ex <lb/>definitione ip&longs;ius allata, ignotis adhuc ip&longs;ius affectionibus, notioribus na­<lb/>tura, quia prius natura e&longs;t &longs;ubiecti e&longs;&longs;entia, quàm pa&longs;siones, quæ ab ea ma­<lb/>nant, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>; ea demon&longs;trantur: <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc cau&longs;æ e&longs;t, cur &longs;emper tanti factæ &longs;ine <lb/>Geometricæ demon&longs;trationes, <expan abbr="primum&qacute;">primumque</expan>; certitudinis gradum obtineant.</s></p><p type="head"> | <s>no­<lb/>rioribus nobis, quia primum omnium manife&longs;ta e&longs;t tota figuræ e&longs;&longs;entia ex <lb/>definitione ip&longs;ius allata, ignotis adhuc ip&longs;ius affectionibus, notioribus na­<lb/>tura, quia prius natura e&longs;t &longs;ubiecti e&longs;&longs;entia, quàm pa&longs;siones, quæ ab ea ma­<lb/>nant, <expan abbr="de&qacute;">deque</expan>; ea demon&longs;trantur: <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc cau&longs;æ e&longs;t, cur &longs;emper tanti factæ &longs;ine <lb/>Geometricæ demon&longs;trationes, <expan abbr="primum&qacute;">primumque</expan>; certitudinis gradum obtineant.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>verò 31. <emph type="italics"/>(Figurarum autem maximè &longs;cientialis <lb/>est prima, mathematicæ <expan abbr="namq;">namque</expan> <expan abbr="&longs;ci&etilde;tiæ">&longs;cientiæ</expan> per hanc demon&longs;trationes ferunt, vt Arith­<lb/>metica, & Geometria, & Per&longs;pectiua, & ferè dixerim quæcunque ip&longs;ius Propter <lb/>quid con&longs;iderationem faciunt)<emph.end type="italics"/> po&longs;tea tex. </s> | <s>verò 31. <emph type="italics"/>(Figurarum autem maximè &longs;cientialis <lb/>est prima, mathematicæ <expan abbr="namq;">namque</expan> <expan abbr="&longs;ci&etilde;tiæ">&longs;cientiæ</expan> per hanc demon&longs;trationes ferunt, vt Arith­<lb/>metica, & Geometria, & Per&longs;pectiua, & ferè dixerim quæcunque ip&longs;ius Propter <lb/>quid con&longs;iderationem faciunt)<emph.end type="italics"/> po&longs;tea tex. </s> |
| | |
| <s>11. 2. Po&longs;ter. </s> | <s>11. 2. Po&longs;ter. a&longs;&longs;erit demon&longs;tratio­<lb/>nemillam, qua Geometra probat, angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum, e&longs;&longs;e <lb/>à cau&longs;a materiali, imò eam tanquam optimum huiu&longs;modi demon&longs;trationis <lb/>exemplum affert. </s> |
| | |
| <s>a&longs;&longs;erit demon&longs;tratio­<lb/>nemillam, qua Geometra probat, angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum, e&longs;&longs;e <lb/>à cau&longs;a materiali, imò eam tanquam optimum huiu&longs;modi demon&longs;trationis <lb/>exemplum affert. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ed de hac eadem demon&longs;tratione infra iterum dicendum <lb/>erit; vide interim prædicti loci explicationem &longs;upra in locis Mathemat. </s> | <s>&longs;ed de hac eadem demon&longs;tratione infra iterum dicendum <lb/>erit; vide interim prædicti loci explicationem &longs;upra in locis Mathemat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>vide huius loci explicationem &longs;upra à <lb/>nobis allatam. </s> | <s>vide huius loci explicationem &longs;upra à <lb/>nobis allatam. </s> |
| | |
| <s>6. Metaph. </s> | <s>6. Metaph. |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Mathematicorum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> principia, elements, <lb/>& cau&longs;æ &longs;unt)<emph.end type="italics"/> 11. Metaph. </s> | tex. </s> |
| | |
| <s>cap. | <s>1. <emph type="italics"/>(Mathematicorum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> principia, elements, <lb/>& cau&longs;æ &longs;unt)<emph.end type="italics"/> 11. Metaph. |
| | |
| 1. &longs;ummæ 3. <emph type="italics"/>(Patet igitur tria e&longs;&longs;e genera &longs;pe­<lb/>culatiuarum &longs;cientiarum, Naturalem, Mathematicam, Theologiam)<emph.end type="italics"/> ecce tibi, <lb/>quam clara &longs;it Ari&longs;t. </s> | cap. |
| | |
| <s>&longs;ententia.</s></p><p type="main"> | 1. &longs;ummæ 3. <emph type="italics"/>(Patet igitur tria e&longs;&longs;e genera &longs;pe­<lb/>culatiuarum &longs;cientiarum, Naturalem, Mathematicam, Theologiam)<emph.end type="italics"/> ecce tibi, <lb/>quam clara &longs;it Ari&longs;t. &longs;ententia.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Quod ad Platonis auctoritatem attinet, certum e&longs;t, eum in Mathematicis <lb/>cau&longs;am materialem, & formalem agnoui&longs;&longs;e, nam te&longs;te Ari&longs;t. | <s>Quod ad Platonis auctoritatem attinet, certum e&longs;t, eum in Mathematicis <lb/>cau&longs;am materialem, & formalem agnoui&longs;&longs;e, nam te&longs;te Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Adhuc autem omnis generis &longs;yl­<lb/>logi&longs;morum modus, alios quidem à cau&longs;is fidem &longs;u&longs;cipientes, alios verò à certis no­<lb/>tis perfectos, omnes autem inuincibiles, & certos, ad &longs;cientiam&queacute;, accommodatos)<emph.end type="italics"/><lb/>notanda &longs;nnt illa; à caufis fidem &longs;u&longs;cipientes, quibus præcipuè indicat, &longs;e in <lb/>Demon&longs;trationibus Euclidianis cau&longs;as agno&longs;cere.</s></p><p type="main"> | <s>Adhuc autem omnis generis &longs;yl­<lb/>logi&longs;morum modus, alios quidem à cau&longs;is fidem &longs;u&longs;cipientes, alios verò à certis no­<lb/>tis perfectos, omnes autem inuincibiles, & certos, ad &longs;cientiam&queacute;, accommodatos)<emph.end type="italics"/><lb/>notanda &longs;nnt illa; à caufis fidem &longs;u&longs;cipientes, quibus præcipuè indicat, &longs;e in <lb/>Demon&longs;trationibus Euclidianis cau&longs;as agno&longs;cere.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. |
