| version 1.14, 2002/08/06 17:19:52 |
version 1.59, 2002/08/18 16:37:00 |
| |
| <?xml version="1.0"?> | <?xml version="1.0"?> |
| <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> <author>Bianchini, Giuseppe</author> <title>Aristotelis loca mathematica</title> <date>1615</date> | <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> |
| | <author>Biancani, Giuseppe</author> |
| | <title>Aristotelis loca mathematica</title> |
| <place>Bologna</place> <translator></translator> <lang>la</lang> <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615.xml</cvs_file><cvs_version>1.13</cvs_version><locator>0000000009</locator> </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> | <date>1615</date> |
| | <place>Bologna</place> |
| | <translator></translator> |
| | <lang>la</lang> |
| | <cvs_file>bianc_locam_01_la_1615</cvs_file> |
| | <cvs_version></cvs_version> |
| | <locator>0000000009.xml</locator> |
| | </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> |
| | |
| <s>ARISTOTELIS</s></p><p type="head"> | <s>ARISTOTELIS</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Claudij <lb/>Aquæuiuæ, facultatem concedo, vt hoc opus P. </s> | <s>Claudij <lb/>Aquæuiuæ, facultatem concedo, vt hoc opus P. </s> |
| | |
| <s>Io&longs;ephi Blancani eiu&longs;dem <lb/>Societatis, quod in&longs;cribitur, Ari&longs;t. </s> | <s>Io&longs;ephi Blancani eiu&longs;dem <lb/>Societatis, quod in&longs;cribitur, Ari&longs;t. Loca Mathematica ex vniuer&longs;is ip&longs;ius <lb/>operibus collecta, & explicata, à deputatis Patribus recognitum, & ap­<lb/>probatum typis mandari po&longs;&longs;it. </s> |
| | |
| <s>Loca Mathematica ex vniuer&longs;is ip&longs;ius <lb/>operibus collecta, & explicata, à deputatis Patribus recognitum, & ap­<lb/>probatum typis mandari po&longs;&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>Parmæ die 15. Ianuarij 1615.</s></p><p type="main"> | <s>Parmæ die 15. Ianuarij 1615.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| ait duo cubi, cu­<lb/>bus, ip&longs;um loqui putant de duplatione Geometrici cubi, nondum in­<lb/>uenta; non intelligentes, eum ibi de numeris cubis &longs;ermonem habere. <lb/></s> | ait duo cubi, cu­<lb/>bus, ip&longs;um loqui putant de duplatione Geometrici cubi, nondum in­<lb/>uenta; non intelligentes, eum ibi de numeris cubis &longs;ermonem habere. <lb/></s> |
| | |
| <s>Auerroes ip&longs;e tantus vir 5. Phy&longs;. </s> | <s>Auerroes ip&longs;e tantus vir 5. Phy&longs;. commen. </s> |
| | |
| <s>commen. </s> | |
| | |
| <s>15. quàm &longs;e Mathematicis, <lb/>reliqui&longs;que Philo&longs;ophis irridendum præbet dum à permutata propor­<lb/>tione putat &longs;erectè in hunc modum pluribus apud ip&longs;um verbis explica­<lb/>tum, argumentari,</s></p><p type="main"> | <s>15. quàm &longs;e Mathematicis, <lb/>reliqui&longs;que Philo&longs;ophis irridendum præbet dum à permutata propor­<lb/>tione putat &longs;erectè in hunc modum pluribus apud ip&longs;um verbis explica­<lb/>tum, argumentari,</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 24. &longs;ecti 1. lib. </s> | 24. &longs;ecti 1. lib. |
| | |
| <s>1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 2. &longs;ect 2. lib. </s> | 2. &longs;ect 2. lib. |
| | |
| <s>1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. de De&longs;criptionibus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 3. &longs;ecti 2. lib. </s> | 3. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| <s>1. de Incommen&longs;urabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. de Incommen&longs;urabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 1. &longs;ecti 3. lib. </s> | 1. &longs;ecti 3. lib. |
| | |
| <s>1. de eo, quod est, omnis triangulus habet tres angulos æquales <lb/>æquales duobus rectis: Aequalitas Geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. de eo, quod est, omnis triangulus habet tres angulos æquales <lb/>æquales duobus rectis: Aequalitas Geometrica, quæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| 4. loco 86. Elementa geometrica: Numeri capitales.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | 4. loco 86. Elementa geometrica: Numeri capitales.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In Elenchorum lib. </s> | <s>In Elenchorum lib. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. de Generatione, & Corruptione.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 56. Cur Planetæ duobus motibus moueri dicantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>56. Cur Planetæ duobus motibus moueri dicantur.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 1. Meteororum.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. Meteororum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa prima cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa prima cap. |
| | |
| <s>3. De magnitudine Terræ ad a&longs;tra, & &longs;olem collata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 3. De magnitudine Terræ ad a&longs;tra, & &longs;olem collata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| 4. De ordine Luminarium Solis, & Lunæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 4. De ordine Luminarium Solis, & Lunæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>3. de Mercurij stella. </s> | 3. de Mercurij stella. </s> |
| | |
| <s>Item de Cometa: e&longs;&longs;e in Cœlo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Item de Cometa: e&longs;&longs;e in Cœlo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 2. Meteororum.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 2. Meteororum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 1. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 1. cap. |
| | |
| <s>1. De Marirubro.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 1. De Marirubro.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>2. De ortu stellarum fixarum: Item de occa&longs;u earumdem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 2. De ortu stellarum fixarum: Item de occa&longs;u earumdem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 3. Meteor.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 3. Meteor.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>2. De Halone, &longs;eu Area, &longs;eu Corona, Mathematica demon&longs;iratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 2. De Halone, &longs;eu Area, &longs;eu Corona, Mathematica demon&longs;iratio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex 1. De Anima.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. De Anima.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 11. Quid rectum, quid obliquum. </s> |
| | |
| <s>11. Quid rectum, quid obliquum. </s> | |
| | |
| <s>& omnis triangulus babet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>& omnis triangulus babet tres, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Diameter incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Diameter incommen&longs;.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>3. Pythagorei Mathematicas cæteris præferebant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 3. Pythagorei Mathematicas cæteris præferebant.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 47. Geometria habet &longs;uas præcognitiones.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>T. 47. Geometria habet &longs;uas præcognitiones.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> | <s>Tetragoni&longs;mus est inuentio mediæ.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="16"/><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tex. </s> | <s><emph type="italics"/>Tex. 8. Geodæ&longs;ia quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>8. Geodæ&longs;ia quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 4. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 4. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>T. 11. Similes figuræ quæ. </s> | <s><emph type="italics"/>T. 11. Similes figuræ quæ. </s> |
| | |
| <s>Diuer&longs;um in Math. </s> | <s>Diuer&longs;um in Math. quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 11. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 11. Methaphy&longs;.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| lap&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | lap&longs;us.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 2. Duplex Libra. </s> |
| | |
| <s>2. Duplex Libra. </s> | |
| | |
| <s>Piccolomineus reiectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Piccolomineus reiectus.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 3. De Vecte.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. De Vecte.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 4. De Remo; Petri Nonÿ in Arist. |
| | |
| <s>4. De Remo; Petri Nonÿ in Arist. | |
| | |
| correctio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | correctio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 5. De Temone Nauis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>5. De Temone Nauis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>6. De Antenna.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 6. De Antenna.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 8 De Rota.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>8 De Rota.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 9. De Trochlea, & Scytali. </s> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>9. De Trochlea, & Scytali. </s> | |
| | |
| <s>figura antiquæ &longs;cytalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>figura antiquæ &longs;cytalis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 10. De Libra vacua.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>10. De Libra vacua.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Qùæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Qùæ&longs;t. </s> |
| | |
| <s>11. De Curru, & &longs;cytala.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>11. De Curru, & &longs;cytala.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 13. De lugo. </s> |
| | |
| <s>13. De lugo. </s> | |
| | |
| <s>De Succula.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>De Succula.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 15. De Vmbelicis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>15. De Vmbelicis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>16. De ligni oblongi, ac breuis flexura.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="17"/><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>17. De Cuneo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 16. De ligni oblongi, ac breuis flexura.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="17"/><p type="main"> |
| | |
| <s>18. De Trochlea; error Piccolominei.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 17. De Cuneo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 18. De Trochlea; error Piccolominei.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>19. De Securi. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 19. De Securi. </s> |
| | |
| <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Securis veteris figura, & con&longs;tructio; vnà cum affectione <lb/>eius mirabili.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 20. De Statera. </s> |
| | |
| <s>20. De Statera. </s> | |
| | |
| <s>Veteris stateræ figura restaurata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Veteris stateræ figura restaurata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 21. De Dentiforcipe.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>21. De Dentiforcipe.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>22. De Nucifrago.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>23. De Motibus in Rhombo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>24. De duobus circulis concentricis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 22. De Nucifrago.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 23. De Motibus in Rhombo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>25. De funibus lectulorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 24. De duobus circulis concentricis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 25. De funibus lectulorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>26. De ligno humeris gestato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 26. De ligno humeris gestato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 27. De ponderibus humero ge&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>27. De ponderibus humero ge&longs;tatis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 29. De onere à duobus phalanga ge&longs;iato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>28. De Tollenone.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. 30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>29. De onere à duobus phalanga ge&longs;iato.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quæ&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>30. De &longs;urgente à &longs;e&longs;&longs;ione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>In libello De Mundo ad Alex.</s></p><p type="main"> | <s>In libello De Mundo ad Alex.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Nu. </s> | <s><emph type="italics"/>Nu. </s> |
| | |
| <s>100. De <gap/>&longs;tro, error Ari&longs;t. </s> | <s>100. De <gap/>&longs;tro, error Ari&longs;t. & veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>& veterum Geographorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> | <s>In libello De lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>16. Idem ex contactu circuli cum linea recta.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>16. Idem ex contactu circuli cum linea recta.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>Ex lib. </s> | <s>Ex lib. |
| | |
| <s>9. Hi&longs;toriæ Animalium.</s></p><p type="main"> | 9. Hi&longs;toriæ Animalium.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Cap. | <s><emph type="italics"/>Cap. |
| | |
| 39. error Ari&longs;t. </s> | 39. error Ari&longs;t. & noua ob&longs;eruatio de admiranda quadam Aranearum indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>& noua ob&longs;eruatio de admiranda quadam Aranearum indu&longs;tria.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>De Ince&longs;&longs;u Animal.</s></p><p type="main"> | <s>De Ince&longs;&longs;u Animal.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>De Generatione Animal.</s></p><p type="main"> | <s>De Generatione Animal.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. </s> | |
| | |
| <s>1. Automata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | 1. Automata.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> | 4. Omnis triangulus habet tres, &c. </s> |
| | |
| <s>Ibidem Diametrum e&longs;&longs;e incommen­<lb/>&longs;urabilem co&longs;tæ, habet cau&longs;am, & demon&longs;trationem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s>Ibidem Diametrum e&longs;&longs;e incommen­<lb/>&longs;urabilem co&longs;tæ, habet cau&longs;am, & demon&longs;trationem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> | <s>In Ethicis ad Nicom.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 1. cap. |
| | |
| <s>1. cap. </s> | |
| | |
| <s>7. Faber, & Geometra diuersè con&longs;iderant angulum rectum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | |
| | |
| <s>2. cap. </s> | 7. Faber, & Geometra diuersè con&longs;iderant angulum rectum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>6. De Arithmetica proportione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s><emph type="italics"/>cap. </s> | 6. De Arithmetica proportione.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>cap. |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | 9. Centrum circuli reperire.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 3. cap. 3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­<lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. Diameter, & latus incommen&longs;urabilis: Item quid re&longs;olutio Geome­<lb/>trica: Quid de&longs;ignatio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Lib. 5. cap. |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | 3. Vnitarius numerus. </s> |
| | |
| <s>5. cap. </s> | |
| | |
| <s>3. Vnitarius numerus. </s> | |
| | |
| <s>Quid Proportionalitas. </s> | <s>Quid Proportionalitas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Propor­<lb/>tio continuata, & di&longs;iuncta quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Propor­<lb/>tio continuata, & di&longs;iuncta quid.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>cap. </s> | <s><emph type="italics"/>cap. |
| | |
| <s>6. Proportio Geometrica, & Arithmetica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | 6. Proportio Geometrica, & Arithmetica.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>6. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 6. cap. |
| | |
| <s>5. Omnis triangulus, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 5. Omnis triangulus, &c.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>cap. </s> | <s><emph type="italics"/>cap. |
| | |
| <s>8. Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 8. Principia Mathematica non pendere ab experientia.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Lib. 7. cap. 8. De principijs Mathem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>7. cap. </s> | |
| | |
| <s>8. De principijs Mathem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s>Ex 1. Magnorum Moralium.</s></p><p type="main"> | <s>Ex 1. Magnorum Moralium.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Primo. </s> | <s><emph type="italics"/>Primo. </s> |
| | |
| <s>De &longs;ubiecto Mathem. </s> | <s>De &longs;ubiecto Mathem. &longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­<lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>&longs;eu de materia intelligibili: vbi o&longs;tenduntur definitio­<lb/>nes Mathematicæ e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>2. <emph type="italics"/>Demon&longs;trationes Mathematicas e&longs;&longs;e perfecti&longs;&longs;imas.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­<lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>Quo loca Aristotelis Geometrica, in hoc Opere explicata, <lb/>ad Euclidem, &longs;ecundum propo&longs;itionum ordinem refe­<lb/>runtur; vt Mathematicarum Profe&longs;&longs;ores habeant, <lb/>vnde &longs;uas prælectiones aliquando valeant locupletare.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. </s> | <s><emph type="italics"/>In Primo Elem. |
| | |
| <s>Euclidis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | Euclidis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. </s> | <s>Ad verbum ip&longs;um <emph type="italics"/>(Elementum Euclidis)<emph.end type="italics"/> vide infra tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Mecha­<lb/>nic. </s> | <s>Mecha­<lb/>nic. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>7. lib. </s> | 7. lib. |
| | |
| <s>1. Eth.</s></p><p type="main"> | 1. Eth.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad axioma 10. quamuis Ari&longs;toteles nihil hac de re dicat; &longs;cias tamen velim <lb/>hoc vno axiomate qu&ecedil;&longs;tionem <expan abbr="quãdam">quandam</expan> inter Philo&longs;ophos valdè difficilem, <lb/>facile di&longs;&longs;olui. </s> | <s>Ad axioma 10. quamuis Ari&longs;toteles nihil hac de re dicat; &longs;cias tamen velim <lb/>hoc vno axiomate qu&ecedil;&longs;tionem <expan abbr="quãdam">quandam</expan> inter Philo&longs;ophos valdè difficilem, <lb/>facile di&longs;&longs;olui. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>1. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> | <s>1. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Ad primam primi, po&longs;t ip&longs;ius explicationem, commodè declarari pote&longs;t, cur <lb/>Ari&longs;t. Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­<lb/>tiones, vide cap. |
| | |
| <s>Demon&longs;trationes Geometricas appellet De&longs;criptiones, & De&longs;igna­<lb/>tiones, vide cap. </s> | |
| | |
| <s>de Priori, & cap. </s> | de Priori, & cap. |
| | |
| <s>24. &longs;ecti primi, libri primi Priorum, & <lb/>tex. </s> | 24. &longs;ecti primi, libri primi Priorum, & <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>4. quinti Methaph. </s> | <s>4. quinti Methaph. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>20. &longs;exti Methaph. </s> | <s>20. &longs;exti Methaph. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>3. lib. </s> | 3. lib. |
| | |
| <s>3. Ethic. <lb/></s> | 3. Ethic. <lb/></s> |
| | |
| <s>Item ad primam primi, vide tex. </s> | <s>Item ad primam primi, vide tex. </s> |
| | |
| <s>7. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>7. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | <s>Ad 5. primi, vide cap. |
| | |
| <s>Ad 5. primi, vide cap. </s> | 24. &longs;ecti 1 lib. |
| | |
| <s>24. &longs;ecti 1 lib. </s> | 1. Priorum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>1. Priorum.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 21. primi, vide tex. </s> | <s>Ad 21. primi, vide tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad 22. primi, vide locum 10. de lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> | <s>Ad 22. primi, vide locum 10. de lineis in&longs;ecabilibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 28. primi, vide cap. </s> | <s>Ad 28. primi, vide cap. |
| | |
| <s>21. & cap. </s> | 21. & cap. |
| | |
| <s>22. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> | 22. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> |
| | |
| <s>13. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> | <s>13. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 32. primi, vide cap. </s> | <s>Ad 32. primi, vide cap. |
| | |
| <s>1. &longs;ecti 3. lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Prior. </s> | 1. &longs;ecti 3. lib. |
| | |
| <s>& cap. </s> | 1. Prior. </s> |
| | |
| <s>26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>2. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> | 26. &longs;ecundi <expan abbr="Priorũ">Priorum</expan>, & tex. </s> |
| | |
| <s>loco 4. & tex. </s> | <s>2. <lb/>primi Po&longs;ter. loco 4. & tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>37. primi Po&longs;ter. </s> | <s>37. primi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter. </s> | <s>39. primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>89. &longs;e­<lb/>cundi Phy&longs;. </s> | <s>89. &longs;e­<lb/>cundi Phy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>15. octaui Phy&longs;. </s> | <s>15. octaui Phy&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>tex 11. primi de Anima. </s> | <s>tex 11. primi de Anima. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>1. de mem. </s> | 1. de mem. </s> |
| | |
| <s>& remini&longs;c. <lb/></s> | <s>& remini&longs;c. <lb/></s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>35. quinti Methaphy&longs;. </s> | <s>35. quinti Methaphy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>20. &longs;exti Methaphy&longs;. </s> | <s>20. &longs;exti Methaphy&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>22. &longs;exti <lb/>Methaphy&longs;. </s> | <s>22. &longs;exti <lb/>Methaphy&longs;. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>4. lib. </s> | 4. lib. |
| | |
| <s>2. de Generat. </s> | 2. de Generat. </s> |
| | |
| <s>animal. </s> | <s>animal. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>5. lib. </s> | |
| | |
| <s>6. Ethic. </s> | |
| | |
| <s>& <lb/>cap. </s> | |
| | |
| <s>2. Magnorum Moral. </s> | 5. lib. |
| | |
| <s>& cap. </s> | 6. Ethic. </s> |
| | |
| <s>10. Mag. </s> | |
| | |
| <s>Moral. </s> | |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& <lb/>cap. |
| | |
| <s>16. Mag. </s> | 2. Magnorum Moral. & cap. |
| | |
| <s>Moral. <lb/></s> | 10. Mag. Moral. & cap. 16. Mag. Moral. <lb/></s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. </s> |
| | |
| <s>7. &longs;ecundi Eudem. </s> | <s>7. &longs;ecundi Eudem. & cap. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | |
| | |
| <s>12. &longs;ecundi Eudem. </s> | <s>12. &longs;ecundi Eudem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. </s> | <s>Ad &longs;cholion præcedentis 32. primi, vide tex. </s> |
| | |
| <s>39. primi Po&longs;ter. </s> | <s>39. primi Po&longs;ter. loco 3. Item <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>loco 3. Item <lb/>tex. </s> | |
| | |
| <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In &longs;ecundo Elem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In &longs;ecundo Elem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 2. definitionem 2. Gnomonis, vide cap. </s> | <s>Ad 2. definitionem 2. Gnomonis, vide cap. |
| | |
| <s>de Motu in Po&longs;tprædicam. </s> | de Motu in Po&longs;tprædicam. </s> |
| | |
| <s>Qua­<lb/>dratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito.</s></p><p type="main"> | <s>Qua­<lb/>dratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 14. propo&longs;. </s> | <s>Ad 14. propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>2. opportunum e&longs;t Auditores de Quadratura circuli erudire, <lb/>vide igitur cap. </s> | <s>2. opportunum e&longs;t Auditores de Quadratura circuli erudire, <lb/>vide igitur cap. |
| | |
| <s>de relatione in prædicam. </s> | de relatione in prædicam. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>31. &longs;ecundi Priorum, & <lb/>tex. </s> | 31. &longs;ecundi Priorum, & <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. & finem 1. cap. primi Elenchorum. </s> |
| | |
| <s>& finem 1. cap. </s> | |
| | |
| <s>primi Elenchorum. </s> | |
| | |
| <s>lege primam Ar­<lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> | <s>lege primam Ar­<lb/>chimedis de dimen&longs;ione circuli.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In tertio Elem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In tertio Elem.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad primam 3. vide cap. </s> | <s>Ad primam 3. vide cap. |
| | |
| <s>9. lib. </s> | 9. lib. |
| | |
| <s>2. Ethycorum.</s></p><p type="main"> | 2. Ethycorum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 2. tertij, vide tex. </s> | <s>Ad 2. tertij, vide tex. </s> |
| | |
| <s>13. lib. </s> | <s>13. lib. |
| | |
| <s>1. de Anima. </s> | 1. de Anima. </s> |
| | |
| <s>& locum 16. de lineis in&longs;ecab.</s></p><p type="main"> | <s>& locum 16. de lineis in&longs;ecab.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 31. tertij, vide tex. </s> | <s>Ad 31. tertij, vide tex. </s> |
| | |
| <s>11. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>11. &longs;ecundi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>20. &longs;exti Methaph. </s> | <s>20. &longs;exti Methaph. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad commentarium P. </s> | <s>Ad commentarium P. </s> |
| | |
| <s>Clauij extremum lib. </s> | <s>Clauij extremum lib. |
| | |
| <s>4. elementorum. </s> | 4. elementorum. </s> |
| | |
| <s>lege tex. </s> | <s>lege tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In quinto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In quinto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 4. definitionem 5. vide cap. </s> | <s>Ad 4. definitionem 5. vide cap. |
| | |
| <s>3. lib. </s> | |
| | |
| <s>2. Ethyc.</s></p><p type="main"> | 3. lib. |
| | |
| <s>Ad 9. definitionem 5. vide cap. </s> | 2. Ethyc.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>3. lib. </s> | <s>Ad 9. definitionem 5. vide cap. |
| | |
| <s>5. Ethyc. </s> | 3. lib. |
| | |
| <s>loco 4. & cap. </s> | 5. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>31. primi Ma­<lb/>gnorum Moralium.</s></p><p type="main"> | <s>loco 4. & cap. 31. primi Ma­<lb/>gnorum Moralium.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 10. definitionem 5. vide tex. </s> | <s>Ad 10. definitionem 5. vide tex. </s> |
| | |
| <s>29. primi Po&longs;ter. </s> | <s>29. primi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. </s> | <s>Ad 12. definitionem 5. vide tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>32. tertij de Anima. </s> | <s>32. tertij de Anima. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>3. lib. </s> | 3. lib. |
| | |
| <s>5. Ethyc. </s> | 5. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>loco 4.</s></p><p type="main"> | <s>loco 4.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>5. vide tex. </s> | <s>5. vide tex. </s> |
| | |
| <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>25. &longs;ecundi Po&longs;ter. loco 2. ex hac Euclidis demon­<lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/></s> |
| | |
| <s>loco 2. ex hac Euclidis demon­<lb/>&longs;tratione patet, vitio&longs;am e&longs;&longs;e illam Auerrois argumentationem, 8. Phy&longs;. <lb/></s> | |
| | |
| <s>comm. </s> | <s>comm. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad 2. propo&longs;it. </s> | <s>Ad 2. propo&longs;it. </s> |
| | |
| <s>6. vide cap. </s> | <s>6. vide cap. |
| | |
| <s>2. lib. </s> | 2. lib. |
| | |
| <s>8. Topicorum loco 41.</s></p><p type="main"> | 8. Topicorum loco 41.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 13. &longs;exti, vide tex. </s> | <s>Ad 13. &longs;exti, vide tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>5. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> | <s>5. primi Po&longs;ter.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 8. definitionem 7. vide cap. </s> | <s>Ad 8. definitionem 7. vide cap. |
| | |
| <s>1. lib. </s> | 1. lib. |
| | |
| <s>1. Magnorum Moral.</s></p><p type="head"> | 1. Magnorum Moral.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In octauo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In octauo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>9. vide tex. </s> | <s>9. vide tex. </s> |
| | |
| <s>20. primi Po&longs;ter. </s> | <s>20. primi Po&longs;ter. loco 2.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>loco 2.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s>Ad 8. propo&longs;. </s> | <s>Ad 8. propo&longs;. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In decimo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In decimo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad primam definitionem 10. vide cap. </s> | <s>Ad primam definitionem 10. vide cap. |
| | |
| <s>23. &longs;ecti 1. primi Priorum. </s> | 23. &longs;ecti 1. primi Priorum. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>48. <lb/>primi de Cœlo.</s></p><p type="main"> | <s>48. <lb/>primi de Cœlo.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ad 118. decimi, vide cap. </s> | <s>Ad 118. decimi, vide cap. |
| | |
| <s>23. &longs;ecti 1. libri 1. Priorum. </s> | |
| | |
| <s>& &longs;ecto 2. cap. </s> | 23. &longs;ecti 1. libri 1. Priorum. </s> |
| | |
| <s>23. li­<lb/>bri 1. Priorum. </s> | <s>& &longs;ecto 2. cap. |
| | |
| <s>& cap. </s> | 23. li­<lb/>bri 1. Priorum. </s> |
| | |
| <s>22. lib. </s> | <s>& cap. 22. lib. |
| | |
| <s>2. Priorum. </s> | 2. Priorum. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| <s>5. primi Po&longs;ter. </s> | <s>5. primi Po&longs;ter. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>44. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> | <s>44. <lb/>primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>15. primi Po&longs;ter. </s> | 15. primi Po&longs;ter. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& tex. <lb/></s> | <s>& tex. <lb/></s> |
| | |
| <s>120. quarti Phy&longs;. </s> | <s>120. quarti Phy&longs;. & tex. </s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | |
| | |
| <s>21. tertij de Anima. </s> | <s>21. tertij de Anima. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>1. primi Methaphy&longs;. <lb/></s> | 1. primi Methaphy&longs;. <lb/></s> |
| | |
| <s>& tex. </s> | <s>& tex. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>8. &longs;exti Met. </s> | <s>8. &longs;exti Met. </s> |
| | |
| <s>& cap. </s> | <s>& cap. |
| | |
| <s>4. <lb/>lib. </s> | 4. <lb/>lib. |
| | |
| <s>2. de Generat. </s> | 2. de Generat. </s> |
| | |
| <s>animal. </s> | <s>animal. </s> |
| | |
| <s>& lib. </s> | <s>& lib. |
| | |
| <s>3. cap. </s> | |
| | |
| <s>3. Ethyc. </s> | 3. cap. |
| | |
| <s>& cap. </s> | 3. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>10. &longs;ecundi Eu­<lb/>dem. </s> | <s>& cap. 10. &longs;ecundi Eu­<lb/>dem. </s> |
| | |
| <s>tot Ari&longs;t. | <s>tot Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Quod &longs;i in modum Problematis ita <lb/>proponatur: Dato circulo æquale quadratum con&longs;truere, nondum inuenta <lb/>e&longs;t ratio, quæ demon&longs;tratione confirmetur, qua id geometricè penitus, hoc <lb/>e&longs;t ad æqualitatem mathematicam, &longs;eu exacti&longs;&longs;imam effici po&longs;&longs;it, <expan abbr="tota&qacute;">totaque</expan>; dif­<lb/>ficultas po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur in inue&longs;tigando, quonam modo exhibeamus li­<lb/>neam rectam B C, æqualem peripheriæ circuli dati. </s> | <s>Quod &longs;i in modum Problematis ita <lb/>proponatur: Dato circulo æquale quadratum con&longs;truere, nondum inuenta <lb/>e&longs;t ratio, quæ demon&longs;tratione confirmetur, qua id geometricè penitus, hoc <lb/>e&longs;t ad æqualitatem mathematicam, &longs;eu exacti&longs;&longs;imam effici po&longs;&longs;it, <expan abbr="tota&qacute;">totaque</expan>; dif­<lb/>ficultas po&longs;ita e&longs;&longs;e videtur in inue&longs;tigando, quonam modo exhibeamus li­<lb/>neam rectam B C, æqualem peripheriæ circuli dati. </s> |
| | |
| <s>quam nullus hactenus <lb/>geometricè illi æqualem potuit exhibere, <expan abbr="atq;">atque</expan> exhibita <expan abbr="euid&etilde;ti">euidenti</expan> demon&longs;tra­<lb/>tione comprobare; Quamuis Archimedes acumine &longs;anè mirabili in lib. </s> | <s>quam nullus hactenus <lb/>geometricè illi æqualem potuit exhibere, <expan abbr="atq;">atque</expan> exhibita <expan abbr="euid&etilde;ti">euidenti</expan> demon&longs;tra­<lb/>tione comprobare; Quamuis Archimedes acumine &longs;anè mirabili in lib. |
| | |
| <s>de <lb/>lineis &longs;piralibus, eam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> theorematicè, non tamen problematicè inue­<lb/>&longs;tigauit. </s> | de <lb/>lineis &longs;piralibus, eam <expan abbr="quoq;">quoque</expan> theorematicè, non tamen problematicè inue­<lb/>&longs;tigauit. </s> |
| | |
| <s>nam propo&longs;itione 18. illius <expan abbr="admirãdi">admirandi</expan> operis inuenit lineam rectam <lb/>æqualem circumferentiæ primi circuli &longs;piralis lineæ; propo&longs; verò 19. repe­<lb/>rit aliam rectam æqualem circumferentiæ &longs;ecundi circuli. </s> | <s>nam propo&longs;itione 18. illius <expan abbr="admirãdi">admirandi</expan> operis inuenit lineam rectam <lb/>æqualem circumferentiæ primi circuli &longs;piralis lineæ; propo&longs; verò 19. repe­<lb/>rit aliam rectam æqualem circumferentiæ &longs;ecundi circuli. </s> |
| | |
| <s>tu ip&longs;um con&longs;ule, <lb/>&longs;i admirandarum rerum contemplatione delectaris. </s> | <s>tu ip&longs;um con&longs;ule, <lb/>&longs;i admirandarum rerum contemplatione delectaris. </s> |
| | |
| <s>Multa hac de re Pap­<lb/>pus Alexandrinus lib. </s> | <s>Multa hac de re Pap­<lb/>pus Alexandrinus lib. |
| | |
| <s>4. Math. </s> | |
| | |
| <s>coll. </s> | 4. Math. coll. </s> |
| | |
| <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­<lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> | <s>& Ioannes Buteo vnico volumine om­<lb/>nes quadraturas tain pri&longs;corum, quam recentiorum <expan abbr="cõprehen&longs;us">comprehen&longs;us</expan> e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Qua­<lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­<lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. </s> | <s>Qua­<lb/>re qui plura cupit, eos adeat; nos tamen infra &longs;uis locis explicabimus tres <lb/>illas celebres antiquorum Antiphontis, Bri&longs;&longs;onis, & Hippocratis quadra­<lb/>turas, quamuis fal&longs;as, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;æpe meminit Ari&longs;t. & alij. </s> |
| | |
| <s>& alij. </s> | |
| | |
| <s>&longs;olet autem à non­<lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­<lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> | <s>&longs;olet autem à non­<lb/>nullis di&longs;putari, vtrum quadratura i&longs;ta problematica &longs;it po&longs;&longs;ibilis, nec ne, <lb/>cum videant eam à nemine, quamuis diu magno labore perqui&longs;itam, hacte­<lb/>nus adinuentam e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg2"></margin.target>2</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg2"></margin.target>2</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­<lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> | |
| | |
| <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­<lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­<lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­<lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. </s> | de Priori <emph type="italics"/>(in &longs;cientijs demon&longs;tratiuis e&longs;t prius, & po&longs;terius ordine, <lb/>elementa enim priora &longs;unt ijs, quæ de&longs;cribuntur, nam principia prior a &longs;unt theore­<lb/>matibus ordine)<emph.end type="italics"/> verba illa, nam principia, &c. </s> |
| | |
| <s>De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­<lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­<lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­<lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­<lb/>menta intelligantur principia, qualia funt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­<lb/>nes exponant theoremata. </s> | <s>quæ non &longs;unt in antiqua tran­<lb/>&longs;latione de&longs;ump&longs;imus ex ca&longs;tigati&longs;&longs;imo græco codice editionis Francfor­<lb/>dien&longs;is, propterea quod totum hunc locum declarant; &longs;unt autem i&longs;ta, <lb/><foreign lang="greek">ai/gar arxai/ pro/terai tw_n qewrhma/twn th ta/xei.</foreign> per &longs;cientias autem demon&longs;tra­<lb/>tiuas intelligendas e&longs;&longs;e hoc loco ip&longs;as Mathematicas ex eo patet, quod illis <lb/>a&longs;&longs;ignet Ari&longs;t. De&longs;criptiones; nam hoc verbo, De&longs;criptiones, &longs;eu figuratio­<lb/>nes, &longs;olet ip&longs;e Mathematicas Demon&longs;trationes innuere, quod in ip&longs;is figu­<lb/>rationes, & De&longs;criptiones adhibeantur, vt alijs locis patebit: idcirco ver­<lb/>ba illa à nobis addita ex græco, optim è <expan abbr="præced&etilde;tia">præcedentia</expan> exponunt, cum per ele­<lb/>menta intelligantur principia, qualia funt initio Euclidis, & per de&longs;criptio­<lb/>nes exponant theoremata. </s> |
| | |
| <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­<lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>quod autem principia illa ordine priora &longs;int de­<lb/>mon&longs;trationibus, &longs;iue ip&longs;as præcedant, ex ip&longs;a primi Euclidis in&longs;pectione <lb/>patere pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg3"></margin.target>3</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg3"></margin.target>3</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>de motu <emph type="italics"/>(Quadratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito)<emph.end type="italics"/> Gnomon vox <lb/>græca inter alia &longs;ignificat in&longs;trumentum illud, quod Latini tum amu&longs;&longs;im, <lb/><figure id="fig2"></figure><lb/>tum normam appellant, Itali verò, Squadra, ad <lb/>cuius &longs;imilitudinem Geometræ denominarunt fi­<lb/>guram quandam, &longs;eu portionem cuiu&longs;uis paralle­<lb/>logrammi, vt videre e&longs;t in definitione &longs;ecunda <lb/>2. elem. </s> | de motu <emph type="italics"/>(Quadratum augetur Gnomone circumpo&longs;ito)<emph.end type="italics"/> Gnomon vox <lb/>græca inter alia &longs;ignificat in&longs;trumentum illud, quod Latini tum amu&longs;&longs;im, <lb/><figure id="fig2"></figure><lb/>tum normam appellant, Itali verò, Squadra, ad <lb/>cuius &longs;imilitudinem Geometræ denominarunt fi­<lb/>guram quandam, &longs;eu portionem cuiu&longs;uis paralle­<lb/>logrammi, vt videre e&longs;t in definitione &longs;ecunda <lb/>2. elem. </s> |
| | |
| <s>& in præ&longs;enti figura, in qua quadratum <lb/>A B C D, circumpo&longs;ito gnomone E F G, augetur, <lb/>& fit maius quadratum H B I L.</s></p><p type="main"> | <s>& in præ&longs;enti figura, in qua quadratum <lb/>A B C D, circumpo&longs;ito gnomone E F G, augetur, <lb/>& fit maius quadratum H B I L.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>addito numero impari. <lb/></s> | <s>addito numero impari. <lb/></s> |
| | |
| <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. </s> | <s>quemadmodum infra 3. Phy&longs;. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>26. fusè explicabimus.</s></p><p type="head"> | <s>26. fusè explicabimus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­<lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> | <s>per&longs;ua&longs;um tamen mihi e&longs;t, rem <lb/>multo aliter &longs;e habere, veram rationem huius tituli petendam e&longs;&longs;e ex peni­<lb/>tiori Mathematicorum eruditione. </s> |
| | |
| <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>Alex. </s> | <s>Sciendum <expan abbr="itaq;">itaque</expan> id, quod tradit Pappus <lb/>Alex. initio &longs;eptimi Mathem. collect. </s> |
| | |
| <s>initio &longs;eptimi Mathem. </s> | |
| | |
| <s>collect. </s> | |
| | |
| <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­<lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­<lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­<lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­<lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> | <s>antiqui&longs;&longs;imos videlicet Geometras, <lb/>Euclidem, Apollonium Pergæum, & Ari&longs;t&ecedil;um &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e libros de re&longs;olutio­<lb/>ne, in quibus ars tradebatur, qua propo&longs;ito quouis theoremate, aut proble­<lb/>mate po&longs;&longs;ent facile ex eo, tanquam vero accepto inue&longs;tigare aliquam veri­<lb/>tatem, per quam deinde componerent illius, quod quærebatur, Demon&longs;tra­<lb/>tionem; inue&longs;tigationem illam appellabant re&longs;olutionem: compo&longs;itionem <lb/>verò nominabant di&longs;cur&longs;um <expan abbr="illũ">illum</expan>, quo ex vero illo per re&longs;olutionem inuento, <pb pagenum="36"/>o&longs;tendebant conclu&longs;ionem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>definitio <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> | <s>definitio <lb/><expan abbr="vtriu&longs;q;">vtriu&longs;que</expan> e&longs;t a pud Euclidem ad primam propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>13. Elem. </s> | <s>13. Elem. iuxta tran&longs;latio­<lb/>nem Zamb<gap/>rti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­<lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­<lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> |
| | |
| <s>iuxta tran&longs;latio­<lb/>nem Zamb<gap/>rti, & Commandini; vbi etiam <expan abbr="quinq;">quinque</expan> priora theoremata, pri­<lb/>mò per re&longs;olutionem, deinde per compo&longs;itionem demon&longs;trantur, quæ tan­<lb/>quam per&longs;picua exempla rei propo&longs;itæ in&longs;eruire po&longs;&longs;unt. </s> | |
| | |
| <s>&longs;unt præterea fre­<lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­<lb/>pi. </s> | <s>&longs;unt præterea fre­<lb/>quentes huiu&longs;modi re&longs;olutiones in operibus Archimedis, Apollonij, & Pap­<lb/>pi. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Quod <lb/>porrò Ari&longs;t. | <s>Quod <lb/>porrò Ari&longs;t. |
| | |
| ip&longs;e hanc re&longs;olutionem Mathematicam cognouerit e&longs;&longs;e medij <lb/>inqui&longs;itionem manife&longs;tum e&longs;t ex cap. </s> | ip&longs;e hanc re&longs;olutionem Mathematicam cognouerit e&longs;&longs;e medij <lb/>inqui&longs;itionem manife&longs;tum e&longs;t ex cap. |
| | |
| <s>3. lib. </s> | 3. lib. |
| | |
| <s>3. Ethyc. </s> | 3. Ethyc. </s> |
| | |
| <s>vbi &longs;ic ait <emph type="italics"/>(Qui enim <lb/>con&longs;ultat, quærere videtur, & re&longs;oluere prædicto modo, quemadmodum de&longs;igna­<lb/>tiones)<emph.end type="italics"/> vbi per de&longs;ignationes intelligit Geometricas demon&longs;trationes, vt <lb/>&longs;upra innuimus, & infra probabimus; cum ergo con&longs;ultatio nihil aliud &longs;it, <lb/>quam medij idonei ad finem in rebus agendis inqui&longs;itio, eamque dicat e&longs;&longs;e <lb/>&longs;imilem re&longs;olutioni Geometricæ, manife&longs;tum e&longs;t, ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> re&longs;olutionem <lb/>e&longs;&longs;e medij in rebus &longs;peculatiuis idonei perue&longs;tigationem. </s> | <s>vbi &longs;ic ait <emph type="italics"/>(Qui enim <lb/>con&longs;ultat, quærere videtur, & re&longs;oluere prædicto modo, quemadmodum de&longs;igna­<lb/>tiones)<emph.end type="italics"/> vbi per de&longs;ignationes intelligit Geometricas demon&longs;trationes, vt <lb/>&longs;upra innuimus, & infra probabimus; cum ergo con&longs;ultatio nihil aliud &longs;it, <lb/>quam medij idonei ad finem in rebus agendis inqui&longs;itio, eamque dicat e&longs;&longs;e <lb/>&longs;imilem re&longs;olutioni Geometricæ, manife&longs;tum e&longs;t, ip&longs;am <expan abbr="quoq;">quoque</expan> re&longs;olutionem <lb/>e&longs;&longs;e medij in rebus &longs;peculatiuis idonei perue&longs;tigationem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Et <lb/>verò cum reliquas appellationes Problematis, Theorematis, Propo&longs;itionis, <lb/>definitionum, po&longs;tulatorum, axiomatum, & alia huiu&longs;modi ex Geometri­<lb/>cis ad omnes &longs;cientias tran&longs;tulerit, quid ni etiam re&longs;olutionem? </s> | <s>Et <lb/>verò cum reliquas appellationes Problematis, Theorematis, Propo&longs;itionis, <lb/>definitionum, po&longs;tulatorum, axiomatum, & alia huiu&longs;modi ex Geometri­<lb/>cis ad omnes &longs;cientias tran&longs;tulerit, quid ni etiam re&longs;olutionem? </s> |
| | |
| <s>maximè <lb/>verò, quia &longs;i horum lib. </s> | <s>maximè <lb/>verò, quia &longs;i horum lib. |
| | |
| <s>intentio e&longs;&longs;et docere iam factum &longs;yllogi&longs;mum in &longs;ua <lb/>principia re&longs;oluere, parum e&longs;&longs;et vtilis; imò nec vtilis, &longs;ed &longs;uperfluum quid. <lb/></s> | intentio e&longs;&longs;et docere iam factum &longs;yllogi&longs;mum in &longs;ua <lb/>principia re&longs;oluere, parum e&longs;&longs;et vtilis; imò nec vtilis, &longs;ed &longs;uperfluum quid. <lb/></s> |
| | |
| <s>at verò vbinam docuit hanc re&longs;olutionem? </s> | <s>at verò vbinam docuit hanc re&longs;olutionem? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg5"></margin.target>5</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg5"></margin.target>5</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>23. &longs;ecti primi lib. </s> | 23. &longs;ecti primi lib. |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Vt quod diameter incommen&longs;urabilis eo, quod <lb/>imparia æqualia paribus fiant, &longs;i fuerit po&longs;ita commen&longs;ur abilis. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Vt quod diameter incommen&longs;urabilis eo, quod <lb/>imparia æqualia paribus fiant, &longs;i fuerit po&longs;ita commen&longs;ur abilis. </s> |
| | |
