Main  History Search Repository tree
| File: [CVSROOT] / texts / archimedes / xml / Attic / baifl_renav_01_la_1537.xml
(download) - view tree Revision 1.18, Wed Aug 14 22:54:26 2002 UTC (10 years, 9 months ago) by bcfuchs Branch: MAIN Changes since 1.17: +1 -3 lines Alex. </s><s> remove bound |
<?xml version="1.0"?> <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> <author>Baif, Lazare de</author> <title>De re navali commentarius</title> <date>1537</date> <place>Basel</place> <translator></translator> <lang>la</lang> <cvs_file>baifl_renav_01_la_1537</cvs_file> <cvs_version></cvs_version> <locator>0000000006.xml</locator> </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="main"> <s><emph type="center"/>LAZARI <lb/>BATFII DE RE NAVALI <lb/>Commentarius, in L. II. de CA­<lb/>PTIVIS & POSTLIMINIO <lb/>reuerlis: Liber, uaria eadem&queacute; haud <lb/>uulgari eruditione re&longs;ertus: & ad <lb/>omnem tam Græcorum, quàm La <lb/>tinorum hi&longs;toriam perquàm <lb/>utilis acnece&longs;&longs;arius.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><gap/> AE TER DICTIONVM <lb/><emph type="italics"/><gap/>er<gap/> E<gap/>c<gap/>m, acceßit Locorum et<gap/>m, <expan abbr="quicũq;">quicunque</expan> ex <lb/>diuer&longs;is <expan abbr="cũ">cum</expan> Græ<gap/>is tum Latinis autoribus, ab eodem ue<gap/><lb/>citantur, uel explicantur, uel dem&qtail; re&longs;ti­<lb/>tuuntur, locupletißimus<emph.end type="italics"/><lb/>INDEX.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>BASILE AE.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>M. D. XXXVII.<emph.end type="center"/></s></p><pb/><p type="main"> <s><emph type="center"/>EX <lb/><gap/>THECA <lb/>REGIA ACAD. <lb/>GEORGIÆ <lb/>AUG:<emph.end type="center"/></s></p><pb/><p type="main"> <s><emph type="center"/>FRANCISCO <lb/>VAL ESIO REGI FELI <lb/><emph type="italics"/>cißimo,<emph.end type="italics"/> LAZARVS BAY <lb/>FIVS <emph type="italics"/>uictoriam.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>MARCO Varroni a&longs;&longs;euerá <lb/>ti di&longs;ciplinas omnes, Rex <lb/>regum Chri&longs;tiani&longs;&longs;ime, in <lb/>Græcia intra mille annorú <lb/><expan abbr="t&etilde;pora">tempora</expan> & inuentas, & per­<lb/>fectas, facile credat is, qui ad huiu&longs;ce no <lb/>&longs;tri &longs;eculi <expan abbr="felicitat&etilde;">felicitatem</expan>, qua mirabiliter &longs;ub <lb/>te Principe fruimur, animum conuerte­<lb/>re non grauabitur. </s> <s>Te enim & autore & <lb/>adiutore, his paucis quibus Galliarum <lb/>clauum tenes annis, plus promoui&longs;&longs;e li­<lb/>terarum linguarum&queacute; &longs;tudia uidebit, &quetilde; <lb/>quantum &longs;ub alijs omnibus ab aduen­<lb/>tu Francorum in Gallias no&longs;tris princi­<lb/>pibus. </s> <s>Sunt de regibus no&longs;tris, qui <expan abbr="lu-dæorũ">lu­<lb/>dæorum</expan> gentem &longs;uper&longs;titioni deditam è <lb/>Gallia exterminauerint: Tua Maie&longs;tas, <lb/>exclu&longs;a ludæorum &longs;uper&longs;titione, Iudæo <pb/>tum linguam Lutetiæ Pari&longs;iorum &longs;ic ui <lb/>gere uoluit, ut habeat non paucos, quili <lb/>terarum Hebraicarum cognitione cum <lb/>ip&longs;is ludæorum Rabinis po&longs;&longs;int decer­<lb/>tare. </s> <s>Græcos <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> eos in tua Gallia alui­<lb/>&longs;ti, qui ualeant reuocata Ma&longs;&longs;ilien&longs;ium <lb/>memoria <expan abbr="cũip&longs;is">cunip&longs;is</expan> <foreign lang="greek">au)to/xqosi</foreign>, non &longs;olum <lb/>de di&longs;ciplinarum elegantia, &longs;ed etiam de <lb/>ip&longs;o attici&longs;mo, <foreign lang="greek"><gap/>wdra<gap/>i/kws</foreign> <expan abbr="cõtendere">contendere</expan>. <lb/></s> <s>Iam uerò <expan abbr="eã">eam</expan> militaris di&longs;ciplinæ curam <lb/>&longs;u&longs;cepi&longs;ti, utnemo uel Chri&longs;tianorum, <lb/>uel Barbarorum Principum paratiores <lb/>habeat eque&longs;tres exercitus, qui cum ma <lb/><expan abbr="iorũ">iorum</expan> artibus, tum uero tuis in&longs;titutis edo <lb/>cti, mira alacritate &longs;unt ad dimicandum. <lb/></s> <s>Quid dicam de robore militum legiona <lb/>riorum? </s> <s>quos tu nuper ad Romanorum <lb/>exemplum in tota Gallia de&longs;cribendos, <lb/>deligendos &queacute; &longs;ummo &longs;tudio non modo <lb/>cura&longs;ti, &longs;ed quorum etiam <expan abbr="delectũ">delectum</expan> ocu­<lb/>lis tuis lu&longs;tra&longs;ti: ut Gallia tua non &longs;olum <lb/>equitatu, quo &longs;emper floruit, &longs;ed etiam <lb/>peditatu iam &longs;uos fines &longs;ine ullo exter­<lb/>no milite tueri po&longs;&longs;it. </s> <s>Nec rei naualis cu <pb/>ra omi&longs;&longs;a. </s> <s>Te&longs;tis e&longs;t præclara &longs;lla Fran cl <lb/>&longs;cis ad Gratiarum portum tuo iu&longs;&longs;u (<expan abbr="eõ-tracta">eon­<lb/>tracta</expan> ad effectum eius operis mul<gap/>tudi <lb/>ne fabrorum naualium) ædificata, Quæ <lb/>non modo <foreign lang="greek"><gap/>ix/rm<gap/>n<gap/></foreign>, ut Antigonis il <lb/>la ab antiquis celebrata: &longs;ed <foreign lang="greek">e(p<gap/>arm<gap/>n<gap/></foreign><lb/>iure dici debeat, & <foreign lang="greek">an)w/leqr<gap/>. </foreign></s> <s>quippe <lb/>quæ in medio Oceano arcis in&longs;tar inter <lb/>reliquas naues e&longs;&longs;e po&longs;&longs;it: nihil&queacute; præter <lb/>ignem, Syrtes, & breuia timeat, omnib. <lb/></s> <s>ip&longs;a ex æquo formidolo &longs;i&longs;&longs;ima aduer&longs;a­<lb/>rijs. </s> <s>Te&longs;tes &longs;unt & pha&longs;eliilli (uulgus ga <lb/>leonas uocat) quos noua ratione in ora <lb/>maritima Britanniæ minoris (quæ Ve­<lb/>netia à Cæ&longs;are dicitur) ædificandos cura <lb/>&longs;ti: qui non &longs;olum in conclu&longs;o mari naui <lb/>gare po&longs;&longs;int, &longs;ed in ua&longs;ti&longs;&longs;imo at&que; aper­<lb/>ti&longs;&longs;imo Oceano tempe&longs;tatibus <expan abbr="imper&etilde;t">imperent</expan>, <lb/>u&longs;queadeò apti &longs;unt (ut Catulli dictum <lb/>u&longs;urpem) &longs;iue palmulis opus &longs;it uolare, <lb/>&longs;iue linteo. </s> <s>Iam uero triremes Ma&longs;&longs;iliæ <lb/>plures, unus tu <expan abbr="maiorũ">maiorum</expan> tuorum nauali­<lb/>bus adieci&longs;ti, quàm eorum (pace beati&longs;&longs;i <lb/>morum dixerim) qui&longs;quam <expan abbr="unquã">unquam</expan> opta <pb/>uerit. </s> <s>Principes enim mediterranei ne­<lb/>&longs;cio quo pacto rem nauticam (quod ad <lb/>mare internum attinet) neglexerant, ad <lb/>Oceanum &queacute; Britanniæ animum &longs;olum <lb/><expan abbr="intenderãt">intenderant</expan>. </s> <s>Quocirca nos, qui nullo no <lb/>&longs;tro merito, &longs;ed aliquo literarum nomi­<lb/>ne commendati, à tua uerè regia liberali <lb/>tate & &longs;acerdotio aucti, & magi&longs;tratu or <lb/>nati &longs;umus: ne ingrati iure habeamur, <lb/>quæ Venetijs cum e&longs;&longs;em, à loci celebri­<lb/>tate admonitus, è Græcorum Latino­<lb/>rum &queacute; <expan abbr="monim&etilde;tis">monimentis</expan> nauigia collegi, Tuæ <lb/>Maie&longs;tati mihi omnibus&queacute; &longs;acro&longs;anct&ecedil;, <lb/>dicare con&longs;titui, Rex regum potenti&longs;&longs;i­<lb/>me. </s> <s>Putaui etiam <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olum negocij, &longs;ed <lb/><expan abbr="etiã">etiam</expan> ocij, quo illic plurimo mihi per <expan abbr="tuã">tuam</expan> <lb/>indulgentiam frui licuit, reddendam ti­<lb/>birationem. </s> <s>Et &longs;anè quod mihi à nego­<lb/>cijs publicis &longs;uperfuit <expan abbr="t&etilde;poris">temporis</expan>, id omne <lb/>in euoluen dis utriu&longs;&que; linguæ autoribus <lb/>con&longs;ump&longs;i. </s> <s>Quod ip&longs;um ita e&longs;&longs;e facile <lb/>iudicet, qui hæc no&longs;tra legere non gra­<lb/>uabitur. </s> <s>Illud unum, quod illis legen­<lb/>dis non &longs;ine admiratione animaduerti, <pb/>in præ&longs;entia tuæ dignitati con&longs;ideran­<lb/>dum proponam: miram fui&longs;&longs;e antiquo­<lb/>rum in nauibus ædificandis, in&longs;truen­<lb/>dis, armandis celeritatem. </s> <s>Primo Puni­<lb/>co bello cla&longs;&longs;em Duellij imperatoris ab <lb/>arbore exci&longs;a, LV. die nauiga&longs;&longs;e: ducen <lb/>tas & uiginti naues effectas dieb. </s> <s>XLV. <lb/>contra Hieronem regem. </s> <s>Secundo Pu­<lb/>nico bello Scipionis naues, eo in&longs;tante <lb/>operi, die XLV. quàm ex &longs;yluis detra­<lb/>cta materia fuerat, in&longs;tructas arm atas &queacute; <lb/>in aquam deductas. </s> <s>Quid &longs;i ex Poly­<lb/>bio addidero, Romanos contra Cartha <lb/>ginen&longs;es &longs;eptingentas quinqueremes <lb/>ami&longs;i&longs;&longs;e: Carthaginen&longs;es eodem bello <lb/>ad quingentas? </s> <s>Quis id credat? </s> <s>Nec mi­<lb/>rum, &longs;i hæc fidem non habebunt apud <lb/>homines no&longs;tros, qui & Venetorum <lb/>quin queremem unam admirantur: & <lb/>tuam totidem ordinum, quæ illam &longs;ym­<lb/>metria &longs;uperabit, gratulabundi expe­<lb/>ctant.</s> <s> <expan abbr="Verũ">Verum</expan> de Tuæ Maie&longs;tatis fide, qui <lb/>omnem antiquitatem memoria tenes, <lb/>non magis laboro, quàm de impetran-<pb/>daà Clementi&longs;&longs;imo Principe uenia &longs;um <lb/>&longs;ollicitus, &longs;inos in totreficien dis <expan abbr="in&longs;tau-rãdis">in&longs;tau­<lb/>randis</expan> &queacute; nauibus alicubi lap&longs;i fuerimus: <lb/>qui etiam Tuæ Maie&longs;tatis potius, quàm <lb/><expan abbr="Dio&longs;curorũ">Dio&longs;curorum</expan>, <expan abbr="turbul&etilde;ti&longs;&longs;ima">turbulenti&longs;&longs;ima</expan> fortun&ecedil; t<gap/>n <lb/>pe&longs;tate in alto iactati, fidem & auxilium <lb/>implorare debeamus. </s> <s>Vincat tua Maie <lb/>&longs;tas, ac ualeat. </s> <s>Lutetiæ <expan abbr="Pari-&longs;iorũ">Pari­<lb/>&longs;iorum</expan>. </s> <s>8. Calend. <lb/></s> <s>Septemb. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>ANNO<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>M. D. XXXVI.<emph.end type="center"/></s></p><pb/><p type="main"> <s><emph type="center"/>AVTORVMLOCF, QVI <lb/>hoc libro à L. BAYFIO uel citan­<lb/>tur, uel explicantur.<emph.end type="center"/><lb/></s></p><p type="main"> <s>AC<emph type="italics"/>t. </s> <s>Apo&longs;tolic.<emph.end type="italics"/> 118 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Alfe ni Iurecon&longs;.<emph.end type="italics"/> 8 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Annian. </s> <s>Marcellini<emph.end type="italics"/> 81 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Apollonij<emph.end type="italics"/> 4 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Appiani<emph.end type="italics"/> 6.11.12.23.25.33. <lb/>34.52.61.63.66.74. <lb/>75.76.84.92.93.105. <lb/>113.116.119.124.127. <lb/>128.150.151.152.157. <lb/>160 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Ari&longs;toph. </s> <s>eiuś ue interpre­<lb/>tis<emph.end type="italics"/> 67.68.157.159 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Ari&longs;totelis<emph.end type="italics"/> 17.92 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Athenæi<emph.end type="italics"/> 26.27.28. <lb/>33.117.118.154 </s></p><p type="main"> <s>C. I<emph type="italics"/>ul. </s> <s>Cæ&longs;aris<emph.end type="italics"/> 5.11.14.15. <lb/>18.19.20.52.60.69. <lb/>70.71.72.76.77.81. <lb/>83.89.90.93.95.99. <lb/>101.121.124.149.151. <lb/>154.155 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Catulli<emph.end type="italics"/> 67 <lb/></s></p><p type="main"> <s>M. T<emph type="italics"/>ullij Ciceronis<emph.end type="italics"/> 4.5.11. <lb/>12.15.17.18.19.20.23. <lb/>24.25.61.62.64.65. <lb/>66.71.75.78.79.81. <lb/>82.84.85.90.95.99. <lb/>101.106.107.108.109. <lb/>110.113.119.121.122. <lb/>123.151.152.156.157 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Demo&longs;thenis<emph.end type="italics"/> 16.68.69 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Diodor. </s> <s>Siculi<emph.end type="italics"/> 3.7.9.18. <lb/>26.34.61.62.69.70. <lb/>71.72.77.89.94.96. <lb/>99.101.104.105.114. <lb/>116.119.120.125.128. <lb/>154.155 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Dionis<emph.end type="italics"/> 52.53. <emph type="italics"/>&c.<emph.end type="italics"/> 6<gap/></s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Euripidis<emph.end type="italics"/> 16.32.33.123 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Eurip. </s> <s>interpretis<emph.end type="italics"/> 122 </s></p><p type="main"> <s>A. G<emph type="italics"/>ellij<emph.end type="italics"/> 79.81.82.91.110. <lb/>111.112.162 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Herodoti<emph.end type="italics"/> 4.7.8.9.15. <lb/>16.17.22.32.79.80.95. <pb/><lb/>96.110.112 </s></p><p type="main"> <s>A. H<emph type="italics"/>irtij, &longs;iue Opij<emph.end type="italics"/> 11.19. <lb/>20.23.24.60.65.86. <lb/>90.105.106.117.121. <lb/>128.151 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Horatij<emph.end type="italics"/> 80 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Iaboleni iuri&longs;con&longs;.<emph.end type="italics"/> 118 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Iuctini<emph.end type="italics"/> 82 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Iuuenalis<emph.end type="italics"/> 100 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Labeonis iuri&longs;con&longs;.<emph.end type="italics"/>99.118 </s></p><p type="main"> <s>T, L<emph type="italics"/>iuij<emph.end type="italics"/> 6.11.12.15.16.20. <lb/>25.31.33.61.62.63.68. <lb/>69.72.73.75.80.83.84. <lb/>88.90.92.94.95.98. <lb/>99.113.114.119.121. <lb/>122.124.125.126.128. <lb/>151 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Lucani<emph.end type="italics"/> 26.72 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Luciani<emph.end type="italics"/> 12.74.87.97. <lb/>99.108.109.115.119. <lb/>120.122.123.124.126. <lb/>127.128.149.150.153. <lb/>155.158 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Macrobij<emph.end type="italics"/> 117.118 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Martiani iuri&longs;con&longs;.<emph.end type="italics"/> 80 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Palæphati<emph.end type="italics"/> 91 <lb/></s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Pauli iurecon&longs;.<emph.end type="italics"/> 8.71.99 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Pau&longs;aniæ<emph.end type="italics"/> 159 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Platonis<emph.end type="italics"/> 70 </s></p><p type="main"> <s>C. P<emph type="italics"/>linij<emph.end type="italics"/> 3.5.14.17.19.22. <lb/>24.27.52.68.83.85.92. <lb/>95.98.101.115.124.151 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Plutarchi<emph.end type="italics"/> 8.13.14.17.25. <lb/>27.32.61.63.64.65. <lb/>66.74.76.80.85.86. <lb/>90.92.93.98.100.107. <lb/>108.112.115.116.118. <lb/>120.122.149.150.154. <lb/>156.157.161 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Iul. </s> <s>Pollucis<emph.end type="italics"/> 108.114.115. <lb/>118.120.160.162 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Polybij<emph.end type="italics"/> 6.9.10.18.20.21. <lb/>22.26.33.34.35.36.<emph type="italics"/>etc.<emph.end type="italics"/><lb/>68.73.75.84.87.88.89 <lb/>90.91.94.102.109. <lb/>121.124.149.151.160 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Pomponij iuri&longs;con&longs;.<emph.end type="italics"/> 109 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Quintiliani<emph.end type="italics"/> 128 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Sallu&longs;tij<emph.end type="italics"/> 98.109 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Senecæ<emph.end type="italics"/> 162 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Strabonis<emph.end type="italics"/> 10.67.71.85.92 <lb/>95.97.98.106.153.154 </s></p><pb/><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Suetonij Tranquilli<emph.end type="italics"/> 12.13. <lb/>15.86 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Suidæ<emph.end type="italics"/> 9.10.32.74.92 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Theocriti &longs;cholia<emph.end type="italics"/> 100 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Thucyd.<emph.end type="italics"/> 7.9.17.64.74. <lb/>77.78.85.87.89.90. <lb/>91.104.103.113.125. <lb/>128.152.153.154.158 <lb/></s></p><p type="main"> <s>L. V<emph type="italics"/>allæ<emph.end type="italics"/> 85.91.92 </s></p><p type="main"> <s>M. V<emph type="italics"/>arronis<emph.end type="italics"/> 112 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Vergilij<emph.end type="italics"/> 52.60.67.73.88. <lb/>101.121.122.123.150 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Vitruuij<emph.end type="italics"/> 101.108 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Vlpiani<emph.end type="italics"/> 79.83.101 </s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Xenophontis<emph.end type="italics"/> 9.10.82.91. <lb/>114.117.151.155.158 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>FINIS.<emph.end type="center"/></s></p><pb/><p type="main"> <s><emph type="center"/>RERVM AC VER <lb/>BORVM TOTO HOC<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Lioro memorabiliam diligen <lb/>tißimus Elenchus.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>A<emph.end type="center"/><lb/></s></p><p type="main"> <s>AK<foreign lang="greek">a<gap/>on a)m <lb/>fh/<gap/>ksm</foreign>, <lb/>ambire <lb/>me 87. <lb/>88 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)ka/<gap/>om</foreign> 118 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)u<gap/></foreign> 85 </s></p><p type="main"> <s>acatia pro maiore uelo <lb/>119 </s></p><p type="main"> <s>acatium an actuarium <lb/>latine dici po&longs;&longs;it 85. <lb/>86 </s></p><p type="main"> <s>acatia maxima 87 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)/kat<gap/></foreign> 87 </s></p><p type="main"> <s>Achaicænaues 14.22 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)krwso)liom</foreign> 28.29.116.151 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)krwth/<gap/>a</foreign> 151 </s></p><p type="main"> <s>Actiacæ pugnæ de&longs;cri­<lb/>ptio ex Dione. </s> <s>53. <lb/>55.56. &c. </s></p><p type="main"> <s>actuaria <foreign lang="greek"><gap/>whre<gap/>ka\</foreign> 82 </s></p><p type="main"> <s>actuaria unde dicta 83 <lb/></s></p><p type="main"> <s>actuaria uoluptatis cau <lb/>&longs;a 82 </s></p><p type="main"> <s>actuariæ naues eod. </s></p><p type="main"> <s>pro lembis 88 </s></p><p type="main"> <s>actuariæ triginta remo <lb/>rum 84 </s></p><p type="main"> <s>actuariolum eod. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="actuariũ">actuarium</expan> nauigium 85 </s></p><p type="main"> <s>Aegeon 5 </s></p><p type="main"> <s>Aege&longs;ias eod. </s></p><p type="main"> <s>Aegyptiæ naues 14 </s></p><p type="main"> <s>Aeolus cur uentorum <lb/>deus habitus 119 </s></p><p type="main"> <s>Aeolus uelis primus u­<lb/>&longs;us eod. </s></p><p type="main"> <s>æratænaues 60 </s></p><p type="main"> <s>Agrippa <expan abbr="harpaginũ">harpaginum</expan> in­<lb/>uentor 151 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ai)kma/lw<gap/>inh_<gap/></foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>Alex. Magnus 27 </s></p><p type="main"> <s>alueus &ptail; carina 98.109 </s></p><p type="main"> <s>& ua&longs;e ligneo eod. </s></p><pb/><p type="main"> <s>Aminocles Corinthius </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)mfh/<gap/>km a)ka\<gap/>or</foreign> 87. (17 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)mpraxiwti/<gap/></foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>Anachar&longs;is <expan abbr="harpaginũ">harpaginum</expan> <lb/>inuentor 151 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)nxi/ths</foreign> nauis 153 </s></p><p type="main"> <s>anchora, <foreign lang="greek">a)/gkurx</foreign> 128 </s></p><p type="main"> <s>anchoralia eod. </s></p><p type="main"> <s>in anchoris commorari </s></p><p type="main"> <s>Anianus 74 (eod. </s></p><p type="main"> <s>Anniani Marcellini çtas <lb/>barbara 81 </s></p><p type="main"> <s>an&longs;erculus nauium in&longs;i <lb/>gne 150 </s></p><p type="main"> <s>antece&longs;&longs;ores 89 </s></p><p type="main"> <s>antennæ 117 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ntere/tai</foreign> 125 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ma/ximoi</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)r<gap/>prw/r<gap/>s</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s>apertæ naues 19.20 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)/frakta ploi_a</foreign> 11.84 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ta\ a)po/geia lu/<gap/></foreign> 128 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)wo<gap/>leu/<gap/>m</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>Appianus Polybium &longs;e <lb/>cutus 84 </s></p><p type="main"> <s>apt&ecedil; in&longs;truct&ecedil;&queacute; naues 33 </s></p><p type="main"> <s>apud populum, pro <expan abbr="cõ-cione">con­<lb/>cione</expan> & ro&longs;tris 62 </s></p><p type="main"> <s>aqua marina, ni&longs;i mul­<lb/><lb/>ta, ignem non extin­<lb/>gui, &longs;ed irritari 58 </s></p><p type="main"> <s>aquaria nauis 79 </s></p><p type="main"> <s>Archimachus 5 </s></p><p type="main"> <s>arenariæ naues 79 </s></p><p type="main"> <s>Argemon locus 50 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)<gap/> go\m</foreign> 4 </s></p><p type="main"> <s>argo nauis unde dicta. <lb/></s> <s>Argus 3.4 </s></p><p type="main"> <s>Argus Phryxi filius 4 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)rgurolo/goi</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s>Arionis fabula 110.111 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)/rmena</foreign> 120 </s></p><p type="main"> <s>ar&longs;euale <expan abbr="Venetorũ">Venetorum</expan> na­<lb/>uale 153 </s></p><p type="main"> <s>artemon 118 </s></p><p type="main"> <s>artimon eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)/rt<gap/> nau<gap/>ko/s</foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s>A&longs;clepiades myrleanus <lb/>117.118 </s></p><p type="main"> <s>a&longs;iaticæ naues 14 </s></p><p type="main"> <s>a&longs;phaltus lacus 96.97 </s></p><p type="main"> <s>Athençi locus re&longs;titutus <lb/>154 </s></p><p type="main"> <s>Attali & Philippi pu­<lb/>gna naualis 35.43 </s></p><p type="main"> <s>au&longs;picalis pi&longs;ciculus 24 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">au)/tkn<gap/>oi a(ma/cai</foreign> 155 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">au)/tan<gap/>oi</foreign> naues 154.1<gap/></s></p><pb/><p type="main"> <s>Autolycus 46.47 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">au)to/for<gap/>i o(lh<gap/></foreign> 154.156 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>B<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>BAnchi 123 </s></p><p type="main"> <s>bale&longs;trieres 121 </s></p><p type="main"> <s>barcæ 7 </s></p><p type="main"> <s>biremes 10 </s></p><p type="main"> <s>biremes leues 12 </s></p><p type="main"> <s>bucentaurus <expan abbr="Venetorũ">Venetorum</expan> <lb/>153 </s></p><p type="main"> <s>burchi de aqua 79 </s></p><p type="main"> <s>delegno, da &longs;abion, <lb/>da fango, da farina <lb/>eod. </s></p><p type="main"> <s>burchio de pallia 79 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>C<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*k*alami/nai xedii/<gap/></foreign> 98 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>xinqar<gap/> naci<gap/>rgh/s</foreign> 67 </s></p><p type="main"> <s>capitanea nauis 62 </s></p><p type="main"> <s>captiuæ naues 151 </s></p><p type="main"> <s>carbonariæ rates 79 </s></p><p type="main"> <s>carche&longs;ia 117 </s></p><p type="main"> <s>carina 109 </s></p><p type="main"> <s>Ca&longs;&longs;opa 83.84 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>atadi<gap/>eim</foreign>, deprimere 156 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>atxifrak<gap/>inh_<gap/></foreign> 20.84 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ata<gap/>pika\ wloi=a</foreign> 90 </s></p><p type="main"> <s>cata&longs;copium 82.90 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>kta/srwm<gap/></foreign> 120 <lb/></s></p><p type="main"> <s>cata&longs;tromata 22.12<gap/></s></p><p type="main"> <s>cattæ 82 (109 </s></p><p type="main"> <s>caudex 162 </s></p><p type="main"> <s>Claud. </s> <s>Caudex 162 </s></p><p type="main"> <s>caudicæ naues 81, 162 </s></p><p type="main"> <s>caupulica 82 </s></p><p type="main"> <s>celes inter prædatorias <lb/>64 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i/lus</foreign> 90. celes equus. <lb/></s> <s>eod. </s> <s>& 91. celox.eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i/lht<gap/></foreign> 9 </s></p><p type="main"> <s>celites equi eod. </s></p><p type="main"> <s>celetizontes pueri 92 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>l<gap/>sh\s</foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ilh/<gap/>om</foreign> 91 </s></p><p type="main"> <s>celoces 81. <foreign lang="greek"><gap/>e/lht<gap/></foreign> 82 </s></p><p type="main"> <s>celoces piraticæ 63 </s></p><p type="main"> <s>centaurus nauis 150 </s></p><p type="main"> <s>centuripina quadrire­<lb/>mis 18.19 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>erai/a</foreign> 117 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i/rk<gap/>r<gap/></foreign> 67.68 </s></p><p type="main"> <s>cercuri 16.81.92 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">xalki/m<gap/>o<gap/>i n<gap/></foreign> 61 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">xalkw/mata</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>charieres 71 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">xi/<gap/></foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>chymæra nauis 73 </s></p><p type="main"> <s>Clæonæus 51 </s></p><pb/><p type="main"> <s>cla&longs;&longs;is armara 152 </s></p><p type="main"> <s>Cleopatra 55.56 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rgei=s</foreign> 67.68 </s></p><p type="main"> <s>coa nauis 15 </s></p><p type="main"> <s>codices, &longs;iue caudices, ta <lb/>bulæ 162 </s></p><p type="main"> <s>columba nauis 109 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="cõ&longs;cendere">con&longs;cendere</expan> ab&longs;olute 157 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="cõ&longs;cendere">con&longs;cendere</expan> <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan> 156.157 </s></p><p type="main"> <s>con&longs;trata nauis apud <lb/><expan abbr="Tulliũ">Tullium</expan> quid 18.19.20 </s></p><p type="main"> <s>con&longs;tratæ naues cur di­<lb/>ctæ 22 </s></p><p type="main"> <s>con&longs;trata palus 24 </s></p><p type="main"> <s>con&longs;tratus pons 23 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ontwta\</foreign> 105 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>w_pai</foreign>, quare remi 124 </s></p><p type="main"> <s>Copæ <expan abbr="remorũ">remorum</expan> inuento </s></p><p type="main"> <s>copano 99 (res 124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>w/ph</foreign>, molæ manubrium <lb/>124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>wphlatei=m</foreign> 124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>wph/rhs</foreign> 85 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>o/rac</foreign> 151 </s></p><p type="main"> <s>corbita 78 </s></p><p type="main"> <s>corbitæ 81 </s></p><p type="main"> <s>Corinthi primum ædifi <lb/>catas triremes 17 </s></p><p type="main"> <s>cornua 117 <lb/></s></p><p type="main"> <s>corui 150.15<gap/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ou_f<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rath_r<gap/></foreign> 32 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>oi\</foreign> naues 150 </s></p><p type="main"> <s>Cte&longs;ias 5 </s></p><p type="main"> <s>cybea 75.78 </s></p><p type="main"> <s>cydari 82 </s></p><p type="main"> <s>Cyllene Eleorum por­<lb/>tus 152 </s></p><p type="main"> <s>cymba 81.100 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>D<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>DAnaus, danais na­<lb/>uis 4.5 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">lekh/r<gap/>s</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s>deciremes, <foreign lang="greek">lekh/rh</foreign> 10 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">lelfinofo/roi o(lka/<gap/></foreign> 154 </s></p><p type="main"> <s>Demades orator 115 </s></p><p type="main"> <s>deprimere, <foreign lang="greek"><gap/>ata<gap/>u/eim. </foreign></s> <s>155 </s></p><p type="main"> <s>depre&longs;&longs;a cla&longs;&longs;is 156 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="de&longs;c&etilde;dere">de&longs;cendere</expan> ad naues eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">likwpi/a</foreign> 99 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">li/krota, kai\ li/kro<gap/>i n<gap/></foreign> 9. <lb/>10.11 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">lih_r<gap/></foreign> 10 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/> lih_r<gap/> plo<gap/>om</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">diih/rhs</foreign> 161.162 (& 11 </s></p><p type="main"> <s>Dinocrates 44 </s></p><p type="main"> <s>Dionis dictio 60 </s></p><p type="main"> <s>Diony&longs;odorus 44 </s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ixhxa<gap/></foreign> 108 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>seg<gap/></foreign> 1<gap/>1.162 </s></p><p type="main"> <s>dolo, <foreign lang="greek"><gap/>o/lwr</foreign> 119 </s></p><p type="main"> <s>drachma 158 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>doxom</foreign> 109 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>s</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>E<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>ECheneis 25 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ei)k<gap/>sh/reis</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ei)k<gap/>r<gap/></foreign> 7 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>m<gap/>oloi</foreign> 61 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>nh/r<gap/>s</foreign>, per &longs;implex <foreign lang="greek">n</foreign> 32 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>h/r<gap/>s</foreign> 26.32 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)xk<gap/>bid<gap/></foreign> 82 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>pakboke/lhs</foreign> 92 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)fo/lkiqm</foreign> 98 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)formou_sai</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)pi<gap/>a/di<gap/></foreign> 83 </s></p><p type="main"> <s>qua&longs;i <foreign lang="greek">e)pi<gap/>ati/<gap/></foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>pi<gap/>h_nai</foreign> 157 </s></p><p type="main"> <s>Epicharmi dictum 161 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)pi/drom<gap/></foreign> 120 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)pi/n<gap/>om</foreign> 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)pi\ r(ip\s <gap/>m ai)ga<gap/>om. </foreign></s> <s>prouer <lb/>bium 97 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)woxh/</foreign> 113 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)wwti/s</foreign> 127 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ri/tas</foreign> 125 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>r<gap/>tm<gap/></foreign> 124 <lb/></s></p><p type="main"> <s>Erythra rex 101 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ixariu\s</foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s>E&longs;charius 30 </s></p><p type="main"> <s>Euricles 13 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)cai/re<gap/>i</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s>exploratoriæ naues 89 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>atasksxi<gap/> ploi=a</foreign> 90 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>F<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>FArinariæ naues 79 </s></p><p type="main"> <s>fermentum 115 </s></p><p type="main"> <s>ferreæ manus 150.151 </s></p><p type="main"> <s>fluuiatiles naues 94.95 </s></p><p type="main"> <s>fori 109.112 </s></p><p type="main"> <s>unde dicti eod. </s></p><p type="main"> <s>foriculi 112 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Frãci&longs;cus">Franci&longs;cus</expan> rex Galliæ 67 </s></p><p type="main"> <s>frumentariæ naues 76. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="fundamentũ">fundamentum</expan> 109. (77 </s></p><p type="main"> <s>furcula 108 </s></p><p type="main"> <s>fu&longs;tæ 34 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>G<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>GAleones 67 </s></p><p type="main"> <s>garides 121 </s></p><p type="main"> <s>Gaulus, <foreign lang="greek">ganlo\s</foreign> 79.80.81 </s></p><p type="main"> <s>Theod.Gaza, Ciceronis <lb/>de Senect. </s> <s>interpres <lb/>obiter notatus 109. <lb/>110 </s></p><p type="main"> <s>Gellij loc' repurgar' 81 </s></p><pb/><p type="main"> <s>ge&longs;eoretæ 82 </s></p><p type="main"> <s>gondula 106 </s></p><p type="main"> <s>graues naues 76 </s></p><p type="main"> <s>&longs;iue grauia nauigia </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a)lia\s</foreign> 92.93.94 (83 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">a/lia<gap/>ko\m ploi=om</foreign> 82.93 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rpaga</foreign> ab Agrippa exco <lb/>gitatum 151 </s></p><p type="main"> <s>harpago 150.151 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>w/li<gap/></foreign> 110.112 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>laka/t<gap/></foreign> 118 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>mio/liai n<gap/></foreign> 33 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ki\ h(mi/ol<gap/>i. </foreign></s> <s>eod. </s> <s>& 34.63 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>kh\r<gap/>s</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s>hepteres 25.26 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rmoni\s</foreign> nauis 74 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rmiani/<gap/></foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>hexeres 25.26 </s></p><p type="main"> <s>hippagines 16.68.69 </s></p><p type="main"> <s>&longs;ine hippagogæ na­<lb/>ues eod.& 81 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>hgoi\</foreign> 68 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">kai\ i(pkag<gap/>goi\</foreign> 69 </s></p><p type="main"> <s>A. </s> <s>Hirtius 11.23 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>si/<gap/>m</foreign> 119 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>o\s</foreign> 117.118 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>lkai<gap/></foreign> 75.77 </s></p><p type="main"> <s>holcken 77 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>lha/ <gap/> au)to/for<gap/></foreign> 154 <lb/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ilfino<gap/>o/roi</foreign> eod. <gap/> 156 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>hr<gap/>ik<gap/> ploi=a</foreign> 82. 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>w<gap/>skhlm<gap/></foreign> 107 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>I<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>IA&longs;onem primumlon <lb/>ga naue u&longs;um 3 </s></p><p type="main"> <s>ignem aqua marina <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>extingui facile 58 </s></p><p type="main"> <s>ignorationem &longs;uam fa­<lb/>teri candoris e&longs;t 16<gap/></s></p><p type="main"> <s>il batello 99 </s></p><p type="main"> <s>inhibere 113 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="uerbũ">uerbum</expan> <expan abbr="nauticũ">nauticum</expan> eod. </s></p><p type="main"> <s>intercolumnium 108 </s></p><p type="main"> <s>inter&longs;calmium eod. </s></p><p type="main"> <s>I&longs;is nauis 74.150 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">e)taliwti/d<gap/></foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>in iudicijs, pro ad &longs;ub&longs;el <lb/>lia 6<gap/></s></p><p type="main"> <s>in iure, &ptail; in foro eod. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>L<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*l*akwn<gap/>ai\</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>latera nauis 108 </s></p><p type="main"> <s>lembus 82 </s></p><p type="main"> <s>lembi 88 </s></p><p type="main"> <s>lembi maiores ad belli <lb/>u&longs;um eod. </s></p><p type="main"> <s>lemborum cla&longs;&longs;is eod. </s></p><p type="main"> <s>lenunculi 81.82 </s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>p<gap/>a\ wlo<gap/>a</foreign> 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>hsh/<gap/>om nomk<gap/>iko\r</foreign> 64 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ika\ ploi=a</foreign> 63 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>aixa/diai</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>liburni 13 </s></p><p type="main"> <s>liburnicæ 12.14 </s></p><p type="main"> <s>ligeris flu. </s> <s>5 </s></p><p type="main"> <s>lignariæ naues 79 </s></p><p type="main"> <s>lintres 82.95 </s></p><p type="main"> <s>Liuius Polybium &longs;æpe <lb/>ad <expan abbr="uerbũ">uerbum</expan> uertit 84 </s></p><p type="main"> <s>longæ naues 3.4.5.6. <lb/>&c. </s> <s>81 </s></p><p type="main"> <s>de Luciamo cen&longs;ura 127 </s></p><p type="main"> <s>lutariæ naues 79 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>M<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*m*akra\ ploi=a</foreign> 6 </s></p><p type="main"> <s>Macrobij locus re­<lb/>&longs;titutus 118 </s></p><p type="main"> <s>malus nauis 117.118 </s></p><p type="main"> <s>manus ferreæ 150.151 </s></p><p type="main"> <s>marceplacidæ 82 </s></p><p type="main"> <s>marina aqua ignis con <lb/>&longs;per&longs;us iritatur, non <lb/>extinguitur 58 </s></p><p type="main"> <s>mediæ naues 82 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>egari/<gap/></foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ete/wr<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ilhsi/a</foreign> nauis 153 <lb/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">monh/rh</foreign> 9 </s></p><p type="main"> <s>monoxylæ lintres 98 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">mono/<gap/>ro<gap/>i nh_<gap/></foreign> 9.10 </s></p><p type="main"> <s>Mutianus 85.86 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">mnwp)xir<gap/></foreign> 63 </s></p><p type="main"> <s>piraticus 64.65 </s></p><p type="main"> <s>myoparo quale nauigij <lb/>genus, & unde dica­</s></p><p type="main"> <s>myoparones 82, (tur 68 </s></p><p type="main"> <s>myoparones parui 65 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="myoparões">myoparones</expan>, pha&longs;eli 66. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">mn<gap/>ofo/r<gap/> na<gap/>s</foreign> 154 (67 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>N<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>LNa&longs;idius <gap/></s></p><p type="main"> <s>nauale <foreign lang="greek">bi<gap/>xo\m</foreign><lb/>apud Strabonem 153 </s></p><p type="main"> <s>nauales &longs;ocij 125.126 </s></p><p type="main"> <s>naualia 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">nauarxi\s</foreign> 62 </s></p><p type="main"> <s>nauicellæ 80 </s></p><p type="main"> <s>nauicula parua 93 </s></p><p type="main"> <s>nauigiolum 106 </s></p><p type="main"> <s>nauigium, <foreign lang="greek">a)xa/<gap/>om</foreign> 86 </s></p><p type="main"> <s>nauigium pro nauiga­<lb/>tione 105.107 </s></p><p type="main"> <s>nauigia <expan abbr="duorũ">duorum</expan> &longs;calmo­<lb/>rum 107 </s></p><p type="main"> <s>nauigia grauia et uecto <lb/>ria apud <expan abbr="Cæ&longs;ar&etilde;">Cæ&longs;arem</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan>. </s> <s>83 </s></p><pb/><p type="main"> <s>nauis prætoria 62 </s></p><p type="main"> <s>nauis uinaria 79 </s></p><p type="main"> <s>aquaria eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>au_s mn<gap/>ofo/r<gap/></foreign> 154 </s></p><p type="main"> <s>naue<gap/> in ea prouincia <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> quis admini&longs;tra <lb/>uit, ædificare prohi­<lb/>beri 78.79 </s></p><p type="main"> <s>naues æratæ 60 </s></p><p type="main"> <s>naues arenariæ, farina­<lb/>riæ, lignariæ, lutariæ </s></p><p type="main"> <s>naues captiuæ 151 (79 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ai)xma/lw<gap/>i</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>naues è corio, papyro, <lb/>&longs;cirpo, arundine, etc. <lb/></s> <s>&longs;alicibus 96 (95 </s></p><p type="main"> <s>naues fluuiatiles 94 </s></p><p type="main"> <s>naues frumentariæ 76 </s></p><p type="main"> <s>naues longæ 3 </s></p><p type="main"> <s>naues onerariæ 75 </s></p><p type="main"> <s>à <expan abbr="lõgis">longis</expan> &qtail;d <expan abbr="differãt">differant</expan> 5.6 </s></p><p type="main"> <s>naues pi&longs;catoriæ, &longs;iue pi <lb/>&longs;catoris 80 </s></p><p type="main"> <s>naues præ&longs;idiariæ 72 </s></p><p type="main"> <s>naues ro&longs;tratæ 60.61 </s></p><p type="main"> <s>naues tectæ, <foreign lang="greek"><gap/>ata/frakri</foreign></s></p><p type="main"> <s>naues turritæ 52 (84 </s></p><p type="main"> <s>nauium appellationes <lb/>à patria 14.15 <lb/></s></p><p type="main"> <s><expan abbr="nauiũ">nauium</expan> cognomina à cur <lb/>&longs;u & &longs;tatione 154 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="nauiũ">nauium</expan> cognomina à pa <lb/>tria 153 (154 </s></p><p type="main"> <s>à mini&longs;terio et officio </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="nauiũ">nauium</expan> in&longs;ignia 149.150 </s></p><p type="main"> <s>nauium partes 107 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="nauiũ">nauium</expan> <expan abbr="po&longs;tliminiũ">po&longs;tliminium</expan> 152. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="nauiũ">nauium</expan> ro&longs;tra 60.61.62 (151 </s></p><p type="main"> <s>nauib.cognomenta in­<lb/>di, & ad proram affi­<lb/>gi&longs;olita 74 </s></p><p type="main"> <s>nauplium 86 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">g<gap/>saqm<gap/></foreign> 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">nau<gap/>kh\ <gap/>ati/a</foreign> 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>nau<gap/>ko/m</foreign> 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">nau<gap/>ko\s a)/rt<gap/></foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s>nautilos pi&longs;cis 14 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">na<gap/>s</foreign> 107 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">naci<gap/>r gh\s <gap/>a/nqa<gap/>os</foreign> 67.68 </s></p><p type="main"> <s>nebula uicus 91 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">nhi_th\s <gap/>a<gap/>s</foreign> 152 </s></p><p type="main"> <s>Ne&longs;ichthon 22 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">new/<gap/>a</foreign> 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">new<gap/>k<gap/></foreign> 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">nik<gap/>mh<gap/>i\s</foreign> nauis 74 </s></p><p type="main"> <s>Nico&longs;tratus 47 </s></p><p type="main"> <s>Ni&longs;æa <expan abbr="megar&etilde;&longs;iũ">megaren&longs;ium</expan> port' </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">noma<gap/>iko\m l<gap/>om</foreign> 64 (152 </s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>m<gap/> pn<gap/>iko\s</foreign> 112 </s></p><p type="main"> <s>nuctutiæ 82 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>O<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*w*kei_mnu_<gap/></foreign> 82 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>kth/r<gap/>s</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s>onerariæ naues 75.77 </s></p><p type="main"> <s>à <expan abbr="lõgis">longis</expan> &qtail;d <expan abbr="differãt">differant</expan> 5.6 </s></p><p type="main"> <s>onerarias <expan abbr="nõ">non</expan> agi remis </s></p><p type="main"> <s>Opius 23 (75 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>plitagwgoi\ nh_<gap/></foreign> 78 </s></p><p type="main"> <s>oram &longs;oluere 128 </s></p><p type="main"> <s>orioles 82 </s></p><p type="main"> <s>orthium carmen 112 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>qo/nh</foreign> 119 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>u)<gap/>m se/g<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>P<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*p*a/ktwi<gap/></foreign> 93 </s></p><p type="main"> <s>palearum nauis 79 </s></p><p type="main"> <s>panis confectio prior <lb/>&ptail;ra, Demadis <expan abbr="dictũ">dictum</expan> </s></p><p type="main"> <s>panis nauticus eod, (115. </s></p><p type="main"> <s>paralus 5.78 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ara/<gap/>kmom</foreign> nauis 149.150 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>arasu/reim tarsou\s</foreign> 125 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>aresk<gap/> me/nai nu_<gap/></foreign> 32 </s></p><p type="main"> <s>paron 68. parones 82 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ela/gi<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s>peloponne&longs;us 88 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>tek<gap/>dekh/r<gap/>s</foreign> 27 <lb/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>inthk<gap/>n<gap/>r<gap/></foreign> 7.9 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>enth/rks</foreign> <gap/></s></p><p type="main"> <s>pentiremis 23 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">w<gap/>ri/<gap/>i</foreign> 129 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>eri/bh<gap/>m</foreign> 10<gap/></s></p><p type="main"> <s>pes, <foreign lang="greek"><gap/>s</foreign> 12<gap/></s></p><p type="main"> <s>pha&longs;eli 66.67.82.154 </s></p><p type="main"> <s>Pha&longs;is fiuuius 4 </s></p><p type="main"> <s>Pherecides eod. </s></p><p type="main"> <s>Philadelphus 27 </s></p><p type="main"> <s>Philippi et Arrali pugna <lb/>naualis ad <expan abbr="Chiũ">Chium</expan> 35.4<gap/></s></p><p type="main"> <s>Philo&longs;tephanus 3.27 </s></p><p type="main"> <s>Philo&longs;tratus 46.47 </s></p><p type="main"> <s>Phocen&longs;es primi naui­<lb/>gationibus u&longs;<gap/> 7 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">foi/niasai</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">forthgiko\m plo<gap/>o<gap/>om</foreign> 77 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">forthgoi\ nh_<gap/></foreign> 75.76.77 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">fr<gap/>ri/<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ki\ fr<gap/>rou_s<gap/></foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">fulak<gap/></foreign> 7<gap/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">furai<gap/>, fura_m, f<gap/>rama</foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ra<gap/>a<gap/> n<gap/></foreign>, &longs;iue pirati­<lb/>cæ naues 63 </s></p><p type="main"> <s>pirati<gap/> myoparo 64.6<gap/></s></p><p type="main"> <s>pi&longs;catoriæ naues 20.80 </s></p><p type="main"> <s>&longs;iue pi&longs;catoris. </s> <s>eod. </s> <s>94 </s></p><p type="main"> <s>pi&longs;tris nauis 73.150 </s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pl<gap/>ta</foreign>, remi pars 124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">plarai(</foreign> 108 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pl<gap/>rw/mata</foreign> 125.126.127 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ploi=om</foreign> 10<gap/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">plo<gap/>a <gap/>hre<gap/>a\</foreign> 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">plo<gap/>a lep<gap/>a</foreign> 154. <foreign lang="greek">makra\</foreign> 6. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">trogg<gap/>l<gap/></foreign> 7 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">plou_<gap/></foreign> 105 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">plw/i_moi</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s>Plutarchi locus re&longs;titu­<lb/>tus 115.116.& 161 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ew_n<gap/></foreign> 123 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Polybiũ">Polybium</expan> &longs;æpe uertit Li­<lb/>uius ad uerbum 84 </s></p><p type="main"> <s>Polybij interpres Sipon <lb/>tinus taxat 18.20.26. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="põpilos">pompilos</expan> pi&longs;cis 14. (149 </s></p><p type="main"> <s>pons con&longs;tratus 23 </s></p><p type="main"> <s>pontones 70.71.82 </s></p><p type="main"> <s>pontones actuarij 85 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>or<gap/>me<gap/>om</foreign> 71.72.95 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">w<gap/>r<gap/>mo\s</foreign> 72 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">wor<gap/>mei=a <gap/>wph/r<gap/></foreign> 85 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">wo/<gap/>a</foreign> 70. <foreign lang="greek">wo/r<gap/>a. </foreign></s> <s>eod. </s> <s>& 71 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="po&longs;tliminiũ">po&longs;tliminium</expan> <expan abbr="&qtilde;">quae</expan> habeant, <lb/><expan abbr="po&longs;tliminiũ">po&longs;tliminium</expan> <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>ota/mix ploi=a</foreign> 94 </s></p><p type="main"> <s>præcur&longs;ores 89 </s></p><p type="main"> <s>prædatoriæ naues 62.63 <lb/></s></p><p type="main"> <s>præ&longs;idiariæ naues 7<gap/></s></p><p type="main"> <s>prætoria nauis 62 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pri/st<gap/></foreign> 73 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pro fnl<gap/></foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pro\ploin<gap/></foreign> 82.89.154 </s></p><p type="main"> <s>propugnatore<gap/> 12<gap/></s></p><p type="main"> <s>prora 112 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">prwra/<gap/></foreign> 114.125 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">prwreu\<gap/></foreign> 114 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">pro/skww<gap/></foreign> 125 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">prdmna</foreign> 1<gap/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">prdmnam <gap/>rod<gap/></foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>p&longs;umiæ 8<gap/></s></p><p type="main"> <s>pterna 119 </s></p><p type="main"> <s>Ptol.Philopator 28.29 </s></p><p type="main"> <s>Ptol.Soter 27 </s></p><p type="main"> <s>punicæ naues 15 </s></p><p type="main"> <s>puppis 112.113 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>u/rg<gap/>x<gap/></foreign> 120 </s></p><p type="main"> <s>Pyreus Athen.port' 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>iko\s <gap/></foreign> 111 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>Q<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>QVadriremis 17 </s></p><p type="main"> <s>quinquer emis 22.23 </s></p><p type="main"> <s>quinquer emis an trire­<lb/>mi tardior 72 (31 </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="quinqueremiũ">quinqueremium</expan> altitudo </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>R<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>RAtiariæ <gap/></s></p><pb/><p type="main"> <s>ratis, rates 100.101 </s></p><p type="main"> <s>remieculi 82 </s></p><p type="main"> <s>remigis merces 158 </s></p><p type="main"> <s>remiges, eorum&queacute; nomi <lb/>na 125 </s></p><p type="main"> <s>remiges uoluntarij, & <lb/>compediti 158 </s></p><p type="main"> <s>remigú ordines tres 157 </s></p><p type="main"> <s>remi, <foreign lang="greek"><gap/>w_pai</foreign> 124 </s></p><p type="main"> <s>remigare eod. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="remorũ">remorum</expan> inuentores Co <lb/>pæ 124 </s></p><p type="main"> <s>remorum ordines 159 </s></p><p type="main"> <s>remorum partes, <expan abbr="earũ&queacute;">earun&queacute;</expan> <lb/>nomina 124 </s></p><p type="main"> <s>remos detergere, defrin <lb/>gere 124 </s></p><p type="main"> <s>remulco trahere 69 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i/<gap/>, kai\ e)pi\ r(ipo/s <gap/>m ai)gai=om</foreign>. <lb/></s> <s>prouerb. </s> <s>97 </s></p><p type="main"> <s>Rhodiænaues 14 </s></p><p type="main"> <s>ro&longs;tra 116 </s></p><p type="main"> <s>ro&longs;tra nauium 60.61.62 </s></p><p type="main"> <s>ro&longs;tra pro con<gap/>one 62 </s></p><p type="main"> <s>ro&longs;tra, templum Romç <lb/>62 </s></p><p type="main"> <s>ro&longs;tratæ naues 60.61.62 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>S<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><expan abbr="SAlũ">SAlum</expan> &ptail; iactatione 149 <lb/></s></p><p type="main"> <s>in &longs;alo e&longs;&longs;e 128 </s></p><p type="main"> <s>uel commorari eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>a/ma<gap/></foreign> nauis 153 </s></p><p type="main"> <s>&longs;amyra 5 </s></p><p type="main"> <s>Saphanus eod. </s></p><p type="main"> <s>&longs;aplentiæ nerui nonte­<lb/>mere credere 161 </s></p><p type="main"> <s>&longs;calmus, <foreign lang="greek">skalmo\s</foreign> 107.108 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ska/fh</foreign> 98 </s></p><p type="main"> <s>&longs;capha quid eod. </s></p><p type="main"> <s>&longs;capha, <foreign lang="greek">a)ka/<gap/>om</foreign> 86 </s></p><p type="main"> <s>&longs;capha pi&longs;catoria 82 </s></p><p type="main"> <s>&longs;capha in nauis in&longs;tru­<lb/>mento 99 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">sk<gap/>fh ti<gap/>ka\</foreign> eod. </s></p><p type="main"> <s>&longs;caphæ 82 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">s<gap/>kafi/<gap/>ior</foreign> 99.100 </s></p><p type="main"> <s>&longs;caphium uas 100 </s></p><p type="main"> <s>& pro ligone eod. </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ska/f<gap/></foreign> 99.100 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">sx<gap/>ofo/roinu_<gap/></foreign> 76 </s></p><p type="main"> <s>&longs;chedia 101.102 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">xedi/ai <gap/>alami/nai</foreign> 98 </s></p><p type="main"> <s>&longs;chipho 99 </s></p><p type="main"> <s>&longs;eleucid es triremes 74 </s></p><p type="main"> <s>&longs;emira<gap/>s <gap/></s></p><p type="main"> <s>in &longs;enatu, pro curia 62 </s></p><p type="main"> <s>Senecæ locus re&longs;titutus </s></p><p type="main"> <s>&longs;entina 109 (162 </s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>elikai\</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>Sidonia nauis 15.16 </s></p><p type="main"> <s>Sipontinus Polybij in­<lb/>terpres taxatur 18.20. <lb/>26.149 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>itagogoi/ <gap/>lk<gap/></foreign> 77 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>itxgoi) eh_<gap/></foreign> 76.77 </s></p><p type="main"> <s>&longs;ocij nauales 125.126 </s></p><p type="main"> <s>&longs;peculatoria nauigia 90 </s></p><p type="main"> <s>&longs;piagia 149 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>dl<gap/>s</foreign> 152 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>athgi/s</foreign> 62 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>a<gap/>w<gap/>ka\ wo/ma</foreign> 70 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>a<gap/>wti/<gap/> nh_<gap/></foreign> 78.154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>a<gap/>s nhi<gap/>s, kai\ <gap/>ati/a nau<gap/>kh/</foreign></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>oggu/la ploi_a</foreign> 7 (152 </s></p><p type="main"> <s>&longs;ubea 160 </s></p><p type="main"> <s>Suidas notatus 32 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>urak<gap/>siai</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s>Syriacæ naues 14 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>T<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*t*axei_ai</foreign> naues 154 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">tarsoi\</foreign> 124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">tarsou_s qrau/eim</foreign> 124 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">para<gap/> r<gap/>m</foreign> 125 </s></p><p type="main"> <s>Ta&longs;ij 18 </s></p><p type="main"> <s>tecta nauis apud Cæ&longs;a­<lb/>rem quæ 18.19.20 </s></p><p type="main"> <s>tectæ naues 84 <lb/></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>rhs</foreign> 17 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">tet<gap/>arakwth/r<gap/>s</foreign> 27.28.29 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qaxa/max<gap/></foreign> 257 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>al<gap/>mi/ai kai\ <gap/>alkmi_t<gap/></foreign> eod. <lb/></s> <s>& 158.159.160 </s></p><p type="main"> <s>thalamegi tectum Ve<gap/><lb/>netijs 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qala/mi<gap/></foreign> 160 </s></p><p type="main"> <s>Theocriti &longs;cholia 100 </s></p><p type="main"> <s>Theophili&longs;cus 42.46.51 </s></p><p type="main"> <s>theoris nauis 23 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qod<gap/>ai</foreign> naues 153 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qwra/kiom</foreign> 118 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qrani_tai</foreign> 157.158.159.160 </s></p><p type="main"> <s>thranites &longs;calmus 44 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">qranx<gap/>k<gap/>i\</foreign> remi 30 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i/xarx<gap/></foreign> 115 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>i=x<gap/> eu)w/nomor <gap/> le/ciom</foreign> 108 </s></p><p type="main"> <s>trabibus tyberim naui­<lb/>gari 101 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ba/xhl<gap/></foreign> 117 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">ba/goi</foreign> naues 150 </s></p><p type="main"> <s>tran&longs;tra 123 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">biak<gap/>nth/r<gap/>s</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">triako/n<gap/></foreign> 7.64 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">bia/rmen<gap/></foreign> nauis 120 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">trihrkmio/lia nau_s</foreign> 33.43.45 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">bih/rhs</foreign> 16 (63 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">bih/r<gap/>s</foreign> <gap/></s></p><pb/><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>m</foreign> nauale 253 </s></p><p type="main"> <s>triremis 16 </s></p><p type="main"> <s>triremem quis primus <lb/>inueneri<gap/> 17 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>okh/r<gap/>s</foreign> 26 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>iw/<gap/>olom</foreign> remigis merces <lb/>158 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/>o/pis</foreign> 109 </s></p><p type="main"> <s>turritæ naues 52 </s></p><p type="main"> <s>Laurent. </s> <s>Valla taxatus <lb/>85 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>V<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>VEctoria nauigia 83 </s></p><p type="main"> <s>uelum à tergo 120 </s></p><p type="main"> <s>uela contrahere 122 </s></p><p type="main"> <s>uela dare, ducere, face­<lb/>re, pandere 121.122 </s></p><p type="main"> <s>uela quadrata, triangu <lb/><lb/>laria <gap/></s></p><p type="main"> <s>uelis pri<gap/> Aeolus u&longs;us <lb/>119 </s></p><p type="main"> <s>uelis, remis&queacute; 119. 12<gap/></s></p><p type="main"> <s>ueliuolantes naues 122 </s></p><p type="main"> <s>Venetorum nauale 152 </s></p><p type="main"> <s>Venetorum quinqu<gap/>re <lb/>mis 25 </s></p><p type="main"> <s>Victor Fau&longs;tus 35 </s></p><p type="main"> <s>uinatia nauis 79 </s></p><p type="main"> <s>uitiles naues è corio 95. <lb/>96 </s></p><p type="main"> <s>undeciremis Demetrij <lb/>159 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>Z<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>ZAttare da carbon <lb/>ziàre 113 (79 </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek"><gap/></foreign> 157.158.159.160 </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>FINIS.<emph.end type="center"/></s></p><pb pagenum="1"/><figure></figure><p type="main"> <s><emph type="center"/>EX TRACTATV DE <lb/>CAPTIVIS, ET DE POSTLIMI <lb/>nio, & de Redemptis ab ho&longs;tib.lib. <lb/></s> <s>XLIX. Pandectarum.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>L. II. Marcellus,<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="italics"/>Nauibus longis at&que; onerarijs propter belli u&longs;um <lb/>po&longs;tliminium e&longs;t: non pi&longs;catorijs, aut &longs;i quas actua­<lb/>rias uoluptatis cau&longs;a parauerunt.<emph.end type="italics"/></s></p><p type="main"> <s>ANTEQVAM ad huius legis in <lb/><expan abbr="terpretation&etilde;">terpretationem</expan> aggredior, Le­<lb/>ctorem <expan abbr="præmonitũ">præmonitum</expan> uolo, ut <lb/>exi&longs;timet me in &longs;tudio&longs;orum <lb/>gratiam id oneris &longs;u&longs;cepi&longs;le. <lb/></s> <s>Qui (&longs;i modo a&longs;&longs;ecutus &longs;um <lb/>quod uolebam) hi&longs;ce meis ui <lb/>gilijs non mediocriter iuua­<lb/>ri poterunt, modo ne grauentur i&longs;ta no&longs;tra in ma-<pb pagenum="2"/>nus &longs;umere, & tanta animi uel æquitate uel alacri­<lb/>tate percurrere, quanta nos ea diligentia, quanto­<lb/>que tum &longs;tudio, tum &longs;udore con&longs;crip&longs;imus. </s> <s>Euol­<lb/>uendi nobis fuerunt omnes qui extant utriu&longs;que <lb/>linguæ autores, utinde &longs;umeremus ea quæ ad na­<lb/>ualis no&longs;tri, & armamentarij ornamentum facere <lb/>uiderentur, in quibus &longs;ane colligendis, & undi­<lb/>que <expan abbr="cõquirendis">conquirendis</expan>, non parum mole&longs;tiæ nobis fuit: <lb/>in habendo autem delectu iudicium adhibui, qua <lb/>le quantum que potui, conferendis collidendis&queacute; <lb/>inter &longs;e Græcorum & Latinorum locis, ut (&longs;i quæ <lb/>fieri po&longs;&longs;et) aliquam ex his &longs;cintillam ueri excute­<lb/>rem. </s> <s>Quod quidem, ut uidere e&longs;t in toto opere, co <lb/>nati &longs;umus: & tamen fatemur, in tanto rerum an­<lb/>tiquarum naufragio multa nece&longs;&longs;ario nos latui&longs;­<lb/>&longs;e: qu&ecedil; neque colligere, neque animaduertere, ne­<lb/>dum reficere potuimus: u&longs;queadeo iacent illa un­<lb/>dis obruta, & in profundo demer&longs;a, & <foreign lang="greek">c)n ba/qei</foreign> Pon <lb/>ti &longs;epulta. </s> <s>Qu&ecedil; &longs;i quis in lucem reuocare poterit, ei <lb/>me plurimum debere præ me feram, eum querei <lb/>& naualis & nautic&ecedil; periti&longs;&longs;imum confitebor. </s> <s>Ti­<lb/>bi in præ&longs;enti quæ potuimus enaufragij reliquijs <lb/>colligere, Lector, afferimus. </s> <s>quæ, &longs;i tibi <expan abbr="probãtur">probantur</expan>, <lb/>&longs;umus aliquid: &longs;in minus. </s> <s>&longs;ed nolo in initio ope­<lb/>ris male ominari. </s> <s>Ip&longs;i certe in hoc otio nihil po­<lb/>tius habuimus, quo ad traducendum hoc tem­<lb/>pus uteremur. </s> <s>In hoc tractatu non ineptum fue <lb/>rit eum ordinem &longs;equi, qui nobis præ&longs;criptus e&longs;t <lb/>à Marcello Iuri&longs;con&longs;ulto. </s> <s>Quare de longis naui-<pb pagenum="3"/>bus primò dicemus, mox de onerarijs, deinde de <lb/>pi&longs;catorijs, po&longs;tremo de actuarijs: quib. </s> <s>auctuarij <lb/>nomine ip&longs;e adijciam reliqua, quæ non aliena ab <lb/>in&longs;tituto opere & &longs;u&longs;cepto uidebuntur. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>DE NAVIBVS <lb/>LONGIS.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>PHilo&longs;thephanus apud Plinium in &longs;eptimo <lb/>Nat.hi&longs;tori&ecedil; autor e&longs;t, Ia&longs;onem primum næ <lb/>uiga&longs;&longs;e longanaue. </s> <s>nec id alienum uide­<lb/>tur ab eo quod <expan abbr="&longs;criptũ">&longs;criptum</expan> e&longs;t à Diodoro Siculo quin­<lb/>to <foreign lang="greek">bi<gap/>lioqh/rhs, *kai\ wrw_tom me\m wobi\ <gap/> wh/liom nauphgh/sa<gap/><lb/>\ ska/fos wolu\ mege/qei, <gap/> th_| loiwh_| <gap/>ataskouh_| t<gap/> t<gap/>te s<gap/>eiam <lb/>u(pob<gap/>a/llom, <gap/>a\ <gap/> xedi/ais wlei_m tou\s to/te a)nqrw/pous, kai\ mi­<lb/><gap/>roi_s wantel<gap/>s a)kati/ois. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Et primum quidem ædi­<lb/>ficatam circa Pelium nauem, & magnitudine & <lb/>reliquo apparatu con&longs;uetum eo tempore modum <lb/>excedentem, quòd illius ætatis homines ratibus fe <lb/>rè & paruis acatijs uehi mos e&longs;&longs;et. </s> <s>Et paulo po&longs;t <lb/>&longs;ubdit, <foreign lang="greek">t<gap/> de\nxu_m a)rgw\ wrosagor<gap/>qh_nai <gap/>ata\ me/m tin<gap/> tw_m <lb/>muqo<gap/>a/fwm, a)p\ tou_ <gap/> ska/fos a)rxitektonh/sant <gap/>a)/rgou, kai\ su<gap/><lb/>aleu/sant<gap/> e(\neka tou_ qerapeu/<gap/> a)ei\ ta\ wonou_nta me/rh <gap/> new/s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w_s <lb/>l) e)/nioi le/gousim, a)po th_s weri\ <gap/> ta/x<gap/> u(pob<gap/>olh_s, w(s a)\m tw_m a)r <lb/>xai/wm a)rgo\m r\m taxu\m wrosagorouo/ntwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vocatam au <lb/>tem Argò nauem, ut nonnulli fabularum &longs;cripto­<lb/>res a&longs;&longs;erunt, ab Argi cuiu&longs;dam nomine, qui qui­<lb/>dem eam extruxerat, &longs;imul&queacute; nauigarat, quo &longs;i qu&ecedil; <lb/>nauis partes <expan abbr="laborar&etilde;t">laborarent</expan>, eas ip&longs;e reficeret ac curaret. <pb pagenum="4"/>Sunt & alij qui exi&longs;timent, id naui nominis ob exi <lb/>miam illius celeritatem <expan abbr="inditũ">inditum</expan>. <foreign lang="greek">a)rgo\m</foreign> quippeaiunt, <lb/>celerem ueteres appellaui&longs;&longs;e. </s> <s>Tullius in primo Tu&longs; <lb/>culanarum, eam dicit nominatam Argò, quia Ar­<lb/>giui in ea, delecti uiri uecti petebant pellem inau­<lb/>ratam arietis. </s> <s>Illius autem nauigationis mentio e&longs;t <lb/>apud Herodotum in <foreign lang="greek">*klei/w</foreign>, his uerbis, <foreign lang="greek">*meta\ de\ tau_ta <lb/>e(/llhna</foreign>; <foreign lang="greek">ai)ti/<gap/>s <gap/> loute/rhs a)diiki/hs gene/<gap/>ai. <gap/>ataplw/<gap/>ntas ga\r <lb/>makrh_| nhi\ e(sai)_a<gap/>n te t<gap/> kolxi/dia, kai\ e)pi\ faisim wotamo\m, cnteu_­<lb/>qem diiaprhcame/nous, k<gap/> ta_lla tw_m ei)/nekem a)pi/konto a(rpa/sai to<gap/><lb/>basilh_<gap/> qugate/ra mhdei/hm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Po&longs;t hæc autem Græ­<lb/>cos alterius iniuriæ authores fui&longs;&longs;e. </s> <s>nauigantes &longs;i <lb/>quidem ad Colchorum regionem, & <expan abbr="fluuiũ">fluuium</expan>, quem <lb/>Pha&longs;im uocant, cum obtinui&longs;&longs;ent ea, quorum gra <lb/>tia in loca illa uenerant, regis præterea filiam no­<lb/>mine Medeam rapui&longs;&longs;e. </s> <s>Et uocabatur Argo, à fa­<lb/>bro nauali, qui eam ædificauit, &longs;i Appollonio credi <lb/>mus in primo <foreign lang="greek">*a)rgonautikw_m</foreign>, </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*nh_a l) e\pikrate\ws a)/rg<gap/>woqhmos<gap/>sim</foreign></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*e)/zwsam wa/mprwtom e)u+srefei_ e(/ndioqem o(/plw|. </foreign></s> <s>Sic ex tempo <lb/>reuertimus, iuniorum gratia, ut po&longs;&longs;it intelligi: </s></p><p type="main"> <s>In primis nauem diuinis artibus Argi </s></p><p type="main"> <s>Extructam, intus compingunthabili armento. <lb/></s> <s>Etiam&longs;i Pherecides dicat, eam <expan abbr="nom&etilde;">nomen</expan> &longs;ump&longs;i&longs;&longs;e ab <lb/>Argo, filio Phryxi, <foreign lang="greek">*tau/t<gap/> le/ fasim wrw/t<gap/> nau_m gene/<gap/> ma <lb/>hra/m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)/llo<gap/> de\ le/g<gap/>si, lanao\m liwko/menom <gap/>wo\ ai)g<gap/>/p<gap/>ou, prw_tom <lb/><gap/>ataskou<gap/>sai, o(/qem kai\ lanai=\s e)klh/qh. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Hancautem <lb/>aiunt primam fui&longs;&longs;e <expan abbr="lõgam">longam</expan> nauem: alij Danaum <lb/>dicunt ab Aegypto pul&longs;um, primum eius generis <pb pagenum="5"/>nauem para&longs;&longs;e, unde & Danais uocata fuit. </s> <s>Hæc <lb/>ideo adiecimus ex <expan abbr="Comm&etilde;tarijs">Commentarijs</expan> in Apollonium, <lb/>ut &longs;cias nullam de Danao factam <expan abbr="mention&etilde;">mentionem</expan> apud <lb/>Plmium, cum ex multis authoribus diuer&longs;os refe­<lb/>rat longæ nauis inuentores, cum ait: Aege&longs;ias Pa­<lb/>ralum, Cte&longs;ias Samyram, Saphanus Semiramin, <lb/>Archimachus Aegeonem. </s> <s>Nauium <expan abbr="longarũ">longarum</expan> mul­<lb/>ta mentio apud Tullium, Cæ&longs;arem, & reliquos re <lb/>ceptos autores, quibus legendis facile agno&longs;citur <lb/>di&longs;crimen inter longas & onerarias. </s> <s>Tullij Epi&longs;to <lb/>larum familiarium libro duodecimo: Lentulus <lb/>S.P.q.R. </s> <s>Quam &longs;u&longs;picionem <expan abbr="cõ&longs;ecutæ">con&longs;ecutæ</expan> res aliquot <lb/>&longs;unt, maxime quòd &longs;ubito ex Lycia Sex. </s> <s>Marius & <lb/>C.Titius legati Dolabellæ à cla&longs;&longs;e di&longs;ce&longs;&longs;erunt, na <lb/>ui que longa <expan abbr="profugerũt">profugerunt</expan>, onerarijs relictis; in qui <lb/>bus colligendis, non minimum temporis, labori<gap/><lb/>que con&longs;ump&longs;erant. </s> <s>Cæ&longs;ar in quarto Commenta <lb/>riorum: Quibus adductis eos in fidem recepit, na <lb/>uibus circiter LXXX.onerarijs coactis contractiś­<lb/>que: quot &longs;atis e&longs;&longs;e ad duas legiones tran&longs;portan­<lb/>das exi&longs;timabat quicquid præterea nauium longa <lb/>rum habebat, quæ&longs;tori, legatis, præfectiś que di­<lb/>&longs;tribuit. </s> <s>Idem in tertio: Quibus derebus Cæ&longs;ar à <lb/>Cra&longs;&longs;o certior factus, quòdille aberat longius, na <lb/>ues interim longas ædificari in flumine Ligeri, <lb/>quod influit in <expan abbr="Oceanũ">Oceanum</expan>, remiges ex prouincia in­<lb/>&longs;titui, nautas, gubernatoreś que comparari iubet. <lb/></s> <s>Idem in quarto: Ad hæc cogno&longs;cenda prius quàm <lb/>periculum faceret, idoneum e&longs;&longs;e arbitratus, C. </s> <s>Vo <pb pagenum="6"/>lu&longs;enum cum naui longa pr&ecedil;mittit. </s> <s>Idem in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>: <lb/>Quod ubi C&ecedil;&longs;ar animaduertit, naues longas, qua <lb/>rum & &longs;pecies Barbaris erat inu&longs;itatior, & motus <lb/>ad u&longs;um expeditior, <expan abbr="paululũ">paululum</expan> remoueri ab onera­<lb/>rijs nauibus, et remis incitari, & ad latus <expan abbr="apertũ">apertum</expan> ho <lb/>&longs;tium con&longs;titui: at&que; inde fundis, tormentis, &longs;agittis <lb/>ho&longs;tes &ptail;pelli, ac &longs;ubmoueri iu&longs;&longs;it. </s> <s>Qu&ecedil; res magno <lb/>u&longs;ui no&longs;tris fuit. </s> <s>nam & nauium figura, & remo­<lb/>rum motu, & inu&longs;itato genere tormentorum per <lb/>moti Barbari con&longs;titerunt, ac <expan abbr="paulũ">paulum</expan> modo pedem <lb/>retulerunt. </s> <s>Liuius in &longs;eptimo tertiæ decadis: Inde <lb/>Tarentum profectus, in ip&longs;is faucibus portus po­<lb/>&longs;uit ca&longs;tra: naues, quas Liuius <expan abbr="iuuãdis">iuuandis</expan> <expan abbr="cõmeatibus">commeatibus</expan> <lb/>habuerat, partim machinationibus onerat, appa­<lb/>ratu&queacute; mœnium <expan abbr="oppugnandorũ">oppugnandorum</expan>, partim tormen­<lb/>tis & &longs;axis, omni&queacute; mi&longs;&longs;ilium telorum genere in­<lb/>&longs;truit, onerarias quo&que;, non eas &longs;olum quæ remis <lb/>agerentur. </s> <s>Quorum uerbis planum fit, longas in <lb/>citariremis, onerarias uero nequaquam. </s> <s>Gr&ecedil;ci na <lb/>ues longas <foreign lang="greek">makra\wloi=a</foreign> uocant. </s> <s>Polybius in &longs;exto, <lb/><foreign lang="greek">*iw_ndie bohqhsalntwm e)kuri/suse diu/o makrw_m wloi/wm au)ta/ndirwm</foreign>. <lb/></s> <s>id e&longs;t: Cum autem hi auxilium tuli&longs;&longs;ent, duabus <lb/>ip&longs;e longis nauibus cum ip&longs;is hominibus potitus <lb/>e&longs;t. </s> <s>Appianus de bello Ciuili, <foreign lang="greek">*o( de\ <gap/> taldie wrosla<gap/>w\m, <lb/>a)nh/geto xeimw_<gap/> e)p<gap/> o(lka/diwm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ai( <gap/> h)=sam au)tw_ nh_es o)li/gai ma <lb/>krai\, sardiw\ kai\ sikeli/am e)frou/r<gap/>m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Hic autem cum <lb/>& hæc in &longs;uam pote&longs;tatem recepi&longs;&longs;et, per hyemem <lb/>onerarijs inde rece&longs;&longs;it: paucæ enim, quas habebat, <lb/>longæ naues, Sardiniæ & Siciliæ præ&longs;idio erant. <pb pagenum="7"/>Herodotus in loco &longs;uprà citato utitur <foreign lang="greek">makrh_| <gap/>i\</foreign>, id <lb/>e&longs;t longa naue, ad differentiam <foreign lang="greek">sroggu/lwm</foreign>, quibus <lb/>utitur idem Herodotus in eadem, in hæc uerba, <foreign lang="greek">*oi( <lb/>de\ fwkai/ees ou(_toinautili/h|si makrh_|si wrw_toi e(llh/nwm e)xh/santo. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ to/nte a)diri/hm kai\ t<gap/> tnrsh/nhr, kai\ t<gap/> i<gap/>hri/am, ki\ t\\ ta/rthasom, <lb/>ou(_toiei)/si\m oi( <gap/>atadie/cantes. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">c)nauti/llonto <gap/> ou) sroggu/lhoinausi\m, <lb/>a)lla\ wenthkonto/rh|si. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <expan abbr="Græcorũ">Græcorum</expan> primi Phocen&longs;es <lb/>longis nauigationibus u&longs;i &longs;unt, Adriaticum Tyr­<lb/>rhenum que mare, Hiberiam atque Tarte&longs;&longs;um oe <lb/>cuparunt: nauigabant autem non onerarijs naui­<lb/>bus, &longs;ed actuarijs, qu&ecedil; quin quaginta remis ageren <lb/>tur. </s> <s>Thucyd. </s> <s>in primo, <foreign lang="greek">*fai/netai de\ kai\ tau_ta wollai=s ge­<lb/>ksai=s u(\sera geno/mena tw_m bwikw_m, bih/resi me\m o)li/<gap/>ais <gap/>w/mena, <lb/><gap/>enthkonto/rois de\ e)/ti, kai\ wloi/ois makroi=s e)chrtume/<gap/>a w(\a<gap/>er e)­<lb/>kei_na. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Videntur autem hæc multis po&longs;t Troia <lb/>norum res &longs;eculis facta fui&longs;&longs;e. </s> <s>& paucis quidem <lb/>utebantur triremibus, actuarijs autem quæ quin­<lb/>quaginta remis agerentur, & longis præterea na­<lb/>uibus in&longs;tructi erant, non &longs;ecus acilli. </s></p><p type="main"> <s>Minores plerunque uiginti, triginta, aut quin­<lb/>quaginta remis agebantur, & à Gr&ecedil;cis dicebantur <lb/><foreign lang="greek">ei)ko/sor<gap/>, biako/ntor<gap/></foreign> & <foreign lang="greek">wenthkc/nioros</foreign>, cuiu&longs;modi &longs;unt <lb/>eæ quas Veneti barcas <expan abbr="lõgas">longas</expan> uocant. </s> <s>Diodorus in <lb/>&longs;ecundo de Succe&longs;&longs;oribus Alexandri, <foreign lang="greek">*a)gaqoklh_s de\ <lb/>diu/o triakonto\res meta\ t<gap/> ma/xhmnenauphghme/n <gap/> t<gap/> e(te/ram a)­<lb/>we/seilem ei)s surakou/s<gap/>s, e)re/tas e)m<gap/>i<gap/>a/o as tou\s <gap/>rati/souc. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Agathocles <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> po&longs;t prælij finem duas naues, <lb/>quæ triginta agerentur remis, <expan abbr="ædificãdas">ædificandas</expan> curauit: <lb/>quarum <expan abbr="alterã">alteram</expan> Syracu&longs;as mi&longs;it, ualenti&longs;&longs;imis ei im <pb pagenum="8"/>po&longs;itis remigibus. </s> <s>Herodotus <foreign lang="greek">c)n melpome/nh|, *trisi\ tria <lb/>konto/roisie)s tou\s mem<gap/>lha/rew a)pogo/n<gap/>s e)/plwse. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Tri­<lb/>bus XXX.remorum actuarijs, ad Membleari libe­<lb/>ros & &longs;ucce&longs;&longs;ores delatus e&longs;t. </s> <s>Plutarchus in The­<lb/>&longs;eo, <foreign lang="greek">*to\ de\ wloi_or, c)n w(_| meta\ tw_m h)iqe/wm e)/plouse, <gap/> wa/lim e)sw/qh <lb/>r\m triako/ntorom a)/<gap/> tw_m lhmntri/ou tou_ falhre/ws <gap/>o/nwm, liefu/ <lb/>lat<gap/>om a)qhnai_oi, ta\ me\m walaia\ tw_m cu/lwm u(fairou_ites, a)/llal) <lb/>e)m<gap/>a/llontes ixura\, kai\ sumph gnou_ntes ou(/tws, w(/se kai\ <gap/>i_s filo­<lb/>so/fois ei)s <gap/>m au)come/nwm lo/gom a)mfidiocou/menom wara/deirma <lb/>r\ wloi_om ei)=nai, tw_m me\m w_s <gap/> au)r\, tw_m de\ w_s ou) r\ a)uto\ liame/nei le <lb/>go/ntwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Nauem autem <expan abbr="illã">illam</expan>, in qua cum iuueni <lb/>bus nauigarat, & iterum inde redierat, quæ <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>triginta remis agebatur, ad Demetrij u&longs;que Phale <lb/>rei tempora <expan abbr="con&longs;eruarũt">con&longs;eruarunt</expan> Athenien&longs;es, ueteres qui <lb/>dem amouentes tabulas. </s> <s>In earum autem locum <lb/>&longs;ufficientes alias ualidas, atque ita compingentes, <lb/>ut in eorum quæ augentur, Philo&longs;ophorum di&longs;­<lb/>putatione illa dubia, exemplum huius nauis <expan abbr="pro-po&longs;itũ">pro­<lb/>po&longs;itum</expan> fuerit. </s> <s>a&longs;&longs;erebant enim alij eandem, alij con <lb/>tendebant contrà non <expan abbr="eãdem">eandem</expan> permanere nauem. <lb/></s> <s>Quæ uerba Plutarchi ideo protuli, ut &longs;ciri po&longs;&longs;et, <lb/>no&longs;tros Iurecon&longs;ultos &longs;ecutos fui&longs;&longs;e <expan abbr="&longs;ententiã">&longs;ententiam</expan> eo­<lb/>rum, qui <expan abbr="cen&longs;uerũt">cen&longs;uerunt</expan> eandem rem permanere, quo <lb/>rum <expan abbr="decretũ">decretum</expan> po&longs;itum e&longs;t ab Alfeno in tractatu de <lb/>Iudicijs.l. </s> <s>Proponebatur, his uerbis: Item&queacute; &longs;i na­<lb/>uis adeo &longs;æpe refecta e&longs;&longs;et, ut nulla tabula eadem <lb/>permaneret, quæ non noua fui&longs;&longs;et, nihilominus <lb/>eandem nauem exi&longs;timari. </s> <s>Paulus etiam in.l. </s> <s>Inter <lb/>&longs;tipulantem. </s> <s>§. </s> <s>Sacram. </s> <s>ff. </s> <s>De <expan abbr="uerborũ">uerborum</expan> oblig. </s> <s>illius <pb pagenum="9"/>nauis meminit. <foreign lang="greek">*genthkonto/r<gap/></foreign> meminerunt Herodo­<lb/>tus & Thucydides in locis &longs;uprà citatis. </s> <s>& idem He <lb/>rodotus in Melpomene, <foreign lang="greek">*ou(/tw lh\ se/ll<gap/>si lu/o wenthkon­<lb/>to/r<gap/>s e)s t<gap/> wlataia/m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Sic quidem duas quinqua <lb/>ginta <expan abbr="remorũ">remorum</expan> actuarias in Platæam <expan abbr="mi&longs;erũt">mi&longs;erunt</expan>. </s> <s>Dio­<lb/>dorus in &longs;ecundo de &longs;ucce&longs;&longs;or. </s> <s>Alex. <foreign lang="greek">*gobi/ de\ tw_m c)n si­<lb/>keli/a wragmxltwm a)gwniw_m a)/frakta, kai\ wenthkonto/r<gap/>s nauphgh <lb/>salmenos, e)ne<gap/>i/<gap/>ase sratiw_tas lixili/<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cum autem <lb/>ille de rebus Siculis anxius e&longs;&longs;et, aphractis, & quin <lb/>quaginta remorum actuarijs ædificatis, duo milia <lb/>militum in illas impo&longs;uit. </s> <s>Polybius in primo, <foreign lang="greek">*ga­<lb/>reske/uacom le\ kai\ ta\ wobiloiph_ t<gap/> wloi/wm trih/reis, kai\ wenth­<lb/>konto/r<gap/>s, kai\ ta\ me/gisa tw_m akati/wm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Parabant au­<lb/>tem quæ reliqua erant nauigia, triremes, quinqua <lb/>ginta remorum actuarias, & maxima acatia. </s> <s>Et id <lb/>genus nauigiorum communi uocabulo <foreign lang="greek">monh/rh</foreign> di­<lb/>citur, ab autore ne&longs;cio quo, forta&longs;&longs;e Polybio, pro­<lb/>lato à Suida in uocabulo <foreign lang="greek">li/krota. </foreign></s> <s>quæ ita habent: <lb/><foreign lang="greek">wloi_a monh/rh de\ o)sim, a(\ kai\ li/krota <gap/>ateskoua/santo. </foreign></s> <s>quo loco <lb/><foreign lang="greek">monh/rh</foreign> dicit ea, qu&ecedil; pluribus <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> remis agerentur, <lb/>&longs;ed unico <expan abbr="tantũ">tantum</expan> per tran&longs;tra & &longs;ediliaremo, & <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>binis aut ternis, aut <expan abbr="etiã">etiam</expan> pluribus incitarentur. </s> <s>qu&ecedil; <lb/>forta&longs;&longs;e <foreign lang="greek"><gap/>e/<gap/>htes</foreign> etiam dicta &longs;unt, translatione &longs;um­<lb/>pta ab equis celitibus, de quibus in actuarijs dice­<lb/>mus. </s> <s>Xenophon autem in &longs;ecundo <foreign lang="greek">*e)llhnikw_m, likro/­<lb/>tous</foreign> & <foreign lang="greek">monoxro/tous</foreign> naues dixit eas, quæ cum triremes <lb/>(opinor) e&longs;&longs;ent, propter tamen <expan abbr="ab&longs;entiã">ab&longs;entiam</expan> <expan abbr="remigũ">remigum</expan>, <lb/>& &longs;ociorum naualium, duobus tantum uel unico <lb/>pir tran&longs;tr aremige <expan abbr="incitar&etilde;tur">incitarentur</expan>: cum <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> po&longs;&longs;ent <pb pagenum="10"/>ternis agi, &longs;i adfui&longs;&longs;ent remiges. </s> <s>Verba <expan abbr="Xenophõ-tis">Xenophon­<lb/>tis</expan> &longs;ic <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>, <foreign lang="greek">*e)sh/manem e)s ta\snau_s bohqei=m <gap/>ata\ kra/tos. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">diie­<lb/>xedame/nwm <gap/> rw_m a)nqrw/wwm o)/ntwm, ai( me\m <gap/> new_m di/krotoi h)_sam, <lb/>ai <gap/> mono/krotoi, ai( de\ wantelw_s <gap/>enai/. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Signo dato iu&longs; <lb/>&longs;it totis uiribus <expan abbr="cõcurrerent">concurrerent</expan> ad auxilium nauibus <lb/><expan abbr="fer&etilde;dũ">ferendum</expan>. </s> <s>Cum <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ocij nauales in diuer&longs;as partes <lb/>ad &longs;ua qui&longs;&que; negotia di&longs;ce&longs;&longs;i&longs;&longs;ent, nauium <expan abbr="nõnul">nonnul</expan> <lb/>læ duobus tantum ordinibus <expan abbr="agebãtur">agebantur</expan>, aliæ uerò <lb/>unico tantum ordine: quædam autem pror&longs;us ua <lb/>cuæremigibus erant. </s> <s>Strabo uero in &longs;eptimo <foreign lang="greek">mono/­<lb/>krotom</foreign> dixit, pro nauibus qu&ecedil; unico tantum remo­<lb/>rum ordine <expan abbr="ager&etilde;tur">agerentur</expan>. </s> <s>Quo loco mendum ine&longs;t in <lb/>uulgatis codicibus. </s> <s>legitur enim <foreign lang="greek">monh/kratom</foreign>, ubi <expan abbr="le-gendũ">le­<lb/>gendum</expan> exi&longs;timamus <foreign lang="greek">monokro/t<gap/>. </foreign></s> <s>Verba Strabonis hæc <lb/>&longs;unt, <foreign lang="greek">*kai\ new/ria, <gap/>noi(=s a)<gap/>e/qhke <gap/>ai/sar t<gap/> diekane/am a)kroqu/­<lb/><gap/>iom, a)<gap/> monokro/t<gap/> me/<gap/>i diekh/r<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Sunt et naualia, in <lb/>quib. </s> <s>Cæ&longs;ar undeuiginti naues, <expan abbr="decimarũ">decimarum</expan> nomine <lb/>dedicauit, ab uno <expan abbr="remorũ">remorum</expan> ordine u&longs;&que; deciremes. </s></p><p type="main"> <s>Illæ porro quæ binis remis <expan abbr="agebãtur">agebantur</expan>, à Roma­<lb/>nis dictæ &longs;unt biremes: à Græcis <foreign lang="greek">di/krota</foreign> potius <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/><foreign lang="greek">diih_res</foreign> u&longs;urpatum uideo, etiam&longs;i apud Suidam <foreign lang="greek">dii<gap/>_­<lb/>res wloi=om</foreign> legatur: quod tamen ip&longs;um non memi­<lb/>ni me legi&longs;&longs;e apud probatum autorem. </s> <s>Polybius <lb/>in &longs;exto uidetur nolui&longs;&longs;e uti eo uocabulo, &longs;ed po­<lb/>tius <foreign lang="greek">diikro/tw|</foreign>: ut palàm fiet ex ip&longs;ius uerbis, quæ ita <lb/>habent, <foreign lang="greek">*e)m ai(_s h)_m kai\ wloi=a te<gap/>aralkonta, tou/twm <gap/>ata/fra­<lb/>kta me\m ei)/kosi, diafe/ronta tai=s <gap/>atask<gap/>ai_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ de\ loipa\ trih/­<lb/>reis, kai\ dii/krota, kai\ <gap/>e/lh<gap/>es. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Inter quas erant na­<lb/>ues quadraginta, quarum xx. </s> <s><expan abbr="cõ&longs;tratæ">con&longs;tratæ</expan> omnin<gap/>u-<pb pagenum="11"/>tico apparatu egregie in&longs;tructæ, reliquæ triremes, <lb/>biremes, & actuariæ erant. </s> <s>Vides ut cum potui&longs;­<lb/>&longs;et &longs;cribere <foreign lang="greek">diih/reis</foreign>, ut dixit <foreign lang="greek">trih/reis</foreign>, maluit dicere <foreign lang="greek">dii/­<lb/>krota</foreign>: credo quòd &longs;ic u&longs;urpatum uidebat à proba­<lb/>ti&longs;&longs;imis autoribus linguæ Græcæ, quos &longs;equeba­<lb/>tus. </s> <s>Appianus quoque Alexandrinus in Mithrida­<lb/>tico, his uerbis, <foreign lang="greek">*kai\ n<gap/>es <gap/>ata/frakt<gap/>i triako/siai, dii/krota de\ <lb/>a(/katom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h<gap/> h( a)/llh waraskouh\ tou/twm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Tercentum con <lb/>&longs;tratæ naues, dicrota centum, cum reliquis harum <lb/>armamentis. </s> <s>Idem in eodem, <foreign lang="greek">*o(lkaldi <gap/> de\ basilikh_<gap/><lb/>i(si/w| warapleou/shs, r(odii/a dii/krot<gap/> e)p<gap/> au)t<gap/>w\ a)nh/xqh. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Cum autem regis oneraria nauis uelis præteriret, <lb/>biremis Rhodia in eam <expan abbr="impetũ">impetum</expan> fecit. </s> <s>Quin & Tul <lb/>lius Epi&longs;tolarum ad Atticum XVI. eo uocabulo <lb/>u&longs;us ad amicum e&longs;t, dum ait: Nam & ip&longs;e Domi­<lb/>tius bona plane habet dicrota: &longs;unt&queacute; nauigia præ <lb/>terea luculenta Sexti Buciali, cæterorum&queacute;. </s> <s>nam <lb/>Ca&longs;&longs;ij cla&longs;&longs;em, qu&ecedil; planè bella e&longs;t, <expan abbr="nõ">non</expan> numero. </s> <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> <lb/>Tullius in quinto ad Atticum: <foreign lang="greek">*a)/frakta</foreign> <expan abbr="Rhodiorũ">Rhodiorum</expan>, <lb/>& dicrotum Mitylenorum, & aliud cata&longs;copium. <lb/></s> <s>Quare fit ut exi&longs;timem, apud A. <expan abbr="Hirtiũ">Hirtium</expan>, aut fiquis <lb/>e&longs;t alius qui quartum de bello ciuili librum con­<lb/>&longs;crip&longs;it, Dicrota octo, <expan abbr="nõ">non</expan> Dierotas <expan abbr="leg&etilde;dũ">legendum</expan>, ut habe <lb/>tur in uulgatis: Capit ex eo pr&ecedil;lio <expan abbr="pentirem&etilde;">pentiremen</expan> <expan abbr="unã">unam</expan>, <lb/>triremes duas, dicrota octo, complures remiges <lb/>Octauianos. </s> <s>Cæ&longs;ar ip&longs;e in 111.de bello ciuili bire­<lb/>mes dixit, his uerbis: Quatuor biremes &longs;ubiectis <lb/>&longs;cutulis, impul&longs;as uectibus in interiorem partem <lb/>tran&longs;duxit. </s> <s>Liuius decad. </s> <s>tertiæ libro quarto: Le-<pb pagenum="12"/>gati ab Orico ad M. </s> <s>Valerium prætorem <expan abbr="uenerũt">uenerunt</expan>, <lb/>præ&longs;identem cla&longs;&longs;i Brundu&longs;io, Calabriæ&queacute; circà li­<lb/>toribus, nunciantes Philippum primum Apollo­<lb/>niam tenta&longs;&longs;e leuibus biremibus CXX. flumine ad <lb/>uer&longs;o &longs;ubuectum: deinde ut eares tardiore &longs;pe fue <lb/>rit, ad Oricum clam nocte excercitum admoui&longs;&longs;e. <lb/></s> <s>Tullius in Verrem actione &longs;eptima: Reprimebat <lb/>enim tibi & <expan abbr="imperãdi">imperandi</expan> uim, & <expan abbr="rogãdi">rogandi</expan> <expan abbr="conatũ">conatum</expan> præ­<lb/>clara illa non populo Romano reddita biremis, <lb/>&longs;ed pr&ecedil;tori donata cybea. </s> <s>Tranquillus in Iulio C&ecedil; <lb/>&longs;are: Nauali prælio in modum cochle&ecedil; defo&longs;&longs;o la­<lb/>cu biremes, ac triremes, quadriremes&queacute; Tyri&ecedil; Aegy <lb/>ptiæ que cla&longs;&longs;is magno pugnatorum metu confli <lb/><expan abbr="xerũt">xerunt</expan>. </s> <s>Biremes autem leues dictæ à Liuio, in loco <lb/>&longs;uprà &longs;cripto, à Romanis dicebantur Liburnicæ, &longs;i <lb/>Appiano credimus in Illyrico, <foreign lang="greek">*e)ge/nonto li/<gap/>urnoi, ge/<gap/><lb/>e)/tobom i)lluriw_m, o(i <gap/>m iw/niom, kai\ ta\s nh/sous e)lh/seuom nausi\m w)­<lb/><gap/>ei/ais te kai\ kou/fais. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o(/qem e)/tinu_m r(wmai_oi ta\ <gap/>ou_fa kai\ o)ce/a li/­<lb/>krota, li<gap/>nrni/di<gap/> wrosagoreu/<gap/>sim. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Fuerunt Libur­<lb/>ni, alterum Illyriorum genus, qui Ionium mare, <lb/>& quæ in eo &longs;unt, in&longs;ulas <expan abbr="deprædabãtur">deprædabantur</expan>, celeribus <lb/>& leuibus nauigijs: unde etiam nunc leues & ce­<lb/>leres biremes Romanis Liburnicæ uocantur. </s></p><p type="main"> <s>Lucianus in Dialogo qui <foreign lang="greek">e)/rwtes</foreign> in&longs;cribitur, <foreign lang="greek">*e)<gap/><lb/>i)tali/am moi wlei_m lianokme\n<gap/>, tax<gap/>autou_m ska/f<gap/> eu)be/pis<gap/><lb/>tou/rwm tw_m likro/iwm, oi(_s ma)lisa <gap/>h_<gap/> li<gap/>urnoi\ diokou_si, e)/qnos <lb/>i)<gap/>i/w| <gap/>o/lpw| warwkisme/nom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cogitanti mihi in Ita­<lb/>liam naue profici&longs;ci, apparata e&longs;t nauis quædam le <lb/>uis & expedita, ex earum <expan abbr="biremiũ">biremium</expan> genere, quibus <pb pagenum="13"/>maxime uti uidentur Liburni, natio quæ &longs;inum <lb/>lonium accolit. </s> <s>Tranquillus in Augu&longs;to: Tempe­<lb/>&longs;tate in traiectu bis conflictatus, primo inter <expan abbr="pro-mõtoria">pro­<lb/>montoria</expan> Peloponne&longs;i & Aetoli&ecedil;, rur&longs;us circa mon <lb/>tes Ceraunios, utrobique parte Liburnicarum de <lb/>mer&longs;a, &longs;imul que eius in qua uehebatur fu&longs;is arma <lb/>mentis & gubernaculo diffracto. </s> <s>Quo loco Tran <lb/>quillus Liburnicas pro leuibus biremib. </s> <s>dixi&longs;&longs;e ul <lb/>detur. </s> <s>Plutarchus in Catone uidetur Liburnica an <lb/>numerare inter eas naues, quæ non erant aptæ ad <lb/>belli conflictum, &longs;ed ad præcurrendum potius & <lb/><expan abbr="&longs;peculãdum">&longs;peculandum</expan>, his uerbis, <foreign lang="greek">*w(/rmhse me\m gar\ e)gx<gap/>ri/sai <gap/> ka/ <lb/>twni t<gap/> new_r h(gemoni/am. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)_sam de\ wentakosi/wm me\m ou)k e)la/<gap/>ous <lb/>ai( ma/ximoi, li<gap/>urnika\ <gap/> kai\ <gap/>ataskopika\ kai\ a)/frakta wamwlh <lb/>q<gap/>_. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Voluit enim Catoni totius cla&longs;&longs;is impe­<lb/>rium deferre. </s> <s>erant autem ad belli u&longs;um idoneæ <lb/>non pauciores quingentis: Liburnicæ uero, &longs;pecu <lb/>latoriæ & apertæ complures. </s> <s>Tamen ex eo <expan abbr="d&etilde;">dem</expan> Plu­<lb/>tarcho in Antonio uidere e&longs;t, Liburnicas etiam ha <lb/>bui&longs;&longs;e <foreign lang="greek"><gap/>atasrw/mata</foreign>, dum ait, <foreign lang="greek">*e)m tou/tw| de( li<gap/>urni/dies w)/f<gap/>k <lb/>sam, liw/k<gap/>sai wara\ <gap/>ai/sar<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( de\ <gap/>nti/prwrom e)pisre/feim. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">t<gap/><lb/>na<gap/>m <gap/>eleu/sas, ta\s me\m a)/llas a)ne/seile. *eu)riklh_s <gap/> la/kwm e)ne/kei <lb/>to <gap/>aro\s, lo/gxhm tina <gap/>radiai/nwm a)<gap/> t<gap/> katasrw/mat<gap/>, w(s a)f<gap/><lb/>wm ei)s au)to/m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Interea Liburnicæ apparuerunt, <lb/>qu&ecedil; à Cæ&longs;are mi&longs;&longs;æ per&longs;equebantur <expan abbr="Antoniũ">Antonium</expan>. </s> <s>Ille <lb/>autem obuerti nauem iubens, <expan abbr="reliquarũ">reliquarum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> im <lb/><expan abbr="petũ">petum</expan> repre&longs;&longs;it. </s> <s>at Euricles Lacædemonius, acer & <lb/>infe&longs;tus in&longs;tabat, in cata&longs;tromate ha&longs;tam uibrans, <lb/>tanquam in eum iaculaturus. </s> <s>Cum enim dicit <foreign lang="greek"><gap/>ra</foreign><pb pagenum="14"/><foreign lang="greek">lai/nwm a)<gap/> t)_ <gap/>atasrw/mat<gap/></foreign>, palam e&longs;t earn Liburnicam, <lb/>in qua erat Euricles, habui&longs;&longs;e <foreign lang="greek"><gap/>atasrw/mata</foreign>, & &longs;ic ad <lb/>belli u&longs;um maxime <expan abbr="aptã">aptam</expan> fui&longs;&longs;e. </s> <s>& &longs;anè C&ecedil;&longs;ar Augu <lb/>&longs;tus, <foreign lang="greek">*ou) pro\s u(/<gap/>os, ou)de\ o)/gkom e)pidieiktikw_s wephgijais nxusi\, <lb/>eu)sro/fois de\, kai\ taxei/ais, kai\ weplhrwme/nais a)kri<gap/>w_s e)chrtum<gap/><lb/>nos, <gap/>n talranti kai\ brentesi/w| s<gap/>e/xwm <gap/> nxntiko\m, e)/pempe wro\s <lb/>a)ntw/niom, a)ci/wm mh\ dix<gap/>ri/<gap/>eim <gap/>m <gap/>o/nom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: In&longs;tructus au <lb/>tem Cæ&longs;ar non nauibus illis altis & amplis, quæ <lb/>o&longs;tentationis gratia parantur: &longs;ed agilibus, celeri­<lb/>bu&longs;&queacute;, & ijs uiris probè oppletis, Tarenti & Brun­<lb/>du&longs;ij cla&longs;&longs;em continebat. </s> <s>mi&longs;it autem ad <expan abbr="Antoniũ">Antonium</expan> <lb/>nuncium, petens ut ne amplius tempus otio&longs;itere <lb/>rent: ut inquit Plutarchus in Antonio. </s> <s><expan abbr="Liburnicã">Liburnicam</expan> <lb/>imitatur nautilos pi&longs;cis, autore Plinio in nono, <lb/>Cap. XXIX. dum ait: Inter præcipua autem mira­<lb/>cula e&longs;t qui uocatur nautilos, ab alijs pompilos. <lb/></s> <s>Supinus in &longs;umma æquorum peruenit: ita &longs;e pau­<lb/>latim <expan abbr="&longs;ubrig&etilde;s">&longs;ubrigens</expan>, ut emi&longs;&longs;a omni per fi&longs;tulam aqua, <lb/>uelut exonerat<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> &longs;entina, facile nauiget. </s> <s>po&longs;tea duo <lb/>prima brachia retorquens, membranam inter illa <lb/>miræ tenuitatis extendit: qua uelificante in auras, <lb/>cæteris &longs;ubremigans brachijs, media cauda ut gu­<lb/>bernaculo &longs;e regit: ita uadit alto <expan abbr="Liburnicarũ">Liburnicarum</expan> gau­<lb/>dens imagine, &longs;i quid pauoris interuenit, hau&longs;ta &longs;e <lb/><expan abbr="merg&etilde;s">mergens</expan> aqua. </s> <s>Quæ Liburnicæ nomen à patria &longs;or <lb/>titæ &longs;unt: <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> naues dicimus Aegyptias, A&longs;iati­<lb/>cas, Syriacas, Rhodias, Liburnicas, at&que; Achaicas, <lb/>& eiu&longs;modi. </s> <s>ut Cæ&longs;ar in tertio de bellis ciuilibus: <lb/>Pr&ecedil;erat Aegyptijs nauibus Pompeius filius, A&longs;iati <pb pagenum="15"/>tis Decius Lælius & C. Triarius, Syriacis C. Ca&longs;­<lb/>&longs;ius, Rhodijs C. </s> <s>Marcellus <expan abbr="cũ">cum</expan> C. <expan abbr="Põponio">Pomponio</expan>: Libur­<lb/>nic&ecedil; at&que; Achaic&ecedil; cla&longs;&longs;i Scribonius Libo & Marcus <lb/>Octauius: toti <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> officio maritimo M. </s> <s>Bibulus <lb/>præpo&longs;itus <expan abbr="cũcta">cuncta</expan> admini&longs;trabat, ad hunc &longs;umma <lb/>imperij re&longs;piciebat. </s> <s>Idem Cæ&longs;ar in tertio: Et naui­<lb/>bus longis Rhodijs decem, & A&longs;iaticis paucis Ale <lb/><expan abbr="xandriã">xandriam</expan> peruenit. </s> <s>Tullius de Diuinatione: Po&longs;tre <lb/>mo à Rhodia cla&longs;&longs;e de&longs;erti. </s> <s>Tranquillus <expan abbr="etiã">etiam</expan> in lo <lb/>co &longs;uprà citato. </s> <s>Liuius decadis quartæ libro &longs;epti­<lb/>mo: Rhodij celebratis exequijs aduer&longs;us cla&longs;&longs;em, <lb/><expan abbr="quã">quam</expan> fama erat ex Syria uenire, XIII. &longs;uis nauibus, <lb/>& una Coa quin queremi ad <expan abbr="terrã">terram</expan> <expan abbr="Gnidiorũ">Gnidiorum</expan>, utibi <lb/>in &longs;tatione e&longs;&longs;ent, profecti &longs;unt. </s> <s>Punicæ <expan abbr="etiã">etiam</expan> naues <lb/>à Liuio dict&ecedil;, decadis quart&ecedil; libro &longs;eptimo: Iam o­<lb/>mnes in <expan abbr="cõ&longs;pectu">con&longs;pectu</expan> <expan abbr="erãt">erant</expan>, duæ Punic&ecedil; naues antecede <lb/><expan abbr="bãt">bant</expan> <expan abbr="Romanã">Romanam</expan> cla&longs;&longs;em. </s> <s>Idem in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>: Ad <expan abbr="inferendũ">inferendum</expan> <lb/>ho&longs;tibus <expan abbr="terror&etilde;">terrorem</expan>, C. </s> <s>Liuius <expan abbr="cũ">cum</expan> duabus quinquere­<lb/>mibus Romanis, & quatuor quadriremibus Rho <lb/>dijs, & duabus apertis Smyrneis in <expan abbr="Lyciã">Lyciam</expan> e&longs;t mi&longs;­<lb/>&longs;us. </s> <s>Idem: Et erant naues Rhodiæ long&ecedil; omnium <lb/>celerrimæ tota cla&longs;&longs;e. </s> <s>Nauis Sidoniæ mentio e&longs;t <lb/>apud Herodotum <foreign lang="greek">e)mwolumni/a|, *e)ntau_qx o( ce/rch<gap/> metek<gap/>a\<gap/><lb/>k tou_ a(/ rmxtos e)s ni/a sidiiwni/hm i(/zeto <gap/>wo\ skhnh_| <gap/>nseh_|. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Hic Xerxes relicto curru Sidoniam nauem <expan abbr="cõ&longs;cen">con&longs;cen</expan> <lb/>dens, &longs;ub aureo tentorio &longs;edit. </s> <s>Et in eadem, <foreign lang="greek">*w(s <gap/> e)p<gap/><lb/>u/mhse, kai\ e)poi/ee tau_ta, e)s<gap/>a\s e)s sidiwni/hm ne/a e)s th/npob e)se/<gap/>ai <lb/><gap/>e aiei\, o(/kws toi e)qe/loi toiou_to woih/sai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vt autem ho­<lb/>rum eum de&longs;iderium cœpit, & hæc faciebat: Sido-<pb pagenum="16"/>niam nauem <expan abbr="cõ&longs;cendens">con&longs;cendens</expan>, quam &longs;emper cum quid <lb/>huiu&longs;modi efficere uellet, con&longs;cendere con&longs;ueue­<lb/>rat. </s> <s>Euripidesin Helena, <expan abbr="Sidoniã">Sidoniam</expan> po&longs;uit pro actua <lb/>ria quinquaginta remorum, dum ait: <lb/><foreign lang="greek">*xw/rei su\ kai\ nau_m, toi_s de\ wenthko/ntorom <lb/>*sidiwni/am lo\s, <gap/>a)|retmw_m e)pisaltas</foreign>. <lb/></s> <s>Liuius libro &longs;upra proxime citato: Rhodia una ca <lb/>pta memorabili ca&longs;u, nam cum ro&longs;tro percu&longs;&longs;i&longs;&longs;et <lb/><expan abbr="Sidoniã">Sidoniam</expan> <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan>, anchora ictu ip&longs;o excu&longs;&longs;a naue &longs;ua, <lb/>unco dente uelut manu ferrea iniecta, alligauit al <lb/>terius proram: inde tumultu iniecto, cum diuelle <lb/>re &longs;e ab ho&longs;te cupientes inhiberent Rhodij, tracta <lb/>anchora & implicita remis, latus <expan abbr="alterũ">alterum</expan> deter&longs;it de <lb/>bilitate ea, ip&longs;a quæ icta cohæ&longs;erat, nauim cœpit. </s></p><p type="main"> <s>Triremis à Græcis <foreign lang="greek">trih/rhs</foreign> dicitur. </s> <s>Herodotus <foreign lang="greek">o)n <lb/>tob<gap/>ixo/rh, *gareskoua\sato mi\m lihk<gap/>si/as trih/re<gap/>, wollo/m de\ <lb/>ka/rta o(/milom wobse/wm te kai\ tw_m <gap/>llwm summa/xwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Ap <lb/>parauit autem <expan abbr="duc&etilde;tas">ducentas</expan> triremes, & magnam unà <lb/>Per&longs;arum, aliorum que auxiliariorum copiam. <lb/></s> <s>Idem <foreign lang="greek"><gap/>n wolnmni/a|, *tw_m de\ trih/rewm a)riqmo\s me\m e)ge/neto e(p<gap/>a\ kai\ <lb/>lihko/siai kai\ xi/li<gap/>. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Erant autem mille ducentæ <lb/>&longs;eptem numero triremes. </s> <s>Et haud ita multo po&longs;t: <lb/><foreign lang="greek">*trihko/ntoroi de\, kai\ wenthko/ntoroi, kai\ <gap/>e/rkouroi, kai\ i(ppagwga) <lb/>wloi_a mikra\, s<gap/>elqo/nta e)s <gap/>m a)riqmo\m e)fa/nh tri<gap/>i/lia. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Triginta autem & quinquaginta remorum naues <lb/>cercuri, & hippagines, & parua præterea nauigia, <lb/>in unum omnia coacta numerum, ter mille e&longs;&longs;e <lb/>ui&longs;æ &longs;unt. </s> <s>Demo&longs;thenes in prima contra Philip­<lb/>pum, <foreign lang="greek">*kai\ i(ppagwgou\s tou/tois ei)=em. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ti/ pro/s tou/tois e)/ti; taxei/<gap/></foreign><pb pagenum="17"/><foreign lang="greek">trih/rei<gap/> le/ka. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">lei_ gar\ e)/xontos e)kei/nou nautiko\m, kai\ taxeiw_m trih <lb/>rw_m h(mi_m, o(/pws a)sfalw_, h( lu/namis wle/h. </foreign></s> <s>id e&longs;t: At&que; his hip <lb/>pagoga nauigia. </s> <s>quid præterea<gap/> decem celeres tri­<lb/>remes. </s> <s>nam cum cla&longs;&longs;em ip&longs;e habeat, celeres trire­<lb/>mes nobis e&longs;&longs;e oportet, quò exercitus no&longs;ter tuto <lb/>nauigare po&longs;&longs;it. </s> <s>Tullius actione tertia in Verrem, <lb/>mille fui&longs;&longs;e naues <expan abbr="Per&longs;arũ">Per&longs;arum</expan> autor e&longs;t, ut parum ab <lb/>Herodot<gap/>numero abe&longs;&longs;e uideatur, his uerbis: Vt <lb/>ne Per&longs;æ quidem, cum bellum toti Græciæ, dijs ho <lb/>minibuś que indixi&longs;&longs;ent, et mille numero nauium <lb/>cla&longs;&longs;em ad Delum appuli&longs;&longs;ent, quicquam <expan abbr="conar&etilde;-tur">conaren­<lb/>tur</expan> aut uiolare, aut attingere. </s> <s>Plutarchus in The­<lb/>mi&longs;tocle citat <foreign lang="greek">*ai/xu/lom <gap/>n we/rsai;. *ce/rch| de\, kai\ gar\ oi<gap/>dia, x<gap/><lb/>lia\s me\m h)_m new_m <gap/> wlh_qos. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Xerxi autem, probe <lb/>enim noui, mille numero naues erant. </s> <s>Triremem <lb/>inuenit primus Aminocles Corinthius, autore Pli <lb/>nio, ex Thucydide in primo, quitamen aliter dice­<lb/>reuidetur, dum ait, <foreign lang="greek">*fai/n tai de\ kai\ sami/ois a)ueinokl<gap/>s k<gap/>­<lb/>ri/nqios nauphgo\s nau_s woih/s<gap/> te/<gap/>ara<gap/></foreign>: Videtur autem & <lb/>Samijs Aminocles Corinthius naupegus naues <lb/>quatuor &ecedil;difica&longs;&longs;e. </s> <s>Videtur tamen a&longs;&longs;euerare, trire <lb/>mes primum ædificatas Corinthi, dum ait, <foreign lang="greek">*kai/ trih/­<lb/>reis <gap/>n k<gap/>ri/nqw| wrw_tom th_s e(lla/dios <gap/>nauphghqi_nai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Et <lb/>triremes primum apud Corinthum in Gr&ecedil;cia ædi <lb/>ficatas fui&longs;&longs;e. </s> <s>Quibus uerbis facile colligere e&longs;t, a­<lb/>pud Plinium legendum Aminoclem: non Amo­<lb/>clem, ut uulgo &longs;criptum uideo. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Quadrirem&etilde;">Quadriremen</expan> in&longs;tituêre Carthaginen&longs;es, autore <lb/>Ari&longs;totele ex Plinio, quæ <foreign lang="greek">tetrh/rhs</foreign> à Græcis dicitur. <pb pagenum="18"/>Polybius in primo: <foreign lang="greek">*kata\ le/<gap/>inx to/pom e)/xon<gap/>a bra/xea s<gap/><lb/>shxw_ma meta\ wollh_s talaipori/as, e)f) w(_| tetrh/rhs e)ktre/xesa nu­<lb/>kto\s e)ka/qise, k<gap/> toi=s <gap/>ol<gap/>mi/ois u(poxei/<gap/> e)ge/neto, liafe/r<gap/>sa th_| <lb/><gap/>atas<gap/>h_| th_s nauphgi/as. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Quodam autem loco, <lb/>in quo erant breuia, re&longs;edit agger: id&queacute; multo mi­<lb/>litum labore. </s> <s>in quem quadriremis nocte excur­<lb/>rens impegit, quam &longs;tatim aduer&longs;arij nacti &longs;unt ex <lb/>cellentem, & probe ædificatam. </s> <s>Vide, &longs;i ocium e&longs;t, <lb/>Sipontinum: & <expan abbr="quãtum">quantum</expan> in uertendo Polybio &longs;ibi <lb/>permi&longs;erit, facile agno&longs;ces. <foreign lang="greek">*dio/diwros bi<gap/>lioqh/khs</foreign> un­<lb/>deuice&longs;imo, <foreign lang="greek">tou/twm h)_<gap/>m tetrh/reis me\m <gap/>nenh/konta, wenth/reis <lb/>de\ le/ka, <gap/>nnh/reis <gap/> trei\s, lekh/reis <gap/> le/ka, a)/fraktoi de\ l/. </foreign></s> <s>id e&longs;te <lb/><expan abbr="Harũ">Harum</expan> <expan abbr="erãt">erant</expan> quadriremes quidem nonaginta, quin­<lb/>queremes decem, nouem ordinum tres, decem or­<lb/>dmum decem, apertæ autem triginta. </s> <s>Tullius &longs;epti <lb/>ma in <expan abbr="Verr&etilde;">Verrem</expan>: Princeps Cleomenes in quadriremi <lb/>Centuripina <expan abbr="malũ">malum</expan> erigi, uela fieri, præcidi ancho­<lb/>ras imperauit: & &longs;imul ut &longs;e cæteri &longs;equerentur, &longs;i­<lb/>gnum dari iu&longs;&longs;it: h&ecedil;c Centuripina nauis erat incre <lb/>dibili celeritate uelis. </s> <s>nam &longs;cire i&longs;to prætore nemo <lb/>poterat, quid qu&ecedil;que nauis remis facere po&longs;&longs;et. </s> <s>Et <lb/>paulo po&longs;t: Erat enim &longs;ola illa nauis con&longs;trata, & <lb/>ita magna, ut propugnaculo cæteris po&longs;&longs;et e&longs;&longs;e: <lb/>quæ, &longs;i in <expan abbr="prædonũ">prædonum</expan> pugna uer&longs;aretur, urbis in&longs;tar <lb/>habere inter illos piraticos myoparones uideret. </s></p><p type="main"> <s>Quod autem Tullius Con&longs;tratam dixit, <expan abbr="aliquã">aliquam</expan> <lb/>do hæ&longs;itaui, num eadem e&longs;&longs;et quæ & tecta dicitur <lb/>à C&ecedil;&longs;are. </s> <s>quas tectas longas inuenere Ta&longs;ij. </s> <s>Nam <lb/>antea ex prora tantum & puppi pugnabatur. </s> <s>Au-<pb pagenum="19"/>tor Plinius in &longs;eptimo. </s> <s>Cæ&longs;ar in &longs;ecundo de Bello <lb/>ciuile: Appul&longs;a&queacute; ad proximum littus trireme con <lb/>&longs;trata, & in littore relicta, pedibus Adrumetum <lb/>profugerat. </s> <s>Idem in tertio: Atque omnes naues <lb/>incendit XXXV. in quibus erant XX. con&longs;tratæ. <lb/></s> <s>Idem Cæ&longs;ar alibi tectas uocat, in primo de bello <lb/>ciuili: Ma&longs;&longs;ilien&longs;es u&longs;i L. </s> <s>Domitij con&longs;ilio, naues <lb/>longas expediunt, numero XVII. quarum erant <lb/>XI. tectæ. </s> <s>Idem in tertio: Illæ triremes omnes, & <lb/>quinqueremes aptæ, in&longs;tructæ que omnibus re­<lb/>bus ad nauigandum, præter has XXII. erant, quæ <lb/>præ&longs;idij cau&longs;a Alexandriæ e&longs;&longs;e con&longs;ueuerant con­<lb/>&longs;tratæ omnes, quas &longs;i occupa&longs;&longs;ent cla&longs;&longs;e Cæ&longs;aris <lb/>erepta, portum ac mare totum in &longs;ua pote&longs;tate hæ <lb/>berent, commeatu auxilijś que Cæ&longs;arem prohi­<lb/>berent. </s> <s>Aulus certe Hirtius omnem tollere dubi­<lb/>tationem uidetur, dum ait: Magno&queacute; impetu qua­<lb/>tuor ad eam con&longs;tratæ naues, & complures aper­<lb/>tæ contenderunt, cui coactus e&longs;t Cæ&longs;ar ferre &longs;ub&longs;i <lb/>dium. </s> <s>Vides ut <expan abbr="cõ&longs;tratas">con&longs;tratas</expan> & apertas ponat, <expan abbr="tanquã">tanquam</expan> <lb/>diuer&longs;as: quod perinde e&longs;t, atque &longs;i dixi&longs;&longs;et, alias te <lb/>ctas fui&longs;&longs;e, alias apertas. </s> <s>Tullius <expan abbr="actiõe">actione</expan> &longs;eptima in <lb/>Verrem: Poteró ne in eos e&longs;&longs;e <expan abbr="uehem&etilde;s">uehemens</expan>, qui naues <lb/>inanes non modo habuerunt, &longs;ed etiam apertas: <lb/>in eum di&longs;&longs;olutus, qui &longs;olus habuerit con&longs;tratam <lb/>nauem, & minus exinanitam? </s> <s>Loquitur enim de <lb/>quadriremi centuripina. </s> <s>Aulus Hirtius in quarto <lb/>de bello ciuili: Ita&que; paucis diebus contra omnium <lb/>opinionem quadriremes XXII. quinqueremes <pb pagenum="20"/>quin que confecerunt, ad has minores apertaś que <lb/>complures adiecerunt. </s> <s>Idem in eodem, haud ita <lb/>multo infra illum locum: Ex his quin queremes <lb/>quinque erant, & quadriremes decem: reliquæ in­<lb/>fra hanc magnitudinem, & pleræque apertæ. </s> <s>Li­<lb/>uius decadis quartæ libro &longs;exto: Biduum in appa­<lb/>ratu morati, tertio die centum nauibus, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> &longs;e­<lb/>ptuaginta tectæ erant, cæteræ apert&ecedil;, minores om <lb/>nes ferè erant, profecti, Phoceam <expan abbr="petierũt">petierunt</expan>. </s> <s>Necta <lb/>men uideo <expan abbr="Marcũ">Marcum</expan> <expan abbr="Tulliũ">Tullium</expan> tectas appella&longs;&longs;e, <expan abbr="quantũ">quantum</expan> <lb/>mea memoria e&longs;t, &longs;ed ferè &longs;emper con&longs;tratas: tege­<lb/>bantur enim aliquando & minores. </s> <s>Cæ&longs;ar in ter­<lb/>tio bell. </s> <s>ciuil. </s> <s>Similiter Vatinius, qui Brundu&longs;io <lb/>præerat, tectis in&longs;tructiś que &longs;caphis elicuit naues <lb/>Lælianas, atque ex his longius productam unam <lb/>quinqueremem, & minores duas in angu&longs;tijs por <lb/>tus cœpit: item&queacute; per equites di&longs;po&longs;itos aqua pro­<lb/>hibere cla&longs;&longs;iarios in&longs;tituit. </s> <s>Idem in &longs;ecundo: Ma&longs;­<lb/>&longs;ilien&longs;es po&longs;t &longs;uperius incommodum, ueteres ad <lb/>eundem <expan abbr="modũ">modum</expan> ex naualibus productas naues re­<lb/>fecerant, &longs;ummá que indu&longs;tria armauerant: remi­<lb/>gum, gubernatorum &queacute;magna copia &longs;uppetebat, <lb/>pi&longs;catoriaś que adiecerant atque contexerant, ut <lb/>e&longs;&longs;ent ab ictu telorum remiges tuti: has &longs;agittarijs <lb/>tormentiś que compleuerant. </s> <s>Idem in tertio: Sca­<lb/>phas nauium magnarum circiter &longs;exaginta, crati­<lb/>bus pluteis&queacute; contexit, eó que milites delectos im­<lb/>po&longs;uit. </s> <s>Has autem Gr&ecedil;ci <foreign lang="greek"><gap/>atafrxikt<gap/>s</foreign> uocant. </s> <s>etiam <lb/>&longs;i Sipontinus apud Polybium haud &longs;cio quàm re-<pb pagenum="21"/>cte pro <foreign lang="greek"><gap/>atafraihtw|</foreign> quinqueremem nobis reddide­<lb/>rit, eo forta&longs;&longs;e quod magis idoneæ e&longs;&longs;ent quæ con <lb/>&longs;ternerentur. </s> <s>Eo enim tempore quo primum Po. <lb/></s> <s>Ro. </s> <s>&longs;tatuitèrep. </s> <s>e&longs;&longs;e, cum Carthaginen&longs;ibus de Si <lb/>ciliæ, atque adeò maris interni imperio naualibus <lb/>copijs dimicare, centum & uiginti <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> cla&longs;&longs;em <lb/>ædificandam curarunt: in qua centum fuere quin <lb/>queremes, & uiginti triremes. </s> <s>Nam antea quidem <lb/>eo ip&longs;o tempore, quo Me&longs;&longs;anam copias traducere <lb/>cœperunt, <foreign lang="greek">*ou)x) oi=)om</foreign> (inquit Polybius) <foreign lang="greek"><gap/>ataifrakt<gap/> au) <lb/>toi_s u(ph_rxe nau_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)ll) ou)de\ <gap/>aqo/l<gap/> makro\m wloi=om, ou)de\le/m<gap/>, <lb/>ou)de\ei(=s. </foreign></s> <s>hoc e&longs;t: Non &longs;olum nullam nauem <expan abbr="tectã">tectam</expan> <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>&longs;tratamue <expan abbr="habebãt">habebant</expan>, &longs;ed nec pror&longs;us ulla nauis lon <lb/>ga, aut lembus ullus ip&longs;is præ&longs;to fuit. </s> <s>Quare à Ta­<lb/>rentinis & Locren&longs;ibus, <foreign lang="greek">*e)/ti de\ e(leatw_m kai\ neapolitwm <lb/>sug<gap/>hsa/menoi wenthkonto/rous kai\ trih/reis, <gap/>wi\ tou/twm wa a<gap/>o/­<lb/>lws lieko/misxm tou\s a)/idras. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">c)nw(_ lh\ <gap/>airw_| tw_m <gap/>arxhdioni/wm <gap/>a <lb/>ta\ <gap/>m worqmo\m e)panaxqe/ntwmau)toi_s, <gap/> mi/a; new\s <gap/>ato fra/ktin <lb/>o<gap/>a\ t<gap/>\ wrcqumi/am wropesou/sh;, w(/se e)pok<gap/>lh_<gap/>r <gap/>eie/<gap/> xi_sr(w <lb/>mai/ois <gap/>woxei/riom, tau/th waradei/gmati <gap/>w/m<gap/>ioi to\te wro\s txu/­<lb/>t<gap/> e)poiou_nto t<gap/> tou_ wanto\s so/lou iauphgi/am. </foreign></s> <s>id e&longs;t. </s> <s>Præter­<lb/>ea autem ab Eleatis & Neapolitanis triremes, & <lb/>quinquaginta remorum acturias, cum commo­<lb/>datò accepi&longs;&longs;ent, in his &longs;umma cum audacia mili­<lb/>tes tran&longs;uexerunt. </s> <s>quo quidem tempore cum for <lb/>te <expan abbr="Carthagin&etilde;&longs;es">Carthaginen&longs;es</expan> circa fretum in Romanos irrue <lb/>rent, & nauis quædam con&longs;trata, propter prom­<lb/>ptitudinem reliquas omnes præcurreret, ca&longs;u im­<lb/>pacta impedita&queacute;, in Romanorum ditionem ue-<pb pagenum="22"/>nit. </s> <s>Ea itaque utexemplo u&longs;i, ad illius &longs;imilitudi­<lb/>nem cla&longs;&longs;em &longs;uam umuer&longs;am ædificarunt. </s> <s>Con­<lb/>&longs;tratæ uero naues dicebantur, eo quod <expan abbr="haber&etilde;t">haberent</expan> <foreign lang="greek"><gap/>a <lb/>tx<gap/>rw/mxta</foreign>, & adid <expan abbr="erãt">erant</expan> maxime aptæ quadriremes. <lb/></s> <s>Polybius in &longs;ecundo: <foreign lang="greek">*e)plh/rw<gap/>m <gap/>oinh_| ta\s tw_m a)xai/wm le/ <lb/>ka nau_s <gap/>atafra/ktous. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <expan abbr="Impleuerũt">Impleuerunt</expan> in commune <lb/>decem Achæorum naues con&longs;tratas, & quæ habe­<lb/>rent <foreign lang="greek"><gap/>atasrw/mata. </foreign></s> <s>Subdit enim: <foreign lang="greek">*to/te e)piphdiw_ntes e)pi\ ta\ <lb/><gap/>ata<gap/>rw/mata tw_m a)xai_kw_m new_m <gap/>atekraitem, <gap/>a\ <gap/> wlh_qos tw_m <lb/>e)pi<gap/>aiw_i. <gap/>tou/tw| <gap/> obo/pw| te<gap/>xirwm me/m p<gap/>oi/wm e)xuri/ou<gap/>m te <lb/>trih<gap/>kw_m, mi/am de\w</foreign>: <foreign lang="greek">nth/rh su\m au)toi_s toi_s a)ndra/si e)<gap/>uqisam. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Tunc in Achaicarum nauium cata&longs;tromta in&longs;i <lb/>lientes, &longs;uperiores eua&longs;erunt, propter propugnan <lb/>tium multitudinem. </s> <s>At&que;hoc pacto quatuor qui­<lb/>dem quadriremes in &longs;uam pote&longs;tatem <expan abbr="receperũt">receperunt</expan>: <lb/>quinqueremem autem unam cum ip&longs;is homini­<lb/>bus demer&longs;erunt, atque depre&longs;&longs;erunt. </s> <s>Loquitur <lb/>enim de ei&longs;dem Achæorum nauibus. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/><emph type="italics"/>Triremibus &longs;ibinos ordines addideris, <expan abbr="quinquerem&etilde;">quinqueremen</expan> <lb/>facies: &longs;i plures, maiorem. </s> <s>Nam quinqueremis <expan abbr="figurã">figuram</expan> an­<lb/>tiquam nullam adhuc uidimus, <expan abbr="præterquã">præterquam</expan> in numi&longs;mate <lb/>quodam. </s> <s>Sed dubitamus an illud, <expan abbr="quemadmodũ">quemadmodum</expan> <lb/>permulta alia, mentiatur antiquitatem.<emph.end type="italics"/><emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>Quinqueremem in&longs;tituit Ne&longs;ichthon, &longs;i Plinio <lb/>credimus, quæ <foreign lang="greek">wenth/rhs</foreign> à Græcis dicitur. </s> <s>Herodo­<lb/>tus in <foreign lang="greek">*e)ratw)_|</foreign>: <foreign lang="greek">*kai\ h)_m gar\ lh\ toi_si a)qhnxi/oisi wenth/rhs e)pi\ sou­<lb/><gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">loxh/s<gap/>tes ou)_m t<gap/> qewri/dim nh_a, ei(_lom wlh/rea a)gdr w_m tw_m</foreign><pb pagenum="23"/><foreign lang="greek"><gap/>rw/twm a)qhnai/wm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Erat enim <expan abbr="Atheni&etilde;&longs;ibus">Athenien&longs;ibus</expan> quin <lb/>queremis in Sunio. </s> <s>Illi ita&que; po&longs;itis in&longs;idijs, Theo­<lb/>rida nauem occuparunt, Athenien&longs;ium primori­<lb/>bus refertam. </s> <s>Appianus in Mithridatico: <foreign lang="greek">*w(/se kai\ trih/ <lb/>r<gap/> au/toi_s a)ndra)si a)nadihsa/menoi, kai\ a)kroso/lia wolla\ kai\ sku/ <lb/>la e)s <gap/>m lime/<gap/> fe/rontes e)panelq<gap/>m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wenth/rous de\sfw_m ei)lhmme/­<lb/>nhs <gap/>wo\ tw_m wogemi/wm, a)gnoou_ntes o(i r(o/diioi e)pi\ zh/thsim au)th_s e(\c <lb/>tai_s ma/lisa taxunautou/sais a)ne/pleom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Itaque trire­<lb/>me cum ip&longs;is hominibus, nauibus &longs;uis alligata, <lb/>multis nauium ro&longs;tris, nec paucis &longs;polijsonu&longs;ti, ad <lb/>portum rediere. </s> <s>Cum autem ip&longs;orum quinque­<lb/>remis ab ho&longs;tibus capta e&longs;&longs;et, eius ignari Rhodij, <lb/>ad conquirendam eam &longs;ex maxime celeribus na­<lb/>uibus regre&longs;&longs;i &longs;unt. </s> <s>Mirum e&longs;t, quòd Aulus Hir­<lb/>tius, &longs;iue Opius in bello Alexandrino quinquere­<lb/>mem, pentiremem uocet, uocabulo &longs;emigræco &longs;e­<lb/>mí que Latino, dum ait: Capit ex eo prælio penti­<lb/>remem unam, triremes duas, dicrota octo, <expan abbr="cõplu-reś">complu­<lb/>reś</expan> queremiges Octauianos. </s> <s>Sic enim legendum <lb/>cen&longs;eo, non Dycrotas. </s> <s>Idem in Aphricano bello: <lb/>Naues onerarias, qu&ecedil; <expan abbr="lõgiusà">longiusà</expan> portu in &longs;alo <expan abbr="&longs;tabãt">&longs;tabant</expan>, <lb/><expan abbr="inc&etilde;dit">incendit</expan>: et pentiremes duas uacuas à defen&longs;oribus, <lb/>nullo repugnante, cepit. </s> <s>Marcus Tullius ubique <lb/>quinqueremes dicit, & optimi quique autores. <lb/></s> <s>Pontem con&longs;tratum, paludem&queacute; dixit idem Hir­<lb/>tius, <expan abbr="derelictorũ">derelictorum</expan> de bello Gallico: Turres crebras <lb/>excitari in altitudinem trium tabulatorum, ponti <lb/>bus traiectis con&longs;tratis&queacute; coniungi, quorum fron­<lb/>tes uiminea loricula <expan abbr="munir&etilde;tur">munirentur</expan>, ut lio&longs;tis à dupli-<pb pagenum="24"/>ci <expan abbr="propugnatorũ">propugnatorum</expan> ordine depelleretur. </s> <s>Idem in eo­<lb/>dem: Pontibus palude <expan abbr="cõ&longs;trata">con&longs;trata</expan>, legiones traducit. <lb/></s> <s>Etin <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>: Ni&longs;i flumen Ligerim, quod erat pon­<lb/>te propter magnitudinem con&longs;tratum, copias tra <lb/>duxi&longs;&longs;er. </s> <s>Tullius libro primo de Oratore: Illa ue­<lb/>ro deridenda <expan abbr="arrogãtia">arrogantia</expan> e&longs;t, in minoribus nauigijs <lb/>rudem e&longs;&longs;e &longs;e confiteri, quinqueremes aut <expan abbr="etiã">etiam</expan> ma <lb/>iores gubernare didici&longs;&longs;e. </s> <s>Ip&longs;e (quantum a&longs;&longs;equi <lb/>po&longs;&longs;um coniectura) exi&longs;timo quadraginta fui&longs;&longs;e <lb/>&longs;edilia in tabulato alterius lateris quinqueremis, <lb/>quæ quadringentis remigibus agebatur: ut ex uer <lb/>bis Plinij colligere e&longs;t libro trige&longs;imo&longs;ecundo, ubi <lb/>de echeneide, dum ait: Fertur Actiaco Marte te­<lb/>nui&longs;&longs;e prætoriam nauim Antonij properantis cir­<lb/>cuire, & exhortari &longs;uos, donec tran&longs;iret in aliam. <lb/></s> <s>Ideó que Cæ&longs;ariana cla&longs;&longs;is impetu maiore proti­<lb/>nus uenit. </s> <s>Tenuit & no&longs;tra memoria Caij princi­<lb/>pis ab A&longs;tura Antium remigantis, ut res e&longs;t etiam <lb/>au&longs;picalis pi&longs;ciculus. </s> <s>Siquidem noui&longs;&longs;ime tum in <lb/>urbem reuer&longs;us ille imperator, &longs;uorum telis con­<lb/>fo&longs;&longs;us e&longs;t. </s> <s>Nec longa fuit illius moræ admiratio, <lb/>&longs;tatim cau&longs;a intellecta cum ètota cla&longs;&longs;e quinque­<lb/>remis &longs;ola non proficeret, & <expan abbr="exili&etilde;ribus">exilierribus</expan> protinus <lb/>qui id qu&ecedil;rerent, circa nauim inuenere <expan abbr="adhærent&etilde;">adhærentem</expan> <lb/>gubernaculo: o&longs;tenderunt&queacute; Caio indignanti hoc <lb/>fui&longs;&longs;e quod &longs;e reuocaret, quadringentorum&queacute; re­<lb/>migum ob&longs;equio contra &longs;e intercederet. </s> <s>Quibus <lb/>&longs;anè uerbis palàm fit, illam quinqueremem actam <lb/>à remigibus quadringentis, ut in altero latere du-<pb pagenum="25"/>centi fuerint. </s> <s>qui &longs;i <expan abbr="di&longs;tribuãtur">di&longs;tribuantur</expan> in quinos ordines, <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t quadraginta &longs;edilia fui&longs;&longs;e in altero ta­<lb/>bulati latere. </s> <s>Hæc idcir co adieci, ut Veneti <expan abbr="uideãt">uideant</expan>, <lb/>an illa eorum quinqueremis, quæ XXVIII. tantum <lb/>opinor tran&longs;tris con&longs;tat, ædificata &longs;it ad <expan abbr="antiquarũ">antiquarum</expan> <lb/>quin <expan abbr="queremiũ">queremium</expan> rationem. </s> <s>De echeneide non adij­<lb/>ciam qu&ecedil; Plutarchus in Sympo&longs;iacis tractat, etiam <lb/>&longs;i minime uideantur aliena: &longs;ed ad illum autho­<lb/>rem graui&longs;&longs;imum, lectorem reijcimus. </s> <s>Quòd au­<lb/>tem Tullius, Aut etiam maiores dixit, de &longs;ex, &longs;e­<lb/>ptémque ordinum naue intellexi&longs;&longs;e uidetur: quas <lb/>Liuius Græco uocabulo hexeres hepteré&longs;que uo­<lb/>cat, quartæ decadis libro &longs;eptimo: Regia cla&longs;&longs;is &longs;e <lb/>ptem & triginta maioris formæ nauium erat, in <lb/>quibus tres hepteres & quatuor hexeres <expan abbr="habebãt">habebant</expan>: <lb/>præter has decem triremes erant: & ij ade&longs;&longs;e ho&longs;tes <lb/>ex &longs;pecula quadam cognouere. </s> <s>Idem in eodem: <lb/>Maxime exterruit hepteres regia, à multo minore <lb/>Rhodia naue uno ictu demer&longs;a. </s> <s>Idem in eodem: <lb/>Ho&longs;tium cla&longs;&longs;is trium & nonaginta nauium fuit, <lb/>maximæ formæ naues, tres hexeres <expan abbr="habebãt">habebant</expan>, duas <lb/>hepteres. </s> <s>Robore nauium & uirtute militum Ro <lb/>mani longè Regios præ&longs;tabant: Regiæ naues agi <lb/>litate, & arte <expan abbr="gubernatorũ">gubernatorum</expan>, & &longs;cientia remigum. <lb/></s> <s>Appianus Alexandrinus de bellis ciuilibus libro <lb/>quarto, <foreign lang="greek">*e)ndou\s o( womph/ios e)<gap/> t<gap/> ai)n<gap/>riam, lie\pl<gap/> nausi\ wol <lb/>lai_s a)ri/sais, e)ch/rous lampra\s e)pi<gap/>e<gap/>hkw/s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cedens <lb/>Pompeius, in Aenariam conce&longs;&longs;it nauibus mul­<lb/>tis, ijś que præ&longs;tanti&longs;&longs;imis, naui ip&longs;e hexere &longs;plen-<pb pagenum="26"/>didi&longs;&longs;ima uectus. </s> <s>Polybius: <foreign lang="greek">*ta\s me\m ou)_m e(ch/reis lu/o ou)/­<lb/>sas, e)f) w(_m e)/plewm oi( srathgoi\, markios a)t<gap/>i/lios <gap/> leu/kios ma/l­<lb/>li<gap/> wrw/tas c)n meto/pw| warallh/l<gap/>s e)/tacam. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Duas igi­<lb/>tur hexeres, quib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> Marcus Attilius & Lucius Man <lb/>lius duces uehebantur, primas in fronte, æqualiter <lb/>inuicem di&longs;tantes, con&longs;tituerunt. </s> <s>Lucanus in ter­<lb/>tio, ubi de Bruti prætoria naue loquitur, hexerem <lb/>de&longs;crip&longs;i&longs;&longs;e uidetur: </s></p><p type="main"> <s>Cel&longs;ior at cunctis Bruti prætoria puppis </s></p><p type="main"> <s>Verberibus &longs;enis agitur, molem&queacute; profundo </s></p><p type="main"> <s>Inuehit, & &longs;ummis longe petit æquora remis. <lb/></s> <s>Hepterem Polybius <foreign lang="greek">e(p<gap/>h/rh</foreign> uocat, in primo: <foreign lang="greek">*e)/xwm e/p<gap/>h/ <lb/>rh t<gap/> genome/nhm wu/r)r(ou tou basile/ws. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Habenshe­<lb/>pterem, quæ Pyrrhiregis quondam fuerat. </s> <s>quo lo <lb/>co &longs;eptiremem uertit Sipontinus, nec Liuium &longs;e­<lb/>qui curauit. </s> <s>Diodorus Siculus libro uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*to<gap/><lb/>twm l) h)_sam ai/ me/gisai me\m e(p<gap/>h/reis, ai(wl<gap/>sai de\ wenth/reis. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Ex his maximæ quidem hepteres erant, pluri­<lb/>mæ autem quinqueremes. <foreign lang="greek">o)kth/r<gap/>s</foreign> uero fui&longs;&longs;e liquet <lb/>ex Athenæo. <foreign lang="greek">e)nnh/reis</foreign> planè & <foreign lang="greek">lekh/reis</foreign> con&longs;tat fui&longs;&longs;e <lb/>ex Diodoro Siculo, in loco &longs;uprà citato. </s> <s>Fuerunt <lb/><foreign lang="greek"><gap/>ndiekh/reis</foreign> & <foreign lang="greek">triskaidiekh/reis</foreign>, & <foreign lang="greek">triakonth/reis</foreign>, & <foreign lang="greek">ei)kosh/reis</foreign>: <lb/>ut palàm fit ex Athenæo in quinto, his uerbis: <foreign lang="greek">*gol­<lb/>lw_m <gap/> o( filaidalfos basile/wr wlou/tw| lie/fobs, kai\ weri\ wa/n­<lb/>tae)<gap/>oudiaikei ta\ <gap/>atasksua/sma<gap/>a filoti/mws, w(/se kai\ wloi/wm <lb/>pllh/qei wa/ntas <gap/>were/<gap/>ale. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ gou_m me/gisa h)_m tw_m wloi/wm wa<gap/><lb/>a<gap/>tw_| triakonth\reis lu/o, ei)kosh/rhs mi/a, te/asares de\ biskaide­<lb/>kh/reis, lwdekh/reis lu/o, e(ndiekh/reis lekate/<gap/>ares, c)nnh/reis tria/­<lb/>k<gap/>nta, e(p<gap/>h/reis bia/konta e(pta\, e(\ch/reis we/nte, wenth/reis e(p<gap/>akai/-</foreign><pb pagenum="27"/><foreign lang="greek">dieka. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ de\a)tr\ tetrh/rous me/<gap/>i bihrhmioli/as lipla/sia tou/twm. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ de\ei)s ta\s nh/sous wempo/mena, kai\ ta\s a)/llas wo/leis w(_m h)_rxe, kai\ <lb/>t<gap/> li<gap/>u/hm, wlei/ona h)_m tw_m te<gap/>raxili/wm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Philadelphus <lb/>autem multos reges opibus &longs;uperauit, eratque ap <lb/>paratuum omnium ambitio&longs;e &longs;tudio&longs;us. </s> <s>Nauium <lb/>itaque copia & numero omnes &longs;uperabat. </s> <s>Quæ <lb/>uero maxima habebat apud &longs;e nauigia, hæc erant: <lb/>triginta ordinum, duæ: uiginti, una: tredecim or­<lb/>dinum, quatuor: duodecim, duæ: undecim ordi­<lb/>num, quatuordecim: nouem ordinum, triginta: <lb/>hepteres, triginta&longs;eptem: hexeres, quinque: quin­<lb/>queremes, decem & &longs;eptem. </s> <s>Earum autem na­<lb/>uium, quæ à quadrireme ad triremiolias u&longs;que <lb/>de&longs;cendebant, duplus erat ad has numerus. </s> <s>Quæ <lb/>autem ad in&longs;ulas deductæ <expan abbr="fuerãt">fuerant</expan>, & in urbes qui­<lb/>bus imperitabat ip&longs;e, & Lybiam, plures erant qua <lb/>ter millenis. </s> <s>Alexander Magnus, autore Plinio, <lb/>in&longs;tituit naues ad duodecim ordines. </s> <s>Philo&longs;te­<lb/>phanus Ptolemæum Soterem in&longs;titui&longs;&longs;e uult ad <lb/>quindecim, Plutar chus tamen <foreign lang="greek">wentekaidiekh/rh</foreign> ad&longs;cri <lb/>bit Demetrio, dum ait: <foreign lang="greek">*ou)diei\s <gap/>r oi)_diem a)nqrw/pwm ou)/­<lb/>te wentekaidiekh/rh nau_m wro/terom, ou)/te e(kkaidiekh/rh. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a/<gap/> u(/se­<lb/>rom tet<gap/>arakonth/rh p<gap/>olemai_os o( filopa/twr c)nanphgh/sato, mh_­<lb/>kos liakosi/wm o)gdch/konta whxw_m, u(/<gap/> de\ e)/ws a)krosoli/ou wen<gap/><lb/>th/konta lu/oim l<gap/>o/ntwm, nau/tais de\ xwri\se)retw_m e)chrtume/nom tetra <lb/>kosi/ois, e)re/tais de/ tetrakixili/ois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">xwri\s de\ tou/twm o(pli/tas lex<gap/><lb/>me/nhm e)pi/ te tw_m waro/diwm, kai\ tou_ <gap/>atasrw/mat<gap/> o)li/g<gap/> tri<gap/>i­<lb/>li/wm a)podie/ontas, a)<gap/> qe/am mo/nhm e)kei/nh ware/xem, ki\ mikro\m o(/som <lb/>liafe/r<gap/> t_moni/mwm oi)ko diomhma/twm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Antea <expan abbr="e&mtilde;">emm</expan> ne-<pb pagenum="28"/>que quindecim ordinum nauem, neque &longs;edecim <lb/>qui&longs;quam hominum nouerat: po&longs;tea tamen qua­<lb/>draginta ordinum <expan abbr="ædificandã">ædificandam</expan> curauit Ptolem&ecedil;us <lb/>Philopator, in longitudinem quidem productam <lb/>ad cubitos ducentos octoginta: altitudine autem <lb/>ad &longs;ummitatem u&longs;que nauis, duode quinquaginta <lb/>cubitorum. </s> <s>In&longs;tructa autem erat quadringentis <lb/>nautis, extra remiges, qui quater mille numero <lb/>erant. </s> <s>Capiebat præter hos nauis in aditibus unà <lb/>& cata&longs;tromate armatos milites paulo minus ter <lb/>millenis. </s> <s>Verum &longs;olam hæc nauis &longs;ui <expan abbr="&longs;pectation&etilde;">&longs;pectationem</expan> <lb/>exhibuit, ab immobilibus ædificijs parum admo­<lb/>dum differens. </s> <s>Athenæus in quinto <foreign lang="greek">leipnosofisw_m</foreign><lb/>ex <foreign lang="greek"><gap/>allice/n<gap/></foreign> eadem ferè cum Plutarcho referre uide <lb/>tur, &longs;ed tamen apertius & diffu&longs;ius, his uerbis, <foreign lang="greek">*th\m <lb/>tet<gap/>arakonth/rh nau_m <gap/>ateske/uase <gap/> filopxitwr, <gap/> mh_kos e)/x<gap/>sam <lb/>liakosi/am o)gdoh/konta whxw_m, o)ktw\ de\ kai\ bia/konta a)tr\ waro/­<lb/>dou e)pi\ wa/rodom, u(/<gap/>os de/ e(\ws a)krosoli/ou tet<gap/>ara/konta o)ktw\ wk <lb/>xw_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)tr\ de/ tw_m wrumnhtikw_m a)fla/swm e)pi\ <gap/> th_| qala/<gap/>h| me/r<gap/><lb/>au)th_s trei_s wro\s toi_s wenth/konta wh/xeis. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">whdia/lia l) ei)_xe te/t<gap/>a­<lb/>ra trixikonta wh/xh. <gap/>w/was de\ qranhtika\s o)ktw\ kai\ bia\konta wh­<lb/>xw_m ta\s megi/sas. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ai( o<gap/>a\ <gap/> mo/lu<gap/>diom e)/xeim c)n toi_s e)gxeidii/ois, <lb/>kai\ gigone/nai li/am ei)/<gap/>w barei_m, <gap/>atazugw/sh eu)h/reis u(ph_rxsm <lb/>e)pi\ th_s <gap/>ei/as. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">li/prwr<gap/> de\ e)gego/nei, kai\ li/prumn<gap/>, kai\ e)/m<gap/>ola <lb/>ei)_xem e(p<gap/>a\. tou/twm e(\m me\m h(gou/menom, ta/<gap/>wose/llonta, tina\ de\ <lb/><gap/>ata\ ta\s e)pwti/das. <gap/>wozw/mata l) e)la/m<gap/>ane lw/dieka. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e(cakosi/wm <lb/>de\ h)_m e(/kasom whxw_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">eu)/ruqmos l) h)_m <gap/>aq) <gap/>wb<gap/>olh\m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">qaumaso\m <lb/>l) h)_m kai\ o( a)/llos <gap/>o/smos th_s niw/s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">sw_a me\m gar\ ei)_lem ou)k e)la/t­<lb/>tw lw/dieka whxw_m <gap/>ata\ wru/mnam te kai\ wrw/ram. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ wa_s to/p<gap/></foreign><pb pagenum="29"/><foreign lang="greek"><gap/>th_s <gap/>hrografi/a <gap/>atapepoi/kilto. <gap/> de\ e)/gkwpom <gap/>pam, me/xith_r <lb/>bo/pews <gap/>i<gap/>i/nhm fulla/dia kai\ qu/rsous ei)_xem we/<gap/>c. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wslu\s l) h)_m <lb/>kai\ o( tw_m <gap/>plwm <gap/>o/sm<gap/>, <gap/>ewlh/rou de\ ta\ wrosdieo/mena th_s new\s <lb/>me/rh. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">genome/nhs de( a)napei/ras, e)die/cato e)re/tas wlei/ous tw_m tetra­<lb/>kixili/wm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei\s de\ ta\s u(phresi/as t<gap/>trakosi/ous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei)s de\ <gap/>ata/sro­<lb/>ma e)pi<gap/>tas bixili/ous, a)pode/ontas e(ka<gap/>m kai\ wenth/kcnta. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ <lb/>xwri\s <gap/>wo\ ta\ zu/gia w<gap/>h_qos a)nqrw/pwm, e(\t<gap/>om e)pisitismou_ te ou)k <lb/>o)li/gom. <gap/>ateilku/qh de\ t<gap/> me\m ar)x<gap/> a)tr\ e)xari/<gap/> tino\s, o(/ fasi <lb/>wagh_<gap/> wenth/ <gap/>a wloi/wm wentheikw_m culei/a|. <gap/>wo\ de\ o)/xl<gap/> me­<lb/>ta\ boh_<gap/> kai\ salpi/<gap/>wm <gap/>ath/geto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">u(/serom <gap/> tw_m a)tr\ foini/<gap/>hs ti<gap/><lb/>e)peno/<gap/> t<gap/>aqolkh\m ta/f<gap/>om <gap/>woshsa/men<gap/> i)/s<gap/> t<gap/>nhi\ <gap/>ata\ <lb/>mh_ko<gap/>, h(\m wlhsi/om tou_ lime/n<gap/> w)/ruce. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tau/th| <gap/> tou\s qemeli/<gap/>s <gap/>at<gap/><lb/>kodo/mhse li/qw| sere/w| wro\s we/nte wh/xeis <gap/> ba/qos. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">k<gap/>a\ tou/twm <lb/>fa/laggas e)pika<gap/> si/as, <gap/>ata wla/t<gap/> t<gap/>fr<gap/> liw/sas s<gap/>x<gap/>s te <lb/>trxiphxum ei)s bxi<gap/>os to\pom a)polipsu/sas, kai\ wsih/sas ei)/sr<gap/>m, a)tr\ <lb/><gap/> qala\ashs a)n/iplhsem au)th_s wa/nta <gap/>m o)ruxqe/nta to/pom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei)s o(/m <lb/>r(adii/w<gap/> a)<gap/>tw_m tuxo/ntwm a)n<gap/>m ei)sh/gage t<gap/> nau_m, <gap/> a)noixqe\m <lb/><gap/>at) a)rxa\s e)mfrxicas metech/ntlhse wxilim t<gap/> qa/laosam o)rgal­<lb/>nois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tou/t<gap/> genome/n<gap/>, e(dra<gap/>h_nai <gap/> wloi_om a)sfalw_s e)pi\ tw_m wro<gap/><lb/>rhme/nwm fala/<gap/>wm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Quadraginta <expan abbr="ordinũ">ordinum</expan> nauem <lb/>con&longs;truxit Philopator, qu&ecedil; in longitudinem habe <lb/>ret ducentos octoginta cubitos: octo autem & tri <lb/>ginta in latitudinem ab aditu in aditum, in altitu­<lb/>dinem autem u&longs;que ad &longs;ummitatem & oramna­<lb/>uis, quod <foreign lang="greek">a)kroso/liom</foreign> dicunt, XLVIII. cubitos habe­<lb/>bat, à &longs;ummitate autem extrema puppis ad eam <lb/>partem qu&ecedil; mari alluitur, tres & L.cubitos. </s> <s>guber­<lb/>nacula autem habebat quatuor, &longs;ingula in <expan abbr="lõgitu">longitu</expan> <lb/>dinem triginta cubitorum, remos uero longiores <pb pagenum="30"/>quos <foreign lang="greek">qranhtikou\s</foreign> uocant, XXXVIII. cubitorum: qui <lb/>propterea quòd plumbum haberentin capulis, & <lb/>quòd ad interiorem partem grauiores e&longs;&longs;ent libra <lb/>mento, u&longs;ui habiles ad <expan abbr="remigandũ">remigandum</expan> erant. </s> <s>Fuit præ <lb/>terea duplici prora duplicí que puppe, ro&longs;tra&queacute; &longs;e­<lb/>prem habebat: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> unum quidem extabat, qu&ecedil;­<lb/>dam autem contractiora erant, minoráque: non­<lb/>nulla uero ad epotidas erant collocata. </s> <s>Zonas au­<lb/>tem perpetuas habuit XII. quarum quæque &longs;ex­<lb/>centorum erat cubitorum. </s> <s>Erat autem mira & e­<lb/>gregia &longs;ymmetria: admirabilis præterea & alîus <lb/>nauis ornatus, ad cuius proiam & puppim erant <lb/>expre&longs;&longs;a animalia non minora duodecim cubito­<lb/>rum, & in omni parte multiplici ceræ pictura ua­<lb/>riegabatur. </s> <s>Tota uero ab ea parte, qua remi collo­<lb/>cati erant, u&longs;&que; ad carinam ip&longs;am, in ambitu thyr­<lb/>&longs;os habebat, cum perpetuis hederæ folijs. </s> <s>Multus <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> erat & <expan abbr="armamentorũ">armamentorum</expan> ornatus, quibus in&longs;true <lb/>bantur partes, ut quæ&que; eis <expan abbr="indigebãt">indigebant</expan>. </s> <s>Cum autem <lb/>experimenti cau&longs;a deduceretur, &longs;u&longs;cepit remiges <lb/>plures quatuor <expan abbr="milliũ">millium</expan>, ad reliqua <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> mini&longs;teria <lb/><expan abbr="quadring&etilde;tos">quadringentos</expan>. </s> <s>In cata&longs;tromate uerò & aditibus ha <lb/>buit propugnatores bis mille <expan abbr="octing&etilde;tos">octingentos</expan> quinqua <lb/>ginta, præter magnam multitudinem hominum, <lb/>quæ ad iuga erat: magnam præterea uim contine­<lb/>bat rei frumentariæ. </s> <s>deducta autem fuit initio ab <lb/>E&longs;chario quodam, qui eam nauem compegi&longs;&longs;e di <lb/>citur, materia quinquaginta nauium quinquere­<lb/>mium. </s> <s>Deducebatur <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> à turba cum magno cla <pb pagenum="31"/>more & tubarum &longs;onitu. </s> <s>Po&longs;tea uero <expan abbr="quidã">quidam</expan> è Phœ <lb/>nicia excogitauit deductionem, ducta fo&longs;&longs;a æqua <lb/>li naui longitudine, quam ad portum fodiendam <lb/>curauit. </s> <s>Huic fo&longs;&longs;æ fundamenta iniecit è &longs;olido la­<lb/>pide in altitudinem quinque cubitorum, per quæ <lb/>tran&longs;uer&longs;ales trabes in latitudinem fo&longs;&longs;æ <expan abbr="traijci&etilde;s">traijciens</expan>, <lb/>inter &longs;e cohærentes, relicto loco 1111. <expan abbr="cubitorũ">cubitorum</expan> ua­<lb/>cuo, facto&queacute; incili, a qua marina totum locum de­<lb/>fo&longs;&longs;um compleuit: in quem facile opera uiliorum <lb/>hominum induxit nauem, obturans eam partem, <lb/>quam ab initio aperuerat: rur&longs;uś que aquam mari <lb/>nam extraxit machinis, quo facto con&longs;edi&longs;&longs;e na­<lb/>uem tuto in prædictis trabibus. </s> <s>Ante uerò quàm à <lb/>nauium longarum <expan abbr="cõmemoratione">commemoratione</expan> di&longs;cedo, non <lb/>omittam, me <expan abbr="cõiectura">coniectura</expan> a&longs;&longs;ecutum, quin queremes <lb/>fui&longs;&longs;e altiores, quàm ut è quadrireme armati mi­<lb/>lites in eam tran&longs;ilire po&longs;&longs;ent. </s> <s>Quòd &longs;i Lector in <lb/>animum induxerit mecum attendere ad uerba Li <lb/>uij, facile (ut opinor) in eandem <expan abbr="&longs;ententiã">&longs;ententiam</expan> di&longs;cedet. <lb/></s> <s>ea &longs;unt decadis terti&ecedil; libro decimo: Cla&longs;&longs;is Punica <lb/>ad Vticam &longs;tationem habebat: ex ea tres quadrire <lb/>mes, &longs;eu clàm mi&longs;&longs;o à Chartagine <expan abbr="nũcio">nuncio</expan> uti fieret, <lb/>&longs;eu A&longs;drubale qui cla&longs;&longs;i præerat, &longs;iue publica frau­<lb/>de au&longs;o facinus, quin queremem Romanam &longs;upe <lb/><expan abbr="rant&etilde;">rantem</expan> <expan abbr="promontoriũ">promontorium</expan> ex alto repente aggre&longs;&longs;æ &longs;unt. <lb/></s> <s>&longs;ed neque ro&longs;tro ferire celeritate <expan abbr="&longs;ubterlabent&etilde;">&longs;ubterlabentem</expan> po <lb/>terant, neque tran&longs;ilire armati ex humilioribus in <lb/>altiorem <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan>; & defendebatur egregiè, quoad te <lb/>la <expan abbr="&longs;uppeditarũt">&longs;uppeditarunt</expan>. </s> <s>Quod ex uerbis ip&longs;is apertius mi-<pb pagenum="32"/>hi uidetur, quàm ut aliter explanandum &longs;it. </s> <s>Quod <lb/>autem de <foreign lang="greek">c)nnh/rei</foreign> &longs;uprà <expan abbr="dictũ">dictum</expan> e&longs;t, aduerte Lector. </s> <s><expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>enim unico <foreign lang="greek">n</foreign> &longs;cribitur, nauem in&longs;tructam & para <lb/>tam in aqua &longs;ignificat, ut uidebis apud <expan abbr="Plutarchũ">Plutarchum</expan> <lb/>in Antonio, in hæc uerba: <foreign lang="greek">*a)ntw/nios de a(/ma h(me/ra| tw_m <lb/>polemi/wm e/pipleo/ntwm, fw<gap/>hqei\s mh\ tw_m e)pi<gap/>atw_m e)rh/mous e(/lwsi <lb/>ta\s nxu\s, tou\s me\m e)re/tas c(pli/<gap/>s e)pi\ tw_m <gap/>otasro mxi<gap/>wm ware/­<lb/>tac m o)/yews e(\neka. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tou\; de\ qqsou\s tw_m new_m e)gei/ras, kai\ p<gap/>erw/s<gap/><lb/>e(kate/roqem, c)n tw_| so)ma<gap/>i wobi\ <gap/> a)/k<gap/>iom a)ntiprw/ris s<gap/>i_ge, w(s c)ih/ <lb/>reis kai\ wareskouasmi/nas a)mu/neqai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Antonius au­<lb/>tem, cum prima luce adnauigarent ho&longs;tes, ueritus <lb/>ne propugnatoribus de&longs;titutas naues caperent, re <lb/>miges armari iu&longs;&longs;it, eos&queacute; in cata&longs;tromate in &longs;pe­<lb/>ciem di&longs;po&longs;uit, ut <expan abbr="uider&etilde;tur">uiderentur</expan>: remos autem qua par <lb/>te lati &longs;unt, erigi <expan abbr="iub&etilde;s">iubens</expan>, & arrigi utrinque, ad Actij <lb/>fauces obuer&longs;as continebat naues, tanquam in­<lb/>&longs;tructas & paratas ad decertandum. </s> <s>Quo loco <foreign lang="greek">c)nh/­<lb/>reis</foreign> ip&longs;e interpretatur, cum <foreign lang="greek">k<gap/> waresk<gap/>asme/nas</foreign> &longs;ubdit: <lb/>quod Suidas non uidetur intellexi&longs;&longs;e. </s> <s>Idem in Bru <lb/>to, <foreign lang="greek">*mh\ nxu_m c)nh/rh, mh\ <gap/>a<gap/>iw/tiw e(/na, mh\ wo(lim e)/xontes. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Non in&longs;tructam nauem, non militem ullum, non <lb/>ciuitatem denique habentes. </s> <s>Et in Sylla, <foreign lang="greek">*mi<gap/>e<gap/>dia/ths <lb/>me\m e)/xwm na<gap/>s au)to/qi liakosi/as c)nh/reis. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Mithrida­<lb/>tes quidem illic naues habens remigio in&longs;tructas <lb/>ducentas. </s> <s>Herodotus <foreign lang="greek">e)m ou)rani/a|, <gap/>rath_res</foreign> dixit: <foreign lang="greek">kai\ ei)_xe <lb/><gap/>loi_om <gap/>rath_res e(/toimom, ei) walh/seie o( nantiko\s so/los. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Et habebat nauem in&longs;iructam & paratam, &longs;i fortè <lb/>maritimus exercitus moueretur. </s> <s>Euripides in lphi <lb/>genia in Tauris: </s></p><pb pagenum="33"/><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*ka\gtxo_q) o)rw_mem e(lla/di<gap/> new\s ska)fos</foreign></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*ta/rsw| <gap/>ra<gap/>h/rei wi/tulom e)p<gap/>erwme/nom</foreign>, </s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*naq/ras te wenth/kont) e)pi/ skxlmw_<gap/>, wla/tas</foreign></s></p><p type="main"> <s><foreign lang="greek">*e)/xont<gap/>s. </foreign></s> <s>Polybius in primo aliter locutus e&longs;t, ut ui <lb/>debis: <foreign lang="greek">*ai( de\ nh_is <gap/> so/mx<gap/>s e)c a)mfoi_m <gap/>i_m meroi_m e)f) o(/som h)_m <lb/>di wx<gap/>m e/ggisx <gap/>i_s tena/gesi w<gap/>osa/g<gap/>m e)pei_xom e(p<gap/> rwku/i<gap/>s pro\s <lb/>t<gap/> e)m<gap/>ol<gap/> kai\ su/llhyim th_s e)kplei_m mellou/sh; new/s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Naues autem qu&ecedil; in faucibus erant utrin&que;, quàm <lb/>proximè ad paludes accedi poterat, expectabant <lb/>remigio in&longs;tructæ, ad irruendum in nauem eam <lb/>quæ exitura erat, atque ad eam capiendam parat&ecedil;. <lb/></s> <s>Latini aptas in&longs;tructaś que remigio <expan abbr="uocãt">uocant</expan>. </s> <s>Liuius <lb/>decadis tertiæ libro primo: Cla&longs;&longs;is præterea data <lb/>ad tuendam maritimam oram: quia qua parte bel <lb/>le uicerant, ea tum quo&que; rem ge&longs;turos Romanos <lb/>credi poterat, quinquaginta quinqueremes, qua­<lb/>driremes duæ, triremes quinque, &longs;ed aptæ in&longs;tru­<lb/>ctæ&queacute; remigio triginta & duæ quinqueremes <expan abbr="erãt">erant</expan>, <lb/>& triremes quinque. <foreign lang="greek">*trihrhmioli/a</foreign>; uidemus <expan abbr="factã">factam</expan> <lb/><expan abbr="mention&etilde;">mentionem</expan> ab Athenæo in quinto: & mediu&longs;&longs;idius <lb/>&longs;æpenumero dubitaui, quod nam id e&longs;&longs;et nauigij <lb/>genus. </s> <s>Necidem e&longs;&longs;e queat cum ijs, quas Polybius <lb/><foreign lang="greek">h(mio/l<gap/>s nau_s</foreign> uocat, Appianus uerò <foreign lang="greek">h(mioli/as. </foreign></s> <s>etiam&longs;i <lb/>idem Polybius libro XVI. <foreign lang="greek">trihrhmioli/as</foreign> uocet, eas o­<lb/>pinor, quæ non tot remis agerentur, quot iu&longs;t&ecedil; tri <lb/>remes. </s> <s>ait enim: <foreign lang="greek">*meta\ <gap/>u/twm c)nne/a trihrhmioli/ai <gap/> trih/r<gap/>s <lb/>trei_; u(ph_rxom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cum his <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nouem triremio­<lb/>liæ & triremes tres crant. </s> <s>Appianus certe in proœ­<lb/>mio eas uidetur ponere infra <expan abbr="magnitudin&etilde;">magnitudinem</expan> iu&longs;ta-<pb pagenum="34"/>rum triremium, dum ait: <foreign lang="greek">*trih/r<gap/>s de\ a)<gap/> h(mioli/as me/xiwe<gap/><lb/>th/r<gap/>s wentako/siai k<gap/> xi/liai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Triremes autem ab he <lb/>miolia u&longs;que ad quinqueremem mille quingen­<lb/>tæ: ut <foreign lang="greek">h(mio/liai</foreign> e&longs;&longs;ent biremes quidem, &longs;ed quæ à pup <lb/>pi ad malum u&longs;que binis remis, à malo ad proram <lb/>unico tantum agerentur: ut hodie quo que uidere <lb/>e&longs;t in nonnullis earum, quas fu&longs;tas Veneti uocant. <lb/></s> <s>Tu Lector &longs;i quid no&longs;ti rectius i&longs;tis, candidus im­<lb/>perti: mea enim e&longs;t coniectura. </s> <s>Tibi po&longs;&longs;um pro­<lb/>ferre &longs;cripta autorum, qui huiu&longs;ce rei mentionem <lb/>fecere: quibus legendis, poteris forta&longs;&longs;e meliora af <lb/>ferre, certius que iudicium lrac de re facere. </s> <s>&longs;ed Ap <lb/>pianum uideamus: <foreign lang="greek">*nausi/ l)e)fe/ronto, wenth/konta me\m wen­<lb/>th/resi, e(kato\m de\ h(mioli/ai;. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)frxik<gap/>ois de\, k<gap/> erkou/rois, kai\ <gap/>og <lb/>gu/lois wolloi_s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <expan abbr="Ferebãtur">Ferebantur</expan> autem nauibus, quin <lb/>queremibus quidem quinquaginta, hemiolijs cen <lb/>tum: apertis uerò, cercuris, & onerarijs complu­<lb/>ribus. </s> <s>Diodorus Siculus libro decimo nono: <foreign lang="greek">*au)­<lb/>to\s l: a)gala<gap/>w\m nau_s h(mioli/as, nuk<gap/>s <gap/>ate/pl<gap/>se wlhsi/om th_s <lb/>wo/lews. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Ip&longs;e autem hemiolijs nauibus &longs;um­<lb/>ptis, <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> urbem de nocte delatus e&longs;t. </s> <s>Polybius <lb/>in quinto: <foreign lang="greek">*katarti/sas lw/dieka me\m <gap/>atafra/kt<gap/>s nau_s, o)kt<gap/><lb/>de\ a)fra/kt<gap/>s, bia/konta l) h(mio/l<gap/>s e\plei li)eu)ri/w<gap/>. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Duo <lb/>decim itaque con&longs;tratis nauibus in&longs;tructis, octo <lb/>apertis, triginta autem hemiolis per Euripum na­<lb/>uigabat. </s> <s>Quibus locis <foreign lang="greek">h(mio/lous</foreign> & <foreign lang="greek">h(mioli/as</foreign>, pro eo­<lb/>dem ferè poni exi&longs;timo. </s> <s>Sed hoc loco &longs;ubijciam, <lb/>quæ in fragmentis Polybij ex libro decimo&longs;exto <lb/><expan abbr="&longs;criptũ">&longs;criptum</expan> legimus. </s> <s>Cuius quidem nobis copiam fecit <pb pagenum="35"/>Victor Fau&longs;tus, dum Venetijs à Rege Chri&longs;tiani&longs;­<lb/>&longs;imo legatus <expan abbr="cõmorarer">commorarer</expan>. </s> <s>Ea &longs;unthæc, quibus de­<lb/>&longs;cribit pugnam naualem ad Chium factam inter <lb/>Philippum & Attalum, utin contextu uidebis: <foreign lang="greek">*o( de\ <lb/>fi/lipp<gap/> tw_m me\m <gap/>ata\ t<gap/> woliorki/am a)ntipip<gap/>o/ntwm au)tw_|, twm <lb/>de\ wolemi/wm e)formou/ntwm wlei/osi <gap/>ataf ra/k<gap/>is nausi\ h)porei_to, <lb/>kai\ lus<gap/>h/sws lie/keito weri\ <gap/>u_ me/llontos. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou)k e)pidexome/nwm <lb/>de\ tw_m waro/ntwm ai)/resim, a)nh/xqh wara\ t<gap/> tw_m wolemi/wm wros­<lb/>dioki/am. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)/ti gar\ au)<gap/>m h)/lpizom oi( weri\ <gap/>m a)t<gap/>alo\m wroskarte­<lb/>rh\seim th_| tw_m meta/llwm <gap/>atask<gap/>h_|. ma/lisa di) e)<gap/>ou/daze wcih/­<lb/>saqai <gap/>m a)na/plonm, ai)fni/diiom wep<gap/>ome/n<gap/>aiaxh/seim, kai\ <gap/><lb/>loipo\m a)sfalw_s h)/dih <gap/>omiqh/seqai wara\ t<gap/> g<gap/> ei)s t<gap/> s<gap/>­<lb/>mom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">lieyeo/qh de\ wara\ wolu\ <gap/>i_s logismoi_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( ga\r wobi\ <gap/>m a)t<gap/>a­<lb/>lo\m kai\ qeofili/skom a(/ma <gap/> s<gap/>idiei_m au)<gap/>m a)nago/menom, ei)/xon­<lb/>to tw_m wrok<gap/>me/nwm eu)qe/ws. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">s<gap/>e/<gap/>h de\ <gap/>m a)na/ploum au)tw_m gene/qai <lb/>diialelume/nom, a(/te wepeisme/nwm, <gap/>m fi/lippom <gap/>aqaipob ei)_pom <lb/>e)/ti me/neim e)pi\ tw_m <gap/>wok<gap/>me/nwm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou) me\m a)ha\ <gap/>hsa/menoi tai_s e)re­<lb/>si\ais c)nergw_s wrose/<gap/>alom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)/t<gap/>al<gap/> me\m <gap/> dieciw_| kai\ <gap/>aqhgou­<lb/>me/nw| tw_m wolemi/wm, qeofili/sk<gap/> de\ <gap/>i_s eu)wnu/mois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">fi/lipp<gap/> de\ <lb/>wobikatalam<gap/>ano/men<gap/>i_; kairoi_s, diou\s <gap/> su/nqhma toi_s e)pe\ <lb/><gap/>u_ dieciou_, kai\ wara<gap/>ei/las a)ntiprw/rous woiei_m ta\s nau_s, kai\ sum <lb/>ple/keqai <gap/>s wolemi/ois e)r)r(wme/nws, au)<gap/>s <gap/>wo\ ta\s nhsi/dias a)na­<lb/>xwrn/sas meta\ tw_m le/m<gap/>wm, ta\s metasu\ <gap/>u_ wo/rou <gap/>eime/nds, a)­<lb/>pekaraqo/kei <gap/>m <gap/>i/ndi<gap/>om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)m <gap/> tw_m me\m <gap/>u_ fili/ppou new_m <gap/> wlh_­<lb/>q<gap/> sugkatasa\m ei)s <gap/>m a)gw_na, <gap/>atxifraktoi trei_s kai\ wenth/­<lb/>konta, su\m <gap/>u/<gap/>is a)/fraktoi, le/m<gap/>oi <gap/> su\m tai_s wri/sesim e(ka<gap/>m <lb/>kai\ wenth/konta. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\s gar\ c)n th_| sa/mw| nau_s, ou)k h)d<gap/>h/qh <gap/>atarti/­<lb/>sai wa\sas. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ de\ tw_m wolemi/wm ska/fh <gap/>ata/ frakta me\m, h)m <lb/><gap/>ch/konta kai\ we/nts, su\m <gap/>i_s tw_m buzanti/wm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">meta\ <gap/> tou/twm c)nne/<gap/></foreign><pb pagenum="36"/><foreign lang="greek">trihrhmioli/ai kai\ bih/reis trei_s <gap/>wh_rxom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">la<gap/>ou/shs de\ t<gap/>a­<lb/>tarx<gap/> th_s nanmaxi/as, e)k th_s a)t<gap/>a/lou new\s, eu)qe/ws waintes oi( su(­<lb/>neggus a)paragge/ltws s<gap/>e/<gap/>allom a)llh/lois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)t<gap/>alo\s me\m ou)_m sum <lb/>pesw\m o)kth/rei, kai\ wroem<gap/>alw\m tau/th| <gap/>airi/am kai\ u(/falom wlh­<lb/>g<gap/>, e)pi\ wolu\ tw_m e)pi\ tou_ <gap/>ata<gap/>w/mat<gap/> a)gwnisame/nwm, te/l<gap/> e)­<lb/><gap/>u/qise t<gap/> nau_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h( <gap/> tou_ fili/pp<gap/> diekh/rhs, nauarxi\s ou)_sa, wara <lb/>lo/gws e)ge/neto <gap/>i_s e)xqroi=s <gap/>woxei/rios. <gap/>wopesou/sas <gap/> au)th_| bih <lb/>rhmioli/as, tau/th| lou_sa wlhg<gap/>m biai/am <gap/>ata\ me/som <gap/>u_t<gap/><lb/>wo\ <gap/>m qrani/t<gap/> skalmo\m, e)de/qh to<gap/>u<gap/>e rni/tou t<gap/> o(rm<gap/> th_s <lb/>new\s ou)ke/ti l<gap/>hqe/nt<gap/> a)nala<gap/>ei_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">lio/ kai\ wroskremame/n<gap/> tou_ <lb/>wloi/ou au)th_s e)diu<gap/>rhsei_to, kai\ luski/nht<gap/> h)_m wro\s wa_m, c)n w(_| <gap/>a<gap/><lb/>rw_| lu/o wenth/reis wro<gap/>esou_sai, kai\ bw/sasai t<gap/> nau_m e)c a)m­<lb/>foi_m <gap/>i_m meroi_m, kai\ <gap/> ska/ros kai\ tou\s e)pi<gap/>a/t<gap/>s <gap/>u\s e)m au)tw_| <lb/>lie/fqeiram, c)n ci(=s h)_m kai\ lhmokra/ths o( <gap/>u_ fili/ppou nau/arx<gap/>. <lb/><gap/>ata\ de\ <gap/>m au) <gap/>m <gap/>airo\m lionuso/dwr<gap/> kai\ leinokra/ths o)/ntes a)­<lb/>dielfoi\, kai\ nauarxou_ntes war) a)t<gap/>a/lw|, sumpeso/ntes o( me\m e(p<gap/>h/r<gap/><lb/>tw_m wolemi/wm, o( l) o)kth/rei, wara<gap/>o/lws e)<gap/>h/santo t<gap/> naumaxi/a|, <lb/>leinokra/ths me\r pro\s o)kth/rh sumpesw\m, a<gap/>s me\m e)/calom e)/la­<lb/><gap/>e t<gap/> wlhgli\u a)nasei/r<gap/> th_s new\s ou)/shs, t<gap/> de\ tw_m wolemi/wm trw/ <lb/>sas nau_m <gap/>wota<gap/>i/xa, <gap/> me\m wrw_<gap/>m ou)k e)dio/nato xori<gap/>h_nai, <gap/>ai/­<lb/>pob wolla/kis e)pi<gap/>alo/men<gap/> pru/mnam <gap/>rou/er, lio\ kai\ tw_m makedo/ <lb/>nwm eu)yu/xws a)gwnizome/nwm, ei)s <gap/>m e)/xa<gap/>m warege/ge<gap/>i/gdi<gap/>om. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)t<gap/>a/l<gap/> de\ e)pi<gap/>ohqh/san<gap/> au)tw_|, kai\ <gap/>a\ th_s ei)s t<gap/> wolemi/am nau_m <lb/>e)m<gap/>olh_s lu/sant<gap/> t<gap/> sumplokh\m tw_m skafw_m, o( me\m leino­<lb/>kra/ths a)pelu/qh waradio/cws, oi( de\ th_s wolemi/as new\s e)pi<gap/>a/tai <lb/>wa/ntes eu)yo/xws liagwnisa/me<gap/>oi liefqei/rhsam, <gap/> de\ ska/fos e)/­<lb/>rhmcm a)polhfqe\m, <gap/>woxe<gap/>riom e)ge/neto <gap/>i_s wobi/ <gap/>m a)/t<gap/>alom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( de\ <lb/>lionuso/dwr<gap/> meta\ bi/<gap/> e)pifero/men<gap/> ei)s e)m<gap/>ol<gap/>, au)<gap/>s me\m <lb/>h(\martem <gap/>u_ trw_sai, warapesw_m de\ <gap/>i_s wolemi/ois, <gap/>pe/<gap/>ale <gap/>m</foreign><pb pagenum="37"/><foreign lang="greek">lecio\m tarso\m th_s new\s, o(mou_ sur)r(age/ntwm kai\ tw_m wurgou/xwm, <lb/>ou(_ genome/n<gap/> wobie\s hsam au)<gap/>m wantaxo/qem oi( wole/mioi. <gap/>raugh_s de\ <lb/>kai\ qoru/<gap/>ou genome/nou, g\ me\m loipo\m wlh_q<gap/> tw(m e)pi<gap/>aiw_m a(/ma <lb/><gap/> skxifei liefqxirh, tri/t<gap/> l) au)<gap/>s o( lionuso/diwr<gap/> a)p<gap/>nh/ca­<lb/>to pro\s t<gap/> e)pi<gap/>ohqou_sam au)tw_| trihmioli/am. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tw_m de\ loipw_m ne­<lb/>w_m <gap/>u_ plh/qous o( <gap/>i/ndi<gap/> e)fa/mill<gap/> h)_m. <gap/>aqa/pob gar\ e)pleo/­<lb/>nazom oi( wara\ <gap/>u_ fili/ppou li/m<gap/>oi, <gap/>ata\ tosou_<gap/>m a)ne/fobom oi( <lb/>weri\ <gap/>m a)/t<gap/>alom <gap/> tw_m <gap/>atafra/ktwm new_m plh/q<gap/>, kai\ ta\ me\m <lb/>wobi/ <gap/> lecio\m <gap/>e/ras tou_ <gap/>ili/ppou toiau/t<gap/> ei)_xe t<gap/> lixiqesim, <lb/>w(/s) a)kmh\m a)/krita me/neim ta\ o(/la, wolu\ <gap/>u\s wobi <gap/>m a)/t<gap/>alom e)pi­<lb/>kudiese\ras e)/xeim ta\s e)lpi\das. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de\ r(o/dioi <gap/>ata\ me\m ta\s a)rxa\s <lb/>eu)qe/ws e)kth_s a)<gap/>gwgh_s a)pe <gap/>aiqhsam tw_m wolemi/wm, <gap/>aqa/pob <lb/>a)rti/ws ei)_pa. <gap/> de\ taxunautei_m wara\ wclu\ liafe/rontes tw_m c)nan­<lb/>ti/wm s<gap/>h_yam <gap/>i_s e)pi\ th_s ou)ragi/as makedc\si, kai\ <gap/> me\m wrw_­<lb/>tom <gap/>woxwrou_si <gap/>i_s ska/fesim <gap/>ata\ wro/mnam, e)pifobo/menoe <lb/><gap/>u\s ta<gap/>sou/s ware/luom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a(s de\ oi( me\m wara\ <gap/>u_ fili/ppou s<gap/>episre/ <lb/>feim h)/rcanio wara<gap/>ohqou_nts <gap/>i_s <gap/>ind<gap/>eo/<gap/>i, tw_m de\ r(cdii/wm oi( <lb/><gap/>aquserou_ntes e)k th_s a)nagwgh_s s<gap/>h_yam <gap/>i_s weri( <gap/>mqeofili/­<lb/><gap/>om, to/te <gap/>atapro/swpom a)ntips w/rous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\cantes ta\s nau_s, a)mfo/­<lb/>tobom s<gap/>e/<gap/>alom eu)yu/xws c(mo<gap/> tai_s sailpigci kai\ th_| <gap/>raugh_| <lb/>warakalou_ntes <gap/>h/lous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei) me\m cu)_m mh\ met<gap/>cu\ tw_m <gap/>atafraiktwm <lb/>new_m e)/tacam oi( makedio/nes <gap/>u\s le/m<gap/>ous, r(adii/am a)/m <gap/> su/ntomom e)/­<lb/>la<gap/>e <gap/>ri/sim h( naumaxi/a. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">nu_m <gap/> tau)<gap/> e)mpo(dia pro\s t<gap/>ei/am <gap/>i_s <lb/>r(odii/ois e)ge/neto <gap/>ata\ wollou\s bo)pous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">meta\ gar\ <gap/>in<gap/>qh_no<gap/> t<gap/><lb/>e)carxh_s ta/cim e)k th_s prw/ths sum<gap/>olh_s, wa/ntes <gap/>sam a)nami\c a)nh/ <lb/>lois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o(/qem ou)/te diekplei_m eu)lerw_s, ou)/te sre/f<gap/>m e)du/nan<gap/>o<gap/>a\s nau_s, <lb/>ou)/te <gap/>aqo/lou <gap/>h_qai ki_s i)dii/ois protobh/masim. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)mpip<gap/>o/ntwm au)­<lb/><gap/>i_s tw_m le/m<gap/>wm wote\ me\m ei)s <gap/>u\s tarsou\s, w(/se lu<gap/>rhsei=m tai_s <lb/>ei)resi/ais, wote\ de\ wa/lim ei)s ta\s wrw/ras, d)<gap/>i\ de\ o(/te <gap/>ata\ pro/mnam.</foreign><pb pagenum="38"/><foreign lang="greek">w(/se warapodi/zeqai kai\ t<gap/> tw_m <gap/>u<gap/>obnhtw_m, kai\ t<gap/> tw_m e(retw_m <lb/><gap/>ei_am. <gap/>ata\ de\ ta\s a)ntiprw/r<gap/>s sump<gap/>w/seis, e)poi/<gap/>m ti\ texniko\m. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">au)<gap/>i\ me\m <gap/> e)/mprwra ta\ ska/fh woiou_ntes, e)ca/l<gap/>s e)la/m<gap/>anom ta\s <lb/>wlhga\, <gap/>i_s de\ wolemi/ois u(\fala ta\ trau/mata lido/ntes, a)<gap/>oh­<lb/>qh/<gap/>us e)skeu/azom ta\s wlhga\s, <gap/>ani/ws l) ei)s <gap/>u_<gap/> sugkate/<gap/>ai­<lb/>nom. <gap/>aqo/lou gar\ e)ce/klinom ta\s sumploka\s, <gap/>a\ <gap/> genne/ws a)mu/­<lb/>naqai <gap/>u\, makedo/nas a)tr\ twm <gap/>atasrwma/twm c)n tai_s susa/dihm <lb/>gignome/nais ma/xais. <gap/> de\ wolu\ <gap/>ata\ me\m <gap/>u\s lie/kplous, waras<gap/>­<lb/>rontes tw_m wolemi/wm new_m <gap/>u\s tarsou\s h)<gap/>ei/oum. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">meta\ de\ tau_ta <lb/>wa/lim e)kpobiple/ontis, kai\ <gap/>i_s me\m <gap/>ata\ pru/mnam e)m<gap/>a/llontes, <lb/><gap/>i_s de\ wlagi/ois kai\ sre fome/nois a)km<gap/> wro<gap/>i/p<gap/>ontes, ou(\s me\m <lb/>e)ti/bwskom, oi(=s <gap/> ware/luom a)ei/ ti tw_m wro\s t<gap/>ei_am a)nagkai/wm. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ lh\ <gap/>iou/tw| bo/pw| maxo/menoi, wamplhqei_s tw_m wole­<lb/>mi/wm nau_s lie/fqeiram. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pifane/satai de\ e)kindiu/n<gap/>sam trei=s wen­<lb/>th/reis tw_m r(odi/wm, h(/te nauarxi\s, e)f) h(_s e)/plei qeofili/sk<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">me­<lb/>ta\ de\ tau/t<gap/>, h(_s e)trihra/rxei filo/srat<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tri/th de\, h(\m e)ku<gap/>e/rna <lb/>me\m au)to/luk<gap/>, e)pe/plei de\ niko/sgat<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tau/ths gar\ e)m<gap/>alou/shs <lb/>ei)s wolemi/am nau_m, kai\ <gap/>atalipou/sh; c)n <gap/> skxifei <gap/>m e)/m<gap/>o­<lb/>lom, s<gap/>h t<gap/> me\m wlhgei_sam au)/tandrom <gap/>atadu/nai. <gap/>u\s <gap/> we­<lb/>ri\ <gap/>m au)to/lukom ei)sreou/sh; ei)s t<gap/> nau_m th_s qala/t<gap/>hs, <gap/>a\ th_s <lb/><gap/>rw/ras <gap/>uklwqe/ntas <gap/>wo\ twm wolemi/wm, ta\s me\m a)rxa\s a)gw­<lb/>ni/zeqai gennai/ws. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">te/l<gap/> de\ <gap/>m me\m au)to/lukom e)kpesei_m bwqe/nt<gap/><lb/>meta\ tw_m o(/plwm ei)s t<gap/> qa/lat<gap/>am, <gap/>u\s de\ loipou\s e)pi<gap/>a/tas a)po­<lb/><gap/>anei_m maxome/nous gennai/ws. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">c)n <gap/>airw_| qeofili/sk<gap/> bohqh/­<lb/>sas meta\ biw_m wenth/rwm, t<gap/> me\m nau_m ou)k h)di<gap/>h/qh sw_sai, <gap/>a\ <lb/><gap/> wlh\rh qalxit<gap/>hs ei)=nai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">lu/o de\ nau_s wolemi/<gap/>s bw/sas, <gap/>u\s e)pi­<lb/><gap/>a/tas e)ce/<gap/>ale. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">taxu\ de\ werixuqe/ntwm au)tw_| le/m<gap/>wm wleio/nwm, kai\ <lb/><gap/>atafra/ktwm newm, tou\s me\m wlei/sous a)pe/<gap/>ale tw_m e)pi<gap/>atw_m <lb/>e)pifanws a)gwnisame/nous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">au)<gap/>s de\ tri/a trau/mata la<gap/>w\m, kai\ wa-</foreign><pb pagenum="39"/><foreign lang="greek">ra<gap/>o)lws th_| to/lmh| <gap/>indimue<gap/>sas, mo/lis e)ce/swse tlw\ i) dii/am nau_m. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)xi<gap/>ohqh/sant<gap/> au)tw_| filosra/<gap/>u, kai\ <gap/>muanadiecame/noq <gap/>m o)ne­<lb/>sw_ta <gap/>i/ndimuom eu)yu/xws. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">smua\y<gap/> de\ <gap/>i_s au)<gap/> sk<gap/>fesi wa/­<lb/>lim e)c a)/llhs o(rmh_s smueple/keto <gap/>i=s wolemi/ois, t<gap/> me\m swmati­<lb/>kh_| lon mei waralno/men<gap/> <gap/>wo\ tw_m bauma/twm, th_| <gap/> th_s yu­<lb/>xh_s gennaio/thti lampro/tob<gap/> w)m kai\ warasatikw/tob<gap/> h)\wro/­<lb/>qem <gap/>me/<gap/>h de\ lu/o gene/<gap/>ai nau maxi/<gap/>, wolu\ liesw/sas a)llh/­<lb/>lwm. <gap/> me\m gar\ lecio\m <gap/>e/ra<gap/> u_ fili/ppou <gap/>ata\ tlw\ e)c a)rxh_<gap/><lb/>wro/qesim, a)ei\ th_s gh_s o)rego/menom, ou) makra\m a)xei_xem th_s a)si/as. <lb/><gap/> l) eu)w/numom o<gap/>a( <gap/> wara<gap/>hqh_sai <gap/>i_s e)pi\ th_s ou)ragi/as e)c <lb/><gap/>wosrofh_s, ou)wolu\ th_s xi/as a)pe/xom c)nauma/xq <gap/>i=s r(odii/ois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou) <lb/>m<gap/>\u a)<gap/>a\ w<gap/>ra\ wolu\ tou\ dieciou_ <gap/>e/rat<gap/> matakratou/ntwm tw_m <lb/>weri\ <gap/>m a)/t<gap/>alom, kai\ smieggizo/ntwm h)/dih pro\s ta\s nhsi/dia<gap/>, u(f <lb/>ai(=s o( fi/lipp<gap/> w(/rmei <gap/>aradokw_m <gap/> sum<gap/>hso/menom, smuidiw\m a)/t<gap/><lb/>los mi=am wenth/rh tw_m i)dii/wm e)k<gap/>s <gap/>u_ min<gap/>u/nou tetrwme/nkm <gap/> bap<gap/><lb/>come/nhm <gap/>wo\ new\s wolemi/as, w(/rmhsai wara<gap/>ohqk/swm tau/th| me­<lb/>ta\ diu/o tetrh/rwm. <gap/>u_ de\ wolemi/ou ska/fous e)gkli/nant<gap/>, kai\ woe<gap/>­<lb/>me/nou tlw\ a)woxw/rhsim w(s pro\s tlw\ gh_m, e)pe/keito filotimw/tbom <lb/>e)gkrath\s gene/<gap/>ai <gap/>oudia/cwm th_s new/s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( <gap/> fi/lipp<gap/> smuqeasa/­<lb/>men<gap/> a)we<gap/>asme/nom wolu\ <gap/>m a)/t<gap/>alom a)<gap/> tw_m i)dii/wm, warala­<lb/><gap/>w\m te/t<gap/>aras wenth/reis kai\ trei_s h(mioli/a<gap/>, e)/ti <gap/> tw_m le/m<gap/>wm tou\s <lb/>e)ggu\s o)/ntas w(/rmhsem. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ diiaklei/sas r\m a)/t<gap/>alom a)<gap/> tw_m o)ikei/­<lb/><gap/>mnew_m, h)naigkase mita\ megailhs a)gwni/as ei)s tlw\ gh_m e)<gap/>alei_m <lb/>ta\ ska/fh. <gap/>o/tou de\ sum<gap/>alnt<gap/>, au)<gap/>s me\m o( basileu\; meta\ tw_m <lb/>wlhrwma/twm, ei)s ta\s e)ruqra\s a)pexw/rhoem. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tw_m de\ wloi/wm kai\ <lb/>th_s basilikh_s warask<gap/>uh_s e)gkrath\s o( fi/lipt<gap/> e)ge/geto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ <lb/>ga\r e)poi/hsa/m ti texniko\m c)n tou/<gap/>is <gap/>s <gap/>airoi_s oi( weri\ <gap/>m a)/t<gap/>a­<lb/>lom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta\ <gap/>r e)pifane/sata th_s basilikh_s waraskouh_s e)pi <gap/> <gap/>a­<lb/><gap/>/srwma th_s new\s e)ci/<gap/>alom, <gap/>em oi( wrw_toi tw_m makedi o/nwm</foreign><pb pagenum="40"/><foreign lang="greek">s<gap/>a/yantes c)n <gap/>i=s le\m<gap/>ois smiqeasa/menoi wothri/wm wlh_r<gap/>, kai\ <lb/>worfurou_m i(mati/wm, <gap/> tw_m <gap/>u/<gap/>is warepome/nwm sk<gap/>w_m, a)fe/men<gap/><lb/><gap/>u_ liw/keim a)pe/nousam e)pi\ tlw\ <gap/>u/twm a(rpaglw\, lio\ smu<gap/>h <gap/>m <lb/>a)/t<gap/>alom a)sfalu_ woih/sa<gap/>ai tlw\ a)poxw/rhsim ei)s ta\s e)ruqra\s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">fi/ <lb/>lipp<gap/> de\ <gap/>i=s me\m o(/l<gap/>is e)lat<gap/>w/mei<gap/> warapolu\ t<gap/> naumaxi/am, <lb/>th_| de\ wbipetei/a| th_| <gap/>ata\ <gap/>m a)/t<gap/>alom e)parqei\s e)pane/pl<gap/>, kai\ <lb/>wolu\s h)=m smuaqroi/cwm ta\s sfete/ras nau_s, kai\ wa akalw_m <gap/>u\s <lb/>a)/ndras eu)qkrsei_s ei)=nai, lio/ti nikw_si th_| naumaxi/a|. kai\ gar\ <gap/>we/­<lb/>drame/ tis e)/nnoia kai\ wiqano/ths <gap/>i_s <gap/>nqrw/pois, w(s a)polwlot<gap/><lb/><gap/>u_ a)t<gap/>a/lou, o<gap/>a\ <gap/> <gap/>ata/geim <gap/>u\s wobi\ <gap/>m fi/lippom a)nadiedeme/­<lb/>nous t<gap/> basilik<gap/>m nau_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( de\ lionuso/diwr<gap/>wonc<gap/>sac <gap/> wara\ <lb/><gap/>m au)<gap/>u_ basile/a gegono\s, h)/qroice ta\e oi)k i/as nau_s e)cai/rwm su/n­<lb/>qhma. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">taxu\ de\ sullexqeiow_m pro/s au)<gap/>m, a)pe/plei met) a)sfalei/as <lb/>ei)s<gap/>u\; <gap/>ata\ t<gap/> a)s<gap/>am o(/rmous. <gap/>ata\ de\ <gap/>m au)g\m <gap/>airo\m oi( pro\s <lb/><gap/>u\s r(odii/ous a)gwnico/menoi tw_m makedio/nwm, wa/lai <gap/>akw_s wai/<gap/>on­<lb/>tis, e/ce/lu<gap/>m au)tou\s e)k <gap/>indiu/nou meta\ profa/sews <gap/>atame/rk <lb/>woiou/menoi t<gap/> a)poxw/rhsim, w(s tai_s oi)kei/ais <gap/>eu/diontes e)p</foreign>: <foreign lang="greek">kou­<lb/>rh_sai nausi\m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de\ <gap/>o/diioi ta\s me\m a)nadhsa/menoi tw_m new_m, ta\s <lb/>de\ wrodiiafqei/rant<gap/>s tai=s e)m<gap/>olai_s, a)pe/plousam ei)s t<gap/> xi/om. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)f<gap/>a/rhsam de\ <gap/>u_ me\m fili/p<gap/>ou nu_es, <gap/>n me\m th_| pro\s a)/t<gap/>alom nau­<lb/>maxi/a| lekh/rhs, c)nnh/rhs, e(mh/rhs, e(ch/rhs. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tw_m de\ loipw_m <gap/>ata/­<lb/>frak<gap/>oi me\m die/ka, kai\ bihmio/liai trei=s, le/m<gap/>oi <gap/> we/nt<gap/> kai\ ei)/ko­<lb/>si, kai\ ta\ tou/twm plhrw/mata, c)n de\ th_| pro\s r(odii/ous diie fqa/rh<gap/>m <lb/><gap/>ataifrak<gap/>oi me\m die/ka, le/m<gap/>oi de\ wbi\ tet<gap/>ara/kanta <gap/>m a)riq­<lb/>mo\m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)/lwsam de\ diu/o tebh/reis, kai\ le/m<gap/>oi su\m <gap/>i_s plhrw/masim <lb/>e(p<gap/>a/. twm de\ weri\ a)t<gap/>a/lou <gap/>ate/diusam trihmioli/a mi/a, kai\ lu/o <lb/>wenth/reis, kai\ <gap/> <gap/>u_ basile\ws ska/f<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tw_m de\ r(<gap/>di/wm liefqa)­<lb/>rhsam me\m diu/o wenth/reis, kai\ trih/reis. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)/lw l) ou)die/m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)/nd<gap/>es <lb/>de\ tw_m me\m r(odii/wm a)pe/qanom ei)s e(ch/konta, tw_m de\wara\ a)t<gap/>a/lou</foreign><pb pagenum="41"/><foreign lang="greek"><gap/>s e(<gap/>do mh/konta. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tw_m <gap/>u_ fili/ppou, make/dones me\m ei)s trix<gap/>­<lb/>li/ous, tw_m de\ wlhrwmxitwm ei)s e(cakixili/ous, e)a/lwsom de\ cw­<lb/>gri/a tw_m me\m summaixwm kai\ makedo/nwm ei)s lixili/ous, tw_m l) <lb/>ai)gup<gap/>i/wm ei\s e(p<gap/>akosi/ous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ <gap/> me\m te/l<gap/> th_s weri\ xi/om nau­<lb/>maxi/as, <gap/>iou <gap/>m smue/<gap/>h gene/<gap/>ai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">th_s de\ ni/khs o( fi/lipp<gap/> a)nte­<lb/>poiei_<gap/>ata\ diu/o wrofaisei, <gap/>ata\ mi/am me\m, h(\ <gap/>m a)/t<gap/>alom ei)s <lb/>t<gap/> g<gap/> e)m<gap/>alw\m e)gkrath\s th_s new\s e)gego/nei. <gap/>aq) e(te/ram de\ h(+| <gap/>a­<lb/>qormiqei/s e)pi\ <gap/>aloi/menom a)/rgennom e)dio/kei wepoiei=<gap/>ai <gap/>m o(/r­<lb/>mom e)pi\ tw_m nauagi/w. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)ko/louqa <gap/>u/<gap/>is e)prat<gap/>em, kai\ <gap/>ata\ t<gap/><lb/>e(cm_s h(me/ram s<gap/>gwm ta\ naua/gia, kai\ to(m nekrw_m woiou/men<gap/><lb/><gap/>nli/resim twm e)piginosk<gap/>me/nwm, xairim <gap/>u_ s<gap/>au/<gap/> eim t<gap/> wroeir<gap/><lb/>me/nhm fantasi/lm. <gap/>ti ga<gap/> oi)di) au)<gap/>s e)pe/peiso nika_m, e)ch/legcam <lb/><gap/>m oi(/te r(o/diioi, <gap/> lio, us<gap/>diwr<gap/> met) o)li/gom. <gap/>ata\ gar\ t<gap/> e)p<gap/><lb/>ou_sam h(me/ram e)/ti weri\ tau_ta genome/n<gap/> <gap/>u_ basile/ws, diiapemy<gap/><lb/>menoi pro\s a)nh/l<gap/>s, e)pi/plousam au)tw_|, kai\ sh/<gap/>es c)n me<gap/>o/pw| ta\s <lb/>nau_s, u)di<gap/>no\s p) au)<gap/>u\s a)ntanagome/nou, wailim a)pe/plou<gap/>m ei)s t<gap/><lb/>xi/om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( de\ fi/lipp<gap/> ou)de/po<gap/>e <gap/>sou/<gap/>us a)/nd<gap/>as a)polwlekw\s, ou)/­<lb/>te <gap/>ata\ qa/lat<gap/>am e(ni\ <gap/>airw_|, bare/ws me\m e)/fobe <gap/> ge<gap/>ono\s, kai\ <gap/><lb/>wolu\ th_s o(rmh_s au)<gap/>u_ warhtei=<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wro\s me/n<gap/>ige <gap/>u(s e)k<gap/>o\s e)<gap/>a_­<lb/>to <gap/>ata\ wa/n<gap/>a <gap/>o/pom e)pi<gap/>ru/p<gap/>ai t<gap/> au)<gap/>u_ diia/lhyim. <gap/>ai/­<lb/>per <gap/>u)k e)o/ntwm au)twm tw_m progma/twm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">xwri\s ga\r tw_m a)/llwm, kai\ <lb/>ta\ meta\ t<gap/> ma/x<gap/> sum<gap/>ai/non<gap/>a, waintas e)c<gap/>pl<gap/>e <gap/>u\s qeome/­<lb/>nous. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">genome/nhs gar\ <gap/>sau/ths fqora_s a)gqrw/pwm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">war) au/<gap/>m me\m <gap/>m <lb/><gap/>ro\m wa_s o(wo\r<gap/> e)plhi w/qh nekrw_m, a(/mat<gap/>, o(plwm, naua­<lb/>gi/wm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tai_s di) e(ch_s h(me/rais <gap/>u\s ai)gialou\s h)_m i)dei=m fu/rdihs se­<lb/>swroume/nous, <gap/>nami\cwa/n<gap/>wm tw_m wro<gap/>rhme/nwm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)c w(_m ou) mo/nom au) <lb/>to\s, a)<gap/>a\ kai\ waintes oi( m<gap/>kedio/nes ei)s diiatroph\m o)ne/pip<gap/>om ou) t<gap/><lb/>tuxou/<gap/>m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">qeofili/sk<gap/> de\ mi/am h(me/ram e)pi<gap/>iw/sas, kai\ th_| watri/­<lb/>di graiyas <gap/>we\r tw_m <gap/>ata\ t<gap/> naumaxi/am, kai\ klaiwnai_om h(ge-</foreign><pb pagenum="42"/><foreign lang="greek">mo/na sush/sas a)nq) e(au<gap/> tai_s lmua/mesi, meth/llace <gap/>m bi/<gap/><lb/>e)ktw_m trauma/twm, a)h\r kai\ <gap/>ata\ <gap/>m <gap/>i/nd<gap/>om a)gaqo\s geno/me­<lb/>n<gap/>, kai\ <gap/>ata\ t<gap/> wroai/resim mnh/mhs a)/ci<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">mh\ <gap/> e)kei/nou tol­<lb/>mh/sant<gap/> wrosepi<gap/>alei=m <gap/> fili/ppw| ta\s xei_ras, wa/ntes a)\m <gap/>a­<lb/>taproei=nto <gap/>u\s <gap/>airou\s, lediio/tes t<gap/>u_ fili/pp<gap/> to/lmam. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">nu_m di) <lb/>e)kei_n<gap/> a)rx<gap/> wole/mou woih/sas, h)na/gkase me\m t<gap/> au)<gap/>u_ watri/­<lb/>da s<gap/> canash_nai <gap/>i_s <gap/>roi_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)na/gkase <gap/>m a)/t<gap/>alom mh\ me/ll<gap/>m, <lb/>kai\ waraskoua/ ce<gap/>ai ta\ wro\s <gap/>mwo/lemom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)ya\wolemei_m e)r)r(w­<lb/>me/nws, kai\ <gap/>ind <gap/>eim. <gap/>aigarou_m ei)ko/tws au)<gap/>m oi( r(o/dioi kai\ me­<lb/>talla/canta, <gap/>iau/t<gap/>s e)ti/mhoam timai_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">dii)w(_m ou) mo/nom <gap/>u\s cw_n­<lb/>t<gap/>, a)<gap/>a\ kai\ <gap/>u\s e)pigeneme/n<gap/>s e)cekale/santo wro\s tou\s <gap/>we\r th_s <lb/>watri/d<gap/> <gap/>airou\s</foreign>.id e&longs;t: Philippus autem cum in ob­<lb/>&longs;idione multa &longs;ibi aduer&longs;ari uideret, ho&longs;tes etiam <lb/>cum multis con&longs;tratis nauibus haud procul in &longs;ta­<lb/>tione e&longs;&longs;ent, animi pendebat, nec &longs;atis pro&longs;picie­<lb/>bat, quid &longs;ibi poti&longs;&longs;imum in po&longs;terum faciendum <lb/>foret. </s> <s>Cumque præ&longs;entia utrum uellet eligendi <lb/>facultatem adimerent, tandem naues &longs;oluit præ­<lb/>ter ho&longs;tium expectationem. </s> <s>Attalus enim, & qui <lb/>cum eo erant, &longs;perabant eum perlaturum ob&longs;idio <lb/>nem, ob apparatum <expan abbr="metallicorũ">metallicorum</expan>. </s> <s>Curauit autem <lb/>maxime &longs;ubita profectione uti, propterea quòd &longs;i <lb/>bi per&longs;ua&longs;i&longs;&longs;et &longs;e <expan abbr="locũ">locum</expan> <expan abbr="occupaturũ">occupaturum</expan>, & in po&longs;terum <lb/>iam tuto peruehi <expan abbr="&longs;ecundũ">&longs;ecundum</expan> littus ad <expan abbr="Samũ">Samum</expan> u&longs;&que; po&longs;­<lb/>&longs;e. </s> <s>Opinio autem eum fefellit, quam præceperat. <lb/></s> <s>Attalus enim & Theophili&longs;cus, ubi con&longs;pexerunt <lb/>eum &longs;olui&longs;&longs;e, &longs;tatim in rem <expan abbr="præ&longs;ent&etilde;">præ&longs;entem</expan> incubuerunt. <lb/></s> <s>fuit autem eorum profectio nullo ordine di&longs;po&longs;i­<lb/>ta: propterea quòd <expan abbr="cõfiderent">confiderent</expan> (ut diximus) Philip <pb pagenum="43"/>pum adhuc permanere in propo&longs;ito: ueruntamen <lb/>u&longs;i &longs;umma remigum alacritate, impetum <expan abbr="fecerũt">fecerunt</expan>, <lb/>Attalus ip&longs;e in dextram partem ho&longs;tium quæ ip&longs;a <lb/>præibat: Theophili&longs;cus uero in &longs;ini&longs;tram. </s> <s>At Phi­<lb/>lippus <expan abbr="uid&etilde;s">uidens</expan> &longs;erei occa&longs;ione impeditum, & repen­<lb/>te oppre&longs;&longs;um, dato pugnæ &longs;igno his qui dextra <lb/>parte erant, pronuncians&queacute; ut aduer&longs;as naues op­<lb/>ponerent, & cumho&longs;tibus acerrimè congrederen­<lb/>tur, ip&longs;e cum leuibus nauigijs in paruas in&longs;ulas &longs;e <lb/>recepit, quæ in medio cur&longs;u erant: ibí que naualis <lb/>prælij euentum expectabat. </s> <s>Erat autem numerus <lb/>nauium earum, quæ cum Philippo erant, prælio <lb/>aptarum, con&longs;tratarum ad tres & quinquaginta, <lb/>& cum his minora apertá que nauigia: lembi ue­<lb/>ro cum pi&longs;tribus centum quinquaginta. </s> <s>eas enim <lb/>naues qu&ecedil; Sami erant, non potuit omnes in&longs;true­<lb/>re. </s> <s>Ho&longs;tium autem naues erant, con&longs;tratæ quidem <lb/>&longs;exagintaquinque cum Byzantinis, cum his præ­<lb/>terea nouem trieremioliæ, triremeś que tres ad&longs;ti­<lb/>terant: facto&queacute; pugnæ naualis initio ab Attali na­<lb/>ue, continuo omnes quæ propius aderant, nulla <lb/>egentes cohortatione inter &longs;e concurrerunt. </s> <s>Atta­<lb/>lus quidem impetum faciens in octerem, inferenś <lb/>que ei uulnus graue, quá que <expan abbr="aquã">aquam</expan> reciperet: cum­<lb/>que diutius hi qui in cata&longs;tromate <expan abbr="erãt">erant</expan>, propugna <lb/>rent, tandem nauem ip&longs;am depre&longs;&longs;it. </s> <s>At Philippi <lb/>deceres, quæ princeps erat, in ho&longs;tium pote&longs;tatem <lb/>redacta e&longs;t, id que ca&longs;u inopinato. </s> <s>Nam cum in ip <lb/>&longs;am concurreret trieremiola, hanc ictu graui, ad <pb pagenum="44"/>medium uentrem, po&longs;t eam partem qua thranites <lb/>&longs;calmus collocari &longs;olet, &longs;auciauit: ei&queacute; <expan abbr="cõtinebatur">continebatur</expan>, <lb/>gubernatore non amplius ualente retinere nauis <lb/>impetum. </s> <s>Quare cum nauis ei adh&ecedil;re&longs;ceret, ualde <lb/>impedita erat: nec &longs;atis regi flecti&queacute; poterat. </s> <s>Quo <lb/>tempore du&ecedil; quinqueremes impetu &longs;acto, duabus <lb/>ex partibus eam conuulnerarunt: nauem que ip­<lb/>&longs;am cum propugnatoribus depre&longs;&longs;erunt: & in ijs <lb/>Dinocratem, qui Philippi nauarchus erat. </s> <s>Perid <lb/>etiam tempus Diony&longs;odorus & Dinocrates, qui <lb/>fratres, & &longs;ub Attalo nauarchi erant, impetum fa­<lb/>cientes: hic quidem in hepterem ho&longs;tium, alter ue <lb/>ro in octerem ca&longs;u decertandi admirabili u&longs;i &longs;unt. <lb/></s> <s>Dinocrates quidem in octerem concur&longs;u facto, <lb/>ip&longs;e uulnus accepit paulo &longs;upra aquam, cum na­<lb/>uis ip&longs;a &longs;ine &longs;tira e&longs;&longs;et: conuulnerata autem ab &longs;e <lb/>naue ho&longs;tium ad eam partem, qua mari demergi­<lb/>tur, initio quidem non potuit ab ea &longs;e expedire, e­<lb/>tiam &longs;i <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;emel conatus &longs;it inhibere. </s> <s>Quare cum <lb/>Macedones forti&longs;&longs;imè &longs;e&longs;e <expan abbr="defender&etilde;t">defenderent</expan>, extremum <lb/>ferè periculum adijt. </s> <s>Attalo autem illi ferente au­<lb/>xilium, facto in ho&longs;tilem nauem impetu, &longs;oluen­<lb/>té que naues, quæ inter &longs;e adhæ&longs;erant, Dinocrates <lb/>quidem &longs;ic in&longs;peratò liberatus e&longs;t. </s> <s>Omnes autem <lb/>ho&longs;tilis nauis propugnatores forti&longs;&longs;imè dimican <lb/>tes conci&longs;i &longs;unt. </s> <s>Nauis autem ip&longs;a à propugnato­<lb/>ribus nuda relicta, in Attali pote&longs;tatem redacta e&longs;t. <lb/></s> <s>At Diony&longs;odorus cum magna ui incitaretur ad <lb/><expan abbr="confligendũ">confligendum</expan>, ip&longs;e quidem uulnus inferre non po-<pb pagenum="45"/>tuit. </s> <s>Præteruectus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> per medios ho&longs;tes, <expan abbr="dextrũ">dextrum</expan> <lb/>nauis &longs;uæ remigium ami&longs;it, &longs;imul <expan abbr="cõfractis">confractis</expan> lignis <lb/>quæ turres &longs;u&longs;tinere &longs;olent. </s> <s>Actis his rebus, circun <lb/>&longs;teterunt eum undiquaque ho&longs;tes, clamore facto, <lb/>excitató que tumultu. </s> <s>Reliqua quidem turba pro <lb/>pugnatorum, &longs;imul cum naue perijt: ip&longs;e autem <lb/>Diony&longs;odorus cum duobus comitibus, ad trire­<lb/>mioliam, quæ in auxilium ueniebat, adnatauit. </s> <s>Pe <lb/>riculum autem reliquarum nauium utrinque par <lb/>erat. </s> <s>ut enim numero &longs;uperabant Philippi lem­<lb/>bi, &longs;ic Attalus multitudine nauium con&longs;tratarum <lb/>præ&longs;tabat. </s> <s>Et &longs;ic gerebantur ea, quæ ad <expan abbr="dextrũ">dextrum</expan> Phi <lb/>lippi cornu erant, ut neutram in partem inclinata <lb/>e&longs;&longs;et uictoria: Attalus tamen niteretur meliore in <lb/>po&longs;terum &longs;pe. </s> <s>Rhodij autem initio profectionis <lb/>&longs;e&longs;e ab ho&longs;tibus <expan abbr="&longs;egregarũt">&longs;egregarunt</expan>: & ut modo dicebam, <lb/>celeritate nauium, cum multo pr&ecedil;&longs;tantiores e&longs;&longs;ent <lb/>inimicis, conflixerunt cum Macedonibus, qui in <lb/>extrema acie erant: primum&queacute; nauibus in fugam <lb/><expan abbr="cõuer&longs;is">conuer&longs;is</expan> à tergo, & puppi impetu facto, remos ea­<lb/>rum deter&longs;erunt. </s> <s>Vt <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> qui cum Philippo erant, <lb/>cœperunt illuc con&longs;i&longs;tere, auxilium ferentes peri­<lb/>clitantibus: Rhodiorum uerò qui po&longs;tremi erant, <lb/>conuenerunt cum Theophili&longs;co: tunc di&longs;po&longs;itis in <lb/>aciem utrinque aduer&longs;is nauibus <expan abbr="cõflixerũt">conflixerunt</expan> &longs;um­<lb/>ma alacritate, &longs;e&longs;e inuicem clamore tubis&queacute; cohor­<lb/>tantes. </s> <s>Quòd &longs;i Macedones inter con&longs;tratas naues <lb/>lembos minime colloca&longs;&longs;ent, naualis prælij certa­<lb/>men celerem facilemque exitum habui&longs;&longs;et. </s> <s>Sed ij <pb pagenum="46"/>lembi omnem u&longs;um Rhodijs nauibus <expan abbr="ademerũ">ademerum</expan><gap/>, <lb/>id'que multis modis. </s> <s>ubi enim primum utrorun­<lb/>que conflictu ordines commoti &longs;unt, omnes inter <lb/>&longs;e commixti erant: unde neque facile enauigare, <lb/>neque naues flectere poterant, neque omnino uti <lb/>ijs rebus quibus &longs;uperiores erant: incidentibus in <lb/>eas lembis, aliàs quidem ad remigium, ut non fa­<lb/>cile iuuari po&longs;&longs;ent opera remigum: aliàs autem in <lb/>proras, interdum etiam ad puppim, ut gubernato <lb/>rum remigumque mini&longs;terium impediretur. </s> <s>In <lb/>oppo&longs;itis uero conflictibus nonnihil ex arte com <lb/>menti &longs;unt. </s> <s>ip&longs;i enim inclinatis nauibus in proram <lb/>extra aquam uulnera <expan abbr="accipiebãt">accipiebant</expan>: ho&longs;tium uero na <lb/>ues intra <expan abbr="aquã">aquam</expan> perforabant, quibus nulla arte me <lb/>deri quis po&longs;&longs;et. </s> <s>rarò autem id eueniebat: <expan abbr="magnã">magnam</expan> <lb/>enim partem <expan abbr="cõcur&longs;um">concur&longs;um</expan> uitabant, propterea quòd <lb/>Macedones fortiter propugnarent è cata&longs;tromate <lb/>in prælijs, quæ cominus <expan abbr="fier&etilde;t">fierent</expan>: &longs;æpius tamen præ­<lb/>ternauigando detergentes ho&longs;tium remos, inha­<lb/>biles reddebant, moxque <expan abbr="circũcurrentes">circuncurrentes</expan>, in eos&queacute; <lb/>qui ad puppim erant impetu facto, obliquis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>& flectentibus irruentes, alios quidem conuulne­<lb/>rabant, alijs autem armamenta auferebant: & iam <lb/>tali ratione decertantes, magnum numerum ho­<lb/>&longs;tilium nauium depre&longs;&longs;erant. </s> <s>Celeberrime autem <lb/>in periculo uer&longs;atæ &longs;unt tres quinqueremes Rho­<lb/>diorum: prætoria ip&longs;a, qua uehebatur Theophili­<lb/>&longs;cus: po&longs;t hanc autem ea, cui præerat Philo&longs;tratus: <lb/>tertia uerò, quam regebat Autolycus: ea autem ue <pb pagenum="47"/>hebatur Nico&longs;tratus. </s> <s>hac enim impetum faciente <lb/>in ho&longs;tilem nauem, relicto que in naue ho&longs;tium <lb/>&longs;uæ nauis ro&longs;tro, euenit ut nauis percu&longs;&longs;a cum ip­<lb/>&longs;is hominibus deprimeretur: eos autem qui cum <lb/>Autolyco erant, cum per proram aqua &longs;ubintra­<lb/>ret, circumuentos ab ho&longs;tibus initio quidem gene <lb/>ro&longs;e decertare: tandem uerò ip&longs;um <expan abbr="Autolycũ">Autolycum</expan> &longs;au­<lb/>cium cum armis decidere in mare, reliquos autem <lb/>propugnatores animo&longs;e <expan abbr="pugnãdo">pugnando</expan> <expan abbr="occũbere">occumbere</expan>. </s> <s>quo <lb/>quidem tempore Theophili&longs;cus auxilio <expan abbr="adueni&etilde;s">adueniens</expan> <lb/>cum tribus quinqueremibus, nauem ip&longs;am &longs;erua <lb/>re non potuit, eo quod aqua iam oppleta e&longs;&longs;et. </s> <s><expan abbr="Cõ">Com</expan> <lb/>uulneratis autem duabus ho&longs;tium nauibus, qua­<lb/>rum propugnatores præcipites dedit: &longs;tatim <expan abbr="circũ-fu&longs;is">circun­<lb/>fu&longs;is</expan> in eum lembis pluribus, con&longs;tratiś que naui­<lb/>bus magnam partem <expan abbr="propugnatorũ">propugnatorum</expan> ami&longs;it egre­<lb/>giè decertantium. </s> <s>Ip&longs;e uerò acceptis tribus uulne­<lb/>ribus, quòd audacius in <expan abbr="periculũ">periculum</expan> rueret, uix pro­<lb/>priam nauem &longs;eruare potuit, ferente illi auxilium <lb/>Philo&longs;trato, &longs;u&longs;cipienté que in &longs;e præ&longs;ens <expan abbr="periculũ">periculum</expan> <lb/>&longs;umma animi alacritate. </s> <s>Vbi uerò &longs;e cum &longs;uis na­<lb/>uibus coniunxit, iterum recenti impetu cum ho­<lb/>&longs;tibus <expan abbr="cõflixit">conflixit</expan>. </s> <s>uiribus quidem corporis defectus, <lb/>propter uulnera: animi autem robore clarior con <lb/>&longs;tantioŕ que, quàm antea ui&longs;us e&longs;t. </s> <s><expan abbr="Cõtigit">Contigit</expan> autem <lb/>duo fui&longs;&longs;e naualia prælia multum inter &longs;e di&longs;tan­<lb/>tia. </s> <s>Siquidem <expan abbr="dextrũ">dextrum</expan> Philippi cornu ut initio de­<lb/>creuerat, &longs;emper littus <expan abbr="appet&etilde;s">appetens</expan> legens&queacute;, nu&longs;quam <lb/>di&longs;ce&longs;&longs;it longe ab A&longs;ia: &longs;ini&longs;trum uerò, quod auxi <pb pagenum="48"/>lium tuli&longs;&longs;et his, qui in extrema acie erant, decerta <lb/>bat cum Rhodijs, cum non <expan abbr="multũ">multum</expan> abe&longs;&longs;et à Chio. <lb/></s> <s>Veruntamen cum Attalus ip&longs;e cum &longs;uis, dextrum <lb/>Philippi cornu &longs;upera&longs;&longs;e præclare uideretur: ip&longs;é­<lb/>que Attalus iam appropinquaret in&longs;ulis, ad quas <lb/>Philippus <expan abbr="&longs;tation&etilde;">&longs;tationem</expan> obtinebat, expectans rei euen­<lb/>tum, con&longs;picatus Attalus quinqueremem &longs;uorum <lb/>unam extra periculum <expan abbr="uulneratũ">uulneratum</expan> demergi ab ho <lb/>&longs;tili naue, fe&longs;tinauit auxilium laturus illuc profici­<lb/>&longs;ci cum duabus quadriremibus. </s> <s>Ho&longs;tili autem na­<lb/>ue declinante, &longs;é que tanquam ad terram recipien <lb/>te, promptius in&longs;tabat, <expan abbr="cupi&etilde;s">cupiens</expan> nauem in &longs;uam po­<lb/>te&longs;tatem redigere. </s> <s>Quod ubi Philippus con&longs;pexit, <lb/>audaciuś que pergere longe à &longs;uis Attalum uidit, <lb/>&longs;umptis &longs;ecum quatuor quinqueremib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/>, tribus&queacute; <lb/>hemiolijs, lembiś que præterea qui propius erant, <lb/>properauit, &longs;perans, quod euenit, intercipi po&longs;&longs;e: <lb/>eum&queacute; compulit cum magna animi anxietate ad <lb/>proximum littus naues eijcere: ibi&queacute; naui relicta, <lb/>Rex ip&longs;e cum &longs;ocijs naualibus, pedibus Erythras <lb/>profugit. </s> <s>Philippus autem <expan abbr="nauigiorũ">nauigiorum</expan> compos fa­<lb/>ctus e&longs;t, &longs;upellectilis&queacute; regiæ. </s> <s>Siquidem ij, qui cum <lb/>Attalo erant in tali periculo, quiddam ex arte mi­<lb/>litari commenti &longs;unt. </s> <s>lauti&longs;&longs;ima enim quæque ex <lb/>&longs;upellectile regia in cata&longs;tromate & foris nauis ex <lb/>po&longs;uerunt: unde primi Macedonum, ubi ad lem­<lb/>bos appulerunt, con&longs;pecta in lembis poculorum <lb/>multitudine, ue&longs;té que purpurea, in&longs;trumentis&queacute; <lb/>quæ eius cau&longs;a parari &longs;olent, mi&longs;&longs;o per&longs;equendi <pb pagenum="49"/>&longs;tudio in horum prædam conuer&longs;i &longs;unt. </s> <s>quare fa­<lb/>ctum e&longs;t, ut Attalus in Erythrarum portum &longs;ine ul <lb/>lo impedimento &longs;e&longs;e reciperet. </s> <s>At Philippus, cum <lb/>in uniuer&longs;um toto nauali prælio inferior fui&longs;&longs;et, <lb/>tamen elatus ca&longs;u Attali, regre&longs;&longs;us e&longs;t: magnó que <lb/>&longs;tudio &longs;uis conqui&longs;itis, nauibus&queacute; in <expan abbr="unũ">unum</expan> collectis, <lb/>cohortabatur &longs;uos ut bono animo e&longs;&longs;ent, quando <lb/>quidem uici&longs;&longs;ent nauali prçlio etenim &longs;ubierat co <lb/>gitatio, & ea opinio homines inua&longs;erat, tanquam <lb/>Attalus ip&longs;e in fuga occubui&longs;&longs;et: propterea quod <lb/>reuerteretur Philippus cum &longs;uis, capta religata&queacute; <lb/>regia naue. </s> <s>At Diony&longs;odorus coniectans id, quod <lb/>regi &longs;uo acciderat, &longs;ublato &longs;igno &longs;uas naues <expan abbr="cõuo-cauit">conuo­<lb/>cauit</expan>: quibus &longs;tatim ad &longs;e collectis, tuto &longs;e recepit <lb/>in portus A&longs;iaticos. </s> <s>Sub idem tempus Macedones <lb/>qui aduer&longs;us Rhodios decertabant, iam diu malè <lb/>mulctati, &longs;e à periculo liberarunt: &longs;ingulæ enim na <lb/>ues &longs;e&longs;e recipiebant per cau&longs;am &longs;ubueniendi &longs;uis <lb/>laborantibus. </s> <s>Rhodij uerò cum nauium partem <lb/>religa&longs;&longs;ent, partem autem ro&longs;tris perfora&longs;&longs;ent, &longs;e <lb/>in Chiorum portum receperunt. </s> <s>Interiere autem <lb/>Philippi quidem in prælio nauali, quod cum Atta <lb/>lo ge&longs;tum e&longs;t, deceres, enneres, hepteres, hexeres: <lb/><expan abbr="reliquarũ">reliquarum</expan> autem con&longs;tratç decem, tres&queacute; triremio­<lb/>liæ: lembi uerò uiginti quin&queacute; cum &longs;ocijs naualib. <lb/> in prælio autem aduer&longs;us Rhodios ge&longs;to depre&longs;&longs;ç <lb/>&longs;unt con&longs;tratæ decem, lembi ad quadragińta. </s> <s>Ca­<lb/>ptæ &longs;untautem duæ quadriremes, &longs;eptem&queacute; lembi <lb/>cum &longs;ocijs naualibus. </s> <s>Earum uerò quæ cum Atta-<pb pagenum="50"/>lo erant, <expan abbr="depre&longs;&longs;erũt">depre&longs;&longs;erunt</expan> <expan abbr="unã">unam</expan> <expan abbr="triremioliã">triremioliam</expan>, duas&queacute; quin <lb/>queremes, & regium <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan>. </s> <s><expan abbr="Rhodiorũ">Rhodiorum</expan> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in <lb/>teriere duæ quinqueremes & triremes: nihil uerò <lb/><expan abbr="captũ">captum</expan> fuit. </s> <s>homines autem occubuere <expan abbr="Rhodiorũ">Rhodiorum</expan> <lb/>quidem ad &longs;exaginta: at eorum qui &longs;ub Attalo, cir <lb/>citer &longs;eptuaginta: qui &longs;ub Philippo <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, Macedo­<lb/>num ad tria millia: &longs;ociorum præterea naualium <lb/>ad &longs;ex millia: uiui capti &longs;unt, <expan abbr="Macedonũ">Macedonum</expan> & &longs;ocio­<lb/>rum ad duo millia: Aegyptiorum autem, ad &longs;eptin <lb/><expan abbr="g&etilde;tos">gentos</expan>. </s> <s>Talis <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> exitus naualis prælij ad Chium <lb/>fuit. </s> <s>Philippus autem uictoriam &longs;ibi uendicabat, <lb/>duabus poti&longs;&longs;imum de can&longs;is. </s> <s>prima, quòd <expan abbr="Attalũ">Attalum</expan> <lb/>in terram eijcere coegi&longs;&longs;et, & nauis regia in &longs;uam <lb/>ueni&longs;&longs;et pote&longs;tatem. </s> <s>altera, quòd &longs;tationem in lo­<lb/>co, qui Argennon uocatur, habuerit inter <expan abbr="ho&longs;tiũ">ho&longs;tium</expan> <lb/>naufragia. </s> <s>Po&longs;tridie quoque &longs;e ge&longs;&longs;erit ut uictor <lb/>collectis reliquijs naufragij, &longs;ublatiś que & rece­<lb/>ptis cadaueribus eorum qui agno&longs;ci poterant, ut <lb/>eam <expan abbr="opinion&etilde;">opinionem</expan> maxime confirmaret. </s> <s>Rhodij nan <lb/>que & Diony&longs;odorus haud ita multo po&longs;t ab eo­<lb/>dem expre&longs;&longs;erunt, ut necip&longs;e quidem &longs;e uictorem <lb/>exi&longs;timaret. </s> <s>Po&longs;tridie enim, rege adhuc circa hæc <lb/>occupato, certiores inuicem facti, uela <expan abbr="duxerũt">duxerunt</expan> in <lb/>ip&longs;um: collocatis&queacute; in fronte nauibus, nemine con <lb/>tra eos prodire au&longs;o, retro abiere ad <expan abbr="Chiũ">Chium</expan>. </s> <s>At Phi <lb/>lippus, qui nunquam antea eodem tempore ne in <lb/>mari quidem, tot taleś que uiros ami&longs;i&longs;&longs;et, ca&longs;um <lb/>quidem grauiter ferebat, animumque iam prope <lb/>modumde&longs;ponderat: ad exteros tamen occultare <pb pagenum="51"/>&longs;en&longs;a mentis omni &longs;tudio conabatur, etiam&longs;i res <lb/>ip&longs;æ non &longs;atis id ferre patí que uiderentur. </s> <s>Nam <lb/>præter alia multa, ea ip&longs;a quæ in prælio <expan abbr="acciderãt">acciderant</expan>, <lb/>omnes qui aderant, in timorem coniecerant. </s> <s>Fa­<lb/>cta enim tanta hominum &longs;trage, eo ip&longs;o tempore, <lb/>totus locus, in quo dimicatum e&longs;t, oppletus e&longs;t ca­<lb/>daueribus, &longs;anguine, armis, naufragijs, et <expan abbr="armam&etilde;">armamen</expan> <lb/>tis. </s> <s>Diebus autem, qui proxime &longs;ecuti &longs;unt, uidere <lb/>erat littora referta omnibus ijs rebus, quas retuli­<lb/>mus, confu&longs;è aceruatim que conge&longs;tis. </s> <s>Ob quæ fa <lb/>ctum e&longs;t, ut non &longs;olum ip&longs;e, &longs;ed & omnes Macedo <lb/>nes in grauem animi <expan abbr="defection&etilde;">defectionem</expan> inciderint. </s> <s>Theo <lb/>phili&longs;cus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan>, cum unum diem &longs;uperuixi&longs;&longs;et, pa­<lb/>triæ que &longs;crip&longs;i&longs;&longs;et de ca&longs;u naualis prælij, &longs;uffecto <lb/>Clæonæo in &longs;uilocum, & exercitui præfecto, <expan abbr="uitã">uitam</expan> <lb/>cum morte commutauit, ob uulnera quæ accepe­<lb/>rat: uir, qui in ip&longs;o periculo &longs;e egregium præ&longs;titit, <lb/>& <expan abbr="cõ&longs;ilij">con&longs;ilij</expan> prouidentia dignus fuit, cuius memoria <lb/>celebretur. </s> <s>ni&longs;i enim ille anteuerti&longs;&longs;et <expan abbr="impetũ">impetum</expan> fa­<lb/>cere in <expan abbr="Philippũ">Philippum</expan>, omnes quidem alij occa&longs;ionem <lb/>rei bene gerendç omi&longs;i&longs;&longs;ent, perterriti Philippi au <lb/>dacia. </s> <s>Sed ille, facto prælij initio, ciues coegit tem­<lb/>poris occa&longs;ionem &longs;equi. </s> <s>Coegit & Attalum <expan abbr="bellũ">bellum</expan> <lb/>non ducere, tempuś que minime terere in appara <lb/>tu rerum ad bellum <expan abbr="pertinentiũ">pertinentium</expan>: &longs;ed acerrime de­<lb/>certare, periculumque præ&longs;ens &longs;ubire. </s> <s>Quocirca <lb/>merito ip&longs;um Rhodij fato <expan abbr="functũ">functum</expan>, talibus hono­<lb/>ribus pro&longs;equuti &longs;unt, quibus <expan abbr="nõ">non</expan> &longs;olum uiuos & <lb/>præ&longs;entes, &longs;ed etiam po&longs;teros prouo carent ad for <pb pagenum="52"/>titer &longs;ubeunda pro patria pericula. </s> <s>Hactenus Po­<lb/>lybius: cuius uerbis facile quis uideat genera ferè <lb/>omnia nauium, quæ ad belli u&longs;um <expan abbr="cõparabantur">comparabantur</expan>. <lb/></s> <s>quibus etiam <expan abbr="&longs;olebãt">&longs;olebant</expan> imponere turres ad libram, <lb/>quæ obid dictæ Turritæ à Vergilio: id&queacute; non &longs;o­<lb/>lum ad proram, &longs;ed etiam ad puppim. </s> <s>Appianus <lb/>de bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">*kai\ wn/rgous e)pi\ tw_m new_m ei)_xom <gap/>atxi te <lb/>prw/ram, <gap/>ata\ wru/mnam.</foreign> id e&longs;t: Et turres in nauibus ha <lb/>bebant, & ad proram, & ad puppim. </s> <s>Plinius libro <lb/>trige&longs;imo&longs;ecundo, ubi de echeneide: Sed armatæ <lb/>cla&longs;&longs;es imponunt &longs;ibi turrium propugnacula, ut <lb/>in mari quoque pugnetur uelut è muris. </s> <s>Cæ&longs;ar li­<lb/>bro tertio de bello ciuili: At&que; alteram nauem quæ <lb/>erat ad cu&longs;todiam ab Acilio po&longs;ita, pluribus ag­<lb/>gre&longs;&longs;us nauibus, in quibus ad libram fecerat tur­<lb/>res. </s> <s>Vergilius in octauo: <lb/>Vnàomnes ruere, ac totum &longs;pumare reductis <lb/><expan abbr="Cõuul&longs;um">Conuul&longs;um</expan> remis, ro&longs;tris&queacute; &longs;tridentibus æquor, <lb/>Alta petunt pelago: credas innare reuul&longs;as <lb/>Cycladas, aut montes <expan abbr="cõcurrere">concurrere</expan> <expan abbr="mõtibus">montibus</expan> altos: <lb/>Tanta mole uiri turritis puppibus in&longs;tant. <lb/></s> <s>Turres autem habui&longs;&longs;e Antonianos in pugna illa <lb/>nauali, qu&ecedil; ad Actium facta e&longs;t cum Cç&longs;arianis, li­<lb/>quet ex Dione: cuius uerba quoniam nondum o­<lb/>mnibus edita &longs;unt, ip&longs;e ad&longs;cribam. </s> <s>fu&longs;ius enim <lb/>quàm quiuis alius eorum, qui extant autorum, ea <lb/>de re &longs;crip&longs;i&longs;&longs;e uidetur: ut ip&longs;e Vergilius nihil poë <lb/>tarum more, aut <foreign lang="greek">u(wdob<gap/>olikw_s</foreign> de illa pugna finxi&longs;&longs;e <lb/>uideatur. </s> <s>eius autem uerba &longs;unt hæc: <foreign lang="greek">*a)gxwmxilon ou)_m</foreign><pb pagenum="53"/><foreign lang="greek">e)pipoplu\ th_s naumaxi/<gap/>s ou/shs, ki\ mkdete\rwm <gap/>wbe/xeim wh diu­<lb/>name/nwm, te/l<gap/> toio/ndie/ ti e)ge/neto.h( <gap/>leopaipra <gap/>ato/pim tw_m ma­<lb/>xome/nwm a)posaleu/ousa, ou)k h)/negke t<gap/> wollh\m kai\ a)/kritom tou_ <lb/>a)dh/lou me/llhsim.a)ll) a)poknaiqei_sa a)po/ te tou_ g<gap/>aikei/ou <gap/> a)p<gap/><lb/>te tou ai)gup<gap/>i/ou, t<gap/> te e)pi\ wolu\ metew/rf a)gwni/a|, kai\ th_| a)ei\ e)f) <lb/><gap/>ka/toba weride<gap/> prosdioki/a|, au)th/ te e)s fug<gap/> e(capinai/ws w(/rmh­<lb/>se, kai\ toi_s a)/llois toi_s u(phko/ois shmei_om h)_re. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ ou(/tw ta/ te i(si/a <lb/>au)tw_m eu)qu\s a)rame/nwm, kai\ e)s <gap/> we/lagos a)fe/ntwm, a)ne/mou tin<gap/><lb/>ata\ tu/x<gap/> fo<gap/>erou_ sum<gap/>a/nt<gap/>, nomi/s<gap/>s o( a)ntw/nios, ou)x) <gap/>w<gap/><lb/>th_s kleopa/tr<gap/>s au)tou\s e)kparagge/loews, a)ha\ kai\ <gap/>wo\ le/ous w(s <lb/>kai\ nenikhme/nous feu/geim, e)fe/peto/ sfisim. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">genome/nou de\ tou/tou, ka<gap/><lb/>oi( loipoi\ sratiw_tai kai\ h)qu/mhsam kai\ e)tara/xqhsam. <gap/>ai/ wws a)po­<lb/>drxinai kai\ au)toi\ tro/pom tina\ e)qelh/santes, oi( me\m ta\ i(si/a h)/geirom, <lb/>oi( de\ tou/s te wu/rgous kai\ ta\ e)/pipla e)s t<gap/> qail<gap/>am e)r)r(i/p<gap/>o<gap/>, <lb/>o(/pws <gap/>oufi/santes liafu/gwsi. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ au)toi_s <gap/>eri\ tau_ta e)/xousim, <lb/>oi( <gap/>nanti/oi wro<gap/>eso/ntes</foreign> (<foreign lang="greek">tou\s gar\ feu/gont<gap/>s, kai\ a)/n<gap/>u i(si/wm o)/n­<lb/>tes, kai\ wro\s t<gap/> naumaxi/am mo/n<gap/> waresk<gap/>sme/noi, ou)k e)pedi/w­<lb/>cam</foreign>) <foreign lang="greek">wolloi/te e(ka\sh nhi\, kai\ e(\kaqem kai\ <gap/> xw_| e)male/santo. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w(/se <lb/>kai\ woikilw/tatom nai\ o\cu/tatom e)p) a)mfote/rwm o(moi/ws t\m a)gw_na <lb/>gene/qai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( me\m gar\ ta/te <gap/>a/tw tw_m new_m wa/nta we/rice)kakou/rg<gap/>m, <lb/>kai\ ta\s <gap/>w/p<gap/> s<gap/>e/qrauom, ta/ te whdixilia a)ph/rat<gap/>om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ e)pa­<lb/>na<gap/>ai(nontes e)pi\ ta\ <gap/>atasrw/mata, tou\s me\m <gap/>xte/<gap/>m <gap/>ni<gap/>lam<gap/>a­<lb/>no/menoi, tou\s de\ e)w/qoum, toi_s de/ e)m<gap/>xonto, a(/te kai\ i(soplhqei_s au)­<lb/>toi_s h)/dih o)/ntes. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de\ toi_s te <gap/>ontoi_s sfa_s liwqou_nto, kai\ tai_s a)ci\­<lb/>nais e)/kop<gap/>om, we/tras te kai\ a)/llous tinas o)/gkous e)p) au)r\ tou_io wa­<lb/>resksu<gap/>sme/nous, e)pikate/<gap/>allom. <gap/> tou/s te a)na<gap/>ai/nont<gap/>s a)pekrou/ <lb/><gap/>nto, kai\ toi_s ei)s xei_r<gap/>s i)ou_si s<gap/>efe/ronto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei)/kasem a)/n tis i)diw\m <lb/>ta\ gi<gap/>no/mena, w(s mikra\ me ga/lois o(moiw_sai, tei/xesi/ tisim, h)\ kai\ nk/­<lb/>sois wallai_s kai\ wuknai_s, <gap/>n qal<gap/>ash woliorkoume/nais. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou(/tw oi(</foreign><pb pagenum="54"/><foreign lang="greek">me\m e)pi<gap/>h_nai/ te skafw_m, w(/<gap/>ob e)p) h)pei/rou, kai\ e)ru/mato/s tin<gap/><lb/>e)peirw_nto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ wainta ta\ e)s touto fe/ronta <gap/>oudh_| wrosh_gom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi/ <lb/>de) a)pewqou_nto au)tou\s, o(/ti wote <gap/>n <gap/> toiou/tw| filei_ dra_qai, mh­<lb/>xano/menoi. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)ntipa/lws ou)_m au)tw_m maxome/nwm, o( <gap/>ai/sar a)porh/s<gap/>s <lb/><gap/>ti wra/ch, wu_r e)k tou_ sratop<gap/>diou metepe/myato. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wro/tbom me\m <lb/>gar\ ou)k h)qe/lhsem au)tw_|, o(/wws ta\ <gap/>h/mata wbipoih/shtai, <gap/>h/sa­<lb/>qai, to\te de\i)diw\m, o(/ti a)diu/natom oi( ei)/h a)/llws wroskrath_sai, e)p<gap/><lb/>e)kei_no, w(s kai\ mo/iom sfi/sim e)pikou/rhsom, <gap/>ate/fuge. <gap/>a)ntau_qa <lb/>a)/llo au)_ ei)_di<gap/> ma/xhs s<gap/>hne/xqh. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o<gap/> me\m gar\ wollaxh_| a(/ma wro­<lb/>ple/onte/s tisi, be/lh te wurfo/ra e)w) au)tou\s e)ceto/c<gap/>uom, kai\ lampa/­<lb/>di<gap/>s e)k xeiro\s e)phko/ntizom. <gap/>ai/ tin<gap/>s kai\ xubi/di<gap/>s a)nqra/kwm, <lb/>kai\ wi/t<gap/>hs wlh/reis wo/r)r(wqem mhxanai_s e)wer)ri/p<gap/>oum. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de\ tau_ta/ te <lb/>w_s e(/kasa liekrou/onto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ e)peidih/ tina au)tw_m liekpi/p<gap/>onta tw(m <lb/>cu/lwm h(/p<gap/>eto, kai\ flo/ga au)ti/<gap/>a woll<gap/>, a(/te <gap/>n nhi\ h)/geire, <gap/> me\m <lb/>wrw_tom <gap/> woti/mw| u(/dati, w(_ e)pefe/ronto, e)<gap/>w_nto, <gap/>ai/ tina <gap/>ate/s­<lb/><gap/>esam. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pei\ de\ e)kei_no <gap/>atan<gap/>lw/qh, h)/ntloum <gap/> qala/t<gap/>iom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ oi( me\m <lb/>w<gap/>llw_| te kai\ a)qro/w| au)tw_| e)<gap/>w_nto, e)pei_xo/m wws th_| bi/a| <gap/> wu_r. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)diu/­<lb/>natoi de\ wantaxh_| tou_to woiei_m o)/ntes</foreign> (<foreign lang="greek">ou)/te <gap/>r wolla\ h)\ kai\ me gaila <lb/>ta\ a)ntlhth/<gap/>a ei)=xom, kai\ h(mi/sea au)ta\</foreign>) <foreign lang="greek">a(/te tarat<gap/>o/menoi a)ne/ferom. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou)x o(/som ou)k w)felou_nto/ ti, a)ha) kai\ wro<gap/>arw/c<gap/>om au)to/. h( gar\ <lb/><gap/>lmh h( qalat<gap/>i/a, a)\m <gap/>at) o)li/gom e)pixe/htai flogi\, i)xurw_s au)t<gap/><lb/>e/kkai/ei. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w(s ou)_m kai\ <gap/>n tou/tw| h(/t<gap/>ous e)gi/gnonto, ta/ te i(maitia au)tw_m <lb/>ta\ waxe/a, kai\ tou\s nekrou\s e)pe/<gap/>allom, kai\ <gap/>o/nom me/m tina e)kolou/­<lb/>qh te u(p) au)tw_m <gap/> wu_r, kai\ e)/dioce/ wh lofa_m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)/peita de\ a)/llws te <lb/>kai\ tou_ a)ne/mou sfodrw_s e)pi<gap/> e/rcant<gap/>, e)piplei_om e)ce/lampem, a(/te <lb/>kai\ u(p) au)tw_m e)kei/nwm au)cano/menom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ me/<gap/>i me\m me/r<gap/> ti new\s <lb/><gap/>kai/eto, wrosi/santo te/ tines au)tw_|, kai\ e)s au)to\ e)seph/dwm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ ta\ <lb/>me\m e)pe/kop<gap/>om, ta\ de\ liefo/roum. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ au)ta\ oi( me/ntoi <gap/>s t<gap/> qa/las­<lb/><gap/>am, oi( de\ kai\ e)pi\ tou\s <gap/>nanti/o<gap/> e)r)r(i/p<gap/>oum, ei)/ pws kai\ e)<gap/>ei/n<gap/>us ti</foreign><pb pagenum="55"/><foreign lang="greek"><gap/>im<gap/>ainto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ e(/tboi wro\s <gap/> a)ei/ u(gi/es au)th_s meqisa/menoi, tai_s te <lb/>x<gap/>si\ tai_s sidhrai_s, kai\ toi_s lo/rasi toi_s makroi_s, to/te lh\ kai\ ta\ <lb/>ma/lisa e)<gap/>w_nto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o(/pws tina\ a)nti/palom nau_m wrosartk/santes sfi/­<lb/><gap/>i, ma/lisa me\m wrosek<gap/>ow_sim e)s au)t<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei) de/ mh\, <gap/> e)kei/n<gap/>ata­<lb/>fle/cwsim. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w(s l) ou)/ tines e)pe/la<gap/>on sfi/sim, au)to\ tou_to ful<gap/>oso/­<lb/>menoi, kai\ <gap/> wu_r, tou/s te toi/xous we/ric e)pene/keto, kai\ e)s <gap/> e)/dia­<lb/>fos <gap/>ath\ei. <gap/>ntau_qa ta\ leino/tata au)toi_s e)pege/neto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( me\m <gap/>w<gap/><lb/>tou_ <gap/>apnou_, kai\ mxilisa oi( nau_tai, wri\m kai\ wlhsiaisai sfi/si <lb/>t<gap/> flo/ga, e)fqei/ronto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de\ kai\ <gap/>n au)th_| me/sh|, w(/<gap/>ob <gap/>ami/n<gap/>, <lb/><gap/>p<gap/>w_nto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)/lloi wri/m ti toiou_tom waqei_m, h)\ n<gap/> h(mi/kautoi, oi( me\m a)­<lb/>por)r(ip<gap/>ou_ntes ta\ o(/pla, e)titrw/skonto <gap/>wo\ tw_m wo/r)r(wqem ballo/n­<lb/>twm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">oi( de/ e)s t<gap/> qa/laosam e)kphdiw_ntes a)pepni/gonto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)\ kai\ waio/­<lb/>menoi <gap/>wo\ tw_m <gap/>nanti/wm e\<gap/>ap<gap/>i/zonto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h)\ kai\ <gap/>wo\ qhri/wm e)<gap/>ara)t­<lb/>tonto. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">mo/noi te a)nektws, w(s c)n tou/tois waqh/masi a)ph/llacam, o(/soi <lb/>wri/m tini au)tw_m s<gap/>enexqh_nai, oi( me\m a)hh/lous, oi( de\ kai\ au)tou\s <lb/>a)pe/kteinam. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou)/te k<gap/>lash/<gap/>o/m ti u(pe/meinam. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ nekroi\, w(/<gap/>b <gap/>n <lb/>wura_|, tai_s nausi\ sugkatekau/qhsam. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o(rw_ntes de\ tau_ta oi( <gap/>aisai­<lb/>reioi, wro\tbom me\m w(s e)/ti a)mu/neqai/ tin<gap/> au)tw_m e)diu/nanto, o<gap/><lb/>wrose/smigom sfi/sim. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pei\ de\ ta\ skaifh <gap/> wu_r s<gap/>h/rei, ki\ oi( a)/n­<lb/><gap/>rwpoi ou)de\ e(au<gap/>oi_s bohqh_sai, e)/ti mh\ o(/ti wole/mio/m tin<gap/> luph_sai/ <lb/>ti e)du/nanto. <gap/>oudih_| ti wrose/pleom au)toi\, ei)/pws ta\ <gap/>h/mata wbi <lb/>poih/sainto, kai\ <gap/>a<gap/>as<gap/>ennu_nai <gap/> wu_r, o(/ au)toi\ wareske/nazom, <gap/>­<lb/>peirw_nto. <gap/>a)k tou/tou suxnoi\, kai\ e)kei/nwm kai\ <gap/>wo\ th_s flogo\s, kai\ <lb/><gap/>wo\ <gap/> a(rma/twm a/u)tai_s tele/ws nausi\ s<gap/>apw/lonto.</foreign> id e&longs;t: <lb/>Cum igitur diutius nauali certamine, pari marte <lb/>decertarent, neutrí que &longs;uperiores adhuc e&longs;&longs;e po&longs;­<lb/>&longs;ent, huiu&longs;modi prelij exitus &longs;ub&longs;ecutus e&longs;t. </s> <s>Cleo­<lb/>patra, quæ à tergo <expan abbr="pugnãtium">pugnantium</expan> procul in &longs;alo erat, <lb/>longiorem <expan abbr="nõ">non</expan> tulit & incertum rerum euentum. <pb pagenum="56"/>Sed cum muliebri natura u&longs;a, cum etiam ingenio <lb/>Aegyptiaco prædita, permota&queacute; diuturna &longs;u&longs;pen&longs;i <lb/>animi anxietate, perpetua etiam in alterutram par <lb/>tem formidolo&longs;a expectatione, ip&longs;a &longs;e&longs;e ex impro <lb/>ui&longs;o in <expan abbr="fugã">fugam</expan> coniecit, cæteris qui &longs;ub &longs;e erant &longs;igno <lb/>fugæ &longs;ublato. </s> <s>Itaque ip&longs;i uela &longs;tatim in altum dede <lb/>runt, ca&longs;u oborto eo tempore &longs;æuo uento. </s> <s>Ratus <lb/><expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> Antonius eos <gap/>imore perterritos, eo quod ui <lb/>cti e&longs;&longs;ent fugere, minime uerò id Cleopatram pro <lb/><expan abbr="nũcia&longs;&longs;e">nuncia&longs;&longs;e</expan>, eos &longs;ub&longs;equebatur. </s> <s>Quo facto & reliqui <lb/>milites &longs;umma cum trepidatione animos de&longs;pon­<lb/>derunt: & alioqui <expan abbr="cupi&etilde;tes">cupientes</expan> illinc, &longs;i qua po&longs;&longs;ent, ef­<lb/>fugere, eorum partim uela pandere, partim turres <lb/>ip&longs;as cum armamentis in mare proijcere <expan abbr="cœperũt">cœperunt</expan>, <lb/>quò leuatis nauibus facilè effugere liceret: in quos <lb/>ad hæc <expan abbr="int&etilde;tos">intentos</expan> aduer&longs;arij impetu facto (ne&que; enim <lb/>fugientes per&longs;ecuti &longs;unt, propterea quòd ip&longs;i &longs;ine <lb/>uelis e&longs;&longs;ent, utpote<gap/><expan abbr="antũ">antum</expan> in&longs;tructi ad naualem pu­<lb/>gnam quæ &longs;tataria e&longs;&longs;et) multi&queacute; &longs;ingulis nauibus <lb/>&longs;e obijciebant eminus cominus&queacute; decertantes, ut <lb/>anceps dubium&queacute; utri&longs;&que; ex æquo certamen fuerit. <lb/></s> <s>i&longs;ti enim inferiorem nauium partem conuulnera­<lb/>bant, remos&queacute; defringebant, gubernacula quoque <lb/>ip&longs;a lacerabant: con&longs;cendentes&queacute; foros, alios <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> <lb/>ho&longs;tium ab&longs;trahebant, alios <expan abbr="deturbabãt">deturbabant</expan>, cum alijs <lb/>& manus con&longs;erebant, iam pares numero cum il­<lb/>lis facti, Illi uerò contis eos præcipites <expan abbr="eijciebãt">eijciebant</expan>, &longs;e­<lb/>curibus&queacute; <expan abbr="cõcidebãt">concidebant</expan>: petras quo&que;, & alia qu&ecedil;dam <lb/>grauiora pondera in hunc u&longs;um parata, è &longs;uperio <pb pagenum="57"/>re loco deijciebant, &longs;ùbeuntes&queacute; deturbabant, ma­<lb/>nuś que <expan abbr="con&longs;erebãt">con&longs;erebant</expan> cum ijs, qui iam ad &longs;ummum <lb/>nauis eua&longs;erant. </s> <s>Qui rebus talibus gerendis inter­<lb/>fui&longs;&longs;et, haud ab&longs;imilia e&longs;&longs;e duxi&longs;&longs;et ea (ut parua <lb/>magnis componamus) muris <expan abbr="quibu&longs;dã">quibu&longs;dam</expan>, aut etiam <lb/>in&longs;ulis multis & frequentibus, qui in mari oppu­<lb/>narentur, u&longs;que adeò i&longs;ti <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> naues tran&longs;cende­<lb/>re conabantur, ceu arcem quandam quæ in conti <lb/>nenti e&longs;&longs;et: omniá que quæ ad oppugnandos mu­<lb/>ros facere uidentur, admouebant. </s> <s>Illi autem qua­<lb/>cunque <expan abbr="poterãt">poterant</expan> ratione, & ut in talibus fieri &longs;olet, <lb/>eos propellebant. </s> <s>Cum ita&que; diutius parimarte di <lb/>micarent, Cæ&longs;ar dubius quid &longs;ibi agendum foret, <lb/>iu&longs;&longs;itè ca&longs;tris &longs;ibiignem comportari. </s> <s>Neque enim <lb/>antea eo uti uoluerat, &longs;ibi &longs;uis&queacute; <expan abbr="prædã">prædam</expan> &longs;eruare cu­<lb/>piens. </s> <s>Tunc autem pro&longs;piciens aliter uictoriam &longs;e <lb/>con&longs;equi non po&longs;&longs;e, ad illud tanquam extremum <lb/><expan abbr="auxiliũ">auxilium</expan> de&longs;cendit. </s> <s>Ibi uerò genus aliud pugnæ ui­<lb/>dere erat. </s> <s>I&longs;ti enim &longs;imul undecunque adnauigan <lb/>tes, in aduer&longs;arios tela ignita conijciebant, faces&queacute; <lb/>ardentes emittebant: complures ollas etiam carbo <lb/>ne pice&queacute; refertas eminus machinis iaculabantur. <lb/></s> <s>Illi autem, ut &longs;ingula quæque poterant, detrude­<lb/>bant. </s> <s>At ubi ea tela in <expan abbr="materiã">materiam</expan> & ligna inciderant, <lb/>flammam&queacute; multam utpote in naui excitauerant, <lb/><expan abbr="primũ">primum</expan> <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> ad ea extinguenda aqua dulci, quam <lb/>potus gratia <expan abbr="cõportabant">comportabant</expan>, utebantur: nonnulla&queacute; <lb/>ea ratione extinxerunt. </s> <s>Vbi uerò illa con&longs;umpta <lb/>e&longs;t, hauriebant aquam marinam: & qua ea multa <pb pagenum="58"/>& abundanti u&longs;i &longs;unt, ignem aquæ ui <expan abbr="cohibuerũt">cohibuerunt</expan>. <lb/></s> <s>Cum autem non po&longs;&longs;ent ubique id præ&longs;tare, ne­<lb/>que enim multa, ne&que; ea ip&longs;a ingentia habebant in <lb/>&longs;trumenta ad aquam hauriendam: ua&longs;á que adeò <lb/>ip&longs;a propter trepidationem &longs;emiplena, <expan abbr="hauriebãt">hauriebant</expan> <lb/>Quare non &longs;olum nihil <expan abbr="proficiebãt">proficiebant</expan>, &longs;ed ignes prç­<lb/>terea irritabant. </s> <s>Aqua enim &longs;al&longs;a maris, &longs;i &longs;en&longs;im <lb/>in flammam in fundatur, uehementer ip&longs;am exci­<lb/>tat. </s> <s>Po&longs;tquam igitur & hac in re inferiores &longs;e ui­<lb/>dent, ue&longs;tem multam qu&ecedil; cra&longs;&longs;ior habebatur, ip&longs;á <lb/>que adeò &longs;uorum cadauera in ignem inijciebant: <lb/>& eo modo per aliquod <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> ab his ignis prohi­<lb/>bitus e&longs;t, ui&longs;us&queacute; remitti. </s> <s>Po&longs;tea uero ingruente &longs;æ <lb/>ui&longs;&longs;imo uento, in maius re&longs;plenduit, tanquam ab <lb/>ijs ip&longs;is excitatus: & interea dum pars aliqua nauis <lb/>conflagrabat, nonnulli eorum propius ad ignem <lb/>accedentes, in ip&longs;um in&longs;iliebant: armamenta&queacute; ip&longs;a <lb/>& nauis in&longs;trumenta alij con&longs;cindebant: alij defe­<lb/>rebant, ut conijcerent partim in mare, partim in <lb/>ip&longs;os ho&longs;tes, &longs;i quo pacto illis nocere po&longs;&longs;ent. </s> <s><expan abbr="Nõ-nulli">Non­<lb/>nulli</expan> autem &longs;ecedentes ad eam nauis partem, quæ <lb/>uacua ab incendio erat, manus ferreas ha&longs;taś que <lb/>longas, &longs;i quando aliàs, <expan abbr="expediebãt">expediebant</expan>: ut aduer&longs;ario­<lb/>rum nauem aliquam arripere, ad &longs;e&queacute; alligare & <lb/>copulare po&longs;&longs;ent, & in eam &longs;e&longs;e deijcere quod &longs;i id <lb/>negaretur, illam &longs;altem &longs;imul incenderent. </s> <s>Vbiue <lb/>ro <expan abbr="uid&etilde;t">uident</expan> nullos ad &longs;e appropinquare, id enim &longs;um <lb/>ma ratione cauebant, ignem autem iam utraque <lb/>latera deuora&longs;&longs;e, in fundumque nauis perua&longs;i&longs;&longs;e: <pb pagenum="59"/>hic exempla graui&longs;&longs;ima ab ip&longs;is edita &longs;unt. </s> <s>Aliqui <lb/>enim eorum, præcipué que nautæ, ab ip&longs;o fumo, <lb/>prius quàm flamma circumuenirentur, <expan abbr="&longs;uffocabã">&longs;uffocabam</expan> <lb/>tur: alij in ip&longs;a media flamma, ceu in fornace, com <lb/>burebantur: alij autem prius quàm id paterentur, <lb/>&longs;emiu&longs;tulati abiectis armis &longs;auciebantur ab emi­<lb/>nus ferientibus: alij in mare &longs;e&longs;e præcipitantes &longs;ub <lb/>mergebantur: alij ab ip&longs;is ho&longs;tibus oppre&longs;&longs;i demer <lb/><expan abbr="gebãtur">gebantur</expan>, uel etiam ab ip&longs;is belluis marinis dilania­<lb/>bantur. </s> <s>Soli tolerabili ca&longs;u (ut in tali fato) occubue <lb/>re, quibus datum e&longs;t