| | |
| <s>deinde 3. in comm. </s> | deinde 3. in comm. </s> |
| | |
| <s>ad primam Euclidis propo&longs;it. </s> | <s>ad primam Euclidis propo&longs;it. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;imul <lb/>& quod effectus &longs;it, & cur &longs;it liquidò innote&longs;cit. </s> | <s>&longs;imul <lb/>& quod effectus &longs;it, & cur &longs;it liquidò innote&longs;cit. </s> |
| | |
| <s>Verum ip&longs;e omnium pri­<lb/>mus ab&longs;olutè dici pote&longs;t, cum nullus ante iplum, cuius opera extent, id di­<lb/>cat; quamuis ip&longs;e fallo Proclum, Ari&longs;t. </s> | <s>Verum ip&longs;e omnium pri­<lb/>mus ab&longs;olutè dici pote&longs;t, cum nullus ante iplum, cuius opera extent, id di­<lb/>cat; quamuis ip&longs;e fallo Proclum, Ari&longs;t. & Platonem &longs;ibi conetur adiungere. <lb/></s> |
| | |
| <s>& Platonem &longs;ibi conetur adiungere. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Po&longs;t ip&longs;um verò &longs;oli duo ferè Pererius, & Conimbric. </s> | <s>Po&longs;t ip&longs;um verò &longs;oli duo ferè Pererius, & Conimbric. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>videas Lector, quàm &longs;yncerè natu­<lb/>ralis philo&longs;ophiæ profe&longs;&longs;or vera de Mathematicis loquatur, ita vt etiam eas <lb/>illi præferat. </s> | <s>videas Lector, quàm &longs;yncerè natu­<lb/>ralis philo&longs;ophiæ profe&longs;&longs;or vera de Mathematicis loquatur, ita vt etiam eas <lb/>illi præferat. </s> |
| | |
| <s>Iacobus autem Zabarella in toto &longs;uo opere logico, perpetuò <lb/>Mathematicas demon&longs;tcationes, vt poti&longs;&longs;imas agno&longs;cit, <expan abbr="exempla&qacute;">exemplaque</expan>; Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Iacobus autem Zabarella in toto &longs;uo opere logico, perpetuò <lb/>Mathematicas demon&longs;tcationes, vt poti&longs;&longs;imas agno&longs;cit, <expan abbr="exempla&qacute;">exemplaque</expan>; Ari&longs;t. <lb/>geometrica exponit tanquam vera, & omnino rebus ip&longs;is accommodata; <lb/>quare non e&longs;t, cur vnum, aut alterum ip&longs;ius locum hic de&longs;cribamus. </s> |
| | |
| <s>geometrica exponit tanquam vera, & omnino rebus ip&longs;is accommodata; <lb/>quare non e&longs;t, cur vnum, aut alterum ip&longs;ius locum hic de&longs;cribamus. </s> | |
| | |
| <s>illud <lb/>non prætermittam, ip&longs;um fateri &longs;e bis, teruè totum Euclidem &longs;edulò perle­<lb/>gi&longs;&longs;e, vt probè po&longs;&longs;et Ari&longs;t. | <s>illud <lb/>non prætermittam, ip&longs;um fateri &longs;e bis, teruè totum Euclidem &longs;edulò perle­<lb/>gi&longs;&longs;e, vt probè po&longs;&longs;et Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>2. Ex Themi&longs;tio cap, 2. &longs;uæ paraphr. </s> | <s>2. Ex Themi&longs;tio cap, 2. &longs;uæ paraphr. </s> |
| | |
| <s>2. Po&longs;ter. </s> | <s>2. Po&longs;ter. Demon&longs;tratio poti&longs;&longs;ima <lb/>debet o&longs;tendere, & quod, & Propter quid. </s> |
| | |
| <s>Demon&longs;tratio poti&longs;&longs;ima <lb/>debet o&longs;tendere, & quod, & Propter quid. </s> | |
| | |
| <s>quod profectò cæteris demon­<lb/>&longs;trationibus melius præ&longs;tant Geometricæ, & Arithmeticæ. </s> | <s>quod profectò cæteris demon­<lb/>&longs;trationibus melius præ&longs;tant Geometricæ, & Arithmeticæ. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& quoniam &longs;upra tex. </s> | <s>& quoniam &longs;upra tex. </s> |
| | |
| <s>23. 1. Po&longs;ter. </s> | <s>23. 1. Po&longs;ter. nos eam per cau&longs;am ma­<lb/>terralem procedere o&longs;tendimus, ideò ne actum agamus, <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> illam <lb/>nunc opus e&longs;t relegere. </s> |
| | |
| <s>nos eam per cau&longs;am ma­<lb/>terralem procedere o&longs;tendimus, ideò ne actum agamus, <expan abbr="explication&etilde;">explicationem</expan> illam <lb/>nunc opus e&longs;t relegere. </s> | |
| | |
| <s>Hoc tamen loco partem ip&longs;ius primam, angulum, <lb/>videlicet externum cuiu&longs;uis trianguli, æqualem e&longs;&longs;e duobus internis, & op­<lb/>po&longs;itis, examin<gap/> bo; cuius medium, &longs;i ad rigorem demon&longs;trationis rediga­<lb/>tur, e&longs;t hoc; externus angulus e&longs;t diui&longs;ibilis in duos angulos, quorum &longs;ingu­<lb/>li &longs;ingulis internis &longs;unt æ quales, ergo <expan abbr="etiã">etiam</expan> totalis anguius erit æqualis am­<lb/>bobus internis &longs;imul &longs;umptis. </s> | <s>Hoc tamen loco partem ip&longs;ius primam, angulum, <lb/>videlicet externum cuiu&longs;uis trianguli, æqualem e&longs;&longs;e duobus internis, & op­<lb/>po&longs;itis, examin<gap/> bo; cuius medium, &longs;i ad rigorem demon&longs;trationis rediga­<lb/>tur, e&longs;t hoc; externus angulus e&longs;t diui&longs;ibilis in duos angulos, quorum &longs;ingu­<lb/>li &longs;ingulis internis &longs;unt æ quales, ergo <expan abbr="etiã">etiam</expan> totalis anguius erit æqualis am­<lb/>bobus internis &longs;imul &longs;umptis. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ip&longs;e tex. </s> | <s>ip&longs;e tex. </s> |