| <s>æqualia igitur fieri <lb/>imparia paribus ratiocinantur, diametrum vtrò incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e ex &longs;uppo­<lb/>&longs;itione <expan abbr="mon&longs;trãt">mon&longs;trant</expan>, quoniam fal&longs;um accidit propter contradictionem)<emph.end type="italics"/> Euclides pri­<lb/>mis duabus definitionibus 10. elem. </s> | <s>æqualia igitur fieri <lb/>imparia paribus ratiocinantur, diametrum vtrò incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e ex &longs;uppo­<lb/>&longs;itione <expan abbr="mon&longs;trãt">mon&longs;trant</expan>, quoniam fal&longs;um accidit propter contradictionem)<emph.end type="italics"/> Euclides pri­<lb/>mis duabus definitionibus 10. elem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;i linea <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­<lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ <lb/>incommen&longs;. </s> | <s>&longs;i linea <lb/>C, men&longs;uraret A, quater &longs;umpta, ter autem &longs;umpta <lb/>non adæquaret omnino <expan abbr="lineã">lineam</expan> B, &longs;ed deficeret, vel ex­<lb/>cederet aliquantulum, <expan abbr="atq;">atque</expan> hoc fieret in quauis alia <lb/>men&longs;ura, loco ip&longs;ius C, a&longs;&longs;umpta, &longs;iue maior, &longs;iue <lb/>minor ip&longs;a C, vt <expan abbr="vtranq;">vtranque</expan> nunquam perfectè metiretur, e&longs;&longs;ent duæ illæ lineæ <lb/>incommen&longs;. </s> |
| | |
| <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­<lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. </s> | <s>Extare porrò tales lineas, & &longs;uperficies, & corpora, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; quam­<lb/>plurima, ac penè infinita ex 10. Elem. manife&longs;tum e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>manife&longs;tum e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>inuentum autem hu­<lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­<lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> | <s>inuentum autem hu­<lb/>ius a&longs;ymmetriæ, quod Pythagoricis veteres attribuunt, mihi &longs;emper vi&longs;um <lb/>e&longs;t omni maius admiratione, cum nulla experientia, <expan abbr="nullus&qacute;">nullusque</expan>; effectus in ip­<lb/>&longs;ius cognitionem potuerit pri&longs;cos illos Geometras inducere. </s> |
| | |
| <s>Quapropter <lb/>non immeritò diuinus ille Plato lib. </s> | <s>Quapropter <lb/>non immeritò diuinus ille Plato lib. |
| | |
| <s>7. de legib. </s> | 7. de legib. </s> |
| | |
| <s>huius a&longs;ymmetriæ ignora­<lb/>tionem, adeo dete&longs;tatus e&longs;t, vt eam non hominum, &longs;ed &longs;uum, pecorumque <lb/>ignorantiam cen&longs;uerit. </s> | <s>huius a&longs;ymmetriæ ignora­<lb/>tionem, adeo dete&longs;tatus e&longs;t, vt eam non hominum, &longs;ed &longs;uum, pecorumque <lb/>ignorantiam cen&longs;uerit. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> | <s>latus B C, præcisè omnino metiatur. </s> |
| | |
| <s>theorema <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. </s> | <s>theorema <lb/>i&longs;tud demon&longs;tratur in vltima 10. Elem. eodem me­<lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/></s> |
| | |
| <s>eodem me­<lb/>dio, quod ab Ari&longs;totele hic innuitur; Euclides ex <lb/>&longs;uppo&longs;itione alterius partis contradictionis ip&longs;ius <pb pagenum="38"/>propo&longs;itionis, quæfal&longs;a e&longs;t, nimirum &longs;uppo&longs;ito prædictas lineas e&longs;&longs;e comm. <lb/></s> | |
| | |
| <s>deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. | <s>deducit ad impo&longs;&longs;ibile, &longs;iue, vt ait hic Ari&longs;t. |
| | |
| fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­<lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. </s> | fal&longs;um ratiocinatur, quod &longs;ci­<lb/>licet idem numerus e&longs;&longs;et par, & impar, quod Ari&longs;t. &longs;ignificat, quando ait, <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> |
| | |
| <s>&longs;ignificat, quando ait, <lb/>imparia æqualia paribus fiunt. </s> | |
| | |
| <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­<lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. </s> | <s>ex quo ab&longs;urdo deducitur fal&longs;am e&longs;&longs;e prædi­<lb/>ctam &longs;uppo&longs;itionem, quæ a&longs;truebat e&longs;&longs;e comm. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg6"></margin.target>6</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg6"></margin.target>6</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Et cap. </s> | <s>Et cap. |
| | |
| <s>24. &longs;ecti primi libri primi <emph type="italics"/>(Sed magis efficitur manife&longs;tum in de&longs;cri­<lb/>ptionibus, vt quod æquicruris, qui ad ba&longs;im æquales &longs;int, ad centrum ductæ A B, <lb/>A C, &longs;i igitur æqualem accipiat A G, angulum ip&longs;i A B D, non omnino ex. </s> | 24. &longs;ecti primi libri primi <emph type="italics"/>(Sed magis efficitur manife&longs;tum in de&longs;cri­<lb/>ptionibus, vt quod æquicruris, qui ad ba&longs;im æquales &longs;int, ad centrum ductæ A B, <lb/>A C, &longs;i igitur æqualem accipiat A G, angulum ip&longs;i A B D, non omnino ex. </s> |
| | |
| <s>&longs;timans <lb/>æquales, qui &longs;emicirculorum, & rur&longs;us G, ip&longs;i D, non omnem a&longs;&longs;umens eum, qui &longs;e­<lb/>cti. </s> | <s>&longs;timans <lb/>æquales, qui &longs;emicirculorum, & rur&longs;us G, ip&longs;i D, non omnem a&longs;&longs;umens eum, qui &longs;e­<lb/>cti. </s> |
| | |
| |
| | |
| infert manife&longs;tum e&longs;&longs;e oportere in omni &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mo, reperiri vniuer&longs;ales, & affirmatiuas propo&longs;itiones, vt Factum e&longs;t in <lb/>præcedenti aliter e&longs;&longs;et petitio principij. </s> | infert manife&longs;tum e&longs;&longs;e oportere in omni &longs;yllo­<lb/>gi&longs;mo, reperiri vniuer&longs;ales, & affirmatiuas propo&longs;itiones, vt Factum e&longs;t in <lb/>præcedenti aliter e&longs;&longs;et petitio principij. </s> |
| | |
| <s>Quænam vero &longs;it æqualitas, quam <lb/>Geometræ con&longs;iderant, infra cap. </s> | <s>Quænam vero &longs;it æqualitas, quam <lb/>Geometræ con&longs;iderant, infra cap. |
| | |
| <s>1. &longs;ecti 3. explicabicur.</s></p><p type="main"> | 1. &longs;ecti 3. explicabicur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg7"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg7"></margin.target>7</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg7"></margin.target>7</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>2. &longs;ecti 2. lib. </s> | |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. </s> | 2. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| <s>&longs;ignificari <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­<lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­<lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­<lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> | 1. <emph type="italics"/>(Secundum veritatem quidem ex ijs, quæ &longs;ecundum <lb/>veritatem de&longs;cribuntur ine&longs;&longs;e, ad dialecticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;itionibus <lb/>&longs;ecundum opinionem)<emph.end type="italics"/> verba illa; ex ijs, quæ <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> veritatem de&longs;cribuntur <pb pagenum="39"/>ine&longs;&longs;e; &longs;ic græcè, <foreign lang="greek">e/a tw_n xata\ aleiq/ei/an diagegramme/non,</foreign> vbi manife&longs;tè vtitur <lb/>verbo, De&longs;cribere, per quod &longs;uperius annotauimus apud Ari&longs;t. &longs;ignificari <lb/>Geometricas demon&longs;trationes, nam eas opponit dialecticis &longs;yllogi&longs;mis, &longs;e­<lb/>quentibus verbis, cum dixit (ad diale cticos autem &longs;yllogi&longs;mos ex propo&longs;i­<lb/>tionibus &longs;ecundum opinionem) hac adhibita con&longs;ideratione, quam inter­<lb/>pres non videtur adhibui&longs;&longs;e, &longs;en&longs;us huius loci non erit ob&longs;curus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg8"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg9"></margin.target>9</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg9"></margin.target>9</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>3. &longs;ecti 2. lib. </s> | 3. &longs;ecti 2. lib. |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Vt an ne diameter incomm.)<emph.end type="italics"/> loquitur de a&longs;ymme­<lb/>tria diametri, & co&longs;tæ eiu&longs;dem quadrati, de qua fusè egimus &longs;uperius in <lb/>cap. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Vt an ne diameter incomm.)<emph.end type="italics"/> loquitur de a&longs;ymme­<lb/>tria diametri, & co&longs;tæ eiu&longs;dem quadrati, de qua fusè egimus &longs;uperius in <lb/>cap. |
| | |
| <s>23. &longs;ecti 1. huius libri; quæ &longs;i repetantur, optimè hunc <expan abbr="locũ">locum</expan> declarant.</s></p><p type="main"> | 23. &longs;ecti 1. huius libri; quæ &longs;i repetantur, optimè hunc <expan abbr="locũ">locum</expan> declarant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg10"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg10"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg10"></margin.target>10</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg10"></margin.target>10</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>1. &longs;ecti 3. lib. </s> | 1. &longs;ecti 3. lib. |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Sit A, duo recti, in quo B, triangulus, in quo C, <lb/>æquicrus, ip&longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> C, ine&longs;t A. per B; ip&longs;i vero B, non amplius per aliud, per &longs;e <lb/>namque triangulus habet duos rectos)<emph.end type="italics"/> nullum aliud exemplum tam frequenter <lb/>v&longs;urpat Philo&longs;ophus, quam i&longs;tud ex Mathematicis de&longs;umptum de triangu­<lb/>lo, &longs;cilicet, omnis triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis an­<lb/>gulis, cuius Demon&longs;tratio e&longs;t in 32. primi Elem. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Sit A, duo recti, in quo B, triangulus, in quo C, <lb/>æquicrus, ip&longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> C, ine&longs;t A. per B; ip&longs;i vero B, non amplius per aliud, per &longs;e <lb/>namque triangulus habet duos rectos)<emph.end type="italics"/> nullum aliud exemplum tam frequenter <lb/>v&longs;urpat Philo&longs;ophus, quam i&longs;tud ex Mathematicis de&longs;umptum de triangu­<lb/>lo, &longs;cilicet, omnis triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis an­<lb/>gulis, cuius Demon&longs;tratio e&longs;t in 32. primi Elem. |
| | |
| <s>quod, vt probè intelliga­<lb/>tur, explicandum e&longs;t penes quid attendenda &longs;it æqualitas inter angulum, & <lb/>angulum, quod facile a&longs;&longs;equemur, &longs;i meminerimus angulum e&longs;&longs;e in clinatio­<lb/>nem illam, quam duæ lineæ non in directum po&longs;itæ faciunt: &longs;iue etiam (vt <lb/>melius percipiamus) angulum e&longs;&longs;e acumen illud, &longs;iue mucronem <expan abbr="illũ">illum</expan>, quem <lb/>duæ lineæ non in directum con&longs;titutæ faciunt, vt duarum linearum A B, A C, <lb/><figure id="fig7"></figure><lb/>inclinatio in puncto A, &longs;iue acumen illud, &longs;iue mucro, <lb/>e&longs;t ratio anguli. </s> | quod, vt probè intelliga­<lb/>tur, explicandum e&longs;t penes quid attendenda &longs;it æqualitas inter angulum, & <lb/>angulum, quod facile a&longs;&longs;equemur, &longs;i meminerimus angulum e&longs;&longs;e in clinatio­<lb/>nem illam, quam duæ lineæ non in directum po&longs;itæ faciunt: &longs;iue etiam (vt <lb/>melius percipiamus) angulum e&longs;&longs;e acumen illud, &longs;iue mucronem <expan abbr="illũ">illum</expan>, quem <lb/>duæ lineæ non in directum con&longs;titutæ faciunt, vt duarum linearum A B, A C, <lb/><figure id="fig7"></figure><lb/>inclinatio in puncto A, &longs;iue acumen illud, &longs;iue mucro, <lb/>e&longs;t ratio anguli. </s> |
| | |
| <s>&longs;olum igitur duo anguli erunt æqua­<lb/>les, <expan abbr="quãdo">quando</expan> vnius acumen æquale erit acumini alterius; <lb/>etiam &longs;i lineæ con&longs;tituentes vnum angulum &longs;int lon­<lb/>giores lineis alterum angulum con&longs;tituentibus, quia <lb/>quantitas anguli non attenditur penes longitudinem <pb pagenum="40"/><expan abbr="linearũ">linearum</expan>, &longs;ed penes inclinationem, & mucronem, quem faciunt: vnde etiam&longs;i <lb/>duæ lineæ prædictæ A B, A C, productæ, &longs;iue etiam decurtatæ fuerint, dum­<lb/>modo &longs;itus, &longs;iue po&longs;itio ip&longs;arum, quam ad inuicem habent, non varietur, <lb/>erit &longs;emper eadem quantitas anguli A. </s> | <s>&longs;olum igitur duo anguli erunt æqua­<lb/>les, <expan abbr="quãdo">quando</expan> vnius acumen æquale erit acumini alterius; <lb/>etiam &longs;i lineæ con&longs;tituentes vnum angulum &longs;int lon­<lb/>giores lineis alterum angulum con&longs;tituentibus, quia <lb/>quantitas anguli non attenditur penes longitudinem <pb pagenum="40"/><expan abbr="linearũ">linearum</expan>, &longs;ed penes inclinationem, & mucronem, quem faciunt: vnde etiam&longs;i <lb/>duæ lineæ prædictæ A B, A C, productæ, &longs;iue etiam decurtatæ fuerint, dum­<lb/>modo &longs;itus, &longs;iue po&longs;itio ip&longs;arum, quam ad inuicem habent, non varietur, <lb/>erit &longs;emper eadem quantitas anguli A. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>habet igitur omne triangulum &longs;iue &ecedil;quilaterum, &longs;iue &longs;calenum, <lb/>&longs;iue I&longs;o&longs;celes mirabilem hanc proprietatem, vt tres anguli, cuiu&longs;uis trian­<lb/>guli &longs;int æquales duobus rectis angulis. </s> | <s>habet igitur omne triangulum &longs;iue &ecedil;quilaterum, &longs;iue &longs;calenum, <lb/>&longs;iue I&longs;o&longs;celes mirabilem hanc proprietatem, vt tres anguli, cuiu&longs;uis trian­<lb/>guli &longs;int æquales duobus rectis angulis. </s> |
| | |
| <s>Quam demon&longs;trationem primi om­<lb/>nium Pythagorici perfecerunt, vt refert Proclus ad 32. primi Elem. </s> | <s>Quam demon&longs;trationem primi om­<lb/>nium Pythagorici perfecerunt, vt refert Proclus ad 32. primi Elem. Eucli­<lb/>des deinde ibidem aliter, quam Pythagorici idem demon&longs;trauit. </s> |
| | |
| <s>Eucli­<lb/>des deinde ibidem aliter, quam Pythagorici idem demon&longs;trauit. </s> | |
| | |
| <s>Quod &longs;i <lb/>quis huius rei <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan> aliquam velit; etiam&longs;i non exactam (cum æqua­<lb/>litas mathematica non cadat &longs;ub &longs;en&longs;um, &longs;ed &longs;ola intelligentia percipiatur, <lb/>quippe quæ in materia intelligibili, non autem &longs;en&longs;ibili ver&longs;atur, & cuius <pb pagenum="41"/>æqualitas nullum di&longs;crimen, quantumuis minimum admittat, quod &longs;en&longs;ui <lb/>vitare ob &longs;ui imperfectione<gap/>on licet: vnde inter eæ, quæ mathematicè <lb/>&longs;unt æqualia, nullus intellectus aliquam valeat reper<gap/>re differentiam) &longs;umat <lb/>inquam triangulum quodpiam materiale, vt ex charta, quantum fieri po­<lb/>ce&longs;t perfectum, deinde ducat lineam vnam perpendicularem &longs;uper aliam, <lb/>quæ &longs;cilicet faciat, cum illa duos angulos rectos. </s> | <s>Quod &longs;i <lb/>quis huius rei <expan abbr="experi&etilde;tiam">experientiam</expan> aliquam velit; etiam&longs;i non exactam (cum æqua­<lb/>litas mathematica non cadat &longs;ub &longs;en&longs;um, &longs;ed &longs;ola intelligentia percipiatur, <lb/>quippe quæ in materia intelligibili, non autem &longs;en&longs;ibili ver&longs;atur, & cuius <pb pagenum="41"/>æqualitas nullum di&longs;crimen, quantumuis minimum admittat, quod &longs;en&longs;ui <lb/>vitare ob &longs;ui imperfectione<gap/>on licet: vnde inter eæ, quæ mathematicè <lb/>&longs;unt æqualia, nullus intellectus aliquam valeat reper<gap/>re differentiam) &longs;umat <lb/>inquam triangulum quodpiam materiale, vt ex charta, quantum fieri po­<lb/>ce&longs;t perfectum, deinde ducat lineam vnam perpendicularem &longs;uper aliam, <lb/>quæ &longs;cilicet faciat, cum illa duos angulos rectos. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ip&longs;i <lb/>itaque C, ide&longs;t triangulo æquicru&longs;i, ine&longs;t A, &longs;cilicet duo recti, hoc e&longs;t, ine&longs;t <lb/>æquicru&longs;i hæc, pa&longs;&longs;io habere tres angulos æquales duobus rectis per B, ide&longs;t <lb/>per <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> vniuer&longs;ale, quia hæc proprietas e&longs;t trianguli propria, & <expan abbr="cõpe-tit">compe­<lb/>tit</expan> æquicru&longs;i, non vt æquicrus e&longs;t, &longs;ed, vt triangulum e&longs;t; quare B, non crit <lb/>medium ip&longs;ius A, quia prædicta pa&longs;&longs;io. </s> | <s>ip&longs;i <lb/>itaque C, ide&longs;t triangulo æquicru&longs;i, ine&longs;t A, &longs;cilicet duo recti, hoc e&longs;t, ine&longs;t <lb/>æquicru&longs;i hæc, pa&longs;&longs;io habere tres angulos æquales duobus rectis per B, ide&longs;t <lb/>per <expan abbr="triangulũ">triangulum</expan> vniuer&longs;ale, quia hæc proprietas e&longs;t trianguli propria, & <expan abbr="cõpe-tit">compe­<lb/>tit</expan> æquicru&longs;i, non vt æquicrus e&longs;t, &longs;ed, vt triangulum e&longs;t; quare B, non crit <lb/>medium ip&longs;ius A, quia prædicta pa&longs;&longs;io. </s> |
| | |
| <s>A, non competit triangulo B, per <lb/>aliud, &longs;ed per &longs;e, de eo enim primo, & per &longs;e demon&longs;tratur in 32. primi Elem. <lb/></s> | <s>A, non competit triangulo B, per <lb/>aliud, &longs;ed per &longs;e, de eo enim primo, & per &longs;e demon&longs;tratur in 32. primi Elem. <lb/>optimè Aegydius, & Niphus in hunc locum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>optimè Aegydius, & Niphus in hunc locum.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg11"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg11"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg12"></margin.target>12</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg12"></margin.target>12</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>21. <emph type="italics"/>(Quod faciunt, qui coalternas putant &longs;cribere, latent enim ip&longs;<gap/><lb/>&longs;e ip&longs;os talia accip entes, quæ non est po&longs;&longs;ibile monstrare uon exiftentibus <lb/><gap/>o lternis)<emph.end type="italics"/> Vult Ari&longs;t. | 21. <emph type="italics"/>(Quod faciunt, qui coalternas putant &longs;cribere, latent enim ip&longs;<gap/><lb/>&longs;e ip&longs;os talia accip entes, quæ non est po&longs;&longs;ibile monstrare uon exiftentibus <lb/><gap/>o lternis)<emph.end type="italics"/> Vult Ari&longs;t. |
| | |
| exemplo mathematico explicare, quid &longs;it pe­<lb/>titio principij. </s> | exemplo mathematico explicare, quid &longs;it pe­<lb/>titio principij. </s> |
| | |
| <s>vbi per coalternas intelligit parallelas lineas, vox <lb/>enim græca <foreign lang="greek">parallhlos,</foreign> idem &longs;ignificat, ac mutuus, & coalternus. </s> | <s>vbi per coalternas intelligit parallelas lineas, vox <lb/>enim græca <foreign lang="greek">parallhlos,</foreign> idem &longs;ignificat, ac mutuus, & coalternus. </s> |
| | |
| <s>quoad <lb/>exempli explicationem vtor figura textibus apponi &longs;olita, quæ e&longs;t præ&longs;ens. <lb/><figure id="fig11"></figure><lb/>probat Euclides in 28. primi Elem. </s> | <s>quoad <lb/>exempli explicationem vtor figura textibus apponi &longs;olita, quæ e&longs;t præ&longs;ens. <lb/><figure id="fig11"></figure><lb/>probat Euclides in 28. primi Elem. |
| | |
| <s>quod &longs;i <lb/>linea recta quædam, vti E F, cadens &longs;uper <lb/>duas rectas, vti &longs;unt A B, C D, fe cerit angu­<lb/>los alternos &ecedil;quales, angulos <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> A G H, <lb/>G H D, ij enim dicuntur alterni; &longs;iue alios <lb/>dnos, nimirum B G H, G H C, hi enim &longs;unt <lb/><expan abbr="quoq;">quoque</expan> alterni; probat inquam has duas li­<lb/>neas A B, C D, e&longs;&longs;e inuicem parallelas. </s> | quod &longs;i <lb/>linea recta quædam, vti E F, cadens &longs;uper <lb/>duas rectas, vti &longs;unt A B, C D, fe cerit angu­<lb/>los alternos &ecedil;quales, angulos <expan abbr="nimirũ">nimirum</expan> A G H, <lb/>G H D, ij enim dicuntur alterni; &longs;iue alios <lb/>dnos, nimirum B G H, G H C, hi enim &longs;unt <lb/><expan abbr="quoq;">quoque</expan> alterni; probat inquam has duas li­<lb/>neas A B, C D, e&longs;&longs;e inuicem parallelas. </s> |
| | |
| <s>Iam &longs;i quis vellet probare, &longs;e duas <lb/>parallelas duxi&longs;&longs;e, hac ratione, quia &longs;cilicet fa ciunt prædictos angulos al­<lb/>ternos æquales; & probaret facere angulos alternos æquales, quia &longs;unt pa­<lb/>rallelæ, hic peteret principium, ide&longs;t, illud, quod principio <expan abbr="probandũ">probandum</expan> erat, <lb/>afferret pro ratione, & cau&longs;a, quod dicitur peti principium, quia tunc pe­<lb/>timus, vt concedatur nobis, id, quod principio, & primo omnium demon­<lb/>&longs;trare propo&longs;ueramus. </s> | <s>Iam &longs;i quis vellet probare, &longs;e duas <lb/>parallelas duxi&longs;&longs;e, hac ratione, quia &longs;cilicet fa ciunt prædictos angulos al­<lb/>ternos æquales; & probaret facere angulos alternos æquales, quia &longs;unt pa­<lb/>rallelæ, hic peteret principium, ide&longs;t, illud, quod principio <expan abbr="probandũ">probandum</expan> erat, <lb/>afferret pro ratione, & cau&longs;a, quod dicitur peti principium, quia tunc pe­<lb/>timus, vt concedatur nobis, id, quod principio, & primo omnium demon­<lb/>&longs;trare propo&longs;ueramus. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg13"></margin.target>13</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg13"></margin.target>13</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>22. lib. </s> | 22. lib. |
| | |
| <s>2. Priorum <emph type="italics"/>(Vt &longs;i volens mon&longs;trare, quod diameter e&longs;t incom­<lb/>men&longs;. </s> | 2. Priorum <emph type="italics"/>(Vt &longs;i volens mon&longs;trare, quod diameter e&longs;t incom­<lb/>men&longs;. </s> |
| | |
| <s>argueret Zenonis rationem, quod non e&longs;t moueri)<emph.end type="italics"/> &longs;uperius &longs;ecto 3. lib. </s> | <s>argueret Zenonis rationem, quod non e&longs;t moueri)<emph.end type="italics"/> &longs;uperius &longs;ecto 3. lib. |
| | |
| <s>1. <lb/>fusè explicauimus hanc a&longs;ymmetriam, quam &longs;i quis vellet demon&longs;trare ea­<lb/>dem illa ratione, qua Zeno motum impugnabat, quia &longs;cilicet <expan abbr="m&etilde;&longs;ura">men&longs;ura</expan> com­<lb/>munis, quæ debet vtramq, quantitatem men&longs;urare, debet in men&longs;urando <lb/>infinitas partes pertran&longs;ire, uimirum medietates medietatum in in&longs;initum, <lb/>e&longs;t autem impo&longs;&longs;ibile pertran&longs;ire infinitas huiu&longs;modi partes, & propterea <lb/>non poterit metiri, <expan abbr="neq;">neque</expan> vnam, <expan abbr="neq;">neque</expan> alteram ex <expan abbr="quãtitatibus">quantitatibus</expan>, quæ putaban­<lb/>tur commen&longs;urabiles, afferret hic, inquit Ari&longs;t. | 1. <lb/>fusè explicauimus hanc a&longs;ymmetriam, quam &longs;i quis vellet demon&longs;trare ea­<lb/>dem illa ratione, qua Zeno motum impugnabat, quia &longs;cilicet <expan abbr="m&etilde;&longs;ura">men&longs;ura</expan> com­<lb/>munis, quæ debet vtramq, quantitatem men&longs;urare, debet in men&longs;urando <lb/>infinitas partes pertran&longs;ire, uimirum medietates medietatum in in&longs;initum, <lb/>e&longs;t autem impo&longs;&longs;ibile pertran&longs;ire infinitas huiu&longs;modi partes, & propterea <lb/>non poterit metiri, <expan abbr="neq;">neque</expan> vnam, <expan abbr="neq;">neque</expan> alteram ex <expan abbr="quãtitatibus">quantitatibus</expan>, quæ putaban­<lb/>tur commen&longs;urabiles, afferret hic, inquit Ari&longs;t. |
| | |
| non cau&longs;am pro cau&longs;a.</s></p><p type="main"> | non cau&longs;am pro cau&longs;a.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Quoniam idem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fal&longs;um per plures petitiones accidere <lb/>nihil forta&longs;&longs;e inconueniens, veluti coalternas coincidere; & &longs;i maior e&longs;t extrin&longs;ecus <lb/>angulus intrin&longs;eco; & &longs;i triangulus habet plures rectos duobus)<emph.end type="italics"/> per plures po&longs;i­<lb/>tiones &longs;ubaudi fal&longs;as. </s> | <s>Ex eodem cap. <emph type="italics"/>(Quoniam idem <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fal&longs;um per plures petitiones accidere <lb/>nihil forta&longs;&longs;e inconueniens, veluti coalternas coincidere; & &longs;i maior e&longs;t extrin&longs;ecus <lb/>angulus intrin&longs;eco; & &longs;i triangulus habet plures rectos duobus)<emph.end type="italics"/> per plures po&longs;i­<lb/>tiones &longs;ubaudi fal&longs;as. </s> |
| | |
| <s>per coalternas intellige lineas æquidi&longs;tantes, &longs;eu pa­<lb/>rallelas, vt in &longs;uperiori cap. </s> | <s>per coalternas intellige lineas æquidi&longs;tantes, &longs;eu pa­<lb/>rallelas, vt in &longs;uperiori cap. |
| | |
| <s>monuimus. </s> | monuimus. </s> |
| | |
| <s>Cæterum Euclides propo&longs;. </s> | <s>Cæterum Euclides propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>28. pri­<lb/>mi Elem. </s> | <s>28. pri­<lb/>mi Elem. |
| | |
| <s>o&longs;tendit, quod &longs;i fuerint duæ parallelæ veluti in præcedenti figura, <lb/>A B, C D, &longs;uper quas alia recta E F, incidat, nece&longs;&longs;ario faciet angulum ex­<lb/>trin&longs;ecum E G B, v. </s> | o&longs;tendit, quod &longs;i fuerint duæ parallelæ veluti in præcedenti figura, <lb/>A B, C D, &longs;uper quas alia recta E F, incidat, nece&longs;&longs;ario faciet angulum ex­<lb/>trin&longs;ecum E G B, v. </s> |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg15"></margin.target>15</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg15"></margin.target>15</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex cap. </s> | <s>Ex cap. |
| | |
| <s>26. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i A, duo recti, in quo autem P., triangulus, in quo vero C, <lb/>&longs;en&longs;ibuis triangulus, &longs;u&longs;picari <expan abbr="namq;">namque</expan> po&longs;&longs;et aliquis non e&longs;&longs;e C, &longs;ciens, quod omnis <lb/>triangulus habet duos rectos: quare &longs;imul no&longs;cet, & ignorabit idem. </s> | 26. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i A, duo recti, in quo autem P., triangulus, in quo vero C, <lb/>&longs;en&longs;ibuis triangulus, &longs;u&longs;picari <expan abbr="namq;">namque</expan> po&longs;&longs;et aliquis non e&longs;&longs;e C, &longs;ciens, quod omnis <lb/>triangulus habet duos rectos: quare &longs;imul no&longs;cet, & ignorabit idem. </s> |
| | |
| <s>no&longs;ce enim <lb/>omnem triangulum, quod duobus rectis, non &longs;implex e&longs;t: &longs;ed hoc quidem eo, quod <lb/>vniuer&longs;alem habet &longs;cientiam: illud autem eo, quod &longs;ingularem. </s> | <s>no&longs;ce enim <lb/>omnem triangulum, quod duobus rectis, non &longs;implex e&longs;t: &longs;ed hoc quidem eo, quod <lb/>vniuer&longs;alem habet &longs;cientiam: illud autem eo, quod &longs;ingularem. </s> |
| | |
| <s>&longs;ic igitur, vt vni­<lb/>uer&longs;ale nouit C, quod duo recti; vt autem &longs;ingulare non nouit, quare non habebit <lb/>contrarias)<emph.end type="italics"/> vide, quæ diximus lib. </s> | <s>&longs;ic igitur, vt vni­<lb/>uer&longs;ale nouit C, quod duo recti; vt autem &longs;ingulare non nouit, quare non habebit <lb/>contrarias)<emph.end type="italics"/> vide, quæ diximus lib. |
| | |
| <s>1. &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. ex quibus quidquid Ma­<lb/>thematicum e&longs;t hic, clarum redditur. </s> | 1. ex quibus quidquid Ma­<lb/>thematicum e&longs;t hic, clarum redditur. </s> |
| | |
| <s>reliqua verò, quæ ad Logicum &longs;pe­<lb/>ctant, huius loci commentatores pro&longs;equuntur.</s></p><p type="main"> | <s>reliqua verò, quæ ad Logicum &longs;pe­<lb/>ctant, huius loci commentatores pro&longs;equuntur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In cap. </s> | <s>In cap. |
| | |
| <s>31. de Abductione.</s></p><p type="main"> | 31. de Abductione.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg16"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg16"></margin.target>16</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg16"></margin.target>16</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Notandum hic cum eruditi&longs;&longs;imo Burana, Abductionem hanc, de qua in hoc <lb/>cap. </s> | <s>Notandum hic cum eruditi&longs;&longs;imo Burana, Abductionem hanc, de qua in hoc <lb/>cap. |
| | |
| <s>agitur e&longs;&longs;e vocem mathematicam, <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>; Ari&longs;t. | agitur e&longs;&longs;e vocem mathematicam, <expan abbr="cam&qacute;">camque</expan>; Ari&longs;t. |
| | |
| quemadmodum multa <lb/>alia à Mathematicis mutuatum ad omnes alias &longs;cientias tran&longs;tuli&longs;&longs;e. </s> | quemadmodum multa <lb/>alia à Mathematicis mutuatum ad omnes alias &longs;cientias tran&longs;tuli&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>e&longs;&longs;e <pb pagenum="44"/>autem terminum mathematicum colligitur manife&longs;tè ex Proelo, qui lib. </s> | <s>e&longs;&longs;e <pb pagenum="44"/>autem terminum mathematicum colligitur manife&longs;tè ex Proelo, qui lib. |
| | |
| <s>3. <lb/>in comm. </s> | 3. <lb/>in comm. </s> |
| | |
| <s>Elem. </s> | <s>Elem. |
| | |
| <s>Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/></s> | Euclidis ad primam propo&longs;itionem primi Elementi, pag. <lb/></s> |
| | |
| <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­<lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­<lb/>cuum e&longs;t. </s> | <s>121. &longs;ic ait, Abductio verò e&longs;t tran&longs;itus à propo&longs;ito problemate, vel theo­<lb/>remate ad aliud, quo cognito, aut comparato Propo&longs;itum quoque per&longs;pi­<lb/>cuum e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>in probatione minoris facta e&longs;t Abductio, cum enim ip&longs;e vellet re­<lb/>ctificare circumferentiam circuli per lunulas, nec valeret, alij per lineam, <lb/>quandam quadratricem, vt e&longs;t apud Pappum <expan abbr="Alexandrinũ">Alexandrinum</expan>, & apud P. </s> | <s>in probatione minoris facta e&longs;t Abductio, cum enim ip&longs;e vellet re­<lb/>ctificare circumferentiam circuli per lunulas, nec valeret, alij per lineam, <lb/>quandam quadratricem, vt e&longs;t apud Pappum <expan abbr="Alexandrinũ">Alexandrinum</expan>, & apud P. </s> |
| | |
| <s>Cla­<lb/>uium in fine &longs;exti Elem. </s> | <s>Cla­<lb/>uium in fine &longs;exti Elem. |
| | |
| <s>& alij aliter fru&longs;tra conarentur, facta e&longs;t Abductio <lb/>circa probationem minoris, in qua adhuc Mathematici verfantur; quæ pro­<lb/>batio, &longs;i tandem inueniri po&longs;&longs;et, mox &longs;equeretur principale <expan abbr="propo&longs;itũ">propo&longs;itum</expan> pro­<lb/>blema, nimirum circulus quadraretur; vide quæ &longs;crip&longs;<gap/>mus in cap. </s> | & alij aliter fru&longs;tra conarentur, facta e&longs;t Abductio <lb/>circa probationem minoris, in qua adhuc Mathematici verfantur; quæ pro­<lb/>batio, &longs;i tandem inueniri po&longs;&longs;et, mox &longs;equeretur principale <expan abbr="propo&longs;itũ">propo&longs;itum</expan> pro­<lb/>blema, nimirum circulus quadraretur; vide quæ &longs;crip&longs;<gap/>mus in cap. |
| | |
| <s>3. Præ­<lb/>dicam. </s> | 3. Præ­<lb/>dicam. </s> |
| | |
| <s>de hac re, quia plurimum hunc conferunt. </s> | <s>de hac re, quia plurimum hunc conferunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­<lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­<lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­<lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­<lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­<lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­<lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­<lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> | <s>& <expan abbr="quo-niã">quo­<lb/>niam</expan> diameter L M, dupla e&longs;t <expan abbr="vniu&longs;-cuiu&longs;q;">vniu&longs;­<lb/>cuiu&longs;que</expan> <expan abbr="diametrorũ">diametrorum</expan> B C, L Q, Q S, <lb/>S M, erit &longs;emicirculus L O M, &ecedil;qua­<lb/>lis quatuor &longs;emicirculis prædictis <lb/>per 2. duodecimi, & per 4. &longs;ecundi <lb/>ablatis igitur tribus <expan abbr="&longs;egm&etilde;tis">&longs;egmentis</expan> com­<lb/>munibus L N Q, Q O S, S P M, relinquetur trapezium L Q S M, æquale &longs;e­<lb/>micirculo B A C, & tribus lunulis L H Q N, Q R S O, S X M P, ab&longs;cindan­<lb/>tur <expan abbr="itaq;">itaque</expan> detrapezio tria triangula æqualia tribus lunulis, eo modo, quo &longs;u­<lb/>pra in prima figura factum e&longs;t, & quod relinquetur æquale erit &longs;emicirculo <lb/>B A C. quod deinde quadretur per vlt. </s> |
| | |
| <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­<lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­<lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­<lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. </s> | <s>&longs;ecundi, &longs;ed aduerte, quod quando <lb/>ait, ab&longs;cindantur de trapezio tria triangula æqualia lunulis, eo modo, quo <lb/>&longs;upra, committit deceptionem, quia eodem modo, quo &longs;upra minimè id fa­<lb/>cere po&longs;&longs;umus, quia in &longs;uperiori figura triangula erant con&longs;tituta &longs;uper la­<lb/>tus B C, quadrati B C D F, intra circulum de&longs;cripti, qui circulus facit cum <lb/>B C, maius <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan>, quam faciat &longs;emicirculus L O M, cum lateribus L Q, <lb/>Q S, S M. & propterea &longs;emicirculus i&longs;te non habet eandem proportionem <lb/>ad vnamquamque lunularum &longs;uarum, quam habet &longs;emicirculus &longs;uperior <lb/>B C D, ad lunulam B A C E. <expan abbr="atq;">atque</expan> hæc e&longs;t fallacia, quam authorem &longs;uum mi­<lb/>nimè latui&longs;&longs;e putandum, cuius Ari&longs;t. &longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­<lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­<lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­<lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> |
| | |
| <s>&longs;æpius mentionem in &longs;equentibus fa­<lb/>ciet : quì enim fieri pote&longs;t, vt tam acutus inuentor, adeo manife&longs;tum erro­<lb/>rem non vidi&longs;&longs;et, verum propter adinuenti excellentiam, authori &longs;uo pla­<lb/>cuit paralogy&longs;mus. </s> | |
| | |
| <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ <lb/>quadratio. </s> | <s>mirabilis tamen &longs;emper habita e&longs;t illa &longs;uperior lunulæ <lb/>quadratio. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg19"></margin.target>19</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg19"></margin.target>19</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/><lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. </s> |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Quod enim omne triangulum habet duobus rectis æquales, præ&longs;ciuit: <lb/>quod autem hoc, quod e&longs;t in &longs;emicirculo triangulum e&longs;t, &longs;imul inducens cognouit)<emph.end type="italics"/><lb/>vide primo, quæ &longs;upra libro 1. Prior. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ecto 3. cap. </s> | <s>&longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. explicaui de angulis <lb/>trianguli. </s> | 1. explicaui de angulis <lb/>trianguli. </s> |
| | |
| <s>deinde &longs;cias, quod quando Ari&longs;t. | <s>deinde &longs;cias, quod quando Ari&longs;t. |
| | |
| ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­<lb/>lo triangulum, &c. </s> | ait, hoc, quod e&longs;t in &longs;emicir cu­<lb/>lo triangulum, &c. </s> |
| | |
| <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­<lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. </s> | <s>alludit ad demon&longs;trationem quandam, quam ip&longs;e infe­<lb/>rius in exemplum adducet, & quæ e&longs;t in 3. Elem. |
| | |
| <s>Euclidis 31. in qua talis fi­<lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­<lb/><figure id="fig15"></figure><lb/>micirculo. </s> | Euclidis 31. in qua talis fi­<lb/>gura proponitur qualis e&longs;t præ&longs;ens, in qua vides triangulum A B C. in &longs;e­<lb/><figure id="fig15"></figure><lb/>micirculo. </s> |
| | |
| <s>tunc autem dicitur triangulum in <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­<lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> | <s>tunc autem dicitur triangulum in <lb/>&longs;emicirculo, quando ba&longs;is ip&longs;ius e&longs;t diameter <lb/>&longs;emicirculi, & reliqua duo latera ita concur­<lb/>runt &longs;imul in angulum B, vt ip&longs;um paricer in <lb/>circumferentia con&longs;tituant, quibus pr&ecedil;mi&longs;sis <lb/>&longs;ic textum explicaueris: quod enim omne <lb/>triangulum habet tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis angulis præ&longs;ciuit vniuer&longs;aliter per <lb/>32. primi; quod autem hoc particulare triangulum A B C, quod e&longs;t in &longs;e­<lb/>micirculo habeat eandem proprietatem, &longs;imul, ac qui&longs;piam animaduertit <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum cogno&longs;cit, <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> vlla demon&longs;tratione, &longs;ed &longs;olum virtu­<lb/>te illius maioris propo&longs;itionis; omne triangulum habet tres, &c.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg20"></margin.target>20</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg20"></margin.target>20</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. |
| | |
| <s>5. <emph type="italics"/>(Vera quidem igitur oporter e&longs;&longs;e, quoniam non e&longs;t non ens &longs;cire, vt quod <lb/>diameter &longs;it commen&longs;urabi is)<emph.end type="italics"/> con&longs;ule ea, quæ &longs;crip&longs;imus ad cap. </s> | 23. primi <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­<lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­<lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>23. primi <lb/>Priorum, &longs;ecto 1. &longs;ine quibus locus hic &longs;atis intelligi nequit; ijs autem per­<lb/>ceptis &longs;ic <expan abbr="locũ">locum</expan> hunc explicare po&longs;&longs;umus, cum diameter quadrati &longs;it incom­<pb pagenum="47"/>men&longs;urabilis lateri &longs;ui quadrati, fal&longs;um erit dicere diametrum e&longs;&longs;e com­<lb/>men&longs;urabilem prædicto lateri, quod autem fal&longs;um e&longs;t, illud non e&longs;t; igitur <lb/>impo&longs;sibile e&longs;t &longs;cire diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabile.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg21"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg21"></margin.target>21</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg21"></margin.target>21</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Hoc eodem cap. </s> | <s>Hoc eodem cap. |
| | |
| <s>plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­<lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­<lb/>templatione primi libri Elem. </s> | |
| | |
| <s>Euclidis percipi pote&longs;t. </s> | plura dicuntur de Principijs Demon&longs;trationis, &longs;iue &longs;cien­<lb/>tiæ, vt &longs;unt Dignitates, Po&longs;itiones, Definitiones, & &longs;imilia, quæ quo modo <lb/>&longs;e habeant, & quo modo illis Demon&longs;trationes innitantur, optimè ex con­<lb/>templatione primi libri Elem. |
| | |
| <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/></s> | Euclidis percipi pote&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> | <s>vt propterea benè ij <lb/>&longs;entiant, inter quos præcipui &longs;unt Toletus, & Zabarella, qui a&longs;&longs;erunt, Ari&longs;t. <lb/>Mathematicas &longs;cientias tamquam typum perfecti&longs;simarum &longs;cientiarum <lb/>&longs;ibi ob oculos propo&longs;ui&longs;&longs;e; ex quo typo veræ &longs;cientiæ de&longs;criptionem his li­<lb/>bris complectaretur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg22"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg23"></margin.target>23</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg23"></margin.target>23</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­<lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­<lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­<lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> |
| | |
| <s>9. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> & in&longs;unt in eo, quod quid e&longs;t, vt triangulo li­<lb/>nea, & lineæ punctum; &longs;ub&longs;tantia <expan abbr="namq;">namque</expan> ip&longs;orum ex his e&longs;t, & in oratione dicen­<lb/>te, quid e&longs;t, in&longs;unt)<emph.end type="italics"/> aggreditur explicare quænam &longs;int ea, quæ per &longs;e dicun­<lb/>tur: <expan abbr="quot&qacute;">quotque</expan>; modis dicatur aliquid per &longs;e. </s> | |
| | |
| <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­<lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> | <s>quorum primus e&longs;t, ea &longs;cilicet, <lb/>per &longs;e de aliquo &longs;ubiecto dici, <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> in definitione illius ponuntur, cu­<lb/>iu&longs;modi &longs;unt linea, & punctum, quæ per &longs;e prædicantur, illa de triangulo, <lb/>i&longs;tud de linea; in de&longs;initione enim trianguli ponitur linea recta, quia linea <lb/>recta dum terminat illam &longs;uperficiem, quæ dicitur triangulus illi trianguli <lb/>naturam impertitur, & ideo triangulus definitur &longs;ic, triangulus e&longs;t figura <lb/>tribus lineis rectis terminata. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg25"></margin.target>25</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg25"></margin.target>25</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Per &longs;e autem, & &longs;ecundum quod ip&longs;um, idem, vt per &longs;e lineæ inest<emph.end type="italics"/><pb pagenum="49"/><emph type="italics"/>punctum, & rectum; etenim &longs;ecundum quod linea, & triangulo, &longs;ecundum quod <lb/>triangulum duo recti: etenim per &longs;e triangulum duobus rectis æquale. </s> | |
| | |
| <s>Vniuer&longs;ale <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> | <s>Vniuer&longs;ale <lb/>autem e&longs;t tunc, quando in quolibet, & primo mon&longs;tratur, vt duos rectos habere, <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> figuræ e&longs;t vniuer&longs;ale, quamuis e&longs;t mon&longs;irare de figura, quod duos rectos habet, <lb/>&longs;ed non de qualibet figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtitur qualibet figura monstrans, quadrangulum <lb/>enim figura a quidem est, non habet autem duobus rectis æquales. </s> |
| | |
| <s>Aequicrus verò <lb/>babet quidem <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> duobus rectis æquales, &longs;ed non primò, &longs;ed triangulum <lb/>prius. </s> | <s>Aequicrus verò <lb/>babet quidem <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> duobus rectis æquales, &longs;ed non primò, &longs;ed triangulum <lb/>prius. </s> |
| | |
| <s>quod igitur quoduis primum mon&longs;tratur duos rectos habens, aut <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> <lb/>aliud, huic primo ine&longs;t vniuer&longs;ale, & demonstratio de hoc vniuer&longs;aliter e&longs;t, de alijs <lb/>verò quodammodo, non per &longs;e, <expan abbr="neq;">neque</expan> de æquicrure e&longs;t vniuer&longs;aliter, &longs;ed in plus)<emph.end type="italics"/> pro <lb/>quorum intelligentia nece&longs;&longs;aria &longs;unt ea, quæ primo Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | <s>quod igitur quoduis primum mon&longs;tratur duos rectos habens, aut <expan abbr="quodcunq;">quodcunque</expan> <lb/>aliud, huic primo ine&longs;t vniuer&longs;ale, & demonstratio de hoc vniuer&longs;aliter e&longs;t, de alijs <lb/>verò quodammodo, non per &longs;e, <expan abbr="neq;">neque</expan> de æquicrure e&longs;t vniuer&longs;aliter, &longs;ed in plus)<emph.end type="italics"/> pro <lb/>quorum intelligentia nece&longs;&longs;aria &longs;unt ea, quæ primo Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. <lb/>&longs;crip&longs;imus. </s> | 1. <lb/>&longs;crip&longs;imus. </s> |
| | |
| <s>deinde memineris figuram vniuer&longs;aliorem e&longs;&longs;e triangulo, & tri­<lb/>angulum vniuer&longs;alius æquicrure. </s> | <s>deinde memineris figuram vniuer&longs;aliorem e&longs;&longs;e triangulo, & tri­<lb/>angulum vniuer&longs;alius æquicrure. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg26"></margin.target>26</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg26"></margin.target>26</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­<lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ex 28. primi Elem. |
| | |
| <s>13. <emph type="italics"/>(Si quis igitur mon&longs;trauerit, quod rectæ <expan abbr="nõ">non</expan> coincidunt, videbitur <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> <lb/>buius e&longs;&longs;e demonstratio, eo quod in omnibus e&longs;t rectis; non e&longs;t autem: &longs;i quidem <lb/>non quoniam &longs;ic æquales, fit hoc, &longs;ed &longs;ecundum quod <expan abbr="quomodocunq;">quomodocunque</expan> æquales)<emph.end type="italics"/> pro­<lb/>ponit tres errores, qui circa demon&longs;trationem de vniuer&longs;ali contingunt, <lb/>quos omnes Geometricis exemplis illu&longs;trat; affert autem primo pro tertio <lb/>errore duo exempla, quorum primum in præmi&longs;&longs;is verbis continetur, <expan abbr="atq;">atque</expan> <lb/>ex 28. primi Elem. </s> | |
| | |
| <s>de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/><figure id="fig18"></figure><lb/>cen&longs;ui. </s> | de&longs;umitur, quam propterea primo loco exponendam <lb/><figure id="fig18"></figure><lb/>cen&longs;ui. </s> |
| | |
| <s>Quando igitur duæ rectæ con&longs;titu­<lb/>tæ fuerint, vt A B, C D, in quas alia recta, <lb/>vt G F, incidens, faciat duos angulos in­<lb/>ternos, re&longs;pectu rectarum A B, C D, & ad <lb/>ea&longs;dem partes rectæ E F, vt &longs;unt ex parte <lb/>&longs;ini&longs;tra anguli A G H, C H G; exparte ve­<lb/>rò dextra B G H, D H G; &longs;i <expan abbr="inquã">inquam</expan> linea E F, <lb/>fecerit duos illos angulos ex parte &longs;ini&longs;tra &longs;imul &longs;umptos, æquales duobus <lb/>rectis angulis, vel duos ex parte dextra pariter æquales duobus rectis, pro­<lb/>bat Euclides rectas A B, C D, non concurrere, &longs;iue parallelas e&longs;&longs;e. </s> | <s>Quando igitur duæ rectæ con&longs;titu­<lb/>tæ fuerint, vt A B, C D, in quas alia recta, <lb/>vt G F, incidens, faciat duos angulos in­<lb/>ternos, re&longs;pectu rectarum A B, C D, & ad <lb/>ea&longs;dem partes rectæ E F, vt &longs;unt ex parte <lb/>&longs;ini&longs;tra anguli A G H, C H G; exparte ve­<lb/>rò dextra B G H, D H G; &longs;i <expan abbr="inquã">inquam</expan> linea E F, <lb/>fecerit duos illos angulos ex parte &longs;ini&longs;tra &longs;imul &longs;umptos, æquales duobus <lb/>rectis angulis, vel duos ex parte dextra pariter æquales duobus rectis, pro­<lb/>bat Euclides rectas A B, C D, non concurrere, &longs;iue parallelas e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>demon&longs;tratio­<lb/>ne aut vna, aut altera, quod duos rectos habet vnumquodque, <expan abbr="æquilateiũ">æquilateium</expan> &longs;eor&longs;um, <lb/>& &longs;calenum, & æquicrus: nondum nouit triangulum, quod duobus rectis, <gap/>&longs;i &longs;o­<lb/>phi&longs;tico modo, <expan abbr="neq;">neque</expan> vniuer&longs; aliter triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i vllum e&longs;t præter prædicta <lb/>triangulum alterum. </s> | <s>demon&longs;tratio­<lb/>ne aut vna, aut altera, quod duos rectos habet vnumquodque, <expan abbr="æquilateiũ">æquilateium</expan> &longs;eor&longs;um, <lb/>& &longs;calenum, & æquicrus: nondum nouit triangulum, quod duobus rectis, <gap/>&longs;i &longs;o­<lb/>phi&longs;tico modo, <expan abbr="neq;">neque</expan> vniuer&longs; aliter triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i vllum e&longs;t præter prædicta <lb/>triangulum alterum. </s> |
| | |
| <s>non enim &longs;ecundum quod triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnetriangulum, <lb/>ni&longs;i &longs;ecundum numerum, &longs;ecundum &longs;peciem autem non omne; & &longs;i nullum e&longs;t, quod <lb/>non nouit)<emph.end type="italics"/> vltimo loco ponit exemplum primi erroris, quem &longs;upra verbis il­<lb/>lis <emph type="italics"/>(Quando vel nibil &longs;it accipere &longs;uperius, præter &longs;ingulare)<emph.end type="italics"/> expre&longs;&longs;erat, quod, <lb/>vt benè intelligamus, opus e&longs;t ea, legere, quæ libro primo Priorum &longs;ecto 3. <lb/>cap. </s> | <s>non enim &longs;ecundum quod triangulum, <expan abbr="neq;">neque</expan> omnetriangulum, <lb/>ni&longs;i &longs;ecundum numerum, &longs;ecundum &longs;peciem autem non omne; & &longs;i nullum e&longs;t, quod <lb/>non nouit)<emph.end type="italics"/> vltimo loco ponit exemplum primi erroris, quem &longs;upra verbis il­<lb/>lis <emph type="italics"/>(Quando vel nibil &longs;it accipere &longs;uperius, præter &longs;ingulare)<emph.end type="italics"/> expre&longs;&longs;erat, quod, <lb/>vt benè intelligamus, opus e&longs;t ea, legere, quæ libro primo Priorum &longs;ecto 3. <lb/>cap. |
| | |
| <s>1. &longs;crip&longs;imus de propriet<gap/>te illa trianguli, quod &longs;cilicet habet tres an­<lb/>gulos æquales duobus rectis angulis, quibus præmi&longs;&longs;is, &longs;ic deinde locum <lb/>hunc interpretaberis; Propter hoc, quod præcedenti textu dictum e&longs;t; no­<lb/>tandum in primo errore vniuer&longs;ale, tanquam &longs;i non e&longs;&longs;et vniuer&longs;ale o&longs;ten­<lb/>ditur de &longs;ingulari, &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit &longs;ingillatim de <expan abbr="vnoquoq;">vnoquoque</expan> trian­<lb/>gulo in &longs;ingulari, &longs;cilicet de vno æquilatero, tantum, & de vno Scaleno, & <lb/>de vno I&longs;o&longs;cele, &longs;eparatim, vtens auteadem demon&longs;trationc dum de <expan abbr="vno&qacute;">vnoque</expan>; <pb pagenum="52"/>&longs;epatatim o&longs;tendit, aut vtens diuerfis demon&longs;trationibus, vna pro æquila­<lb/>tero, altera pro I&longs;o&longs;cele, tertia pro Scaleno, o&longs;tendens, quod <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> <lb/>illorum habet tres angules æquales duobus rectis angulis; i&longs;te nondum no­<lb/>uit triangulum omne habere talem affectionem, ni&longs;i modo &longs;ophi&longs;tico, quia <lb/>non cogno&longs;cit hanc affectionem illis <expan abbr="cõpetere">competere</expan> propter naturam illam com­<lb/>munem trianguli, cui primo, & per &longs;e competit; & neque vniuer&longs;aliter co­<lb/>gno&longs;cit triangulum omne e&longs;&longs;e tale, etiam &longs;i nullum aliud reperiatur trian­<lb/>gulum, præter illud æquilaterum, vel illud I&longs;o&longs;celes, vel illud Scalenum, de <lb/>quibus &longs;eparatim <expan abbr="demõ&longs;trauit">demon&longs;trauit</expan>, & &longs;ecundum numernm, ide&longs;t de vnoquoque, <lb/>quatenus e&longs;t vnum numero. </s> | 1. &longs;crip&longs;imus de propriet<gap/>te illa trianguli, quod &longs;cilicet habet tres an­<lb/>gulos æquales duobus rectis angulis, quibus præmi&longs;&longs;is, &longs;ic deinde locum <lb/>hunc interpretaberis; Propter hoc, quod præcedenti textu dictum e&longs;t; no­<lb/>tandum in primo errore vniuer&longs;ale, tanquam &longs;i non e&longs;&longs;et vniuer&longs;ale o&longs;ten­<lb/>ditur de &longs;ingulari, &longs;i quis igitur mon&longs;trauerit &longs;ingillatim de <expan abbr="vnoquoq;">vnoquoque</expan> trian­<lb/>gulo in &longs;ingulari, &longs;cilicet de vno æquilatero, tantum, & de vno Scaleno, & <lb/>de vno I&longs;o&longs;cele, &longs;eparatim, vtens auteadem demon&longs;trationc dum de <expan abbr="vno&qacute;">vnoque</expan>; <pb pagenum="52"/>&longs;epatatim o&longs;tendit, aut vtens diuerfis demon&longs;trationibus, vna pro æquila­<lb/>tero, altera pro I&longs;o&longs;cele, tertia pro Scaleno, o&longs;tendens, quod <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> <lb/>illorum habet tres angules æquales duobus rectis angulis; i&longs;te nondum no­<lb/>uit triangulum omne habere talem affectionem, ni&longs;i modo &longs;ophi&longs;tico, quia <lb/>non cogno&longs;cit hanc affectionem illis <expan abbr="cõpetere">competere</expan> propter naturam illam com­<lb/>munem trianguli, cui primo, & per &longs;e competit; & neque vniuer&longs;aliter co­<lb/>gno&longs;cit triangulum omne e&longs;&longs;e tale, etiam &longs;i nullum aliud reperiatur trian­<lb/>gulum, præter illud æquilaterum, vel illud I&longs;o&longs;celes, vel illud Scalenum, de <lb/>quibus &longs;eparatim <expan abbr="demõ&longs;trauit">demon&longs;trauit</expan>, & &longs;ecundum numernm, ide&longs;t de vnoquoque, <lb/>quatenus e&longs;t vnum numero. </s> |
| | |
| <s>non nouit autem &longs;ecundum &longs;peciem, ideft fecun­<lb/>dum naturam, & formam communem illis tribus indiuiduis, quæ e&longs;t natu­<lb/>ra trianguli. </s> | <s>non nouit autem &longs;ecundum &longs;peciem, ideft fecun­<lb/>dum naturam, & formam communem illis tribus indiuiduis, quæ e&longs;t natu­<lb/>ra trianguli. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg32"></margin.target>32</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg32"></margin.target>32</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­<lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> |
| | |
| <s>20. <emph type="italics"/>(Ni&longs;i magnitudines numeri &longs;int)<emph.end type="italics"/> hoc e&longs;t, ni&longs;i magnitudines &longs;int di­<lb/>fcretæ, ita vt cadant &longs;ub numernm, vt &longs;i linea quæpiam diuidatur in partes <lb/>decem, vel duodecim, tunc euadit quantitas di&longs;creta, &longs;iue numerus. </s> | |
| | |
| <s>& tunc <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> | <s>& tunc <lb/>linca numerus e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc Geometriæ non licet mon&longs;trare, quod contrariorum vna <lb/>e&longs;e &longs;cientia, &longs;ed neque quod duo cubi cubus)<emph.end type="italics"/> quo ad verba illa, duo cubi cubus<gap/><lb/>quæ ad nos pertinent, vult Ari&longs;t. | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Propter hoc Geometriæ non licet mon&longs;trare, quod contrariorum vna <lb/>e&longs;e &longs;cientia, &longs;ed neque quod duo cubi cubus)<emph.end type="italics"/> quo ad verba illa, duo cubi cubus<gap/><lb/>quæ ad nos pertinent, vult Ari&longs;t. |
| | |
| docere<gap/>, quod non debet Geometra o&longs;ten­<lb/>dere numerorum affectiones (per enbos enim intelligit numeros quo&longs;dam <lb/>&longs;ic dictos, vt paulo po&longs;t o&longs;tendam) vt &longs;i quis vellet geometricè o&longs;tendere id, <lb/>quod o&longs;tenditur in 4. noni Elem. </s> | docere<gap/>, quod non debet Geometra o&longs;ten­<lb/>dere numerorum affectiones (per enbos enim intelligit numeros quo&longs;dam <lb/>&longs;ic dictos, vt paulo po&longs;t o&longs;tendam) vt &longs;i quis vellet geometricè o&longs;tendere id, <lb/>quod o&longs;tenditur in 4. noni Elem. |
| | |
| <s>&longs;cilicet, &longs;i cubus numerus cubum numerum <lb/>multiplicauerit, productus numerus erit pariter cubus. </s> | &longs;cilicet, &longs;i cubus numerus cubum numerum <lb/>multiplicauerit, productus numerus erit pariter cubus. </s> |
| | |
| <s>nonnulli latinorum <lb/>perperam textum hunc expo&longs;uerunt putantes reperiri &longs;olummodo cubos <lb/>geometricos, at Euclides definit. </s> | <s>nonnulli latinorum <lb/>perperam textum hunc expo&longs;uerunt putantes reperiri &longs;olummodo cubos <lb/>geometricos, at Euclides definit. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>v.g. </s> | <s>v.g. </s> |
| | |
| <s>Per&longs;pectiua dicit, ea, quæ vi­<lb/>dentur eminus videri minora, quam quæ videntur cominus, quia illa viden­<lb/>tur &longs;ub angulo minori, hæc verò &longs;ub angulo maiori, quod verò remotiora <lb/>videantur &longs;ub angulo minori, quam propinquiora cæteris paribus probat <lb/><figure id="fig24"></figure><lb/>per 21. primi Elem. </s> | <s>Per&longs;pectiua dicit, ea, quæ vi­<lb/>dentur eminus videri minora, quam quæ videntur cominus, quia illa viden­<lb/>tur &longs;ub angulo minori, hæc verò &longs;ub angulo maiori, quod verò remotiora <lb/>videantur &longs;ub angulo minori, quam propinquiora cæteris paribus probat <lb/><figure id="fig24"></figure><lb/>per 21. primi Elem. |
| | |
| <s>&longs;it enim ma­<lb/>gnitudo vi&longs;a A B, remotior ab o­<lb/>culo in C, po&longs;ito, & vi&longs;a propin­<lb/>quior ab oculo in D. ductis lineis <lb/>vi&longs;ualibus C A, C B: D A, D B; ab <lb/>oculis C, & D, ad extremitates <lb/>&longs;pectatæ magnitudinis, erit remo­<lb/>tioris vi&longs;ionis angulus C, minor <lb/>angulo D, propinquioris, vt ex præallegata Demon&longs;tratione pater. </s> | &longs;it enim ma­<lb/>gnitudo vi&longs;a A B, remotior ab o­<lb/>culo in C, po&longs;ito, & vi&longs;a propin­<lb/>quior ab oculo in D. ductis lineis <lb/>vi&longs;ualibus C A, C B: D A, D B; ab <lb/>oculis C, & D, ad extremitates <lb/>&longs;pectatæ magnitudinis, erit remo­<lb/>tioris vi&longs;ionis angulus C, minor <lb/>angulo D, propinquioris, vt ex præallegata Demon&longs;tratione pater. </s> |
| | |
| <s>Hine <lb/>per&longs;picuè vides, qua ratione Per&longs;pectiua Geometriæ &longs;ubalternetur, &longs;iue <lb/>quid &longs;it ip&longs;a &longs;ubalternatio, vbi medium e&longs;t Geometricum, conclu&longs;io autem <lb/>optica. </s> | <s>Hine <lb/>per&longs;picuè vides, qua ratione Per&longs;pectiua Geometriæ &longs;ubalternetur, &longs;iue <lb/>quid &longs;it ip&longs;a &longs;ubalternatio, vbi medium e&longs;t Geometricum, conclu&longs;io autem <lb/>optica. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg35"></margin.target>35</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg35"></margin.target>35</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­<lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­<lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­<lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> |
| | |
| <s>23. <emph type="italics"/>(Est autem &longs;ic mon&longs;trare, quemadmodum Bry&longs;o quadraturam, &longs;ecun­<lb/>dum enim commune mon&longs;trant tales rationes)<emph.end type="italics"/> cum velit e&longs;tendere veram de­<lb/>mon&longs;trationem con&longs;tare debere ex proprijs, non autem ex communibus; <lb/>primum affert exemplum demon&longs;trationis cuiu&longs;dam Bry&longs;onis, quæ ex com­<lb/>munibus procedat, vt autem benè intelligamus, quale&longs;nam &longs;int huin&longs;modi <lb/>demon&longs;trationes, quæ per communia o&longs;tendunt, legenda prius ea &longs;unt, quæ <lb/>&longs;crip&longs;imus de quadratura circuli in pr&ecedil;dicamento relationis. </s> | |
| | |
| <s>Bry&longs;o itaque, <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> | <s>Bry&longs;o itaque, <lb/>vt tradit Alexander, in hunc modum conabatur quadrare <expan abbr="circulũ">circulum</expan>. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;it ergo <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> A B C. </s> | <s>&longs;it ergo <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> A B C. </s> |
| | |
| <s>Dico ag­<lb/>gregatum <expan abbr="triũ">trium</expan> ip&longs;ius angulorum A, B, C, <lb/>e&longs;&longs;e æquale aggregato ex duobus angu­<lb/>lis rectis (vt autem melius intelligas, quæ <lb/>&longs;equuntur, lege prius ea, quæ dicta &longs;unt <lb/>in lib. </s> | <s>Dico ag­<lb/>gregatum <expan abbr="triũ">trium</expan> ip&longs;ius angulorum A, B, C, <lb/>e&longs;&longs;e æquale aggregato ex duobus angu­<lb/>lis rectis (vt autem melius intelligas, quæ <lb/>&longs;equuntur, lege prius ea, quæ dicta &longs;unt <lb/>in lib. |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.) produ­<lb/>catur latus B C, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> in D, vt fiat angulus <lb/>externus A C D; Iam &longs;ic, quoniam <expan abbr="pro-batũ">pro­<lb/>batum</expan> e&longs;t in 13. primi, duos angulos, quos <lb/>facit linea A C, cum linea B D, &longs;cilicet angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e pares <lb/>duobus rectis: & quia pariter in prima parte huins propo&longs;. </s> | 1.) produ­<lb/>catur latus B C, <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> in D, vt fiat angulus <lb/>externus A C D; Iam &longs;ic, quoniam <expan abbr="pro-batũ">pro­<lb/>batum</expan> e&longs;t in 13. primi, duos angulos, quos <lb/>facit linea A C, cum linea B D, &longs;cilicet angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e pares <lb/>duobus rectis: & quia pariter in prima parte huins propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>32. probatum <lb/>e&longs;t ab Euclide duos angulos A B, e&longs;&longs;e æquales externo angulo A C D: &longs;i ter­<lb/>tius angulus reliquus A C B, &longs;umatur bis, &longs;emel cum duobus angulis A, B, <lb/>& &longs;emel cum externo A C D, <expan abbr="add&etilde;tur">addentur</expan> æqualia æqualibus, & propterea tres <lb/>anguli A, B, A C B, &longs;imul &longs;umpti, erunt æquales duobus A C D, A C B, &longs;imul <lb/>&longs;umptis; &longs;ed his duobus &longs;unt æquales duo recti, ergo cum quæ &longs;unt æqualia <lb/>vni tertio, &longs;int etiam æqualia inuicem, erit aggregatum trium angulorum <lb/>A, B, A C B, æquale aggregato duorum rectorum; quod erat demon&longs;tran­<lb/>dum. </s> | <s>32. probatum <lb/>e&longs;t ab Euclide duos angulos A B, e&longs;&longs;e æquales externo angulo A C D: &longs;i ter­<lb/>tius angulus reliquus A C B, &longs;umatur bis, &longs;emel cum duobus angulis A, B, <lb/>& &longs;emel cum externo A C D, <expan abbr="add&etilde;tur">addentur</expan> æqualia æqualibus, & propterea tres <lb/>anguli A, B, A C B, &longs;imul &longs;umpti, erunt æquales duobus A C D, A C B, &longs;imul <lb/>&longs;umptis; &longs;ed his duobus &longs;unt æquales duo recti, ergo cum quæ &longs;unt æqualia <lb/>vni tertio, &longs;int etiam æqualia inuicem, erit aggregatum trium angulorum <lb/>A, B, A C B, æquale aggregato duorum rectorum; quod erat demon&longs;tran­<lb/>dum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>20. at­<lb/>tulimus; nunc Mechanicæ &longs;ubalternationis, quam hic Ari&longs;t. | <s>20. at­<lb/>tulimus; nunc Mechanicæ &longs;ubalternationis, quam hic Ari&longs;t. |
| | |
| in&longs;inuat, exem­<lb/>plum &longs;it illud, quod Archimedes prop. </s> | in&longs;inuat, exem­<lb/>plum &longs;it illud, quod Archimedes prop. |
| | |
| <s>14. primi Aequep. </s> | 14. primi Aequep. </s> |
| | |
| <s>demon&longs;trat, ni­<lb/>mirum centrum grauitatis omnis trianguli e&longs;&longs;e punctum illud, in quo rectæ <lb/>lineæ ab angulis trianguli ad dimidia latera oppo&longs;ita ductæ concurrunt. </s> | <s>demon&longs;trat, ni­<lb/>mirum centrum grauitatis omnis trianguli e&longs;&longs;e punctum illud, in quo rectæ <lb/>lineæ ab angulis trianguli ad dimidia latera oppo&longs;ita ductæ concurrunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg39"></margin.target>39</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg39"></margin.target>39</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­<lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Veluti Arithmetica quidem quid impar, aut par; aut quadrangu­<lb/>lum, aut cubus)<emph.end type="italics"/> cogno&longs;cas hinc certò certius quadrangulum, & cubum e&longs;&longs;e <lb/>&longs;pecies numerorum, &longs;icuti &longs;upra tex. </s> | |
| | |
| <s>9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­<lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s></p><p type="main"> | <s>9. & 20. explicauimus, quò nunc te vi­<lb/>ci&longs;&longs;im, vt præ&longs;entem locum intelligas, remittimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg43"></margin.target>43</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg43"></margin.target>43</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­<lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­<lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­<lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­<lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­<lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­<lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> Geometra fal&longs;a &longs;upponit, quemadmodum quidam a&longs;&longs;eruere di­<lb/>centes, quod non oportet fal&longs;o vti: Geometram verò mentiri dicentem pedalem, non <lb/>pedalem, aut rectam de&longs;criptam, non rectam <expan abbr="exist&etilde;tem">existentem</expan>: Geometra verò nihil con­<lb/>cludit eò, quod bæc e&longs;t linea, &longs;ed quæ per hæc e&longs;tenduntur)<emph.end type="italics"/> innuit his verbis eam <lb/>materiam intelligibilem, quæ e&longs;t &longs;ubiectum Geometriæ: eam &longs;cilicet, quæ <lb/>&longs;ub figuris Geometricis &longs;en&longs;ibilibus, & <expan abbr="plerunq;">plerunque</expan> fal&longs;is latet; nam &longs;æpè Geo­<lb/>metra vtitur linea quadam &longs;en&longs;ibili pro recta, quæ verè nec e&longs;t linea mathe­<lb/>matica, nec recta; &longs;upponit aliquando talem lineam e&longs;&longs;e pedalem, quæ ve­<lb/>rè non e&longs;t pedalis: Verumtamen non mentitur, quia re&longs;picit ad veram li­<lb/>neam mathematicam, quæ &longs;ub illa intelligitur, & quæ recta concipitur; & <lb/>quidem hæc omnia verè concipiuntur, quoniam ita e&longs;&longs;e re vera po&longs;&longs;unt.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg44"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg44"></margin.target>44</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg44"></margin.target>44</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­<lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>28. <emph type="italics"/>(Coaltern as verò coincidere)<emph.end type="italics"/> per coalternas intelligendas e&longs;&longs;e pa­<lb/>rallelas lineas, alias, & nunc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> monemus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg45"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg45"></margin.target>45</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg45"></margin.target>45</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­<lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/><lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;cipli<gap/>is, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­<lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. </s> |
| | |
| <s>29. <emph type="italics"/>(In Matbematicis verò non est &longs;imiliter paralogi&longs;mus, quoniam me­<lb/>diŭ e&longs;t &longs;emper, quod duplex, de hoc enim omni, & hoc rur&longs;us de alio dicitur omni)<emph.end type="italics"/><lb/>aduerte, quod quamuis nonnulli codices habeant pro, in mathematicis, in <pb pagenum="58"/>di&longs;cipli<gap/>is, idem tamen apud græcos <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> &longs;unt, ac apud latinos di&longs;ci­<lb/>plmæ; verbum autem <foreign lang="greek">maqhmata</foreign> v&longs;urpat hoc loco Ari&longs;toteles. </s> | |
| | |
| <s>Porrò non <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­<lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> | <s>Porrò non <lb/>e&longs;t in mathematicis, &longs;icut in alijs paralogi&longs;mus, quia in omni demon&longs;tra­<lb/>tione maius extremum dicitur de omni medio, & rur&longs;us medium dicitur de <lb/>omni minori extremo, ac &longs;i diceret mathematicæ demon&longs;trationes &longs;unt in <lb/>primo modo, qui barbarè à latinis recentioribus Barbara appellatur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>porrò quid inter multiplicem, & multipli­<lb/>catam rationem inter&longs;it, optimè declarat no&longs;ter Clauius ad 4. definit. </s> | <s>porrò quid inter multiplicem, & multipli­<lb/>catam rationem inter&longs;it, optimè declarat no&longs;ter Clauius ad 4. definit. </s> |
| | |
| <s>lib. </s> | <s>lib. |
| | |
| <s>5. <lb/>Elem. </s> | 5. <lb/>Elem. |
| | |
| <s>ex quo etiam loco pauca decerpam, quæ huic loco declarando con­<lb/>ducunt. </s> | ex quo etiam loco pauca decerpam, quæ huic loco declarando con­<lb/>ducunt. </s> |
| | |
| <s>Proportio igitur multiplex e&longs;t habitudo inter duas quantitates in­<lb/>æquales, quarum maior continet minorem, bis, vel ter, vel quater, &c. </s> | <s>Proportio igitur multiplex e&longs;t habitudo inter duas quantitates in­<lb/>æquales, quarum maior continet minorem, bis, vel ter, vel quater, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­<lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> | <s>A&longs;tronomi <expan abbr="quoq;">quoque</expan> demon&longs;trant eclyp&longs;im de Luna, per in­<lb/>rerpo&longs;itionem terræ inter Lunam, & Solem, quæ interpo&longs;itio e&longs;t definitio <lb/>cau&longs;alis ip&longs;ius eclyp&longs;is, &longs;cilicet pa&longs;&longs;ionis. </s> |
| | |
| <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­<lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. </s> | <s>huiu&longs;modi <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> reperies apud <lb/>Geometras, Arithmeticos, A&longs;tronomos, <expan abbr="cæteros&qacute;">cæterosque</expan>; Mathematicas demon­<lb/>&longs;trationes: ita vt meritò dixerit Ari&longs;t. Mathematicas alias omnes natura­<lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­<lb/>lere. </s> |
| | |
| <s>Mathematicas alias omnes natura­<lb/>les &longs;cientias, quæ di&longs;putabilibus rationibus traduntur ex hac parte antecel­<lb/>lere. </s> | |
| | |
| <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­<lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> | <s>a&longs;&longs;umunt igitur terminos conuertibiles, quia adhibent &longs;æpè definitio­<lb/>nes ad demon&longs;trandum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg48"></margin.target>48</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg48"></margin.target>48</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­<lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­<lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­<lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­<lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> |
| | |
| <s>30. (<emph type="italics"/>Rur&longs;us quemadmodum mon&longs;trant Lunam, quod &longs;phærica &longs;it per aug­<lb/>menta: &longs;i enim quod ita augetur, e&longs;t &longs;phæricum; augetur autem Luna; planŭ quod <lb/>&longs;phærica<emph.end type="italics"/>) Illius demon&longs;trationis, quæ ab effectu procedit, affert exemplum <lb/>ex a&longs;tronomia; A&longs;tronomi enim demon&longs;trant Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam ab ef­<lb/>fectu ip&longs;ius &longs;phæricitatis, qui e&longs;t illuminatio &longs;phærica: &longs;ic enim ratiocinan­<lb/>tur: ea, quæ &longs;phæricè illuminantur &longs;unt &longs;phærica, Luna &longs;phæricè illumina­<lb/>tur, ergo &longs;phærica e&longs;t: quæ argumentatio fu&longs;ius explicanda e&longs;t; quod ait, <lb/>quod ita augetur, ide&longs;t, &longs;phæricè, e&longs;t &longs;phæricum, ide&longs;t, quia lumen nouæ Lu­<lb/>næ augetur &longs;phæricè, hoc e&longs;t, ad eum modum, quo quæuis &longs;phæra obiecta <lb/>corpori lumino&longs;o &longs;olet illuminari. </s> | |
| | |
| <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­<lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> | <s>illuminatio porrò Lunæ in &longs;e &longs;emper e&longs;t <lb/>eadem, quia &longs;emper dimidium Lunæ quod Solem a&longs;picit, illuminatur; dici­<lb/>tur tamen augeri re&longs;pectu oculi no&longs;tri, quia &longs;cilicet initio facto à nouilunio <lb/>pars illuminata incipit quotidie magis vergere ad oculum no&longs;trum, ita vt <lb/>in dies maiorem, ac maiorem illuminationem videamus, donec opponatur <lb/>Soli, in qua oppo&longs;itione totum ferè Lunæ <expan abbr="illuminatũ">illuminatum</expan> con&longs;picitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& &longs;imilibus, dicitur Stereometria à græco <lb/><foreign lang="greek">steoeov,</foreign> ide&longs;t &longs;olidum. </s> | <s>& &longs;imilibus, dicitur Stereometria à græco <lb/><foreign lang="greek">steoeov,</foreign> ide&longs;t &longs;olidum. </s> |
| | |
| <s>Porrò cur malit Ari&longs;t. </s> | <s>Porrò cur malit Ari&longs;t. Mechanicam &longs;ubalternari Ste­<lb/>reometriæ, quam toti Geometriæ, qua tamen, vt videre e&longs;t apud Archime­<lb/>dem, innititur, fortè ea ratio e&longs;t, quia Mechanica præcipuè con&longs;iderat ma­<lb/>chinas, quæ corpora &longs;unt, & propterea præcipuè, & primò debet Stereome­<lb/>triæ, quæ corpora pariter contemplatur, &longs;ubalternari. </s> |
| | |
| <s>Mechanicam &longs;ubalternari Ste­<lb/>reometriæ, quam toti Geometriæ, qua tamen, vt videre e&longs;t apud Archime­<lb/>dem, innititur, fortè ea ratio e&longs;t, quia Mechanica præcipuè con&longs;iderat ma­<lb/>chinas, quæ corpora &longs;unt, & propterea præcipuè, & primò debet Stereome­<lb/>triæ, quæ corpora pariter contemplatur, &longs;ubalternari. </s> | |
| | |
| <s>Quod ait Apparen­<lb/>tia ad A&longs;irol. </s> | <s>Quod ait Apparen­<lb/>tia ad A&longs;irol. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg52"></margin.target>52</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg52"></margin.target>52</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 37. (<emph type="italics"/>Vt æquicruri, & Scaleno hoc, quod e&longs;t duobus rectis æquales habere <lb/>&longs;ecandum commune aliquod ine&longs;t<emph.end type="italics"/>) quid &longs;it habcre tres æquales duobus rect<gap/><lb/>&longs;atis explicatum e&longs;t lib. |
| | |
| <s>37. (<emph type="italics"/>Vt æquicruri, & Scaleno hoc, quod e&longs;t duobus rectis æquales habere <lb/>&longs;ecandum commune aliquod ine&longs;t<emph.end type="italics"/>) quid &longs;it habcre tres æquales duobus rect<gap/><lb/>&longs;atis explicatum e&longs;t lib. </s> | |
| | |
| <s>r. </s> | r. </s> |
| | |
| <s>Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | <s>Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>r. </s> | r. </s> |
| | |
| <s>nunc igitur paraphra<gap/><lb/>&longs;olum huius loci dabo. </s> | <s>nunc igitur paraphra<gap/><lb/>&longs;olum huius loci dabo. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg53"></margin.target>53</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg53"></margin.target>53</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 38. (<emph type="italics"/>Et quemadmodum in alijs principium &longs;implex, boc autem non idem <lb/>vbique, &longs;ed in pondere quidem mina, in cătu verò die&longs;is<emph.end type="italics"/>) Die&longs;is apud Muficos e&longs;t <lb/>pars Toni. </s> |
| | |
| <s>38. (<emph type="italics"/>Et quemadmodum in alijs principium &longs;implex, boc autem non idem <lb/>vbique, &longs;ed in pondere quidem mina, in cătu verò die&longs;is<emph.end type="italics"/>) Die&longs;is apud Muficos e&longs;t <lb/>pars Toni. </s> | |
| | |
| <s>Tonus autem e&longs;t interuallum duarum vocum, quale e&longs;t inter pri­<lb/>mam vocem, Vt, & &longs;ecundam Rè, vt modo loquuntur. </s> | <s>Tonus autem e&longs;t interuallum duarum vocum, quale e&longs;t inter pri­<lb/>mam vocem, Vt, & &longs;ecundam Rè, vt modo loquuntur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg54"></margin.target>54</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg54"></margin.target>54</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 39. <emph type="italics"/>(Si enim quod duobus rectis ine&longs;t, non in <lb/>quantum æquicrus, &longs;ed in quantum triangulus, no­<lb/>&longs;cens, &c.)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, &longs;i enim qui cogno&longs;cit, quod ha­<lb/>bere tres angulos æquales duobus rectis conuenit <lb/>æquicruri, non quatenus æquicrus e&longs;t, &longs;ed quate­<lb/>nus triangulus e&longs;t, &c. </s> |
| | |
| <s>39. <emph type="italics"/>(Si enim quod duobus rectis ine&longs;t, non in <lb/>quantum æquicrus, &longs;ed in quantum triangulus, no­<lb/>&longs;cens, &c.)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, &longs;i enim qui cogno&longs;cit, quod ha­<lb/>bere tres angulos æquales duobus rectis conuenit <lb/>æquicruri, non quatenus æquicrus e&longs;t, &longs;ed quate­<lb/>nus triangulus e&longs;t, &c. </s> | |
| | |
| <s>quid &longs;it habere tres æqua­<lb/>les duobus rectis, &c. </s> | <s>quid &longs;it habere tres æqua­<lb/>les duobus rectis, &c. </s> |
| | |
| <s>fusè explicatum e&longs;t in lib. </s> | <s>fusè explicatum e&longs;t in lib. |
| | |
| <s>1. <lb/>Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. <lb/>Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. quò te nunc mitto.</s></p><p type="main"> | 1. quò te nunc mitto.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg55"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg55"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Eodem tex <emph type="italics"/>(Quando igitur cognofcimes, quod­<lb/>quatuor exteriores &longs;unt æquales, quoniam I&longs;o&longs;celes, <lb/>adhuc defseit, propier quid I&longs;o&longs;celes? </s> | <s>Eodem tex <emph type="italics"/>(Quando igitur cognofcimes, quod­<lb/>quatuor exteriores &longs;unt æquales, quoniam I&longs;o&longs;celes, <lb/>adhuc defseit, propier quid I&longs;o&longs;celes? </s> |
| | |
| <s>quoniain trian­<lb/>gulus: & hoc quoniam figura rectilinea, &c.)<emph.end type="italics"/> exem­<lb/>plo geometrico vult o&longs;tendere demon&longs;trationem <lb/>vniuer&longs;alem e&longs;&longs;e particulari præ&longs;tantiorem: e&longs;t <lb/>autem exemplum de pulcherrima, <expan abbr="atq;">atque</expan> admira­<lb/>bili proprietate, quæ omnibus figuris rectilineis <lb/>conuenit, e&longs;t <expan abbr="&qacute;">que</expan>; huiu&longs;modi: Omnis figuræ rectili­<lb/>neæ anguli externi omnes &longs;imul &longs;umpti, &longs;unt æqua <lb/>les quatuor rectis angulis, quæ affectio demon­<lb/>&longs;tratur in &longs;cholio 32. primi Elem. </s> | <s>quoniain trian­<lb/>gulus: & hoc quoniam figura rectilinea, &c.)<emph.end type="italics"/> exem­<lb/>plo geometrico vult o&longs;tendere demon&longs;trationem <lb/>vniuer&longs;alem e&longs;&longs;e particulari præ&longs;tantiorem: e&longs;t <lb/>autem exemplum de pulcherrima, <expan abbr="atq;">atque</expan> admira­<lb/>bili proprietate, quæ omnibus figuris rectilineis <lb/>conuenit, e&longs;t <expan abbr="&qacute;">que</expan>; huiu&longs;modi: Omnis figuræ rectili­<lb/>neæ anguli externi omnes &longs;imul &longs;umpti, &longs;unt æqua <lb/>les quatuor rectis angulis, quæ affectio demon­<lb/>&longs;tratur in &longs;cholio 32. primi Elem. |
| | |
| <s>dicuntur autern <lb/>anguli externi, qui productis lateribus fiunt, vt in <lb/>triangulo pra&longs;enti anguli externi &longs;unt, B D C, <pb pagenum="62"/>D F E, F B A, ita vt quælibet figura tot angulos externos &longs;ortiatur, quot <lb/>habet latera; cum exproductis lateribus oriantur. </s> | dicuntur autern <lb/>anguli externi, qui productis lateribus fiunt, vt in <lb/>triangulo pra&longs;enti anguli externi &longs;unt, B D C, <pb pagenum="62"/>D F E, F B A, ita vt quælibet figura tot angulos externos &longs;ortiatur, quot <lb/>habet latera; cum exproductis lateribus oriantur. </s> |
| | |
| <s>Vt autem propo&longs;itio ve­<lb/>rificetur, &longs;ingula latera ordinatim &longs;unt producenda, hoc e&longs;t, ver&longs;us eandem <lb/>partem, vt in figuris appo&longs;itis vides. </s> | <s>Vt autem propo&longs;itio ve­<lb/>rificetur, &longs;ingula latera ordinatim &longs;unt producenda, hoc e&longs;t, ver&longs;us eandem <lb/>partem, vt in figuris appo&longs;itis vides. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis nouit, quod omnis triangulus habet tres duobus rectis <lb/>æquales)<emph.end type="italics"/> nihil &longs;requentius. </s> | <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis nouit, quod omnis triangulus habet tres duobus rectis <lb/>æquales)<emph.end type="italics"/> nihil &longs;requentius. </s> |
| | |
| <s>vide &longs;upra lib. </s> | <s>vide &longs;upra lib. |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg58"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg58"></margin.target>58</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg58"></margin.target>58</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 43. <emph type="italics"/>(Sed planum, quod et&longs;i e&longs;&longs;et &longs;entire triangulum, quod duobus rectis <lb/>æquales habet angulos)<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra lib. |
| | |
| <s>43. <emph type="italics"/>(Sed planum, quod et&longs;i e&longs;&longs;et &longs;entire triangulum, quod duobus rectis <lb/>æquales habet angulos)<emph.end type="italics"/> vide &longs;upra lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg59"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Cæterum per prin­<lb/>cipia, ex quibus intelligit Dignitates, quia ex illis di&longs;currimus. </s> | <s>Cæterum per prin­<lb/>cipia, ex quibus intelligit Dignitates, quia ex illis di&longs;currimus. </s> |
| | |
| <s>per princi­<lb/>pia verò circa quod, intelligit Definitiones, quibus, vt apparet apud Eucli­<lb/>dem, explicatur &longs;ubiectum, circa quod &longs;cientia ver&longs;atur; vt in definitioni­<lb/>bus primi Elem. </s> | <s>per princi­<lb/>pia verò circa quod, intelligit Definitiones, quibus, vt apparet apud Eucli­<lb/>dem, explicatur &longs;ubiectum, circa quod &longs;cientia ver&longs;atur; vt in definitioni­<lb/>bus primi Elem. |
| | |
| <s>docemur, quid &longs;it linea, quid triangulum, quid circulus, <lb/>quid magnitudines reliquæ, quæ &longs;unt materia, circa quam Geometria &longs;pe­<lb/>culatur. </s> | docemur, quid &longs;it linea, quid triangulum, quid circulus, <lb/>quid magnitudines reliquæ, quæ &longs;unt materia, circa quam Geometria &longs;pe­<lb/>culatur. </s> |
| | |
| <s>In &longs;eptimo verò traduntur definitiones numerorum, quid &longs;it nu­<lb/>merus, quid impar, quid compo&longs;itus, quadratus, cubus, & reliquæ nume­<lb/>rorum &longs;pecies, quæ &longs;unt materia &longs;eptimi, octaui, & noni, in quibus de Arith­<lb/>metica tractatur.</s></p><p type="main"> | <s>In &longs;eptimo verò traduntur definitiones numerorum, quid &longs;it nu­<lb/>merus, quid impar, quid compo&longs;itus, quadratus, cubus, & reliquæ nume­<lb/>rorum &longs;pecies, quæ &longs;unt materia &longs;eptimi, octaui, & noni, in quibus de Arith­<lb/>metica tractatur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg62"></margin.target>62</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg62"></margin.target>62</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 44. <emph type="italics"/>(Commen&longs;urabilem namq e&longs;&longs;e diametrum verè opinari, ab&longs;urdum e&longs;t)<emph.end type="italics"/><lb/>vide, quæ de <expan abbr="comm&etilde;&longs;urabilitate">commen&longs;urabilitate</expan> diametri quadrati cum latere expo&longs;uimus <lb/>lib. |
| | |
| <s>44. <emph type="italics"/>(Commen&longs;urabilem namq e&longs;&longs;e diametrum verè opinari, ab&longs;urdum e&longs;t)<emph.end type="italics"/><lb/>vide, quæ de <expan abbr="comm&etilde;&longs;urabilitate">commen&longs;urabilitate</expan> diametri quadrati cum latere expo&longs;uimus <lb/>lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 1. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>23. ait igitur Ari&longs;t. | 23. ait igitur Ari&longs;t. |
| | |
| ab&longs;urdum e&longs;&longs;e opinari dia­<lb/>metrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem co&longs;tæ, &longs;eu lateri eiu&longs;dem quadrati, reli­<lb/>qua &longs;unt Logica.</s></p><p type="head"> | ab&longs;urdum e&longs;&longs;e opinari dia­<lb/>metrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem co&longs;tæ, &longs;eu lateri eiu&longs;dem quadrati, reli­<lb/>qua &longs;unt Logica.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg63"></margin.target>63</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg63"></margin.target>63</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 1. <emph type="italics"/>(Dico autem &longs;impliciter quidem &longs;ubiectum, vt Lunam, aut ter­<lb/>ram, aut Solem, aut triangulum; aliqu<gap/>d verò defectum, æqualitatem, <lb/>inæqualitatem. </s> |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Dico autem &longs;impliciter quidem &longs;ubiectum, vt Lunam, aut ter­<lb/>ram, aut Solem, aut triangulum; aliqu<gap/>d verò defectum, æqualitatem, <lb/>inæqualitatem. </s> | |
| | |
| <s>&longs;i in medio, aut non)<emph.end type="italics"/> Zabarella locum hunc, etiam <lb/>quatenus ad Mathematicum attinet, optimè declarat. </s> | <s>&longs;i in medio, aut non)<emph.end type="italics"/> Zabarella locum hunc, etiam <lb/>quatenus ad Mathematicum attinet, optimè declarat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>in quo Zabarella non probatur, qui &longs;olum <lb/>ait, terram e&longs;&longs;e in medio mundi, à Phy&longs;icis demon&longs;trari. </s> | <s>in quo Zabarella non probatur, qui &longs;olum <lb/>ait, terram e&longs;&longs;e in medio mundi, à Phy&longs;icis demon&longs;trari. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> autem, <lb/>&longs;eu angulorum ip&longs;ius <expan abbr="prædicatũ">prædicatum</expan> e&longs;t æqualitas, & inæqualitas: vt cum in 32. <lb/>primi Elem. </s> | <s><expan abbr="triãgulum">triangulum</expan> autem, <lb/>&longs;eu angulorum ip&longs;ius <expan abbr="prædicatũ">prædicatum</expan> e&longs;t æqualitas, & inæqualitas: vt cum in 32. <lb/>primi Elem. |
| | |
| <s>demon&longs;trat Euclides, omne triangulum habcre tres angulos <lb/>æquales duobus rectis.</s></p><p type="main"> | demon&longs;trat Euclides, omne triangulum habcre tres angulos <lb/>æquales duobus rectis.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg64"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg65"></margin.target>65</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg65"></margin.target>65</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. <emph type="italics"/>(Vt quod omnis triangulus duobus rectis æquales babet)<emph.end type="italics"/> vide anno­<lb/>tata lib. |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Vt quod omnis triangulus duobus rectis æquales babet)<emph.end type="italics"/> vide anno­<lb/>tata lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg66"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg66"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg66"></margin.target>66</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg66"></margin.target>66</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Definitiones verò apparent omnes &longs;upponentes, & accipientes <lb/>ip&longs;um quid e&longs;t, vt Mathematicæ, quid vnitas, quid par, & impar)<emph.end type="italics"/> alludit ad de­<lb/>finitiones 7. Elem. </s> | <s>Eodem tex. <emph type="italics"/>(Definitiones verò apparent omnes &longs;upponentes, & accipientes <lb/>ip&longs;um quid e&longs;t, vt Mathematicæ, quid vnitas, quid par, & impar)<emph.end type="italics"/> alludit ad de­<lb/>finitiones 7. Elem. |
| | |
| <s>vbi agitur de numeris. </s> | vbi agitur de numeris. </s> |
| | |
| <s>Quæ verò hoc loco de principijs <lb/>dicuntur, luculenti&longs;&longs;imè patent con&longs;ideranti definitiones, & axiomata, quæ <lb/>Mathematicis demon&longs;trationibus in omnibus ferè libris præmittuntur; ex <lb/>quibus &longs;tatim demon&longs;trationes deriuantur.</s></p><p type="main"> | <s>Quæ verò hoc loco de principijs <lb/>dicuntur, luculenti&longs;&longs;imè patent con&longs;ideranti definitiones, & axiomata, quæ <lb/>Mathematicis demon&longs;trationibus in omnibus ferè libris præmittuntur; ex <lb/>quibus &longs;tatim demon&longs;trationes deriuantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg67"></margin.target>67</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg67"></margin.target>67</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Et paulo po&longs;t <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de plano figura, non enim e&longs;t planum figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> fi­<lb/>gura planum)<emph.end type="italics"/> alludit ad definitiones planarum figurarum, qualis e&longs;t circu­<lb/>lus, cuius definitio e&longs;t inter definitiones primi Elem. </s> | <s>Et paulo po&longs;t <emph type="italics"/>(<expan abbr="Neq;">Neque</expan> <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> de plano figura, non enim e&longs;t planum figura, <expan abbr="neq;">neque</expan> fi­<lb/>gura planum)<emph.end type="italics"/> alludit ad definitiones planarum figurarum, qualis e&longs;t circu­<lb/>lus, cuius definitio e&longs;t inter definitiones primi Elem. |
| | |
| <s>15. & e&longs;t huiu&longs;modi: <lb/>circulus e&longs;t figura plana, &longs;ub vnica linea comprehen&longs;a, quæ periphæria ap­<lb/>pellatur, ad quam ab vno puncto eorum, quæ intra figuram &longs;unt po&longs;ita, ca­<lb/>dentes omnes rectæ lineæ inter &longs;e &longs;unt æquales: in qua quidem definitione <lb/>non prædicatur planum de figura, nec figura de plano: <expan abbr="neq;">neque</expan> enim planum, <lb/>&longs;au plana &longs;uperficies e&longs;t figura &longs;ecundum &longs;e, ni&longs;i terminetur; <expan abbr="neq;">neque</expan> figura e&longs;t <lb/>plana &longs;uperficies, cum plurimæ &longs;int figuræ curuæ, & præterea &longs;olidæ quam­<lb/>plurimæ.</s></p><p type="main"> | 15. & e&longs;t huiu&longs;modi: <lb/>circulus e&longs;t figura plana, &longs;ub vnica linea comprehen&longs;a, quæ periphæria ap­<lb/>pellatur, ad quam ab vno puncto eorum, quæ intra figuram &longs;unt po&longs;ita, ca­<lb/>dentes omnes rectæ lineæ inter &longs;e &longs;unt æquales: in qua quidem definitione <lb/>non prædicatur planum de figura, nec figura de plano: <expan abbr="neq;">neque</expan> enim planum, <lb/>&longs;au plana &longs;uperficies e&longs;t figura &longs;ecundum &longs;e, ni&longs;i terminetur; <expan abbr="neq;">neque</expan> figura e&longs;t <lb/>plana &longs;uperficies, cum plurimæ &longs;int figuræ curuæ, & præterea &longs;olidæ quam­<lb/>plurimæ.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg68"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg68"></margin.target>68</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg68"></margin.target>68</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Quoniam mon&longs;tratum e&longs;t I&longs;o&longs;celes habere tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis, &longs;i id de omni triangulo mon&longs;tratum &longs;it)<emph.end type="italics"/> ex dictis lib. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Quoniam mon&longs;tratum e&longs;t I&longs;o&longs;celes habere tres angulos æquales duo­<lb/>bus rectis, &longs;i id de omni triangulo mon&longs;tratum &longs;it)<emph.end type="italics"/> ex dictis lib. |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto <lb/>3. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto <lb/>3. cap. |
| | |
| <s>1. petatur huius loci declaratio.</s></p><p type="main"> | 1. petatur huius loci declaratio.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg69"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg69"></margin.target>69</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg69"></margin.target>69</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 7. <emph type="italics"/>(Quid enim &longs;ignificat triangulum, accipit Geometra)<emph.end type="italics"/> vt manife&longs;tum <lb/>e&longs;t in 20. dednitione primi Elem.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>(Quid enim &longs;ignificat triangulum, accipit Geometra)<emph.end type="italics"/> vt manife&longs;tum <lb/>e&longs;t in 20. dednitione primi Elem.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg70"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg70"></margin.target>70</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg70"></margin.target>70</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Quod autem &longs;it, monstrat)<emph.end type="italics"/> vt per&longs;picuum e&longs;t in prima <expan abbr="demõ&longs;tra-tione">demon&longs;tra­<lb/>tione</expan> primi Elem. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Quod autem &longs;it, monstrat)<emph.end type="italics"/> vt per&longs;picuum e&longs;t in prima <expan abbr="demõ&longs;tra-tione">demon&longs;tra­<lb/>tione</expan> primi Elem. |
| | |
| <s>vbi triangulum æquilaterum con&longs;truit, & po&longs;tea probat <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum æquilaterum. </s> | vbi triangulum æquilaterum con&longs;truit, & po&longs;tea probat <lb/>illud e&longs;&longs;e triangulum æquilaterum. </s> |
| | |
| <s>Certum tamen e&longs;t, Geometram luppo­<lb/>nere triangulum in communi, cum inter definitiones ip&longs;ius contineatur, <pb pagenum="65"/>quod tamen non ob&longs;tat, quominus probare po&longs;&longs;it, aliquando po&longs;&longs;e <expan abbr="cõ&longs;trni">con&longs;trni</expan>, <lb/>& e&longs;&longs;e aliquod particulare triangulum, vt fit in prædicta demon&longs;tratione, <lb/>Euclidis.</s></p><p type="main"> | <s>Certum tamen e&longs;t, Geometram luppo­<lb/>nere triangulum in communi, cum inter definitiones ip&longs;ius contineatur, <pb pagenum="65"/>quod tamen non ob&longs;tat, quominus probare po&longs;&longs;it, aliquando po&longs;&longs;e <expan abbr="cõ&longs;trni">con&longs;trni</expan>, <lb/>& e&longs;&longs;e aliquod particulare triangulum, vt fit in prædicta demon&longs;tratione, <lb/>Euclidis.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg71"></margin.target>71</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg71"></margin.target>71</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Manife<gap/>tum autem, & &longs;ic, propter quid e&longs;t rectus in &longs;emicirculo)<emph.end type="italics"/><lb/>affert exemplum demon&longs;trationis per cau&longs;am materialem, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; vti &longs;olet ex <lb/>Mathematicis petitum, e&longs;t enim apud Euclidem 31. demon&longs;tratio 3. Elem. <lb/>vbi ip&longs;e o&longs;tendit angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Manife<gap/>tum autem, & &longs;ic, propter quid e&longs;t rectus in &longs;emicirculo)<emph.end type="italics"/><lb/>affert exemplum demon&longs;trationis per cau&longs;am materialem, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; vti &longs;olet ex <lb/>Mathematicis petitum, e&longs;t enim apud Euclidem 31. demon&longs;tratio 3. Elem. <lb/></s> | |
| | |
| <s>vbi ip&longs;e o&longs;tendit angulum in &longs;emicirculo e&longs;&longs;e rectum. </s> | |
| | |