| | |
| <s>3. 5. Metaph. </s> | <s>3. 5. Metaph. |
| | |
| <s>id a&longs;&longs;erit. </s> | id a&longs;&longs;erit. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>11. 2. Po&longs;ter. </s> | <s>11. 2. Po&longs;ter. vtitur &longs;imili <expan abbr="ex&etilde;-plo">exen­<lb/>plo</expan> ad <expan abbr="material&etilde;">materialem</expan> cau&longs;am explicandam. </s> |
| | |
| <s>vtitur &longs;imili <expan abbr="ex&etilde;-plo">exen­<lb/>plo</expan> ad <expan abbr="material&etilde;">materialem</expan> cau&longs;am explicandam. </s> | |
| | |
| <s>quamuis autem Geometræ non di­<lb/>cant talem angulum, vel talem figuram e&longs;&longs;e <expan abbr="diui&longs;ibil&etilde;">diui&longs;ibilem</expan> in partes æquales alijs <lb/>quibu&longs;dam, &longs;ed &longs;tatim diuidant, id faciunt breuitatis cau&longs;a; vtuntur enim <lb/>actu pro potentia, quia actus potentiam &longs;upponit, quòd optimè Ari&longs;tot. </s> | <s>quamuis autem Geometræ non di­<lb/>cant talem angulum, vel talem figuram e&longs;&longs;e <expan abbr="diui&longs;ibil&etilde;">diui&longs;ibilem</expan> in partes æquales alijs <lb/>quibu&longs;dam, &longs;ed &longs;tatim diuidant, id faciunt breuitatis cau&longs;a; vtuntur enim <lb/>actu pro potentia, quia actus potentiam &longs;upponit, quòd optimè Ari&longs;tot. </s> |
| | |
| <s>9. <lb/>Metaphy&longs;. </s> | <s>9. <lb/>Metaphy&longs;. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>20. annotauit, &longs;ic; De&longs;criptiones quoque actu inueniuntur, <lb/>diuidentes namque inueniunt, quòd &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife &longs;tæ e&longs;&longs;ent, nunc <lb/>autem in&longs;unt potentia, &c. </s> | <s>20. annotauit, &longs;ic; De&longs;criptiones quoque actu inueniuntur, <lb/>diuidentes namque inueniunt, quòd &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife &longs;tæ e&longs;&longs;ent, nunc <lb/>autem in&longs;unt potentia, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Vide huius explicationem tex. </s> | <s>Vide huius explicationem tex. </s> |
| | |
| <s>23. <lb/>1. Po&longs;ter. </s> | <s>23. <lb/>1. Po&longs;ter. vbi etiam videbis eam po&longs;&longs;e demon&longs;trari modo Pythagoreorum, <lb/>ab&longs;que vlla diui&longs;ione, &longs;ed per partes actu exi&longs;tentes. </s> |
| | |
| <s>vbi etiam videbis eam po&longs;&longs;e demon&longs;trari modo Pythagoreorum, <lb/>ab&longs;que vlla diui&longs;ione, &longs;ed per partes actu exi&longs;tentes. </s> | |
| | |
| <s>hoc dico propter eos, <lb/>qui per ha&longs;ce diui&longs;iones timent, ne non inueniatur medium á priori. </s> | <s>hoc dico propter eos, <lb/>qui per ha&longs;ce diui&longs;iones timent, ne non inueniatur medium á priori. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Obiectio 3. Demon&longs;trationes Geometricæ non con&longs;tant ex proprijs, & <lb/>per &longs;e, non enim Geometra con&longs;iderat e&longs;&longs;entiam Quantitatis, neque eius <lb/>pa&longs;siones, quatenus ab illius e&longs;&longs;entia manant, quare ex communibus qui­<lb/>bu&longs;dam, & merè extrin&longs;ecis nece&longs;&longs;e e&longs;t procedere. </s> | <s>Obiectio 3. Demon&longs;trationes Geometricæ non con&longs;tant ex proprijs, & <lb/>per &longs;e, non enim Geometra con&longs;iderat e&longs;&longs;entiam Quantitatis, neque eius <lb/>pa&longs;siones, quatenus ab illius e&longs;&longs;entia manant, quare ex communibus qui­<lb/>bu&longs;dam, & merè extrin&longs;ecis nece&longs;&longs;e e&longs;t procedere. </s> |
| | |
| <s>Re&longs;pondeo ex dictis cap. <lb/></s> | <s>Re&longs;pondeo ex dictis cap. <lb/>1. de materia intelligibili, & definitionibus Geometricis huic obiectioni <lb/>abundè fieri &longs;atis. </s> |
| | |
| <s>1. de materia intelligibili, & definitionibus Geometricis huic obiectioni <lb/>abundè fieri &longs;atis. </s> | |
| | |
| <s>materia enim Geometriæ non e&longs;t quantitas &longs;ecundum &longs;e, <lb/>&longs;ed quatenus terminata, cuius totam e&longs;&longs;entiam ex definitionibus e&longs;&longs;entiali­<lb/>bus Geometra cogno&longs;cit: quorum <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> aduer&longs;arios latuit.</s></p><p type="main"> | <s>materia enim Geometriæ non e&longs;t quantitas &longs;ecundum &longs;e, <lb/>&longs;ed quatenus terminata, cuius totam e&longs;&longs;entiam ex definitionibus e&longs;&longs;entiali­<lb/>bus Geometra cogno&longs;cit: quorum <expan abbr="vtrumq;">vtrumque</expan> aduer&longs;arios latuit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Præterea fal&longs;um e&longs;t, Geometram ex communibus pluribus &longs;cientijs pro­<lb/>cedere, quod vetat Ari&longs;t. </s> | <s>Præterea fal&longs;um e&longs;t, Geometram ex communibus pluribus &longs;cientijs pro­<lb/>cedere, quod vetat Ari&longs;t. 1. Po&longs;ter. procedit enim ex principijs communi­<lb/>bus quantitatibus terminatis, ide&longs;t figuris, & numeris; quod non &longs;olum li­<lb/>cet, &longs;ed etiam debet fieri ex 1. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>1. Po&longs;ter. </s> | |