| <s>Vbi aduertendum e&longs;t <lb/>propo&longs;itionem hanc 31. ab Euclide demon&longs;trari duobus modis; ex quibus <lb/>&longs;ecundum innuit hoc loco Ari&longs;t. | <s>Vbi aduertendum e&longs;t <lb/>propo&longs;itionem hanc 31. ab Euclide demon&longs;trari duobus modis; ex quibus <lb/>&longs;ecundum innuit hoc loco Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg72"></margin.target>72</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg72"></margin.target>72</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Vt propter quid re&longs;onat? </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Vt propter quid re&longs;onat? </s> | |
| | |
| <s>aut propter quid apparet? </s> | <s>aut propter quid apparet? </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg73"></margin.target>73</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg73"></margin.target>73</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(Vt propter quid, & permutatim proportionale? </s> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(Vt propter quid, & permutatim proportionale? </s> | |
| | |
| <s>& c.<emph.end type="italics"/>) quod quan­<lb/>titates, quæ &longs;unt proportionales, &longs;int etiam alternatim, &longs;eu permutatim <lb/>proportionales explicatum e&longs;t ad tex. </s> | <s>& c.<emph.end type="italics"/>) quod quan­<lb/>titates, quæ &longs;unt proportionales, &longs;int etiam alternatim, &longs;eu permutatim <lb/>proportionales explicatum e&longs;t ad tex. </s> |
| | |
| <s>13. primi Po&longs;ter. </s> | <s>13. primi Po&longs;ter. quæ etiam nece&longs;&longs;a­<lb/>ria &longs;unt ad hunc locum benè intelligendum. </s> |
| | |
| <s>quæ etiam nece&longs;&longs;a­<lb/>ria &longs;unt ad hunc locum benè intelligendum. </s> | |
| | |
| <s>Illud autem commune propter <lb/>quod ea, quæ &longs;unt proportionalia, &longs;int etiam permutatim proportionalia, <lb/>e&longs;t quoddam innominatum, de quo ibi dictum e&longs;t, quod cum conueniat li­<lb/>neis, & numeris, & tamen &longs;eparatim de vtri&longs;que illa pa&longs;&longs;io demon&longs;tretur, <lb/>quærit cuinam primò, & per &longs;e conueniat hæc pa&longs;&longs;io, e&longs;&longs;e permutatim pro­<lb/>portionale; &longs;cilicet quidnam &longs;it illud innominatum; in quo deinde commu­<lb/>nicent lineæ, & numeri, vt inde habeant e&longs;&longs;e etiam permutatim propor­<lb/>tionalia.</s></p><p type="main"> | <s>Illud autem commune propter <lb/>quod ea, quæ &longs;unt proportionalia, &longs;int etiam permutatim proportionalia, <lb/>e&longs;t quoddam innominatum, de quo ibi dictum e&longs;t, quod cum conueniat li­<lb/>neis, & numeris, & tamen &longs;eparatim de vtri&longs;que illa pa&longs;&longs;io demon&longs;tretur, <lb/>quærit cuinam primò, & per &longs;e conueniat hæc pa&longs;&longs;io, e&longs;&longs;e permutatim pro­<lb/>portionale; &longs;cilicet quidnam &longs;it illud innominatum; in quo deinde commu­<lb/>nicent lineæ, & numeri, vt inde habeant e&longs;&longs;e etiam permutatim propor­<lb/>tionalia.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Vt extrin&longs;ecos æquales e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t extrin&longs;ecos angulos cuiu&longs;uis fi­<lb/>guræ rectilineæ æquales e&longs;&longs;e quatuor rectis angulis: vide quæ &longs;crip&longs;imus de <lb/>hac re ad tex. </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Vt extrin&longs;ecos æquales e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t extrin&longs;ecos angulos cuiu&longs;uis fi­<lb/>guræ rectilineæ æquales e&longs;&longs;e quatuor rectis angulis: vide quæ &longs;crip&longs;imus de <lb/>hac re ad tex. </s> |
| | |
| <s>39. &longs;ecundi Po&longs;ter. </s> | <s>39. &longs;ecundi Po&longs;ter. quæ huic pariter loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>quæ huic pariter loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>EX TOPICIS.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>EX TOPICIS.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| <s><margin.target id="marg76"></margin.target>76</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg76"></margin.target>76</s></p><p type="main"> |
| | |
| | |
| <s>Cap. 13. (<emph type="italics"/>Con&longs;iderare, quod diameter est co&longs;tæ incommen&longs;urabilis<emph.end type="italics"/>) vide <lb/>quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. </s> | <s>Cap. 13. (<emph type="italics"/>Con&longs;iderare, quod diameter est co&longs;tæ incommen&longs;urabilis<emph.end type="italics"/>) vide <lb/>quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| | |
| <s>1. Priorum &longs;ecto 1. cap. </s> | 1. Priorum &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>23.</s></p><p type="main"> | 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg77"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>mu&longs;ica­<lb/>lium, ait, &longs;i virga celerius feriat aerem, gigni motum celeriorem in aere, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> hinc &longs;onum acutiorem reddi, experientia con&longs;tat: &longs;i autem eadem vir­<lb/>ga tardius aerem feriat, gigni motum in aere tardiorem, ex quo etiam &longs;o­<lb/>num grauem, vt experientia docet. </s> | <s>mu&longs;ica­<lb/>lium, ait, &longs;i virga celerius feriat aerem, gigni motum celeriorem in aere, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> hinc &longs;onum acutiorem reddi, experientia con&longs;tat: &longs;i autem eadem vir­<lb/>ga tardius aerem feriat, gigni motum in aere tardiorem, ex quo etiam &longs;o­<lb/>num grauem, vt experientia docet. </s> |
| | |
| <s>Ptolæmeus deinde lib. </s> | <s>Ptolæmeus deinde lib. |
| | |
| <s>1. cap. </s> | 1. cap. |
| | |
| <s>3. Harm. <lb/></s> | 3. Harm. <lb/></s> |
| | |
| <s>cum ex alijs, tum ex celeritate oriri &longs;onum acutum, grauem verò ex tardi­<lb/>tate a&longs;&longs;erit; vt &longs;i chorda eadem parum inten&longs;a pul&longs;etur, tardius aerem ver­<lb/>berat, & ideo grauiorem &longs;onum efficit: &longs;i autem magis intendatur, validius <lb/>aerem pul&longs;abit, & proinde citiorem motum illi imprimet, & propterea <lb/>acutiorem &longs;onum reddet. </s> | <s>cum ex alijs, tum ex celeritate oriri &longs;onum acutum, grauem verò ex tardi­<lb/>tate a&longs;&longs;erit; vt &longs;i chorda eadem parum inten&longs;a pul&longs;etur, tardius aerem ver­<lb/>berat, & ideo grauiorem &longs;onum efficit: &longs;i autem magis intendatur, validius <lb/>aerem pul&longs;abit, & proinde citiorem motum illi imprimet, & propterea <lb/>acutiorem &longs;onum reddet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ab hac &longs;ententia po&longs;teriores Mu&longs;ici non recel­<lb/>&longs;erunt, vt videre e&longs;t apud Zarlinum.</s></p><p type="main"> | <s>ab hac &longs;ententia po&longs;teriores Mu&longs;ici non recel­<lb/>&longs;erunt, vt videre e&longs;t apud Zarlinum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In quo po&longs;tea con&longs;i&longs;tat ratio acnti anguli, explicat <expan abbr="induc&etilde;s">inducens</expan> definitionem <lb/>ip&longs;ius, quæ e&longs;t inter de&longs;initiones primi Elem. </s> | <s>In quo po&longs;tea con&longs;i&longs;tat ratio acnti anguli, explicat <expan abbr="induc&etilde;s">inducens</expan> definitionem <lb/>ip&longs;ius, quæ e&longs;t inter de&longs;initiones primi Elem. |
| | |
| <s>huiu&longs;modi, Angulus acutus <lb/>e&longs;t, qui minor recto e&longs;t. </s> | huiu&longs;modi, Angulus acutus <lb/>e&longs;t, qui minor recto e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Demum explicat, cur nam gladius dicatur acutus, <lb/>quia nimirum habet angulum acutum &longs;uperficialem, ide&longs;t, quem duæ &longs;uper­<lb/>ficies &longs;imul in acie gladij concurrentes efficiunt.</s></p><pb pagenum="68"/><p type="main"> | <s>Demum explicat, cur nam gladius dicatur acutus, <lb/>quia nimirum habet angulum acutum &longs;uperficialem, ide&longs;t, quem duæ &longs;uper­<lb/>ficies &longs;imul in acie gladij concurrentes efficiunt.</s></p><pb pagenum="68"/><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| innuit. </s> | innuit. </s> |
| | |
| <s>quod genus for&longs;itan à calore denomina­<lb/>batur, quòd ip&longs;ius notæ mu&longs;icales e&longs;&longs;ent coloratæ, vt hoc modo ab alijs ge­<lb/>neribus digno&longs;eeretur<gap/> quam con&longs;uetudinem exi&longs;timat Zarlinus cap. </s> | <s>quod genus for&longs;itan à calore denomina­<lb/>batur, quòd ip&longs;ius notæ mu&longs;icales e&longs;&longs;ent coloratæ, vt hoc modo ab alijs ge­<lb/>neribus digno&longs;eeretur<gap/> quam con&longs;uetudinem exi&longs;timat Zarlinus cap. |
| | |
| <s>46. &longs;e­<lb/>cundæ partis, etiam no&longs;tra tempe&longs;tate aliquo modo per&longs;euerare, cum vi­<lb/>deamus in organis, & alijs huiu&longs;modi in&longs;trumentis, quæ pinnas, vulgò ta­<lb/>&longs;tos, habent; illas inquam pinnas, quæ chromaticis interuallis deputatæ <lb/>&longs;unt, colore nigro tinctas e&longs;&longs;e.</s></p><p type="head"> | 46. &longs;e­<lb/>cundæ partis, etiam no&longs;tra tempe&longs;tate aliquo modo per&longs;euerare, cum vi­<lb/>deamus in organis, & alijs huiu&longs;modi in&longs;trumentis, quæ pinnas, vulgò ta­<lb/>&longs;tos, habent; illas inquam pinnas, quæ chromaticis interuallis deputatæ <lb/>&longs;unt, colore nigro tinctas e&longs;&longs;e.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Libro Quarto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Libro Quarto.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| <s><margin.target id="marg80"></margin.target>80</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg80"></margin.target>80</s></p><p type="main"> |
| | |
| | |
| <s>Cap. 2. loco 32. (<emph type="italics"/>Vt qui lineam definiunt longitudmem &longs;ine latitudine e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) <lb/>&longs;uppenimus lectorem inteil exi&longs;&longs;e definitiones &longs;altem primi Elem. </s> | <s>Cap. 2. loco 32. (<emph type="italics"/>Vt qui lineam definiunt longitudmem &longs;ine latitudine e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) <lb/>&longs;uppenimus lectorem inteil exi&longs;&longs;e definitiones &longs;altem primi Elem. |
| | |
| | |
| <s>in­<lb/>ter quas d<gap/>f<gap/>nitio lineæ e&longs;t &longs;ecunda, <expan abbr="cadem&qacute;">cademque</expan>; cum hac Ari&longs;totelis.</s></p><p type="head"> | in­<lb/>ter quas d<gap/>f<gap/>nitio lineæ e&longs;t &longs;ecunda, <expan abbr="cadem&qacute;">cademque</expan>; cum hac Ari&longs;totelis.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Libro Octauo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Libro Octauo.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| <s>Cap. 2. loco 41. (<emph type="italics"/>Videntur dutem in di&longs;ciplinis, &longs;eu Mathematicis quædam <lb/>ob de&longs;initionis defectum non facile de&longs;cribi; vt & quoniam, quæ ad latus &longs;e­<lb/>cat planum linea, &longs;imiliter diuidit & lineam, & locum: definitione autem dicta, <lb/>fi <gap/>m man fe&longs;tu<gap/>t&longs;t, quod dicitur, nam eandem ablationem habent lota, & <gap/>inea, <lb/><gap/>se latus planæ figuræ, est autem definitio eiu&longs;dem proportionis hæc<emph.end type="italics"/>) mendosè <lb/>lugitur à nonnullis (<emph type="italics"/>E&longs;t distem de&longs;initio eiu&longs;dem orationis hæc<emph.end type="italics"/>) quos puto de­<lb/>ceptos ab æquiuoco <foreign lang="greek">lsgous</foreign> quod & orationem, & rationem, &longs;iue proportio­<lb/>nem &longs;ignificat: hic autem &longs;ignificare proportionem res &longs;ubrecta &longs;atis mani­<lb/>fe&longs;tat. </s> | <s>Cap. 2. loco 41. (<emph type="italics"/>Videntur dutem in di&longs;ciplinis, &longs;eu Mathematicis quædam <lb/>ob de&longs;initionis defectum non facile de&longs;cribi; vt & quoniam, quæ ad latus &longs;e­<lb/>cat planum linea, &longs;imiliter diuidit & lineam, & locum: definitione autem dicta, <lb/>fi <gap/>m man fe&longs;tu<gap/>t&longs;t, quod dicitur, nam eandem ablationem habent lota, & <gap/>inea, <lb/><gap/>se latus planæ figuræ, est autem definitio eiu&longs;dem proportionis hæc<emph.end type="italics"/>) mendosè <lb/>lugitur à nonnullis (<emph type="italics"/>E&longs;t distem de&longs;initio eiu&longs;dem orationis hæc<emph.end type="italics"/>) quos puto de­<lb/>ceptos ab æquiuoco <foreign lang="greek">lsgous</foreign> quod & orationem, & rationem, &longs;iue proportio­<lb/>nem &longs;ignificat: hic autem &longs;ignificare proportionem res &longs;ubrecta &longs;atis mani­<lb/>fe&longs;tat. </s> |
| | |
| | |
| <s>Notandum po&longs;tea cum Alexandro (quod & &longs;uperius alias commo­<lb/>nui in cap. </s> | <s>Notandum po&longs;tea cum Alexandro (quod & &longs;uperius alias commo­<lb/>nui in cap. |
| | |
| <s>de Priori, & alibi) per verbum (De&longs;cribi) fignificari hoc loco <lb/>geometricè demon&longs;trare, quoniam Geometræ <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i adhibit is de&longs;criptio­<lb/>nibus, &longs;<gap/>u figutis demon&longs;trant. </s> | de Priori, & alibi) per verbum (De&longs;cribi) fignificari hoc loco <lb/>geometricè demon&longs;trare, quoniam Geometræ <expan abbr="nõ">non</expan> ni&longs;i adhibit is de&longs;criptio­<lb/>nibus, &longs;<gap/>u figutis demon&longs;trant. </s> |
| | |
| <s>Vult autem Ari&longs;t. | <s>Vult autem Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Porrò Euclides definit. </s> | <s>Porrò Euclides definit. </s> |
| | |
| <s>&longs;eptima 5. paulo ali­<lb/>ter definit quantitates proportionales e&longs;&longs;e illas, quæ candem habent ratio­<lb/>nem, v. </s> | <s>&longs;eptima 5. paulo ali­<lb/>ter definit quantitates proportionales e&longs;&longs;e illas, quæ eandem habent ratio­<lb/>nem, v. </s> |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| <s><margin.target id="marg83"></margin.target>83</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg83"></margin.target>83</s></p><p type="main"> |
| | |
| | |
| <s>Cap. 10. <emph type="italics"/>(Nam p&longs;eudograpbiæ non contentio&longs;æ (&longs;ecundum enim ea, quæ <lb/>&longs;ub arte &longs;unt, captio&longs;æ &longs;unt ratiocinationes) <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i aliqua e&longs;t p&longs;eudogra­<lb/>phia circa verum, vt Hippocratis quadratura, quæ per lunulas, &longs;ed, vt <lb/>Bry&longs;&longs;o quadrauit circulum; & tamet&longs;i quadretur circulus, quia tamen <lb/>non &longs;ecundum rem, ideo &longs;ophi&longs;ticus)<emph.end type="italics"/> qua ratione Hippocrates orbi quadrum <lb/>exhibere æquale tentauerit, explicatum e&longs;t abundè in 2. Priorum cap. </s> | <s>Cap. 10. <emph type="italics"/>(Nam p&longs;eudograpbiæ non contentio&longs;æ (&longs;ecundum enim ea, quæ <lb/>&longs;ub arte &longs;unt, captio&longs;æ &longs;unt ratiocinationes) <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i aliqua e&longs;t p&longs;eudogra­<lb/>phia circa verum, vt Hippocratis quadratura, quæ per lunulas, &longs;ed, vt <lb/>Bry&longs;&longs;o quadrauit circulum; & tamet&longs;i quadretur circulus, quia tamen <lb/>non &longs;ecundum rem, ideo &longs;ophi&longs;ticus)<emph.end type="italics"/> qua ratione Hippocrates orbi quadrum <lb/>exhibere æquale tentauerit, explicatum e&longs;t abundè in 2. Priorum cap. |
| | |
| | |
| <s>31. <lb/>& quo itidem modo Bry&longs;&longs;o lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Po&longs;ter. </s> | 31. <lb/>& quo itidem modo Bry&longs;&longs;o lib. |
| | |
| <s>tex. </s> | 1. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>23. <expan abbr="&longs;olũmodo">&longs;olummodo</expan> id hoc loco no­<lb/>tandum per p&longs;eudographiam intelligere, vt apertè etiam inferius explicat, <lb/>Geometricam demon&longs;trationem fallacem, eò quod demon&longs;trationes geo­<lb/>metricæ fiant adhibitis de&longs;criptionibus, &longs;eu figurationibus: p&longs;endographia <lb/>autem latinè idem e&longs;t, ac fal&longs;a de&longs;criptio; quemadmodum è contrariò, &longs;i­<lb/>cuti &longs;upra in Topicis, & alibi ob&longs;eruaui, per de&longs;cribere intelligit geometri­<lb/>cè demon&longs;trare, & per de&longs;criptiones intelligit demon&longs;trationes geometri­<lb/>cas. </s> | <s>23. <expan abbr="&longs;olũmodo">&longs;olummodo</expan> id hoc loco no­<lb/>tandum per p&longs;eudographiam intelligere, vt apertè etiam inferius explicat, <lb/>Geometricam demon&longs;trationem fallacem, eò quod demon&longs;trationes geo­<lb/>metricæ fiant adhibitis de&longs;criptionibus, &longs;eu figurationibus: p&longs;endographia <lb/>autem latinè idem e&longs;t, ac fal&longs;a de&longs;criptio; quemadmodum è contrariò, &longs;i­<lb/>cuti &longs;upra in Topicis, & alibi ob&longs;eruaui, per de&longs;cribere intelligit geometri­<lb/>cè demon&longs;trare, & per de&longs;criptiones intelligit demon&longs;trationes geometri­<lb/>cas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Bry&longs;&longs;onis autem contentio&longs;a: & illam quidem non e&longs;t transferre, ni&longs;i <lb/>ad Geometriam &longs;olum; eo quod ex proprijs &longs;it principijs)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quãdo">quando</expan> ait <emph type="italics"/>(& illam qui­<lb/>dem)<emph.end type="italics"/> intelligit quadrationem Hippocratis. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Bry&longs;&longs;onis autem contentio&longs;a: & illam quidem non e&longs;t transferre, ni&longs;i <lb/>ad Geometriam &longs;olum; eo quod ex proprijs &longs;it principijs)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="quãdo">quando</expan> ait <emph type="italics"/>(& illam qui­<lb/>dem)<emph.end type="italics"/> intelligit quadrationem Hippocratis. </s> |
| | |
| <s>vide 2. Prior cap. </s> | <s>vide 2. Prior cap. |
| | |
| <s>31. & quæ pau­<lb/>lo ante in præcedentibus locis diximus.</s></p><p type="main"> | 31. & quæ pau­<lb/>lo ante in præcedentibus locis diximus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg86"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg88"></margin.target>88</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg88"></margin.target>88</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Simul autem <expan abbr="neq;">neque</expan> conuenit omnia &longs;oluere', &longs;ed <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ex <lb/>principijs aliquis demon&longs;trans <expan abbr="m&etilde;titur">mentitur</expan>; <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> verò non, minimè: <lb/>vt tetragoni&longs;mum, eum quidem, qui per &longs;ectiones Geometrici est di&longs;­<lb/>&longs;oluere: illum autem, qui Antiphontis non Geometrici e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Tetrago­<lb/>ni&longs;mum, &longs;eu circuli quadraturam per &longs;ectiones, e&longs;&longs;e illam Hip­<lb/>pocratis Chij exi&longs;timant græci expo&longs;itores, qui per lunulas, quas Ari&longs;t. &longs;e­<lb/>ctiones appellat, orbem quadrare tentabat. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Simul autem <expan abbr="neq;">neque</expan> conuenit omnia &longs;oluere', &longs;ed <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> ex <lb/>principijs aliquis demon&longs;trans <expan abbr="m&etilde;titur">mentitur</expan>; <expan abbr="quæcunq;">quæcunque</expan> verò non, minimè: <lb/>vt tetragoni&longs;mum, eum quidem, qui per &longs;ectiones Geometrici est di&longs;­<lb/>&longs;oluere: illum autem, qui Antiphontis non Geometrici e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Tetrago­<lb/>ni&longs;mum, &longs;eu circuli quadraturam per &longs;ectiones, e&longs;&longs;e illam Hip­<lb/>pocratis Chij exi&longs;timant græci expo&longs;itores, qui per lunulas, quas Ari&longs;t. </s> | <s>Eius den on&longs;trationem expli­<lb/>caui ad cap. |
| | |
| <s>&longs;e­<lb/>ctiones appellat, orbem quadrare tentabat. </s> | 31. de Abductione in 2. Priorum, quam inibi videas. </s> |
| | |
| <s>Eius den on&longs;trationem expli­<lb/>caui ad cap. </s> | |
| | |
| <s>31. de Abductione in 2. Priorum, quam inibi videas. </s> | |
| | |
| <s>hoc &longs;olum <lb/>hic notandum pertinere ad Geometram, ip&longs;am refellere, quia ex fal&longs;a qua­<lb/>dam præmi&longs;&longs;a ex Geometria de&longs;umpta, ratiocinabatur, idcirco debet (in­<lb/>quit Ari&longs;t.) Geometra illius deceptionem inuenire. </s> | <s>hoc &longs;olum <lb/>hic notandum pertinere ad Geometram, ip&longs;am refellere, quia ex fal&longs;a qua­<lb/>dam præmi&longs;&longs;a ex Geometria de&longs;umpta, ratiocinabatur, idcirco debet (in­<lb/>quit Ari&longs;t.) Geometra illius deceptionem inuenire. </s> |
| | |
| <s>Tetragoni&longs;mum autem <lb/>Antiphontis non e&longs;t Geometræ <expan abbr="cõfutare">confutare</expan>, quia aduer&longs;abatur principijs Geo­<lb/>metriæ, &longs;upponebat enim circuli circumferentiam ex indiu<gap/>s, <expan abbr="minimis&qacute;">minimisque</expan>; <lb/>lineis rectis componi: cuius fal&longs;am demon&longs;trationem exp<gap/>ram i<gap/>uenies <lb/>ad cap. </s> | <s>Tetragoni&longs;mum autem <lb/>Antiphontis non e&longs;t Geometræ <expan abbr="cõfutare">confutare</expan>, quia aduer&longs;abatur principijs Geo­<lb/>metriæ, &longs;upponebat enim circuli circumferentiam ex indiu<gap/>s, <expan abbr="minimis&qacute;">minimisque</expan>; <lb/>lineis rectis componi: cuius fal&longs;am demon&longs;trationem exp<gap/>ram i<gap/>uenies <lb/>ad cap. |
| | |
| <s>10. primi Elench. </s> | 10. primi Elench. </s> |
| | |
| <s>po&longs;&longs;umus addere tertiam rat<gap/> <gap/>cet <lb/>Hippocrates non procedebat per communia alijs &longs;ci<gap/>ad <lb/>tex. </s> | <s>po&longs;&longs;umus addere tertiam rat<gap/> <gap/>cet <lb/>Hippocrates non procedebat per communia alijs &longs;ci<gap/>ad <lb/>tex. </s> |
| | |
| <s>23. primi Po&longs;ter. </s> | <s>23. primi Po&longs;ter. cap. |
| | |
| <s>cap. </s> | |
| | |
| <s>8. vbi ip&longs;ius p&longs;endographi<gap/>d­<lb/>modum igitur Geometra di&longs;&longs;oluit fal&longs;as tantum<gap/>r­<lb/>uatis Geometricis principijs procedunt; non au<gap/> <gap/>riæ <lb/>principia conuellunt: ita Phy&longs;ico non incumbit <expan abbr="cõtra">contra</expan> P<gap/> Me­<lb/>li&longs;&longs;um naturæ principia de&longs;truentes di&longs;ceptare, aut falla<gap/> rationes <lb/>coarguere. </s> | 8. vbi ip&longs;ius p&longs;endographi<gap/>d­<lb/>modum igitur Geometra di&longs;&longs;oluit fal&longs;as tantum<gap/>r­<lb/>uatis Geometricis principijs procedunt; non au<gap/> <gap/>riæ <lb/>principia conuellunt: ita Phy&longs;ico non incumbit <expan abbr="cõtra">contra</expan> P<gap/> Me­<lb/>li&longs;&longs;um naturæ principia de&longs;truentes di&longs;ceptare, aut falla<gap/> rationes <lb/>coarguere. </s> |
| | |
| <s>Hoc volebat Ari&longs;toteles inferre.</s></p><p type="head"> | <s>Hoc volebat Ari&longs;toteles inferre.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg89"></margin.target>89</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg89"></margin.target>89</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. (<emph type="italics"/>Geometria enim de phy&longs;ica linea con&longs;iderat, &longs;ed non quatenus <lb/>e&longs;t phy&longs;ici: Per&longs;pectiua autem ma<gap/> hematicam quidem imcam, &longs;ed non <lb/>quatenus phy&longs;ica e&longs;t<emph.end type="italics"/>) quamuis textus hic non pertineat ad Mathe­<lb/>maticum, libuit tamen illum in ordin<gap/>m no&longs;trum recen&longs;ere, ope­<lb/>ræpretium etenim e&longs;t ea, quæ in ip&longs;o continentur à nonnullis recentioribus <lb/>rectè intelligi, vt ab his moniti, ab inani quadam optices impugnatione ab­<lb/>&longs;tineant, ac tandem ex Ari&longs;t. |
| | |
| <s>20. (<emph type="italics"/>Geometria enim de phy&longs;ica linea con&longs;iderat, &longs;ed non quatenus <lb/>e&longs;t phy&longs;ici: Per&longs;pectiua autem ma<gap/> hematicam quidem imcam, &longs;ed non <lb/>quatenus phy&longs;ica e&longs;t<emph.end type="italics"/>) quamuis textus hic non pertineat ad Mathe­<lb/>maticum, libuit tamen illum in ordin<gap/>m no&longs;trum recen&longs;ere, ope­<lb/>ræpretium etenim e&longs;t ea, quæ in ip&longs;o continentur à nonnullis recentioribus <lb/>rectè intelligi, vt ab his moniti, ab inani quadam optices impugnatione ab­<lb/>&longs;tineant, ac tandem ex Ari&longs;t. | |
| | |
| lineas illas vi&longs;uales quas ip&longs;i de medio tollunt, <lb/>per&longs;picuè videant. </s> | lineas illas vi&longs;uales quas ip&longs;i de medio tollunt, <lb/>per&longs;picuè videant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg90"></margin.target>90</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg90"></margin.target>90</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. (<emph type="italics"/>Alio autem modo, &longs;orma, & exemplum: bæc autem e&longs;t ratio ip&longs;ius, <lb/>quod quid erat e&longs;&longs;e, & huius genera, vt ip&longs;ius diapa&longs;on duo ad vnum, & omnino <lb/>numerus, & partes, quæ in ratione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) vt benè intelligas, quod in præ&longs;enti <lb/>textu <expan abbr="mathematicũ">mathematicum</expan> e&longs;t, con&longs;ule prius, quæ &longs;crip&longs;i ad tex. </s> |
| | |
| <s>28. (<emph type="italics"/>Alio autem modo, &longs;orma, & exemplum: bæc autem e&longs;t ratio ip&longs;ius, <lb/>quod quid erat e&longs;&longs;e, & huius genera, vt ip&longs;ius diapa&longs;on duo ad vnum, & omnino <lb/>numerus, & partes, quæ in ratione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) vt benè intelligas, quod in præ&longs;enti <lb/>textu <expan abbr="mathematicũ">mathematicum</expan> e&longs;t, con&longs;ule prius, quæ &longs;crip&longs;i ad tex. </s> | |
| | |
| <s>1. cap. </s> | <s>1. cap. |
| | |
| <s>primi 2. Po­<lb/>&longs;ter. </s> | primi 2. Po­<lb/>&longs;ter. </s> |
| | |
| <s>&longs;uper verba illa (<emph type="italics"/>Quid e&longs;t con&longs;onan<gap/>ia?<emph.end type="italics"/>) vbi per&longs;picuè videbis, cur <expan abbr="con-&longs;onãtiæ">con­<lb/>&longs;onantiæ</expan>, quæ dicitur Diapa&longs;on, e&longs;&longs;entia, & definitio &longs;it ip&longs;a proportio dupla, <lb/>quæ &longs;ub his num. </s> | <s>&longs;uper verba illa (<emph type="italics"/>Quid e&longs;t con&longs;onan<gap/>ia?<emph.end type="italics"/>) vbi per&longs;picuè videbis, cur <expan abbr="con-&longs;onãtiæ">con­<lb/>&longs;onantiæ</expan>, quæ dicitur Diapa&longs;on, e&longs;&longs;entia, & definitio &longs;it ip&longs;a proportio dupla, <lb/>quæ &longs;ub his num. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg91"></margin.target>91</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg91"></margin.target>91</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 68. (<emph type="italics"/>Aut enim ad ip&longs;um quid e&longs;t, reducitur ip&longs;um propter quid in immo­<lb/>bihbus, vt in Mathematicis, ad definitionem enim recti, aut commen&longs;urabilis, aut <lb/>alius cuiu&longs;piam reducitur vltimum<emph.end type="italics"/>) ex his manife&longs;tè videas Mathematicas <expan abbr="de-mõ&longs;trare">de­<lb/>mon&longs;trare</expan> per cau&longs;am formalem, cum cau&longs;am ip&longs;am ad ip&longs;um quid e&longs;t, ide&longs;t, <lb/>ad definitionem reducant. </s> |
| | |
| <s>68. (<emph type="italics"/>Aut enim ad ip&longs;um quid e&longs;t, reducitur ip&longs;um propter quid in immo­<lb/>bihbus, vt in Mathematicis, ad definitionem enim recti, aut commen&longs;urabilis, aut <lb/>alius cuiu&longs;piam reducitur vltimum<emph.end type="italics"/>) ex his manife&longs;tè videas Mathematicas <expan abbr="de-mõ&longs;trare">de­<lb/>mon&longs;trare</expan> per cau&longs;am formalem, cum cau&longs;am ip&longs;am ad ip&longs;um quid e&longs;t, ide&longs;t, <lb/>ad definitionem reducant. </s> | |
| | |
| <s>quorum exempla in logicis ex Mathematicis at­<lb/>tuli: &longs;ed etiam &longs;equentis loci exemplum de triangulo idem apertè manife­<lb/>&longs;tat; in quo probat duos angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e rectos, ex definitione <lb/>ip&longs;orum, &longs;iue ex definitione lineæ perpendicularis A C, quod idem e&longs;t.</s></p><p type="main"> | <s>quorum exempla in logicis ex Mathematicis at­<lb/>tuli: &longs;ed etiam &longs;equentis loci exemplum de triangulo idem apertè manife­<lb/>&longs;tat; in quo probat duos angulos A C B, A C D, e&longs;&longs;e rectos, ex definitione <lb/>ip&longs;orum, &longs;iue ex definitione lineæ perpendicularis A C, quod idem e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>cum velit Ari&longs;t. | <s>cum velit Ari&longs;t. |
| | |
| o&longs;tendere nece&longs;&longs;ita­<lb/>tem, quæ in &longs;cientijs inter præmi&longs;&longs;as, &longs;cu medium, & conclu&longs;ionem reperi­<lb/>tur, affert exemplum illud mathematicum &longs;ibi familiare, demon&longs;trationem <lb/>&longs;cilicet illam, qua o&longs;tenditur, omne triangulum habere tres angulos æqua­<lb/>les duobus rectis angulis, cuius fu&longs;i&longs;&longs;imam explicationem inuenies &longs;upra in <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | o&longs;tendere nece&longs;&longs;ita­<lb/>tem, quæ in &longs;cientijs inter præmi&longs;&longs;as, &longs;cu medium, & conclu&longs;ionem reperi­<lb/>tur, affert exemplum illud mathematicum &longs;ibi familiare, demon&longs;trationem <lb/>&longs;cilicet illam, qua o&longs;tenditur, omne triangulum habere tres angulos æqua­<lb/>les duobus rectis angulis, cuius fu&longs;i&longs;&longs;imam explicationem inuenies &longs;upra in <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. quam nece&longs;&longs;e e&longs;t, con&longs;ulas. </s> | 1. quam nece&longs;&longs;e e&longs;t, con&longs;ulas. </s> |
| | |
| <s>pro medio autem <lb/>huius pa&longs;&longs;ionis accipit lineam perpendicularem, quam innuit verbis illis <lb/><emph type="italics"/>(quoniam enim hoc rectum e&longs;t<emph.end type="italics"/>) vt in figura &longs;it triangulum A B C, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; vt latus <lb/><figure id="fig33"></figure><lb/>A C, &longs;it perpendiculare <expan abbr="cũ">cum</expan> latere B C, & pro­<lb/>ducatur B C, in D; tunc triangulum A B C, <lb/>habere tres angulos, A, B, & A C B, æquales <lb/>duobus rectis planum erit: nam <expan abbr="cũ">cum</expan> latus A C, <lb/>&longs;it perpendiculare (quod Ari&longs;t. | <s>pro medio autem <lb/>huius pa&longs;&longs;ionis accipit lineam perpendicularem, quam innuit verbis illis <lb/><emph type="italics"/>(quoniam enim hoc rectum e&longs;t<emph.end type="italics"/>) vt in figura &longs;it triangulum A B C, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; vt latus <lb/><figure id="fig33"></figure><lb/>A C, &longs;it perpendiculare <expan abbr="cũ">cum</expan> latere B C, & pro­<lb/>ducatur B C, in D; tunc triangulum A B C, <lb/>habere tres angulos, A, B, & A C B, æquales <lb/>duobus rectis planum erit: nam <expan abbr="cũ">cum</expan> latus A C, <lb/>&longs;it perpendiculare (quod Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg93"></margin.target>93</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg93"></margin.target>93</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 26. <emph type="italics"/>(Et hi quidem infinitum e&longs;&longs;e par; hoc enim compræhen&longs;um, & <lb/>ab impari terminatum tribuit ijs, quæ &longs;unt, infinitatem. </s> |
| | |
| <s>26. <emph type="italics"/>(Et hi quidem infinitum e&longs;&longs;e par; hoc enim compræhen&longs;um, & <lb/>ab impari terminatum tribuit ijs, quæ &longs;unt, infinitatem. </s> | <s>&longs;ignum autem <lb/>huius id e&longs;&longs;e, quod contingit in numcris, circumpo&longs;it is enim Gnomoni­<lb/>bus circa vnum, & &longs;eor&longs;um, aliquando quidcm &longs;emper aliam fieri &longs;pe­<lb/>ciem, aliquando autem vnam)<emph.end type="italics"/> vt melius percipiantur ea, quæ &longs;equuntur, lege <lb/>prius, quæ in cap. |
| | |
| <s>&longs;ignum autem <lb/>huius id e&longs;&longs;e, quod contingit in numcris, circumpo&longs;it is enim Gnomoni­<lb/>bus circa vnum, & &longs;eor&longs;um, aliquando quidcm &longs;emper aliam fieri &longs;pe­<lb/>ciem, aliquando autem vnam)<emph.end type="italics"/> vt melius percipiantur ea, quæ &longs;equuntur, lege <lb/>prius, quæ in cap. </s> | de Motu in po&longs;t prædicamentis &longs;crip&longs;i de Gnomone, ad <lb/>&longs;imilitudinem enim Gnomonis illius Geometrici, inueniuntur etiam in nu­<lb/>meris Gnomones Arithmetici. </s> |
| | |
| <s>de Motu in po&longs;t prædicamentis &longs;crip&longs;i de Gnomone, ad <lb/>&longs;imilitudinem enim Gnomonis illius Geometrici, inueniuntur etiam in nu­<lb/>meris Gnomones Arithmetici. </s> | |
| | |
| <s>Pythagorici enim (à quibus i&longs;ta mutuatus <lb/>e&longs;t Ari&longs;t. | <s>Pythagorici enim (à quibus i&longs;ta mutuatus <lb/>e&longs;t Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>pares autem numeri, quia ne­<lb/>queunt in figuram normæ æquilateræ di&longs;poni, cum <lb/>non habeant vnitatem pro angulo, & paria po&longs;tea la­<lb/>tera, vt oportet, non merentur appellari Gnomones, vt quaternarius, &longs;i di­<lb/>&longs;ponatur &longs;ic <figure id="fig35"></figure> non refert Gnomonem, quia lateribus in&ecedil;qualibus con­<lb/>&longs;tat; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i hoc modo <figure id="fig36"></figure> quia dee&longs;t huic figuræ angularis vnitas, quæ <lb/>illi nece&longs;iaria e&longs;t. </s> | <s>pares autem numeri, quia ne­<lb/>queunt in figuram normæ æquilateræ di&longs;poni, cum <lb/>non habeant vnitatem pro angulo, & paria po&longs;tea la­<lb/>tera, vt oportet, non merentur appellari Gnomones, vt quaternarius, &longs;i di­<lb/>&longs;ponatur &longs;ic <figure id="fig35"></figure> non refert Gnomonem, quia lateribus in&ecedil;qualibus con­<lb/>&longs;tat; <expan abbr="neq;">neque</expan> &longs;i hoc modo <figure id="fig36"></figure> quia dee&longs;t huic figuræ angularis vnitas, quæ <lb/>illi nece&longs;iaria e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Pythagorici igitur dicebant, numerum parem ideò e&longs;&longs;e <lb/>infinitum ip&longs;um, quia videbant ip&longs;um e&longs;&longs;e cau&longs;am perpetuæ diui&longs;ionis, cum <lb/>quælibet res quanta &longs;it diui&longs;ibilis bifariam, ide&longs;t in duo &longs;ecundum numerum <lb/>parem, & &longs;ubdiui&longs;ibilis po&longs;tea bifariam, & &longs;ic in infinitum, vt de linea pro­<lb/>blematicè probatur in 10. primi Elem. </s> | <s>Pythagorici igitur dicebant, numerum parem ideò e&longs;&longs;e <lb/>infinitum ip&longs;um, quia videbant ip&longs;um e&longs;&longs;e cau&longs;am perpetuæ diui&longs;ionis, cum <lb/>quælibet res quanta &longs;it diui&longs;ibilis bifariam, ide&longs;t in duo &longs;ecundum numerum <lb/>parem, & &longs;ubdiui&longs;ibilis po&longs;tea bifariam, & &longs;ic in infinitum, vt de linea pro­<lb/>blematicè probatur in 10. primi Elem. |
| | |
| <s>quamuis theorematicè &longs;it axioma. <lb/></s> | quamuis theorematicè &longs;it axioma. <lb/></s> |
| | |
| <s>hunc porrò numerum parem dicebant terminatum e&longs;&longs;e ab impari, quia ori­<lb/>tur ex diui&longs;ione cuiu&longs;uis rei, quæ vna &longs;it, &longs;umentes vnitatem pro impari. <lb/></s> | <s>hunc porrò numerum parem dicebant terminatum e&longs;&longs;e ab impari, quia ori­<lb/>tur ex diui&longs;ione cuiu&longs;uis rei, quæ vna &longs;it, &longs;umentes vnitatem pro impari. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& &longs;ic &longs;emper in infinitum nouæ ac variæ numerorum <lb/>formæ ex hac additione parium prouenient, quod argumento e&longs;t numerum <lb/>parem infiniti naturam &longs;apere. </s> | <s>& &longs;ic &longs;emper in infinitum nouæ ac variæ numerorum <lb/>formæ ex hac additione parium prouenient, quod argumento e&longs;t numerum <lb/>parem infiniti naturam &longs;apere. </s> |
| | |
| <s>Porrò reperiri numeros triangulares, pen­<lb/>tagonos, & &longs;imiles, con&longs;tat ex Arithmetica Nicomachi, Boetij, & Iordani, <lb/>citati in definitionibus 7. &longs;uæ Arithmeticæ, atque ex tractatu Diophantis <lb/>Alex. </s> | <s>Porrò reperiri numeros triangulares, pen­<lb/>tagonos, & &longs;imiles, con&longs;tat ex Arithmetica Nicomachi, Boetij, & Iordani, <lb/>citati in definitionibus 7. &longs;uæ Arithmeticæ, atque ex tractatu Diophantis <lb/>Alex. de numeris rectangulis. </s> |
| | |
| <s>de numeris rectangulis. </s> | |
| | |
| <s><expan abbr="atq;">atque</expan> ex his locus hic &longs;atis clarus redditur.</s></p><p type="main"> | <s><expan abbr="atq;">atque</expan> ex his locus hic &longs;atis clarus redditur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg94"></margin.target>94</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg94"></margin.target>94</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> |
| | |
| <s>31. <emph type="italics"/>(Vtuntur etiam Mathematici infinito)<emph.end type="italics"/> <expan abbr="aliquãdo">aliquando</expan> Mathematici du­<lb/>cunt lineas quantumuis longas, &longs;eu indefinitæ longitudinis, quas etiam in­<lb/>finitas appellant: & hoc modo vtuntur infinito, vt infra tex. </s> | |
| | |
| <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>71. ip&longs;e Ari&longs;t. <lb/>exponit. </s> |
| | |
| <s>exponit. </s> | <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. |
| | |
| <s>alio præterea modo vtuntur infinito, vt quando &longs;upponunt data <lb/>quauis quantitate po&longs;&longs;e &longs;umi maiorem, vel etiam minorem in infinitum, vt <lb/>patet ex 6. po&longs;tulato primi Elem. </s> | editionis Clauianæ. </s> |
| | |
| <s>editionis Clauianæ. </s> | <s>numerum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> au­<lb/>geri po&longs;&longs;e in infinitum, e&longs;t &longs;ecundum po&longs;tulatum libri 7. Elem. |
| | |
| <s>numerum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> au­<lb/>geri po&longs;&longs;e in infinitum, e&longs;t &longs;ecundum po&longs;tulatum libri 7. Elem. </s> | vel demum <lb/>quando probant quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam, quia hinc &longs;equitur <lb/>po&longs;&longs;e &longs;ub diuidi in <expan abbr="infinitũ">infinitum</expan>; his igitur modis Mathematicis <expan abbr="infinitũ">infinitum</expan> in v&longs;u e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>vel demum <lb/>quando probant quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam, quia hinc &longs;equitur <lb/>po&longs;&longs;e &longs;ub diuidi in <expan abbr="infinitũ">infinitum</expan>; his igitur modis Mathematicis <expan abbr="infinitũ">infinitum</expan> in v&longs;u e&longs;t.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg95"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg95"></margin.target>95</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg95"></margin.target>95</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 68. & 69. plura de magnitudine, & numero continent; &longs;ed quæ non <lb/>indigeant opera no&longs;tra.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>68. & 69. plura de magnitudine, & numero continent; &longs;ed quæ non <lb/>indigeant opera no&longs;tra.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg96"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg96"></margin.target>96</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg96"></margin.target>96</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 71. <emph type="italics"/>(Non remouet autem ratio Mathematicos à contemplatione auferens <lb/>&longs;ic e&longs;&longs;e infinitum, vt actu &longs;it ver&longs;us augmentum, vt intran&longs;ibile, <expan abbr="ncq;">ncque</expan> enim nunc in­<lb/>digent infinito, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtuntur, &longs;ed &longs;olum e&longs;&longs;e quantum<gap/><expan abbr="unq;">unque</expan> velint fiaitam)<emph.end type="italics"/> ratio <lb/>phy&longs;ica tollens infinitum actu, non e&longs;t Mathematicis impedimento, quia ip&longs;i <lb/>non vtuntur infinito actu; quam enim ip&longs;i ducunt lineam infinitam, non e&longs;t <lb/>verè infinita, &longs;ed indefinit<gap/>, eam enim quantumlibet magnam producunt, vt <lb/>po&longs;&longs;it ad demon&longs;trandum &longs;ufficere.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>71. <emph type="italics"/>(Non remouet autem ratio Mathematicos à contemplatione auferens <lb/>&longs;ic e&longs;&longs;e infinitum, vt actu &longs;it ver&longs;us augmentum, vt intran&longs;ibile, <expan abbr="ncq;">ncque</expan> enim nunc in­<lb/>digent infinito, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtuntur, &longs;ed &longs;olum e&longs;&longs;e quantum<gap/><expan abbr="unq;">unque</expan> velint fiaitam)<emph.end type="italics"/> ratio <lb/>phy&longs;ica tollens infinitum actu, non e&longs;t Mathematicis impedimento, quia ip&longs;i <lb/>non vtuntur infinito actu; quam enim ip&longs;i ducunt lineam infinitam, non e&longs;t <lb/>verè infinita, &longs;ed indefinit<gap/>, eam enim quantumlibet magnam producunt, vt <lb/>po&longs;&longs;it ad demon&longs;trandum &longs;ufficere.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Quarto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Quarto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg97"></margin.target>97</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg97"></margin.target>97</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 120. ter in hoc textu meminit commen&longs;urabilitatis, & incommen­<lb/>&longs;urabilitatis, quæ e&longs;t diametri ad co&longs;tam: cuius explicationem vide <lb/>primo Priorum, &longs;ecto primo, cap. |
| | |
| <s>120. ter in hoc textu meminit commen&longs;urabilitatis, & incommen­<lb/>&longs;urabilitatis, quæ e&longs;t diametri ad co&longs;tam: cuius explicationem vide <lb/>primo Priorum, &longs;ecto primo, cap. </s> | 23.</s></p><figure></figure><pb pagenum="76"/><p type="head"> |
| | |
| <s>23.</s></p><figure></figure><pb pagenum="76"/><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Quinto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Quinto Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg98"></margin.target>98</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg98"></margin.target>98</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 6. <emph type="italics"/>(Vt media grauis ad vltimam, & acuta ad primam)<emph.end type="italics"/> alludit ad or­<lb/>dinem chordarum in mu&longs;icis in&longs;trumentis, vbi media chorda edit &longs;o­<lb/>num, re&longs;pectu quidem vltimæ, & &longs;upremæ chordæ grauem: re&longs;pectu verò <lb/>primæ, & infimæ acutum.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>6. <emph type="italics"/>(Vt media grauis ad vltimam, & acuta ad primam)<emph.end type="italics"/> alludit ad or­<lb/>dinem chordarum in mu&longs;icis in&longs;trumentis, vbi media chorda edit &longs;o­<lb/>num, re&longs;pectu quidem vltimæ, & &longs;upremæ chordæ grauem: re&longs;pectu verò <lb/>primæ, & infimæ acutum.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Octauo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Octauo Phy&longs;icorum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg99"></margin.target>99</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg99"></margin.target>99</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 15. <emph type="italics"/>(Etenim triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis angulis)<emph.end type="italics"/><lb/>lib. |
| | |
| <s>15. <emph type="italics"/>(Etenim triangulus habet tres angulos æquales duobus rectis angulis)<emph.end type="italics"/><lb/>lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. huius rei explicationem reperies.</s></p><p type="head"> | 1. huius rei explicationem reperies.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>EX PRIMO DE COELO.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>EX PRIMO DE COELO.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg100"></margin.target><gap/>0</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg100"></margin.target><gap/>0</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 33. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis minimam quădam e&longs;&longs;e dicat magnitudinem, hic enim <lb/>minimum introducens, maxima <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> amoueret mathematicorŭ)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, <lb/>&longs;i quis, vt Democritus po&longs;uerit in magnitudinibus e&longs;&longs;e minima, <lb/>&longs;eu indiui&longs;ibilia, ex quibus entia mathematica componerentur, <lb/>hic euerteret maxima mathematicorum, ide&longs;t maxime ip&longs;orum demon&longs;tra­<lb/>tiones, atque etiam effata euerterentur: v. </s> |
| | |
| <s>33. <emph type="italics"/>(Vt &longs;i quis minimam quădam e&longs;&longs;e dicat magnitudinem, hic enim <lb/>minimum introducens, maxima <expan abbr="vbiq;">vbique</expan> amoueret mathematicorŭ)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, <lb/>&longs;i quis, vt Democritus po&longs;uerit in magnitudinibus e&longs;&longs;e minima, <lb/>&longs;eu indiui&longs;ibilia, ex quibus entia mathematica componerentur, <lb/>hic euerteret maxima mathematicorum, ide&longs;t maxime ip&longs;orum demon&longs;tra­<lb/>tiones, atque etiam effata euerterentur: v. </s> | |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| <s>10. primi Elem. </s> | <s>10. primi Elem. |
| | |
| <s>quæ docet <lb/>quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam nulla e&longs;&longs;et, quia linea illa, quæ con­<lb/>&longs;taret ex tribus Democriti atomis, nulla ratione bifariam &longs;ecari po&longs;&longs;et. </s> | quæ docet <lb/>quamlibet lineam po&longs;&longs;e diuidi bifariam nulla e&longs;&longs;et, quia linea illa, quæ con­<lb/>&longs;taret ex tribus Democriti atomis, nulla ratione bifariam &longs;ecari po&longs;&longs;et. </s> |
| | |
| <s>pa­<lb/>riter totus ferè decimus liber Elem. </s> | <s>pa­<lb/>riter totus ferè decimus liber Elem. |
| | |
| <s>deceptiuus, & nullus e&longs;&longs;et, &longs;i enim da­<lb/>rentur illæ atomi, ex quibus <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan> conflaretur, nullæ e&longs;&longs;ent lineæ incom­<lb/>men&longs;urabiles, quandoquidem omnes communi illa, ac indiuidua, commen­<lb/>&longs;urarentur. </s> | deceptiuus, & nullus e&longs;&longs;et, &longs;i enim da­<lb/>rentur illæ atomi, ex quibus <expan abbr="quãtitas">quantitas</expan> conflaretur, nullæ e&longs;&longs;ent lineæ incom­<lb/>men&longs;urabiles, quandoquidem omnes communi illa, ac indiuidua, commen­<lb/>&longs;urarentur. </s> |
| | |
| <s>po&longs;tulatum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illud, qualibet data magnitudine &longs;umi po&longs;&longs;e <lb/>minorem pror&longs;us irritum redderetur, quia data atomo, illa minor accipi <lb/>non po&longs;&longs;et.</s></p><p type="main"> | <s>po&longs;tulatum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illud, qualibet data magnitudine &longs;umi po&longs;&longs;e <lb/>minorem pror&longs;us irritum redderetur, quia data atomo, illa minor accipi <lb/>non po&longs;&longs;et.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg101"></margin.target>101</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg101"></margin.target>101</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 36. <emph type="italics"/>(Sit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> linea, in qua A G E, infinita ad partes E; & alia vtrinque <lb/>infinita, in qua <foreign lang="greek">b</foreign> B; &longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de&longs;cribat circulum linea A G E, cir ca centrum G, fe-<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig39"></figure><lb/><emph type="italics"/>retur circulariter linea A G E, &longs;ecans ali­<lb/>quando lineam <foreign lang="greek">b</foreign> B, tempore finito; totum <lb/>enim tempus, in quo circulariter latum <lb/>e&longs;t Cœlum finitum e&longs;t, & ablatum igitur, <lb/>quo &longs;ecans ferebatur; erit igitur aliqued <lb/>prmcipium, quo primum linea A G E, li­<lb/>neam <foreign lang="greek">b</foreign> B, &longs;ecuit. </s> |
| | |
| <s>36. <emph type="italics"/>(Sit <expan abbr="itaq;">itaque</expan> linea, in qua A G E, infinita ad partes E; & alia vtrinque <lb/>infinita, in qua <foreign lang="greek">b</foreign> B; &longs;i <expan abbr="itaq;">itaque</expan> de&longs;cribat circulum linea A G E, cir ca centrum G, fe-<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig39"></figure><lb/><emph type="italics"/>retur circulariter linea A G E, &longs;ecans ali­<lb/>quando lineam <foreign lang="greek">b</foreign> B, tempore finito; totum <lb/>enim tempus, in quo circulariter latum <lb/>e&longs;t Cœlum finitum e&longs;t, & ablatum igitur, <lb/>quo &longs;ecans ferebatur; erit igitur aliqued <lb/>prmcipium, quo primum linea A G E, li­<lb/>neam <foreign lang="greek">b</foreign> B, &longs;ecuit. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ed impo&longs;&longs;ibile est; non <lb/>est igitur circulariter verti infinit&<gap/>, quare <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> mundum, &longs;i e&longs;&longs;et infinitus)<emph.end type="italics"/> quamuis <lb/>textus hic parum &longs;it mathematicus, <lb/>quia tamen &longs;upponit figuram mathe­<lb/>maticam, quæ in codicibus pariter, ac <lb/>commentarijs de&longs;ideratur, illam pla­<lb/>cuit apponere. </s> | <s>&longs;ed impo&longs;&longs;ibile est; non <lb/>est igitur circulariter verti infinit&<gap/>, quare <lb/><expan abbr="neq;">neque</expan> mundum, &longs;i e&longs;&longs;et infinitus)<emph.end type="italics"/> quamuis <lb/>textus hic parum &longs;it mathematicus, <lb/>quia tamen &longs;upponit figuram mathe­<lb/>maticam, quæ in codicibus pariter, ac <lb/>commentarijs de&longs;ideratur, illam pla­<lb/>cuit apponere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg102"></margin.target>102</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg102"></margin.target>102</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 48. <emph type="italics"/>(Nihil autem refert grauitates, commen&longs;urabiles &longs;int, an incommen­<lb/>&longs;ur abiles)<emph.end type="italics"/> quidnam &longs;it commen&longs;urabilitas, & incommen&longs;urabilitas, expli­<lb/>catum e&longs;t lib. |
| | |
| <s>48. <emph type="italics"/>(Nihil autem refert grauitates, commen&longs;urabiles &longs;int, an incommen­<lb/>&longs;ur abiles)<emph.end type="italics"/> quidnam &longs;it commen&longs;urabilitas, & incommen&longs;urabilitas, expli­<lb/>catum e&longs;t lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. </s> | 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>23.</s></p><p type="main"> | 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg103"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg103"></margin.target>103</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg103"></margin.target>103</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 119. <emph type="italics"/>(Est autem impo&longs;&longs;ibile, & po&longs;&longs;ibile; fal&longs;um, & verum, ex &longs;uppo&longs;itio­<lb/>ne quidem, dico autem, vt triangulum impo&longs;&longs;ibile e&longs;t duos rectos habere, &longs;i hæc)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t, &longs;i &longs;upponantur fal&longs;a quædam, quæ &longs;upponi po&longs;&longs;unt, &longs;equetur impo&longs;&longs;i­<lb/>bile e&longs;&longs;e triangulum habere tres angulos æquales duobus rectis angulis, vi­<lb/>de, quæ &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| <s>119. <emph type="italics"/>(Est autem impo&longs;&longs;ibile, & po&longs;&longs;ibile; fal&longs;um, & verum, ex &longs;uppo&longs;itio­<lb/>ne quidem, dico autem, vt triangulum impo&longs;&longs;ibile e&longs;t duos rectos habere, &longs;i hæc)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t, &longs;i &longs;upponantur fal&longs;a quædam, quæ &longs;upponi po&longs;&longs;unt, &longs;equetur impo&longs;&longs;i­<lb/>bile e&longs;&longs;e triangulum habere tres angulos æquales duobus rectis angulis, vi­<lb/>de, quæ &longs;crip&longs;i lib. </s> | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. de hoc, quod e&longs;t, habere tres <lb/>angulos æquales duobus rectis. </s> |
| | |
| <s>1. de hoc, quod e&longs;t, habere tres <lb/>angulos æquales duobus rectis. </s> | |
| | |
| <s>v. </s> | <s>v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg104"></margin.target>104</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg104"></margin.target>104</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et diameter commen&longs;urabilis est co&longs;tæ, &longs;i bæc)<emph.end type="italics"/> vide primo Priorum, <lb/>&longs;ecto 3. cap. </s> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et diameter commen&longs;urabilis est co&longs;tæ, &longs;i bæc)<emph.end type="italics"/> vide primo Priorum, <lb/>&longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>23. hoc &longs;olum nunc addendum <emph type="italics"/>(Si hæc)<emph.end type="italics"/> v. </s> | 23. hoc &longs;olum nunc addendum <emph type="italics"/>(Si hæc)<emph.end type="italics"/> v. </s> |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg105"></margin.target>105</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg105"></margin.target>105</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 24. <emph type="italics"/>(Amplius qui &longs;olida diuidunt in plana, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex planis corpora <lb/>generant, his te&longs;tes fui&longs;&longs;e videntur: &longs;olam enim figurarum &longs;olidarum <lb/>&longs;phæram non diuidunt, vt non plures &longs;uperficies. </s> |
| | |
| <s>24. <emph type="italics"/>(Amplius qui &longs;olida diuidunt in plana, <expan abbr="atq;">atque</expan> ex planis corpora <lb/>generant, his te&longs;tes fui&longs;&longs;e videntur: &longs;olam enim figurarum &longs;olidarum <lb/>&longs;phæram non diuidunt, vt non plures &longs;uperficies. </s> | |
| | |
| <s>quam vnam <expan abbr="hab&etilde;um">habenum</expan>. <lb/></s> | <s>quam vnam <expan abbr="hab&etilde;um">habenum</expan>. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg106"></margin.target>106</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg106"></margin.target>106</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 25. <emph type="italics"/>(Est autem, & &longs;ecundum numerorum ordinem a&longs;&longs;ignantibus, &longs;ic po­<lb/>nentibus rationabili&longs;&longs;imam, circulum quidem &longs;ecundum vnum; triangulum autem <lb/>&longs;ecundum dualitatem, quoniam duo recti. </s> |
| | |
| <s>25. <emph type="italics"/>(Est autem, & &longs;ecundum numerorum ordinem a&longs;&longs;ignantibus, &longs;ic po­<lb/>nentibus rationabili&longs;&longs;imam, circulum quidem &longs;ecundum vnum; triangulum autem <lb/>&longs;ecundum dualitatem, quoniam duo recti. </s> | |
| | |
| <s>&longs;i autem &longs;ecundum triangulum, vnum. <lb/></s> | <s>&longs;i autem &longs;ecundum triangulum, vnum. <lb/></s> |
| | |
| <s>circulus non erit figura)<emph.end type="italics"/> In ordine figurarum conueniens e&longs;t, inquit, primam <lb/>facere circulum propter &longs;implici&longs;simam ip&longs;ius naturam, cum vnica, ac per­<lb/>fecta circulari linea comprehendatur: <expan abbr="Triangulũ">Triangulum</expan> verò &longs;ecundam, quoniam <lb/>duo anguli recti, ide&longs;t, quia triangulum habet tres angulos æquales duobus <lb/>rectis angulis; quod fusè explicatnm e&longs;t lib. </s> | <s>circulus non erit figura)<emph.end type="italics"/> In ordine figurarum conueniens e&longs;t, inquit, primam <lb/>facere circulum propter &longs;implici&longs;simam ip&longs;ius naturam, cum vnica, ac per­<lb/>fecta circulari linea comprehendatur: <expan abbr="Triangulũ">Triangulum</expan> verò &longs;ecundam, quoniam <lb/>duo anguli recti, ide&longs;t, quia triangulum habet tres angulos æquales duobus <lb/>rectis angulis; quod fusè explicatnm e&longs;t lib. |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. De­<lb/>mum &longs;i primum locum dederimus triangulo, nullus alius remanet pro cir­<lb/>culo, quod e&longs;t inconueniens, ergo circulus prima figura erit.</s></p><p type="main"> | 1. De­<lb/>mum &longs;i primum locum dederimus triangulo, nullus alius remanet pro cir­<lb/>culo, quod e&longs;t inconueniens, ergo circulus prima figura erit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg107"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg107"></margin.target>107</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg107"></margin.target>107</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 31. <emph type="italics"/>(At verò, quod aquæ &longs;uperficies talis &longs;it, manife&longs;tum e&longs;t hac &longs;uppo&longs;i­<lb/>tione &longs;umpta, quod apta natura e&longs;t &longs;emper con<gap/>luere aqua ad magis concauum: ma­<lb/>gis autem concauum e&longs;t, quod centro propinquius est. </s> |
| | |
| <s>31. <emph type="italics"/>(At verò, quod aquæ &longs;uperficies talis &longs;it, manife&longs;tum e&longs;t hac &longs;uppo&longs;i­<lb/>tione &longs;umpta, quod apta natura e&longs;t &longs;emper con<gap/>luere aqua ad magis concauum: ma­<lb/>gis autem concauum e&longs;t, quod centro propinquius est. </s> | |
| | |
| <s>ducantur ergo ex centro A,<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig40"></figure><lb/><emph type="italics"/>linea A B, & linea A C, & producatur, in qua B C, <lb/>duct<gap/> igitur ad ba&longs;im linea, in qua A D, minor e&longs;t eis, <lb/>quæ ex centro. </s> | <s>ducantur ergo ex centro A,<emph.end type="italics"/><lb/><figure id="fig40"></figure><lb/><emph type="italics"/>linea A B, & linea A C, & producatur, in qua B C, <lb/>duct<gap/> igitur ad ba&longs;im linea, in qua A D, minor e&longs;t eis, <lb/>quæ ex centro. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg108"></margin.target>108</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg108"></margin.target>108</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 46. <emph type="italics"/>(Reliquum e&longs;t orbes quidem moueri, stellas verò quie&longs;cere, & infixas <lb/>ip&longs;is orbibus ferri; &longs;olum enim &longs;ic nullum ab&longs;urdum accidit. </s> |
| | |
| <s>46. <emph type="italics"/>(Reliquum e&longs;t orbes quidem moueri, stellas verò quie&longs;cere, & infixas <lb/>ip&longs;is orbibus ferri; &longs;olum enim &longs;ic nullum ab&longs;urdum accidit. </s> | |
| | |
| <s>celeriorem enim e&longs;&longs;e <lb/>maioris circuli velocitatem, rationabile e&longs;t circa idem centrum infixis: vt enim in <lb/>alijs maius corpus velocius fertur propria latione, &longs;ic, & in circularibus: maius <lb/>enim e&longs;t eorum, quæ auferuntur <gap/>b eis, quæ ex centro, maioris circuli &longs;egmentum)<emph.end type="italics"/><lb/>ex intellectione vltimæ periodi textus totius intelligentia pendet: &longs;it igitur <lb/><figure id="fig41"></figure><lb/>figura præ&longs;ens, in qua cum &longs;int duo circuli concen­<lb/>trici, vnus altero maior, <expan abbr="eductæ&qacute;">eductæque</expan>; &longs;int ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> duæ <lb/>&longs;emidiametri A D, A E, quæ <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> circulum &longs;e­<lb/>cant, apparet maius e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan> D E, quod è ma­<lb/>iori circulo &longs;emidiametri ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> eductæ auferunt, <lb/>quam &longs;egmentum B C, minoris circuli, quod ei&longs;dem <lb/>&longs;emidia metris intercipitur. </s> | <s>celeriorem enim e&longs;&longs;e <lb/>maioris circuli velocitatem, rationabile e&longs;t circa idem centrum infixis: vt enim in <lb/>alijs maius corpus velocius fertur propria latione, &longs;ic, & in circularibus: maius <lb/>enim e&longs;t eorum, quæ auferuntur <gap/>b eis, quæ ex centro, maioris circuli &longs;egmentum)<emph.end type="italics"/><lb/>ex intellectione vltimæ periodi textus totius intelligentia pendet: &longs;it igitur <lb/><figure id="fig41"></figure><lb/>figura præ&longs;ens, in qua cum &longs;int duo circuli concen­<lb/>trici, vnus altero maior, <expan abbr="eductæ&qacute;">eductæque</expan>; &longs;int ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> duæ <lb/>&longs;emidiametri A D, A E, quæ <expan abbr="vtrunq;">vtrunque</expan> circulum &longs;e­<lb/>cant, apparet maius e&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;egmentũ">&longs;egmentum</expan> D E, quod è ma­<lb/>iori circulo &longs;emidiametri ex <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> eductæ auferunt, <lb/>quam &longs;egmentum B C, minoris circuli, quod ei&longs;dem <lb/>&longs;emidia metris intercipitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg109"></margin.target>109</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg109"></margin.target>109</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 57. <emph type="italics"/>(De ordine autem ip&longs;orum, quo quidem modo &longs;ingula di&longs;penantur<gap/>, vt <lb/>quædam &longs;int priora, quædam posteriora, & quomodo &longs;patijs &longs;e h<gap/>beă<gap/> ad inuicem,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="80"/><emph type="italics"/>ex ijs circa A&longs;trologiam, con&longs;ideretur: dicitur enim &longs;ufficienter)<emph.end type="italics"/> &longs;umit hoc loco <lb/>A&longs;trologiam, pro A&longs;tronomia, &longs;i iuxta recentiores loqui velimus. </s> |
| | |
| <s>57. <emph type="italics"/>(De ordine autem ip&longs;orum, quo quidem modo &longs;ingula di&longs;penantur<gap/>, vt <lb/>quædam &longs;int priora, quædam posteriora, & quomodo &longs;patijs &longs;e h<gap/>beă<gap/> ad inuicem,<emph.end type="italics"/><pb pagenum="80"/><emph type="italics"/>ex ijs circa A&longs;trologiam, con&longs;ideretur: dicitur enim &longs;ufficienter)<emph.end type="italics"/> &longs;umit hoc loco <lb/>A&longs;trologiam, pro A&longs;tronomia, &longs;i iuxta recentiores loqui velimus. </s> | |
| | |
| <s>Dicit igi­<lb/>tur ordinem cœlorum, ac &longs;yderum, item &longs;itum, & proportiones magnitu­<lb/>dinum corundem, cum per naturalis &longs;cientiæ princip ia &longs;ciri nequeant, ex <lb/>rationibus A&longs;tronomorum petenda e&longs;&longs;e, apud quos i&longs;ta &longs;ufficienter <expan abbr="demon-&longs;tr&etilde;tur">demon­<lb/>&longs;trentur</expan>. </s> | <s>Dicit igi­<lb/>tur ordinem cœlorum, ac &longs;yderum, item &longs;itum, & proportiones magnitu­<lb/>dinum corundem, cum per naturalis &longs;cientiæ princip ia &longs;ciri nequeant, ex <lb/>rationibus A&longs;tronomorum petenda e&longs;&longs;e, apud quos i&longs;ta &longs;ufficienter <expan abbr="demon-&longs;tr&etilde;tur">demon­<lb/>&longs;trentur</expan>. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg110"></margin.target>110</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg110"></margin.target>110</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. <emph type="italics"/>(Luna autem o&longs;tenditur per ea, quæ circa vi&longs;um, quod &longs;phærica &longs;it: non <lb/>enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fieret accre&longs;cens, & decre&longs;cens, plurimŭ quidem alter a ex parte curua, <lb/>altera concaua, aut <expan abbr="vtrmq;">vtrmque</expan> curua, &longs;emel autem bipartita)<emph.end type="italics"/> ait per ea, quæ circa <lb/>vi&longs;um, ide&longs;t per opticem probari Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam: &longs;ed con&longs;ule, quæ <lb/>primo Po&longs;ter. </s> | <s>Tex. <emph type="italics"/>(Luna autem o&longs;tenditur per ea, quæ circa vi&longs;um, quod &longs;phærica &longs;it: non <lb/>enim <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> fieret accre&longs;cens, & decre&longs;cens, plurimŭ quidem alter a ex parte curua, <lb/>altera concaua, aut <expan abbr="vtrmq;">vtrmque</expan> curua, &longs;emel autem bipartita)<emph.end type="italics"/> ait per ea, quæ circa <lb/>vi&longs;um, ide&longs;t per opticem probari Lunam e&longs;&longs;e &longs;phæricam: &longs;ed con&longs;ule, quæ <lb/>primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>3. de hac re &longs;crip&longs;i, & plenam etiam huius loci intelligen­<lb/>tiam a&longs;&longs;equeris, præ&longs;ertim &longs;i experimentum ibi traditum inieris.</s></p><p type="main"> | <s>3. de hac re &longs;crip&longs;i, & plenam etiam huius loci intelligen­<lb/>tiam a&longs;&longs;equeris, præ&longs;ertim &longs;i experimentum ibi traditum inieris.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg112"></margin.target>112</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg112"></margin.target>112</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 107. <emph type="italics"/>(Quod autem dubitatur, hoc e&longs;t; videre autem non e&longs;t difficile, &longs;i pa­<lb/>rum con&longs;iderauerimus, & di&longs;tinxerimus, quonam modo cen&longs;eamus quantamuis ma­<lb/>gnitudinem grauem ad medium ferri. </s> |
| | |
| <s>107. <emph type="italics"/>(Quod autem dubitatur, hoc e&longs;t; videre autem non e&longs;t difficile, &longs;i pa­<lb/>rum con&longs;iderauerimus, & di&longs;tinxerimus, quonam modo cen&longs;eamus quantamuis ma­<lb/>gnitudinem grauem ad medium ferri. </s> | |
| | |
| <s>manife&longs;tum enim e&longs;t, quod non quou&longs;que ex­<lb/>tremum tangat ip&longs;um centrum; &longs;ed maior pars vincat, oportet, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> &longs;uo medio <lb/>ip&longs;um medium compræhendat; <expan abbr="hucn&longs;q;">hucn&longs;que</expan> enim habet propen&longs;ioncm)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us Ari&longs;to­<lb/>telis e&longs;t, debere nos exi&longs;timare, quod &longs;i quæpiam grauis magnitudo de&longs;cen­<lb/>dat ad centrum mundi, eam non perman&longs;uram, &longs;latim ac ip&longs;ius extremum <lb/>centrum mundi attigent; &longs;ed cò <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> de&longs;cen&longs;uram, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> ip&longs;ius medium, <lb/>mundi medium, &longs;iue centrum a&longs;&longs;equutum &longs;it; maior enim ip&longs;ius pars, in qua <lb/>&longs;cilicet medium e&longs;t, minorem partem propellit, donec vtrinque à centro <lb/>mundi æquè emineat; omne enim graue <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> habet propen&longs;ionem, &longs;iue <pb pagenum="81"/><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> grauitat, v. </s> | <s>manife&longs;tum enim e&longs;t, quod non quou&longs;que ex­<lb/>tremum tangat ip&longs;um centrum; &longs;ed maior pars vincat, oportet, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> &longs;uo medio <lb/>ip&longs;um medium compræhendat; <expan abbr="hucn&longs;q;">hucn&longs;que</expan> enim habet propen&longs;ioncm)<emph.end type="italics"/> &longs;en&longs;us Ari&longs;to­<lb/>telis e&longs;t, debere nos exi&longs;timare, quod &longs;i quæpiam grauis magnitudo de&longs;cen­<lb/>dat ad centrum mundi, eam non perman&longs;uram, &longs;latim ac ip&longs;ius extremum <lb/>centrum mundi attigent; &longs;ed cò <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> de&longs;cen&longs;uram, <expan abbr="quou&longs;q;">quou&longs;que</expan> ip&longs;ius medium, <lb/>mundi medium, &longs;iue centrum a&longs;&longs;equutum &longs;it; maior enim ip&longs;ius pars, in qua <lb/>&longs;cilicet medium e&longs;t, minorem partem propellit, donec vtrinque à centro <lb/>mundi æquè emineat; omne enim graue <expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> habet propen&longs;ionem, &longs;iue <pb pagenum="81"/><expan abbr="hucu&longs;q;">hucu&longs;que</expan> grauitat, v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg113"></margin.target>113</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg113"></margin.target>113</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 109. <emph type="italics"/>(Præterea <expan abbr="quoq;">quoque</expan> & per ta, quæ apparent &longs;ecundum &longs;en&longs;um, neque <lb/>enim Lunæ eclyp&longs;es tales <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> deci&longs;iones; nunc enim in ijs, quæ &longs;ecundum men­<lb/>&longs;em fiunt, figurationibus, omnes accipit diui&longs;iones: etenim recta fit, & vtrinque <lb/>curua, & concaua)<emph.end type="italics"/> probat terram e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione a&longs;tronomica, ex <lb/>Lunæ eclyp&longs;ibus de&longs;umpta: nam ni&longs;i terra e&longs;&longs;et rotunda, nunquam Luna in <lb/>eclyp&longs;i haberet tales deci&longs;iones, ide&longs;t non haberet falcatas, aut lunulatas <lb/>partes illas, quæ in eclyp&longs;i ob&longs;curantur, & quafi à Luna re&longs;ecantur. </s> |
| | |
| <s>109. <emph type="italics"/>(Præterea <expan abbr="quoq;">quoque</expan> & per ta, quæ apparent &longs;ecundum &longs;en&longs;um, neque <lb/>enim Lunæ eclyp&longs;es tales <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> deci&longs;iones; nunc enim in ijs, quæ &longs;ecundum men­<lb/>&longs;em fiunt, figurationibus, omnes accipit diui&longs;iones: etenim recta fit, & vtrinque <lb/>curua, & concaua)<emph.end type="italics"/> probat terram e&longs;&longs;e &longs;phæricam ratione a&longs;tronomica, ex <lb/>Lunæ eclyp&longs;ibus de&longs;umpta: nam ni&longs;i terra e&longs;&longs;et rotunda, nunquam Luna in <lb/>eclyp&longs;i haberet tales deci&longs;iones, ide&longs;t non haberet falcatas, aut lunulatas <lb/>partes illas, quæ in eclyp&longs;i ob&longs;curantur, & quafi à Luna re&longs;ecantur. </s> | |
| | |
| <s>quam­<lb/>uis enim &longs;ingulis men&longs;ibus Luna terminetur modo linea concaua, vt quan­<lb/>do noua e&longs;t; modo recta, vt quando diuidua e&longs;t: modo vtrinque curua, vt <lb/>cum à diuiduæad plenilunium tendit. </s> | <s>quam­<lb/>uis enim &longs;ingulis men&longs;ibus Luna terminetur modo linea concaua, vt quan­<lb/>do noua e&longs;t; modo recta, vt quando diuidua e&longs;t: modo vtrinque curua, vt <lb/>cum à diuiduæad plenilunium tendit. </s> |
| | |
| <s>quod fu&longs;ius primo Po&longs;ter. </s> | <s>quod fu&longs;ius primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>30. ex­<lb/>po&longs;ui. </s> | <s>30. ex­<lb/>po&longs;ui. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg116"></margin.target>116</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg116"></margin.target>116</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 111. <emph type="italics"/>(Quapropter existimantes eum, qui circa Herculcas columnas e&longs;t lo­<lb/>cum coniungi ei, qui circa Indiam, & boc modo mare vnum e&longs;&longs;e, nen admcdum <lb/>incredibilia exi&longs;timare videntur &c.)<emph.end type="italics"/> exi&longs;timatores ho&longs;ce non perperam exi­<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e apertè <expan abbr="cõuincunt">conuincunt</expan> Chri&longs;tophori Columbi, Argonautarum principis <lb/>nauigationes; quibus nouus orbis repertus e&longs;t, qui inter columnas Hercu­<lb/>lis, <expan abbr="atq;">atque</expan> orientalem Indiam totus vna <expan abbr="cũ">cum</expan> mari Oceano Atlantico interiacet.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>111. <emph type="italics"/>(Quapropter existimantes eum, qui circa Herculcas columnas e&longs;t lo­<lb/>cum coniungi ei, qui circa Indiam, & boc modo mare vnum e&longs;&longs;e, nen admcdum <lb/>incredibilia exi&longs;timare videntur &c.)<emph.end type="italics"/> exi&longs;timatores ho&longs;ce non perperam exi­<lb/>&longs;tima&longs;&longs;e apertè <expan abbr="cõuincunt">conuincunt</expan> Chri&longs;tophori Columbi, Argonautarum principis <lb/>nauigationes; quibus nouus orbis repertus e&longs;t, qui inter columnas Hercu­<lb/>lis, <expan abbr="atq;">atque</expan> orientalem Indiam totus vna <expan abbr="cũ">cum</expan> mari Oceano Atlantico interiacet.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg117"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg117"></margin.target>117</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg117"></margin.target>117</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 112. <emph type="italics"/>(Matbematicorum etiam, qui circum ferentiæ magnitudinemratio­<lb/>cinari tentant, ad 400. dicunt ftadiorum millia, &c.)<emph.end type="italics"/> quam &longs;ubtilibus rationi­<lb/>bus inue&longs;tigauerint A&longs;tronomi quantitatem terræ, optimè, ac dilucidè ex­<lb/>ponitur à P. </s> |
| | |
| <s>112. <emph type="italics"/>(Matbematicorum etiam, qui circum ferentiæ magnitudinemratio­<lb/>cinari tentant, ad 400. dicunt ftadiorum millia, &c.)<emph.end type="italics"/> quam &longs;ubtilibus rationi­<lb/>bus inue&longs;tigauerint A&longs;tronomi quantitatem terræ, optimè, ac dilucidè ex­<lb/>ponitur à P. </s> | |
| | |
| <s>Clauio in &longs;phæra: quem &longs;i libet, con&longs;ule, ne inani labore opu­<lb/>&longs;culum i&longs;tud exere&longs;cat.</s></p><p type="head"> | <s>Clauio in &longs;phæra: quem &longs;i libet, con&longs;ule, ne inani labore opu­<lb/>&longs;culum i&longs;tud exere&longs;cat.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg118"></margin.target>118</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg118"></margin.target>118</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 40. <emph type="italics"/>(Figuræ autem omnes componuntur ex pyramidibus: rectilinea <lb/>quidem ex rectilmeis: fphæra verò ex octo partibus componitur)<emph.end type="italics"/> Ale­<lb/>xander exiftimat, Ari&longs;totelem dicere &longs;phæram con&longs;tare ex octo <lb/>partibus illis, quæ de&longs;ignantur per tres circulos, quorum duo &longs;e­<lb/>cant &longs;e mucuò ad angulos rectos, vt in &longs;phæra mundi faciunt duo coluri; <lb/>tertius verò medios illos diuidit æquidi&longs;tanter à &longs;ectionibus <expan abbr="illorũ">illorum</expan> mutuis, <lb/>quemadmodum æquator in &longs;phæra mundi &longs;ecat duos coluros. </s> |
| | |
| <s>40. <emph type="italics"/>(Figuræ autem omnes componuntur ex pyramidibus: rectilinea <lb/>quidem ex rectilmeis: fphæra verò ex octo partibus componitur)<emph.end type="italics"/> Ale­<lb/>xander exiftimat, Ari&longs;totelem dicere &longs;phæram con&longs;tare ex octo <lb/>partibus illis, quæ de&longs;ignantur per tres circulos, quorum duo &longs;e­<lb/>cant &longs;e mucuò ad angulos rectos, vt in &longs;phæra mundi faciunt duo coluri; <lb/>tertius verò medios illos diuidit æquidi&longs;tanter à &longs;ectionibus <expan abbr="illorũ">illorum</expan> mutuis, <lb/>quemadmodum æquator in &longs;phæra mundi &longs;ecat duos coluros. </s> | |
| | |
| <s>ex quibus &longs;e­<lb/>ctionibus tota &longs;phæra in octo partes diuiditur, quibus &longs;phæram componi <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> | <s>ex quibus &longs;e­<lb/>ctionibus tota &longs;phæra in octo partes diuiditur, quibus &longs;phæram componi <lb/>vult Ari&longs;toteles. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>quam ideo appellant intelligibilem, quia cum &longs;it ab&longs;tracta <lb/>per intellectum à &longs;en&longs;ibilibus affectionibus, re&longs;tat vt &longs;it tantummodo intel­<pb pagenum="84"/>lectu perceptibilis. </s> | <s>quam ideo appellant intelligibilem, quia cum &longs;it ab&longs;tracta <lb/>per intellectum à &longs;en&longs;ibilibus affectionibus, re&longs;tat vt &longs;it tantummodo intel­<pb pagenum="84"/>lectu perceptibilis. </s> |
| | |
| <s>Hanc eandem &longs;upponunt e&longs;&longs;e diui&longs;ibilem in infinitum, <lb/>vt &longs;upra 3. Phy&longs;. </s> | <s>Hanc eandem &longs;upponunt e&longs;&longs;e diui&longs;ibilem in infinitum, <lb/>vt &longs;upra 3. Phy&longs;. textu 31. dictum e&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>textu 31. dictum e&longs;t.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg120"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg120"></margin.target>120</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg120"></margin.target>120</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 66. <emph type="italics"/>(Ommnò autem eniti &longs;implicibus corporibus figur as tribuere irratio­<lb/>nabile e&longs;t. </s> |
| | |
| <s>66. <emph type="italics"/>(Ommnò autem eniti &longs;implicibus corporibus figur as tribuere irratio­<lb/>nabile e&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>primò quidem, quia accidit non repleri totum; nam in planis tres figuræ <lb/>videntur implere locum, Triangulus, Quadratum, & Sexangulus)<emph.end type="italics"/> per &longs;implicia <lb/>corpora intelligit quatuor elementa. </s> | <s>primò quidem, quia accidit non repleri totum; nam in planis tres figuræ <lb/>videntur implere locum, Triangulus, Quadratum, & Sexangulus)<emph.end type="italics"/> per &longs;implicia <lb/>corpora intelligit quatuor elementa. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>cuius demon&longs;trationem perfectam videre pote­<lb/>ris in fine commentarij P. </s> | <s>cuius demon&longs;trationem perfectam videre pote­<lb/>ris in fine commentarij P. </s> |
| | |
| <s>Clauij &longs;uper 4. Elem. </s> | <s>Clauij &longs;uper 4. Elem. |
| | |
| <s>nos <lb/>ea tantum attingimus, quæ percipi po&longs;&longs;int ab homi­<lb/>ne vix mathematicis tincto: &longs;ed tamen, quæ &longs;en&longs;um <lb/>Ari&longs;totelis patefaciunt. </s> | nos <lb/>ea tantum attingimus, quæ percipi po&longs;&longs;int ab homi­<lb/>ne vix mathematicis tincto: &longs;ed tamen, quæ &longs;en&longs;um <lb/>Ari&longs;totelis patefaciunt. </s> |
| | |
| <s>Aliæ porrò figuræ replen­<lb/>tes locum planum, quibus aliquando Architectores <lb/>vtuntur, vel &longs;unt irregulares, vel ad prædictas redu­<lb/>ci po&longs;&longs;unt. </s> | <s>Aliæ porrò figuræ replen­<lb/>tes locum planum, quibus aliquando Architectores <lb/>vtuntur, vel &longs;unt irregulares, vel ad prædictas redu­<lb/>ci po&longs;&longs;unt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Verum enim verò plures pyramides <lb/>regulares, &longs;iue plura Tetraedra non po&longs;&longs;e replere vacuum, <expan abbr="&longs;olidum&qacute;">&longs;olidumque</expan>; con­<lb/>&longs;tituere, ex eo patet, quia &longs;i id præ&longs;tarent, conflarent nece&longs;&longs;ariò, vel vnum <lb/>ex <expan abbr="quinq;">quinque</expan> corporibus regularibus, de quibus in 13. Elemen. </s> | <s>Verum enim verò plures pyramides <lb/>regulares, &longs;iue plura Tetraedra non po&longs;&longs;e replere vacuum, <expan abbr="&longs;olidum&qacute;">&longs;olidumque</expan>; con­<lb/>&longs;tituere, ex eo patet, quia &longs;i id præ&longs;tarent, conflarent nece&longs;&longs;ariò, vel vnum <lb/>ex <expan abbr="quinq;">quinque</expan> corporibus regularibus, de quibus in 13. Elemen. </s> |
| | |
| <s>vel aliud quod­<lb/>piam; non aliud, nam, vt patet ex &longs;cholio 13. Elem. </s> | <s>vel aliud quod­<lb/>piam; non aliud, nam, vt patet ex &longs;cholio 13. Elem. |
| | |
| <s>non dantur, ni&longs;i illa. <lb/></s> | non dantur, ni&longs;i illa. <lb/></s> |
| | |
| <s>quinque; <expan abbr="neq;">neque</expan> vllum ex illis, quia diameter huiu&longs;modi corporis, quod com­<lb/>poneretur ex illis pyramidibus, e&longs;&longs;et dupla lateris eiu&longs;dem, vt patet, quia <lb/>pyramides illæ omnes concurrerent ad centrum &longs;phæræ illas omnes com­<lb/>plectentis, quare latus vnius pyramidis à &longs;uperficie &longs;phæræ incipiens de&longs;i­<lb/>neret in centrum, ergo latus i&longs;tud e&longs;&longs;et &longs;emidiameter, quapropter tota dia­<lb/>meter illius &longs;ph&ecedil;ræ, & con&longs;equenter huius corporis in illa in&longs;cripti, e&longs;&longs;et du­<lb/>pla lateris eiu&longs;dem figuræ &longs;olidæ in&longs;criptæ, &longs;ed nullo talis proportio diame­<lb/>tri alicuius ex illis <expan abbr="quinq;">quinque</expan> &longs;olidis regularibus ad latus eiu&longs;dem reperitur, <lb/>quæ &longs;it nimirum dupla, vt patet ex vltimis demon&longs;trationibus 13. Elem. </s> | <s>quinque; <expan abbr="neq;">neque</expan> vllum ex illis, quia diameter huiu&longs;modi corporis, quod com­<lb/>poneretur ex illis pyramidibus, e&longs;&longs;et dupla lateris eiu&longs;dem, vt patet, quia <lb/>pyramides illæ omnes concurrerent ad centrum &longs;phæræ illas omnes com­<lb/>plectentis, quare latus vnius pyramidis à &longs;uperficie &longs;phæræ incipiens de&longs;i­<lb/>neret in centrum, ergo latus i&longs;tud e&longs;&longs;et &longs;emidiameter, quapropter tota dia­<lb/>meter illius &longs;ph&ecedil;ræ, & con&longs;equenter huius corporis in illa in&longs;cripti, e&longs;&longs;et du­<lb/>pla lateris eiu&longs;dem figuræ &longs;olidæ in&longs;criptæ, &longs;ed nullo talis proportio diame­<lb/>tri alicuius ex illis <expan abbr="quinq;">quinque</expan> &longs;olidis regularibus ad latus eiu&longs;dem reperitur, <lb/>quæ &longs;it nimirum dupla, vt patet ex vltimis demon&longs;trationibus 13. Elem. |
| | |
| <s>ini­<lb/>tio facto à 13. demon&longs;tratione, in quibus nulla reperitur proportio dupla <lb/>inter diametrum, & latus eiu&longs;dem alicuius ex illis &longs;olidis; ex quibus mani­<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, plures regulares pyramides quouis pacto &longs;imul vnitas nullo mo­<lb/>do replere locum &longs;olidum. </s> | ini­<lb/>tio facto à 13. demon&longs;tratione, in quibus nulla reperitur proportio dupla <lb/>inter diametrum, & latus eiu&longs;dem alicuius ex illis &longs;olidis; ex quibus mani­<lb/>fe&longs;tum e&longs;t, plures regulares pyramides quouis pacto &longs;imul vnitas nullo mo­<lb/>do replere locum &longs;olidum. </s> |
| | |
| <s>cum igitur animaduerterem, &longs;en&longs;um Ari&longs;t. | <s>cum igitur animaduerterem, &longs;en&longs;um Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>tu verò, &longs;i <lb/>adeo es mathematicis imbutus, con&longs;ule po&longs;tremas demon&longs;tra. </s> | <s>tu verò, &longs;i <lb/>adeo es mathematicis imbutus, con&longs;ule po&longs;tremas demon&longs;tra. </s> |
| | |
| <s>13. Elem. </s> | <s>13. Elem. |
| | |
| <s>& <lb/>præcipuè &longs;cholium vltimum, vbi plura de his corporibus &longs;citu digni&longs;&longs;ima, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> huc &longs;pectantia reperies ex his omnibus Mathematica, quæ no&longs;træ &longs;unt <lb/>partes, per&longs;picuè &longs;atis expo&longs;uimus.</s></p><p type="main"> | & <lb/>præcipuè &longs;cholium vltimum, vbi plura de his corporibus &longs;citu digni&longs;&longs;ima, <lb/><expan abbr="atq;">atque</expan> huc &longs;pectantia reperies ex his omnibus Mathematica, quæ no&longs;træ &longs;unt <lb/>partes, per&longs;picuè &longs;atis expo&longs;uimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Multo po&longs;t tempore, quàm hæc &longs;crip&longs;eram incidi fortè in cap. </s> | <s>Multo po&longs;t tempore, quàm hæc &longs;crip&longs;eram incidi fortè in cap. |
| | |
| <s>38. &longs;pecu­<lb/>lationem 10. Benedicti de placitis Ari&longs;t. </s> | 38. &longs;pecu­<lb/>lationem 10. Benedicti de placitis Ari&longs;t. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="reperi&qacute;">reperique</expan>; ab eo vno Ari&longs;t. | <s><expan abbr="reperi&qacute;">reperique</expan>; ab eo vno Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Vides igitur tanti viri auctoritate confirmari no&longs;tram &longs;ententiam, py­<lb/>ramides videlicet per &longs;e, non replere vacuum. </s> | <s>Vides igitur tanti viri auctoritate confirmari no&longs;tram &longs;ententiam, py­<lb/>ramides videlicet per &longs;e, non replere vacuum. </s> |
| | |
| <s>cum igitur con&longs;tet vnam tan­<lb/>tum ex figuris &longs;olidis, &longs;iue etiam dicas, vt perperam Ari&longs;t. </s> | <s>cum igitur con&longs;tet vnam tan­<lb/>tum ex figuris &longs;olidis, &longs;iue etiam dicas, vt perperam Ari&longs;t. & alij plures exi­<lb/>&longs;timarunt, replere totum &longs;olidum; nulla ratione poterunt <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> quatuor, <lb/>quatuor diuer&longs;is figuris indui, &longs;ed vnum tantummodo, quare reliqua <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> <lb/>figura remanere nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et: quod e&longs;t omnino inconueniens.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>& alij plures exi­<lb/>&longs;timarunt, replere totum &longs;olidum; nulla ratione poterunt <expan abbr="elem&etilde;ta">elementa</expan> quatuor, <lb/>quatuor diuer&longs;is figuris indui, &longs;ed vnum tantummodo, quare reliqua <expan abbr="ab&longs;q;">ab&longs;que</expan> <lb/>figura remanere nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;et: quod e&longs;t omnino inconueniens.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg122"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg122"></margin.target>122</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg122"></margin.target>122</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 71 <emph type="italics"/>(Deinde &longs;i terra e&longs;t cubus &c.)<emph.end type="italics"/> lege definitiones 11. Elem. |
| | |
| <s>71 <emph type="italics"/>(Deinde &longs;i terra e&longs;t cubus &c.)<emph.end type="italics"/> lege definitiones 11. Elem. </s> | |
| | |
| <s>quæ &longs;unt <lb/>admodum faciles, ibi reperies de&longs;initiones quinque corporum regularium, <lb/>quorum figuras Plato elementis tribuebat: qua verò id ratione faceret, ha­<lb/>bes in &longs;phæra Clau. </s> | quæ &longs;unt <lb/>admodum faciles, ibi reperies de&longs;initiones quinque corporum regularium, <lb/>quorum figuras Plato elementis tribuebat: qua verò id ratione faceret, ha­<lb/>bes in &longs;phæra Clau. </s> |
| | |
| <s>Simpl. </s> | <s>Simpl. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg123"></margin.target>123</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg123"></margin.target>123</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 33. <emph type="italics"/>(Deinde ad &longs;imiles videtur angulos ignis quidem &longs;ur&longs;um ferri, <lb/>terra autem deor&longs;um, & omninò quod grauitatem babet, quare nece&longs;&longs;e <lb/>est ferri ad medium. </s> |
| | |
| <s>33. <emph type="italics"/>(Deinde ad &longs;imiles videtur angulos ignis quidem &longs;ur&longs;um ferri, <lb/>terra autem deor&longs;um, & omninò quod grauitatem babet, quare nece&longs;&longs;e <lb/>est ferri ad medium. </s> | |
| | |
| <s>boc autem vtrum accidit ad ip&longs;um tcrræ medium, <lb/>an ad vniuer&longs;i, quoniam idem ip&longs;orum &longs;it, alius &longs;ermo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> cum vellet <lb/><figure id="fig47"></figure><lb/>probare Ari&longs;toteles dari <expan abbr="pũctum">punctum</expan> quoddam in m<gap/>dio <lb/>mundi, ad quod grauia de&longs;cendant, & concurrent: <lb/>& à quo leuia a&longs;c<gap/>ndat; vtitur, præter alias, etism <lb/>ratione aliqua ex parte mathematica; quæ e&longs;t huiu&longs;­<lb/>modi. </s> | <s>boc autem vtrum accidit ad ip&longs;um tcrræ medium, <lb/>an ad vniuer&longs;i, quoniam idem ip&longs;orum &longs;it, alius &longs;ermo e&longs;t)<emph.end type="italics"/> cum vellet <lb/><figure id="fig47"></figure><lb/>probare Ari&longs;toteles dari <expan abbr="pũctum">punctum</expan> quoddam in m<gap/>dio <lb/>mundi, ad quod grauia de&longs;cendant, & concurrent: <lb/>& à quo leuia a&longs;c<gap/>ndat; vtitur, præter alias, etism <lb/>ratione aliqua ex parte mathematica; quæ e&longs;t huiu&longs;­<lb/>modi. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;it terra in &longs;igu­<lb/>ra præ&longs;enti circulus E C D, cuius medium, &longs;ine c<gap/>­<pb pagenum="88"/>trum A. via, qua a&longs;cendit ignis &longs;it in linea A C B, quæ facit angulos in &longs;u­<lb/>perficie terræ æquales, nimirum angulos B C D, B C E. &longs;imiliter terra per <lb/>candem lineam <expan abbr="faci&etilde;s">faciens</expan> eo&longs;dem angulos æquales de&longs;cendit. </s> | <s>&longs;it terra in &longs;igu­<lb/>ra præ&longs;enti circulus E C D, cuius medium, &longs;ine c<gap/>­<pb pagenum="88"/>trum A. via, qua a&longs;cendit ignis &longs;it in linea A C B, quæ facit angulos in &longs;u­<lb/>perficie terræ æquales, nimirum angulos B C D, B C E. &longs;imiliter terra per <lb/>candem lineam <expan abbr="faci&etilde;s">faciens</expan> eo&longs;dem angulos æquales de&longs;cendit. </s> |
| | |
| <s>linea autem, quæ <lb/>facit tales angulos tendit ad centrum &longs;phæræ A, vt patet ad &longs;en&longs;um in figu­<lb/>ra, & probari pote&longs;t geometricè ex primis tertij Elem. </s> | <s>linea autem, quæ <lb/>facit tales angulos tendit ad centrum &longs;phæræ A, vt patet ad &longs;en&longs;um in figu­<lb/>ra, & probari pote&longs;t geometricè ex primis tertij Elem. |
| | |
| <s>ex quibus patet tam <lb/>læuia, quam grauia, quæ per talem lineam ferantur, re&longs;picere centrum A, <lb/>&longs;phæræ. </s> | ex quibus patet tam <lb/>læuia, quam grauia, quæ per talem lineam ferantur, re&longs;picere centrum A, <lb/>&longs;phæræ. </s> |
| | |
| <s>Vtrum autem i&longs;tud centrum &longs;it idem cum <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> totius mundi, alius, <lb/>inquit, e&longs;t &longs;ermo, hoc e&longs;t, ad a&longs;tronomum pertinet. </s> | <s>Vtrum autem i&longs;tud centrum &longs;it idem cum <expan abbr="c&etilde;tro">centro</expan> totius mundi, alius, <lb/>inquit, e&longs;t &longs;ermo, hoc e&longs;t, ad a&longs;tronomum pertinet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg124"></margin.target>124</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg124"></margin.target>124</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Hoc loco de&longs;ideratur commentarius in cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Hoc loco de&longs;ideratur commentarius in cap. |
| | |
| <s>vlt. </s> | vlt. </s> |
| | |
| <s>de Cœlo. </s> | <s>de Cœlo. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg129"></margin.target>129</s></p><p type="head"> | <s><margin.target id="marg129"></margin.target>129</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Lib. </s> | <s><emph type="italics"/>Ex Lib. 2. de Generatione, & Corruptione.<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s>2. de Generatione, & Corruptione.<emph.end type="italics"/><lb/><arrow.to.target n="marg130"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | |
| | |
| <s><margin.target id="marg130"></margin.target>130</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg130"></margin.target>130</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 56. <emph type="italics"/>(ldeo&queacute; non prima latio cau&longs;a Generationis, & Corruptionis e&longs;t, <lb/>&longs;ed quæ &longs;ecundum obliquum circulum, in hac enim & continuum vnum <lb/>e&longs;t & moueri duobus motibus)<emph.end type="italics"/> per primam lationem intelligit mo­<lb/>tum primi mobilis, qul &longs;it &longs;uper polis mundi, quo Stellæ omnes <lb/>ab oriente in occidentem rectà feruntur. </s> |
| | |
| <s>56. <emph type="italics"/>(ldeo&queacute; non prima latio cau&longs;a Generationis, & Corruptionis e&longs;t, <lb/>&longs;ed quæ &longs;ecundum obliquum circulum, in hac enim & continuum vnum <lb/>e&longs;t & moueri duobus motibus)<emph.end type="italics"/> per primam lationem intelligit mo­<lb/>tum primi mobilis, qul &longs;it &longs;uper polis mundi, quo Stellæ omnes <lb/>ab oriente in occidentem rectà feruntur. </s> | |
| | |
| <s>per obliquum verò circulum in­<lb/>telligit Zodiacum, qui obliquus e&longs;t, quia poli eius &longs;unt alij à polis mundi, & <lb/>quia non tendit rectà ab ortu ad occa&longs;um, &longs;ed in &longs;phæra mundi tran&longs;uer­<lb/>&longs;us e&longs;t, & deflectit à &longs;eptentrione in meridiem, quamuis non rectà, vt in <lb/>&longs;phæra explicari &longs;olet. </s> | <s>per obliquum verò circulum in­<lb/>telligit Zodiacum, qui obliquus e&longs;t, quia poli eius &longs;unt alij à polis mundi, & <lb/>quia non tendit rectà ab ortu ad occa&longs;um, &longs;ed in &longs;phæra mundi tran&longs;uer­<lb/>&longs;us e&longs;t, & deflectit à &longs;eptentrione in meridiem, quamuis non rectà, vt in <lb/>&longs;phæra explicari &longs;olet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg131"></margin.target>131</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg131"></margin.target>131</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Svmma 1. cap. </s> | <s>Svmma 1. cap. |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Moles autem terræ quanta &longs;it ad ambientes magnitudi­<lb/>nes, non immamfestum, iam enim vi&longs;um est per a&longs;trologica theoremata, <lb/>quod multò etiam quibu&longs;dam a&longs;tris est minor)<emph.end type="italics"/> Quantitas terræ non &longs;o­<lb/>lum ab&longs;olutè con&longs;iderata, ab A&longs;tronomis explorata habetur, vt vi­<lb/>dere e&longs;t in &longs;phæra Clauij; &longs;ed etiam re&longs;pectiuè con&longs;iderata, ide&longs;t re&longs;pectu <lb/>aliorum elementorum, & ip&longs;orum etiam a&longs;trorum; cuius demon&longs;trationes <lb/>&longs;unt partim in libello Ari&longs;tarchi Samij, de magnitudine, & di&longs;tantia Solis, <lb/>& Lunæ, partim apud Ptolæmeum in magna Syntaxi, &longs;iue Almage&longs;to: par­<lb/>tim apud Albategnium de &longs;cientia &longs;tellarum: partim demum apud Ticho­<lb/>nem Brahe. </s> | 3. <emph type="italics"/>(Moles autem terræ quanta &longs;it ad ambientes magnitudi­<lb/>nes, non immamfestum, iam enim vi&longs;um est per a&longs;trologica theoremata, <lb/>quod multò etiam quibu&longs;dam a&longs;tris est minor)<emph.end type="italics"/> Quantitas terræ non &longs;o­<lb/>lum ab&longs;olutè con&longs;iderata, ab A&longs;tronomis explorata habetur, vt vi­<lb/>dere e&longs;t in &longs;phæra Clauij; &longs;ed etiam re&longs;pectiuè con&longs;iderata, ide&longs;t re&longs;pectu <lb/>aliorum elementorum, & ip&longs;orum etiam a&longs;trorum; cuius demon&longs;trationes <lb/>&longs;unt partim in libello Ari&longs;tarchi Samij, de magnitudine, & di&longs;tantia Solis, <lb/>& Lunæ, partim apud Ptolæmeum in magna Syntaxi, &longs;iue Almage&longs;to: par­<lb/>tim apud Albategnium de &longs;cientia &longs;tellarum: partim demum apud Ticho­<lb/>nem Brahe. </s> |
| | |
| <s>Porrò facile e&longs;t demon&longs;trare Solem e&longs;&longs;e terra multò maiorem, <lb/>terram verò maiorem Luna, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; ex eclyp&longs;i lunari, cuius imaginem habes <lb/>in figura &longs;equenti; vbi vmbra terræ e&longs;t D B E, in quam Luna nigricans im­<lb/>mergitur, ac lumine deficit, reliqua cognitu &longs;unt facilia: quia igitur A&longs;tro­<lb/>nomi ob&longs;eruarunt vmbram terræ paulò &longs;upra Lunam pertingere, cum &longs;upe­<lb/>riora a&longs;tra non adeat, hinc collegerunt eam nece&longs;&longs;ariò e&longs;&longs;e acuminatam, &longs;eu <lb/>conicam, vt figura refert. </s> | <s>Porrò facile e&longs;t demon&longs;trare Solem e&longs;&longs;e terra multò maiorem, <lb/>terram verò maiorem Luna, <expan abbr="id&qacute;">idque</expan>; ex eclyp&longs;i lunari, cuius imaginem habes <lb/>in figura &longs;equenti; vbi vmbra terræ e&longs;t D B E, in quam Luna nigricans im­<lb/>mergitur, ac lumine deficit, reliqua cognitu &longs;unt facilia: quia igitur A&longs;tro­<lb/>nomi ob&longs;eruarunt vmbram terræ paulò &longs;upra Lunam pertingere, cum &longs;upe­<lb/>riora a&longs;tra non adeat, hinc collegerunt eam nece&longs;&longs;ariò e&longs;&longs;e acuminatam, &longs;eu <lb/>conicam, vt figura refert. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg133"></margin.target>133</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg133"></margin.target>133</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summa 1. cap. </s> | <s>Summa 1. cap. |
| | |