| | |
| <s>procedit enim ex principijs communi­<lb/>bus quantitatibus terminatis, ide&longs;t figuris, & numeris; quod non &longs;olum li­<lb/>cet, &longs;ed etiam debet fieri ex 1. Po&longs;ter. </s> | |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>20. & 25. <expan abbr="neq;">neque</expan> vnquam idem prin­<lb/>cipium repetit, ni&longs;i vbi e&longs;t effectus formalis ip&longs;ius, & non ni&longs;i contrahendo <lb/>ad illud particulare.</s></p><p type="head"> | <s>20. & 25. <expan abbr="neq;">neque</expan> vnquam idem prin­<lb/>cipium repetit, ni&longs;i vbi e&longs;t effectus formalis ip&longs;ius, & non ni&longs;i contrahendo <lb/>ad illud particulare.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;olum loca ip&longs;ius clari&longs;sima ex analyticis, phyficis, & <lb/>metaphy&longs;icis, quæ &longs;uperius recitauimus in alienum &longs;en&longs;um detorquent; &longs;ed <lb/>præter ea vnicum tantum locum, qui expre&longs;sè Mathematicis refragari vi­<lb/>deatur, afferunt, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; &longs;ibi falsò fauere <expan abbr="cõfingunt">confingunt</expan>. </s> | <s><expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;olum loca ip&longs;ius clari&longs;sima ex analyticis, phyficis, & <lb/>metaphy&longs;icis, quæ &longs;uperius recitauimus in alienum &longs;en&longs;um detorquent; &longs;ed <lb/>præter ea vnicum tantum locum, qui expre&longs;sè Mathematicis refragari vi­<lb/>deatur, afferunt, <expan abbr="cum&qacute;">cumque</expan>; &longs;ibi falsò fauere <expan abbr="cõfingunt">confingunt</expan>. </s> |
| | |
| <s>is e&longs;t in angulo quodam <lb/>operum ip&longs;ius, in &longs;ecundò videlicet Moral. </s> | <s>is e&longs;t in angulo quodam <lb/>operum ip&longs;ius, in &longs;ecundò videlicet Moral. Eudem. cap. |
| | |
| <s>Eudem. </s> | |
| | |
| <s>cap. | |
| | |
| 7. &longs;ic, in immobi­<lb/>libus autem, vt in Mathematicis non per &longs;e, &longs;ed &longs;imilitudine quadam prin­<lb/>cipia appellantur. </s> | 7. &longs;ic, in immobi­<lb/>libus autem, vt in Mathematicis non per &longs;e, &longs;ed &longs;imilitudine quadam prin­<lb/>cipia appellantur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>accedit authoritas Ari&longs;t. | <s>accedit authoritas Ari&longs;t. |
| | |
| qui 6. Eth. </s> | qui 6. Eth. cap. |
| | |
| <s>cap. | |
| | |
| 8, <lb/>ait, quid e&longs;t, quòd puer fieri Mathem. </s> | |
| | |
| <s>pote&longs;t, &longs;apiens, aut naturalis non po­<lb/>te&longs;t? </s> | 8, <lb/>ait, quid e&longs;t, quòd puer fieri Mathem. pote&longs;t, &longs;apiens, aut naturalis non po­<lb/>te&longs;t? </s> |
| | |
| <s>præterea, quia antiquitus pueris ante alias tradebantur. </s> | <s>præterea, quia antiquitus pueris ante alias tradebantur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Decima, qua dicunt entia Mathematica non extare: &longs;ed ex initio dictis <lb/>de materia intelligibili h&ecedil;c nota &longs;atis detergitur.</s></p><p type="main"> | <s>Decima, qua dicunt entia Mathematica non extare: &longs;ed ex initio dictis <lb/>de materia intelligibili h&ecedil;c nota &longs;atis detergitur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Vndecima, ab&longs;tractionem à materia <expan abbr="multũ">multum</expan> derogare perfectioni Mathe­<lb/>maticarum demon&longs;trationum; cui re&longs;pondeat eruditi&longs;&longs;imus Toletus, qui <lb/>in 2. Phy&longs;. </s> | <s>Vndecima, ab&longs;tractionem à materia <expan abbr="multũ">multum</expan> derogare perfectioni Mathe­<lb/>maticarum demon&longs;trationum; cui re&longs;pondeat eruditi&longs;&longs;imus Toletus, qui <lb/>in 2. Phy&longs;. quæ&longs;t. </s> |
| | |
| <s>quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>4. &longs;ic ait: Phy&longs;icus frequentet vtitur demon&longs;tratione effe­<lb/>ctus, & &longs;igni, quia ip&longs;ius cau&longs;æ frequentius &longs;unt occultæ nec per &longs;e &longs;en&longs;ibiles, <lb/>at Mathematicus frequentius à prioribus procedit, cùm eius cau&longs;æ notio­<lb/>res &longs;int effectibus, à &longs;en&longs;u .n. </s> | <s>4. &longs;ic ait: Phy&longs;icus frequentet vtitur demon&longs;tratione effe­<lb/>ctus, & &longs;igni, quia ip&longs;ius cau&longs;æ frequentius &longs;unt occultæ nec per &longs;e &longs;en&longs;ibiles, <lb/>at Mathematicus frequentius à prioribus procedit, cùm eius cau&longs;æ notio­<lb/>res &longs;int effectibus, à &longs;en&longs;u .n. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Po&longs;tea in 4. conclu&longs;. </s> | <s>Po&longs;tea in 4. conclu&longs;. </s> |
| | |
| <s>&longs;ic ait: omnem phy&longs;icæ imperfectionem à materia <lb/>pendere, vnde Ari&longs;t. </s> | <s>&longs;ic ait: omnem phy&longs;icæ imperfectionem à materia <lb/>pendere, vnde Ari&longs;t. 2. Metaphy. </s> |
| | |