| <s>4. <emph type="italics"/>(Quæ igitur astrorum e&longs;t, velox quidem; longè autem: quæ <lb/>verò Lunæ deor&longs;um quidem, tarda autem: quæautem Solis ambo hæc babet &longs;uffi­<lb/>cienter)<emph.end type="italics"/> quæ igitur a&longs;trorum, ide&longs;t latio a&longs;trorum e&longs;t velox, &longs;ed procul à ter­<lb/>ra; Lunæ verò latio terræ quidem proxima, tarda tamen: at verò Solis la­<lb/>tio medio modo &longs;e habet inter vtrumque, ide&longs;t, quia <expan abbr="neq;">neque</expan> nimis vt a&longs;tra di­<lb/>&longs;tat, <expan abbr="neq;">neque</expan> tardè &longs;icut Luna circunfertur. </s> | 4. <emph type="italics"/>(Quæ igitur astrorum e&longs;t, velox quidem; longè autem: quæ <lb/>verò Lunæ deor&longs;um quidem, tarda autem: quæautem Solis ambo hæc babet &longs;uffi­<lb/>cienter)<emph.end type="italics"/> quæ igitur a&longs;trorum, ide&longs;t latio a&longs;trorum e&longs;t velox, &longs;ed procul à ter­<lb/>ra; Lunæ verò latio terræ quidem proxima, tarda tamen: at verò Solis la­<lb/>tio medio modo &longs;e habet inter vtrumque, ide&longs;t, quia <expan abbr="neq;">neque</expan> nimis vt a&longs;tra di­<lb/>&longs;tat, <expan abbr="neq;">neque</expan> tardè &longs;icut Luna circunfertur. </s> |
| | |
| <s>exi&longs;timo Ari&longs;t. | <s>exi&longs;timo Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg134"></margin.target>134</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg134"></margin.target>134</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summa 2. cap. </s> | <s>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Quod accidit circa Mercurij stellam, quia enim modicum <lb/><expan abbr="&longs;upera&longs;c&etilde;dis">&longs;upera&longs;cendis</expan>, &longs;æpè non apparet, it a vt po&longs;t tempus multum appareat)<emph.end type="italics"/> quod Mer­<lb/>curius non ni&longs;i rarò con&longs;pici po&longs;&longs;it, cau&longs;a e&longs;t, quia parum à Sole elongatur, <lb/>&longs;iue ip&longs;um antecedat, &longs;iue &longs;ub&longs;equatur. </s> | 3. <emph type="italics"/>(Quod accidit circa Mercurij stellam, quia enim modicum <lb/><expan abbr="&longs;upera&longs;c&etilde;dis">&longs;upera&longs;cendis</expan>, &longs;æpè non apparet, it a vt po&longs;t tempus multum appareat)<emph.end type="italics"/> quod Mer­<lb/>curius non ni&longs;i rarò con&longs;pici po&longs;&longs;it, cau&longs;a e&longs;t, quia parum à Sole elongatur, <lb/>&longs;iue ip&longs;um antecedat, &longs;iue &longs;ub&longs;equatur. </s> |
| | |
| <s>ex quo fit, vt diu ferè &longs;imul cum So­<lb/>le cit cumferatur, & propterea &longs;iue oriatur, &longs;iue occidat, parum &longs;upra ho­<lb/>rizontem eleuatus apparere pote&longs;t, quod Ari&longs;t. | <s>ex quo fit, vt diu ferè &longs;imul cum So­<lb/>le cit cumferatur, & propterea &longs;iue oriatur, &longs;iue occidat, parum &longs;upra ho­<lb/>rizontem eleuatus apparere pote&longs;t, quod Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>optimè expli­<lb/>cant, quos tu con&longs;ule, ne actum agatur.</s></p><p type="head"> | <s>optimè expli­<lb/>cant, quos tu con&longs;ule, ne actum agatur.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In cap. </s> | <s><emph type="italics"/>In cap. |
| | |
| <s>4. &longs;ummæ 2. lib. </s> | 4. &longs;ummæ 2. lib. |
| | |
| <s>1. Meteor. </s> | 1. Meteor. </s> |
| | |
| <s>de Cometis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>de Cometis.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>In præ&longs;enti cap. </s> | <s>In præ&longs;enti cap. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. </s> | <s>Ari&longs;t. &longs;uam de Cometis &longs;ententiam exponit: Come­<lb/>tam nimirum infra Lunam in elementari mundo procreari, & ignitum <lb/>quoddam Meteoron, ex lenta, pingui, <expan abbr="&longs;icca&qacute;">&longs;iccaque</expan>; materia à terra in &longs;u­<lb/>prem<gap/>m aeris regionem attracta, exi&longs;tere; <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; rapti aeris calore, <lb/>vel elementi ignis (quod illic e&longs;&longs;e putat) vicinitate, vel etiam vi a&longs;trorum <lb/>incendi, <expan abbr="atq;">atque</expan> impelli. </s> |
| | |
| <s>&longs;uam de Cometis &longs;ententiam exponit: Come­<lb/>tam nimirum infra Lunam in elementari mundo procreari, & ignitum <lb/>quoddam Meteoron, ex lenta, pingui, <expan abbr="&longs;icca&qacute;">&longs;iccaque</expan>; materia à terra in &longs;u­<lb/>prem<gap/>m aeris regionem attracta, exi&longs;tere; <expan abbr="ibi&qacute;">ibique</expan>; rapti aeris calore, <lb/>vel elementi ignis (quod illic e&longs;&longs;e putat) vicinitate, vel etiam vi a&longs;trorum <lb/>incendi, <expan abbr="atq;">atque</expan> impelli. </s> | |
| | |
| <s>Hanć porrò opinionem & &longs;i probabilibus tantum ra­<lb/>tionibus confirmatam vulgò tamen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad hanc diem receptam, cum fal­<lb/>&longs;am e&longs;&longs;e a&longs;tronomi exi&longs;timent, non erit abs re rationes eas ex &longs;ecundo pro­<lb/>gymn. </s> | <s>Hanć porrò opinionem & &longs;i probabilibus tantum ra­<lb/>tionibus confirmatam vulgò tamen <expan abbr="v&longs;q;">v&longs;que</expan> ad hanc diem receptam, cum fal­<lb/>&longs;am e&longs;&longs;e a&longs;tronomi exi&longs;timent, non erit abs re rationes eas ex &longs;ecundo pro­<lb/>gymn. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg137"></margin.target>137</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg137"></margin.target>137</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summæ 2. cap. </s> | <s>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>5. <emph type="italics"/>(Ad hæc autem &longs;i quemadmodum o&longs;tenditur in ijs, quæ cir­<lb/>ca Astrologiam &longs;peculationibus, Solis magnitudo maior e&longs;t quàm terræ; & diftax­<lb/>tia multò maior a&longs;trorum ad terram quàm So is; &longs;icut Solis ad terram quàm Lu­<lb/>næ; non <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> longè alicubi à terra conus, qui à Sole, corijciet radios, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtique <lb/>vmbraterræ, quæ vocatur nox, erit apud astra; &longs;ed ne<gap/>&longs;&longs;e Solem omnia a&longs;tra cir­<lb/>cun&longs;picere, & nulli <gap/>p&longs;orum terram ob&longs;istere)<emph.end type="italics"/> ex dictis &longs;umma 1. cap. </s> | 5. <emph type="italics"/>(Ad hæc autem &longs;i quemadmodum o&longs;tenditur in ijs, quæ cir­<lb/>ca Astrologiam &longs;peculationibus, Solis magnitudo maior e&longs;t quàm terræ; & diftax­<lb/>tia multò maior a&longs;trorum ad terram quàm So is; &longs;icut Solis ad terram quàm Lu­<lb/>næ; non <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> longè alicubi à terra conus, qui à Sole, corijciet radios, <expan abbr="neq;">neque</expan> vtique <lb/>vmbraterræ, quæ vocatur nox, erit apud astra; &longs;ed ne<gap/>&longs;&longs;e Solem omnia a&longs;tra cir­<lb/>cun&longs;picere, & nulli <gap/>p&longs;orum terram ob&longs;istere)<emph.end type="italics"/> ex dictis &longs;umma 1. cap. |
| | |
| <s>3. huius, <lb/>& ex figura ibi de&longs;cripta, facilè e&longs;t intelligere præ&longs;entem locum; nam cum <lb/>Sol &longs;it multò maior terra, vt ibi probatur, ac minus di&longs;ter à terra quàm fixæ <lb/>&longs;tellæ, magis tamen quàm Luna, vt patet ex &longs;olari eclyp&longs;i, &longs;equitur nece&longs;&longs;a­<lb/>riò vmbram terræ, quæ nox e&longs;t ip&longs;a, effici turbinatam, & valdè procul à ter­<lb/>ra acumen coni vmbræ a&longs;cendet, &longs;ed paulò &longs;upra Lunam conus hic vmbræ <lb/>permittet radios Solis &longs;e ip&longs;um ambientes iterum &longs;imul committi, quod il­<lb/>lis verbis <emph type="italics"/>(Conijciet radios)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t committet radios expre&longs;&longs;it Ari&longs;t. | 3. huius, <lb/>& ex figura ibi de&longs;cripta, facilè e&longs;t intelligere præ&longs;entem locum; nam cum <lb/>Sol &longs;it multò maior terra, vt ibi probatur, ac minus di&longs;ter à terra quàm fixæ <lb/>&longs;tellæ, magis tamen quàm Luna, vt patet ex &longs;olari eclyp&longs;i, &longs;equitur nece&longs;&longs;a­<lb/>riò vmbram terræ, quæ nox e&longs;t ip&longs;a, effici turbinatam, & valdè procul à ter­<lb/>ra acumen coni vmbræ a&longs;cendet, &longs;ed paulò &longs;upra Lunam conus hic vmbræ <lb/>permittet radios Solis &longs;e ip&longs;um ambientes iterum &longs;imul committi, quod il­<lb/>lis verbis <emph type="italics"/>(Conijciet radios)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t committet radios expre&longs;&longs;it Ari&longs;t. |
| | |
| cum igi­<lb/>tur vmbra apud Lunam &longs;it &longs;atis gracilis, breui &longs;upra Lunam de&longs;inet, neque <lb/>vllo pacto ad affixa &longs;ydera protendetur, <expan abbr="neq;">neque</expan> illis renebras offundet. </s> | cum igi­<lb/>tur vmbra apud Lunam &longs;it &longs;atis gracilis, breui &longs;upra Lunam de&longs;inet, neque <lb/>vllo pacto ad affixa &longs;ydera protendetur, <expan abbr="neq;">neque</expan> illis renebras offundet. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg141"></margin.target>141</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg141"></margin.target>141</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summæ 2. cap. </s> | <s>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>6. Sunt qui velint Ari&longs;t. </s> | 6. Sunt qui velint Ari&longs;t. </s> |
| | |
| <s>Galaxiam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm <lb/>quandam refractionem lucis &longs;tellarum illarum, quæ &longs;unt in ætherea Gala­<lb/>xia, quæ inquam refractio fiat circa &longs;upremam aeris regionem ex occur&longs;u <lb/>exhalationum, quæ ibi perpetuò con&longs;eruantur, & vi earumdem &longs;tellarum <lb/>&longs;ur&longs;um &longs;emper attrahuntur, quæ refractio fiat ad eum modum, quo halo cir­<lb/>ca Solem, & Lunam. </s> | <s>Galaxiam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm <lb/>quandam refractionem lucis &longs;tellarum illarum, quæ &longs;unt in ætherea Gala­<lb/>xia, quæ inquam refractio fiat circa &longs;upremam aeris regionem ex occur&longs;u <lb/>exhalationum, quæ ibi perpetuò con&longs;eruantur, & vi earumdem &longs;tellarum <lb/>&longs;ur&longs;um &longs;emper attrahuntur, quæ refractio fiat ad eum modum, quo halo cir­<lb/>ca Solem, & Lunam. </s> |
| | |
| |
| | |
| exponunt, nul­<lb/>lo modo po&longs;&longs;unt à Mathematicis redargui per rationem de&longs;umptam à di­<lb/>uer&longs;itate a&longs;pectus (quam po&longs;tea explicabo) quamuis phy&longs;icis rationibus re­<lb/>fellantur. </s> | exponunt, nul­<lb/>lo modo po&longs;&longs;unt à Mathematicis redargui per rationem de&longs;umptam à di­<lb/>uer&longs;itate a&longs;pectus (quam po&longs;tea explicabo) quamuis phy&longs;icis rationibus re­<lb/>fellantur. </s> |
| | |
| <s>Alij &longs;unt, quorum &longs;ententia magis videtur <expan abbr="improbãda">improbanda</expan>, cò quod <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Alij &longs;unt, quorum &longs;ententia magis videtur <expan abbr="improbãda">improbanda</expan>, cò quod <lb/>Ari&longs;t. &longs;ummum Philo&longs;ophum pueriliter in a&longs;tronomia lap&longs;um fateri cogan­<lb/>tur. </s> |
| | |
| <s>&longs;ummum Philo&longs;ophum pueriliter in a&longs;tronomia lap&longs;um fateri cogan­<lb/>tur. </s> | |
| | |
| <s>Exi&longs;timant hi Galaxiam hanc Ari&longs;totelicam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm ip­<lb/>&longs;as tenues exhalationes in aere &longs;ubuectas, directèque infra &longs;tellas illas la­<lb/>cteum circulum in cœlo con&longs;tituentes nobis obiectas. </s> | <s>Exi&longs;timant hi Galaxiam hanc Ari&longs;totelicam nihil aliud e&longs;&longs;e, quàm ip­<lb/>&longs;as tenues exhalationes in aere &longs;ubuectas, directèque infra &longs;tellas illas la­<lb/>cteum circulum in cœlo con&longs;tituentes nobis obiectas. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg145"></margin.target>145</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg145"></margin.target>145</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summa 4. cap. </s> | <s>Summa 4. cap. |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(In A&longs;ia igitur plurimi ex Parna&longs;&longs;o vocato monte videntur <lb/>&longs;tuentes)<emph.end type="italics"/> rectè dubitat Alexander, qua ratione mons Parna&longs;&longs;us ab Ari&longs;t. | 1. <emph type="italics"/>(In A&longs;ia igitur plurimi ex Parna&longs;&longs;o vocato monte videntur <lb/>&longs;tuentes)<emph.end type="italics"/> rectè dubitat Alexander, qua ratione mons Parna&longs;&longs;us ab Ari&longs;t. |
| | |
| po­<lb/>natur in A&longs;ia, cum certò certius con&longs;tet, ip&longs;um in Græcia Europæ regione <lb/>&longs;itum e&longs;&longs;e. </s> | po­<lb/>natur in A&longs;ia, cum certò certius con&longs;tet, ip&longs;um in Græcia Europæ regione <lb/>&longs;itum e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>vide The&longs;aurum geographicum Abrahami Ortelij. </s> | <s>vide The&longs;aurum geographicum Abrahami Ortelij. </s> |
| | |
| <s>Strabo lib. </s> | <s>Strabo lib. |
| | |
| <s>15. <lb/>&longs;ic: Indiam à &longs;eptentrione Tauri extrema terminant, ab Ariana v&longs;que in <lb/>orientale mare, quæ extrema indigenæ particulatim nominant Poropami&longs;<gap/><pb pagenum="98"/>&longs;um, Emodum, Imauum, & alijs nominibus: Macedones verò Cauca&longs;um <lb/>vocant.</s></p><p type="main"> | 15. <lb/>&longs;ic: Indiam à &longs;eptentrione Tauri extrema terminant, ab Ariana v&longs;que in <lb/>orientale mare, quæ extrema indigenæ particulatim nominant Poropami&longs;<gap/><pb pagenum="98"/>&longs;um, Emodum, Imauum, & alijs nominibus: Macedones verò Cauca&longs;um <lb/>vocant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg146"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Is igitur &longs;ect. </s> | <s>Is igitur &longs;ect. </s> |
| | |
| <s>3. cap. </s> | <s>3. cap. |
| | |
| <s>5. de hoc Ari&longs;t. | 5. de hoc Ari&longs;t. |
| | |
| loco &longs;ie loquitur: <lb/>hic locus diligenter expendendus videtur tum quia difficillimus e&longs;t, <expan abbr="tũ">tum</expan> quia <lb/>multis an&longs;am dedit reprehendendi Ari&longs;t. | loco &longs;ie loquitur: <lb/>hic locus diligenter expendendus videtur tum quia difficillimus e&longs;t, <expan abbr="tũ">tum</expan> quia <lb/>multis an&longs;am dedit reprehendendi Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>vbi animaduertendum expo­<lb/>&longs;itionem <expan abbr="hãc">hanc</expan> parùm differre à no&longs;tra modò allata, cùm <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> in idem tem­<lb/>pus recidat; nam &longs;i dixerimus initio Crepu&longs;culi matutini illuminari ter­<lb/>tiam partem Cauca&longs;i, tempus hoc coincidit cum initio tertiæ partis noctis, <lb/>quantitas enim Crepu&longs;culi in poli eleuatione 47. grad. </s> | <s>vbi animaduertendum expo­<lb/>&longs;itionem <expan abbr="hãc">hanc</expan> parùm differre à no&longs;tra modò allata, cùm <expan abbr="vtraq;">vtraque</expan> in idem tem­<lb/>pus recidat; nam &longs;i dixerimus initio Crepu&longs;culi matutini illuminari ter­<lb/>tiam partem Cauca&longs;i, tempus hoc coincidit cum initio tertiæ partis noctis, <lb/>quantitas enim Crepu&longs;culi in poli eleuatione 47. grad. </s> |
| | |
| <s>qualem habet Cau­<lb/>ca&longs;us, per totam æ&longs;tatem tres horas plus minus continet, vt patet ex tabu­<lb/>la quantitatis Crepu&longs;culi, quæ e&longs;t apud Nonium, & apud Clauium in &longs;phæ­<lb/>ra vltimæ editionis; quæ quantitas reperiri geometrico calculo pote&longs;t, vt <lb/>docent Nonius, Clauius, & Maginus lib. </s> | <s>qualem habet Cau­<lb/>ca&longs;us, per totam æ&longs;tatem tres horas plus minus continet, vt patet ex tabu­<lb/>la quantitatis Crepu&longs;culi, quæ e&longs;t apud Nonium, & apud Clauium in &longs;phæ­<lb/>ra vltimæ editionis; quæ quantitas reperiri geometrico calculo pote&longs;t, vt <lb/>docent Nonius, Clauius, & Maginus lib. |
| | |
| <s>10. primi mob. </s> | 10. primi mob. </s> |
| | |
| <s>quod quidem trium <lb/>circiter horarum tempus e&longs;t tertia ferè noctis pars in ijs regionibus, quibus <lb/>polus eleuatur 47. grad. </s> | <s>quod quidem trium <lb/>circiter horarum tempus e&longs;t tertia ferè noctis pars in ijs regionibus, quibus <lb/>polus eleuatur 47. grad. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg151"></margin.target>151</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg151"></margin.target>151</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Svmma 4. cap. </s> | <s>Svmma 4. cap. |
| | |
| <s>2. quod e&longs;t de permutatione, & vici&longs;&longs;itudine aquarum, <lb/>& continentis. </s> | 2. quod e&longs;t de permutatione, & vici&longs;&longs;itudine aquarum, <lb/>& continentis. </s> |
| | |
| <s>Pergratum Lectori fore exi&longs;timaui, nec alienum ab <lb/>in&longs;tituto, &longs;i occa&longs;ione huius permutationis maris, ac terræ, rem ex­<lb/>po&longs;uero &longs;citu digniffimam, quam pridem ob&longs;eruare cœpi, ac in dies <lb/>ob&longs;eruo, præ&longs;ertim cum nullus præteritorum &longs;criptorum, quod &longs;ciam, eam <lb/>literis mandauerit: Terræ &longs;cilicet totius molem paulatim reduci ad perfe­<lb/>ctam &longs;phæricitatem, ita vt aliquando nece&longs;&longs;e &longs;it futurum ip&longs;am à mari inun­<lb/>dari, <expan abbr="atq;">atque</expan> omninò inhabitabilem reddi. </s> | <s>Pergratum Lectori fore exi&longs;timaui, nec alienum ab <lb/>in&longs;tituto, &longs;i occa&longs;ione huius permutationis maris, ac terræ, rem ex­<lb/>po&longs;uero &longs;citu digniffimam, quam pridem ob&longs;eruare cœpi, ac in dies <lb/>ob&longs;eruo, præ&longs;ertim cum nullus præteritorum &longs;criptorum, quod &longs;ciam, eam <lb/>literis mandauerit: Terræ &longs;cilicet totius molem paulatim reduci ad perfe­<lb/>ctam &longs;phæricitatem, ita vt aliquando nece&longs;&longs;e &longs;it futurum ip&longs;am à mari inun­<lb/>dari, <expan abbr="atq;">atque</expan> omninò inhabitabilem reddi. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>cau&longs;am au­<lb/>tem re&longs;tauratri<gap/> huius terrenæ <expan abbr="rotũditatis">rotunditatis</expan> e&longs;&longs;e aquas tum pluuiales, tum <lb/>fluuiales iamdiù ob&longs;eruauimus, vt ex &longs;equentibus ob&longs;eruationibus patebit.</s></p><p type="main"> | <s>cau&longs;am au­<lb/>tem re&longs;tauratri<gap/> huius terrenæ <expan abbr="rotũditatis">rotunditatis</expan> e&longs;&longs;e aquas tum pluuiales, tum <lb/>fluuiales iamdiù ob&longs;eruauimus, vt ex &longs;equentibus ob&longs;eruationibus patebit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Primò, videmus flumina quotidie montium radices corrodere, ac qua&longs;i <lb/>&longs;uffodere, ita vt pa&longs;&longs;im ex hoc, vel illo monte magnas faciant ruinas, ac pr&ecedil;­<lb/>cipitia, <expan abbr="atq;">atque</expan> hiac inde prærupti appareant montes, vt meritò legamus apud <lb/>Iob cap. </s> | <s>Primò, videmus flumina quotidie montium radices corrodere, ac qua&longs;i <lb/>&longs;uffodere, ita vt pa&longs;&longs;im ex hoc, vel illo monte magnas faciant ruinas, ac pr&ecedil;­<lb/>cipitia, <expan abbr="atq;">atque</expan> hiac inde prærupti appareant montes, vt meritò legamus apud <lb/>Iob cap. |
| | |
| <s>14. allunione paulatim terra con&longs;umitur. </s> | 14. allunione paulatim terra con&longs;umitur. </s> |
| | |
| <s>humum porrò illam ex <lb/>montibus delap&longs;am &longs;emper ad loca humiliora fluuij &longs;ecum detrahunt. </s> | <s>humum porrò illam ex <lb/>montibus delap&longs;am &longs;emper ad loca humiliora fluuij &longs;ecum detrahunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ad hæc; antiqua in montium verticibus con­<lb/>&longs;tituta ædeficia, propterea intercidunt, quia terra hinc, & inde ab aquis <lb/>paulatim confumpta, <expan abbr="deor&longs;um&qacute;">deor&longs;umque</expan>; delap&longs;a, fundamenta ip&longs;orum nuda primò <lb/>relinquit; deindé terra etiam ip&longs;a, qua fundamenta innitebatur &longs;en&longs;im de­<lb/>lap&longs;a, ip&longs;a <expan abbr="quoq;">quoque</expan> fundamenta vnà cum toto ædeficio nece&longs;&longs;e e&longs;t collabi, hu­<lb/>ius &longs;igna infinita propemodum videri po&longs;&longs;unt; vnum tamen, quod toti orbi <lb/>confpicuum e&longs;t, non ommittam; Capitolium videlicet Romanum, cuius <lb/>modo fundamenta tota extant, quæ olim altè &longs;ub terram de&longs;cendebant. </s> | <s>Ad hæc; antiqua in montium verticibus con­<lb/>&longs;tituta ædeficia, propterea intercidunt, quia terra hinc, & inde ab aquis <lb/>paulatim confumpta, <expan abbr="deor&longs;um&qacute;">deor&longs;umque</expan>; delap&longs;a, fundamenta ip&longs;orum nuda primò <lb/>relinquit; deindé terra etiam ip&longs;a, qua fundamenta innitebatur &longs;en&longs;im de­<lb/>lap&longs;a, ip&longs;a <expan abbr="quoq;">quoque</expan> fundamenta vnà cum toto ædeficio nece&longs;&longs;e e&longs;t collabi, hu­<lb/>ius &longs;igna infinita propemodum videri po&longs;&longs;unt; vnum tamen, quod toti orbi <lb/>confpicuum e&longs;t, non ommittam; Capitolium videlicet Romanum, cuius <lb/>modo fundamenta tota extant, quæ olim altè &longs;ub terram de&longs;cendebant. </s> |
| | |
| <s>vi­<lb/>de pulcherrimam hac de re tractationem apud Georgium Agricolam lib. </s> | <s>vi­<lb/>de pulcherrimam hac de re tractationem apud Georgium Agricolam lib. |
| | |
| <s>3. <lb/>cap. </s> | 3. <lb/>cap. |
| | |
| <s>1. qui amplius addit illud, quod & mihi maximè probatur; flumina ni­<lb/>mirum producere montes, <expan abbr="colles&qacute;">collesque</expan>; hoc modo; vult enim initio mundi non <lb/>extiti&longs;&longs;e tot particulares montes ab inuicem di&longs;cretos, &longs;ed fui&longs;&longs;e perpetua <lb/>quædam terræ iuga eminentia quidem, &longs;ed non tot vallibus di&longs;&longs;ecta: v. </s> | 1. qui amplius addit illud, quod & mihi maximè probatur; flumina ni­<lb/>mirum producere montes, <expan abbr="colles&qacute;">collesque</expan>; hoc modo; vult enim initio mundi non <lb/>extiti&longs;&longs;e tot particulares montes ab inuicem di&longs;cretos, &longs;ed fui&longs;&longs;e perpetua <lb/>quædam terræ iuga eminentia quidem, &longs;ed non tot vallibus di&longs;&longs;ecta: v. </s> |
| | |
| <s>g. <lb/></s> | <s>g. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s>quod primò Ari&longs;t. | <s>quod primò Ari&longs;t. |
| | |
| te&longs;timonio in hoc cap. </s> | te&longs;timonio in hoc cap. |
| | |
| <s>comprobatur, <lb/>cum quo pariter &longs;entiunt veteres Geographi, & Hi&longs;torici omnes. </s> | comprobatur, <lb/>cum quo pariter &longs;entiunt veteres Geographi, & Hi&longs;torici omnes. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. | <s>Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s>Accedit & Plinij te­<lb/>&longs;timonium, qui tradit multas terras na&longs;ci, non &longs;olum fluminum inuectu, &longs;<gap/>d <pb pagenum="106"/>etiam marium rece&longs;&longs;u; &longs;ic mare ab Ambraciæ portu 10. millia pa&longs;&longs;uum; ab <lb/>Athenarum verò <expan abbr="quinq;">quinque</expan> millia, & alijs in locis plus minu&longs;uè rece&longs;&longs;i&longs;&longs;e &longs;cri­<lb/>bit. </s> | <s>Accedit & Plinij te­<lb/>&longs;timonium, qui tradit multas terras na&longs;ci, non &longs;olum fluminum inuectu, &longs;<gap/>d <pb pagenum="106"/>etiam marium rece&longs;&longs;u; &longs;ic mare ab Ambraciæ portu 10. millia pa&longs;&longs;uum; ab <lb/>Athenarum verò <expan abbr="quinq;">quinque</expan> millia, & alijs in locis plus minu&longs;uè rece&longs;&longs;i&longs;&longs;e &longs;cri­<lb/>bit. </s> |
| | |
| <s>Huc facit locus quidam Strabonis ex lib. </s> | <s>Huc facit locus quidam Strabonis ex lib. |
| | |
| <s>12. de Pyramo Ciliciæ fluuio: <lb/>&longs;ic; montes verò egre&longs;&longs;us tantum limum in mare deducit, partim ex Ca­<lb/>taonia, partim ex Ciliciæ campis, vt huiu&longs;modi de co oraculum feratur;</s></p><p type="main"> | 12. de Pyramo Ciliciæ fluuio: <lb/>&longs;ic; montes verò egre&longs;&longs;us tantum limum in mare deducit, partim ex Ca­<lb/>taonia, partim ex Ciliciæ campis, vt huiu&longs;modi de co oraculum feratur;</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Tempus erit rapidis olim cum Pyramus vndis <lb/>In &longs;acram veniet conge&longs;io litore, Cyprum:<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Tempus erit rapidis olim cum Pyramus vndis <lb/>In &longs;acram veniet conge&longs;io litore, Cyprum:<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg153"></margin.target>153</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg153"></margin.target>153</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summæ 2. cap. </s> | <s>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Quapropter & circa Orionis orturm maximè fit tranquilli­<lb/>tas)<emph.end type="italics"/> quando Medici, Philo&longs;ophi, Poetæ, ac reliqui auctores loquuntur de <lb/>ortu a&longs;trorum fixorum, aut con&longs;tellationum, quæ &longs;unt in firmamento, vti <lb/>e&longs;t Orion (& Canis, de quo po&longs;tea) intelligunt &longs;emper de ortu ip&longs;orum, qui <lb/>fit matutino tempore, quando &longs;cilicet vel &longs;imul cum Sole, vel paulò ante <lb/>Solem emergunt, ita vt videantur à nobis; qui ortus dicitur Co&longs;micus, tunc <lb/>propriè, quando &longs;imul a&longs;trum cum Sole oritur; quando autem incipit appa­<lb/>rere manc ante Solem, dicitur ortus Heliacus. </s> | 2. <emph type="italics"/>(Quapropter & circa Orionis orturm maximè fit tranquilli­<lb/>tas)<emph.end type="italics"/> quando Medici, Philo&longs;ophi, Poetæ, ac reliqui auctores loquuntur de <lb/>ortu a&longs;trorum fixorum, aut con&longs;tellationum, quæ &longs;unt in firmamento, vti <lb/>e&longs;t Orion (& Canis, de quo po&longs;tea) intelligunt &longs;emper de ortu ip&longs;orum, qui <lb/>fit matutino tempore, quando &longs;cilicet vel &longs;imul cum Sole, vel paulò ante <lb/>Solem emergunt, ita vt videantur à nobis; qui ortus dicitur Co&longs;micus, tunc <lb/>propriè, quando &longs;imul a&longs;trum cum Sole oritur; quando autem incipit appa­<lb/>rere manc ante Solem, dicitur ortus Heliacus. </s> |
| | |
| <s>i. </s> | <s>i. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg160"></margin.target>160.a</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg160"></margin.target>160.a</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summæ 2. cap. </s> | <s>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>3. de <expan abbr="v&etilde;tis">ventis</expan> <emph type="italics"/>(Oportet autem de &longs;itu &longs;imul rationes ex de&longs;criptio <lb/>ne con&longs;iderare)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t rationes ventorum ex de&longs;criptione, ide&longs;t in figura ali­<lb/>qua, vt in &longs;equenti con&longs;iderare; &longs;olet enim Ari&longs;t. | 3. de <expan abbr="v&etilde;tis">ventis</expan> <emph type="italics"/>(Oportet autem de &longs;itu &longs;imul rationes ex de&longs;criptio <lb/>ne con&longs;iderare)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t rationes ventorum ex de&longs;criptione, ide&longs;t in figura ali­<lb/>qua, vt in &longs;equenti con&longs;iderare; &longs;olet enim Ari&longs;t. |
| | |
| figuras, imò demon&longs;tratio­<lb/>nes ip&longs;as Mathematicorum, de&longs;criptiones appellare, vt &longs;æpius in Logicis <lb/>monuimus.</s></p><p type="main"> | figuras, imò demon&longs;tratio­<lb/>nes ip&longs;as Mathematicorum, de&longs;criptiones appellare, vt &longs;æpius in Logicis <lb/>monuimus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg162"></margin.target>161</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg162"></margin.target>161</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summæ 2. cap. </s> | <s>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>2. De Areæ figura <emph type="italics"/>(Refrangitur autem à con&longs;i&longs;tente caligine <lb/>circa Solem, aut Lunam vi&longs;us; quapropter non ex oppo&longs;ito &longs;icut iris, apparet. </s> | 2. De Areæ figura <emph type="italics"/>(Refrangitur autem à con&longs;i&longs;tente caligine <lb/>circa Solem, aut Lunam vi&longs;us; quapropter non ex oppo&longs;ito &longs;icut iris, apparet. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="Vn-diq;">Vn­<lb/>dique</expan> autem &longs;imiliter refracto, nece&longs;&longs;e e&longs;t circulum e&longs;&longs;e, aut circuli partem. </s> | <s><expan abbr="Vn-diq;">Vn­<lb/>dique</expan> autem &longs;imiliter refracto, nece&longs;&longs;e e&longs;t circulum e&longs;&longs;e, aut circuli partem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> | <s>Nunc ad textus declarationem, in <lb/>quo continetur Geometrica demon&longs;tratio rotunditatis Areæ, quam &longs;ic bre­<lb/>uiter prius veteres excogitarunt: Viderunt primò Solem in Area apparere <lb/>in orbem, & con&longs;imiliter: hinc intulerunt nece&longs;&longs;e e&longs;&longs;e apparere etiam per <lb/>con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis angulos; quia diuer&longs;i anguli, diuer&longs;am <lb/>etiam <expan abbr="appar&etilde;tiam">apparentiam</expan> efficiunt: atqui con&longs;imiles, &longs;iue æquales refractionis an­<lb/>gulos nece&longs;&longs;e e&longs;t in circulum <expan abbr="cõ&longs;titui">con&longs;titui</expan>, vt mox con&longs;tabit; cau&longs;a igitur rotun­<lb/>ditatis huius, e&longs;t angulorum refractionis æqualitas. </s> |
| | |
| <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Sed iam textum Ari&longs;t. <lb/>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> |
| | |
| <s>qui geometricam huius rci continet demon&longs;trationem, explicemus. </s> | |
| | |
| <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. | <s>Suppo­<lb/>nit igitur primò Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> hæc cur Halonis figura orbicularis videatur, rationem <lb/>reddunt, <expan abbr="vna&qacute;">vnaque</expan>; textui lucem afferunt.</s></p><p type="head"> | <s><expan abbr="Atq;">Atque</expan> hæc cur Halonis figura orbicularis videatur, rationem <lb/>reddunt, <expan abbr="vna&qacute;">vnaque</expan>; textui lucem afferunt.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summæ 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summæ 2. cap. |
| | |
| <s>4. De Iridis figura.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 4. De Iridis figura.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg163"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| explicat.</s></p><p type="main"> | explicat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Inquit igitur Ari&longs;t. </s> | <s>Inquit igitur Ari&longs;t. &longs;it enim in oriente, &c. </s> |
| | |
| <s>&longs;it enim in oriente, &c. </s> | |
| | |
| <s>vbi aggreditur probare vnum <lb/>ex tribus illis, quæ &longs;upra propo&longs;uit, nimirum tunc Iridem e&longs;&longs;e &longs;emicircu­<lb/>lum, quando a&longs;trum fuerit in oriente, &longs;iue in horizonte, vbi G. &longs;i igitur per <lb/>triangulum G M K, intelligamus <expan abbr="planũ">planum</expan> exten&longs;um, in quo A, in figura, adeo <lb/>magnum, vt totum &longs;ece<gap/> hemi&longs;phærium, faciet in &longs;uperficie hemi&longs;phærij &longs;e­<pb pagenum="118"/>ctionem, quæ erit portio maximi circuli, per 6. Theodo&longs;ij, cum planum &longs;e­<lb/>cans hemi&longs;phærium, tran&longs;eat per <expan abbr="centrũ">centrum</expan> ip&longs;ius, quæ &longs;ectio, &longs;iue circuli por­<lb/>tio repræ&longs;entatur in figura, per &longs;emicirculum in quo A, &longs;iue in quo G A M­<lb/>R O. nihil autem refert quodcunque intelligas planum &longs;uper axem G K O, <lb/>tran&longs;iens &longs;iue per triangulum G K M, &longs;iue per aliud illi &longs;imile. </s> | <s>vbi aggreditur probare vnum <lb/>ex tribus illis, quæ &longs;upra propo&longs;uit, nimirum tunc Iridem e&longs;&longs;e &longs;emicircu­<lb/>lum, quando a&longs;trum fuerit in oriente, &longs;iue in horizonte, vbi G. &longs;i igitur per <lb/>triangulum G M K, intelligamus <expan abbr="planũ">planum</expan> exten&longs;um, in quo A, in figura, adeo <lb/>magnum, vt totum &longs;ece<gap/> hemi&longs;phærium, faciet in &longs;uperficie hemi&longs;phærij &longs;e­<pb pagenum="118"/>ctionem, quæ erit portio maximi circuli, per 6. Theodo&longs;ij, cum planum &longs;e­<lb/>cans hemi&longs;phærium, tran&longs;eat per <expan abbr="centrũ">centrum</expan> ip&longs;ius, quæ &longs;ectio, &longs;iue circuli por­<lb/>tio repræ&longs;entatur in figura, per &longs;emicirculum in quo A, &longs;iue in quo G A M­<lb/>R O. nihil autem refert quodcunque intelligas planum &longs;uper axem G K O, <lb/>tran&longs;iens &longs;iue per triangulum G K M, &longs;iue per aliud illi &longs;imile. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> | <s>Deinde vt &longs;e habet F, ad K G. ita &longs;it <lb/>B, ad aliam, quæ &longs;it K P, in eadem figura per 12. 6. & à puncto P, ad M, iun­<lb/>gatur recta P M. </s> |
| | |
| <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Dico P, e&longs;&longs;e polum circuli, quem dixi Iridis, & in quem li­<lb/>neæ à K, procedentes turbinis formam effingunt, probatur autem ab Ari&longs;t. <lb/>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>in &longs;equentibus.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg167"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>in <lb/>hac enim conuer&longs;ione angulus Iridis B, de&longs;cribet circulum, qui erit Iris, & <lb/>pertr an&longs;ibit omnes angulos, qui in tali Solis, oculi, ac nubis &longs;itu, arcum ef­<lb/>ficere &longs;unt idonei.</s></p><p type="main"> | <s>in <lb/>hac enim conuer&longs;ione angulus Iridis B, de&longs;cribet circulum, qui erit Iris, & <lb/>pertr an&longs;ibit omnes angulos, qui in tali Solis, oculi, ac nubis &longs;itu, arcum ef­<lb/>ficere &longs;unt idonei.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Sed contra prædicta de angulo Iridis determinato eadem nobis obijcies, <lb/>quæ nos &longs;upra ad finem numeri 164. Ari&longs;t. </s> | <s>Sed contra prædicta de angulo Iridis determinato eadem nobis obijcies, <lb/>quæ nos &longs;upra ad finem numeri 164. Ari&longs;t. & alijs obiecimus, plures <expan abbr="nimi-rũ">nimi­<lb/>rum</expan> po&longs;&longs;e con&longs;titui angulos æquales angulo Iridis B, in plano trianguli A B C, <lb/>qui non &longs;int in eodem orbe con&longs;tituti, in quo &longs;unt omnes anguli B. </s> |
| | |
| <s>& alijs obiecimus, plures <expan abbr="nimi-rũ">nimi­<lb/>rum</expan> po&longs;&longs;e con&longs;titui angulos æquales angulo Iridis B, in plano trianguli A B C, <lb/>qui non &longs;int in eodem orbe con&longs;tituti, in quo &longs;unt omnes anguli B. </s> | |
| | |
| <s>Iridem <lb/>reflectentes, <expan abbr="quiq;">quique</expan> reflexionem faciant ad eundem oculum C, vnde &longs;equitur <lb/>prædictam Iridis altitudinem non e&longs;&longs;e, vti diximus, determinatam, cum <lb/>po&longs;&longs;it angulus B, alios &longs;ibi æquales tam &longs;upra, quàm infra habere, qua ra­<lb/>tione deberet etiam Iris, & altius, & inferius apparere.</s></p><p type="main"> | <s>Iridem <lb/>reflectentes, <expan abbr="quiq;">quique</expan> reflexionem faciant ad eundem oculum C, vnde &longs;equitur <lb/>prædictam Iridis altitudinem non e&longs;&longs;e, vti diximus, determinatam, cum <lb/>po&longs;&longs;it angulus B, alios &longs;ibi æquales tam &longs;upra, quàm infra habere, qua ra­<lb/>tione deberet etiam Iris, & altius, & inferius apparere.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Hactenus de Iri­<lb/>dis figura &longs;it &longs;atis.</s></p><p type="head"> | <s>Hactenus de Iri­<lb/>dis figura &longs;it &longs;atis.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>5. De Parelio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | 5. De Parelio.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg173"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg174"></margin.target>183</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg174"></margin.target>183</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Videtur autem non &longs;olum ip&longs;um quid e&longs;t cogno&longs;cere vtile e&longs;&longs;e <lb/>ad cogno&longs;cendas cau&longs;as accidentium &longs;ub&longs;tantijs: &longs;icut in Mathemati­<lb/>cis quid rectum, & quid obliqaum, aut quid linea, & planum, ad co­<lb/>gno&longs; cendum quot rectis, trianguli anguli &longs;unt æquales)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­<lb/>quodque</expan> ex prædictis patet tum ex definitionibus primi Elem. |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Videtur autem non &longs;olum ip&longs;um quid e&longs;t cogno&longs;cere vtile e&longs;&longs;e <lb/>ad cogno&longs;cendas cau&longs;as accidentium &longs;ub&longs;tantijs: &longs;icut in Mathemati­<lb/>cis quid rectum, & quid obliqaum, aut quid linea, & planum, ad co­<lb/>gno&longs; cendum quot rectis, trianguli anguli &longs;unt æquales)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <expan abbr="vnum-quodq;">vnum­<lb/>quodque</expan> ex prædictis patet tum ex definitionibus primi Elem. </s> | tum ex com­<lb/>mentarijs ip&longs;arum; quamuis autem ibi non definiatur <expan abbr="rectũ">rectum</expan>, nec obliquum <lb/>in genere, definitur tamen linea recta, & obliqua, & plana &longs;uperficies, &longs;iue <lb/>planum, ex quibus facilè definitio recti, & obliqui colligi pote&longs;t: quæ defi­<lb/>nitiones nece&longs;&longs;ariæ &longs;unt ad cogno&longs;cendum quot rectis angulis æquales &longs;int <lb/>tres anguli cuiufuis trianguli. </s> |
| | |
| <s>tum ex com­<lb/>mentarijs ip&longs;arum; quamuis autem ibi non definiatur <expan abbr="rectũ">rectum</expan>, nec obliquum <lb/>in genere, definitur tamen linea recta, & obliqua, & plana &longs;uperficies, &longs;iue <lb/>planum, ex quibus facilè definitio recti, & obliqui colligi pote&longs;t: quæ defi­<lb/>nitiones nece&longs;&longs;ariæ &longs;unt ad cogno&longs;cendum quot rectis angulis æquales &longs;int <lb/>tres anguli cuiufuis trianguli. </s> | <s>vide quæ de hac æqualitate &longs;crip&longs;i lib, primo <lb/>Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>vide quæ de hac æqualitate &longs;crip&longs;i lib, primo <lb/>Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg175"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg175"></margin.target>184</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg175"></margin.target>184</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 13. <emph type="italics"/>(Si igitur e&longs;t aliqua animæ operatio, aut pa&longs;&longs;io propria, continget vti­<lb/>que ip&longs;am &longs;eparari: &longs;i verò nulla e&longs;t propria ip&longs;ius non vtique erit &longs;eparabilis. </s> |
| | |
| <s>13. <emph type="italics"/>(Si igitur e&longs;t aliqua animæ operatio, aut pa&longs;&longs;io propria, continget vti­<lb/>que ip&longs;am &longs;eparari: &longs;i verò nulla e&longs;t propria ip&longs;ius non vtique erit &longs;eparabilis. </s> | |
| | |
| <s>&longs;ed <lb/>&longs;icut recto in quantum rectum multa accidunt, vt tangere æ<gap/>eam &longs;phæram &longs;ecun­<lb/>dum punctum, non tamen tanget hoc, rectum ip&longs;um &longs;eparatum: in&longs;eparabile enim, <lb/>&longs;i quidem cum corpore quodam &longs;emper e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Propo&longs;itio 2. tertij Elem. </s> | <s>&longs;ed <lb/>&longs;icut recto in quantum rectum multa accidunt, vt tangere æ<gap/>eam &longs;phæram &longs;ecun­<lb/>dum punctum, non tamen tanget hoc, rectum ip&longs;um &longs;eparatum: in&longs;eparabile enim, <lb/>&longs;i quidem cum corpore quodam &longs;emper e&longs;t)<emph.end type="italics"/> Propo&longs;itio 2. tertij Elem. |
| | |
| <s>&pacute;robat li­<lb/><figure id="fig62"></figure><lb/>neam rectam, duo quælibet puncta <expan abbr="quãtumuis">quantumuis</expan> pro­<lb/>pinqua in circuli ambitu a&longs;&longs;umpta coniungentem <lb/>cadere intra circulum. </s> | &pacute;robat li­<lb/><figure id="fig62"></figure><lb/>neam rectam, duo quælibet puncta <expan abbr="quãtumuis">quantumuis</expan> pro­<lb/>pinqua in circuli ambitu a&longs;&longs;umpta coniungentem <lb/>cadere intra circulum. </s> |
| | |
| <s>v. </s> | <s>v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg176"></margin.target>185</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg176"></margin.target>185</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 12. <emph type="italics"/>(Non enim &longs;olum ip&longs;um, quod&longs;it, oportet definitiuam rationem <lb/>oftendere, &longs;icut plures definitionum dicunt, &longs;ed & cau&longs;am ine&longs;&longs;e, & ap­<lb/>parere. </s> |
| | |
| <s>12. <emph type="italics"/>(Non enim &longs;olum ip&longs;um, quod&longs;it, oportet definitiuam rationem <lb/>oftendere, &longs;icut plures definitionum dicunt, &longs;ed & cau&longs;am ine&longs;&longs;e, & ap­<lb/>parere. </s> | |
| | |
| <s>nunc autem, vt conclu&longs;iones rationes definitionum &longs;unt, vt quid <lb/>tetragoni&longs;mus? </s> | <s>nunc autem, vt conclu&longs;iones rationes definitionum &longs;unt, vt quid <lb/>tetragoni&longs;mus? </s> |
| | |
| |
| | |
| animæ definitionem præ­<lb/>mittit duplicem e&longs;&longs;e definitionem, alteram &longs;cilicet, quæ explicat &longs;olum rei <lb/>e&longs;&longs;entiam, quam dicunt formalem definitionem; alteram verò, quæ præte­<lb/>rea explicat etiam rei cau&longs;am, quam dicunt cau&longs;alem definitionem: vtram­<lb/>que autem exemplo Geometrico explicat.</s></p><p type="main"> | animæ definitionem præ­<lb/>mittit duplicem e&longs;&longs;e definitionem, alteram &longs;cilicet, quæ explicat &longs;olum rei <lb/>e&longs;&longs;entiam, quam dicunt formalem definitionem; alteram verò, quæ præte­<lb/>rea explicat etiam rei cau&longs;am, quam dicunt cau&longs;alem definitionem: vtram­<lb/>que autem exemplo Geometrico explicat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In cap. </s> | <s>In cap. |
| | |
| <s>igitur de relatione plura &longs;crip&longs;i de tetragoni&longs;mo, &longs;eu qua dratio­<lb/>ne circuli, quæ huc &longs;pectant. </s> | igitur de relatione plura &longs;crip&longs;i de tetragoni&longs;mo, &longs;eu qua dratio­<lb/>ne circuli, quæ huc &longs;pectant. </s> |
| | |
| <s>propterea nunc tantum propria huius loci <expan abbr="de-clarãda">de­<lb/>claranda</expan> re&longs;tant. </s> | <s>propterea nunc tantum propria huius loci <expan abbr="de-clarãda">de­<lb/>claranda</expan> re&longs;tant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;i quis verò dicat tetragoni&longs;mum hunc quadri­<lb/>lateri dati e&longs;&longs;e mediæ prædictæ inuentionem cau&longs;alem afferet definitionem, <lb/>cum rei cau&longs;am dicat. </s> | <s>&longs;i quis verò dicat tetragoni&longs;mum hunc quadri­<lb/>lateri dati e&longs;&longs;e mediæ prædictæ inuentionem cau&longs;alem afferet definitionem, <lb/>cum rei cau&longs;am dicat. </s> |
| | |
| <s>Aduerte 10. Grammaticum immeritò accu&longs;are Ale­<lb/>xandrum, quod dicat quadrationem hanc per inuentionem mediæ propor­<lb/>tionalis tradi in 2. Elem. </s> | <s>Aduerte 10. Grammaticum immeritò accu&longs;are Ale­<lb/>xandrum, quod dicat quadrationem hanc per inuentionem mediæ propor­<lb/>tionalis tradi in 2. Elem. |
| | |
| <s>nam verè in 14. 2. traditur talis inuentio, quam­<lb/>uis enim ibi nulla fiat expre&longs;&longs;a mentio huiu&longs;modi mediæ, in ip&longs;a tamen e<gap/><lb/>reperitur, ac per eam figuræ rectilineæ quadrantur: quod patet ex figura <lb/>14. prædictæ, quæ eadem e&longs;t cum figura 13. 6. qua docemur prædictam in­<lb/>uentionem.</s></p><p type="main"> | nam verè in 14. 2. traditur talis inuentio, quam­<lb/>uis enim ibi nulla fiat expre&longs;&longs;a mentio huiu&longs;modi mediæ, in ip&longs;a tamen e<gap/><lb/>reperitur, ac per eam figuræ rectilineæ quadrantur: quod patet ex figura <lb/>14. prædictæ, quæ eadem e&longs;t cum figura 13. 6. qua docemur prædictam in­<lb/>uentionem.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg177"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg177"></margin.target>186</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg177"></margin.target>186</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 86. <emph type="italics"/>(Acutum mouet &longs;en&longs;um in tempore pauco multùm: graue autem in <lb/>multo parùm; non igitur velox e&longs;t acutum, graue autem tardum, fed fit illius qui­<lb/>dem propter velocitatem motus huiu&longs;modi, huius autem propter tarditatem)<emph.end type="italics"/> vide <lb/>quæ de hac re primo topic. </s> |
| | |
| <s>86. <emph type="italics"/>(Acutum mouet &longs;en&longs;um in tempore pauco multùm: graue autem in <lb/>multo parùm; non igitur velox e&longs;t acutum, graue autem tardum, fed fit illius qui­<lb/>dem propter velocitatem motus huiu&longs;modi, huius autem propter tarditatem)<emph.end type="italics"/> vide <lb/>quæ de hac re primo topic. </s> | <s>cap. |
| | |
| <s>cap. </s> | 13. dicta &longs;unt, illa enim omnia in hunc lo­<lb/>cum quadrant. </s> |
| | |
| <s>13. dicta &longs;unt, illa enim omnia in hunc lo­<lb/>cum quadrant. </s> | |
| | |
| <s>Verum occurrit illa dubitatio; quod cum Ari&longs;t. | <s>Verum occurrit illa dubitatio; quod cum Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg178"></margin.target>187</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg178"></margin.target>187</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 159. <emph type="italics"/>(Apparent autem, & fal&longs;a, de quibus &longs;imul exi&longs;timationem veram <lb/>habet, vt apparet &longs;ol vnius pedis, per&longs;ua&longs;um autem e&longs;t, eum maiorem e&longs;&longs;e babitata)<emph.end type="italics"/><lb/>habitata, ide&longs;t terra habitata. </s> |
| | |
| <s>159. <emph type="italics"/>(Apparent autem, & fal&longs;a, de quibus &longs;imul exi&longs;timationem veram <lb/>habet, vt apparet &longs;ol vnius pedis, per&longs;ua&longs;um autem e&longs;t, eum maiorem e&longs;&longs;e babitata)<emph.end type="italics"/><lb/>habitata, ide&longs;t terra habitata. </s> | |
| | |
| <s>Vide, quæ cap. </s> | <s>Vide, quæ cap. |
| | |
| <s>3. &longs;ummæ 1. primi Meteor. <lb/></s> | 3. &longs;ummæ 1. primi Meteor. <lb/></s> |
| | |
| <s>Item capite 5. &longs;ummæ 2. de Solis magnitudine &longs;crip&longs;i, ea enim huic loco <lb/>abundè &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> | <s>Item capite 5. &longs;ummæ 2. de Solis magnitudine &longs;crip&longs;i, ea enim huic loco <lb/>abundè &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg179"></margin.target>188</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg179"></margin.target>188</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 21. <emph type="italics"/>(Vt incommen&longs;urabile, & diameter)<emph.end type="italics"/> vide, quæ de incom­<lb/>men&longs;uratione diametri, & co&longs;tæ &longs;cripta &longs;unt lib. |
| | |
| <s>21. <emph type="italics"/>(Vt incommen&longs;urabile, & diameter)<emph.end type="italics"/> vide, quæ de incom­<lb/>men&longs;uratione diametri, & co&longs;tæ &longs;cripta &longs;unt lib. </s> | |
| | |
| <s>1. Priorum, cap. <lb/></s> | |
| | |
| <s>23. vnde &longs;atis huic loco fieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> | 1. Priorum, cap. <lb/>23. vnde &longs;atis huic loco fieri pote&longs;t.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg180"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg181"></margin.target>190</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg181"></margin.target>190</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 32. <emph type="italics"/>(Sit igitur vt A, quidem album, ad B, quod nigrum; &longs;ic C, ad D; qua­<lb/>re & p<gap/>rmutatim)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quare & permutando (vt aiunt Geometræ) erit vt <lb/>A, ad C, ita B, ad D, hunc argumentandi modum à permutata proportio­<lb/>ne explicaui in primo Po&longs;ter. cap. |
| | |
| <s>32. <emph type="italics"/>(Sit igitur vt A, quidem album, ad B, quod nigrum; &longs;ic C, ad D; qua­<lb/>re & p<gap/>rmutatim)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, quare & permutando (vt aiunt Geometræ) erit vt <lb/>A, ad C, ita B, ad D, hunc argumentandi modum à permutata proportio­<lb/>ne explicaui in primo Po&longs;ter. </s> | 5. tex. </s> |
| | |
| <s>cap. </s> | |
| | |
| <s>5. tex. </s> | |
| | |
| <s>13. dicitur etiam alterna ratio; <lb/>& definitur ab Euclide definitione 12, 5.</s></p><p type="head"> | <s>13. dicitur etiam alterna ratio; <lb/>& definitur ab Euclide definitione 12, 5.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg182"></margin.target>191</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg182"></margin.target>191</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Cap, 6. <emph type="italics"/>(Et qui in Die&longs;i &longs;onus latet, quamuis contin<gap/>um exi&longs;tentem audit <lb/>omnem cantum, di&longs;t antia enim eius ad extremos &longs;onos latet)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <lb/>Die&longs;is apud Mu&longs;icos explicatum e&longs;t primo Po&longs;ter. </s> | <s>Cap, 6. <emph type="italics"/>(Et qui in Die&longs;i &longs;onus latet, quamuis contin<gap/>um exi&longs;tentem audit <lb/>omnem cantum, di&longs;t antia enim eius ad extremos &longs;onos latet)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it <lb/>Die&longs;is apud Mu&longs;icos explicatum e&longs;t primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>38. cum <lb/>autem Die&longs;is &longs;it minima di&longs;tantia, &longs;eu vt loquuntur Mu&longs;ici, mini­<lb/>mum <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> inter duas voces, hinc fit vt hæc minima di&longs;tantia inter ex­<lb/>tremos &longs;onos non exaudiatur, quemadmodum nec minima particula alicu­<lb/>ius magni corporis à longè vi&longs;i <expan abbr="nõ">non</expan> percipitur, &longs;ed latetinter extrema illius.</s></p><p type="main"> | <s>38. cum <lb/>autem Die&longs;is &longs;it minima di&longs;tantia, &longs;eu vt loquuntur Mu&longs;ici, mini­<lb/>mum <expan abbr="interuallũ">interuallum</expan> inter duas voces, hinc fit vt hæc minima di&longs;tantia inter ex­<lb/>tremos &longs;onos non exaudiatur, quemadmodum nec minima particula alicu­<lb/>ius magni corporis à longè vi&longs;i <expan abbr="nõ">non</expan> percipitur, &longs;ed latetinter extrema illius.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg184"></margin.target>193</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg184"></margin.target>193</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Eodem cap. <emph type="italics"/>(Velut Diapa&longs;on, & Diapente)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it con&longs;onantia Diapa­<lb/>&longs;on, explicaui in primo Po&longs;ter. </s> | <s>Eodem cap. <emph type="italics"/>(Velut Diapa&longs;on, & Diapente)<emph.end type="italics"/> quid &longs;it con&longs;onantia Diapa­<lb/>&longs;on, explicaui in primo Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>1. Diapente verò e&longs;t con&longs;onantia ex duo­<lb/><figure id="fig67"></figure><lb/>bus &longs;onis coale&longs;cens, quorum proportio &longs;it vt <lb/>3. ad 2. quæ dicitur &longs;e&longs;quialtera. </s> | <s>1. Diapente verò e&longs;t con&longs;onantia ex duo­<lb/><figure id="fig67"></figure><lb/>bus &longs;onis coale&longs;cens, quorum proportio &longs;it vt <lb/>3. ad 2. quæ dicitur &longs;e&longs;quialtera. </s> |
| | |
| |
| <s>Cap. 1. <emph type="italics"/>(Sic meminit eos, qui trianguli, quod duobus rectis æquales)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t <lb/>&longs;ic meminit tres angulos cuiu&longs;uis trianguli &longs;imul &longs;umptos æqua­<lb/>les e&longs;&longs;e duobus angulis rectis &longs;imul &longs;umptis. </s> | <s>Cap. 1. <emph type="italics"/>(Sic meminit eos, qui trianguli, quod duobus rectis æquales)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t <lb/>&longs;ic meminit tres angulos cuiu&longs;uis trianguli &longs;imul &longs;umptos æqua­<lb/>les e&longs;&longs;e duobus angulis rectis &longs;imul &longs;umptis. </s> |
| | |
| | |
| <s>lege annotata primo <lb/>Po&longs;ter. </s> | <s>lege annotata primo <lb/>Po&longs;ter. &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>&longs;ecto 3. cap. </s> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg186"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg186"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>atque hæc <lb/>ip&longs;a cau&longs;a e&longs;t, cur illud, quod vnum tantum e&longs;t, duo tamen <lb/>emoto oculorum altero, videatur. </s> | <s>atque hæc <lb/>ip&longs;a cau&longs;a e&longs;t, cur illud, quod vnum tantum e&longs;t, duo tamen <lb/>emoto oculorum altero, videatur. </s> |
| | |
| <s>Vide Alhaze­<lb/>num lib. </s> | <s>Vide Alhaze­<lb/>num lib. |
| | |
| <s>3. propo&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>11. & 12. & infra <lb/>Problem. </s> | 3. propo&longs;it. </s> |
| | |
| <s>7. &longs;ectionis 31.</s></p><figure></figure><pb pagenum="137"/><p type="head"> | <s>11. & 12. & infra <lb/>Problem. 7. &longs;ectionis 31.</s></p><figure></figure><pb pagenum="137"/><p type="head"> |
| | |
| <s>EX PRIMO</s></p><p type="head"> | <s>EX PRIMO</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg192"></margin.target>201</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg192"></margin.target>201</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Aut de diametri incommen&longs;ur abilitate, admirabile enim omnibus vi­<lb/>detur, &longs;i quid, cum non &longs;it minimum non men&longs;uretur, decet autem in contrarium, <lb/>& in melius &longs;ecundum prouerbium con&longs;umare, quemadmodŭ in his fit, cum di&longs;cant, <lb/>nihil enim magis vir Geometricus admiraretur, quàm &longs;i diamcter commen&longs;urabi­<lb/>lis &longs;ieret<emph.end type="italics"/>) vide quæ de hac commen&longs;urabilitate &longs;crip&longs;i lib. </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Aut de diametri incommen&longs;ur abilitate, admirabile enim omnibus vi­<lb/>detur, &longs;i quid, cum non &longs;it minimum non men&longs;uretur, decet autem in contrarium, <lb/>& in melius &longs;ecundum prouerbium con&longs;umare, quemadmodŭ in his fit, cum di&longs;cant, <lb/>nihil enim magis vir Geometricus admiraretur, quàm &longs;i diamcter commen&longs;urabi­<lb/>lis &longs;ieret<emph.end type="italics"/>) vide quæ de hac commen&longs;urabilitate &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ect. </s> | 1. Priorum, &longs;ect. </s> |
| | |
| <s>1. <lb/>cap. </s> | <s>1. <lb/>cap. |
| | |
| <s>1. Videtur inquit mirum à principio Geometriam aggredienti diame­<lb/>trum, & latus eiu&longs;dem quadrati non commen&longs;urari, cum in neutro eorum <lb/>detur minimum, &longs;eu indiui&longs;ibile, videtur enim omne diui&longs;ibile po&longs;&longs;e men&longs;u­<pb pagenum="138"/>rari. </s> | 1. Videtur inquit mirum à principio Geometriam aggredienti diame­<lb/>trum, & latus eiu&longs;dem quadrati non commen&longs;urari, cum in neutro eorum <lb/>detur minimum, &longs;eu indiui&longs;ibile, videtur enim omne diui&longs;ibile po&longs;&longs;e men&longs;u­<pb pagenum="138"/>rari. </s> |
| | |
| <s>po&longs;tea tamen cum in Geometria ver&longs;atus fuerit, maximè admirare­<lb/>tur, &longs;i audiret diametrum e&longs;&longs;e lateri commen&longs;urabilem.</s></p><p type="main"> | <s>po&longs;tea tamen cum in Geometria ver&longs;atus fuerit, maximè admirare­<lb/>tur, &longs;i audiret diametrum e&longs;&longs;e lateri commen&longs;urabilem.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg193"></margin.target>202</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg193"></margin.target>202</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summa 2. cap. </s> | <s>Summa 2. cap. |
| | |
| <s>3. (<emph type="italics"/>Pythagorici primi Mathematicis operam dedere, hæc præpo­<lb/>nebant, & in cis enutriti, eorum principia, entium <expan abbr="quoq;">quoque</expan> cunctorum putant e&longs;&longs;e <lb/>principia<emph.end type="italics"/>) vtinam no&longs;trates Philo&longs;ophi Pythagoricos imitarentur; enimue­<lb/>rò multò melius & &longs;ibi, & Philo&longs;ophiæ con&longs;ulerent. </s> | 3. (<emph type="italics"/>Pythagorici primi Mathematicis operam dedere, hæc præpo­<lb/>nebant, & in cis enutriti, eorum principia, entium <expan abbr="quoq;">quoque</expan> cunctorum putant e&longs;&longs;e <lb/>principia<emph.end type="italics"/>) vtinam no&longs;trates Philo&longs;ophi Pythagoricos imitarentur; enimue­<lb/>rò multò melius & &longs;ibi, & Philo&longs;ophiæ con&longs;ulerent. </s> |
| | |
| <s>At verò non &longs;ine ma­<lb/>gno artium, <expan abbr="atq;">atque</expan> di&longs;ciplinarum omnium di&longs;pendio à plurimis hac tempe­<lb/>&longs;tate de&longs;pectui habentur; &longs;ed quid mirum cum quas &longs;cientiarum omnium <lb/>alumni Pythagorei omnibus &longs;cientijs anteferebant; eas no&longs;tri &longs;eculi quam­<lb/>plures omnibus alijs facultatibus po&longs;thabeant.</s></p><p type="main"> | <s>At verò non &longs;ine ma­<lb/>gno artium, <expan abbr="atq;">atque</expan> di&longs;ciplinarum omnium di&longs;pendio à plurimis hac tempe­<lb/>&longs;tate de&longs;pectui habentur; &longs;ed quid mirum cum quas &longs;cientiarum omnium <lb/>alumni Pythagorei omnibus &longs;cientijs anteferebant; eas no&longs;tri &longs;eculi quam­<lb/>plures omnibus alijs facultatibus po&longs;thabeant.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg194"></margin.target>203</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg194"></margin.target>203</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 47. (<emph type="italics"/>Qui Geometriam di&longs;cit aliqua præ&longs;cire contingit<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t definitio­<lb/>nes, po&longs;tulata, axiomata, quæ &longs;unt tria principiorum genera, ex quibus to­<lb/>ta Geometria deducitur.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>47. (<emph type="italics"/>Qui Geometriam di&longs;cit aliqua præ&longs;cire contingit<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t definitio­<lb/>nes, po&longs;tulata, axiomata, quæ &longs;unt tria principiorum genera, ex quibus to­<lb/>ta Geometria deducitur.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Secundo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Secundo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg195"></margin.target>204</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg195"></margin.target>204</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 14. (<emph type="italics"/>Quantam verò vim con&longs;uetudo habeat, leges declar ant, in qui­<lb/>bus fabulo&longs;a, ac puerilia plus po&longs;&longs;unt propter con&longs;uetudinem, quàm &longs;i <lb/>ea cogno&longs;ceremus<emph.end type="italics"/>) per leges intelligit cantilenas illas, quas vete­<lb/>res Mu&longs;ici leges appellabant, eò quòd eas &longs;olas, cæteris abroga­<lb/>tis liceret lata lege decantari. </s> |
| | |
| <s>14. (<emph type="italics"/>Quantam verò vim con&longs;uetudo habeat, leges declar ant, in qui­<lb/>bus fabulo&longs;a, ac puerilia plus po&longs;&longs;unt propter con&longs;uetudinem, quàm &longs;i <lb/>ea cogno&longs;ceremus<emph.end type="italics"/>) per leges intelligit cantilenas illas, quas vete­<lb/>res Mu&longs;ici leges appellabant, eò quòd eas &longs;olas, cæteris abroga­<lb/>tis liceret lata lege decantari. </s> | |
| | |
| <s>Vide declarationem problematis 15. & 28. <lb/>&longs;ect. </s> | <s>Vide declarationem problematis 15. & 28. <lb/>&longs;ect. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg196"></margin.target>205</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg196"></margin.target>205</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. Verba huius textus, cum &longs;atis per&longs;picua &longs;int, ac parum ma­<lb/>thematicis indigeant, omittenda duxi. </s> |
| | |
| <s>3. Verba huius textus, cum &longs;atis per&longs;picua &longs;int, ac parum ma­<lb/>thematicis indigeant, omittenda duxi. </s> | |
| | |
| <s>Quod ad mathematicas <lb/>attinet, ait, eas non demon&longs;trare, nec per cau&longs;am finalem, nec <lb/>per efficientem (quod intelligendum e&longs;t de Mathematicis puris, <lb/>& &longs;peculatiuis nam mathematicæ practicæ reliquas etiam cau&longs;as, efficien­<lb/>tem, & finalem nece&longs;&longs;ariò habere debent, quapropter &longs;ophi&longs;ta quidam no­<lb/>mine Ari&longs;tippus, eas irridebat, <expan abbr="atq;">atque</expan> adeo illiberalibus, ac &longs;edentarijs arti­<lb/>bus po&longs;thabebat, quæ cau&longs;am efficientem, quia &longs;cilicet operantur, & fina­<lb/>lem &longs;cilicet quæ&longs;tum &longs;ibi proponunt. </s> | <s>Quod ad mathematicas <lb/>attinet, ait, eas non demon&longs;trare, nec per cau&longs;am finalem, nec <lb/>per efficientem (quod intelligendum e&longs;t de Mathematicis puris, <lb/>& &longs;peculatiuis nam mathematicæ practicæ reliquas etiam cau&longs;as, efficien­<lb/>tem, & finalem nece&longs;&longs;ariò habere debent, quapropter &longs;ophi&longs;ta quidam no­<lb/>mine Ari&longs;tippus, eas irridebat, <expan abbr="atq;">atque</expan> adeo illiberalibus, ac &longs;edentarijs arti­<lb/>bus po&longs;thabebat, quæ cau&longs;am efficientem, quia &longs;cilicet operantur, & fina­<lb/>lem &longs;cilicet quæ&longs;tum &longs;ibi proponunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg198"></margin.target>207</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg198"></margin.target>207</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 8. (<emph type="italics"/>Si enim in hoc differret &longs;olum Geometria à Geodæ&longs;ia, quod hæc quidem <lb/>eorum e&longs;t, quæ &longs;entimus, illa verò non &longs;en&longs;ibilium e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Geodæ&longs;ia e&longs;t pars Geo­<lb/>metriæ practicæ, ea &longs;cilicet, quæ circa diui&longs;ionem &longs;uperficierum ver&longs;atur. <lb/></s> |
| | |
| <s>8. (<emph type="italics"/>Si enim in hoc differret &longs;olum Geometria à Geodæ&longs;ia, quod hæc quidem <lb/>eorum e&longs;t, quæ &longs;entimus, illa verò non &longs;en&longs;ibilium e&longs;t<emph.end type="italics"/>) Geodæ&longs;ia e&longs;t pars Geo­<lb/>metriæ practicæ, ea &longs;cilicet, quæ circa diui&longs;ionem &longs;uperficierum ver&longs;atur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>audi Pedia&longs;mum de men&longs;uratione: Terræ inquit men&longs;uratio in duas partes <lb/>diuiditur, Geometriam &longs;cilicet, & Geodæ&longs;iam: Areæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;ecundum ar­<lb/>tem men&longs;uratio, & terræ men&longs;uratio e&longs;t, & meritò Geometria vocatur. <lb/></s> | <s>audi Pedia&longs;mum de men&longs;uratione: Terræ inquit men&longs;uratio in duas partes <lb/>diuiditur, Geometriam &longs;cilicet, & Geodæ&longs;iam: Areæ <expan abbr="namq;">namque</expan> &longs;ecundum ar­<lb/>tem men&longs;uratio, & terræ men&longs;uratio e&longs;t, & meritò Geometria vocatur. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg199"></margin.target>208</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg199"></margin.target>208</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. <emph type="italics"/>(Philo&longs;ophus <expan abbr="namq;">namque</expan> e&longs;t, vt ille, qui Mathematicus dicitur, & <lb/>bæc enim habet partes: ac prima quædam, & &longs;ecunda &longs;cientia e&longs;t: cæ <lb/>teræ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> con&longs;equenter in mathematibus<emph.end type="italics"/>) inter mathematicas pri­<lb/>mæ &longs;cientiæ &longs;unt Geometria, & Arithmetica, quia ip&longs;æ à cæteris <lb/>nulla ratione dependent; imò cæteræ ip&longs;is innituntur, quæ &longs;ecundæ hoc lo­<lb/>co appellantur, hæ &longs;unt Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia. </s> |
| | |
| <s>4. <emph type="italics"/>(Philo&longs;ophus <expan abbr="namq;">namque</expan> e&longs;t, vt ille, qui Mathematicus dicitur, & <lb/>bæc enim habet partes: ac prima quædam, & &longs;ecunda &longs;cientia e&longs;t: cæ <lb/>teræ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> con&longs;equenter in mathematibus<emph.end type="italics"/>) inter mathematicas pri­<lb/>mæ &longs;cientiæ &longs;unt Geometria, & Arithmetica, quia ip&longs;æ à cæteris <lb/>nulla ratione dependent; imò cæteræ ip&longs;is innituntur, quæ &longs;ecundæ hoc lo­<lb/>co appellantur, hæ &longs;unt Per&longs;pectiua, Mu&longs;ica, Mechanica, A&longs;tronomia. </s> | |
| | |
| <s>illas <lb/>duas recentiores &longs;ubalternantes, has verò &longs;ecundas &longs;ubalternatas vocant. <lb/></s> | <s>illas <lb/>duas recentiores &longs;ubalternantes, has verò &longs;ecundas &longs;ubalternatas vocant. <lb/></s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg200"></margin.target>209</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg200"></margin.target>209</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 28. (<emph type="italics"/>Vti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) legenda &longs;unt ea, quæ libro <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>28. (<emph type="italics"/>Vti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e<emph.end type="italics"/>) legenda &longs;unt ea, quæ libro <lb/>primo Priorum, &longs;ecto 1. cap. </s> | |
| | |
| <s>23. de hac commen&longs;urabilitate, & incommen­<lb/>&longs;urabilitate tractata &longs;unt.</s></p><figure></figure><pb pagenum="140"/><p type="head"> | 23. de hac commen&longs;urabilitate, & incommen­<lb/>&longs;urabilitate tractata &longs;unt.</s></p><figure></figure><pb pagenum="140"/><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Quinto Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Quinto Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg201"></margin.target>210</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg201"></margin.target>210</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 2. (<emph type="italics"/>Alia verò cau&longs;a e&longs;t forma, & exemplar: hæc autem e&longs;t ratio ip­<lb/>&longs;ius quid erat e&longs;&longs;e, & borum genera, vt ip&longs;ius Diapa&longs;on duo ad vnum, <lb/>& &longs;impliciter numerus, & partes, quæ in ra ione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) affert exem­<lb/>plum cau&longs;æ formalis ex Mu&longs;ica petitum; <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; cau&longs;am formalem <lb/>illius con&longs;onantiæ, quæ Diapa&longs;on dicitur, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; omnium perfecti&longs;&longs;ima, e&longs;&longs;e <lb/>duplam proportionem, ide&longs;t, quæ e&longs;t inter duo, & vnum, id, quod omnes <lb/>Mu&longs;ici <expan abbr="fat&etilde;tur">fatentur</expan>. </s> |
| | |
| <s>2. (<emph type="italics"/>Alia verò cau&longs;a e&longs;t forma, & exemplar: hæc autem e&longs;t ratio ip­<lb/>&longs;ius quid erat e&longs;&longs;e, & borum genera, vt ip&longs;ius Diapa&longs;on duo ad vnum, <lb/>& &longs;impliciter numerus, & partes, quæ in ra ione &longs;unt<emph.end type="italics"/>) affert exem­<lb/>plum cau&longs;æ formalis ex Mu&longs;ica petitum; <expan abbr="ait&qacute;">aitque</expan>; cau&longs;am formalem <lb/>illius con&longs;onantiæ, quæ Diapa&longs;on dicitur, <expan abbr="e&longs;t&qacute;">e&longs;tque</expan>; omnium perfecti&longs;&longs;ima, e&longs;&longs;e <lb/>duplam proportionem, ide&longs;t, quæ e&longs;t inter duo, & vnum, id, quod omnes <lb/>Mu&longs;ici <expan abbr="fat&etilde;tur">fatentur</expan>. </s> | |
| | |
| <s>quod vtinelius intelligas, repete, quæ in 2. Po&longs;ter. </s> | <s>quod vtinelius intelligas, repete, quæ in 2. Po&longs;ter. ad tex. </s> |
| | |
| <s>ad tex. </s> | <s>1. <lb/>&longs;cripta &longs;unt: necnon quæ in libro de Sen&longs;u in cap. |
| | |
| <s>1. <lb/>&longs;cripta &longs;unt: necnon quæ in libro de Sen&longs;u in cap. </s> | |
| | |
| <s>8. Amplius inquit can&longs;am <lb/>formalem genericam eiu&longs;dem Diapa&longs;on e&longs;&longs;e numerum, & partes numeri, <lb/>&longs;ub numero enim continentur & duo, & vnum. </s> | 8. Amplius inquit can&longs;am <lb/>formalem genericam eiu&longs;dem Diapa&longs;on e&longs;&longs;e numerum, & partes numeri, <lb/>&longs;ub numero enim continentur & duo, & vnum. </s> |
| | |
| <s>Occurrit hoc loco vnum <lb/>magnopere notandum, videlicet tam con&longs;onantias, quam di&longs;&longs;onantias ha­<lb/>bere proportiones numerorum, hoc tamen di&longs;crimine, quod con&longs;onantiæ <lb/>habent &longs;olùm proportiones numerorum eorum, qui quaternario continen­<lb/>tur, ex veterum præ&longs;ertim Pythagoreorum &longs;ententia, qui propterea vltra <lb/>quaternarium progredi vetabant. </s> | <s>Occurrit hoc loco vnum <lb/>magnopere notandum, videlicet tam con&longs;onantias, quam di&longs;&longs;onantias ha­<lb/>bere proportiones numerorum, hoc tamen di&longs;crimine, quod con&longs;onantiæ <lb/>habent &longs;olùm proportiones numerorum eorum, qui quaternario continen­<lb/>tur, ex veterum præ&longs;ertim Pythagoreorum &longs;ententia, qui propterea vltra <lb/>quaternarium progredi vetabant. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg202"></margin.target>211</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg202"></margin.target>211</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. <emph type="italics"/>(Partes <expan abbr="quoq;">quoque</expan> totius<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t &longs;unt inateria; loquitur enim de cau&longs;a <lb/>materiali. </s> |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Partes <expan abbr="quoq;">quoque</expan> totius<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t &longs;unt inateria; loquitur enim de cau&longs;a <lb/>materiali. </s> | |
| | |
| <s>libuit locum hunc annotare in gratiam Geometricarum demon­<lb/>&longs;trationum, quorum media &longs;æpè &longs;unt ex cau&longs;a materiali &longs;umpta, quod ta­<lb/>men non ita ab omnibus ob&longs;eruatur, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim probant affe ctio­<lb/>nem quampiam de aliquo &longs;ubiecto, ex eo, quod &longs;ubiectum illud &longs;it, vel di­<lb/>midium alicuius, vel duplum, vel reliquum, vel tertia pars, & his &longs;imilia, <lb/>erit talis ratio in genere cau&longs;æ materialis. </s> | <s>libuit locum hunc annotare in gratiam Geometricarum demon­<lb/>&longs;trationum, quorum media &longs;æpè &longs;unt ex cau&longs;a materiali &longs;umpta, quod ta­<lb/>men non ita ab omnibus ob&longs;eruatur, <expan abbr="quotie&longs;cunq;">quotie&longs;cunque</expan> enim probant affe ctio­<lb/>nem quampiam de aliquo &longs;ubiecto, ex eo, quod &longs;ubiectum illud &longs;it, vel di­<lb/>midium alicuius, vel duplum, vel reliquum, vel tertia pars, & his &longs;imilia, <lb/>erit talis ratio in genere cau&longs;æ materialis. </s> |
| | |
| <s><expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;t cur recentiores quidam, <lb/>naturalibus &longs;cientijs a&longs;&longs;ueti, negent huiu&longs;modi materiam veram e&longs;&longs;emate­<lb/>riam, ac proinde neq, Geometricas demon&longs;trationes veras e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones; dicendum enim talem quidem materiam non e&longs;&longs;e veram materiam <lb/>phy&longs;icam, & proinde illas demon&longs;trationes <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e veras naturales demon­<lb/>&longs;irationes, e&longs;&longs;e tamen veram materiam intelligibilem, quæ Geometriæ &longs;u­<lb/>bijcitur, & proinde demon&longs;trationes illas veras e&longs;&longs;e demon&longs;trationes Geo­<lb/>metricas; id quod Ari&longs;t. </s> | <s><expan abbr="neq;">neque</expan> e&longs;t cur recentiores quidam, <lb/>naturalibus &longs;cientijs a&longs;&longs;ueti, negent huiu&longs;modi materiam veram e&longs;&longs;emate­<lb/>riam, ac proinde neq, Geometricas demon&longs;trationes veras e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones; dicendum enim talem quidem materiam non e&longs;&longs;e veram materiam <lb/>phy&longs;icam, & proinde illas demon&longs;trationes <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;&longs;e veras naturales demon­<lb/>&longs;irationes, e&longs;&longs;e tamen veram materiam intelligibilem, quæ Geometriæ &longs;u­<lb/>bijcitur, & proinde demon&longs;trationes illas veras e&longs;&longs;e demon&longs;trationes Geo­<lb/>metricas; id quod Ari&longs;t. &longs;æpius in libris Po&longs;ter, apertè &longs;ignificat, tum a&longs;&longs;er­<lb/>tionibus, tum exemplis quamplurimis. </s> |
| | |
| <s>&longs;æpius in libris Po&longs;ter, apertè &longs;ignificat, tum a&longs;&longs;er­<lb/>tionibus, tum exemplis quamplurimis. </s> | <s>Quapropter cauendum e&longs;t illis, ne <lb/>ingrati animi notam incurrant, dum pulcherrimam artem re&longs;olutoriam, <lb/>quam Ari&longs;t. à Mathematicis acceptam omnibus &longs;cientijs accommodauit <lb/>(vt initio Priorum o&longs;ten&longs;um e&longs;t) eam ip&longs;i ita alijs facultatibus adaptent, vt <lb/>Mathematicis ip&longs;is, ex quibus orta, & &longs;ub quibus adoleuit, pulla ratione <lb/>conuenire poi&longs;it. </s> |
| | |
| <s>Quapropter cauendum e&longs;t illis, ne <lb/>ingrati animi notam incurrant, dum pulcherrimam artem re&longs;olutoriam, <lb/>quam Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>à Mathematicis acceptam omnibus &longs;cientijs accommodauit <lb/>(vt initio Priorum o&longs;ten&longs;um e&longs;t) eam ip&longs;i ita alijs facultatibus adaptent, vt <lb/>Mathematicis ip&longs;is, ex quibus orta, & &longs;ub quibus adoleuit, pulla ratione <lb/>conuenire poi&longs;it. </s> | |
| | |
| <s>De hac materia fu&longs;ius infra in additamento de natura Ma­<lb/>thematicarum.</s></p><p type="main"> | <s>De hac materia fu&longs;ius infra in additamento de natura Ma­<lb/>thematicarum.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg203"></margin.target>212</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg203"></margin.target>212</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 3. (<emph type="italics"/>Et ip&longs;ius Diapa&longs;on duplum, & numerus<emph.end type="italics"/>) &longs;cilicet cau&longs;æ formales <lb/>&longs;unt, quemadmodum &longs;upra tex. </s> |
| | |
| <s>3. (<emph type="italics"/>Et ip&longs;ius Diapa&longs;on duplum, & numerus<emph.end type="italics"/>) &longs;cilicet cau&longs;æ formales <lb/>&longs;unt, quemadmodum &longs;upra tex. </s> | |
| | |
| <s>2. huius cap. </s> | <s>2. huius cap. |
| | |
| <s>explicatum e&longs;t.</s></p><pb pagenum="141"/><p type="main"> | explicatum e&longs;t.</s></p><pb pagenum="141"/><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg204"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg204"></margin.target>213</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg204"></margin.target>213</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. (<emph type="italics"/>Similiter autem figurationum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> elementa dicuntur, ac &longs;impliciter <lb/>demon&longs;trationum primæ enim demon&longs;trationes, quæ in pluribus demonstr ationbus <lb/>in&longs;unt, hæc elementa demon&longs;trationum dicuntur<emph.end type="italics"/>) verbo (<emph type="italics"/>Figurationum<emph.end type="italics"/>) &longs;iue <expan abbr="de-&longs;criptionũ">de­<lb/>&longs;criptionum</expan>, Ari&longs;t, intelligere demon&longs;trationes Geometricas, &longs;æpius dictum <lb/>e&longs;t, præ&longs;ertim in Logicis, & ex hoc loco pariter confirmatur. </s> |
| | |
| <s>4. (<emph type="italics"/>Similiter autem figurationum <expan abbr="quoq;">quoque</expan> elementa dicuntur, ac &longs;impliciter <lb/>demon&longs;trationum primæ enim demon&longs;trationes, quæ in pluribus demonstr ationbus <lb/>in&longs;unt, hæc elementa demon&longs;trationum dicuntur<emph.end type="italics"/>) verbo (<emph type="italics"/>Figurationum<emph.end type="italics"/>) &longs;iue <expan abbr="de-&longs;criptionũ">de­<lb/>&longs;criptionum</expan>, Ari&longs;t, intelligere demon&longs;trationes Geometricas, &longs;æpius dictum <lb/>e&longs;t, præ&longs;ertim in Logicis, & ex hoc loco pariter confirmatur. </s> | |
| | |
| <s>Ex hoc por­<lb/>rò loco illud innote&longs;cit dignum, quod præcipuè à Mathematico non igno­<lb/>retur, quæ nam &longs;int demon&longs;trationes illæ, quæ nomine <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> debeant <lb/>appelllari, necnon cau&longs;a cur Euclides &longs;uum opus elementa nuncupauerit, <lb/>&longs;unt enim illæ, quæ in pluribus demon&longs;trationibus in&longs;unt, ide&longs;t, quæ &longs;æpius <lb/>in alijs demon&longs;trationibus citantur, vti &longs;unt præcipuè &longs;ex priores libri Eu­<lb/>clidis: <expan abbr="atq;">atque</expan> hac ratione elementa appellantur.</s></p><p type="main"> | <s>Ex hoc por­<lb/>rò loco illud innote&longs;cit dignum, quod præcipuè à Mathematico non igno­<lb/>retur, quæ nam &longs;int demon&longs;trationes illæ, quæ nomine <expan abbr="elementorũ">elementorum</expan> debeant <lb/>appelllari, necnon cau&longs;a cur Euclides &longs;uum opus elementa nuncupauerit, <lb/>&longs;unt enim illæ, quæ in pluribus demon&longs;trationibus in&longs;unt, ide&longs;t, quæ &longs;æpius <lb/>in alijs demon&longs;trationibus citantur, vti &longs;unt præcipuè &longs;ex priores libri Eu­<lb/>clidis: <expan abbr="atq;">atque</expan> hac ratione elementa appellantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg205"></margin.target>214</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg205"></margin.target>214</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 12. <emph type="italics"/>(Principium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;cibilis, circa <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> ip&longs;um vnum, non e&longs;t au­<lb/>tem idem in cunct is generibus vnum, &longs;ed hic quidem die&longs;is, hic verò vocalis, aut <lb/>muta)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, in Mu&longs;ica quidem principium omnium, & elementum e&longs;t die­<lb/>&longs;is, quæ e&longs;t minima vox, aut &longs;onus, qui &longs;ub Mu&longs;ici con&longs;iderationem cadat. <lb/></s> |
| | |
| <s>12. <emph type="italics"/>(Principium <expan abbr="itaq;">itaque</expan> &longs;cibilis, circa <expan abbr="vnumquodq;">vnumquodque</expan> ip&longs;um vnum, non e&longs;t au­<lb/>tem idem in cunct is generibus vnum, &longs;ed hic quidem die&longs;is, hic verò vocalis, aut <lb/>muta)<emph.end type="italics"/> ide&longs;t, in Mu&longs;ica quidem principium omnium, & elementum e&longs;t die­<lb/>&longs;is, quæ e&longs;t minima vox, aut &longs;onus, qui &longs;ub Mu&longs;ici con&longs;iderationem cadat. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Porrò ad tex. </s> | <s>Porrò ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. de die&longs;i plura &longs;unt dicta.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>de die&longs;i plura &longs;unt dicta.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg206"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg206"></margin.target>215</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg206"></margin.target>215</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 17. <emph type="italics"/>(Veluti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile est)<emph.end type="italics"/> huius expo­<lb/>&longs;itionem inuenies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>17. <emph type="italics"/>(Veluti diametrum commen&longs;urabilem e&longs;&longs;e impo&longs;&longs;ibile est)<emph.end type="italics"/> huius expo­<lb/>&longs;itionem inuenies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. </s> | |
| | |
| <s>23.</s></p><figure></figure><p type="main"> | 23.</s></p><figure></figure><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg207"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg207"></margin.target>216</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg207"></margin.target>216</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. eodem <emph type="italics"/>(Metaphoricè autem, quæ in Geometria po­<lb/>tentia dicitur)<emph.end type="italics"/> potentiam vnius lineæ appellant Geometræ <lb/>quadratum illius, ide&longs;t quadratum &longs;uper ip&longs;am con&longs;tru­<lb/>ctum. </s> |
| | |
| <s>eodem <emph type="italics"/>(Metaphoricè autem, quæ in Geometria po­<lb/>tentia dicitur)<emph.end type="italics"/> potentiam vnius lineæ appellant Geometræ <lb/>quadratum illius, ide&longs;t quadratum &longs;uper ip&longs;am con&longs;tru­<lb/>ctum. </s> | |
| | |
| <s>v. </s> | <s>v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg208"></margin.target>217</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg208"></margin.target>217</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 34. (<emph type="italics"/>Quemadmodum dicitur diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem<emph.end type="italics"/>) vide an­<lb/>notata 1. Priorum, fecto 1. cap. |
| | |
| <s>34. (<emph type="italics"/>Quemadmodum dicitur diametrum e&longs;&longs;e commen&longs;urabilem<emph.end type="italics"/>) vide an­<lb/>notata 1. Priorum, fecto 1. cap. </s> | |
| | |
| <s>23.</s></p><p type="main"> | 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg209"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg209"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg209"></margin.target>218</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg209"></margin.target>218</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 35. (<emph type="italics"/>Vt triangulo duos rectos habere<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t affectio trianguli e&longs;t habe­<lb/>re tres angulos æquales duobus rectis angulis. </s> |
| | |
| <s>35. (<emph type="italics"/>Vt triangulo duos rectos habere<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t affectio trianguli e&longs;t habe­<lb/>re tres angulos æquales duobus rectis angulis. </s> | |
| | |
| <s>Vide declarationem huius <lb/>lib. </s> | <s>Vide declarationem huius <lb/>lib. |
| | |
| <s>primo Priornm, &longs;ecto 3. cap. </s> | primo Priornm, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="head"> | 1.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Sexto Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Sexto Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg210"></margin.target>219</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg210"></margin.target>219</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 1. (<emph type="italics"/>Mathematicorum quoque principia, elementa, & cau&longs;æ &longs;unt<emph.end type="italics"/>) <lb/>notanda &longs;unt hæc aduer&longs;us quo&longs;dam, qui negant in Mathemati­<lb/>cis cau&longs;as reperiri, vt hinc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illis &longs;cientiam auferant. </s> |
| | |
| <s>1. (<emph type="italics"/>Mathematicorum quoque principia, elementa, & cau&longs;æ &longs;unt<emph.end type="italics"/>) <lb/>notanda &longs;unt hæc aduer&longs;us quo&longs;dam, qui negant in Mathemati­<lb/>cis cau&longs;as reperiri, vt hinc <expan abbr="quoq;">quoque</expan> illis &longs;cientiam auferant. </s> | |
| | |
| <s>enim­<lb/>uerò apertè patet eos falli ex toto hoc Ari&longs;t. | <s>enim­<lb/>uerò apertè patet eos falli ex toto hoc Ari&longs;t. |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg211"></margin.target>220</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg211"></margin.target>220</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Vt &longs;i quis dicat diametrum po&longs;&longs;e commen&longs;arari, non tamen commen&longs;u­<lb/>rabitur<emph.end type="italics"/>) & paulò infra (<emph type="italics"/>Commen&longs;urari enim impo&longs;&longs;ibile e&longs;t<emph.end type="italics"/>) expo&longs;i­<lb/>tionem horum reperies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. </s> | <s><emph type="italics"/>Vt &longs;i quis dicat diametrum po&longs;&longs;e commen&longs;arari, non tamen commen&longs;u­<lb/>rabitur<emph.end type="italics"/>) & paulò infra (<emph type="italics"/>Commen&longs;urari enim impo&longs;&longs;ibile e&longs;t<emph.end type="italics"/>) expo&longs;i­<lb/>tionem horum reperies 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>23.</s></p><p type="main"> | 23.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg212"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg212"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg212"></margin.target>221</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg212"></margin.target>221</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 20. (<emph type="italics"/>De&longs;eriptiones <expan abbr="quoq;">quoque</expan> actu inueniuntur, diuidentes nanque <lb/>inuenirent, quod &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife&longs;i è e&longs;&longs;ent, nunc autem in&longs;unt potentia, cur <lb/>triangulus duo recti? </s> |
| | |
| <s>20. (<emph type="italics"/>De&longs;eriptiones <expan abbr="quoq;">quoque</expan> actu inueniuntur, diuidentes nanque <lb/>inuenirent, quod &longs;i diui&longs;æ e&longs;&longs;ent, manife&longs;i è e&longs;&longs;ent, nunc autem in&longs;unt potentia, cur <lb/>triangulus duo recti? </s> | |
| | |
| <s>quia qui circa vnum punctum anguli duobus rectis æquales<emph.end type="italics"/><pb pagenum="142"/><emph type="italics"/>&longs;unt, &longs;i igitur quæ ad latus educeretur, videnti mox e&longs;&longs;et manife&longs;tum<emph.end type="italics"/>) per de&longs;cri­<lb/>ptiones, vel figurationes, vel de&longs;ignationes intelligendas e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones Geometricas &longs;æpius &longs;upra dictum e&longs;t, & pariter ex hoc loco com­<lb/>probatur. </s> | <s>quia qui circa vnum punctum anguli duobus rectis æquales<emph.end type="italics"/><pb pagenum="142"/><emph type="italics"/>&longs;unt, &longs;i igitur quæ ad latus educeretur, videnti mox e&longs;&longs;et manife&longs;tum<emph.end type="italics"/>) per de&longs;cri­<lb/>ptiones, vel figurationes, vel de&longs;ignationes intelligendas e&longs;&longs;e demon&longs;tra­<lb/>tiones Geometricas &longs;æpius &longs;upra dictum e&longs;t, & pariter ex hoc loco com­<lb/>probatur. </s> |
| | |
| <s>Dicit igitur, quod demon&longs;trationes &longs;uas Geometræ inueniunt, <lb/>reducendo ad actum ea, quæ erant in potentia, diuidentes enim educunt in <lb/>actum, figuras, angulos, lineas, & cætera huiu&longs;inodi, quæ prius &longs;olùm erat <lb/>in potentia, ex quibus po&longs;tea &longs;uas demon&longs;trationes perficiunt (<emph type="italics"/>Cur triangu­<lb/>lus duo recti<emph.end type="italics"/>) affert exemplum eius, quod proximè dixerat, &longs;cilicet Geome­<lb/>tras demon&longs;trare producendo ad actum entia quædam Mathematica, quod <lb/>exemplum, vt intelligas ijs opus habes, quæ primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | <s>Dicit igitur, quod demon&longs;trationes &longs;uas Geometræ inueniunt, <lb/>reducendo ad actum ea, quæ erant in potentia, diuidentes enim educunt in <lb/>actum, figuras, angulos, lineas, & cætera huiu&longs;inodi, quæ prius &longs;olùm erat <lb/>in potentia, ex quibus po&longs;tea &longs;uas demon&longs;trationes perficiunt (<emph type="italics"/>Cur triangu­<lb/>lus duo recti<emph.end type="italics"/>) affert exemplum eius, quod proximè dixerat, &longs;cilicet Geome­<lb/>tras demon&longs;trare producendo ad actum entia quædam Mathematica, quod <lb/>exemplum, vt intelligas ijs opus habes, quæ primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1. <lb/>con&longs;cripta &longs;unt (<emph type="italics"/>Cur triangulus duo recti?<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t, cur triangulus habet tres <lb/>angulos æquales duobus rectis angulis (<emph type="italics"/>Quia qui circa vnum punctum anguli <lb/>duobus rectis angulis æquales &longs;unt<emph.end type="italics"/>) ni&longs;i hoc dictum ad bonum trahatur &longs;en&longs;um, <lb/><figure id="fig68"></figure><lb/>fal&longs;um e&longs;t, nam omnes anguli, qui circa vnum <lb/>punctum, v. </s> | 1. <lb/>con&longs;cripta &longs;unt (<emph type="italics"/>Cur triangulus duo recti?<emph.end type="italics"/>) ide&longs;t, cur triangulus habet tres <lb/>angulos æquales duobus rectis angulis (<emph type="italics"/>Quia qui circa vnum punctum anguli <lb/>duobus rectis angulis æquales &longs;unt<emph.end type="italics"/>) ni&longs;i hoc dictum ad bonum trahatur &longs;en&longs;um, <lb/><figure id="fig68"></figure><lb/>fal&longs;um e&longs;t, nam omnes anguli, qui circa vnum <lb/>punctum, v. </s> |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| <s>A, &longs;unt con&longs;tituti, æquales &longs;unt <lb/>non duobus, vt e&longs;t in textu, &longs;ed quatuor rectis, <lb/>vt patet ex corollario 2. 15. primi Elem. </s> | <s>A, &longs;unt con&longs;tituti, æquales &longs;unt <lb/>non duobus, vt e&longs;t in textu, &longs;ed quatuor rectis, <lb/>vt patet ex corollario 2. 15. primi Elem. |
| | |
| <s>quot­<lb/>quot enim anguli con&longs;tituantur ad punctum A, <lb/>omnes &longs;imul erunt æquales quatuor rectis, quos <lb/>faciunt præ&longs;entes lineæ B C, D E. vniuer&longs;i enim <lb/>illi congruent his quatuor rectis: &longs;ed Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>&longs;en­<lb/>&longs;us e&longs;t omnes angulos ad ea&longs;dem partes con&longs;ti­<lb/>tutos, v. </s> | quot­<lb/>quot enim anguli con&longs;tituantur ad punctum A, <lb/>omnes &longs;imul erunt æquales quatuor rectis, quos <lb/>faciunt præ&longs;entes lineæ B C, D E. vniuer&longs;i enim <lb/>illi congruent his quatuor rectis: &longs;ed Ari&longs;t. &longs;en­<lb/>&longs;us e&longs;t omnes angulos ad ea&longs;dem partes con&longs;ti­<lb/>tutos, v. </s> |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Cur in &longs;emicirculo vniuer&longs;aliter rectus? </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Cur in &longs;emicirculo vniuer&longs;aliter rectus? </s> |
| | |
| <s>quia &longs;i tres æquales, & quæ <lb/>ba&longs;is e&longs;t duo, & quæ ex medio &longs;upra stat recta, videnti manifestum erit ei, qui illud <lb/>&longs;ciat<emph.end type="italics"/>) In 2. Po&longs;ter. </s> | <s>quia &longs;i tres æquales, & quæ <lb/>ba&longs;is e&longs;t duo, & quæ ex medio &longs;upra stat recta, videnti manifestum erit ei, qui illud <lb/>&longs;ciat<emph.end type="italics"/>) In 2. Po&longs;ter. tex. </s> |
| | |
| <s>tex. </s> | |
| | |
| <s>11. inuenies hu ius loci expo&longs;itionem. </s> | <s>11. inuenies hu ius loci expo&longs;itionem. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg214"></margin.target>223</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg214"></margin.target>223</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 22. (<emph type="italics"/>Vt puta &longs;i triangulum non putet mutari, non opinabitur modo duos <lb/>rectos habere, modo non, mutaretur enim<emph.end type="italics"/>) quia nimirum huius habemus &longs;cien­<lb/>tiam per demon&longs;trationem 32. primi Elementorum. </s> |
| | |
| <s>22. (<emph type="italics"/>Vt puta &longs;i triangulum non putet mutari, non opinabitur modo duos <lb/>rectos habere, modo non, mutaretur enim<emph.end type="italics"/>) quia nimirum huius habemus &longs;cien­<lb/>tiam per demon&longs;trationem 32. primi Elementorum. </s> | |
| | |
| <s>quomodo autem tri­<lb/>angulus habeat duos rectos, ide&longs;t tres angulos æquales duobus rectis angu­<lb/>lis, explicatum e&longs;t primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | <s>quomodo autem tri­<lb/>angulus habeat duos rectos, ide&longs;t tres angulos æquales duobus rectis angu­<lb/>lis, explicatum e&longs;t primo Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg215"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg215"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg215"></margin.target>224</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg215"></margin.target>224</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Verum aliquid quidem, aliquid verò non, vt puta parem numerum <lb/>primum nullum e&longs;&longs;e; aut quo&longs;dam quidem, quo&longs;dam verò non<emph.end type="italics"/>) definitione 11. <lb/>7. Elem. </s> | <s>Ibidem (<emph type="italics"/>Verum aliquid quidem, aliquid verò non, vt puta parem numerum <lb/>primum nullum e&longs;&longs;e; aut quo&longs;dam quidem, quo&longs;dam verò non<emph.end type="italics"/>) definitione 11. <lb/>7. Elem. |
| | |
| <s>&longs;ic numerus ille, qui à Mathematicis dicitur primus, definitur, pri­<lb/>mus numerus e&longs;t, quem vnitas &longs;ola metitur, vnde patet inter numeros pa­<lb/>res &longs;olum binarium e&longs;&longs;e primum, cum ip&longs;um &longs;ola vnitas bis replicata men­<lb/>&longs;uraret. </s> | &longs;ic numerus ille, qui à Mathematicis dicitur primus, definitur, pri­<lb/>mus numerus e&longs;t, quem vnitas &longs;ola metitur, vnde patet inter numeros pa­<lb/>res &longs;olum binarium e&longs;&longs;e primum, cum ip&longs;um &longs;ola vnitas bis replicata men­<lb/>&longs;uraret. </s> |
| | |
| <s>quaternarium autem, &longs;enarium, &c. </s> | <s>quaternarium autem, &longs;enarium, &c. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg216"></margin.target>225</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg216"></margin.target>225</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 4. (<emph type="italics"/>Ac etiam motum &longs;implici, & veloti&longs;&longs;imo motu men&longs;urant, mi­<lb/>nimum enim tempus hic habet. </s> |
| | |
| <s>4. (<emph type="italics"/>Ac etiam motum &longs;implici, & veloti&longs;&longs;imo motu men&longs;urant, mi­<lb/>nimum enim tempus hic habet. </s> | |
| | |
| <s>quapropter in A&longs;trologia tale vnŭ prin­<lb/>cipium, & men&longs;ura e&longs;t. </s> | <s>quapropter in A&longs;trologia tale vnŭ prin­<lb/>cipium, & men&longs;ura e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>ad tex. </s> | <s>ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. &longs;atis dictum e&longs;t de Die&longs;i, quæ videas.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>&longs;atis dictum e&longs;t de Die&longs;i, quæ videas.</s></p><p type="main"> | |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg218"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg218"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Eodem tex. </s> | <s>Eodem tex. </s> |
| | |
| <s>&longs;ed cap. </s> | <s>&longs;ed cap. |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Nox &longs;emper autem men&longs;ura numero vnum e&longs;t, verum <lb/>aliquando plura, vt puta die&longs;es duæ, non quidem &longs;ecundum cuditum, &longs;ed in ratio­<lb/>nibus, & voces plures, quibus men&longs;uramus, & diameter duobus men&longs;uratur, & la­<lb/>tus, & omnes magnitudines)<emph.end type="italics"/> ita corrigenda e&longs;t antiqua tran&longs;latio. </s> | 3. <emph type="italics"/>(Nox &longs;emper autem men&longs;ura numero vnum e&longs;t, verum <lb/>aliquando plura, vt puta die&longs;es duæ, non quidem &longs;ecundum cuditum, &longs;ed in ratio­<lb/>nibus, & voces plures, quibus men&longs;uramus, & diameter duobus men&longs;uratur, & la­<lb/>tus, & omnes magnitudines)<emph.end type="italics"/> ita corrigenda e&longs;t antiqua tran&longs;latio. </s> |