| <s>2. Metaphy. </s> | |
| | |
| <s>tex. </s> | <s>tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| dum lib. | dum lib. |
| | |
| 13. Metaphy&longs;. </s> | 13. Metaphy&longs;. ait: qui dicunt Mathematicas &longs;cientias ni­<lb/>hil de bono, vel pulchro dicere, fal&longs;um dicunt: dicunt enim, & maximè <expan abbr="o&longs;t&etilde;-dunt">o&longs;ten­<lb/>dunt</expan>, nam etiam&longs;i non nominant, quia tamen opera, & rationes o&longs;tendunt, <lb/>non ne dicunt de eis? </s> |
| | |
| <s>ait: qui dicunt Mathematicas &longs;cientias ni­<lb/>hil de bono, vel pulchro dicere, fal&longs;um dicunt: dicunt enim, & maximè <expan abbr="o&longs;t&etilde;-dunt">o&longs;ten­<lb/>dunt</expan>, nam etiam&longs;i non nominant, quia tamen opera, & rationes o&longs;tendunt, <lb/>non ne dicunt de eis? </s> | |
| | |
| <s>pulchri <expan abbr="nam&qacute;">namque</expan>; maximè &longs;pecies &longs;unt, ordo, commen­<lb/>&longs;uratio, & definitum, quæ maximè à Mathematicis &longs;cientijs o&longs;tenduntur.</s></p><p type="main"> | <s>pulchri <expan abbr="nam&qacute;">namque</expan>; maximè &longs;pecies &longs;unt, ordo, commen­<lb/>&longs;uratio, & definitum, quæ maximè à Mathematicis &longs;cientijs o&longs;tenduntur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| 8. 9. & 10. libri primi Procli, vbi fusè de vtilitate <expan abbr="earũ">earum</expan> omnium <lb/>di&longs;&longs;erit. </s> | 8. 9. & 10. libri primi Procli, vbi fusè de vtilitate <expan abbr="earũ">earum</expan> omnium <lb/>di&longs;&longs;erit. </s> |
| | |
| <s>Quod &longs;i Philo&longs;ophus &longs;it, qui hæc opponat; huic illa &longs;ufficiat vtili­<lb/>tas, qua loca omnia Ari&longs;t. </s> | <s>Quod &longs;i Philo&longs;ophus &longs;it, qui hæc opponat; huic illa &longs;ufficiat vtili­<lb/>tas, qua loca omnia Ari&longs;t. Mathematica, qu&ecedil; ferè <expan abbr="quadring&etilde;ta">quadringenta</expan> &longs;unt, facilè <lb/>Mathematicarum auxilio intelliguntur, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; ad plenam totius Ari&longs;t. |
| | |
| <s>Mathematica, qu&ecedil; ferè <expan abbr="quadring&etilde;ta">quadringenta</expan> &longs;unt, facilè <lb/>Mathematicarum auxilio intelliguntur, <expan abbr="&longs;ic&qacute;">&longs;icque</expan>; ad plenam totius Ari&longs;t. | |
| | |
| intel­<lb/>ligentiam, tandem perueniri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | intel­<lb/>ligentiam, tandem perueniri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Quare ni&longs;i lector ad finem <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> omnia per­<lb/>legerit, quod rarò accidit, decipitur, putat enim in omnes Mathematicas <lb/>illa quadrare, cùm tamen ip&longs;i fateantur, &longs;e nunquam loquutos e&longs;&longs;e de me­<lb/>dijs A&longs;tronomia, Mu&longs;ica, Optica, Mechanica, quibus ine&longs;&longs;e veram &longs;cientiæ <lb/>demon&longs;tratiuæ rationem libenter concedunt.</s></p><p type="main"> | <s>Quare ni&longs;i lector ad finem <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> omnia per­<lb/>legerit, quod rarò accidit, decipitur, putat enim in omnes Mathematicas <lb/>illa quadrare, cùm tamen ip&longs;i fateantur, &longs;e nunquam loquutos e&longs;&longs;e de me­<lb/>dijs A&longs;tronomia, Mu&longs;ica, Optica, Mechanica, quibus ine&longs;&longs;e veram &longs;cientiæ <lb/>demon&longs;tratiuæ rationem libenter concedunt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Decima&longs;eptima, e&longs;t cuiu&longs;dam recenti&longs;&longs;imi Philo&longs;ophi, quì vbi pluribus <lb/>contra Mathematicas di&longs;&longs;eruit, nihil, vt fieri &longs;olet, &longs;ibi obijcit, <expan abbr="verũ">verum</expan> com­<pb pagenum="27"/>plura Ari&longs;t. </s> | <s>Decima&longs;eptima, e&longs;t cuiu&longs;dam recenti&longs;&longs;imi Philo&longs;ophi, quì vbi pluribus <lb/>contra Mathematicas di&longs;&longs;eruit, nihil, vt fieri &longs;olet, &longs;ibi obijcit, <expan abbr="verũ">verum</expan> com­<pb pagenum="27"/>plura Ari&longs;t. & veterum philo&longs;ophorum loca &longs;ibi aduer&longs;antia di&longs;&longs;imulat: tan­<lb/>dem, quod nullus adhuc au&longs;us e&longs;t, concludit Mathematicam nullam e&longs;&longs;e <lb/>Philo&longs;ophiæ partem, cùm tamen apud Ari&longs;t. & omnes peripateticos nihil <lb/>frequentius occurrat, quam tres e&longs;&longs;e philo&longs;ophiæ partes, Phy&longs;icam, Mathe­<lb/>maticam, & Metaphy&longs;icam. </s> |
| | |
| <s>& veterum philo&longs;ophorum loca &longs;ibi aduer&longs;antia di&longs;&longs;imulat: tan­<lb/>dem, quod nullus adhuc au&longs;us e&longs;t, concludit Mathematicam nullam e&longs;&longs;e <lb/>Philo&longs;ophiæ partem, cùm tamen apud Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>& omnes peripateticos nihil <lb/>frequentius occurrat, quam tres e&longs;&longs;e philo&longs;ophiæ partes, Phy&longs;icam, Mathe­<lb/>maticam, & Metaphy&longs;icam. </s> | |
| | |
| <s>ait præterea &longs;æpius certitudinem Mathemati­<lb/>cam ex eo prouenire, quod ad &longs;en&longs;um o&longs;tendant, &longs;eu quod &longs;en&longs;u ip&longs;arum ve­<lb/>ritates percipiantur; quod omninò fal&longs;um e&longs;&longs;e &longs;æpius &longs;upra probatum e&longs;t, <lb/>cùm eorum materia &longs;it omninò intelligibilis, non autem &longs;en&longs;ibilis, & nullus <lb/>e&longs;t, qui eas, vel leuiter attigerit, quì i&longs;tud palàm non fateatur.</s></p><p type="main"> | <s>ait præterea &longs;æpius certitudinem Mathemati­<lb/>cam ex eo prouenire, quod ad &longs;en&longs;um o&longs;tendant, &longs;eu quod &longs;en&longs;u ip&longs;arum ve­<lb/>ritates percipiantur; quod omninò fal&longs;um e&longs;&longs;e &longs;æpius &longs;upra probatum e&longs;t, <lb/>cùm eorum materia &longs;it omninò intelligibilis, non autem &longs;en&longs;ibilis, & nullus <lb/>e&longs;t, qui eas, vel leuiter attigerit, quì i&longs;tud palàm non fateatur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Finis &longs;cientiæ e&longs;t <lb/>veritas. </s> | <s>Finis &longs;cientiæ e&longs;t <lb/>veritas. </s> |
| | |
| <s>quod & Plato confirmat, dum in Sympo&longs;io a&longs;&longs;erit, animi cibum e&longs;­<lb/>&longs;e veritatem, atqui Geometria, & Arithmetica, cùm &longs;emper euidentiam <lb/>pariant, &longs;emper etiam veritatem con&longs;equentur, vnde Ari&longs;t. </s> | <s>quod & Plato confirmat, dum in Sympo&longs;io a&longs;&longs;erit, animi cibum e&longs;­<lb/>&longs;e veritatem, atqui Geometria, & Arithmetica, cùm &longs;emper euidentiam <lb/>pariant, &longs;emper etiam veritatem con&longs;equentur, vnde Ari&longs;t. 1. Ethic. </s> |
| | |
| <s>1. Ethic. </s> | |
| | |
| <s>cap. | <s>cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>non dee&longs;t tamen Ari&longs;t. | <s>non dee&longs;t tamen Ari&longs;t. |
| | |
| authoritas 1. Po&longs;ter. </s> | authoritas 1. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>30. a&longs;&longs;erentis eas <lb/>habere cau&longs;as demon&longs;trationum, &longs;ic. </s> | <s>30. a&longs;&longs;erentis eas <lb/>habere cau&longs;as demon&longs;trationum, &longs;ic. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Porrò inter practicas omnium præ&longs;tanti&longs;&longs;i­<lb/>ma e&longs;t Geometria practica; quis enim non admiratur, cùm audit Geome­<lb/>tram &longs;olo vi&longs;u inacce&longs;&longs;as etiam magnitudines qua&longs;cunque, vt turres, vel <lb/>montes men&longs;urare?</s></p><p type="main"> | <s>Porrò inter practicas omnium præ&longs;tanti&longs;&longs;i­<lb/>ma e&longs;t Geometria practica; quis enim non admiratur, cùm audit Geome­<lb/>tram &longs;olo vi&longs;u inacce&longs;&longs;as etiam magnitudines qua&longs;cunque, vt turres, vel <lb/>montes men&longs;urare?</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex quibus liquidò con&longs;tant Mathematicas habere perfecti&longs;&longs;imas <expan abbr="domõ-&longs;trationes">domon­<lb/>&longs;trationes</expan>, quarum cau&longs;&ecedil; ita ab effectu di&longs;tinguntur, vt nullis calumnijs &longs;int <lb/>obnoxiæ: quare etiam &longs;i aduer&longs;arij conuincant, quòd neutiquam faciunt, <lb/>Geometriam, & Arithmeticam illis carere; reliquis tamen prædictis con­<lb/>cedere coguntur: <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; per omne <expan abbr="cau&longs;arũ">cau&longs;arum</expan> genus excurrere, quòd tan­<lb/>ta præterea euidentia præ&longs;tant, vt nibl ambiguum, nihil contro­<lb/>uer&longs;um relinquatur: Mathematic&ecedil; <expan abbr="namq;">namque</expan> te&longs;te etiam Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Ex quibus liquidò con&longs;tant Mathematicas habere perfecti&longs;&longs;imas <expan abbr="domõ-&longs;trationes">domon­<lb/>&longs;trationes</expan>, quarum cau&longs;&ecedil; ita ab effectu di&longs;tinguntur, vt nullis calumnijs &longs;int <lb/>obnoxiæ: quare etiam &longs;i aduer&longs;arij conuincant, quòd neutiquam faciunt, <lb/>Geometriam, & Arithmeticam illis carere; reliquis tamen prædictis con­<lb/>cedere coguntur: <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; per omne <expan abbr="cau&longs;arũ">cau&longs;arum</expan> genus excurrere, quòd tan­<lb/>ta præterea euidentia præ&longs;tant, vt nibl ambiguum, nihil contro­<lb/>uer&longs;um relinquatur: Mathematic&ecedil; <expan abbr="namq;">namque</expan> te&longs;te etiam Ari&longs;t. <lb/>1. Elenchorum non &longs;unt contentio&longs;æ. </s> |
| | |
| <s>1. Elenchorum non &longs;unt contentio&longs;æ. </s> | |
| | |
| <s>Vnde &longs;it, vt to­<lb/>ta hæc adeò digna, <expan abbr="atq;">atque</expan> admiranda cognitio &longs;it <lb/>mera veritas, quæ omnium &longs;cientiarum finis <lb/>atque animæ no&longs;træ cibus e&longs;t.</s></p><p type="head"> | <s>Vnde &longs;it, vt to­<lb/>ta hæc adeò digna, <expan abbr="atq;">atque</expan> admiranda cognitio &longs;it <lb/>mera veritas, quæ omnium &longs;cientiarum finis <lb/>atque animæ no&longs;træ cibus e&longs;t.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>3. lib. | <s>3. lib. |
| | |
| 5. Metaph. </s> | 5. Metaph. |
| | |
| <s>quem &longs;upra <expan abbr="cũ">cum</expan> alijs <expan abbr="ex-plicatũ">ex­<lb/>plicatum</expan> habes. </s> | quem &longs;upra <expan abbr="cũ">cum</expan> alijs <expan abbr="ex-plicatũ">ex­<lb/>plicatum</expan> habes. </s> |
| | |