| | |
| <s>quid die&longs;is <lb/>dictum &longs;it ad tex. </s> | <s>quid die&longs;is <lb/>dictum &longs;it ad tex. </s> |
| | |
| <s>38. primi Po&longs;ter. </s> | <s>38. primi Po&longs;ter. quando autem ait <emph type="italics"/>(Vt puta duæ die&longs;es)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t duæ die&longs;es &longs;unt men&longs;ura vnius interualli mu&longs;ici, qui tonus appellatur: <lb/>quæ quidem duæ die&longs;es non &longs;unt men&longs;ura &longs;en&longs;ibilis, quæ &longs;cilicet auribus per­<lb/>cipiatur, &longs;ed tantummodò exi&longs;tunt in numerorum proportionibus, ibi per <lb/>intellectum excogitatis, quando ait <emph type="italics"/>(Et voces plures quibus men&longs;uramus)<emph.end type="italics"/><lb/>quando vtimur eodem interuallo, &longs;iue eadem voce ad cantus men&longs;uram, <lb/>tunc &longs;unt plures men&longs;uræ numero, quamuis vna tantam &longs;pe<gap/> Ait <emph type="italics"/>(Et dia­<lb/>meter duobus men&longs;uratur)<emph.end type="italics"/> v. </s> |
| | |
| <s>quando autem ait <emph type="italics"/>(Vt puta duæ die&longs;es)<emph.end type="italics"/><lb/>ide&longs;t duæ die&longs;es &longs;unt men&longs;ura vnius interualli mu&longs;ici, qui tonus appellatur: <lb/>quæ quidem duæ die&longs;es non &longs;unt men&longs;ura &longs;en&longs;ibilis, quæ &longs;cilicet auribus per­<lb/>cipiatur, &longs;ed tantummodò exi&longs;tunt in numerorum proportionibus, ibi per <lb/>intellectum excogitatis, quando ait <emph type="italics"/>(Et voces plures quibus men&longs;uramus)<emph.end type="italics"/><lb/>quando vtimur eodem interuallo, &longs;iue eadem voce ad cantus men&longs;uram, <lb/>tunc &longs;unt plures men&longs;uræ numero, quamuis vna tantam &longs;pe<gap/> Ait <emph type="italics"/>(Et dia­<lb/>meter duobus men&longs;uratur)<emph.end type="italics"/> v. </s> | |
| | |
| <s>g. </s> | <s>g. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg220"></margin.target>229</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg220"></margin.target>229</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 11. <emph type="italics"/>(Similia verò &longs;i cum non &longs;int eadem &longs;impliciter, nec &longs;ecundum &longs;ab&longs;t an­<lb/>tiam &longs;ubiectam in d. </s> |
| | |
| <s>11. <emph type="italics"/>(Similia verò &longs;i cum non &longs;int eadem &longs;impliciter, nec &longs;ecundum &longs;ab&longs;t an­<lb/>tiam &longs;ubiectam in d. </s> | |
| | |
| <s>fferentia &longs;ecundum formam eadem &longs;it: quemadmodum quadra­<lb/>tum maius minori &longs;imile e&longs;t, & lineæ inæquales, hæ enim &longs;imiles quidem, verŭ non <lb/>cædem &longs;impliciter &longs;unt)<emph.end type="italics"/> Prima definitio &longs;exti definit &longs;imiles figuras eas e&longs;&longs;e, <lb/>quæ &longs;unt æquiangulæ inuicem, & quæ habent latera proportionalia circa <lb/>æquales angulos. </s> | <s>fferentia &longs;ecundum formam eadem &longs;it: quemadmodum quadra­<lb/>tum maius minori &longs;imile e&longs;t, & lineæ inæquales, hæ enim &longs;imiles quidem, verŭ non <lb/>cædem &longs;impliciter &longs;unt)<emph.end type="italics"/> Prima definitio &longs;exti definit &longs;imiles figuras eas e&longs;&longs;e, <lb/>quæ &longs;unt æquiangulæ inuicem, & quæ habent latera proportionalia circa <lb/>æquales angulos. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Svmma r. </s> | <s>Svmma r. </s> |
| | |
| <s>cap. </s> | <s>cap. |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Si quis verò lineas, aut quæ has &longs;equuntur, dico autem <lb/>primas &longs;uperficies principia e&longs;&longs;e ponat. </s> | 2. <emph type="italics"/>(Si quis verò lineas, aut quæ has &longs;equuntur, dico autem <lb/>primas &longs;uperficies principia e&longs;&longs;e ponat. </s> |
| | |
| <s>bæc non &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ &longs;eparabiles, <lb/>verùm &longs;ectiones, & diui&longs;iones, illæ quidem in &longs;uperficierum, hæc verò cor­<lb/>porum, puncta verò linearum &longs;unt, & etiam ip&longs;arum earumdem termini; <lb/>hæc autem omnia in alijs &longs;unt, & nihil &longs;eparabile e&longs;t)<emph.end type="italics"/> ait puncta oriri ex &longs;ectio­<lb/>ne lineæ, quamuis &longs;int etiam termini illius; lineas verò oriri ex diui&longs;ione <lb/>&longs;uperficierum, quamuis &longs;int etiam termini illarum. </s> | <s>bæc non &longs;unt &longs;ub&longs;tantiæ &longs;eparabiles, <lb/>verùm &longs;ectiones, & diui&longs;iones, illæ quidem in &longs;uperficierum, hæc verò cor­<lb/>porum, puncta verò linearum &longs;unt, & etiam ip&longs;arum earumdem termini; <lb/>hæc autem omnia in alijs &longs;unt, & nihil &longs;eparabile e&longs;t)<emph.end type="italics"/> ait puncta oriri ex &longs;ectio­<lb/>ne lineæ, quamuis &longs;int etiam termini illius; lineas verò oriri ex diui&longs;ione <lb/>&longs;uperficierum, quamuis &longs;int etiam termini illarum. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg223"></margin.target>232</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg223"></margin.target>232</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Summa 3. cap. </s> | <s>Summa 3. cap. |
| | |
| <s>2. <emph type="italics"/>(Vt puta &longs;ub Cane fiat frigus)<emph.end type="italics"/> ideft &longs;ub ortum Canis cœ­<lb/>læ&longs;tis, &longs;eu Caniculæ. </s> | 2. <emph type="italics"/>(Vt puta &longs;ub Cane fiat frigus)<emph.end type="italics"/> ideft &longs;ub ortum Canis cœ­<lb/>læ&longs;tis, &longs;eu Caniculæ. </s> |
| | |
| <s>Vide quæ libro &longs;ecundo Meteororum, &longs;umma 2. cap. </s> | <s>Vide quæ libro &longs;ecundo Meteororum, &longs;umma 2. cap. |
| | |
| <s>2. <lb/>de hac &longs;tella &longs;crip&longs;imus.</s></p><p type="head"> | 2. <lb/>de hac &longs;tella &longs;crip&longs;imus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>Ex Duodecimo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>Ex Duodecimo Metaphy&longs;icæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg224"></margin.target>233</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg224"></margin.target>233</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 44. <emph type="italics"/>(Pluralitatem verò lationum ex peculiari&longs;&longs;ima Philo&longs;ophie <lb/>Mathematicarum &longs;cientiarum, videlicet ex A&longs;tronomia con&longs;iderandum <lb/>est: hæc enim de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ibili quidem, ac &longs;empiterna &longs;peculatur)<emph.end type="italics"/><lb/>pluralitatem nimirum cœle&longs;tium motuum petendam e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erit <lb/>ex præcipua totius Philo&longs;ophiæ parte, quam ait e&longs;&longs;e A&longs;tronomiam. </s> |
| | |
| <s>44. <emph type="italics"/>(Pluralitatem verò lationum ex peculiari&longs;&longs;ima Philo&longs;ophie <lb/>Mathematicarum &longs;cientiarum, videlicet ex A&longs;tronomia con&longs;iderandum <lb/>est: hæc enim de &longs;ub&longs;tantia &longs;en&longs;ibili quidem, ac &longs;empiterna &longs;peculatur)<emph.end type="italics"/><lb/>pluralitatem nimirum cœle&longs;tium motuum petendam e&longs;&longs;e a&longs;&longs;erit <lb/>ex præcipua totius Philo&longs;ophiæ parte, quam ait e&longs;&longs;e A&longs;tronomiam. </s> | |
| | |
| <s>dignum <lb/>porrò con&longs;ideratione e&longs;t, quanti faciat Ari&longs;t. </s> | |
| | |
| <s>Mathematicas di&longs;ciplinas, ac <lb/>præcipuè &longs;yderalem &longs;cientiam.</s></p><p type="main"> | <s>dignum <lb/>porrò con&longs;ideratione e&longs;t, quanti faciat Ari&longs;t. Mathematicas di&longs;ciplinas, ac <lb/>præcipuè &longs;yderalem &longs;cientiam.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg225"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| <s><margin.target id="marg225"></margin.target>234</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg225"></margin.target>234</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 45. <emph type="italics"/>(Eudoxus igitur Solis, & Lunæ lationem po&longs;uit fieri à tribus orbibus, <lb/>quorum primus quidem e&longs;&longs;et, qui inerrantium &longs;iellarum; &longs;ecundus verò &longs;ecunduns <lb/>id, quod per medium Zodiacum; tertius tandem, &longs;ecundum quem qui in latitudine <lb/>Zodiaci obliquatur. </s> |
| | |
| <s>45. <emph type="italics"/>(Eudoxus igitur Solis, & Lunæ lationem po&longs;uit fieri à tribus orbibus, <lb/>quorum primus quidem e&longs;&longs;et, qui inerrantium &longs;iellarum; &longs;ecundus verò &longs;ecunduns <lb/>id, quod per medium Zodiacum; tertius tandem, &longs;ecundum quem qui in latitudine <lb/>Zodiaci obliquatur. </s> | |
| | |
| <s>in maiori autem latitudine obliquari eum &longs;ecundum quem Lu­<lb/>na, quàm eum &longs;ecundum quem Sol &longs;ertur)<emph.end type="italics"/> Eudoxi tempore nondum &longs;atis ex­<lb/>culta fuerat A&longs;tronomia, vt propterea minimè mirandum &longs;it, eum hoc lo­<lb/>co imperfecta admodum circa c&ecedil;le&longs;tia tradere. </s> | <s>in maiori autem latitudine obliquari eum &longs;ecundum quem Lu­<lb/>na, quàm eum &longs;ecundum quem Sol &longs;ertur)<emph.end type="italics"/> Eudoxi tempore nondum &longs;atis ex­<lb/>culta fuerat A&longs;tronomia, vt propterea minimè mirandum &longs;it, eum hoc lo­<lb/>co imperfecta admodum circa c&ecedil;le&longs;tia tradere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg226"></margin.target>235</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg226"></margin.target>235</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 46. <emph type="italics"/>(Errantium verò &longs;tellarum <expan abbr="vniu&longs;cuiu&longs;q;">vniu&longs;cuiu&longs;que</expan> in quatuor &longs;phæris, quarura <lb/>primam quidem, & &longs;ecundam eandem illis e&longs;&longs;e: etenim, quæ fix arum eft eam illam <lb/>e&longs;&longs;e, quæomnes fert: at cam, quæ &longs;ub ip&longs;a ordinata e&longs;t, ac quæ &longs;ecuxdum Zodiacum <lb/>lationem habet, communem omnibus e&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>46. <emph type="italics"/>(Errantium verò &longs;tellarum <expan abbr="vniu&longs;cuiu&longs;q;">vniu&longs;cuiu&longs;que</expan> in quatuor &longs;phæris, quarura <lb/>primam quidem, & &longs;ecundam eandem illis e&longs;&longs;e: etenim, quæ fix arum eft eam illam <lb/>e&longs;&longs;e, quæomnes fert: at cam, quæ &longs;ub ip&longs;a ordinata e&longs;t, ac quæ &longs;ecuxdum Zodiacum <lb/>lationem habet, communem omnibus e&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>Tertiæ verò omnium polos in eo, quod <lb/>per medium Zodiacum e&longs;t. </s> | <s>Tertiæ verò omnium polos in eo, quod <lb/>per medium Zodiacum e&longs;t. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg227"></margin.target>236</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg227"></margin.target>236</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Tex. </s> | <s>Tex. 47. <emph type="italics"/>(At Calippus &longs;itum quidem &longs;phærarum eundem Eudoxo ponebat, hoe <lb/>e&longs;t di&longs;tantiarum ordinem. </s> |
| | |
| <s>47. <emph type="italics"/>(At Calippus &longs;itum quidem &longs;phærarum eundem Eudoxo ponebat, hoe <lb/>e&longs;t di&longs;tantiarum ordinem. </s> | |
| | |
| <s>pluralitatem autem &longs;tellæ quidem Iouis, ac Saturni ean­<lb/>dem illi attribuebat. </s> | <s>pluralitatem autem &longs;tellæ quidem Iouis, ac Saturni ean­<lb/>dem illi attribuebat. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg228"></margin.target>237</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg228"></margin.target>237</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Svmma 1. cap. </s> | <s>Svmma 1. cap. |
| | |
| <s>3. <emph type="italics"/>(Qui dicunt Mathematicas &longs;cientias nihil de bono, vel <lb/>pulchro dicere, fal&longs;um dicunt. </s> | 3. <emph type="italics"/>(Qui dicunt Mathematicas &longs;cientias nihil de bono, vel <lb/>pulchro dicere, fal&longs;um dicunt. </s> |
| | |
| <s>dicunt. </s> | <s>dicunt. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> | <s>Qvidquid Mathematicum in his quæ&longs;tionibus occurret, illud, vt <lb/>plurimum per paraphra&longs;im exponemus, ita tamen, vt tex. </s> |
| | |
| <s>Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Ari&longs;t. <lb/>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> |
| | |
| <s>& figuræ textui re&longs;pondentes per eam, quantum fieri poterit re­<lb/>&longs;tituantur, & &longs;i quæ &longs;e offerent difficilia, pro viribus &longs;oluantur. <lb/></s> | |
| | |
| <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> | <s>E&longs;t autem nonnullis in locis textus tam græcus, quàm latinus adeò corrup­<lb/>tus, ac deprauatus, vt nullo modo emendari queat.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>vltima illa textus verba <emph type="italics"/>(Quod autem vbi D, mo­<lb/>uens, vbi F, motum autem vbi C, pondus in G,)<emph.end type="italics"/> videntur &longs;uperuacanea, atque <lb/>mendosè addita.</s></p><p type="main"> | <s>vltima illa textus verba <emph type="italics"/>(Quod autem vbi D, mo­<lb/>uens, vbi F, motum autem vbi C, pondus in G,)<emph.end type="italics"/> videntur &longs;uperuacanea, atque <lb/>mendosè addita.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In hac quæ&longs;tione re&longs;pexit Ari&longs;t. </s> | <s>In hac quæ&longs;tione re&longs;pexit Ari&longs;t. &longs;olùm ad primam vectis &longs;peciem. </s> |
| | |
| <s>&longs;olùm ad primam vectis &longs;peciem. </s> | |
| | |
| <s>Illud <lb/>demum, quod dixit eandem habere rationem potentiam ad pondus, quàm <lb/>partes vectis inuicem demon&longs;tratum e&longs;t po&longs;tea acuti&longs;&longs;imè ab Archimede <pb pagenum="159"/>propo&longs;itione 6. & 7. de æqueponderantibus: & no&longs;tra <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tate">tempe&longs;tate</expan> alio quam­<lb/>uis modo, & vnica demon&longs;tratione à Guido Vbaldo in &longs;uis Mechanicis pro­<lb/>po&longs;itione 1. de Vecte, quæ e&longs;t huiu&longs;modi; Potentia &longs;u&longs;tinens pondus vecti <lb/>appen&longs;um, eandem ad ip&longs;um pondus proportionem habet, quam vectis di­<lb/>&longs;tantia inter fulcimentum, ac ponderis &longs;u&longs;pen&longs;ionem, ad di&longs;tantiam, à fulci­<lb/>mento ad potentiam interiectam. </s> | <s>Illud <lb/>demum, quod dixit eandem habere rationem potentiam ad pondus, quàm <lb/>partes vectis inuicem demon&longs;tratum e&longs;t po&longs;tea acuti&longs;&longs;imè ab Archimede <pb pagenum="159"/>propo&longs;itione 6. & 7. de æqueponderantibus: & no&longs;tra <expan abbr="t&etilde;pe&longs;tate">tempe&longs;tate</expan> alio quam­<lb/>uis modo, & vnica demon&longs;tratione à Guido Vbaldo in &longs;uis Mechanicis pro­<lb/>po&longs;itione 1. de Vecte, quæ e&longs;t huiu&longs;modi; Potentia &longs;u&longs;tinens pondus vecti <lb/>appen&longs;um, eandem ad ip&longs;um pondus proportionem habet, quam vectis di­<lb/>&longs;tantia inter fulcimentum, ac ponderis &longs;u&longs;pen&longs;ionem, ad di&longs;tantiam, à fulci­<lb/>mento ad potentiam interiectam. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Nam nauiginm interdum maius &longs;pa­<lb/>tium percurret, interdum minus, iuxta remigum vires, & prout mari remi <lb/>palmula immer&longs;a fuerit: remi verò manubrium tamet&longs;i ab exiguis viribus <lb/>moueatur haud minorem tamen ambitum de&longs;cribet, quàm &longs;i à multo ma­<lb/>iore virtute moueretur. </s> | <s>Nam nauiginm interdum maius &longs;pa­<lb/>tium percurret, interdum minus, iuxta remigum vires, & prout mari remi <lb/>palmula immer&longs;a fuerit: remi verò manubrium tamet&longs;i ab exiguis viribus <lb/>moueatur haud minorem tamen ambitum de&longs;cribet, quàm &longs;i à multo ma­<lb/>iore virtute moueretur. </s> |
| | |
| <s>Quapropter, vt huiu&longs;modi Ari&longs;t. </s> | <s>Quapropter, vt huiu&longs;modi Ari&longs;t. &longs;ententiam exa­<lb/>minaremus, Theoremata, quæ &longs;equuntur, demonftrauimus.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s>&longs;ententiam exa­<lb/>minaremus, Theoremata, quæ &longs;equuntur, demonftrauimus.</s></p><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>PROPOSITIO PRIMA.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>PROPOSITIO PRIMA.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quam etiam <lb/>Pater Clauius demon&longs;trat propo&longs;. </s> | <s>quam etiam <lb/>Pater Clauius demon&longs;trat propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>2. lib. </s> | <s>2. lib. |
| | |
| <s>8. & propo&longs;. </s> | 8. & propo&longs;. </s> |
| | |
| <s>1. lib. </s> | <s>1. lib. |
| | |
| <s>4. Geom. </s> | 4. Geom. </s> |
| | |
| <s>pract. <lb/></s> | <s>pract. <lb/></s> |
| | |
| <s>&longs;i autem de ip&longs;is circulis intelligerentur fal&longs;a e&longs;&longs;ent, non enim e&longs;t circulus <lb/>ad circulum, vt diameter ad diametrum; &longs;ed circuli &longs;unt inter &longs;e, quemad­<lb/>modum à diametris ip&longs;orum quadrata per &longs;ecundam 12. Elem. </s> | <s>&longs;i autem de ip&longs;is circulis intelligerentur fal&longs;a e&longs;&longs;ent, non enim e&longs;t circulus <lb/>ad circulum, vt diameter ad diametrum; &longs;ed circuli &longs;unt inter &longs;e, quemad­<lb/>modum à diametris ip&longs;orum quadrata per &longs;ecundam 12. Elem. |
| | |
| <s>quadrata <lb/>autem &longs;unt inter &longs;e in duplicata ratione laterum per 20. 6. <expan abbr="eiusq;">eiusque</expan> corolla­<lb/>rium; hoc e&longs;t &longs;i fiat, vt latus maioris quadrati ad latus minoris, ita latus mi­<lb/>noris ad aliam tertiam lineam, erit quadratum maius ad minus, vt latus <lb/>ip&longs;ius ad tertiam illam lineam; non autem vt ad latus minoris. </s> | quadrata <lb/>autem &longs;unt inter &longs;e in duplicata ratione laterum per 20. 6. <expan abbr="eiusq;">eiusque</expan> corolla­<lb/>rium; hoc e&longs;t &longs;i fiat, vt latus maioris quadrati ad latus minoris, ita latus mi­<lb/>noris ad aliam tertiam lineam, erit quadratum maius ad minus, vt latus <lb/>ip&longs;ius ad tertiam illam lineam; non autem vt ad latus minoris. </s> |
| | |
| <s>cum ergo <lb/>circulus &longs;it ad circulum, vt quadratum diametri ad quadratum diametri, <lb/>& quadrata non <expan abbr="habeãt">habeant</expan> rationem laterum, &longs;eu diametrorum prædictorum, <lb/>&longs;ed illorum duplicatam, <expan abbr="neq;">neque</expan> circuli inuicem illam habere poterunt.</s></p><p type="main"> | <s>cum ergo <lb/>circulus &longs;it ad circulum, vt quadratum diametri ad quadratum diametri, <lb/>& quadrata non <expan abbr="habeãt">habeant</expan> rationem laterum, &longs;eu diametrorum prædictorum, <lb/>&longs;ed illorum duplicatam, <expan abbr="neq;">neque</expan> circuli inuicem illam habere poterunt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>figuram &longs;implicis trochleæ, con­<lb/>&longs;tantis &longs;cilicet ex duobus tantum orbiculis, facilita­<lb/>tis cau&longs;a exhibebo, in hac enim melius apparebit, <lb/>qua ratione trochlea ad vectem reducatur. </s> | <s>figuram &longs;implicis trochleæ, con­<lb/>&longs;tantis &longs;cilicet ex duobus tantum orbiculis, facilita­<lb/>tis cau&longs;a exhibebo, in hac enim melius apparebit, <lb/>qua ratione trochlea ad vectem reducatur. </s> |
| | |
| <s>vnde, & <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>vnde, & <lb/>Ari&longs;t. &longs;en&longs;um, quamuis ob&longs;curi&longs;&longs;imum, ac proinde <lb/>problematis &longs;olutionem optimè percipere licebit. <lb/></s> |
| | |
| <s>&longs;en&longs;um, quamuis ob&longs;curi&longs;&longs;imum, ac proinde <lb/>problematis &longs;olutionem optimè percipere licebit. <lb/></s> | |
| | |
| <s>Sit igitur orbiculus &longs;uperior A, qui in pegmate I K­<lb/>L D, voluatur circa axem G, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; pegma i&longs;tud &longs;upe­<lb/>rius fixum, & immobile à clauo H, pendens. </s> | <s>Sit igitur orbiculus &longs;uperior A, qui in pegmate I K­<lb/>L D, voluatur circa axem G, <expan abbr="&longs;it&qacute;">&longs;itque</expan>; pegma i&longs;tud &longs;upe­<lb/>rius fixum, & immobile à clauo H, pendens. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>quia enim in vecte no&longs;tro L M, dupla e&longs;t proportio <lb/>inter L M, & L B, eadem etiam proportio erit inter pondus, & potentiam, <lb/>quare pondus C, duplum erit potentiæ in M, hoc e&longs;t à minore potentia &longs;ibi <lb/>&longs;ubdupla &longs;u&longs;tinebitur: & à quauis adhuc <expan abbr="quantumcunq;">quantumcunque</expan> maiore eleuabitur.</s></p><p type="main"> | <s>quia enim in vecte no&longs;tro L M, dupla e&longs;t proportio <lb/>inter L M, & L B, eadem etiam proportio erit inter pondus, & potentiam, <lb/>quare pondus C, duplum erit potentiæ in M, hoc e&longs;t à minore potentia &longs;ibi <lb/>&longs;ubdupla &longs;u&longs;tinebitur: & à quauis adhuc <expan abbr="quantumcunq;">quantumcunque</expan> maiore eleuabitur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Qui plura de trochlea de&longs;iderat, adeat Guidi Vbaldi, Mechanica, cuius <lb/>auxilio fateor me verum &longs;en&longs;um harum Mechanicarum Ari&longs;t. </s> | <s>Qui plura de trochlea de&longs;iderat, adeat Guidi Vbaldi, Mechanica, cuius <lb/>auxilio fateor me verum &longs;en&longs;um harum Mechanicarum Ari&longs;t. & præ&longs;ertim <lb/>huius loci enuclea&longs;&longs;e. </s> |
| | |
| <s>& præ&longs;ertim <lb/>huius loci enuclea&longs;&longs;e. </s> | |
| | |
| <s>quæ &longs;i cum Piccolominei expo&longs;itione contuleris, vide­<lb/>bis eum nequaquam cognoui&longs;&longs;e, vbi nam vectis in trochlea lateret, eumque <lb/>tam &longs;uperiorem, quàm inferiorem <expan abbr="rotulã">rotulam</expan> æquè vectem facere; in quo etiam <lb/>Io. </s> | <s>quæ &longs;i cum Piccolominei expo&longs;itione contuleris, vide­<lb/>bis eum nequaquam cognoui&longs;&longs;e, vbi nam vectis in trochlea lateret, eumque <lb/>tam &longs;uperiorem, quàm inferiorem <expan abbr="rotulã">rotulam</expan> æquè vectem facere; in quo etiam <lb/>Io. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg252"></margin.target>262</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg252"></margin.target>262</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Rhombus ex definitione 23. primi Elem. </s> | <s>Rhombus ex definitione 23. primi Elem. |
| | |
| <s>e&longs;t figura æquilatera qui­<lb/><figure id="fig103"></figure><lb/>dem, &longs;ed non æquiangula, habet enim <lb/>binos oppo&longs;itos angulos acutos, & alies <lb/>binos oppo&longs;itos obtu&longs;os, talis e&longs;t præ­<lb/>&longs;ens figura A B D C. </s> | e&longs;t figura æquilatera qui­<lb/><figure id="fig103"></figure><lb/>dem, &longs;ed non æquiangula, habet enim <lb/>binos oppo&longs;itos angulos acutos, & alies <lb/>binos oppo&longs;itos obtu&longs;os, talis e&longs;t præ­<lb/>&longs;ens figura A B D C. </s> |
| | |
| <s>In præ&longs;enti porrò quæ&longs;tione <lb/>&longs;upponitur punctum A, quod e&longs;t vnum extremum <lb/>in rhombo moueri &longs;uper latus A B, ver&longs;us B, & &longs;i­<lb/>militer interim æqua velocitate moueri alterum <lb/>extremum B, &longs;uper idem latus A B_{2} ver&longs;us A, & in­<lb/>terim dum hæc duo puncta hoc modo &longs;ibi obuiam <lb/>procedunt, moueri latus totum A B, eadem ve­<lb/>locitate, ver&longs;us latus C D, ita vt &longs;emper ip&longs;i C D, <lb/>æquidi&longs;ter, <expan abbr="de&longs;cendat&qacute;">de&longs;cendatque</expan>; per latera A C, B D, quo­<lb/>u&longs;que ip&longs;i C D, congruat.</s></p><p type="main"> | <s>In præ&longs;enti porrò quæ&longs;tione <lb/>&longs;upponitur punctum A, quod e&longs;t vnum extremum <lb/>in rhombo moueri &longs;uper latus A B, ver&longs;us B, & &longs;i­<lb/>militer interim æqua velocitate moueri alterum <lb/>extremum B, &longs;uper idem latus A B_{2} ver&longs;us A, & in­<lb/>terim dum hæc duo puncta hoc modo &longs;ibi obuiam <lb/>procedunt, moueri latus totum A B, eadem ve­<lb/>locitate, ver&longs;us latus C D, ita vt &longs;emper ip&longs;i C D, <lb/>æquidi&longs;ter, <expan abbr="de&longs;cendat&qacute;">de&longs;cendatque</expan>; per latera A C, B D, quo­<lb/>u&longs;que ip&longs;i C D, congruat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> | <s>&longs;ed cau&longs;a e&longs;t, quia in <lb/>vortice aqua ip &longs;a &longs;piratim circumcurrens tandem in centrum, vbi demer­<lb/>gitur de&longs;cendit; nece&longs;&longs;e igitur e&longs;t, vt etiam ea, quæ in ip&longs;a &longs;unt, &longs;imul cum <lb/>illa ad centrum per plures conuolutiones deducantur. </s> |
| | |
| <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/></s> | <s>Cæterum &longs;i quis ve­<lb/>lit Mechanicam facultatem &longs;eriò aggredi, nequaquam paucis his ab Ari&longs;t. <lb/>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> |
| | |
| <s>traditis, <expan abbr="eis&qacute;">eisque</expan>; leui brachio pertractatis, contentus &longs;it: verùm Archimedem <lb/>de Aquæponderantibus, Commandinum, ac Lucam Valerium de centro <lb/>grauitatis &longs;olidorum, ac tandem Guidi Vbaldi Mechanica adeat, vbi hu­<lb/>ius &longs;cientiæ admiranda plurima, <expan abbr="ea&qacute;">eaque</expan>; firmi&longs;&longs;imè demon&longs;trata reperiet.</s></p><figure></figure><p type="head"> | |
| | |
| <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> | <s><emph type="italics"/>IN LIBELLVM DE MVNDO<emph.end type="italics"/></s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg261"></margin.target>271</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg261"></margin.target>271</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>In 2. cap. </s> | <s>In 2. cap. |
| | |
| <s>recen&longs;et Planetarum ordinem, iuxta antiqui&longs;&longs;imorum <lb/>A&longs;tronomorum traditiones, qui ob paucas, <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; imperfectas ob­<lb/>&longs;eruationes muita ignorarunt, <expan abbr="atq;">atque</expan> in multis, & præcipuè in ordine Plane­<lb/>tarum &longs;tatuendo, fal&longs;i &longs;unt: A&longs;tronomi enim po&longs;teriores, & maximè Ptolæ­<lb/>meus, vnà cum recentioribus no&longs;tri &longs;eculi alium ordinem exactioribus ob­<lb/>&longs;eruationibus, <expan abbr="atq;">atque</expan> demon&longs;trationibus a&longs;trucntes vetu&longs;ti&longs;&longs;imorum illorum <lb/>errores patefecerunt. </s> | recen&longs;et Planetarum ordinem, iuxta antiqui&longs;&longs;imorum <lb/>A&longs;tronomorum traditiones, qui ob paucas, <expan abbr="eas&qacute;">easque</expan>; imperfectas ob­<lb/>&longs;eruationes muita ignorarunt, <expan abbr="atq;">atque</expan> in multis, & præcipuè in ordine Plane­<lb/>tarum &longs;tatuendo, fal&longs;i &longs;unt: A&longs;tronomi enim po&longs;teriores, & maximè Ptolæ­<lb/>meus, vnà cum recentioribus no&longs;tri &longs;eculi alium ordinem exactioribus ob­<lb/>&longs;eruationibus, <expan abbr="atq;">atque</expan> demon&longs;trationibus a&longs;trucntes vetu&longs;ti&longs;&longs;imorum illorum <lb/>errores patefecerunt. </s> |
| | |
| <s>E&longs;t autem verus ordo, vt Luna &longs;it omnium terris pro­<lb/>xima, deinde Mercurius, tùm Venus, po&longs;tea Sol, Mars, Iupiter, <expan abbr="Saturnus&qacute;">Saturnusque</expan>; <lb/>à terris alti&longs;&longs;imus, quos omnes &longs;tellarum affixarum &longs;phæra, quæ etiam fir­<lb/>mamentum dicitur, complectitur. </s> | <s>E&longs;t autem verus ordo, vt Luna &longs;it omnium terris pro­<lb/>xima, deinde Mercurius, tùm Venus, po&longs;tea Sol, Mars, Iupiter, <expan abbr="Saturnus&qacute;">Saturnusque</expan>; <lb/>à terris alti&longs;&longs;imus, quos omnes &longs;tellarum affixarum &longs;phæra, quæ etiam fir­<lb/>mamentum dicitur, complectitur. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>& in parte huic auer&longs;a <lb/>tumorem B, ex quo alter flu­<lb/>xus deriuatur. </s> | <s>& in parte huic auer&longs;a <lb/>tumorem B, ex quo alter flu­<lb/>xus deriuatur. </s> |
| | |
| <s>& quia in alijs <lb/>duobus mundi lateribus non <lb/><expan abbr="fiũt">fiunt</expan> huin&longs;modi tumores, imò <lb/>mare ob refrigerationem <lb/>&longs;ub&longs;idet, ibi fiunt duo reflu­<lb/>xus C, & D, ita vt &longs;emper &longs;int <lb/>in mari præ&longs;ertim Oceano <lb/>quatuor prædicti effectus, qui <lb/>&longs;imul, vt ait hic Ari&longs;t. </s> | <s>& quia in alijs <lb/>duobus mundi lateribus non <lb/><expan abbr="fiũt">fiunt</expan> huin&longs;modi tumores, imò <lb/>mare ob refrigerationem <lb/>&longs;ub&longs;idet, ibi fiunt duo reflu­<lb/>xus C, & D, ita vt &longs;emper &longs;int <lb/>in mari præ&longs;ertim Oceano <lb/>quatuor prædicti effectus, qui <lb/>&longs;imul, vt ait hic Ari&longs;t. & ex­<pb pagenum="197"/>perientia te&longs;tatur, &longs;imul cum Luna circa mundum circumaguntur. </s> |
| | |
| <s>& ex­<pb pagenum="197"/>perientia te&longs;tatur, &longs;imul cum Luna circa mundum circumaguntur. </s> | |
| | |
| <s>hoe e&longs;t <lb/>&longs;i Luna, quæ modo e&longs;t in &longs;uperiori parte meridionali, venerit ad locum E, <lb/>occidentalem, eam fluxus A, &longs;uble quitur, <expan abbr="vergit&qacute;">vergitque</expan>; tumorem &longs;uum ad occi­<lb/>dentem E, vnde, & fluxus B, promouebitur ad orientem, ita vt punctum F, <lb/>orientalem a&longs;piciat.</s></p><p type="main"> | <s>hoe e&longs;t <lb/>&longs;i Luna, quæ modo e&longs;t in &longs;uperiori parte meridionali, venerit ad locum E, <lb/>occidentalem, eam fluxus A, &longs;uble quitur, <expan abbr="vergit&qacute;">vergitque</expan>; tumorem &longs;uum ad occi­<lb/>dentem E, vnde, & fluxus B, promouebitur ad orientem, ita vt punctum F, <lb/>orientalem a&longs;piciat.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>quod adhuc ma­<lb/>nife&longs;tius erit, &longs;i con&longs;ideremus, quod quanto tardius quotidie Luna oritur, <lb/>tanto etiam maris æ&longs;tus tardius incipit. </s> | <s>quod adhuc ma­<lb/>nife&longs;tius erit, &longs;i con&longs;ideremus, quod quanto tardius quotidie Luna oritur, <lb/>tanto etiam maris æ&longs;tus tardius incipit. </s> |
| | |
| <s>Porrò vt appareat hanc e&longs;&longs;e vete­<lb/>rum &longs;ententiam libet hic attexere quædam ex lib. </s> | <s>Porrò vt appareat hanc e&longs;&longs;e vete­<lb/>rum &longs;ententiam libet hic attexere quædam ex lib. |
| | |
| <s>3. Strabonis, quæ ip&longs;e ex <lb/>Po&longs;&longs;idonio acceperat. </s> | 3. Strabonis, quæ ip&longs;e ex <lb/>Po&longs;&longs;idonio acceperat. </s> |
| | |
| <s>&longs;ic. </s> | <s>&longs;ic. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>de creatione mundi tantummodo &longs;ine vlla expo&longs;itione, <expan abbr="atq;">atque</expan> con­<lb/>firmatione proponit. </s> | <s>de creatione mundi tantummodo &longs;ine vlla expo&longs;itione, <expan abbr="atq;">atque</expan> con­<lb/>firmatione proponit. </s> |
| | |
| <s>in eadem pror&longs;us &longs;ententia e&longs;t Rogerius Bachon inter <lb/>Opticos probati&longs;&longs;imus, cap. </s> | <s>in eadem pror&longs;us &longs;ententia e&longs;t Rogerius Bachon inter <lb/>Opticos probati&longs;&longs;imus, cap. |
| | |
| <s>5. de Speculis Mathematicis.</s></p><p type="main"> | 5. de Speculis Mathematicis.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Aliorum demum opinationes, &longs;iue Angelo cuidam, &longs;iue virtuti totam <lb/>terram peruadenti hunc æ&longs;tum a&longs;cribentium, non e&longs;t meum refellere, cum <lb/>non phy&longs;icum, &longs;ed mathematicum agere in&longs;tituerim.</s></p><p type="main"> | <s>Aliorum demum opinationes, &longs;iue Angelo cuidam, &longs;iue virtuti totam <lb/>terram peruadenti hunc æ&longs;tum a&longs;cribentium, non e&longs;t meum refellere, cum <lb/>non phy&longs;icum, &longs;ed mathematicum agere in&longs;tituerim.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>A lint<gap/>igentiam igitur huius operis nece&longs;&longs;arium e&longs;t noui&longs;&longs;e, quæ nam <lb/>&longs;int quantitates commen&longs;urabiles, & quæ in commen&longs;urabiles. </s> | <s>A lint<gap/>igentiam igitur huius operis nece&longs;&longs;arium e&longs;t noui&longs;&longs;e, quæ nam <lb/>&longs;int quantitates commen&longs;urabiles, & quæ in commen&longs;urabiles. </s> |
| | |
| <s>quæ prima, <lb/>& &longs;ecunda definitione 10. Elem. </s> | <s>quæ prima, <lb/>& &longs;ecunda definitione 10. Elem. |
| | |
| <s>explicantur; <expan abbr="ego&qacute;">egoque</expan>; eas primo Priorum oc­<lb/>ca&longs;ione a&longs;ymetriæ diametri cum co&longs;ta &longs;atis expo&longs;ui: vtrumuis locum vide­<lb/>ris præ&longs;enti nece&longs;&longs;itati con&longs;ultum erit.</s></p><p type="main"> | explicantur; <expan abbr="ego&qacute;">egoque</expan>; eas primo Priorum oc­<lb/>ca&longs;ione a&longs;ymetriæ diametri cum co&longs;ta &longs;atis expo&longs;ui: vtrumuis locum vide­<lb/>ris præ&longs;enti nece&longs;&longs;itati con&longs;ultum erit.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg267"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg267"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ve­<lb/>rùm neque &longs;ecundum &longs;e aliquam definitam naturam habebunt, &longs;ed collatæ &longs;ibi ip&longs;is <lb/>tam rationales, quàm irrationales erunt omnes.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Ve­<lb/>rùm neque &longs;ecundum &longs;e aliquam definitam naturam habebunt, &longs;ed collatæ &longs;ibi ip&longs;is <lb/>tam rationales, quàm irrationales erunt omnes.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Hæc e&longs;t alia eorumdem ratio ad idem comprobandum: quam, vt benè <lb/>percipiamus, nonnulla prius ex definitionibus 10. Elem. </s> | <s>Hæc e&longs;t alia eorumdem ratio ad idem comprobandum: quam, vt benè <lb/>percipiamus, nonnulla prius ex definitionibus 10. Elem. |
| | |
| <s>&longs;unt explicanda: <lb/>vt quæ nam &longs;int lineæ rationales, quæ irrationales, quæ ex binis nomini­<lb/>bus, quæ Apotomæ.</s></p><p type="main"> | &longs;unt explicanda: <lb/>vt quæ nam &longs;int lineæ rationales, quæ irrationales, quæ ex binis nomini­<lb/>bus, quæ Apotomæ.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Propo&longs;ita igitur linea quapiam, v. </s> | <s>Propo&longs;ita igitur linea quapiam, v. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Idem, &longs;ed paulò mutatis verbis po&longs;tea repetit, quæ fortè ab aliquo per <lb/>errorem addita &longs;unt. </s> | <s>Idem, &longs;ed paulò mutatis verbis po&longs;tea repetit, quæ fortè ab aliquo per <lb/>errorem addita &longs;unt. </s> |
| | |
| <s>Verumenimuerò maximè con&longs;iderandum e&longs;t, quan­<lb/>tum hoc loco Ari&longs;t. </s> | <s>Verumenimuerò maximè con&longs;iderandum e&longs;t, quan­<lb/>tum hoc loco Ari&longs;t. Mathematicis demon&longs;trationibus tribuat: quod dixe­<lb/>rim propter recentiores quo&longs;dam, qui eò audaciæ deuenerunt, vt Euclidis <lb/>firmi&longs;&longs;imas, <expan abbr="atq;">atque</expan> Ari&longs;tot. </s> |
| | |
| <s>Mathematicis demon&longs;trationibus tribuat: quod dixe­<lb/>rim propter recentiores quo&longs;dam, qui eò audaciæ deuenerunt, vt Euclidis <lb/>firmi&longs;&longs;imas, <expan abbr="atq;">atque</expan> Ari&longs;tot. </s> | |
| | |
| <s>te&longs;timonio, <expan abbr="veterum&qacute;">veterumque</expan>; Philo&longs;ophorum omnium <lb/>comprobatas, negare non verentur Demon&longs;trationes.</s></p><p type="main"> | <s>te&longs;timonio, <expan abbr="veterum&qacute;">veterumque</expan>; Philo&longs;ophorum omnium <lb/>comprobatas, negare non verentur Demon&longs;trationes.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s>indiu duæ autem lineæ &longs;ibi ip&longs;is co<gap/>men&longs;urabiles &longs;unt longitudine, cuminter &longs;e <lb/>&longs;iat æquales; quare po<gap/>emia quoque, quod &longs;i hoc e&longs;t, diuiduum erit quadratum.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="207"/><p type="main"> | <s>indiu duæ autem lineæ &longs;ibi ip&longs;is co<gap/>men&longs;urabiles &longs;unt longitudine, cuminter &longs;e <lb/>&longs;iat æquales; quare po<gap/>emia quoque, quod &longs;i hoc e&longs;t, diuiduum erit quadratum.<emph.end type="italics"/></s></p><pb pagenum="207"/><p type="main"> |
| | |
| <s>Pergit adhuc nouis rationibus aduer&longs;arios refellere, dicens, &longs;i extarent <lb/>huiu&longs;modi indiuiduæ lineæ, &longs;equeretur omnes omninò lineas e&longs;&longs;e commen­<lb/>&longs;urabiles, quod e&longs;t contra demon&longs;trata in 10. Elem. </s> | <s>Pergit adhuc nouis rationibus aduer&longs;arios refellere, dicens, &longs;i extarent <lb/>huiu&longs;modi indiuiduæ lineæ, &longs;equeretur omnes omninò lineas e&longs;&longs;e commen­<lb/>&longs;urabiles, quod e&longs;t contra demon&longs;trata in 10. Elem. |
| | |
| <s>quia cum omnes lineæ <lb/><expan abbr="con&longs;t&etilde;t">con&longs;tent</expan> per ip&longs;os ex lineis atomis, i&longs;tæ atomæ e&longs;&longs;ent omnium linearum com­<lb/>munes men&longs;uræ, vnde & illæ, quæ dicuntur potentia tantum commen&longs;ura­<lb/>biles, vt &longs;upra explicaui, erunt etiam commen&longs;urabiles longitudine. </s> | quia cum omnes lineæ <lb/><expan abbr="con&longs;t&etilde;t">con&longs;tent</expan> per ip&longs;os ex lineis atomis, i&longs;tæ atomæ e&longs;&longs;ent omnium linearum com­<lb/>munes men&longs;uræ, vnde & illæ, quæ dicuntur potentia tantum commen&longs;ura­<lb/>biles, vt &longs;upra explicaui, erunt etiam commen&longs;urabiles longitudine. </s> |
| | |
| <s>indiui­<lb/>duæ verò ip&longs;æ, cum &longs;int inuicem æquales, erunt ip&longs;æ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> commen&longs;urabi­<lb/>les longitudine, quare & potentia, omnes enim longitudine commen&longs;ura­<lb/>biles, &longs;unt etiam potentia commen&longs;urabiles, ex 9. 10. vnde &longs;equitur qua­<lb/>drata earum omnia e&longs;&longs;e <expan abbr="quoq;">quoque</expan> commen&longs;urabilia: <expan abbr="atq;">atque</expan> hinc con&longs;equitur, in­<lb/>quit, ea e&longs;&longs;e <expan abbr="quoq;">quoque</expan> diuidua (quam con&longs;ecutionem probat infra num. </s> | <s>indiui­<lb/>duæ verò ip&longs;æ, cum &longs;int inuicem æquales, erunt ip&longs;æ <expan abbr="quoq;">quoque</expan> commen&longs;urabi­<lb/>les longitudine, quare & potentia, omnes enim longitudine commen&longs;ura­<lb/>biles, &longs;unt etiam potentia commen&longs;urabiles, ex 9. 10. vnde &longs;equitur qua­<lb/>drata earum omnia e&longs;&longs;e <expan abbr="quoq;">quoque</expan> commen&longs;urabilia: <expan abbr="atq;">atque</expan> hinc con&longs;equitur, in­<lb/>quit, ea e&longs;&longs;e <expan abbr="quoq;">quoque</expan> diuidua (quam con&longs;ecutionem probat infra num. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>in omni autem æquilatero perpendicularis <lb/>in mediam ba&longs;im mcidit, quare, & in medium indiuiduæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>in omni autem æquilatero perpendicularis <lb/>in mediam ba&longs;im mcidit, quare, & in medium indiuiduæ.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Ex 22. primi Elem. </s> | <s>Ex 22. primi Elem. |
| | |
| <s>ex tribus datis lineis, quarum quælibet duæ &longs;int, re­<lb/>liqua maiores pote&longs;t con&longs;titui triangulum: poterit igitur ex tribus indiui­<lb/><figure id="fig122"></figure><lb/>duis con&longs;titui <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan>, <expan abbr="illud&qacute;">illudque</expan>; æquilaterum, cum omnes in­<lb/>diuiduæ lineæ &longs;int æquales. </s> | ex tribus datis lineis, quarum quælibet duæ &longs;int, re­<lb/>liqua maiores pote&longs;t con&longs;titui triangulum: poterit igitur ex tribus indiui­<lb/><figure id="fig122"></figure><lb/>duis con&longs;titui <expan abbr="triãgulum">triangulum</expan>, <expan abbr="illud&qacute;">illudque</expan>; æquilaterum, cum omnes in­<lb/>diuiduæ lineæ &longs;int æquales. </s> |
| | |
| <s>&longs;it igitur ex eis triangulum A B C, <lb/>&longs;i igitur ab angulo A, ducatur perpendicularis A D, ad ba&longs;im <lb/>B C, eam bif<gap/>riam &longs;ecabit ex &longs;cholio 26. primi, erit igitur li­<lb/>nea B C, &longs;ecabilis, contra quam aduer&longs;arij opinantur.</s></p><p type="main"> | <s>&longs;it igitur ex eis triangulum A B C, <lb/>&longs;i igitur ab angulo A, ducatur perpendicularis A D, ad ba&longs;im <lb/>B C, eam bif<gap/>riam &longs;ecabit ex &longs;cholio 26. primi, erit igitur li­<lb/>nea B C, &longs;ecabilis, contra quam aduer&longs;arij opinantur.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| <s><margin.target id="marg283"></margin.target>293</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg283"></margin.target>293</s></p><p type="main"> |
| | |
| | |
| <s>Cap. 39. <emph type="italics"/>(Aranei &longs;tatim cum editi &longs;unt, fila mittunt, non ab intrin&longs;eco <lb/>tanquam excrementum, vt Democritus ait, &longs;ed ab extrin&longs;eco de &longs;uo cor­<lb/>pore, veluti cortice; aut more eorum animalium, quæ &longs;uos villos iacu­<lb/>lantur, vt hystricis)<emph.end type="italics"/> Cum olim in hunc locum incidi&longs;&longs;em, ince&longs;&longs;ic <lb/>animum meum illa cupido, vt &longs;cilicet certò &longs;cirem, numiure, an iniuria <lb/>Ari&longs;t. </s> | <s>Cap. 39. <emph type="italics"/>(Aranei &longs;tatim cum editi &longs;unt, fila mittunt, non ab intrin&longs;eco <lb/>tanquam excrementum, vt Democritus ait, &longs;ed ab extrin&longs;eco de &longs;uo cor­<lb/>pore, veluti cortice; aut more eorum animalium, quæ &longs;uos villos iacu­<lb/>lantur, vt hystricis)<emph.end type="italics"/> Cum olim in hunc locum incidi&longs;&longs;em, ince&longs;&longs;ic <lb/>animum meum illa cupido, vt &longs;cilicet certò &longs;cirem, numiure, an iniuria <lb/>Ari&longs;t. Democritum hoc loco reijceret, Araneum fila ab intrin&longs;eco emitte­<lb/>re a&longs;&longs;erentem: quapropter ad magi&longs;tram rerum experientiam confugi, ac­<lb/>cepto manu bacillo Araneum quendam ex ijs, qui circulares telas, quas <lb/><expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan>, & quidem aptè labyrinthos appellant, ingenio <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> mathematico <lb/>contexunt, lic adij, vt Araneus pro arbittio &longs;uper bacillum liberè inambu­<lb/>laret, dum ip&longs;e interim curio&longs;ius illum ob&longs;eruarem, quanam videlicet ex <lb/>parte filum foras ederet; cum ecce tibi Araneus experienti mihi vltrò fa­<lb/>uens &longs;e &longs;e ex baculo demi&longs;it, ita tamen, vt ex filo &longs;uo in aere &longs;u&longs;pen&longs;us re­<lb/>maneret. </s> |
| | |
| | |
| <s>Democritum hoc loco reijceret, Araneum fila ab intrin&longs;eco emitte­<lb/>re a&longs;&longs;erentem: quapropter ad magi&longs;tram rerum experientiam confugi, ac­<lb/>cepto manu bacillo Araneum quendam ex ijs, qui circulares telas, quas <lb/><expan abbr="nõnulli">nonnulli</expan>, & quidem aptè labyrinthos appellant, ingenio <expan abbr="vtiq;">vtique</expan> mathematico <lb/>contexunt, lic adij, vt Araneus pro arbittio &longs;uper bacillum liberè inambu­<lb/>laret, dum ip&longs;e interim curio&longs;ius illum ob&longs;eruarem, quanam videlicet ex <lb/>parte filum foras ederet; cum ecce tibi Araneus experienti mihi vltrò fa­<lb/>uens &longs;e &longs;e ex baculo demi&longs;it, ita tamen, vt ex filo &longs;uo in aere &longs;u&longs;pen&longs;us re­<lb/>maneret. </s> | |
| | |
| <s>cum primum ob&longs;eruo ip&longs;um inuer&longs;um, hoc e&longs;t capite deor&longs;um, & <lb/>ventre &longs;ur&longs;um pendere. </s> | <s>cum primum ob&longs;eruo ip&longs;um inuer&longs;um, hoc e&longs;t capite deor&longs;um, & <lb/>ventre &longs;ur&longs;um pendere. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg289"></margin.target>298.b</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg289"></margin.target>298.b</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. </s> | 1. <emph type="italics"/>(Sit&queacute; perinde ac admirabilia illa &longs;pontanea)<emph.end type="italics"/> Intelligit ma­<lb/>chinas illas miro artificio confictas, quæ à &longs;e ip&longs;is intrin&longs;eco prin­<lb/>cipio mouebantur, quas Græci veteres Automata, ide&longs;t &longs;pontanea, <lb/>vel &longs;pontina, vt vertit Interpres vocabant, cuiu&longs;modi &longs;unt Auto­<lb/>mata Heronis Alexandrini, quæ adhuc extant græca, <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>; ab Abbate Gua­<lb/>&longs;tallen&longs;i in Italicum &longs;unt conuer&longs;a. </s> |
| | |
| <s>1. <emph type="italics"/>(Sit&queacute; perinde ac admirabilia illa &longs;pontanea)<emph.end type="italics"/> Intelligit ma­<lb/>chinas illas miro artificio confictas, quæ à &longs;e ip&longs;is intrin&longs;eco prin­<lb/>cipio mouebantur, quas Græci veteres Automata, ide&longs;t &longs;pontanea, <lb/>vel &longs;pontina, vt vertit Interpres vocabant, cuiu&longs;modi &longs;unt Auto­<lb/>mata Heronis Alexandrini, quæ adhuc extant græca, <expan abbr="quæ&qacute;">quæque</expan>; ab Abbate Gua­<lb/>&longs;tallen&longs;i in Italicum &longs;unt conuer&longs;a. </s> | |
| | |
| <s>Automata hodie &longs;unt Horologia, quæ ex <lb/>multis dentatis rotis Germani con&longs;truunt.</s></p><p type="main"> | <s>Automata hodie &longs;unt Horologia, quæ ex <lb/>multis dentatis rotis Germani con&longs;truunt.</s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg290"></margin.target>299</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg290"></margin.target>299</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 2. cap. |
| | |
| <s>2. cap. </s> | |
| | |
| <s>4. <emph type="italics"/>(Nam & triangula figura duobus rectis æquale &longs;emper habet)<emph.end type="italics"/><lb/>vide quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. </s> | 4. <emph type="italics"/>(Nam & triangula figura duobus rectis æquale &longs;emper habet)<emph.end type="italics"/><lb/>vide quæ de hac re &longs;crip&longs;i lib. |
| | |
| <s>1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. </s> | 1. Priorum, &longs;ecto 3. cap. |
| | |
| <s>1.</s></p><p type="main"> | 1.</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s><arrow.to.target n="marg291"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> | <s><arrow.to.target n="marg291"></arrow.to.target></s></p><p type="margin"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et diametrum incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e cum co&longs;t a &longs;empiternum e&longs;t: at­<lb/>tamen cau&longs;a eorum aliqua & demon&longs;tratio e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s>Ibidem <emph type="italics"/>(Et diametrum incommen&longs;urabilem e&longs;&longs;e cum co&longs;t a &longs;empiternum e&longs;t: at­<lb/>tamen cau&longs;a eorum aliqua & demon&longs;tratio e&longs;t.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Quælibro 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. </s> | <s>Quælibro 1. Priorum, &longs;ecto 1. cap. |
| | |
| <s>23. de hac re annotata &longs;unt, abundè <lb/>huic etiam loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> | 23. de hac re annotata &longs;unt, abundè <lb/>huic etiam loco &longs;atisfaciunt.</s></p><p type="head"> |
| | |
| <s><emph type="italics"/>In Ethica, &longs;eu Moralia ad Nicomachum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> | <s><emph type="italics"/>In Ethica, &longs;eu Moralia ad Nicomachum.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> |
| | |
| |
| | |
| <s><margin.target id="marg292"></margin.target>301</s></p><p type="main"> | <s><margin.target id="marg292"></margin.target>301</s></p><p type="main"> |
| | |
| <s>Lib. </s> | <s>Lib. 1. cap. |
| | |
| <s>1. cap. </s> | |
| | |
| <s>7. <emph type="italics"/>(Faber enim, & Geometra diuer&longs;o modo rectum angulum <lb/><expan abbr=&q |