| <s>&longs;ecundò, demon&longs;trat de eodem I&longs;o&longs;cele, angulos infra ba&longs;im <lb/>e&longs;&longs;e æquales, ratio, quia opponuntur &ecedil;qualibus lateribus <expan abbr="triangulorũ">triangulorum</expan> quar­<lb/>tæ præcedentis, quæ ratio videtur &longs;ignum quoddam æqualitatis eorum e&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> | <s>&longs;ecundò, demon&longs;trat de eodem I&longs;o&longs;cele, angulos infra ba&longs;im <lb/>e&longs;&longs;e æquales, ratio, quia opponuntur &ecedil;qualibus lateribus <expan abbr="triangulorũ">triangulorum</expan> quar­<lb/>tæ præcedentis, quæ ratio videtur &longs;ignum quoddam æqualitatis eorum e&longs;&longs;e.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quàm fu&longs;i&longs;&longs;imè explicaui &longs;upra ad tex. </s> | <s>quàm fu&longs;i&longs;&longs;imè explicaui &longs;upra ad tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi <lb/>Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi <lb/>Po&longs;ter. vbi Ari&longs;t. |
| | |
| <s>vbi Ari&longs;t. | |
| | |
| eam in exemplum perfecti&longs;&longs;imæ demon&longs;trationis adducit.</s></p><p type="main"> | eam in exemplum perfecti&longs;&longs;imæ demon&longs;trationis adducit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>cap. | <s>cap. |
| | |
| 5. de natura Mathem. </s> | 5. de natura Mathem. patuit. </s> |
| | |
| <s>patuit. </s> | |
| | |
| <s>Et quamuis &longs;&ecedil;pè demon&longs;trent ab effe­<lb/>ctu, perpetuò tamen cuidentiam efficiunt eam, vt nullam, vt ait Themi&longs;tius, <lb/>patiantur in&longs;tantiam.</s></p><p type="main"> | <s>Et quamuis &longs;&ecedil;pè demon&longs;trent ab effe­<lb/>ctu, perpetuò tamen cuidentiam efficiunt eam, vt nullam, vt ait Themi&longs;tius, <lb/>patiantur in&longs;tantiam.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;phæram con&longs;truxit. </s> | <s>&longs;phæram con&longs;truxit. </s> |
| | |
| <s>Plin. </s> | <s>Plin. Laert.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Laert.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>CLEOSTRATVS Zodiacum in 12. &longs;igna diui&longs;it. </s> | <s>CLEOSTRATVS Zodiacum in 12. &longs;igna diui&longs;it. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>HIPPOCRATES CHIVS, qui dum circulum quadrare conare­<lb/>tur, lunulam quadrauit. </s> | <s>HIPPOCRATES CHIVS, qui dum circulum quadrare conare­<lb/>tur, lunulam quadrauit. </s> |
| | |
| <s>eius circuli quadraturam Ari&longs;t. </s> | <s>eius circuli quadraturam Ari&longs;t. &longs;æpè in paralogi&longs;mi <lb/>exemplum adducit, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>; breuiter expo&longs;uit. </s> |
| | |
| <s>&longs;æpè in paralogi&longs;mi <lb/>exemplum adducit, <expan abbr="eam&qacute;">eamque</expan>; breuiter expo&longs;uit. </s> | |
| | |
| <s>primus Elementa Geometri­<lb/>ca con&longs;crip&longs;it. </s> | <s>primus Elementa Geometri­<lb/>ca con&longs;crip&longs;it. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>PHRINICVS, cuius Ari&longs;t. | <s>PHRINICVS, cuius Ari&longs;t. |
| | |
| in Problem. </s> | in Problem. mu&longs;icis cecinit: in&longs;ignis mu­<lb/>&longs;icus, ac tetrametri carminis inuentor.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>mu&longs;icis cecinit: in&longs;ignis mu­<lb/>&longs;icus, ac tetrametri carminis inuentor.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>LASVS HERMINÆVS primus omnium de Mu&longs;ica &longs;crip&longs;it. </s> | <s>LASVS HERMINÆVS primus omnium de Mu&longs;ica &longs;crip&longs;it. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>EPICVRVS ille Epicureorum Sectarius, de Mu&longs;ica &longs;crip&longs;it.</s></p><p type="main"> | <s>EPICVRVS ille Epicureorum Sectarius, de Mu&longs;ica &longs;crip&longs;it.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>METON, & EVCTEMON ante Alex. </s> | <s>METON, & EVCTEMON ante Alex. Mag. obitum ann. </s> |
| | |
| <s>Mag. </s> | |
| | |
| <s>obitum ann. </s> | |
| | |
| <s>108. Athenis &longs;ol&longs;ti­<lb/>tium ob&longs;eruarunt. </s> | <s>108. Athenis &longs;ol&longs;ti­<lb/>tium ob&longs;eruarunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>SEXTVM SECVLVM INCIPIENS<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="table12"></arrow.to.target></s></p><table><table.target id="table12"></table.target><row><cell>Ab Vrbe cond. ann.</cell><cell>401</cell></row><row><cell>Ante Chri&longs;ti Natiuitatem ann.</cell><cell>352</cell></row><row><cell>Tito Manlio Dictatore.</cell><cell></cell></row></table><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>SEXTVM SECVLVM INCIPIENS<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="table12"></arrow.to.target></s></p><table><table.target id="table12"></table.target><row><cell>Ab Vrbe cond. ann.</cell><cell>401</cell></row><row><cell>Ante Chri&longs;ti Natiuitatem ann.</cell><cell>352</cell></row><row><cell>Tito Manlio Dictatore.</cell><cell></cell></row></table><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In quo Alex. </s> | <s><emph type="italics"/>In quo Alex. Mag. imperauit: <expan abbr="obijt&qacute;">obijtque</expan>; ann. </s> |
| | |
| <s>Mag. </s> | |
| | |
| <s>imperauit: <expan abbr="obijt&qacute;">obijtque</expan>; ann. </s> | |
| | |
| <s>ab Orbe cond. </s> | <s>ab Orbe cond. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ARISTOT. </s> | <s>ARISTOT. </s> |
| | |
| <s>Platonis auditor, & Alex. </s> | <s>Platonis auditor, & Alex. Magn. </s> |
| | |
| <s>Magn. </s> | |
| | |
| <s>præceptor, &longs;crip&longs;it Me­<lb/>chanicas quæ&longs;tiones. </s> | <s>præceptor, &longs;crip&longs;it Me­<lb/>chanicas quæ&longs;tiones. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>de mu&longs;ic.</s></p><p type="main"> | <s>de mu&longs;ic.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>ARCHELAVS Chorographus, omnem terram ab Alex. </s> | <s>ARCHELAVS Chorographus, omnem terram ab Alex. Mag. pera­<lb/>gratam de&longs;crip&longs;it. </s> |
| | |
| <s>Mag. </s> | |
| | |
| <s>pera­<lb/>gratam de&longs;crip&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>Diog Laert.</s></p><p type="main"> | <s>Diog Laert.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>XENOPHANTVS Mu&longs;icus, certis modis Alex. </s> | <s>XENOPHANTVS Mu&longs;icus, certis modis Alex. Magn. </s> |
| | |
| <s>Magn. </s> | |
| | |
| <s>ad arma pro <lb/>libito concitabat.</s></p><p type="main"> | <s>ad arma pro <lb/>libito concitabat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>156. ab obitu verò Alexan. <lb/></s> | <s>156. ab obitu verò Alexan. <lb/></s> |
| | |
| <s>Mag. </s> | <s>Mag. ann. </s> |
| | |
| <s>ann. </s> | |
| | |
| <s>41. &longs;uas ob&longs;eruationes habuit, quas Ptolæmeus in Almage&longs;to re­<lb/>cen&longs;et. </s> | <s>41. &longs;uas ob&longs;eruationes habuit, quas Ptolæmeus in Almage&longs;to re­<lb/>cen&longs;et. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>L. Po&longs;thumio.</s></p><p type="main"> | <s>L. Po&longs;thumio.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>ERATOSTHENES Cyreneus &longs;ub Ptolymæo Euergete primo, & <lb/>duobus &longs;equentibus regibus, ab obitu Alex. </s> | <s>ERATOSTHENES Cyreneus &longs;ub Ptolymæo Euergete primo, & <lb/>duobus &longs;equentibus regibus, ab obitu Alex. ann. </s> |
| | |
| <s>ann. </s> | |
| | |
| <s>90. & totidem an­<lb/>te Hipparchum, a&longs;tronomicis in Aegypto vacabat, <expan abbr="reperit&qacute;">reperitque</expan>; Solis <lb/>declinationem gr. </s> | <s>90. & totidem an­<lb/>te Hipparchum, a&longs;tronomicis in Aegypto vacabat, <expan abbr="reperit&qacute;">reperitque</expan>; Solis <lb/>declinationem gr. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Aemilius Per&longs;en Regem &longs;upe­<lb/>raret, animos militum ob futuram &longs;equenti die eclyp&longs;im trepidaturos, bre­<lb/>ui futuri euentus, admonitione habita, confirmauit. </s> | <s>Aemilius Per&longs;en Regem &longs;upe­<lb/>raret, animos militum ob futuram &longs;equenti die eclyp&longs;im trepidaturos, bre­<lb/>ui futuri euentus, admonitione habita, confirmauit. </s> |
| | |
| <s>Plin. </s> | <s>Plin. Val. </s> |
| | |
| <s>Val. </s> | |
| | |
| <s>Max.</s></p><p type="head"> | <s>Max.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>primus igitur &longs;tellas numerauit, <expan abbr="&longs;uis&qacute;">&longs;uisque</expan>; locis a&longs;&longs;ignauit, organis <lb/>ad id excogitatis. </s> | <s>primus igitur &longs;tellas numerauit, <expan abbr="&longs;uis&qacute;">&longs;uisque</expan>; locis a&longs;&longs;ignauit, organis <lb/>ad id excogitatis. </s> |
| | |
| <s>Plin. </s> | <s>Plin. Scrip&longs;it de motu Lunæ in latitudinem, & de Arati <lb/>phænomenis. </s> |
| | |
| <s>Scrip&longs;it de motu Lunæ in latitudinem, & de Arati <lb/>phænomenis. </s> | |
| | |
| <s>ex Suida. </s> | <s>ex Suida. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;pectandum <lb/>propo&longs;uit. </s> | <s>&longs;pectandum <lb/>propo&longs;uit. </s> |
| | |
| <s>Plin. </s> | <s>Plin. lib. |
| | |
| <s>lib. | |
| | |
| 3. cap. | 3. cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>fuit Pappi &longs;yncronus.</s></p><p type="main"> | <s>fuit Pappi &longs;yncronus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>HYPATIA Theonis Geometræ filia Alex. </s> | <s>HYPATIA Theonis Geometræ filia Alex. Diophantis Arithmeticam <lb/>comment. </s> |
| | |
| <s>Diophantis Arithmeticam <lb/>comment. </s> | |
| | |
| <s>illu&longs;trauit. </s> | <s>illu&longs;trauit. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>A&longs;trolabium, Per&longs;pe­<lb/>ctiuam, omnia probati&longs;&longs;ima, & proprio marte adinuenta. </s> | <s>A&longs;trolabium, Per&longs;pe­<lb/>ctiuam, omnia probati&longs;&longs;ima, & proprio marte adinuenta. </s> |
| | |
| <s>Po&longs;thuma &longs;unt <lb/>Problem. </s> | <s>Po&longs;thuma &longs;unt <lb/>Problem. a&longs;tron. </s> |
| | |
| <s>a&longs;tron. </s> | |
| | |
| <s>& opus de Cochlea.</s></p><p type="main"> | <s>& opus de Cochlea.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Zetetica: & alia nonnulla.</s></p><p type="main"> | <s>Zetetica: & alia nonnulla.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>SIMON STEVINIVS Brugen&longs;is, edidit Problem. </s> | <s>SIMON STEVINIVS Brugen&longs;is, edidit Problem. Geometric. </s> |
| | |
| <s>Geometric. </s> | |
| | |
| <s>lib. | <s>lib. |
| | |