ut antè quàm tale <expan abbr="quidpiã">quidpiam</expan> pa <lb/>terentur, &longs;e&longs;e mutuis uulneribus confoderent, aut <lb/>&longs;ibi ip&longs;i mortem animo præ&longs;enti, nullum <expan abbr="aliũ">alium</expan> per­<lb/>pe&longs;&longs;i cruciatum, adferrent: <expan abbr="quorũ">quorum</expan> cadauera in ip&longs;is <lb/>ardentibus nauibus, tanquam in rogo combu&longs;ta <lb/>&longs;unt. </s> <s>Qu&ecedil; cum uiderent Cæ&longs;ariani antea quidem, <lb/>quandiu aliqui <expan abbr="eorũ">eorum</expan> &longs;e defendere potuerunt, pro­<lb/>pius accedere uerebantur: ubi uerò ignis iam ferè <lb/>naues ip&longs;as con&longs;ump&longs;erat, ip&longs;i&queacute; Antoniani neque <lb/>&longs;ibi præ&longs;idio e&longs;&longs;e, nedum quicquam mole&longs;tiæ ad­<lb/>uer&longs;arijs inferre poterant: tunc magno &longs;tudio &longs;um <lb/>má que alacritate ad eos adnauigabant, &longs;i quo pa­<lb/>cto prædam &longs;eruare, ip&longs;umque ignem extingue­<lb/>re, quem ip&longs;i intulerant, po&longs;&longs;ent. </s> <s>unde & multi eo <lb/>rum ab ip&longs;a flamma circunuenti, ip&longs;iś que ardenti <lb/>bus tabulis & armamentis, cum &longs;uis nauibus pror <lb/>&longs;us interiere. </s> <s>Hæc in gratiam eorum, qui non &longs;atis <lb/>Gr&ecedil;ca intelligunt, uertimus ferè ad uerbum. </s> <s>Qua <lb/>re non e&longs;t, cur doctiores de hac no&longs;tra &longs;ubita di-<pb pagenum="60"/>ctione uel conquerantur, uel <expan abbr="iudiciũ">iudicium</expan> faciant. </s> <s>Nam <lb/>præter quam quod Dionis dictio nunquam mihi <lb/>placuit, mihi ip&longs;e <expan abbr="nũquam">nunquam</expan> magis di&longs;plicui, quàm <lb/>in hocloco <expan abbr="uert&etilde;do">uertendo</expan>. </s> <s>Dionis &longs;cripta qu&ecedil; extant Ve <lb/>netijs, legi per ocium: qui mihi ui&longs;us e&longs;t <expan abbr="multã">multam</expan> hi­<lb/>&longs;toriæ, nullam œconomi&ecedil; <expan abbr="ration&etilde;">rationem</expan> habui&longs;&longs;e. </s> <s>Sed il­<lb/>lud uiderint eruditiores. </s> <s>Lectori &longs;atis &longs;it, <expan abbr="Vergiliũ">Vergilium</expan> <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> loqui <foreign lang="greek"><gap/>wob<gap/>ola\s</foreign>, dum ait:-Credas innare reuul­<lb/>&longs;as Cycladas, aut montes concurrere montibus al <lb/>tis. </s> <s>Hic enim no&longs;ter ait: <foreign lang="greek">*ei(/kasem a)/ntis i)dw\m ta\ g<gap/>no/mena, <lb/><gap/>ei/xesi/ tisi, h)\ <gap/> nh/sois wolla<gap/>s, kai\ wuknai_s <gap/> qala/ash| wolior­<lb/><gap/>onme/nais. </foreign></s> <s>Hæcideo adieci, utlectori negligenti in­<lb/>culcarem ea, qu&ecedil; non po&longs;&longs;unt à <expan abbr="uigilãte">uigilante</expan> & &longs;tudio­<lb/>&longs;o non animaduerti. </s> <s><expan abbr="Addebãt">Addebant</expan> & ro&longs;tra, non <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> <lb/>maioribus, &longs;ed & minoribus actuarijs. </s> <s>Aulus Hir­<lb/>tius de bello <expan abbr="Alexãdrino">Alexandrino</expan>: Nauibus actuarijs, <expan abbr="qua-rũ">qua­<lb/>rum</expan> numerus erat &longs;atis magnus, magnitudine <expan abbr="quã-quam">quan­<lb/>quam</expan> non &longs;atis iu&longs;ta ad præliandum, ro&longs;tra impo <lb/>&longs;uit. </s> <s>Has adiunctas nauibus <expan abbr="lõgis">longis</expan>, & numero cla&longs; <lb/>&longs;is aucto, & cætera. </s> <s>Inde ro&longs;tratæ dictæ naues: quæ <lb/>quia ex ære fiebant, ærat&ecedil; etiam dicebantur. </s> <s>C&ecedil;&longs;ar <lb/>in &longs;ecundo de Bello ciuili: Interim L. </s> <s>Na&longs;idius ab <lb/>C. </s> <s>Pompeio cum cla&longs;&longs;e nauium &longs;edecim, in quib<gap/><lb/>paucæ erant æratæ, L. </s> <s>Domitio Ma&longs;&longs;ilien&longs;ibus&queacute; <lb/>&longs;ub&longs;idio mi&longs;&longs;us. </s> <s>Vergilius in nono, ubi de nauib<gap/><lb/>Troianorum uer&longs;is in deas & nymphas maris: </s></p><p type="main"> <s>-hinc uirgineæ (mirabile mon&longs;trum) </s></p><p type="main"> <s>Reddunt &longs;e totidem facies, ponto&queacute; feruntur: </s></p><p type="main"> <s>Quot prius æratæ &longs;teterant ad littora puppes. <pb pagenum="61"/>Liuius quart&ecedil; decadis lib. &longs;exto, Ro&longs;tratas uocat, <lb/>his uerbis: Vna & LXXX. ro&longs;tratis nauibus, mul­<lb/>tis pr&ecedil;terea minoribus, qu&ecedil; aut apert&ecedil; ro&longs;trat&ecedil;, aut <lb/>&longs;ine ro&longs;tris &longs;peculatoriæ erant, <expan abbr="Delũ">Delum</expan> traiecit. </s> <s>Qui­<lb/>bus uerbis <expan abbr="cõ&longs;tat">con&longs;tat</expan>, ro&longs;tratas fui&longs;&longs;e etiam, quæ tectæ <lb/>non erant. </s> <s>Appianus in Mithridatico <foreign lang="greek">*xalkem<gap/>o/lou<gap/></foreign><lb/>uocat, <foreign lang="greek">*nh_es e)a/lw<gap/>m xalke/m<gap/>oloi o)k<gap/>ako/siai. </foreign></s> <s>Plutarch<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> in <lb/>Antonio: <foreign lang="greek">*e)pei\ <gap/> w(molo(ghto, kai/sara me\m a)<gap/>twni/w| <gap/>ou_nxi lu/o <lb/>ta/gmxta wro/s <gap/>m wxrqiko\m wo/lemom, *a)ntw/niom de\ <gap/>ai/sari xal­<lb/>kem<gap/>o/lons e<gap/>kato/m. </foreign></s> <s>Diodorus libro XX. <foreign lang="greek">*xalkw/mata</foreign> uo­<lb/>care uidetur ro&longs;tra exære, his uerbis: <foreign lang="greek">*kai\ ta\ lhfqe/nta <lb/>*xalkw/mata tw_u a)gaqokle/ous new_m a)we/s<gap/>lam au)tw_|. </foreign></s> <s>Et paulo <lb/>po&longs;t &longs;ubdit: <foreign lang="greek">*t<gap/>i(s l) a)pisou_sim a)po/dieicim ware/xe<gap/>ai t<gap/> tw_m <lb/>e)m<gap/>o/lwm <gap/>midh/m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)m<gap/>o/lous</foreign> enim ro&longs;tra fui&longs;&longs;e con&longs;tat, ex <lb/>Plutarcho in pleri&longs;que locis: et ex Appiano, ubi de <lb/>capite Marij Iunioris: <foreign lang="greek">*kai\ a)ut<gap/> o( su/llas <gap/> a)gora_| <gap/>o/ tw_m <lb/>e)m<gap/>o/lwm qe/men<gap/>, e)pigela/sai le/getai th_| neo/thti tou_ u(pa/tou, kai\ <lb/>ei)pei=m, e)re/t<gap/> lei= wrw_tom gene/<gap/> wri\m whdiali/ois e)pix<gap/>rei_m</foreign>. <lb/></s> <s>Etip&longs;um caput Sylla in foro pro ro&longs;tris poni iu&longs;­<lb/>&longs;it: iuuentuti&queacute; con&longs;ulis illu&longs;i&longs;&longs;e fertur, dixi&longs;&longs;é que, <lb/>prius remigem e&longs;&longs;e oportere, quàm ad tractanda <lb/>gubernacula accedere. </s> <s>Quin & Plutarchus in An <lb/>tonio <foreign lang="greek">xalkw/matx</foreign> pro ro&longs;tris ex ære po&longs;uit, dum ait: <lb/><foreign lang="greek">*tw_m de\ kai/saros ou) mo/nom a)ntip<gap/> w/rwm sumfe/re<gap/>, wro\s xalkw/ <lb/>mxta serea\ kai\ traxe/a fulaasome/nwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Nauibus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> <lb/>Cæ&longs;aris cauentibus, ne obuer&longs;&ecedil; cum ro&longs;tris firmis <lb/>& æratis Antonij <expan abbr="cõcurrerent">concurrerent</expan>. </s> <s>Plutarchus in Pom <lb/>peio: <foreign lang="greek">*e)nnenh/konta <gap/> xalkem<gap/>o/lous ware/la<gap/>e. </foreign></s> <s>Idem in Sylla: <lb/><foreign lang="greek">*kai\ lou_nai nau_s e(<gap/>diomh/konta xalkh/r<gap/>s. </foreign></s> <s>Tullius in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> <pb pagenum="62"/>de <expan abbr="Inu&etilde;tione">Inuentione</expan>, ro&longs;tratam uocat: Lex e&longs;t apud Rho <lb/>dios, ut &longs;i qua ro&longs;trata in portu nauis deprehen&longs;a <lb/>&longs;it, publicetur. </s> <s>A ro&longs;tris autem Antiatium, <expan abbr="templũ">templum</expan> <lb/>Romæ Ro&longs;tra <expan abbr="appellatũ">appellatum</expan>. </s> <s>Liuius libro octauo pri <lb/>mæ decados: Naues Antiatium, partim in naualia <lb/>Romæ &longs;ubductæ, partim in cen&longs;æ, è ro&longs;tris&queacute; <expan abbr="earũ">earum</expan> <lb/>&longs;ugge&longs;tum in foro <expan abbr="extructũ">extructum</expan>, adornari placuit: Ro <lb/>&longs;trá que id templum appellatum. </s> <s>Quin & Tullius <lb/>ro&longs;tra u&longs;urpa&longs;&longs;e uidetur pro concione, qu&ecedil; pro ro <lb/>&longs;tris ad populum haberetur, in primo de Oratore: <lb/>Age uerò ne &longs;emper <expan abbr="forũ">forum</expan>, &longs;ub&longs;ellia, ro&longs;tra, curiam­<lb/>que mediteris. </s> <s>Subdit enim: <expan abbr="Alterũ">Alterum</expan> quòd remoto <lb/>foro, concione, iudicijs, &longs;enatu, &longs;tatui&longs;ti <expan abbr="orator&etilde;">oratorem</expan> in <lb/>omni genere &longs;ermonis. </s> <s>Neque longe po&longs;t &longs;ubdit: <lb/>Nam &longs;i quis &longs;tatuet hunc e&longs;&longs;e oratorem, qui <expan abbr="tan-tũmodo">tan­<lb/>tummodo</expan> in iure, aut in iudicijs po&longs;&longs;it, aut apud po <lb/><expan abbr="pulũ">pulum</expan>, aut in &longs;enatu copio&longs;e loqui. </s> <s>Quo loco In iu­<lb/>re dixit, id e&longs;t, in foro: In iudicijs, pro ad &longs;ub&longs;ellia: <lb/>Apud populum, pro <expan abbr="cõcione">concione</expan> & ro&longs;tris: In &longs;enatu, <lb/>pro curia. </s> <s>ut attentus lector facile &longs;ua &longs;ponte per­<lb/>cipiat. </s></p><p type="main"> <s>Prætoriam uerò nauem Græci <foreign lang="greek">nauarxi/dia</foreign> uo­<lb/>cant, no&longs;tri uulgò Capitaneam. </s> <s>Diodorus libro <lb/>XX. <foreign lang="greek">*kai\ wrw_tos w(/rmhse e)pi\ t<gap/> nxuarxi/dia. </foreign></s> <s>Idem autor <lb/>aliquando <foreign lang="greek"><gap/>athgi/dia</foreign> uocat, eodem libro: <foreign lang="greek">*e)/p<gap/>ta wa­<lb/>rxggei/l<gap/> toi_s <gap/>n<gap/>obnh/tais a)kolouqei_m th_| <gap/>athgi/di nhi\ wrose/­<lb/>xonta<gap/> lamp<gap/>h_<gap/>, wrose/plousem e)pi\ <gap/> so/ma tou_ nei/lou</foreign>. <lb/></s> <s>Exant & prædatoriæ, quæ merito inter longas &longs;cri <lb/>bendæ fuerint. </s> <s>Liuius decadis tertiæ libro nono: <pb pagenum="63"/>Nam po&longs;t M. </s> <s>Attilium Regulum, & L. </s> <s>Manlium <lb/>Con&longs;ules annis própè quinquaginta nullum Ro <lb/>manum exercitum uiderant, præter prædatorias <lb/>cla&longs;&longs;es: quibus <expan abbr="de&longs;c&etilde;&longs;iones">de&longs;cen&longs;iones</expan> in agros maritimos fa­<lb/>ctæ erant. </s> <s>Quæ & piraticæ naues dicuntur ab eo­<lb/>dem, decadis quart&ecedil; libro quarto: Sed &longs;i dijs placet, <lb/>affinitatem etiam per Philoclem præfectum eius <lb/>pepigi&longs;ti, & bellum aduer&longs;um nos gerens, mare <lb/>circa Maleam <expan abbr="infe&longs;tũ">infe&longs;tum</expan> nauib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> piraticis feci&longs;ti. </s> <s>Idem <lb/>Liuius quartæ decadis libro &longs;eptimo, piraticas ce­<lb/>loces uocat, dum ait: Apparuit inde piraticas cclo­<lb/>ces & lembos e&longs;&longs;e. </s> <s>Idem decadis tertiæ libro pri­<lb/>mo: Naues CCXX. quin queremes, celoces XX. de­<lb/>ductæ. </s> <s>Et paulo po&longs;t: Naues longæ CLX. celoces <lb/>XII. </s> <s>Quibus uerbis uidetur ponere celoces inter <lb/>eas quæ non erant longæ. </s> <s>Græci naues prædato­<lb/>rias & piraticas, <foreign lang="greek">w<gap/>ratika\s</foreign> uocant. </s> <s>Plutarchus in <lb/>Pompeio: <foreign lang="greek">*g<gap/>ratikai\ de\ vh_es o)tako/si<gap/>. </foreign></s> <s>& <foreign lang="greek">lhsrika\ wloi_a</foreign><lb/>uocat, cuiu&longs;modi erat <foreign lang="greek">muwp<gap/>rw. </foreign></s> <s>Appianus in Mi­<lb/>thridate, ubi de Piratis: <foreign lang="greek">*kai\ ei)s a)pori/am e)kpeso/ntes a)qro/am <lb/>a)nti\ th_s gh_s e)karpou_nto t<gap/> q<gap/>la<gap/>am, muwpa/rwsi wrw_tom, kai\ <lb/>h(mioli/<gap/>s, ei)_ta likro/tois kai\ bih/rssi <gap/>ata\ me/rh wob<gap/>ple/ontes</foreign>. <lb/></s> <s>id e&longs;t: Summá que pre&longs;&longs;i inopia &longs;ibi è mari quæ­<lb/>&longs;tum faciebant, my oparonibus primum & hemio <lb/>lijs, deinde biremibus triremibuś que circumna­<lb/>uigantes. </s> <s>Quibus uerbis <expan abbr="cõijcio">conijcio</expan>, <foreign lang="greek">h(mioli/as</foreign> fui&longs;&longs;e in <lb/>fra magnitudinem biremium, ut <foreign lang="greek">bihrhmio/liai</foreign> &longs;int <lb/>quas &longs;uprà diximus: <foreign lang="greek">h(mio<gap/>i/<gap/></foreign> uerò, quæ à puppi <lb/>ad malum binis remis, à malo ad proram uni-<pb pagenum="64"/>co tantum per tran&longs;tra remo agerentur. </s> <s>Vides me <lb/>&longs;udare Lector optime, quo tibi aliquid ueri&longs;imi­<lb/>le in re tam ob&longs;cura afferre po&longs;&longs;im. </s> <s>Itaque dubi­<lb/>tans, circun&longs;pectans & hæ&longs;itans, multa aduer&longs;a <lb/>reuerens, tanquam in mari immen&longs;o no&longs;tra uehi­<lb/>tur oratio. </s> <s>Thucy dides in quarto, <foreign lang="greek">*t<gap/>ako/ntor<gap/>m</foreign> & <foreign lang="greek"><gap/>e/­<lb/>lpta</foreign> ponit inter prædatoria, dum ait: <foreign lang="greek">*a)lla\ kai\ ta<gap/>t<gap/><lb/>k lhsriku_s meashni/wm triakonto/rou kai\ <gap/>i/lht<gap/>la<gap/>om. </foreign></s> <s>Et hæc <lb/>ex prædatorio Me&longs;&longs;eniorum actuario & celoce <lb/>&longs;ump&longs;erunt. </s> <s>Plutarchus in Sylla, <foreign lang="greek">lhsh/riom nomadiko\m</foreign><lb/>po&longs;uit, pro prædonibus Numidicis. </s> <s>Tullius pira­<lb/>ticum myoparonem dixit, actione quinta in Ver­<lb/>rem: An quòd ager Syracu&longs;anus <expan abbr="prædonũ">prædonum</expan> incen­<lb/>dijs te Prætore ua&longs;tatus e&longs;t<gap/> an quòd forum Syra­<lb/>cu&longs;anum nauàrchorum &longs;anguineredundauit<gap/> an <lb/>quòd in portu Syracu&longs;ano piraticus myoparo na <lb/>uigauit<gap/> Idem actione &longs;eptima in <expan abbr="eũdem">eundem</expan>: Nauem <lb/>quandam piratarum præda refertam non cepe­<lb/>runt, &longs;ed adduxerunt onere &longs;uo planè captam, at­<lb/>que depre&longs;&longs;am. </s> <s>Eratea nauis plena iuuentutis for <lb/>mo&longs;i&longs;&longs;imæ, argenti facti atque &longs;ignati, multa cum <lb/>&longs;tragula ue&longs;te. </s> <s>Ac paulo po&longs;t: Interea Syracu&longs;ani, <lb/>homines periti & humani, qui non modò qu&ecedil; per <lb/>&longs;picua e&longs;&longs;ent uidere, uerumetiam occulta &longs;u&longs;picari <lb/>po&longs;&longs;ent, habebant rationem omnes quotidie pira <lb/>tarum qui &longs;ecuri ferirentur: quàm multos e&longs;&longs;e o­<lb/>porteret, ex ip&longs;o nauigio quod erat factum &longs;ex re­<lb/>morum numero, conijciebant. </s> <s>Et non multo po&longs;t <lb/>de eodem nauigio: Hæcigitur e&longs;t ge&longs;ta res, hæc ui-<pb pagenum="65"/>ctoria præclara myoparone piratico capto: dux li <lb/>beratus: &longs;ymphoniaci Romam mi&longs;&longs;i, formo &longs;i ho­<lb/>mines, & adole&longs;centes, & artifices <expan abbr="domũ">domum</expan> abducti. <lb/></s> <s>Quibus &longs;ane uerbis, ni&longs;i fallor, planum fit, illum <lb/>myoparonem habui&longs;&longs;e &longs;ex <expan abbr="remorũ">remorum</expan> ordines. </s> <s>qua­<lb/>re non ab re, inter longas naues ad&longs;cribi debeat. <lb/></s> <s>Idem Tullius &longs;eptima in Verrem, <expan abbr="paruorũ">paruorum</expan> myo­<lb/>paronum meminit his uerbis: Hic te prætore He­<lb/>racleo archipirata cum quatuor myoparonibus <lb/>paruis ad arbitrium &longs;uum nauigauit. </s> <s>Prò dij im­<lb/>mortales piraticus myoparo, cum imperium P.R. <lb/>naues ac fa&longs;ces e&longs;&longs;ent Syracu&longs;is, u&longs;que ad forum et <lb/>ad omnes urbis crepidines acce&longs;&longs;it. </s> <s>Erant enim & <lb/>parui myoparones, quorum mini&longs;terio præfecti <lb/>triremium & <expan abbr="maiorũ">maiorum</expan> uterentur, ut colligo ex Au­<lb/>lo Hirtio de bello Alexandrino: Ip&longs;e Octauius &longs;e <lb/>in &longs;capham confert, in quam plures quum fuge­<lb/>rant, depre&longs;&longs;a &longs;capha, uulneratus <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> adnatat ad <lb/>&longs;uum myoparonem: quò receptus, cum prælium <lb/>nox diremi&longs;&longs;et, tempe&longs;tate magna uelis profugit. <lb/></s> <s>Plutarch<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> in Lucullo: <foreign lang="greek">*e)ce/plouase de\ trisi\m e(llhnikai_s muw <lb/>p<gap/>rwsi, ki\ likro/<gap/>is i)/sais r(odiiakai_s, wro\s me/ga we/la<gap/></foreign>: Ma <lb/>ri profugit cum tribus my oparonibus Græcis, to­<lb/>tidem&queacute; biremibus Rhodijs in <expan abbr="altũ">altum</expan>. </s> <s>Myoparo au­<lb/>tem ille egregius de cla&longs;&longs;e Mile&longs;iorum, quem pr&ecedil;­<lb/>&longs;idij cau&longs;a &longs;ecum Verres abduxit Myndum, ibique <lb/>uendidit, non eratinter paruos, quorum &longs;uprà ab <lb/>eodem mentio facta e&longs;t. </s> <s>Erat enim militibus remi <lb/>gibuś que ornatus atque armatus. </s> <s>&longs;ed &longs;atius fuerit <pb pagenum="66"/>Tullij uerba &longs;ubijcere. </s> <s>ea &longs;unt actione tertia in Ver <lb/>rem: Mile&longs;ios nauem popo&longs;cit, quæ eum præ&longs;idij <lb/>cau&longs;a Myndum pro&longs;equeretur. </s> <s>Illi &longs;tatim Myopa <lb/>ronem egregium, de &longs;ua cla&longs;&longs;e ornatum atque ar­<lb/>matum, dederunt. </s> <s>hoc præ&longs;idio Myndum profe­<lb/>ctus e&longs;t. </s> <s>mox &longs;ubdit: Illud quoque quod neque ta­<lb/>ceri ullo modo pote&longs;t, neque dici pro dignitate, co <lb/>gno&longs;cite, milites remigeś que Miletum Myndo pe <lb/>dibus reuerti iubet: ip&longs;e myoparonem pulcherri­<lb/>mum de decem Mile&longs;iorum nauibus electum, L. <lb/></s> <s>Magio & L. </s> <s>Rabio qui Myndi habitabant, uendi­<lb/>dit. </s> <s>Plutarchus in Antonio myoparonas uocare <lb/>uidetur, quos pha&longs;elos dixit Appianus, ubi <expan abbr="eiu&longs;d&etilde;">eiu&longs;dem</expan> <lb/>rei cum Plutarcho meminit. </s> <s>Verba Plutarchi &longs;ic <lb/>habent: <foreign lang="greek">*o)kta<gap/>i/a tw_m w_mologhme\nwm xwri\s h)|th/sato <gap/> me\m a)­<lb/>dielfw_| wara\ tou_ a)ndro\s ei)/kosi muwpa/ rwnd<gap/>, <gap/> l<gap/> a)ndri\ wara\ <lb/>tou_ a)delfou_ sratiw/t<gap/> xili/<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Octauia, præter ea <lb/>quæ pacta <expan abbr="fuerãt">fuerant</expan>, à marito impetrauit ut fratri ui­<lb/>ginti myoparonas concederet, à fratre <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ut ma <lb/>rito mille pedites Romanos. </s> <s>Appianus autem &longs;ic <lb/>ait: <foreign lang="greek">*e)diwrh/sato <gap/> kai\ *o)kta<gap/>i/a <gap/>m a)dielfo\m, ai)th/<gap/> war) *a)nt<gap/><lb/>ni/<gap/> le/ka fash/lois trihrhtikoi_s e)pimi/ktois, e)/k te forti/di<gap/>m new_m <lb/>kai\ mxkrw_m, kai\ t<gap/> *o)kta<gap/>i/am o( <gap/>ai_sar xili/ois loga/si swmato­<lb/>f<gap/>lacim, ou(\s e)pile/c<gap/>o *a)ntw/nios</foreign>: Munerata e&longs;t & Octauia <lb/><expan abbr="fratr&etilde;">fratrem</expan> decem pha&longs;elis mixtis, ex forma <expan abbr="onerariarũ">onerariarum</expan> <lb/><expan abbr="longarũ&queacute;">longarun&queacute;</expan> <expan abbr="nauiũ">nauium</expan>. </s> <s><expan abbr="Octauiã">Octauiam</expan> quo&que; Cæ&longs;ar mille de­<lb/>lectis ab Antonio militibus, quib. </s> <s>&longs;piculatoribus <lb/>corporis&queacute; cu&longs;todibus uteretur ip&longs;e. </s> <s>Quibus &longs;ane <lb/>Appiani uerbis, ni&longs;i alium autorem quàm Plutar-<pb pagenum="67"/>chus &longs;equut<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> e&longs;t, <expan abbr="cõijciat">conijciat</expan> Lector, myoparones fui&longs;­<lb/>&longs;e pha&longs;elos: quorum forma mixta erat ex naue o­<lb/>neraria, & <expan abbr="lõga">longa</expan> triremi: ut hac no&longs;tra memoria fa <lb/>ciendos locauit Franci&longs;cus Rex Regum ad <expan abbr="ocea-nũ">ocea­<lb/>num</expan> Britanni&ecedil; minoris, quos galeones uocant. </s> <s>Pha <lb/>&longs;elum autem ea ratione, qua de&longs;criptus e&longs;t ab Ap­<lb/>piano & Plutarcho myoparo dictus, lepido uer&longs;u <lb/>con&longs;ecrauit Ca&longs;tori & Polluci Catullus: quibus &longs;a <lb/>ne uer&longs;iculis aperte docet, eum fui&longs;&longs;e maxime <expan abbr="ap-po&longs;itũ">ap­<lb/>po&longs;itum</expan>, &longs;eu quis remis uti uelit, &longs;eu uelis dum ait: <lb/>Siue palmulis Opus foret uolare, &longs;iue linteo. </s> <s>Verg<gap/><lb/>lius in quarto: Et <expan abbr="circũ">circum</expan> pictis uehitur &longs;ua rura pha <lb/>&longs;elis. </s> <s>Sed minime <foreign lang="greek">a)prosdio/nusom</foreign> fuerit, <expan abbr="carm&etilde;ip&longs;um">carmenip&longs;um</expan> <lb/>&longs;ubtexere Catulli: <lb/>Pha&longs;elus ille, quem uidetis ho&longs;pites, <lb/>Ait fui&longs;&longs;e nauium celerrimus, <lb/>Neque ullius natantis trabis impetum <lb/>Nequi&longs;&longs;e præterire, &longs;iue palmulis </s></p><p type="main"> <s>Opus foret uolare, &longs;iue linteo. </s> <s>Strabo xv. <gap/> <foreign lang="greek">l<gap/><lb/>ou)k e)/lat<gap/>om o)kdioh/kcnta e)nauth gh/sato li/krota, kai\ <gap/>ih/r<gap/>s, kai\ <lb/>fash/l<gap/>s. </foreign></s> <s>Ip&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ædificanda curauit, non minus <gap/><lb/>octuaginta biremes, triremes, & pha&longs;elos. </s> <s>Multa <lb/><expan abbr="cãdide">candide</expan> Lector quæ&longs;iui, ut <expan abbr="uerã">ueram</expan>, uel &longs;altem ueri&longs;imi <lb/>lem my oparonis <expan abbr="etymologiã">etymologiam</expan> inue&longs;tigare po&longs;&longs;em, <lb/>&longs;ed nihil admodum mihi arri&longs;it: ni&longs;i &longs;i fidem habe <lb/>re non grauabere enarratori Ari&longs;tophanis in <foreign lang="greek">ei)rh/­<lb/><gap/>h|</foreign>, dum ait in <expan abbr="enarrãdo">enarrando</expan> uocabulo <foreign lang="greek">*naciourgh\s <gap/>a­<lb/>ros. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wloi_a h)_m ou(/tw lego/mena, c)n na/cw| gino\mena th_| nh/sw|. kai\ <gap/>i­<lb/>diourgei_<gap/> a)\ll<gap/> nau_s, a)<gap/>ni/diou, <gap/>e/rk<gap/>rom a)<gap/>erku/ras, ki\</foreign><pb pagenum="68"/><foreign lang="greek"><gap/> wa/rona a)<gap/> wa/ron. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Naxiurges erant nauigia <lb/>&longs;ic dicta, quæ fierent in Naxo in&longs;ula, & etiam cni­<lb/>durges à Cnido, & cercurum à Corcyra, paronem <lb/>quoque à Paro. </s> <s>Quod &longs;i uerum e&longs;t, au&longs;im & ego <lb/>conijcere, myoparonem e&longs;&longs;e nauigij genus com­<lb/>po&longs;itum ab utraque forma earum nauium, qu&ecedil; fie <lb/>ri &longs;olebant in Myunte & Paro in&longs;ula, ut ex utriu&longs;­<lb/>que forma compo&longs;itum effictumque uocabulum <lb/>uideatur. </s> <s>Sed ex alia parte mouet Plinius, qui &longs;cri­<lb/>ptum reliquit, cercurum in Cypro <expan abbr="inuentũ">inuentum</expan>: ut <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>magna fides habenda &longs;it Ari&longs;tophanis enarratori. <lb/></s> <s>quare fit ut Delio opus &longs;it. </s> <s>Quando uerò ad belli <lb/>u&longs;um &longs;unt etiam nece&longs;&longs;ariæ eæ naues, quas Hippa <lb/>gines dicunt, Hippagogas uocat Liuius, à <expan abbr="trã&longs;por">tran&longs;por</expan> <lb/>tandis equis: <expan abbr="nõ">non</expan> erit ingratum (opinor) Lectori, &longs;i <lb/>pauca de illis dixero ex probati&longs;&longs;imis autoribus. <lb/></s> <s>Liuius igitur quintæ decadis libro quarto, <expan abbr="quod-nã">quod­<lb/>nam</expan> id &longs;it nauigij genus apertius declarat, quàm ut <lb/>no&longs;træ interpretationis egeat, dum ait: Fortè po&longs;te <lb/>ro die quàm Sybota cla&longs;&longs;is tenuit quinque & tri­<lb/>ginta naues, quas hippagogas <expan abbr="uocãt">uocant</expan>, ab Elea pro <lb/>fectæ cum equitibus Gallis, equis&queacute; Phanas pro­<lb/>montorium Chiorum petebant. </s> <s>Demo&longs;thenes in <lb/>prima contra Philippum: <foreign lang="greek">*gro\s <gap/>u/<gap/>is toi_s h(mi/sesi tw_m <lb/>i(ppe/wm i(p<gap/>agwgou\s, bih\reis, kai\ wloi_a i(kana\ eu)trepi/sai <gap/>eleh/w</foreign>: <lb/>In&longs;uper & equitum parti cen&longs;eo comparare hippa <lb/>gines, triremes, aliáque idonea ad tran&longs;portandos <lb/>eos nauigia. </s> <s>Quas tamen Polybius <foreign lang="greek">i(pphgou\s</foreign> uocat, <lb/>in primo: <foreign lang="greek">*e) pi/ de\ <gap/>u/<gap/>is e)pe/shsam ta\s i(pphgou\s, r(u/mata lo/nt<gap/></foreign><pb pagenum="69"/><foreign lang="greek">e)cau)tw_m tai_s tou_ tri/<gap/>u so/l<gap/>n<gap/>usi/</foreign>: Po&longs;t hæc di&longs;po&longs;uerunt <lb/>hippagines, dantes ex ijs lora, & funes tractorios <lb/>nauibus, quæ in tertia cla&longs;&longs;e erant. </s> <s>Et paulo po&longs;t: <lb/><foreign lang="greek">*iw_m me\m r(um<gap/>lkou/ntwm ta\s i(pphgou\s na<gap/>s. </foreign></s> <s>Diodorus libro <lb/>uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*e)pakol<gap/>qei_m de\ ta\s sra<gap/>t<gap/>ka\s, kai\ ta\s i(pphgou\s <lb/>r(um<gap/>lk<gap/>me/n<gap/>s <gap/>w<gap/> tw_m ei)resi/<gap/>s <gap/>wme/nwm, e)pi\ wa=si <gap/> ta\ tw_m w<gap/><lb/>ratw_m wo/<gap/>a, kai\ ta\ e)mpo/rwm kai\ a)gorai/wr</foreign>: Sub&longs;equi autem <lb/>militares & hippagines remulco tractas ab ijs qu&ecedil; <lb/>remigio uterentur: po&longs;tremo etiam & prædonum <lb/>pontones & annotinas, mercatorumque. </s> <s>Qui­<lb/>bus & Polybij uerbis, & Diodori, apud Demo&longs;the <lb/>nem in loco &longs;uprà citato, <foreign lang="greek">liasolh\m</foreign> collocandam in <lb/>ter <foreign lang="greek">i(ppagwgou\s</foreign> & <foreign lang="greek">trih/r<gap/>s</foreign> exi&longs;timo: ut legendum &longs;it, <lb/><foreign lang="greek">i(ppagwgou\s, trih/r<gap/>s, kai\ wloi_a i(kana\. </foreign></s> <s>non ut <foreign lang="greek">i(ppagwgoi\</foreign> e&longs;­<lb/>&longs;ent <foreign lang="greek">trih/r<gap/>s</foreign>, ut quidam non indoctus exi&longs;timabat, <lb/>& auditoribus &longs;uis enarrabat: quem hocloco no­<lb/>mine appellare <expan abbr="&longs;uper&longs;edendũ">&longs;uper&longs;edendum</expan> duxi. <foreign lang="greek">i( ppagwgoi\</foreign> enim, <lb/>& hippegi remulco trahebantur, ut uides ex utro­<lb/>que autore. </s> <s>Remulco autem trahere Latinum e&longs;t, <lb/>& à Liuio & Cæ&longs;are u&longs;urpatum. </s> <s>Liuius quart&ecedil; de <lb/>cadis, libro &longs;eptimo: Contemplatus Eudemus ho <lb/>&longs;tes claudas mutilaś que naues apertis nauibus re <lb/>mulco trahentes xx. </s> <s>paulo amplius integras, ab­<lb/>&longs;cedentes èturri prætoriæ nauis, &longs;ilentio facto, ex­<lb/>urgite inquit. </s> <s>Cæ&longs;ar in &longs;ecundo de Bello ciuili: <lb/>Hunc &longs;equutus M. </s> <s>Ruffus Quæ&longs;tor nauibus XII. <lb/>quas præ&longs;idio onerarijs nauibus Curio ex Sicilia <lb/>eduxerat, po&longs;tquam relictam in littore nauem <expan abbr="cõ-&longs;pexit">con­<lb/>&longs;pexit</expan>, hancremulco ab&longs;traxit. </s> <s>Ip&longs;e ad Curionem <pb pagenum="70"/>cum cla&longs;&longs;e redijt. </s> <s>Idem in tertio: Ad Oricum uenit, <lb/>&longs;ummer&longs;am&queacute; nauim remulco multis&queacute; <expan abbr="contend&etilde;s">contendens</expan> <lb/>funibus abduxit. <foreign lang="greek">*go/ria</foreign> autem dicuntur à Diodoro, <lb/>naues quibus utebantur ad tran&longs;portandos mili­<lb/>tes; & ea re <foreign lang="greek">sratiw<gap/>ika\ wo/ria</foreign> dicuntur ab eodem, libro <lb/>uige&longs;imo, his uerbis: <foreign lang="greek">*ei)_xe de\ ta\s wa/sas nau_s makra\s r/ kai\ <lb/>m/ .tou/twm l) h)_m h( megi/sh, wenth/rhs. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">h( <gap/> e)laxi/sh, tebh/rhs. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">sratiw <lb/>tika\ <gap/> wo/<gap/> tau/tais e)phkolou/q<gap/> wlei/w tw_ms/, a)/gonta we<gap/>ou\s ou)k <lb/>e)la/<gap/>s tw_m muri/wm</foreign>: Habuit autem naues <expan abbr="lõgas">longas</expan> nume­<lb/>ro centum quadraginta: quarum maior erat quin <lb/>queremis, minor <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> quadriremis. </s> <s>militares pr&ecedil;­<lb/>terea pontones &longs;ub&longs;equebantur plus quàm ducen <lb/>ti: qui peditum <expan abbr="ferebãt">ferebant</expan> circiter decem millia. </s> <s>Idem <lb/>in eodem: <foreign lang="greek">*tw_m me\m wori/wm h(\lw wlei/w tw_m r/, c)n oi(_s h)_<gap/>m xedio\m <lb/>sratiw_t<gap/> o)ktakixi/lioi. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Pontones cepit plus quàm <lb/>centenos, in quibus erant <expan abbr="peditũ">peditum</expan> circiter octo mil­<lb/>lia. </s> <s>Idem in eodem: <foreign lang="greek">*e)f) h(me/ras tina\s tai_s taxunautou)sais <lb/>nausi\m e)rumou/lkoiw sratiwtika\ wo/ria. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Per aliquot <lb/>dies celeribus nauibus remulco trahebant milita­<lb/>res pontones. </s> <s>Idem in eodem: <foreign lang="greek">*ou)ke)/xwm l) i(kana\ wo/­<lb/>ria wro\s t<gap/> tw_m <gap/>atiwtw_m lia/<gap/>asim, trixh_| lieme/rise t<gap/> lu/­<lb/>namim. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cum non &longs;atis haberet pontonum ad <lb/>tran&longs;portandos milites, trifariam diui&longs;it exerci­<lb/>tum. </s> <s>Plato in tertio de Legibus, <foreign lang="greek">wo/r<gap/>a</foreign> po&longs;uit etiam <lb/>pro curru: <foreign lang="greek">*go/r<gap/>a de\, w(/s te e)p) <gap/>h/lous to/te wore/ue<gap/>ata\ <lb/>g<gap/>, h)/ <gap/>ata\ q<gap/>laasam, su\m tai_s te/xnais, w(s e)/p<gap/> ei)pei_m, wa/<gap/><lb/>xedo\m a)polw/l<gap/>. </foreign></s> <s>Vehicula ita ut tunc inter &longs;e com­<lb/>meare po&longs;&longs;ent, &longs;iue terra, &longs;iue mari, omnia (ut ita <lb/>dicam) cum artibus ip&longs;is perierant. </s> <s>Eiu&longs;modi po-<pb pagenum="71"/>ria Cæ&longs;ar pontones appellare uidetur, in tertio de <lb/>bello ciuili: Plera&longs;que naues in Italiam emittit ad <lb/>reliquos milites, equiteś que tran&longs;portandos: pon <lb/>tones, quod e&longs;t genus nauium Gallicarum, Ly&longs;&longs;i <lb/>reliquit: hoc con&longs;ilio, ut &longs;i forte Pompeius ua­<lb/>cuam exi&longs;timans Italiam eò traieci&longs;&longs;et exercitum, <lb/>quæ opinio erat edita in uulgus, aliquam Cæ&longs;ar <lb/>ad in&longs;equendum facultatem haberet. </s> <s>Nec ueri&longs;i­<lb/>mile e&longs;t eos pontones, quorum meminit Cæ&longs;ar, <lb/>fui&longs;&longs;e id genus nauigij ratiarij, quo pa&longs;&longs;im utimur <lb/>ad traij cienda flumina, quas uulgo charieras di­<lb/>cunt. </s> <s>Etiam&longs;i Paulus <expan abbr="Iuri&longs;cõ&longs;ultus">Iuri&longs;con&longs;ultus</expan> in tractatu Ser­<lb/>uitutum <expan abbr="ru&longs;ticarũ">ru&longs;ticarum</expan>, pro co genere accepi&longs;&longs;e uidea­<lb/>tur, his uerbis: Flumine interueniente uia con&longs;ti­<lb/>tui pote&longs;t, &longs;i aut uado tran&longs;iri pote&longs;t, aut pontem <lb/>habet: diuer&longs;um, &longs;i <expan abbr="põtonibus">pontonibus</expan> traij ciatur. </s> <s>Quo lo­<lb/>co pontones uidetur pro <foreign lang="greek">worqmei/ois</foreign> dixi&longs;&longs;e, aliter at <lb/>que Cæ&longs;ar, qui u&longs;us uidetur ueluti Gallico <expan abbr="quodã">quodam</expan> <lb/>uocabulo, uel <expan abbr="Ma&longs;&longs;ili&etilde;&longs;i">Ma&longs;&longs;ilien&longs;i</expan> potius. </s> <s>Quod <foreign lang="greek">worqmei_om</foreign> in­<lb/>nuere uidetur Tullius de Aru&longs;picum re&longs;pon&longs;is, <lb/>dum ait: Quæ nauis unquam in flumine tam uul­<lb/>gata omnibus, quàm iftius ætas fuit? </s> <s>Diodorus <lb/>tamen Siculus <foreign lang="greek">worqmei_om</foreign> cum <foreign lang="greek">wori/<gap/></foreign> confundere ui­<lb/>detur, ni&longs;i &longs;it librariorum mendum: <foreign lang="greek">*o( de\ luqei\s, kai\ <lb/>met) o)li/gwm e)m<gap/>a\s, e)s <gap/> worqmei=om, e)/laqem e)kple/usas <gap/>ata\ t<gap/><lb/>lu/sim th_s wl<gap/>ia/dios. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Ip&longs;e <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;olutus, & <expan abbr="cũ">cum</expan> pau <lb/>cis <expan abbr="cõ&longs;cen&longs;a">con&longs;cen&longs;a</expan> naue, clàm profugit &longs;ub occa&longs;um uer <lb/>giliarum. </s> <s>Strabo decimo&longs;eptimo: <foreign lang="greek">*w(/se kai\ o\sraikina e)/­<lb/><gap/>i/ois ei)_nai worqmei/a</foreign>: Vt & nonnullis te&longs;tacea &longs;int naui <pb pagenum="72"/>gia ad <expan abbr="tran&longs;fretandũ">tran&longs;fretandum</expan>, <foreign lang="greek">worqmo\s</foreign> enim, fretum. </s> <s>ut <foreign lang="greek">worq­<lb/>mei_a</foreign>, &longs;int nauigia ad tran&longs;&longs;retandum apta: <foreign lang="greek">worqmo\s, <lb/><gap/>a/la<gap/>a e(kate/roqem h)/p<gap/>rom e)/xousa. </foreign></s> <s>Rhodij præ&longs;idiarias <lb/>naues <foreign lang="greek">fulaki/ di<gap/></foreign> uocabant, autore Diodoro, libro <lb/>uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*dhmo/fil<gap/> me\m e)/xwm nau_s ta\s <gap/>aloume/n<gap/> wara\ <lb/><gap/>odii/ois fulaki/dias. </foreign></s> <s>Idem in eodem: <foreign lang="greek">*ai( de\ fulaki/des tw_m <lb/><gap/>arxh doni/wmai)<gap/>menai, <gap/>ata\ <gap/>oudi<gap/> e)pedii/wkom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Pr&ecedil;­<lb/>&longs;idiariæ Carthaginen&longs;ium ubi id re&longs;ciuerunt, con <lb/>fe&longs;tim per&longs;ecutæ &longs;unt. </s></p><p type="main"> <s>Sed prius quàm à longis nauibus ad onerarias <lb/>profici&longs;car, non tacebo quid de celeritate quinque <lb/>remis ad triremem dubitare uideam uiros docti&longs;&longs;i <lb/>mos, qui quin queremem tardiorem fui&longs;&longs;e triremi <lb/>opinati &longs;unt, ex Liuij uerbis, tertiæ decadis libro <lb/>octauo. </s> <s>ea &longs;unt hæc: Adherbal coniuratis in quin­<lb/>queremem impo&longs;itis, præmi&longs;&longs;á que ea, quia tar­<lb/>dior quàm triremis erat, ip&longs;e cum octo triremibus <lb/>modico interuallo &longs;equitur. </s> <s>tardior enim erat <lb/>propter pondus. </s> <s>Subdit enim: Quin queremis Ro <lb/>mana &longs;eu pondere tenacior, &longs;eu pluribus remo­<lb/>rum ordinibus <expan abbr="&longs;cind&etilde;tibus">&longs;cindentibus</expan> uortices, cum facilius <lb/>regeretur, duas triremes &longs;uppre&longs;&longs;it. </s> <s>Sed Iulius Cæ <lb/>&longs;ar in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de bello Ciuili, omnem <expan abbr="dubitation&etilde;">dubitationem</expan> <lb/>tollere uidetur, his uerbis: Con&longs;picatæ que naues <lb/>triremes duæ nauem Decij Bruti (quæ erat hexe­<lb/>res, ex Lucano &longs;uprà citato) quæ ex &longs;igno facilè co <lb/>gno&longs;ci poterat, duabus ex partibus &longs;e&longs;e in eam in­<lb/>citauerant. </s> <s>Sed tantum re proui&longs;a, Brutus celerita <lb/>te nauis eni&longs;us e&longs;t, ut paruo <expan abbr="mom&etilde;to">momento</expan> antecederet. <pb pagenum="73"/>Vides illam hexerem celeritate anteuerti&longs;&longs;e illas <lb/>triremes: quod & &longs;imiliter de quinqueremi facilè <lb/>credere e&longs;t. </s> <s>Sed <expan abbr="nõ">non</expan> omittemus Pi&longs;trim, cuius men­<lb/>tionem factam uidemus à Polybio. </s> <s>Liuius etiam <lb/>meminit quintç decadis quarto uolumine, his uer <lb/>bis: Per&longs;ius po&longs;t reditum ab Eumenc, Erepontis <lb/>&longs;pe deiectus, Antenorem & Callippum præfectos <lb/>cla&longs;&longs;is cum XL. lembis (adiectæ ad <expan abbr="hūc">hunc</expan> numerum <lb/>quinque pi&longs;tres erant) Tenedum mittit. </s> <s>Pi&longs;tris au­<lb/>tem terno remorum ordine agebatur. </s> <s>Vergilius <lb/>in quinto, pi&longs;trim pro cognomento indito trire­<lb/>mi po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur: </s></p><p type="main"> <s>Velocem Mne&longs;theus agit acri remige pi&longs;trim. <lb/></s> <s>Subdit enim: </s></p><p type="main"> <s>Mox Italus Mne&longs;theus, genus à quo nomine <lb/>Memmi: </s></p><p type="main"> <s>Ingentem&queacute; Gyas ingenti mole Chymæram, </s></p><p type="main"> <s>Vrbis opus: triplici pubes quam Dardana uer&longs;u </s></p><p type="main"> <s>Impellunt, terno con&longs;urgunt ordine remi. </s></p><p type="main"> <s>Neque enim fur&longs;&longs;et æqua & par contentio, &longs;i pi­<lb/>&longs;tris illa pauciorib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> aut pluribus remis acta fui&longs;&longs;et <lb/>quàm Chymçra, cui Gyas prçerat. </s> <s>Polybius <foreign lang="greek">pri/sim</foreign><lb/>uocat, <foreign lang="greek">r(</foreign> litera tran&longs;po&longs;ita, libro <foreign lang="greek">i/h</foreign>: <foreign lang="greek">*e)xelqo/ntos <gap/> to<gap/> te­<lb/>tagme/nou <gap/>airou_, warh_m o( me\m fi/lipp<gap/> e)k lhmhtria/dos <gap/>a­<lb/>xqei\s ei)s <gap/>m malie/a <gap/>o/lpom, we/nte le/m<gap/>ous e)/xwm <gap/> mi/am wri/sim, <lb/>e)f) h(_s au)to\s e)pe/plei. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cedente die præ&longs;tituta, ade­<lb/>rat Philippus profectus à Demetriade in &longs;inum <lb/>Maleam, habens quinque lembos & unicam pri­<lb/>&longs;tim qua uehebatur. </s> <s>Solebant autem cognomer<gap/><pb pagenum="74"/>ta indere nauibus, & etiam ad proram adfingere. <lb/></s> <s>Lucianus in dialogo quod <foreign lang="greek">wloi_om</foreign> in&longs;cribitur: <foreign lang="greek">*kata<gap/><lb/>tikru\ de\ a)nxi logom h( wrw/r<gap/>wob<gap/>e/<gap/>hke e)s <gap/> wro/sw a)pomhkuno­<lb/>me/nh t<gap/> e(pw/numom th_s new\s, qeo\m e)/xousa t<gap/> i)/sim e(kate/roqem. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Eregione autem proportione prora extructa <lb/>erat, in longum producta, habens utrinque I&longs;in <lb/>deam, quæ cognomentum naui dederat. </s> <s>de qua­<lb/>rum <foreign lang="greek">warash/mw</foreign> infrà dicemus copio&longs;ius. </s> <s>Aliæ etiam <lb/>dictæ Seuleucides triremes, à Seleuco. </s> <s>Plutar­<lb/>chus in Pompeio: <foreign lang="greek"><gap/>i l) ou)_m e)ni/ka fe/ugeim ei)s t<gap/> ai)/gu­<lb/>p<gap/>om, a)naxqei/s a)tr\ <gap/>u/pron selsuki/dii bih/rei meta\ th_s gunai­<lb/>ko\s, tw_m de\a)/llwm oi( me\m c)n makrai_s o)moi/ws nausi\, oi( de\c)n o(lka/­<lb/>si a(/ma sumpare/pleom</foreign>: Vtigitur decretum e&longs;t, fugien­<lb/>dum in <expan abbr="Aegyptũ">Aegyptum</expan> e&longs;&longs;e, profectus à Cypro, uectus&queacute; <lb/>Seleucide triremi cum uxore e&longs;t: aliorum uerò <expan abbr="nõ-nulli">non­<lb/>nulli</expan> &longs;ecuti &longs;unt, delati &longs;imiliter longis nauibus, <lb/>alij autem in onerarijs. </s> <s>Appianus de eadem Pom­<lb/>peij fuga loquens, his uerbis utitur: <foreign lang="greek">*o(/qem t<gap/> ornh­<lb/>li/am g<gap/>ai_ka a)nalabw\m, kai\ trih/rwm tet<gap/>xirwm e)pi<gap/>a\s, ai(\ au)tw_| <lb/>wara/ te r(odi/wm kai\ turi/wm a)fi/konto</foreign>: Vnde &longs;umpta &longs;ecum <lb/>Cornelia uxore, nactus quatuor triremes, qui ad <lb/>officium illi ab Rhodijs & Tyrijs præ&longs;to fuerant, <lb/>profugit. <foreign lang="greek">*nihomhdi\s</foreign> àloco cognomentum &longs;um p&longs;it, <lb/>autore Aniano apud Suidam: <foreign lang="greek">*e)_ur<gap/> de\ kai\ ba/qos <gap/>a<gap/><lb/>o(/lka/da, o(/som megi/sh nikomhdii\s, h)\ o i)gup<gap/>i/a</foreign>, quibus uerbis <lb/><expan abbr="cōijcio">conijcio</expan>, <foreign lang="greek">nikomhdii/dia</foreign> fui&longs;&longs;e inter onerarias: de quibus <lb/>uidetur ueni&longs;&longs;e dicendi tempus. </s> <s>Sic & <foreign lang="greek">e(rmoni\s</foreign> apud <lb/>Thucydidem, à loco iuxta Lacedæmona. </s></p><pb pagenum="75"/><p type="main"> <s><emph type="center"/>Ait Marcellus,<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>ATQVE ONBRARIIS.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>DElongis <expan abbr="abũde">abunde</expan> diximus: de onerarijs pau <lb/>cis <expan abbr="di&longs;&longs;er&etilde;dum">di&longs;&longs;erendum</expan>. </s> <s>quæ onerariç dictæ, quòd <lb/>e&longs;&longs;ent oneri ferendo idoneæ: & ea ratio­<lb/>ne <foreign lang="greek">forthgoi\</foreign> dicuntur à Græcis. </s> <s>Polybius in primo: <lb/><foreign lang="greek">*e)/xwm e(kato\m ei)/kosi ska/fh, <gap/> t<gap/> a)gora\m xedio\m c)n o)k<gap/>akosi/ais <lb/>nansi\ forthgoi_s. </foreign></s> <s>Liuius decadis tertiæ libro &longs;eptimo: <lb/>Naues quas Liuius <expan abbr="tutãdis">tutandis</expan> <expan abbr="cõmeatibus">commeatibus</expan> habuerat, <lb/>partim machinationibus onerat, apparatu&queacute; mœ­<lb/>nium <expan abbr="oppugnãdorum">oppugnandorum</expan>: partim tormentis & &longs;axis, <lb/>omni&queacute; telorum mi&longs;&longs;ilium genere in&longs;truit: onera­<lb/>rias quo&que; non eas <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan>, quç remis agerentur. </s> <s>Qui <lb/>bus uerbis declaratur, onerarias non &longs;olere remis <lb/>agi. </s> <s>Tullius actione quarta in Verrem: Eius autem <lb/>legationis principem <expan abbr="nobili&longs;&longs;imũ">nobili&longs;&longs;imum</expan> C. </s> <s>Heium iura­<lb/>tum dicere audi&longs;tis, i&longs;ti nauem onerariam <expan abbr="maximã">maximam</expan> <lb/>Me&longs;&longs;anæ e&longs;&longs;e publice coactis operis ædificatam. <lb/></s> <s>Eam Cybeam uocat in &longs;exta in Verrem: Tamet&longs;i <lb/>rogatus de Cybea, tenetis memoria, quid re&longs;pon­<lb/>derit: ædificatam publicis operis publice coactis, <lb/>eí que ædificandæ publice Mamertinum Senato­<lb/>rem præfui&longs;&longs;e. </s> <s>Et paulo po&longs;t &longs;ubdit: Negent i&longs;ti o­<lb/>nerariam nauem maximam ædificatam e&longs;&longs;e Me&longs;­<lb/>&longs;anæ, negent ei naui <expan abbr="faciũdæ">faciundæ</expan> Senatorem Mamer­<lb/>tinum publice pr&ecedil;fui&longs;&longs;e. </s> <s>Appianus <foreign lang="greek">o(lka/dias</foreign> uocatin <lb/>quinto de Bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">h)/|rei <gap/>ata\ l<gap/>o kai\ bei_s uau_s <lb/><gap/> fulaki/diwm k<gap/> ta\s o(lka/das, ai(\ t<gap/> si_rm e)/f<gap/>om, o(rmou/sas, h)\ wara</foreign><pb pagenum="76"/><foreign lang="greek">pleou/s<gap/> ate/due, h)\c)nediu/eto, h)\ a)nempi/prh. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cepit bi­<lb/>nas ternas&queacute; <expan abbr="præ&longs;idiariarũ">præ&longs;idiariarum</expan> onerariarum&queacute; eas quæ <lb/>frumentum portabant, & in &longs;tatione erant: eas au <lb/>tem quæ præternauigabant, uel depre&longs;&longs;it, uel reli­<lb/>gauit, uel concremauit. </s> <s>Idem in eodem: <foreign lang="greek">*golu\ de\ o(lka/ <lb/>diwm <gap/> sk<gap/>ofo/rwm a)/llo wlh_qos. </foreign></s> <s>Quo loco <foreign lang="greek">sk<gap/>o fo\res</foreign> pro <lb/>onerarijs po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur: quas Cæ&longs;ar graues di­<lb/>xit. <foreign lang="greek">*diefqa/ronto l) au)tw_| nh_es barei_ai me\m e(/c, <gap/>fo/tobai de\ e(/c <gap/><lb/>ei)/kosi, li<gap/>urni/des <gap/> e)/<gap/> plei/<gap/>s</foreign>: Interiere autem illius na­<lb/>ues graues &longs;ex, leuiora uerò nauigia uiginti&longs;ex, <lb/>multo&queacute; plures liburnicæ. </s> <s>Onerariæ autem ad fru <lb/>mentum uehendum aptæ, frumentariæ dicuntur, <lb/>à Græcis <foreign lang="greek">sithgoi/. </foreign></s> <s>Cæ&longs;ar in tertio de Bello ciuili: No <lb/>cturno itinere non intermi&longs;&longs;o, comitatu <expan abbr="equitũ">equitum</expan> tri <lb/>ginta ad mare peruenit, nauem&queacute; <expan abbr="frumentariã">frumentariam</expan> <expan abbr="cõ-&longs;cendit">con­<lb/>&longs;cendit</expan>. </s> <s>Appianus de eadem Pompeij fuga, nauis <lb/>frumentariæ nullum uerbum facit: <foreign lang="greek">*o( de\ womph\ios e)k <lb/>lari/ashs o(mo\iw| dro/mw| me/<gap/>i qala/ashs e)keixqei\s, ska/f<gap/>s e)pe/<gap/>h mi <lb/>krou_. k<gap/> new\s warkpleon/shs e)pituxw\m, ei)s mitulh/nhm lie/pl<gap/>se</foreign>. <lb/></s> <s>id e&longs;t: Pompeius <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;imili fe&longs;tinatione à Lari&longs;&longs;a <lb/>ad mare properans, paruulum nauigium con&longs;cen <lb/>dit: nactus&queacute; nauem prætereuntem, ea Mitylenem <lb/>u&longs;&que; delatus e&longs;t. </s> <s>Plutarchus in <expan abbr="Põpeio">Pompeio</expan> <foreign lang="greek">forthgo\m</foreign> uo­<lb/>cat: <foreign lang="greek">*kai\ weri\ <gap/>m o)/rqrom e)pi<gap/>a\s wotami/<gap/> wloi/<gap/>, k<gap/> tw_ e(trme\nw| ton\s <lb/>e(l<gap/>qe/r<gap/>s a)nala<gap/>w\m, <gap/>u\s <gap/> qera/pontas a)pie/nai wro\s <gap/>ai/sara <gap/>e <lb/>leu/sas, kai\ mh\ lediie/nai, wara\ g<gap/> omizo/men<gap/> e<gap/>diem eu)mege/q<gap/><lb/>forthgo\m, a)nage/<gap/> me/ll<gap/>sam. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Summo mane <expan abbr="cõ&longs;cen">con&longs;cen</expan> <lb/>&longs;o nauigio fluuiatili, impo&longs;itiś que in alterum co­<lb/>mitibus liberis, &longs;eruis autem ad Cæ&longs;arem &longs;e recipe <pb pagenum="77"/>re, &longs;ecuris&queacute; e&longs;&longs;e iu&longs;&longs;is, præter litus delatus con&longs;pe­<lb/>xit bene magnam onerariam, quæ ad &longs;oluendum <lb/>parata erat. </s> <s>Quam Cæ&longs;ar in &longs;uprà &longs;criptis nauem <lb/>frumentariam uocat. </s> <s>Quin & Diodorus Siculus, <lb/>ubi de Agathocle, in XX. naues ea&longs;dem modo <foreign lang="greek">for­<lb/>thgou\s</foreign>, modo <foreign lang="greek">sithgou\s</foreign> dicit: <foreign lang="greek">e)/peita <gap/> sithgw_m wloi/wm th_| wo/­<lb/>lei wroqeo/ntwm, oi\ me\m <gap/>arxhdio/nioi wanti\ tw_| so/lw| wro\s ta\s nau_s <lb/>a)nh/xqhsam, o( <gap/> a)gaqoklh_s a)pelpi/<gap/>wm h)/dh t<gap/> e)pi<gap/>ol<gap/>, w(s ei)_die <lb/><gap/> so/ma tou_ lime/n<gap/> e)rhmo\m tw_m e)formou/ntwm, e)ce/wl<gap/>oem o)cei/ais <lb/>tai_s ei)resi/ais xw/men<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ei)_ta oi( me\m <gap/>arxhdio/nioi wlhsi/om h)/dh t_ <lb/>forthgw_m o)/ntes. </foreign></s> <s>Vides ut <foreign lang="greek">forthgou\s</foreign> dixit, quas &longs;uprà <foreign lang="greek">si­<lb/>thgou\s</foreign>, id e&longs;t frumentarias uocauerat. </s> <s>Thucyd. </s> <s>in &longs;e <lb/>xto <foreign lang="greek">o(lka/dias</foreign> uocat (hodie&queacute; in Flandria nomen reti <lb/>nent, & holcken uocant): <foreign lang="greek">*e)m o(lkaisi purgou\s k<gap/> wefrug­<lb/>me/nas <gap/>riqa\s a)/geim. </foreign></s> <s>Idem in eodem <foreign lang="greek">sitagwgou\s o(lka/dias</foreign><lb/>uocat, quas <foreign lang="greek">sithgou\s</foreign> & <foreign lang="greek">forthgou\s</foreign> ex Diodoro dixi­<lb/>mus: <foreign lang="greek">*tw_m me\m ou)_m summalxwm toi_s wlei/sois, kai\ <gap/>i_s sitagw­<lb/>goi_s o(lkxisi, kai\ toi_s wlo/iois, kai\ o(/sh a)/llh warask<gap/>h\ c<gap/>ei/pe­<lb/>to. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Sociorum plurimis, frumentarijś que na­<lb/>uibus, reliquiś que nauigijs, cunctis&queacute; qui in u&longs;um <lb/>cla&longs;&longs;is <expan abbr="&longs;equebãtur">&longs;equebantur</expan>, edictum fuerat, ut: &c. </s> <s>Et in eo­<lb/>dem: <foreign lang="greek">*o(lka/des me\m tria/konta sitagwgoi\, <gap/> tou\s sitopoi/<gap/>s e)/x<gap/><lb/>sai. </foreign></s> <s>Idem in eodem <foreign lang="greek">forthgiko\m wloi_om</foreign> uocat, quam <lb/>nos onerariam Latine dicimus. </s> <s>ubi de fuga Alci­<lb/>biadis: <foreign lang="greek">*kai\ a)lki<gap/>ia/dihs meta\ tw_m cnmfuga/diwm w<gap/>aiwqei\s, to/t) <lb/><gap/>u)qu\s e)pi\ wloi/<gap/> forthgikou_ e)x th_s qouri/as e)s <gap/>ullh/nhm th_s h)li/as <lb/>wrw_tom, <gap/>eita u(/sobm e)s t<gap/> lakediai/mona au)t<gap/>m tw_m lakediai­<lb/>moni/wm metapemyaintwm <gap/>wo/<gap/>ond<gap/> e)lqw/m</foreign>: Et Alcibiades <lb/>cum fugæ comitibus confe&longs;tim è Thuriorum por <pb pagenum="78"/>tu tran&longs;portatus, naue oneraria primum in Cylle <lb/>nem Eleorum, deinde &longs;umpta fide publica, <expan abbr="uocãti">uocanti</expan> <lb/>bus&queacute; ip&longs;is Lacedçmonijs, Laced&ecedil;mona pro&longs;ectus. <lb/></s> <s>Idem in &longs;exto <foreign lang="greek">o(plitagwgou\s</foreign> uocat naues paratas ad <lb/>uehendos milites armatos, <foreign lang="greek">*au)tw_m l) a)qhnai/wm e)/seqai <lb/>o(pl<gap/>agwgou\s o(/sai a)\mdiokw_si. </foreign></s> <s>quas, ni&longs;i fallor, in octauo <lb/><foreign lang="greek">sratiwti/das</foreign> uocat: <foreign lang="greek">*strom<gap/>ixi/dihs l) e)k <gap/> xi/<gap/> wuqo/men<gap/>at<gap/><lb/>ta/xos bohth/sas nausi\m a)qhnai\wm te/asarsi kai\ ei)/kosi, w(_m <gap/> sra­<lb/>tiwti/dies h)_sam o(plh/tas a)/g<gap/>sai. </foreign></s> <s>qua&longs;i <foreign lang="greek">o(plhtagwgoi/. </foreign></s> <s>Etin eo <lb/>dem: <foreign lang="greek">*a)fi/konto de\ oi( a)rgei_oi meta\ tw_m warailwm, oi(\ to/te e)ta/xq<gap/><lb/>sam c)n th_| sratiwti/di nhi\ <gap/>wo\ tw_m tetrakosi/wm weriplei_m e)/u<gap/>oi­<lb/>am</foreign>: <expan abbr="Venerũt">Venerunt</expan> & Argiui cum propugnatoribus, qui <lb/>in naue paralo dicta e&longs;&longs;e &longs;olebant: qui iu&longs;&longs;i erant à <lb/>triginta tyrannis per id <expan abbr="t&etilde;pus">tempus</expan> in naue militari Eu­<lb/>bœam ip&longs;am <expan abbr="circũnauigãdo">circunnauigando</expan> obire ac tueri. </s> <s>Erant <lb/>& Corbita & Cybea inter onerarias, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> utra­<lb/>rum&que; <expan abbr="m&etilde;tio">mentio</expan> apud <expan abbr="Tulliũ">Tullium</expan>: Corbitæ quidem libro <lb/>XVI.ad Atticum: Corbitá ne Patras, an actuariolis <lb/>ad Leucopetram <expan abbr="Tar&etilde;tinorum">Tarentinorum</expan>, ac inde <expan abbr="Corcyrã">Corcyram</expan>: <lb/>et &longs;i oneraria, &longs;tatimne freto an Syracu&longs;is? </s> <s>Cybeæ <lb/>in Verrem actione &longs;eptima: Nauem ueró Cybeam <lb/>maximam, triremis in&longs;tar, pulcherrimam at&que; or­<lb/>nati&longs;&longs;imam, palàm çdificatam &longs;umpto publico. </s> <s>Et <lb/>&longs;ubdit paulo po&longs;t: Celeberrimo loco ædificari tibi <lb/>onerariam nauem in ea prouincia, quam tu cum <lb/>imperio obtinebas. </s> <s>hactenus Tullius. </s> <s>Nam & na <lb/>uem in eadem prouincia, in qua quis admini&longs;trat, <lb/>çdificare prohibetur. </s> <s>l. </s> <s>Aufertur. </s> <s>ff. </s> <s>De iure fi&longs;ci. </s> <s>Se <lb/>natores etiam naues habere <expan abbr="prohib&etilde;tur">prohibentur</expan>. </s> <s>l. </s> <s>Iulia re-<pb pagenum="79"/><expan abbr="perundarũ">perundarum</expan>. </s> <s>ff. </s> <s>De uacat. </s> <s>& excu&longs;at. </s> <s>munerum. </s> <s>His <lb/>qnaues marinas fabricarint, à <expan abbr="q.">que</expan> quo&que; Claudio <lb/>lex lata, ne quis Senator, quí ue Senatoris pater <lb/>fui&longs;&longs;et, maritimam nauem, quæ plus quàm trecen <lb/>tarum <expan abbr="amphorarũ">amphorarum</expan> e&longs;&longs;et, haberet. </s> <s>Dicta e&longs;t et na <lb/>uis uinaria ab Vlpiano in.l. </s> <s>Vulgaris.ff. </s> <s>De furtis: <lb/>Quid deinde &longs;i de naue uinaria, ut &longs;unt multæ, in <lb/>quas uinum infunditur: quid dicemus de eo qui <lb/>uinum hau&longs;it? </s> <s>an totius oneris fur &longs;it? </s> <s>& magis e&longs;t <lb/>ut & hic non totius dicamus. </s> <s>Nos Venetijs naues <lb/>aquarias uidimus, quibus aquam portant, ut uen <lb/>dant ci&longs;ternas non habentibus, quas Burchi de <lb/>aqua <expan abbr="uocãt">uocant</expan>. </s> <s>Vidi et lignarias, arenarias, lutarias, fa <lb/>rinarias, quas Burchi da legno, da <expan abbr="&longs;abiõ">&longs;abiom</expan>, da fango, <lb/>da farina appellitant. </s> <s>Sunt & apud eos rates car­<lb/>bonariæ, quas zattare da carbon uocant. </s> <s>Sunt alia <lb/>multa Venetijs nauigiorum genera: qu&ecedil; &longs;i quis ue <lb/>lit Latine enunciare, uerborum ut opifex &longs;it nece&longs; <lb/>&longs;e e&longs;t. </s> <s>Palearum quo&que; nauis dicitur à Marco Tul­<lb/>lio, qua uehitur uendituŕ ue palea. </s> <s>ea &longs;unt in pri­<lb/>mo de Finibus: Vt enim (inquit) gubernator çquè <lb/>peccat, &longs;i palearum nauem, & &longs;i auri, &c. </s> <s>Veneti <lb/>Burchio da pallia dicunt. </s></p><p type="main"> <s>Gaulus, à Gr&ecedil;cis <foreign lang="greek">gaulo\s</foreign> dictus, cuius <expan abbr="m&etilde;tio">mentio</expan> apud <lb/><expan abbr="Gelliũ">Gellium</expan> uidetur ab Herodoto poni, pro naue one­<lb/>raria, cum ait in <foreign lang="greek">qali/a|</foreign>: <foreign lang="greek">*au)ti/ka me\m bihre/as lu/o e)wlh/­<lb/>rwsam, a(/ma de\ au)toi_si kai\ gaulo\m me/gam wantoi/wm a)gaqw_m. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Confe&longs;tim quidem duas triremes, &longs;imul&queacute; cum <lb/>ip&longs;is ingentem gaulum impleuerunt uaria mul-<pb pagenum="80"/>tiplicí que præda. </s> <s>Idem Herodotus paulo po&longs;t: <foreign lang="greek">*ka<gap/><lb/>m gaulo\m <gap/>m a(/ma a)/gonto a)paireqe/n<gap/>es, <gap/>pe/pleom o)pi/sw e(s t<gap/> a)­<lb/>si/am. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Ablató que gaulo, quem &longs;imul <expan abbr="duxerãt">duxerant</expan>, <lb/>reuer&longs;i &longs;unt in A&longs;iam. </s> <s>Plutarchus <foreign lang="greek">weri\ eu)qnmi/as</foreign>: <foreign lang="greek">*w(/spob <lb/>oi( leiloi\ kai\ nautiw_ntes e)m <gap/> wlei_m, ei)_ta r(a_om oi)o/menoi liaiceim, <lb/>e)a\m ei)s gaulo\m e)ca)ha/t<gap/>, kai\ wxilim e)a\m ei)s trih/rh meta<gap/>w_si, ou/­<lb/>die/m wobai/n<gap/>si, t<gap/> xol<gap/> kai\ t<gap/> leili/am summetafe/rontes e(au­<lb/>toi_s. </foreign></s> <s>Id e&longs;t: Quemadmodum timidi, & qui nau&longs;eæ <lb/>nauigando obnoxij &longs;unt, exi&longs;tumantes &longs;e meliu&longs;cu <lb/>le habituros, &longs;i ex acatio in gaulum, rur&longs;um&queacute; &longs;i in <lb/>triremem commigrarint: nihil tamen proficiunt, <lb/>bilem timiditatemque &longs;ecum circunferentes. </s> <s>Ad <lb/>quod allu&longs;i&longs;&longs;e uidetur Horatius in Epi&longs;tolis: <lb/>-ego utrum </s></p><p type="main"> <s>Naue ferar magna, an paruaferar, unus & idem. <lb/></s> <s>Et Epi&longs;tolarum primo: -conducto nauigio æquè </s></p><p type="main"> <s>Nau&longs;eat, ac locuples, quem ducit priua triremis. <lb/></s> <s>Gaulus accipitur & pro ua&longs;e, quo pa&longs;tores <expan abbr="utũtur">utuntur</expan> <lb/>ad lac excipiendum. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>Ait Iurecon&longs;ultus:<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>NON PISCATORIIS.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>PI&longs;catoriæ naues, quæ pi&longs;cium <expan abbr="capi&etilde;dorum">capiendorum</expan> <lb/>cau&longs;a paratæ &longs;unt: quas nauicellas uocat <lb/>Martianus. </s> <s>in tractatu de Fundo in&longs;tru­<lb/>cto: item pi&longs;catoris, Liuius pi&longs;catorias dixit, tertiæ <lb/>decadis libro tertio, his uerbis: Ni mare propin­<lb/>quum, & haud pro cul littore naues pi&longs;catoriæ ple <lb/>ræ&que; con&longs;pectæ peritis nandi dedi&longs;&longs;ent effugium. <pb pagenum="81"/>Cymba fui&longs;&longs;e uidetur inter pi&longs;catorias, ex M. </s> <s>Tul­<lb/>lio in tertio officiorum: Cum Cannius, quæ&longs;o in­<lb/>quit, Pythi, tantumne pi&longs;cium? </s> <s>tantumne cym­<lb/>barum? </s> <s>Et ille: Quid mirum? </s> <s>hoc loco Syracu&longs;is <lb/>quicquid e&longs;t pi&longs;cium, &c. </s> <s>Lenunculos etiam pi&longs;ca­<lb/>torios uocat Annianus Marcellinus libro XIIII. <lb/></s> <s>Nam &longs;ole orto magnitudine angu&longs;ti gurgitis & <lb/>profundi, à tran&longs;itu <expan abbr="arcebãtur">arcebantur</expan>: & dum pi&longs;catorios <lb/>quærunt lenunculos, uel innare temerè contextis <lb/>ratibus. </s> <s>Idem in XVI. </s> <s>Auido flatu uentorum <expan abbr="lenũ">lenum</expan> <lb/>culo &longs;e <expan abbr="cõmi&longs;i&longs;&longs;e">commi&longs;i&longs;&longs;e</expan> pi&longs;cantis. </s> <s>Et ne quis exi&longs;timet uo <lb/>cabulum illud forta&longs;&longs;e <expan abbr="barbarũ">barbarum</expan>, propterea quòd <lb/>ætate Anniani lingua Latina non parum degene­<lb/>rauerat à puritate Tu<gap/>ana: &longs;ciat Iulium Cæ&longs;arem <lb/>eo uocabulo u&longs;um in &longs;ecundo belli ciuilis, dum in <lb/>quit: Harum fuga nauium <expan abbr="onerariarũ">onerariarum</expan> magi&longs;tros <lb/>incitabat, pauci lenunculi ad officium imperium­<lb/>que conueniebant. </s> <s>Quo certe loco Cæ&longs;ar lenun­<lb/>culos po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur <expan abbr="nõ">non</expan> pro naue pi&longs;catoria, &longs;ed <lb/>pro &longs;caphis nauium. </s> <s>M. enim Ruffus quæ&longs;tor re­<lb/>lictus à Curione, magi&longs;tris <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> Imperarat, ut pri <lb/>mo ue&longs;pere omnes &longs;caphas ad littus appul&longs;as ha­<lb/>berent. </s> <s>Quod &longs;i lenunculi <expan abbr="legendũ">legendum</expan> in Cæ&longs;are, au­<lb/>&longs;im & affirmare apud Gellium libro decimo, Cap. <lb/></s> <s>XXV. quo loco remieculi legitur, mendum ine&longs;&longs;e: <lb/>legendum&queacute; lenun culi. </s> <s>fuit enim facilis lap&longs;us. </s> <s>uer <lb/>ba Gellij &longs;ic habent: Nauium autem quas remini­<lb/>&longs;ci tunc potuimus, appellationes hæ&longs;unt, Gauli, <lb/>corbitæ, caudicæ, longæ, hippagines, cercuri, celo-<pb pagenum="82"/>ces, uel ut Græci <expan abbr="dicũt">dicunt</expan>, <foreign lang="greek"><gap/>e/lhtes</foreign>, lembus, <foreign lang="greek">w)kei_ai</foreign>, remie­<lb/>culi (<expan abbr="legendũ">legendum</expan>, lenunculi) actuariæ, quas Græci <foreign lang="greek">wro\­<lb/>pl<gap/>s</foreign> uocant, uel <foreign lang="greek">e)paktri/dias</foreign>, p&longs;umiæ, uel ge&longs;eoretæ, <lb/>uel orioles, cattæ, &longs;caph&ecedil;, pontones, nuctuci&ecedil;, me­<lb/>diæ, pha&longs;eli, parones, myoparones, lintres, caupuli <lb/>ca, marceplacidæ, cydari, ratiariæ, cata&longs;copium. </s> <s>Xe <lb/>nophon <foreign lang="greek">a)na<gap/>xisews</foreign> lib. </s> <s>VII. <foreign lang="greek">*o(<gap/>a)naci/<gap/>ios <gap/>atadramw\m e)pi\ <lb/>t<gap/> qa/lat<gap/>am c)n a(li<gap/>tikw_ wloi/<gap/> wobie/plei ei\s t<gap/> a)kro/polim</foreign>. <lb/></s> <s>& <foreign lang="greek">illhnikw_m</foreign> quinto: <foreign lang="greek">*golla\ kai\ a(li<gap/>tika\ wloi_u e/la<gap/>e, <gap/> wor <lb/><gap/>mei_a a)nqrw/pwm mesa\, <gap/>ataple/on<gap/>a a)tr\ tw_m nh/swm. </foreign></s> <s>Iu&longs;tinus li <lb/>bro <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan>, &longs;capham inter pi&longs;catoria ponit, de qua <lb/>&longs;capha alio loco dicemus: Vbi cum <expan abbr="&longs;olutũ">&longs;olutum</expan> pontem <lb/>hybernis tempe&longs;tatibus offendi&longs;&longs;et, pi&longs;catoria &longs;ca <lb/>pha traiecit trepidus. </s> <s>Vides ut &longs;capham pi&longs;catori<gap/><lb/>uocet: Græci <foreign lang="greek">a(li<gap/>tiko\m wloi_om. </foreign></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>Ait Iurecon&longs;ultus:<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>ET SI QVAS ACTVARIAS VOLVPTATIS <lb/>cau&longs;a parauerunt.<emph.end type="center"/></s></p><p type="main"> <s>TVllius in oratione pro Cælio de actuarijs <lb/>Voluptatis cau&longs;a intellexi&longs;&longs;e uidet, <expan abbr="cũ">cum</expan> ait: <lb/>Accu&longs;atores <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> libidines, amores, adul­<lb/>teria, Baijs acta <expan abbr="cõuiuia">conuiuia</expan>, <expan abbr="come&longs;&longs;atiões">come&longs;&longs;ationes</expan>, cantus, &longs;ym <lb/>phonias, nauigia. </s> <s>Nec debent actuaria illa, qu&ecedil; uo <lb/>luptatis tantum cau&longs;a parata &longs;unt, po&longs;tliminij iure <lb/>uti: cum ad nullum belli u&longs;um &longs;int parata. </s> <s>Sed alia <lb/>actuaria, quæ maioribus nauibus <expan abbr="in&longs;eruiũt">in&longs;eruiunt</expan>, & ob <lb/>id à Græcis <foreign lang="greek">n(phretixa\</foreign> <expan abbr="dicũtur">dicuntur</expan>, non di&longs;picio quare <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/><expan abbr="qu&etilde;admodũ">quenadmodum</expan> & ali&ecedil; naues, iure po&longs;tliminij <expan abbr="redeãt">redeant</expan>. <pb pagenum="83"/>Actuaria autem dicta &longs;unt, quòd remis agerentur. <lb/></s> <s>Liuius tertiæ decadis libro X. <expan abbr="Quing&etilde;tas">Quingentas</expan> fui&longs;&longs;e o­<lb/>mnis generis, quæ remis agerentur, <expan abbr="quidã">quidam</expan> <expan abbr="tradũt">tradunt</expan>. <lb/></s> <s>C&ecedil;&longs;ar <expan abbr="Commentariorũ">Commentariorum</expan> quinto: Has omnes actua <lb/>rias imperat fieri: <expan abbr="quã">quam</expan> ad rem humilitas <expan abbr="multũ">multum</expan> ad­<lb/>iuuat. </s> <s>Ne&que; <expan abbr="tam&etilde;">tamen</expan> numerandç &longs;unt inter <expan abbr="lõgas">longas</expan>. </s> <s>&longs;ub <lb/>dit enim paulo po&longs;t: Eò cum ueni&longs;&longs;et, circuitis om <lb/>nibus hybernis &longs;ingulari militum &longs;tudio, in &longs;um­<lb/>ma <expan abbr="rerũ">rerum</expan> inopia circiter <expan abbr="&longs;exc&etilde;tas">&longs;excentas</expan> eius generis, cuius <lb/>&longs;uprà demon&longs;trauimus, naues, & longas duodeui <lb/>ginti inuenit in&longs;tructas. </s> <s>Eas enim in eodem libro <lb/>C&ecedil;&longs;ar uectoria grauia&queacute; nauigta uocat, etiam&longs;i re­<lb/>mis agerentur. </s> <s>Qua in re admodum fuit militum <lb/>uirtus <expan abbr="laudãda">laudanda</expan>: qui uector<gap/> grauibus&queacute; nauigijs <lb/>non intermi&longs;&longs;o remigandi<gap/>ore, <expan abbr="longarũ">longarum</expan> <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> <lb/>cur&longs;um adæquauerunt. </s> <s><expan abbr="Quæaut&etilde;">Quæautem</expan> uectoria Cæ&longs;ar <lb/>dixit, Vlpianus in tractatu de Exercitoria <foreign lang="greek"><gap/>pi<gap/>a/dias</foreign><lb/>appellat, his uerbis: Quædam enim naues onera­<lb/>riæ, quædam, ut ip&longs;i dicunt, <foreign lang="greek">e)pi<gap/>a/dies</foreign> &longs;unt: & plero&longs; <lb/>que <expan abbr="mãdare">mandare</expan> &longs;cio, ut uectores recipiant: & &longs;ic ut cer <lb/>ta regione, & certo mari negotientur. </s> <s>ut ecce &longs;unt <lb/>naues, qu&ecedil; <expan abbr="Brũdu&longs;iũ">Brundu&longs;ium</expan> à Ca&longs;&longs;opa, uel à Dyrrachio <lb/>uectores traijciunt, ad onera inhabiles. </s> <s>Item quæ­<lb/>dam capaces fluminum, ad mare non &longs;ufficientes: <lb/><foreign lang="greek">e)pi<gap/>a/des</foreign> dictæ, ut opinor, qua&longs;i <foreign lang="greek">e)pi<gap/>ati/dies</foreign>: ad <foreign lang="greek">e)pi<gap/>a/tas</foreign><lb/>&longs;olum, id e&longs;t uectores <expan abbr="traijci&etilde;dos">traijciendos</expan>. </s> <s>Et forta&longs;&longs;e legen <lb/>dum apud <expan abbr="Iurecõ&longs;ultum">Iurecon&longs;ultum</expan> <foreign lang="greek">e)pi<gap/>ati/des</foreign>: &longs;ed Lectoris e­<lb/>rit iudicium. </s> <s>E&longs;t autem Ca&longs;&longs;opa oppidum Corcy­<lb/>ræ, ex Plinio, libro quarto, capite duodecimo. </s> <s>Tul <pb pagenum="84"/>lius in Epi&longs;tola ad Tyronem: Corcyræ fuimus u&longs;­<lb/>que ad XVI. Cal. </s> <s>Decemb. </s> <s>tempe&longs;tatibus retenti <lb/>ad XII. Cal. </s> <s>Decemb. </s> <s>in portum Corcyreorum ad <lb/>Ca&longs;&longs;opam &longs;tadia CXX. proce&longs;&longs;imus. </s> <s>Quo loco <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>Ca&longs;&longs;odem, ut in uulgatis, &longs;ed Ca&longs;&longs;opam lego. </s> <s>A­<lb/>ctuariorum autem nonnulla triginta remis age­<lb/>bantur. </s> <s>Liuius quartæ decadis libro octauo: Tra­<lb/>dito & naues, <expan abbr="armam&etilde;tá">armamentá</expan> que earum, né ue plures <lb/>quàm decem naues actuarias, nulla quarum plus <lb/>quàm triginta remis agatur, habeto. </s> <s>Appianus <foreign lang="greek"><gap/>a <lb/>tafra/kt<gap/>s</foreign> uocat eas, quas actuarias Liuius dixit, his <lb/>uerbis: <foreign lang="greek">*nau_s de\ <gap/>atafraikt<gap/>s lw/dieka e)/xeim mo/nas, ai(_s e)s <gap/>u\s <lb/><gap/>phko/ons wole/m<gap/>ktairxeim, wolem<gap/>mesoi de\ kai\ wlei/osi xh_<gap/></foreign>: <lb/>Naues tectas duodecim habere &longs;olas, quibus &longs;ub­<lb/>ditos ad ob&longs;equium bello inferendo cogere po&longs;­<lb/>&longs;int: lace&longs;&longs;itos autem & pluribus uti licere. </s> <s>Quo lo <lb/>co legendum forta&longs;&longs;e <foreign lang="greek">a)fra/kt<gap/>s. </foreign></s> <s>& <foreign lang="greek">le/ka</foreign>, non <foreign lang="greek">lw/dieka</foreign>. <lb/></s> <s>Appianus enim &longs;ecutus e&longs;t Polybium, quem in ple <lb/>ri&longs;&que; locis Liuius ui&longs;us e&longs;t uerti&longs;&longs;e ad uerbum. </s> <s>Ne­<lb/>que tamen exi&longs;times <foreign lang="greek">a)/frakta</foreign> accipi pro actuarijs. <lb/></s> <s>Tullius enim lib. </s> <s>X. </s> <s>Epi&longs;tolarum ad Atticum, di&longs;cri <lb/>men ponere uidetur, dum inquit: Recordor enim <lb/>æ&longs;tate cum illo <expan abbr="Rhodiorũ">Rhodiorum</expan> <foreign lang="greek">a)fra/kt<gap/></foreign> <expan abbr="nauigãs">nauigans</expan>, quàm <lb/>fuerim &longs;ollicitus. </s> <s>Quid duro tempore anni actua­<lb/>ria fore cen&longs;es? </s> <s>Aphracta enim Tullius inter <expan abbr="lõgas">longas</expan> <lb/>naues po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur lib. v.ad <expan abbr="Atticũ">Atticum</expan>: Nos Rho­<lb/>diorum <foreign lang="greek">a)fra/ktois</foreign>, cæteris&queacute; longis nauibus tran­<lb/>quillitates aucupaturi eramus. </s> <s>Actuariolum <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>dicimus, quod <expan abbr="dec&etilde;remis">decerremis</expan> agebatur. </s> <s>Tullius XVI. <pb pagenum="85"/>ad Atticum: Hæc ego con&longs;cendens è Pompeia­<lb/>no tribui actuariolis decem&longs;calmi. </s> <s>Actuarium na <lb/>uigium puto à Græcis dictum <foreign lang="greek">kwph/rh</foreign>, & maximè <lb/>à Thucydide & Plutarcho. </s> <s>Thucyd.in IIII. <foreign lang="greek">*lakediai <lb/>moni/<gap/>s kai\ ton\s cnmma/x<gap/>s wlei_m mh\ mahra_| nhi\, a)/llw| de\ <gap/>wph/r<gap/><lb/>wloi/w| e/s wentaho/six ta/lanta a)/gonti meba/. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Lacedæ­<lb/>monios &longs;ocios&queacute; Lacedæmoniorum nauigare <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>longa naui, &longs;ed alio actuario nauigio, capaci pon­<lb/>do talentorum quin&que; milium. </s> <s>Si Laurentius Val­<lb/>la aliter uertit, fal&longs;us e&longs;t, ut in pleri&longs;&que; alijs. </s> <s>Plutar­<lb/>chus in Antonio: <foreign lang="greek">*a)ntw/nios me\m e)pifoi/ta wantaxo/se <gap/>wph/­<lb/>rei tou\s sratiw/tas warakalw_m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Antonius quidem <lb/>actuario itabat quoquouer&longs;us milites cohortans. <lb/></s> <s>Plutarchus in Alexandro, <foreign lang="greek">worqmei_a <gap/>wph/rh</foreign> dixit, quæ <lb/>remis <expan abbr="incitar&etilde;tur">incitarentur</expan>: qua&longs;i dicas pontones actuarios. <lb/></s> <s>Strabo in XI. <foreign lang="greek">a)ka/tia</foreign> po&longs;uit pro prædatorijs naui­<lb/>gijs, his uerbis: <foreign lang="greek">*zw_si <gap/> a)tr\ t/ <gap/>ata\ qa/laasam lhshri/wm, a)ka/ <lb/>tia e)/xontes lep<gap/>a\, sena\ <gap/> ou_fa, o(/som a)gqrw/p<gap/>s we/nte kai\ ei)/kosi <lb/>lexo/mena. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a<gap/>a/niom de\ tria/konta le/caqai <gap/>u\s wa/ntas l<gap/>a/mena</foreign>. <lb/></s> <s>id e&longs;t: Alatrocinijs, quæ in mari factitant, uitam to <lb/>lerant, acatia habentes leuia, angu&longs;ta & uelocia: <lb/>qu&ecedil; uix uectores uigintiquin que recipiant. </s> <s>rarum <lb/>autem e&longs;t, ea po&longs;&longs;e in totum triginta capere. </s> <s>Ip&longs;e <lb/>Laurentius <foreign lang="greek">a)ka/tiom</foreign> <expan abbr="actuariũ">actuarium</expan> uertit, haud &longs;cio quàm <lb/>recte. </s> <s>Plinius enim lib.IX.cap.XXX. u&longs;us e&longs;t uoca­<lb/>bulo Græco, cum Latine reddere non po&longs;&longs;et. </s> <s>eius <lb/>uerba ad&longs;cribam: Nauigeram <expan abbr="&longs;imilitudin&etilde;">&longs;imilitudinem</expan>, & <expan abbr="aliã">aliam</expan> <lb/>in propontide ui&longs;am &longs;ibi prodidit Mutianus: con­<lb/>cham e&longs;&longs;e acatij modo carinatam, inflexa puppe, <pb pagenum="86"/>prora ro&longs;trata: in hac condi nauplium, animal &longs;e­<lb/>piæ &longs;imile, ludendi &longs;ocietate &longs;ola, duobus hoc fie­<lb/>ri generibus: tranquillo enim uectorem demi&longs;&longs;is <lb/>palmulis ferire, ut remis: &longs;i uero flatus in uitent, ea&longs; <lb/>dem in u&longs;um gubernaculi porrigi, pandi&queacute; <expan abbr="cõcha-rum">concha­<lb/>rum</expan> &longs;inus auræ huius uoluptatem e&longs;&longs;e, ut &longs;erat: il­<lb/>lius, ut regat. </s> <s>Quod &longs;i Plinius puta&longs;&longs;et <expan abbr="acatiũ">acatium</expan> po&longs;­<lb/>&longs;e dici Latine actuarium, non credo Græco uoca­<lb/>bulo u&longs;us fui&longs;&longs;et Mutianus, quem autorem &longs;equi­<lb/>tur, & refert, Rom.hominem & ter con&longs;ulem. </s> <s>Au <lb/>lus Hirtius de bello Alexandrino dixit nauigium, <lb/>quod <foreign lang="greek">a)ka/<gap/>om</foreign> Plutar chus in Cæ&longs;are: <foreign lang="greek">*tri/<gap/>m de\ weri\ th_| fai <lb/>rw| ma/xhs s<gap/>esw/shs <gap/>a<gap/>eph/dihse me\m, atr\ tou_ xw/matos ei)s a)kai­<lb/><gap/>om, <gap/> wara<gap/>oh/qh toi_s a)gwnizome/nois. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pipl eo/ntwm <gap/> wantaxo/qem <lb/><gap/>u)tw_| tw_m ai)gup<gap/>i/wm, r(i/yas au(<gap/>mei)s qa/la<gap/>am, a)penk/cato mo/lis <gap/><lb/>xalepw_s</foreign>: Tertio autem prælio ad Pharum inito, ab <lb/>aggere in acatium de&longs;ilijt, & decertantibus <expan abbr="auxiliũ">auxilium</expan> <lb/>tulit. </s> <s>concurrentibus uerò in &longs;e undi&que; Aegyptijs, <lb/>&longs;e in mare deiecit, uix&queacute; ad &longs;uos enatauit. </s> <s>Hirtius <lb/>autem &longs;ic: Cæ&longs;ar quoad potuit, cohortando &longs;uos <lb/>ad pontem & munitiones contendere, eodem in <lb/>periculo uer&longs;atus e&longs;t. </s> <s>Po&longs;tquàm uniuer&longs;os cedere <lb/>animaduertit, in &longs;uum <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan> &longs;e recepit: quò mul <lb/>titudo hominum in&longs;equuta cum irrumperet, ne&que; <lb/>admini&longs;trandi neque repellendi à terra facultas da <lb/>retur: fore quod accidit &longs;u&longs;picatus, &longs;e&longs;e ex nauigio <lb/>eijcit, atque ad eas quæ <expan abbr="cõ&longs;titerant">con&longs;titerant</expan> longius naues <lb/>adnatauit. </s> <s>Tranquillus &longs;capham uocat, his uerbis: <lb/>Eruptione ho&longs;tium &longs;ubita compul&longs;us, in &longs;capham <pb pagenum="87"/>pluribus eódem præcipitantibus, cum de&longs;ilui&longs;&longs;et <lb/>in mare, nando per ducentos pa&longs;&longs;us eua&longs;it ad pro <lb/>ximam nauem. </s> <s>Fuerunt tamen & maxima acatia, <lb/>ut ex Polybio in primo collegi&longs;&longs;e memini <foreign lang="greek">*gareske/­<lb/>vacom de\ kai\ ta\ weriloipu_ tw_m wloi/wm trih/reis, <gap/> wenthkontor<gap/>s, <lb/>kai\ ta\ me/gisa tw_m a)kati/wm</foreign>: Reliqua præterea nauigia <lb/>expediebant, triremes & actuarias naues & maxi <lb/>ma acatia. <foreign lang="greek">*a)/katos</foreign> etiam dicitur à Thucydide, & Lu­<lb/>ciano de ueris narrationibus, qui agebatur uelis <lb/>potius quàm remis: <foreign lang="greek">*kai\ t<gap/> nau_m, a)/katos de\ h)_m, w(s wro\s me/­<lb/>rau ki\ bi/aiom wlo<gap/>m, e)kratuna/m<gap/></foreign>: Et nauem, qu&ecedil; acatus <lb/>erat, ut ad longam &longs;æuam&queacute; nauigationem feren­<lb/>dam e&longs;&longs;etidonea, armandam in&longs;truen dam&queacute; cura <lb/>ui. </s> <s>Et paulo po&longs;t &longs;ubdit: <foreign lang="greek">*kai/ ou)k e)/ti ou)de\ sei_lai t<gap/> o)qo/nhm <lb/>l<gap/>ato\m h)_m, e)pitre/<gap/>antes ou)_m <gap/> wneu/mati</foreign>: Neque amplius <lb/>contrahere uela in note&longs;tate no&longs;tra erat, quæ qui­<lb/>dem uento perminmus. </s> <s>Thucydides in &longs;eptimo: <lb/><foreign lang="greek">*e)/kleiom ou)_m to/m te lime/naeu)qu\s, <gap/>m me/gam, e)/xonta <gap/> so/maio)ktw\ <lb/>sadii/wm mailisa trih/resi wlagi/<gap/>s, kai\ wloi/ois, kai\ a)ka/tos e)p) <lb/>a)gkurw_m o(rmi/contes</foreign>: Clau&longs;eruntigitur &longs;tatim portum <lb/>maiorem, cuius fauces octo &longs;tadiorum interual­<lb/>lo patebant: id que effecerunt obliquis triremi­<lb/>bus, nauigijś que, & acatis in ore eius collocatis, <lb/>anchoris que firmatis. </s> <s>Idem Thucydides, <foreign lang="greek">*a)na/tiom <lb/>a)mfh/rikom</foreign> dixit, <foreign lang="greek">c)n w(_| e(/kasos tw_m e)launo/ntwm likwwi/as e)re/t<gap/>ei</foreign>, <lb/>his uerbis, <foreign lang="greek">*ou(_<gap/>i <gap/>io/n die e)poi/hsam a)ka/tiom a)mfh/rikom, w(s lh­<lb/>eai\ e)k wollou_ teqobap<gap/>ko/tes t<gap/> a)/noicim tw_m wnlw_m, a)ne/qesam <lb/>e)pi\ a(ma/ch, wei/qontes <gap/>m a)/rxonta <gap/>a\ th_s ta/frou <gap/>ata<gap/>mi/­<lb/><gap/>m th_s <gap/>ukto\s e)pi\ t<gap/> qa/la<gap/>am</foreign>: Illi tale quoddam <pb pagenum="88"/>fecerunt Acatium ambireme, ceu prædones multo <lb/>antea aucupantes facultatem aperiendarum por­<lb/>tarum, impo&longs;uerunt currui: quo nocte intempe­<lb/>&longs;ta (permi&longs;&longs;u magi&longs;tratus) per fo&longs;&longs;am <expan abbr="trã&longs;portar&etilde;t">tran&longs;portarent</expan> <lb/>ad mare. </s> <s>Di&longs;tuli in hunc locum dicere de lembis, <lb/>quos Vergilius in primo Georgicon ponit inter <lb/>fluuialia, his uer&longs;ibus: </s></p><p type="main"> <s>Non aliter &quetilde; qui aduer&longs;o uix flumine lembum </s></p><p type="main"> <s>Remig<gap/>s &longs;ubigit, &longs;i brachia forte remi&longs;it: </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="At&que;illũ">At&que;illum</expan> in præceps prono rapit alueus amne. <lb/></s> <s>Liuius lembos uidetur habere inter actuaria, deca <lb/>dis quartæ libro quarto: Naues quas ciuitatibus <lb/>maritimis aderni&longs;&longs;et, redderet: né ue ip&longs;e nauem <lb/>ullam præter duos lembos, qui non plus quàm &longs;e <lb/>decim remis agerentur, haberet. </s> <s>Idem Liuius deca <lb/>dis tertiæ libro primo, uocat actuarias naues eas, <lb/>quæ à Polybio lembi dicuntur, dum ait: Ab actua­<lb/>rijs aliquot nauibus ad <expan abbr="alterã">alteram</expan> ripam pertrahitur. <lb/></s> <s>Polybius autem: <foreign lang="greek">*oi(=s e)/mellom oi( le/m<gap/>oi ru(m<gap/>lko<gap/>n<gap/>es ou)k e)a/ <lb/>s<gap/>m</foreign>, &c. </s> <s>Sed ea uidebimus in rate, ubi aget de tran&longs; <lb/>portandis ab Annibale elephantis. </s> <s>Erant & maio­<lb/>res lembi ad belli u&longs;um <expan abbr="nõ">non</expan> inutiles. </s> <s>Itaque cla&longs;&longs;em <lb/><expan abbr="lemborũ">lemborum</expan> legimus non &longs;emel apud Liuium, & ma­<lb/>xime decadis quintæ libro quinto: Antenor qui <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>cla&longs;&longs;e lemborum ad Phanas &longs;tabat, <expan abbr="Ca&longs;&longs;andriã">Ca&longs;&longs;andriam</expan> in­<lb/>de traiecit. </s> <s>Idem Liuius decadis quartæ libro <expan abbr="&longs;ecũ-do">&longs;ecun­<lb/>do</expan>: Penin&longs;ula e&longs;t Peloponne&longs;us, angu&longs;tis I&longs;thmi <lb/>faucibus continenti adhærens, nulli aptior at&que; op <lb/>portunior, quàm nauali bello. </s> <s>Si centum tectæ na <pb pagenum="89"/>ues, & quinquaginta leuiores apertæ, & centum <lb/>triginta I&longs;&longs;iaci lembi maritimam oram ua&longs;tare, & <lb/>expo&longs;itas propè in ip&longs;is littoribus urbes cœperint <lb/>oppugnare. </s> <s>Diodorus lib.xx. <foreign lang="greek">*a)qroi/sas <gap/>u\s a)<gap/>ota/r<gap/>s <lb/>tw_m le/m<gap/>wm, kai\ <gap/>u/i<gap/>s <gap/>atafraicas sani/si, kai\ qhri/dias kleisa\s <lb/>katask<gap/>a/sas, <gap/>e/qe<gap/> me\m tw_m tri<gap/>iq <gap/>mwm o)cn<gap/>elw_m <gap/>u\s wor)r(w­<lb/>taitw ba/llontat, <gap/>u\s tou<gap/>is <gap/>ata\ tro/pom <gap/>hsame/n<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Congregatis ijs lembis, qui maxime expediti uide <lb/>bantur, ijś que cratibus & pluteis contectis, additis <lb/>quo que fene&longs;tris quæ clauderentur, impo&longs;uit ma­<lb/>chinas, qu&ecedil; tela quàm longi&longs;&longs;ime emittere <expan abbr="ualer&etilde;t">ualerent</expan>: <lb/>eos&queacute; homines, qui illis machinationibus exacte <lb/>uti po&longs;&longs;ent. </s> <s>Quibus etiam ueluti præcur&longs;oribus, <lb/>uel ut C&ecedil;&longs;aris uerbo utar, antece&longs;&longs;orib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> utebatur. <lb/></s> <s>Polybius in primo: <foreign lang="greek">*o(moi/ws de\ kai\ <gap/>i_s e)k twm surak<gap/>sw_m <lb/>wroapesalme/nois tamei/ais a)nh/<gap/>eilam oi( wroplei_m ei)qisme/noi le/m <lb/><gap/>oi <gap/>m e)pi/pl<gap/>m tw_m u(penanti/wm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Similiter & quæ&longs;to­<lb/>ribus, qui à Syracu&longs;anis præmi&longs;&longs;i erant, enuntia­<lb/>runt lembi, qui&longs;olebant antecedere <expan abbr="aduer&longs;ariorũ">aduer&longs;ariorum</expan> <lb/>incur&longs;um & aduentum. </s> <s>Thucyd. </s> <s>in &longs;exto, <foreign lang="greek">wro/plous <lb/>nau_s</foreign> uocateas, quæ pr&ecedil;mi&longs;&longs;æ fuerant: <foreign lang="greek">*kai\ ta\s wro/pl<gap/>s <lb/>nau_s e)k th_s e)ge/shs a(\ma wrose/menom, b<gap/>lo/menoi ei)die/nai wiri\ tw_m <lb/>xrhmaitwm ei)/ e)sim</foreign>: Et naues exploratorias ex Ege&longs;ta &longs;i <lb/>mul <expan abbr="expectabãt">expectabant</expan>, cupientes de nummis fieri certio­<lb/>res, an curati e&longs;&longs;ent nec ne. </s> <s>Et paulo po&longs;t: <foreign lang="greek">*ai( de\ e)k th_s <lb/>e)ge\shs bei=s nh_es wro/ploi waragi/gnontai <gap/>i=s a)q<gap/>nai/ois e)s <gap/> r(h/­<lb/>giom a)lle/ll<gap/>sai o(/ti ta)/lla me\m ou)k <gap/> xrh/mata, a(\ <gap/>we/sxonto. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Ege&longs;ta tres naues, quæ explorandi cau&longs;a præ­<lb/>mi&longs;&longs;æ erant, præ&longs;to fuere Athenien&longs;ibus ad Rhe-<pb pagenum="90"/>gium: nuntiarunt&queacute; nullam curatam <expan abbr="pecuniã">pecuniam</expan>, <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>polliciti fuerant. </s> <s>Plutarchus in Catone <foreign lang="greek"><gap/>ataskopika/</foreign><lb/>uocat: <foreign lang="greek">*h)_sam <gap/> wentakosi/wm me\m ou)k e)la/t<gap/>s ai( maiximoi. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">li<gap/>ur <lb/><gap/>ika\ de\ kai\ <gap/>atasko<gap/>tika\ kai\ a)/frakta wamplhqh_. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Erant <lb/>non minus quàm quingentæ aptæ ad <expan abbr="præliãdum">præliandum</expan>, <lb/>Liburnicæ autem & exploratoriæ apertæ&queacute; ingen <lb/>ti numero. </s> <s>Quibus Thucyd. </s> <s>uerbis exploratoria <lb/>potius quàm &longs;peculatoria nauigia &longs;ignificantur, <lb/>quæ à Græcis, & in his Plutarcho, <foreign lang="greek"><gap/>ataskopika\</foreign> <expan abbr="dicũ">dicum</expan> <lb/>tur, & aliquot Latinis. </s> <s>Aulus Hirtius in quinto: Li <lb/>teris&queacute; celeriter in Siciliam ad Atticum & <expan abbr="Rabiriũ">Rabirium</expan> <lb/>Po&longs;thumium con&longs;criptis, & per <expan abbr="cata&longs;copũ">cata&longs;copum</expan> mi&longs;&longs;is, <lb/>ut &longs;ine mora, aut ulla excu&longs;atione hyemis uento­<lb/>rum&queacute; exercitus &longs;ibi quàmcelerrime <expan abbr="tran&longs;portar&etilde;-tur">tran&longs;portaren­<lb/>tur</expan>. </s> <s>Tullius in quinto ad Atticum, <expan abbr="cata&longs;copiũ">cata&longs;copium</expan> dixit <lb/>in loco &longs;uprà citato: Aphracta <expan abbr="Rhodiorũ">Rhodiorum</expan>, & dicro <lb/>tum <expan abbr="Mitylenorũ">Mitylenorum</expan>, & aliud <expan abbr="cata&longs;copiũ">cata&longs;copium</expan>. </s> <s>Liuius deca­<lb/>dis tertiæ lib.11. &longs;peculatorias dixit: Inde duæ Ma&longs;&longs;i <lb/><expan abbr="lien&longs;iũ">lien&longs;ium</expan> &longs;peculatoriæ præmi&longs;&longs;&ecedil; <expan abbr="retulerũt">retulerunt</expan> cla&longs;&longs;em Pu <lb/><expan abbr="nicã">nicam</expan> &longs;tare in o&longs;tio fluminis. </s> <s>Polybius in tertio: <foreign lang="greek"><gap/>ro­<lb/>ape/seila <gap/>ataskeyome/nas lu/o nau_s taxuploou/sas ma<gap/>aliwti­<lb/>ka\s. </foreign></s> <s>Cæ&longs;ar <expan abbr="etiã">etiam</expan> in quarto, &longs;peculatoria nauigia pro <lb/>tulit: Quod <expan abbr="cũ">cum</expan> animaduerti&longs;&longs;et Cæ&longs;ar, &longs;caphas <expan abbr="lõ-garũ">lon­<lb/>garum</expan> <expan abbr="nauiũ">nauium</expan>, item &longs;peculatoria nauigia militib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>pleri iu&longs;&longs;it: & quos <expan abbr="laborãtes">laborantes</expan> con&longs;pexerat, ijs &longs;ub&longs;i <lb/>dia &longs;ummittebat. <foreign lang="greek">*ke/lhs</foreign>, ut mihi <expan abbr="quid&etilde;">quidem</expan> uidetur, po <lb/><expan abbr="n&etilde;dus">nendus</expan> e&longs;t inter actuaria, dict<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> per metaph<gap/>rá equi <lb/>celitis, quòd unico <expan abbr="tantũ">tantum</expan> per tran&longs;tra remo agatur. <lb/><foreign lang="greek"><gap/>i/lhs</foreign> enim equus dicitur, qui ab uno &longs;e&longs;&longs;ore agita <pb pagenum="91"/>tur & regitur. </s> <s>Pal&ecedil;phat<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> <foreign lang="greek">weri\ <gap/>n<gap/>u/rwm, *neani/skoi le/ t<gap/>es <lb/>e)x th_s u(xorei/as e)k <gap/>w/m<gap/>s tino\s <gap/>al<gap/>me/nhs nefe/lhs e)xino/<gap/>sim i(/p­<lb/>x<gap/>s <gap/>e/lh<gap/>as lida/cai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wro/terom <gap/> ou)k h)pi/san<gap/>o e)f) i(/ppwm o)xei_<gap/>. <lb/><gap/>a\ mo/nom a(/rmasi e)xw_<gap/>to. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Iuuenes quidam èradi­<lb/>ce montis profecti à uico quodam, uocato Nebu­<lb/>la, excogitant equos celetas condocefacere, in ijs&queacute; <lb/>&longs;edere. </s> <s>nam ante id tempus ne&longs;ciebant in equis &longs;e­<lb/>dere, &longs;ed &longs;olum curribus utebantur. </s> <s>Quibus uer­<lb/>bis planum fit, quid &longs;it <foreign lang="greek"><gap/>e/lhs</foreign> equus: ex quo <foreign lang="greek"><gap/>e/lhs</foreign> di <lb/>ctus, quòd uno remo, & non binis aut ternis per <lb/>&longs;edilia ageretur, cum tamen plures remiges habe­<lb/>ret. </s> <s>Polybius in quinto: <foreign lang="greek">*e)/la<gap/>e de\ kai\ <gap/>e/lhta weri/ <gap/> r(i/om <lb/>ai)twliko\m o(mo<gap/> wlhrw/mati. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cepit & celocem <lb/>&longs;ecundum Rhium Aetolicum, &longs;imul cum &longs;ocijs na <lb/>ualibus. </s> <s>dicitur & <foreign lang="greek"><gap/>elh/<gap/>iom. </foreign></s> <s>Thucydides in primo: <lb/><foreign lang="greek">*e)/docem ou)_m au)<gap/>i_s, a)/ndras e)s <gap/>elh/tiom e)m<gap/>i<gap/>a/santas a)/neu <gap/>hru­<lb/>ki/ou wrope/myai <gap/>i_s a)qhnai/ois</foreign>: Vi&longs;um itaque e&longs;t aliquot <lb/>hominibus in paruulum celocem impo&longs;itis &longs;ine <lb/>caduceo præmittere ad Athenien&longs;es. </s> <s>Idem alio lo­<lb/>co: <foreign lang="greek">*qhrame/nhs me\m waradou\s *a)suo/x<gap/> ta\s nau_s a)pople/wm c)n <gap/>e/­<lb/>lhti a)fani/cetai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Theramenes quidem traditis <lb/>A&longs;tyocho nauibus, delatus in celoce extinguitur. <lb/></s> <s>Quo loco celocem uertit Valla, rorta&longs;&longs;e non in­<lb/>epte. </s> <s>Gellius énim in x. </s> <s>his uerbis u&longs;us e&longs;t: Celo­<lb/>ces, uel ut Græci dicunt, celetes. </s> <s>Xenophon in pri­<lb/>mo <foreign lang="greek">e(llhnikwm</foreign>: <foreign lang="greek">*tw_| de\e)tewni/kw <gap/>whrtiko\s <gap/>e/lhs wa/nta e)ch/gg<gap/>­<lb/>le ta\ weri\ t<gap/> naumaxi/am. </foreign></s> <s>Id e&longs;t: Eteonico autem om­<lb/>nia qu&ecedil; in prælio contigerant, per exploratorium <lb/>celocem nuntiata &longs;unt. </s> <s>Idem in quarto de Bra-<pb pagenum="92"/>&longs;ida: <foreign lang="greek">*au)<gap/>s <gap/> o)n <gap/>elhti/w| a)/pwqem e)fepo/mes<gap/>. </foreign></s> <s>Sic <expan abbr="uerter&etilde;">uerterem</expan>: Ip&longs;e <lb/>autem paruulo celoce eminus &longs;ub&longs;equens. </s> <s>Valla <lb/>uertit actuarium, & non celocem, ut &longs;ibi non &longs;atis <lb/>con&longs;tare uideatur. </s> <s>Appianus in &longs;ecundo de bello <lb/>ciuili: <foreign lang="greek">*e)/pempe trei_s qeraipontas e)pi\ <gap/>m wotamo\m a)<gap/> lw/dieka sa <lb/>dii/wm o)/nta oi( <gap/>elh/tiom o)cu\ kai\ <gap/>u<gap/>bnh/t<gap/>m a)/risom, w(/se tini wem­<lb/>pome/nw| wro\s <gap/>ai/sar<gap/> e)/mellom e(toimalseim. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Mi&longs;it tres <lb/>&longs;eruos ad <expan abbr="fluuiũ">fluuium</expan>, qui aberat duodecim <expan abbr="&longs;tadiorũ">&longs;tadiorum</expan> in <lb/>teruallo, qui in&longs;truendum curarent celocem cele­<lb/>rem cum optimo rectore ad u&longs;um eius qui ueluti <lb/>à Cæ&longs;are mitteretur. </s> <s>Plutarchus in Cæ&longs;are: <foreign lang="greek">*gloi_om <lb/>lwdieka\skalmom</foreign> uocat: <foreign lang="greek">*a)porou/men<gap/> de\, ki\ wbipaqw\m leino\m <lb/>e)<gap/>ou/l<gap/>se bou/l<gap/>ma <gap/>ru/fa waintwm, e)s wloi_om e)m<gap/>a\s <gap/> me/geq<gap/><lb/>lwdiekxiskalmom a)naxqh_nai wro\s <gap/> brente/siom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: In an­<lb/>xietate <expan abbr="cõ&longs;titutus">con&longs;titutus</expan>, <expan abbr="rerũ&queacute;">rerun&queacute;</expan> difficultate, rem arduam <lb/>excogitauit clam omnibus con&longs;cen&longs;o duodecim <lb/>&longs;calmorum nauigio illinc &longs;educere Brundu&longs;ium. <lb/></s> <s>Dicitur & <foreign lang="greek">e)pxkboke/lhs</foreign> ab Ari&longs;totele, in primo <foreign lang="greek">weri\e(r <lb/>mhnei/as</foreign>, quod e&longs;t nauigium prædatorium, &longs;i Suidæ <lb/>credimus. </s> <s>A celete <expan abbr="celetizõtes">celetizontes</expan> pueri dicti à Plinio, <lb/>libro trige&longs;imo quarto, capite octauo: Idem celeti <lb/>zontas pueros fecit, id e&longs;t &longs;edentes in equis, & eos <lb/>agitantes. </s> <s>Ponendi &longs;unt & cercuri inter actuaria. <lb/></s> <s>Liuius decadis quartæ libro tertio: Ip&longs;e cum cla&longs;&longs;e <lb/>centum tectarum nauium, ad hæc leuioribus naui <lb/>gijs, cercuriś que aclembis ducentis profici&longs;citur. <lb/></s> <s>Appianus in Mithridate: <foreign lang="greek">*kbkou/rous le/ tin<gap/>s e)s tou_to su <lb/>ne/pemyem au)tw_|. </foreign></s> <s>Strabo etiam meminit. </s> <s>E&longs;t & <foreign lang="greek">a(lia/s</foreign><lb/>inter leuiora minorá que nauigia. </s> <s>Plutarchus in <pb pagenum="93"/>Pompeio: <foreign lang="greek">*w(s ou)_m ei)_diom ou) basilik<gap/>, ou)de/ lampra\m, ou_de/<gap/>ai_s <lb/>qeofa/n<gap/>s e)lpi/sim o(moi/am <gap/>wodiox<gap/>, a)ll) e(pi\ mia_s a(lia/di<gap/> wro <lb/>wle/onta<gap/> o)li/gous a)gqrw/pous</foreign>: Vbi igitur uident minimè <lb/>regium, minimé que <expan abbr="&longs;plendidũ">&longs;plendidum</expan>, neque Theopha­<lb/>nis &longs;pei congruentem receptum: &longs;ed in unico naui <lb/>giolo nauigantes paucos uiros. </s> <s>Cum non &longs;atis &longs;ci <lb/>rem quod genus nauigij e&longs;&longs;et <foreign lang="greek">a(lia\s</foreign>, adij <expan abbr="Appianũ">Appianum</expan>, <lb/>qui in eodem hi&longs;toriæ loco &longs;ic ait: <foreign lang="greek">*kurw(/qei/shs de\ <gap/> gnw/­<lb/>mhs, ska/fos eu)tele\s e)p) au)<gap/>m e)pe/mpeto, w(s th_s qala/<gap/>hs ou)/shs <lb/>a(litenou_s, kai\ mega/lais nausi\ ou)keu)xerou_s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Approba­<lb/>ta ab omnibus &longs;ententia, mi&longs;erunt ad eum uile na <lb/>uigium: propterea quòd mare illic diceretur uado <lb/>&longs;um, minime&queacute; capax magnarum nauium. </s> <s>Cæ&longs;ar <lb/>etiam in tertio de bello ciuili, nauiculam paruam <lb/>uocat, quam <foreign lang="greek">a(lia/da</foreign> dixit Plutarchus: Ab his libera <lb/>liter ip&longs;e appellatus, & quadam notitia Septimij <lb/>productus, quòd bello prædonum apud eum or­<lb/>dinem duxerat, nauiculam paruam con&longs;cendit <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>paucis &longs;uis: & ibi ab Achilla & Septimio interfici­<lb/>tur. </s> <s>Plutarchus in Timoleonte, oneri aptam & fru <lb/>mentariam fecit, propterea quòd nece&longs;&longs;itas urge­<lb/>ret, dum ait: <foreign lang="greek">*si_tom e)k <gap/>atxinhs mikrai_s a(lia/si, <gap/> lep<gap/>oi=s a)ka <lb/>ti/ois a)pose/llwm. </foreign></s> <s>Idem Plutarchus in eo libro qui <foreign lang="greek">a\­<lb/>pofqe/gmata</foreign> in&longs;cribitur, quid &longs;it <foreign lang="greek">a(lia\s</foreign>, apertius decla­<lb/>rare uidetur, quàm ut dubitare debeamus: ubi de <lb/>eadem fuga Pompeij tractat: <foreign lang="greek">*meta\ de\ t<gap/> o)n farsa/lf <lb/>ma/xhm feu/gwm ei)s ai)/gup<gap/>om, w(s e)/melle lia<gap/>ai/neime)k th_s bih/rous <lb/>ei)s a(li<gap/>ko\m wloi_om, a)pos<gap/>i/lait<gap/> tou_ basile/ws. </foreign></s> <s>Vides ut <lb/><expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> &longs;uprà dixerat <foreign lang="greek">a(lia/dia</foreign>, <expan abbr="nũc">nunc</expan> uocet <foreign lang="greek">a(li<gap/>tiko\m wloi_om</foreign>: <pb pagenum="94"/>id e&longs;t, nauem pi&longs;catoriam: ut nemo uel medioctis <lb/>iudicij dubitare queat, quin <foreign lang="greek">a(lia)s</foreign> &longs;it <foreign lang="greek">a(<gap/>tiko\m wloi_om</foreign>. <lb/></s> <s>Sic eruenda ueritas rerum ob&longs;curarum, <expan abbr="cõquiren">conquiren</expan> <lb/>dis conferendis&queacute; inter &longs;e autorum locis. </s></p><p type="main"> <s>Nunc de fluuiatilibus dicendum, quæ &longs;ic dicun <lb/>tur à Liuio primæ decadis libro decimo: Ibi capti­<lb/>uis proximo uico in cuftodiam datis, pars fluuiati <lb/>les naues ad &longs;uperanda uada &longs;tagnorum apte pla­<lb/>nis alueis fabricatas, pars captiua nauigia armatis <lb/>complent. </s> <s>Polybius in tertio, <foreign lang="greek">wota/mia wloi_a</foreign> uocat, <lb/>his uerbis: <foreign lang="greek">*katalu/sas de\ l<gap/>tbai_os, kai\ gefurw/sas <gap/>i_s wsta <lb/>mi/ois wloi/ois t<gap/> liai<gap/>asim, a)sdrou/<gap/>a| me\m e)pe/tace liak<gap/>mi/<gap/>m <gap/><lb/>wlh_qos, au)to\s de\ lia<gap/>a\s eu)qe/ws e)<gap/>hma/tice <gap/>i_s waragegoro/s<gap/><lb/>wres<gap/>tai_s a)<gap/> tw_m s<gap/>e ggu\s to/xwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cum &longs;ecundo <lb/>die <expan abbr="cõ&longs;titi&longs;&longs;et">con&longs;titi&longs;&longs;et</expan>, flumeń que ponte fluuiatilibus lem <lb/>bis impo&longs;ito iunxi&longs;&longs;et, A&longs;drubali negotium dedit <lb/>exercitum traijciendi: ip&longs;e autem traiecto &longs;tatim <lb/>flumine re&longs;pon&longs;a dabat legatis, qui aderant à lo­<lb/>cis propinquis. </s> <s>Diodorus libro uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*kai\ wol­<lb/>lw_m me\m skafw_m wotami/wm au)tw_| waresk<gap/>asme/nwm, waintwm de/ <lb/>tou/twm e)xo/ntwm be/lh wan<gap/>i_a, <gap/>tou\s <gap/>hsame/nous au)<gap/>i_s a)/ndras, <lb/><gap/>i(weri\ <gap/>m *a)ntigo/nom mebi/ws h)porou_nto. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Multis illi <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>qui&longs;itis fluuiatilibus nauigijs, ijs autem omnibus <lb/>habentibus multiplicia telorum genera, uiroś que <lb/>qui ijs ex arte uti &longs;cirent, Antigonus cum &longs;uis non <lb/>leuiter premebatur. </s> <s>Idem in eodem de Semirami­<lb/>de: <foreign lang="greek">*diesk<gap/>a/sato <gap/>atask<gap/>a/c<gap/>m wota/mia wloi_a liai/reta, lia( <lb/><gap/>w\ metako/misim liake<gap/>mme/na, kai\ wa/lim a\rmoco/mena. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Curauit con&longs;truenda nauigia fluuiatilia, quæ fa-<pb pagenum="95"/>cilè &longs;oluerentur, ut expedite magis tran&longs;portari <lb/>po&longs;&longs;ent di&longs;&longs;oluta, iterumque ubi u&longs;us e&longs;&longs;et com­<lb/>pacta. </s> <s>Strabo eiu&longs;modi naues <foreign lang="greek">wa/ktwnas</foreign> uocat, libro <lb/>decimo&longs;eptimo: <foreign lang="greek">*di/e<gap/>hmem de\ ei)s t<gap/> nh_som e)pi\ waiktwnos. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( <lb/>de\ wa/ktwm <gap/> skutali/diwm wephgo/s e)si ska/fiom, w(/se e)oike/nai <lb/>liploki/nw|. </foreign></s> <s>Quod idem autor <foreign lang="greek">worqmei_om</foreign> uocat. </s> <s>Inter <lb/>fluuiatiles &longs;unt lintres, quæ remis agebantur, ut <lb/>palàm fit ex Cæ&longs;are in &longs;eptimo Commentario­<lb/>rum: Conquirit etiam lintres, has magno &longs;onitu <lb/>remorum incitatas in eandem partem mittit. </s> <s>Li­<lb/>uius decadis tertiæ libro primo: Itaque ingens co­<lb/>acta uis <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> e&longs;t, lintriumque, temerè ad uicina <lb/>lem u&longs;um paratarum. </s> <s>Tullius pro Milone: Repen <lb/>te lintribus in eam in&longs;ulam materiam, calcem, ce­<lb/>menta, atque arma <expan abbr="cõuexit">conuexit</expan>. </s> <s>Extatiocus apud Tul­<lb/>lium de claris oratoribus, quem C. </s> <s>Iulius in per­<lb/>petuum notauit, cum ex eo in <expan abbr="utrãque">utranque</expan> partem to­<lb/>to corpore uacillante quæ&longs;iuit, quis loqueretur è <lb/>lintre. </s> <s>Fiebant quoque naues uitiles è corio, in Bri <lb/><expan abbr="tãnico">tannico</expan> oceano, Plinij tempore, ut te&longs;tatur in &longs;epti­<lb/>mo. </s> <s>Etiam nunc in Britannico oceano uitiles co­<lb/>rio circun&longs;utæ fiunt, in Nilo ex papyro & &longs;cirpo <lb/>& arundine. </s> <s>Herodotus quoque in <foreign lang="greek">kl<gap/>w_</foreign> eiu&longs;modi <lb/>naues fluuiatiles admiratur: <foreign lang="greek">*ta\ wloi_a au)toi_si <gap/>m, ta\ <lb/><gap/>ata\ <gap/>m wotamo\m wor<gap/>o/mena e)s t<gap/> ba<gap/>ulw_na, e)/onta <gap/>uklotere/a <lb/>wa/nta sku/tina. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pea\m gar\ c)n <gap/>i_si a)rmeni/oisi <gap/>aqu/pobqe a)<gap/>uri/­<lb/>wm oi)khme/noisi nome/as i)te/hs tamo/menoi woih/swntai, weritei/non­<lb/>si <gap/>u/<gap/>isi lifqe/r<gap/> sega<gap/>i/dias e)/cwqem e)daifeos bo/pom, ou)/te <lb/>wrdmn<gap/> a)pokri/nontes, ou)/te wrw/r<gap/> s<gap/>a\gontes, a)ll) a)<gap/>i/di<gap/></foreign><pb pagenum="96"/><foreign lang="greek">tro/xom <gap/>uklotbi/a woih/santes, kai\ <gap/>ala/mhs wlh/santes wa)m<gap/><lb/>wloi_om tou_to a)xia_si <gap/>ata\ <gap/>m wotamo/m fe/reqai forti/wm wlh/s<gap/><lb/>tes. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ma/lisa de\ bi/kons foiniki/ous <gap/>ata/gonsi oi)/non wle/ons. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">iqu/ne­<lb/>tai de\ <gap/>wo\ lu/o wlh/ktrwm, ki\lu/o a)<gap/>drw_m o)rqw_m e(seatwm. <gap/> o(m<gap/>m <lb/>e(/lkei <gap/> wl<gap/>ktrom, o(\die e)/cw w)qe/ei. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">woie/etai <gap/> kai\ <gap/>a/rta me/gala ta<gap/><lb/>ta ta\ wloi_a, kai\ e)la/<gap/>w, ta\ de/ me/gisa au)te/wm kai\ wentakixili/wm <lb/>tala/ntwm go/mom e)/xei. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">c\n e(ka/sw| de\ wloi/w| o)/nos <gap/>w_s <gap/>, c)n de\ <gap/>i(si <lb/>m<gap/>i/cosi wl<gap/>u_nes</foreign>: Nauigia illis &longs;unt, quæ &longs;ecundo flu­<lb/>mine deferuntur Babylonem uer&longs;us, omnia circu <lb/>lari forma, eáque ex aluta. </s> <s>Pa&longs;tores enim Armenij, <lb/>qui &longs;upra A&longs;&longs;yrios incolunt, id genus nauigij ex <lb/>cæ&longs;is &longs;alicibus <expan abbr="con&longs;truũt">con&longs;truunt</expan>, circumpo&longs;itis pellibus ex <lb/>tror&longs;us, quibus tegumenti uice utuntur, carinæ&queacute; <lb/>loco, nulla neque puppis, neque proræ forma di&longs;­<lb/>creta: uerum &longs;cuti in&longs;tar in orbem compo&longs;ita &longs;tipu <lb/>la <expan abbr="referciũt">referciunt</expan>: illud que nauigium flumini promitt­<lb/>tunt, mercibus onu&longs;tum: præcipue autem bicos è <lb/>palmarum folrjs comportant, uino refertos. </s> <s>Re­<lb/>guntur autem à gubernaculis duobus cum toti­<lb/>dem hominibus, qui &longs;tant: quorum alter trahit, al <lb/>ter extrin&longs;ecus propellit. </s> <s>fiunt autem & hæc naui­<lb/>gia ualde magna, nonnulla & minora. </s> <s>eorum au <lb/>tem maxima <expan abbr="ferũt">ferunt</expan> onus talentorum quinque mil <lb/>lium. </s> <s>Ine&longs;t & in unoquoque nauigio a&longs;inus ui­<lb/>uus, in maioribus etiam plures. </s> <s>Diodorus Siculus <lb/>libro decimonono, ubi de adnauigantibus ad A&longs;­<lb/>phattum in quodam lacu miram rationem non <lb/>nauium, &longs;ed fa&longs;cium, quæ tamen u&longs;um nauium <lb/>præ&longs;tent, refert his uerbis: <foreign lang="greek">*garask<gap/>asa/menoi <gap/> lesma\s</foreign><pb pagenum="97"/><foreign lang="greek"><gap/>ala/mwm eu)mege/qeis e)m<gap/>aill<gap/>si ei)s t<gap/> li/mr<gap/>. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)pi\ de/ <gap/>u/twm e)pe­<lb/>ka/qhntai ou) wlei/w triw_m, lu/o me\m e)/xontes wrosdiedieme/nas wlai­<lb/>ras <gap/>wwela<gap/>u_si, ei(_s de\ forw_m to/ca tou\s wro<gap/>le/ont<gap/>s e)k to<gap/><lb/>we/ram h)\ bia/ceqai tolmw_nt<gap/>s a)mu/netai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o(/tam de\ wlhsi/om ge/nwnt<gap/><lb/>th_s a)sfa/l<gap/> wele/k<gap/>s e)/xontes e)piphdiw_si, kai\ <gap/>aqa/xb malakh_s <lb/>we/tras a)poko/p<gap/>ontes gemi/<gap/>si t<gap/> lesm<gap/>, ei)_ta a)pople/<gap/>si ei)s t<gap/><lb/>pi/sw. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)\m le/tis au)tw_m a)pope/sh| th_s lesmh_s lialuqei/shs, mh\ lu­<lb/>nximenos nei_m, ou) <gap/>atadi<gap/>etai <gap/>aqa/pob c)n <gap/>i_s a)/llois u(/diasi, a)/ll) e)­<lb/>pinh/xetai <gap/>i_s e)pisame/nois o(moi/ws. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">fu/sei <gap/> tou_<gap/> u(<gap/>o\m wara­<lb/>de/xetai bair<gap/>, w(_| snm<gap/>ai/nei mete/xeim a)nch/sews h)\ wnoh_s e)/cw tw_m <lb/>serew_m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Calamorum fa&longs;ces admodum ingen­<lb/>tes inter &longs;e coniungunt, immittunt&queacute; in paludem, <lb/>in quibus in&longs;ident non plures tribus hominibus: <lb/>quorum duo habent adalligatos remos latos, ijs&queacute; <lb/>remigant. </s> <s>alius uerò ferens arcus adnauigantium <lb/>ex aduer&longs;o, uel uim inferre conantium, impetum <lb/>propul&longs;at. </s> <s>Vbi uero propius ad a&longs;phaltum acce&longs;&longs;e <lb/>re, arreptis &longs;ecuribus operi intendunt: & tanquam <lb/>è molli petra <expan abbr="excid&etilde;tes">excidentes</expan> implent ratem colligatam <lb/>è fa&longs;cibus, deinde retro reuertuntur. </s> <s>Quòd &longs;i quis <lb/>eorum di&longs;&longs;oluta rate, in aquam incidat, natandi <lb/>ne&longs;cius, non pe&longs;&longs;um it, ut in alijs aquis fieri &longs;olet: <lb/>&longs;ed pe inde atque periti natandi &longs;upernatat. </s> <s>natu­<lb/>ra enim illud humidum, pondus &longs;u&longs;tinet omne, <lb/>cui contigit participem e&longs;&longs;e incrementi, uel &longs;piri­<lb/>tus extra quàm &longs;i de &longs;olidorum genere fuerit. </s> <s>Nec <lb/>i&longs;torum ratis ab&longs;imilis e&longs;t prouerbiali illi, quem <foreign lang="greek">r(i/­<lb/>ka</foreign> Gr&ecedil;ci uocant. </s> <s>Lucianus: <foreign lang="greek">*e)pi\ r(ipo\s h( waroimi/<gap/> fhsi\ <gap/>m <lb/><gap/>i\gai_om, h)\ <gap/>m i)e/niom lia<gap/>u_sai qe/lonta. </foreign></s> <s>Strabo in decimo <pb pagenum="98"/>quinto, <foreign lang="greek">xedi/as <gap/>alami/nas</foreign> dixit, ubi de <foreign lang="greek">a)sfa/ltf</foreign> mentio <lb/>nem facit. </s> <s><expan abbr="Fuerũt">Fuerunt</expan> & monoxyl&ecedil; lintres, ut apud Pli <lb/>nium in &longs;exto: Regio <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> ex qua piper monoxy­<lb/>lis lintrib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> Baracem <expan abbr="cõuehitur">conuehitur</expan>, uocatur: &c. </s> <s>Quas <lb/>de&longs;ignare uidetur Liuius decadis tertiæ lib. primo: <lb/>Nouas&queacute; alias <expan abbr="primũ">primum</expan> Galli inchoantes <expan abbr="cauabãt">cauabant</expan> ex <lb/>&longs;ingulis arboribus: demde & ip &longs;i milites &longs;imul co <lb/>pia materiæ, &longs;imul facilitate operis inducti, alueos <lb/>informes nihil, <expan abbr="dũmodo">dummodo</expan> innare aqu&ecedil; & capere o­<lb/>nera po&longs;&longs;ent, curantes raptim faciebant. </s> <s><expan abbr="Alueũ">Alueum</expan> au <lb/>tem pro carina uidetur &longs;ump&longs;i&longs;&longs;e Liuius decadis <lb/>tertiæ libro tertio, <expan abbr="dũ">dum</expan> ait: Ibi&queacute; adeò non armamen <lb/>ta modo, &longs;ed etiam aluei <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> qua&longs;&longs;ati erant. </s> <s>Sub <lb/>ductæ naues, dum reficiuntur aliquantum tempo <lb/>ris <expan abbr="contriuerũt">contriuerunt</expan>. </s> <s>Salu&longs;tius in bello Iugurthino: Hi­<lb/>que alueos nauium inuer&longs;os pro tugurijs habue­<lb/>re. </s> <s>Alueum etiam pro ua&longs;e ligneo po&longs;uit idem Li­<lb/>uius in primo: Tener fama, cum fluitantem <expan abbr="alueũ">alueum</expan> <lb/>quo expo&longs;iti erant pueri, tenuis in &longs;icco aqua de&longs;ti <lb/>tui&longs;&longs;et, lupam <expan abbr="&longs;itient&etilde;">&longs;itientem</expan> ex montibus, qui circa &longs;unt, <lb/>ad <expan abbr="pueril&etilde;">puerilem</expan> <expan abbr="uagitũ">uagitum</expan> cur&longs;um flexi&longs;&longs;e. </s> <s>Quem <expan abbr="alueũ">alueum</expan> Plu <lb/>tarchus in Romulo <foreign lang="greek">ska/fhm</foreign> uocat: <foreign lang="greek">*e)nqe/men<gap/> ou)_m ei)s ska/ <lb/>f<gap/> ta\ bre/fh, <gap/>ate/<gap/>h me\m e)pi\ <gap/>m wo<gap/>amo\m w(s r(i/ywm</foreign>: Impo&longs;itis <lb/>in alueum pueris, de&longs;cendit ad <expan abbr="fluuiũ">fluuium</expan> ut proiectu <lb/>rus. </s> <s>Scapha enim non <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> <expan abbr="nauiculã">nauiculam</expan> &longs;ignificat, &longs;ed <lb/>etiam uas concauum, quod etiam nunc nomen re <lb/>tinet apud Venetos. </s> <s>Plutarchus in Demetrio, <foreign lang="greek">e)fo/l <lb/>kiom</foreign> appellat: <foreign lang="greek">*kai\ <gap/>ata\ nau_m a)tre/mas e)/xeim wa/ntas, au)<gap/>s e)/m­<lb/><gap/>as ei)s <gap/> e)fo/lkiom e)ch_lqe mo/n<gap/></foreign>: Iu&longs;&longs;iś que in naui om-<pb pagenum="99"/>nibus conquie&longs;cere, ip&longs;e con&longs;cendens in &longs;capham <lb/>exijt &longs;olus. </s> <s>Plane &longs;capha e&longs;t tanquam in in&longs;trumen <lb/>to nauis: & &longs;i quis nauem cum in&longs;trumento eme­<lb/>rit, prç&longs;tari ei debet &longs;capha, &longs;ecundum Labeonem, <lb/>in tractatu de Fundo in&longs;tructo: etiam&longs;i Paulus id <lb/>notet, dicat que &longs;capham mediocritate, non gene­<lb/>re à naue differre. </s> <s>Eratlongarum nauium, ut con <lb/>&longs;tat ex quarto Commentariorum Cæ&longs;aris, his uer <lb/>bis: Quod quum animaduerti&longs;&longs;et Cæ&longs;ar, &longs;caphas <lb/>longarum nauium, item &longs;peculatoria nauigia mi­<lb/>litibus compleri iu&longs;&longs;it. </s> <s>qu&ecedil; uerba &longs;uprà citauimus. <lb/></s> <s>Liuius decadis tertiæ libro quinto: Inde acceptus <lb/>&longs;capha in arcem confugit. </s> <s>Et in eodem: Exceptis <lb/>in præparatas &longs;caphas nautis. </s> <s>Veneti &longs;chipho & <lb/>copano uocant nauium <expan abbr="onerariarũ">onerariarum</expan>, il batello. </s> <s>Lu­<lb/>cianus <foreign lang="greek">likwpi/am</foreign> uocat, dum ait: <foreign lang="greek">*e)gw\ wres<gap/>u/ths w)/m t<gap/> li <lb/>kwpi/am e(/lkwm e)re/t<gap/>w mo/n<gap/>. </foreign></s> <s>Tullius <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de inuentio­<lb/>ne: Po&longs;tea <expan abbr="aliquãto">aliquanto</expan> ip&longs;os quoque tempe&longs;tas uehe­<lb/>mentius iactare cœpit u&longs;que adeò, ut dominus na <lb/>uis, cum idem gubernator e&longs;&longs;et, in &longs;capham confu <lb/>geret. <foreign lang="greek">*ska/fos</foreign> <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> in neutro accipitur pro commu­<lb/>ni nauium cuiu&longs;cunque generis uocabulo, ut uidi <lb/>mus in pleri&longs;&que; locis &longs;uprà citatis. </s> <s>inde <foreign lang="greek">ska/fh tebih­<lb/>rika\</foreign> apud Diodorum in XX. pro nauibus quadrire <lb/>mibus: <foreign lang="greek">*s<gap/> wolla\ tw_m tetrihrikw_m skafw_m <gap/>wo\ to<gap/>xeimw_ <lb/>nos <gap/>atenexqh_n <gap/> wara<gap/>o/lws e)pi\ wo/lim ou)_sam lusproso/rmisom <gap/><lb/>tenagw/dih. </foreign></s> <s>Idem in <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan>: <foreign lang="greek">*diefqairh de\ c)n tou/tw| <gap/> sa/lw| bi/a <lb/>ska/fh tw_m wenthrikwm, e)c w(_m e)/nioi tw_m <gap/>w_m lienh/canto. </foreign></s> <s>Dicit <lb/>& <foreign lang="greek">skafi/diiom</foreign>, quo uocabulo non &longs;emel utitur Lucia <pb pagenum="100"/>nus: <foreign lang="greek">*xa)rwm mhde\ liayu/cai <gap/> skafi/diiom. </foreign></s> <s>Cymbam Latini, <lb/>& in ijs Iuuenalis: </s></p><p type="main"> <s>Atque una tran&longs;ire uadum tot millia cymba, </s></p><p type="main"> <s>Nec pueri credunt. </s> <s>Sumitur & <foreign lang="greek">ska/fos</foreign>, pro <expan abbr="cõca-uitate">conca­<lb/>uitate</expan> & uentre nauis, <foreign lang="greek">a)<gap/> tou_ skaip<gap/>eim. </foreign></s> <s>Inde <expan abbr="&longs;caphiũ">&longs;caphium</expan>, <lb/>pro ua&longs;e, ut diximus in tractatu de Va&longs;culis: & <expan abbr="etiã">etiam</expan> <lb/>pro ligone, eo quo exercebantur Athletæ. </s> <s>Inde a­<lb/>pud Iuuenalem: Et ride <expan abbr="&longs;caphiũ">&longs;caphium</expan> po&longs;itis quum &longs;u­<lb/>mitur armis. <foreign lang="greek">*oi( gar\ gumnasai\ <gap/>u/<gap/>is e)<gap/>w_n<gap/>e\r gumnasi/<gap/>, <lb/>th_| skxwa/nh| skai<gap/>ontes, ki\ ta\ a)/nw me\rh a)nar)r(wnnu_nies</foreign>: Id &longs;cri­<lb/>ptum inueni in &longs;cholijs Græcis, in quartam eclo­<lb/>gam Theocriti, &longs;i tibi probabitur eius autoritas. <lb/></s> <s>Cuius &longs;caphij meminit Plutarchus in Arato: <foreign lang="greek">*e)pi­<lb/>fai/netai l) a)me/lei kai\ tai_s ei)/kosim a)qlhtikh/ tis i)die/a, kai\ <gap/> s<gap/>e­<lb/><gap/>m wrosw/p<gap/> kai\ basiliko/m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou) wanta/wasim a)rnei=tai t<gap/> a)didh­<lb/>fagi/am kai\ <gap/> skafi/om. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Extat enim & imaginibus <lb/>illius &longs;pecies quædam athletica, regiá que illa & co <lb/>gitabunda uultus forma: non omnino negare ui­<lb/>detur, uictum <expan abbr="pugilicũ">pugilicum</expan>, aut etiam &longs;caphium. </s> <s>Idem <lb/>Plutarchus <foreign lang="greek">weri\ luswpi/as</foreign>: <foreign lang="greek">*w(s gar\ o( gewrgo\s a)/griom me\m e)kko/ <lb/>p<gap/>wm bla/shma, <gap/> a)genne\s au)to/qem a)feidiw_s e)m<gap/>alw\m <gap/> skafei_­<lb/>om a)ne/treye t<gap/> r(i/zam</foreign>: Quemadmodum enim agricola <lb/>fruticem agre&longs;tem excindere cupiens, intrepide <lb/>demi&longs;&longs;o ligone radices ip&longs;as euertit. </s> <s>Idem, <foreign lang="greek">ei) wres<gap/><lb/>te/rw| wslit. *ou)de\ gar\ ta\ sw/mata wantelw_s a)ki/nhta ki\ a)gu/mnasa <lb/>weriorwmem, o(/ti mh\ l<gap/>a/meqa skafei/ois mhde\ a)lth_rsi <gap/>h_qai</foreign>. <lb/></s> <s>Id e&longs;t: Neque enim corpora pror&longs;us immota inex <lb/>ercitata&queacute; &longs;inimus: propterea quòd non ualeamus <lb/>ligone uti, neque alteribus. </s> <s>Ratem quam Græco <pb pagenum="101"/>uocabulo &longs;chediam uocat, ponit Vlpianus inter <lb/>naues, in tractatu de Exercitoria, dum inquit: Na­<lb/>uem accipere debemus, &longs;iue marinam, &longs;iue in ali­<lb/>quo &longs;tagno nauiget, &longs;iue &longs;chedia &longs;it. </s> <s>Et ueri&longs;imile <lb/>e&longs;t, id genus nauium primum fui&longs;&longs;e, ut legimus a­<lb/>pud Diodorum in loco &longs;uprà prolato, ubi de ar­<lb/>go naue mentio facta e&longs;t. </s> <s>Vergilius in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> Ge­<lb/>org. </s> <s>Et pandas ratibus po&longs;uere carinas. </s> <s>Plinius in <lb/>&longs;eptimo: Antè ratibus nauigabatur, <expan abbr="inu&etilde;tis">inuentis</expan> in ma­<lb/>ri rubro inter in&longs;ulas, à rege Erythra. </s> <s>Tullius no­<lb/>no ad Atticum: Legebam tuas literas, cum mihi af <lb/>fertur à Lepta circunuallatum e&longs;&longs;e Pompeium, ra <lb/>tibus etiam exitus portus teneri. </s> <s>Quod ip&longs;um con <lb/>uenit cum eo quod &longs;criptum ab eo ip&longs;o Cæ&longs;are in <lb/>primo de bello ciuili: Quorum operum hæc erat <lb/>ratio, qua fauces erant angu&longs;ti&longs;&longs;imæ portus, mo­<lb/>lem atque aggerem ab utraque parte littoris iacie <lb/>bat: quòd his locis mare erat uado&longs;um, longius <lb/>progre&longs;&longs;us cum aggere, altiore aqua <expan abbr="cõtinerinon">continerinon</expan> <lb/>po&longs;&longs;et. </s> <s>rates duplices quoquouer&longs;us pedum tri­<lb/>ginta è regione molis collocabat: has quaternis <lb/>anchoris ex quatuor angulis di&longs;tinebat, ne flucti­<lb/>bus mouerentur. </s> <s>Vitruuius in &longs;ecundo, ubide La <lb/>rice: Sed quum portatur, aut in nauibus, aut &longs;upra <lb/>abiegnas rates collocatur. </s> <s>Plinius libro tertio, ca­<lb/>pite quinto, dicit Tyberim nauigari trabibus ue­<lb/>rius quàm ratibus, his uerbis: Sed Tyberis propter <lb/>a&longs;pera & confrago&longs;a, ne &longs;ic quidem præter quàm <lb/>trabibus uerius, quàm ratibus longe meabilis fer-<pb pagenum="102"/>tur. </s> <s>Græci, ut dixi, <foreign lang="greek">xedi/xi</foreign> uocant. </s> <s>Polybius in ter­<lb/>tio, ubi de Annibale, qui dum Rhodanum <expan abbr="tran&longs;-portãdos">tran&longs;­<lb/>portandos</expan> curat elephantos, ratibus u&longs;us e&longs;t: <foreign lang="greek">*e)ge/neto <lb/>de\ h( liakomidih\ tw_m qhri/wm, toiau/th ti\s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wh/cantes xedii/as <gap/>ata\ <lb/>lu/o kai\ wlei/ous, a)raro/tws <gap/>u/twm lu/o wro\s a)llh/lous zeu/cantes, <lb/>biai/ws h)/reisam a)mfote/ras ei)s t<gap/> g<gap/>ata\ t<gap/> e)/m<gap/>asim tou_ wo­<lb/>ramou_, wla/t<gap/> e)xoj/sas <gap/> s<gap/>amfo/t<gap/>om w(s wenth/konta wo/dias. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">tau/tais de/sucouinum/tes a)/llas e)k tw_m e)k<gap/>\s wrosh/rmozom, wrotei/­<lb/>nontes t<gap/>atask<gap/> tou_ zeu/gmat<gap/> ei)s <gap/>m wo/rom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">t<gap/> a)tr\ <gap/>u_ <lb/>re(u/mat<gap/> wleura\m, h)sfali/zonto <gap/>i_s e)k th_s gh_s e)pigei/ois, ei\s ta\ <lb/>wobi\ <gap/>xei=l<gap/> wefuko/ta twm le/ndrwm e)naip<gap/>ontes, pro\s <gap/> snmme/ <lb/>neim, kai\ mh\ warwqei=<gap/>ai <gap/> o(/lom e)/rgom <gap/>ata\ too_ wotamou_. w<gap/>h/­<lb/>santes de\ pro\s lu/o wle/qra <gap/> mh/kei <gap/> wa_m zeu_gma th_s pro<gap/>o­<lb/>lh_s, meta\ ta<gap/>ta diu/o wephgni/as xedii/ds liafob/ntws ta\s megi/­<lb/>sas prose/<gap/>alom tai=s e)xa/tous, wro\s au)ta\s me\m biai/ws ledieme/­<lb/>nas. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wro\s de\ ta\s a)/llas ou(/<gap/>ws, w(/s) eu)diako/wous au)tw_m ei)_n<gap/> tou\s <lb/>lesmou/s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">r(u/mata de\ kai\ wlei/w tau/tais c)nh_<gap/>am, oi(=s <gap/>mellom oi( le/m <lb/><gap/>oi r(umoulkou_ntes ou)k e)aseim fe/re<gap/>ai <gap/>ata\ <gap/> wotamou_. bi/a| d<gap/><lb/>wro\s <gap/>m r(ou_m <gap/>ate/xontes, wara<gap/>miei_m kai\ wer<gap/>w/seim e)pi\ tou/­<lb/>gwm ta\ qhri/a. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">meta\ d<gap/> tau_ta xou_m e)/fobom e)xixa/santes wolu/m, <lb/><gap/>ws e)pi<gap/>a/llontis e)cwmi/wsam, o(mxliw\ kai\ su/gxro<gap/> woiou_ntes t<gap/><lb/>a\ th_s xe/rsou ferou/sh wro\s t<gap/> liai<gap/>asim o(dw_|. tw_m de\ qhri/wm <lb/>ei)qisme/nwm toi_s i)ndioi=s me/<gap/> me\r pro\s <gap/> u(gro\m a)ei\ weiqarxei=m, ei)s <lb/>de\ <gap/> u(/diwr e)m<gap/>xi/neim ou)diamw_s e)/titolmw/ntwm, h)_gom <gap/>a\ tou_ xw/­<lb/>mat<gap/> diu/o proqe/menoi, qhlei/as weiqarxou/ntwm au)<gap/>i_s tw_m qhri/wm. <lb/></foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)xei\ de\e)xi\ ta\s teloutai/as e)xe/shsam <gap/>edii/as, diiako/<gap/>yantes tou\s <lb/>diesmou\s, oi(\ wrosh/rt hnto wro\s ta\s a)/ll<gap/>, kai\ le/m<gap/>ois e)pi<gap/> asa/ <lb/>menoi ta\ r(u/mata, taxe/ws a)xe/<gap/>asam a)tr\ tou_ xw/mat<gap/> ta/ te qhri/<gap/><lb/>hai\ ta\s <gap/>w) a<gap/>i_s <gap/>edi/<gap/> ou(_genome/nou diataraxqe/nta ta\ zw_a</foreign>, <pb pagenum="301"/><foreign lang="greek"><gap/>ata\ me\m ta\s a)rxa\s e)sre/feto, kai\ <gap/>ata\ <gap/>a/nta to/xwm w(/rma, we­<lb/>riexo/mena de\ wantaxo/qem <gap/>wo\ tou_ r(eu/mat<gap/> a)pedeili/a| kai\ me/­<lb/>neim h)nagkaizeto <gap/>ata\ xw/ram. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">kai\ <gap/>iou/tw| dih| bo/pw| wrosarmoza <lb/>me/nwm a)ei\ xediw_m diuoi=m, ta\wlei_sa tw_m qhri/wm e)pi\ tou/twm diie­<lb/>komi/<gap/>h, tina\ de\ <gap/>ata\ me/som <gap/>m wo/rom, a)xe/r)r(iyem ei)s <gap/>m wota­<lb/>mo\m au/ta\ <gap/>a\ <gap/>m fo<gap/>om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w(_m <gap/>u\s me\m i)ndcu\s a)pole/<gap/>ai s<gap/>e/<gap/>h <lb/>wa/nt<gap/>s, tou\s di) e)le/fantas diaswq<gap/>_nai. <gap/>a\ gar\ t<gap/> diu/na­<lb/>mir kai\ <gap/> me/geq<gap/> tw_m wros<gap/>oski/diwm, e)cai/rontes tau/tas <gap/>we\r <lb/><gap/> u(gro\m, kai\ diiapne/ontes, a(/ma di\) e(kfua<gap/>w_ntes wa=m <gap/> ware/mpi­<lb/>p<gap/>om, a)nte/xonto wolu\ <gap/>aq) u(/diat<gap/>, a)rq<gap/> woiou/menoi t<gap/> worei/am</foreign>. <lb/></s> <s>Hic Lector &longs;ciat, nobis per foren&longs;es di&longs;ceptationes <lb/>non licui&longs;&longs;e &longs;uprà &longs;cripta Polybij Latina facere. <lb/></s> <s>Quare cum urgeremur à typographis, illis in &longs;o­<lb/>lutum Sipontini uerba dedimus, quæ &longs;equuntur: <lb/>Eorum traij ciendorum <expan abbr="cõ&longs;ilium">con&longs;ilium</expan> huiu&longs;modi fuit: <lb/>Compluribus paratis ratibus, duas inuicem copu <lb/>latas à terra in amnem <expan abbr="porrigũt">porrigunt</expan>, latas pedes quin­<lb/>quaginta. </s> <s>His alias duas à parte ripæ adij ciunt, <lb/>quas ne &longs;ecunda aqua deferrentur, compluribus <lb/>retin a culis ualidis ad arbores parte ripæ &longs;uperiori <lb/>eminentes alligant. </s> <s>Erat earum longitudo ad du­<lb/>centos pedes. </s> <s>Po&longs;t hæc alias duas rates, quæ reli­<lb/>quis longe maiores erant, extremis illis leuiter ad­<lb/>nectunt, quò haud difficulter &longs;olui po&longs;&longs;int. </s> <s>Ab his <lb/>pendebant funes aliqui, quibus ab actuarijs naui <lb/>bus, po&longs;tquam di&longs;&longs;olutæ à cæteris ratibus e&longs;&longs;ent, <lb/>trahi in ulteriorem ripam ualerent. </s> <s>Po&longs;tremo eas <lb/>omnes humo tegunt, ut beluæ per eas &longs;ine pauo­<lb/>re, ueluti per &longs;olum, progrederentur. </s> <s>Hoc appa-<pb pagenum="104"/>ratu facto, elephanti, qui Indis ubique, <expan abbr="præterquã">præterquam</expan> <lb/>in undis, parere con&longs;ueuerant, per &longs;tabilem ratem <lb/>tanquam per uiam <expan abbr="prægradi&etilde;tibus">prægradientibus</expan> duabus fœmi­<lb/>nis aguntur. </s> <s>Qui ubi in extremas rates applicatas <lb/>tran&longs;gre&longs;&longs;i &longs;unt, exemplo re&longs;oluris, quibus leniter <lb/>annexæ erant uin culis, ab actuarijs nauibus per­<lb/>trahuntur, nihil &longs;anètrepidantes, donec <expan abbr="contin&etilde;ti">continenti</expan> <lb/>agebantur. </s> <s>Vbi uerò &longs;oluta à cæteris rate in altum <lb/>&longs;e uehi cernebant, undi&que; formidine capti, cedenti <lb/>bus ab aqua extremis, <expan abbr="aliquantũ">aliquantum</expan> turbationis ede­<lb/>bant. </s> <s>Quietem tamen ip&longs;e timer faciebat, omni ex <lb/>parte aquam <expan abbr="circũ&longs;picientibus">circun&longs;picientibus</expan> feris. </s> <s>Ita primis ex­<lb/>po&longs;itis, alij deinde repetiti, traiecti&queacute; &longs;unt. </s> <s><expan abbr="Quidã">Quidam</expan> ti <lb/>more &longs;æuientes in flumen deciderunt: qui tamen <lb/>peremptis rectoribus, incolumes eua&longs;ere. </s> <s><expan abbr="Siquid&etilde;">Siquidem</expan> <lb/>et pondere ip&longs;o &longs;tabiles, & magnitudine <expan abbr="promin&etilde;">prominem</expan> <lb/>tium extra aquam <expan abbr="nariũ">narium</expan>, quibus emittere, &longs;i quid <lb/>ebiberant, ac re&longs;pirare poterant, pedetentim uadis <lb/>progre&longs;&longs;i, ad ulteriorem ripam recti <expan abbr="peruenerũt">peruenerunt</expan>. <lb/></s> <s>Diodorus libro decimonono: <foreign lang="greek">*e)ntau_qa de\ <gap/>ataskouai­<lb/>sas <gap/>edii/as e)xi\ me\m tou/twm tou\s e)le/fant<gap/>s lie<gap/>i/<gap/>asem ei\s e)xi/­<lb/>daurom. </foreign></s> <s>Etin eodem: <foreign lang="greek">*garask<gap/>asa/menos <gap/> wloi_a k<gap/> xedii/as, <lb/>e)/k te th_s eu)<gap/>oi/<gap/>s kai\ tu_s lokri/di<gap/> e)xerai/wse t<gap/> lu/namim. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Ibi compo&longs;itis ratibus, in ijs elephantos traiecit <lb/>in Epidaurum. </s> <s>Et in eodem: Comparatis nauigijs <lb/>ratibus&queacute; ex Eubœa & Locride <expan abbr="trã&longs;mi&longs;it">tran&longs;mi&longs;it</expan> <expan abbr="exercitũ">exercitum</expan>. <lb/></s> <s>Thucyd. </s> <s>in &longs;exto: <foreign lang="greek">*si/k<gap/>loi l)e)c i)tali/as, c)ntau_qx gar\ w)/koum, <lb/>lie/<gap/>hsam e)s sikeli/am feu/gontes o)xi<gap/>s, w(s me\m ei)ko\s kai\ le/getz, <lb/>e)xi\ xediiw_m thrh/santes <gap/>m worqmo\m <gap/>atio)nt<gap/> tou_ a)ne/m<gap/>. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <pb pagenum="105"/>Siculi ex Italia, ibi enim <expan abbr="habitabãt">habitabant</expan>, <expan abbr="traiecerũt">traiecerunt</expan> in Si <lb/>ciliam fugientes Opicos, ut fertur et ueri&longs;imile e&longs;t, <lb/>ratibus u&longs;i fretum traijcientes ob&longs;eruata tempe&longs;ta <lb/>te. </s> <s>Erant & alia nauium genera, quæ <foreign lang="greek"><gap/>ont<gap/>ta\</foreign> dicun <lb/>tur ab Appiano & Diodoro, quòd contis propel­<lb/>lerentur. </s> <s>Diodorus libro decimonono, ubi de &longs;uc <lb/>ce&longs;&longs;oribus Alexandri & de Eumene: <foreign lang="greek">*s<gap/>agou_nt<gap/> ou)_m <lb/>au)u_ wli_a wantaxo/qem wro\s t<gap/> lia/<gap/>asim, oi( wobi\ se/loukom kai\ <lb/>wi/qwna <gap/>xte/pl<gap/>sam lnsi/ me/m trih/resi, <gap/>ontw<gap/>i_s <gap/> wlei/osi. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)/ti <lb/><gap/>r ta\ ska/fh tau_ta wobih_m e)k tw_m <gap/>w) a)leca/n<gap/> nxuphghqe/n­<lb/>twm wobi\ ba<gap/>ulw_na. </foreign></s> <s>Id e&longs;t: Collectis ibi nauibus ex om <lb/>ni parte ad traiectum, Seleucus & Pithon cum &longs;uis <lb/>adueniunt cum duabus triremibus, pluribuś que <lb/>nauigijs, quæ contis propellebantur. </s> <s>Illa enim na <lb/>uigia adhuc &longs;upererant ex ijs, quæ Alexandri iu&longs;­<lb/>&longs;u ædificata fuerant Babylone. </s> <s>Et non longe pò&longs;t <lb/>&longs;ubdit: <foreign lang="greek">*t<gap/> l) u(serai/a| warashsa/menoi ta\ <gap/>ntwta\ wloi_a, wobi\ <lb/>t/. <gap/>m a)riqmo\m o)/nta, lie<gap/>h/<gap/>asam <gap/>ra/tisom th_s l<gap/>mamews, ou)de­<lb/>no\s warenoxlou_nt<gap/>ata\ t<gap/> e)/k<gap/>asim. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Po&longs;tridie <expan abbr="cõ-paratis">con­<lb/>paratis</expan> circiter trecentis nauigijs, quæ contis ute­<lb/>bantur, robur exercitus traiecerunt, nemine traie <lb/>ctum impediente. </s> <s>Nauigium pro nauigatione, & <lb/>eo, quem Græci <foreign lang="greek">wlou_m</foreign> dicunt, accepi&longs;&longs;e uidetur Iu­<lb/>recon&longs;ultus in L. </s> <s>Qui Romæ. </s> <s>§. </s> <s>Callimachus, in <lb/>tractatu de <expan abbr="Verborũ">Verborum</expan> obligatione, his uerbis: Id&queacute; <lb/><expan abbr="creditũ">creditum</expan> e&longs;&longs;e in omnes nauigij dies ducentos &longs;ub pi <lb/>gnoribus & hypothecis, mercibus à Berytho com <lb/>paratis. </s> <s>Et paulo pò&longs;t: Ip&longs;e in Syriam per <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan> <lb/>profici&longs;catur. </s> <s>Aulus Hirtius, uel Opius, in quinto <pb pagenum="106"/>de bello ciuili: Ita uento certo celeri que nauigio <lb/>uectus. </s> <s>Marcus uero Tullius ubique, quanta mea <lb/>memoria e&longs;t, pro eo quod Græci <foreign lang="greek">wloi_om</foreign> <expan abbr="uocãt">uocant</expan>. </s> <s>Nec <lb/>&longs;i parui nauigij & magni eadem e&longs;t in gubernan­<lb/>do &longs;cientia, primo de oratore. </s> <s>Tullius ad Atticum <lb/>decimo quinto: Pror&longs;us di&longs;&longs;olutum offendi naui­<lb/>gium, uel potius di&longs;&longs;ipatum. </s> <s>In eadem: Brutus na <lb/>uigia colligebat, erat animus in cur&longs;u. </s> <s>Idem in Ver <lb/>rem: Non ego à Vibone Veliam paruulo nauigio <lb/>inter fugitiuorum ac prædonum ac tua tela ueni&longs;­<lb/>&longs;em. </s> <s>Dicitur & <expan abbr="nauigiolũ">nauigiolum</expan>. </s> <s>Lentulus in epi&longs;tolis fa <lb/>miliaribus Tullij libro XII. </s> <s>Vtetiam à Rhodijs, ur <lb/>be, portu, &longs;tatione, quæ extra urbem e&longs;t, commea­<lb/>tu, aqua denique <expan abbr="prohiber&etilde;tur">prohiberentur</expan> no&longs;tri milites<gap/> nos <lb/>uix ip&longs;i &longs;ingulis <expan abbr="cũ">cum</expan> nauigiolis reciperemur. </s> <s>Quod <lb/>Strabo XV II. <foreign lang="greek">wloia/riom</foreign> dixit: <foreign lang="greek">*ga_sa gar\ h(me/ra kai\ wa_sa nu\c <lb/>wlhqu/ei tw_m c)n <gap/>i_s wloiari/ois <gap/>ataul<gap/>me/nwm kai\ <gap/>atorxome/­<lb/>nwm a)nai/d<gap/> meta\ tu_s e)xa/ths a)<gap/>lasi/as kai\ a)rdrw_m kai\ g<gap/>ai­<lb/>kw_m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Omnes dies, totas&queacute; noctes uidere e&longs;t illic <lb/>homines in nauigiolis cum tibijs &longs;altantes impu­<lb/>denter, cum &longs;umma la&longs;ciua cum <expan abbr="uirorũ">uirorum</expan>, tum etiam <lb/>muliercularum. </s> <s>Tullius primo de oratore nauicu <lb/>lam duorum &longs;calmorum uocat, quod <expan abbr="nauigiolũ">nauigiolum</expan> <lb/>dixit Lentulus (Veneti <expan abbr="gondulã">gondulam</expan> <expan abbr="dicũt">dicunt</expan>:) Citius her <lb/>cle is, qui duorum &longs;calmorum nauiculam in por­<lb/>tu euerterit, in Euxino ponto Argonautarum na­<lb/>uem gubernarit. </s> <s>Idem decimo quarto ad Atticum: <lb/>Deinde ad epulas Ve&longs;torij nauicula. </s> <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> pro Flac­<lb/>co: Vt &longs;i qua <expan abbr="u&longs;piã">u&longs;piam</expan> nauicula <expan abbr="prædonũ">prædonum</expan> apparui&longs;&longs;et, <pb pagenum="107"/>accu&longs;andus uideretur. </s> <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> ad <expan abbr="Papyriũ">Papyrium</expan> Pçtum: Hoc <lb/>amplius <expan abbr="nauicularũ">nauicularum</expan> habere aliquid in ora mariti­<lb/>ma contra equitem Parthum negant <expan abbr="aliã">aliam</expan> armatu <lb/>ram meliorem inueniri po&longs;&longs;e. </s> <s>Idem ad Quirites <lb/>po&longs;t reditum: Cum in paludibus demer&longs;us <expan abbr="cõcur-&longs;u">concur­<lb/>&longs;u</expan> ac mi&longs;ericordia Minturnen&longs;ium corpus ac <expan abbr="uitã">uitam</expan> <lb/>&longs;uam <expan abbr="cõ&longs;eruaret">con&longs;eruaret</expan>, cum parua nauicula traiectus in <lb/>Aphricam, quibus regna ip&longs;e dederat, ad eos &longs;up­<lb/>plex inops&queacute; ueni&longs;&longs;et. </s> <s>Idem pro Plancio <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan> <lb/>uocat, ubi de eodem Mario: Quòd <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan> dede­<lb/>runt, quòd eum linquentem terram, quam &longs;erua­<lb/>uerat, lachrymis uotis&queacute; omnibus pro&longs;ecuti &longs;unt. <lb/></s> <s>Et pro Sextio: Inde nauigio perparuo <expan abbr="cũ">cum</expan> omneis <lb/>portus terras&queacute; fugeret. </s> <s>Plutarchus in Mario <foreign lang="greek">nau_m</foreign><lb/>uocat: <foreign lang="greek">*kai\ bhlai/<gap/> tino\s nau_m <gap/> mari/w waraxo/ntos. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Be <lb/>læo quodam nauem Mario mini&longs;trante. </s></p><p type="main"> <s>NON ALIENVM fuerit & de partibus nauium <lb/>pauca dicere. </s> <s>Tul. </s> <s>lib. </s> <s>III. de Oratore, aliquot par­<lb/>tes nauis po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur, his uerbis: Linquamus <lb/>naturam, artes&queacute; uideamus. </s> <s>Quid tam in nauigio <lb/>nece&longs;&longs;arium quàm latera, quàm carina, quàm pro <lb/>ra, quàm puppis, quàm <expan abbr="ant&etilde;næ">antennæ</expan>, quàm uela, quàm <lb/>mali, quàm reliqua? </s> <s>Sunt & aliæ partes, <expan abbr="quarũ">quarum</expan> <expan abbr="nõ-nullæ">non­<lb/>nullæ</expan> <expan abbr="propriũ">proprium</expan> nomen non habent, eodem autore <lb/>in tertio: Vt pes in naui, ip&longs;e delicatum adole&longs;cen­<lb/>tem imitatus à &longs;calmo &longs;umam exordium. </s> <s>qui Græ <lb/>cè <foreign lang="greek">skalmo\s</foreign> dicitur, circa <expan abbr="qu&etilde;">quem</expan> alligantur remi: & <foreign lang="greek"><gap/>wo­<lb/>skalmo\s, skalmou_ ba)sis</foreign>.Inde <expan abbr="duorũ">duorum</expan> <expan abbr="&longs;calmorũ">&longs;calmorum</expan> nauigia <lb/>à Cicerone dicta, ut &longs;uprà diximus. </s> <s>Plutar chus in <pb pagenum="108"/>Aemilio: <foreign lang="greek">*ta\s de\ nau_s a(pa/sas a)fei/leto, kai\ wli_om ou)de\m au)<gap/>s <lb/>biska/lm<gap/> mei_zom a)xe/lipe. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Omnes naues ab&longs;tulit, <lb/>nullum&queacute; illis nauigium trium &longs;calmorum maius <lb/>reliquit. </s> <s>Tullius in tertio <expan abbr="Officiorũ">Officiorum</expan>, &longs;calmum pro <lb/>cymba, id e&longs;t, partem pro toto, negantibus uerbis <lb/>po&longs;uit: Venit ip&longs;e mature, &longs;calmum nullum uider. <lb/></s> <s>Atque haud &longs;cio, an aientibus uerbis poni po&longs;&longs;it: <lb/>qua ratione u&longs;urpatum uideo ab homine docti&longs;&longs;i <lb/>mo hac no&longs;tra ætate: qui uir tamen non e&longs;t medi­<lb/>terraneus, &longs;ed in&longs;ulanus. </s> <s>Tullius de claris Oratori <lb/>bus: At uerò & contrà Cra&longs;&longs;us ab adole&longs;cente de­<lb/>licato, qui cum in littore ambulans &longs;calmum repe­<lb/>ri&longs;&longs;et, ob eam&queacute; rem ædificare nauem concupiui&longs;­<lb/>&longs;et, exor&longs;us e&longs;t. </s> <s>Veneti furculam uocant. </s> <s>A &longs;calmo <lb/>dictum e&longs;t Inter&longs;calmium, Mar. </s> <s>Vitruuio de archi <lb/>tectura primo: Et primum in ædibus &longs;acris, ut è co <lb/>lumnarum cra&longs;&longs;itudinibus, aut è triglypho, aut <lb/>embate in bali&longs;tæ foramine, quod Græci <foreign lang="greek">wobi/trhtom</foreign><lb/>uocitant, nauibus inter&longs;calmio quæ <foreign lang="greek">lixhxai_kh\</foreign> dici­<lb/>tur: item cæterorum operum in membris inueni­<lb/>tur &longs;ymmetriarum ratiocinatio. </s> <s>Inter&longs;calmium <lb/>dixit, ut inter columnium. </s></p><p type="main"> <s>Latera Græci <foreign lang="greek">wl<gap/>ra\s</foreign> uocant. </s> <s>dicunt etiam <foreign lang="greek">toi_xom <lb/>eu)w/numom kai\ le/ciom</foreign>, <expan abbr="dextrũ">dextrum</expan> &longs;ini&longs;trum ue latus: ut apud <lb/><expan abbr="Iuliũ">Iulium</expan> Pollucem legimus. </s> <s>Lucianus in Ioue tragœ­<lb/>do: <foreign lang="greek">*h)\ wrw/ras e)ximelhth\s a)pedie/dieikt) a)/m, h)\toi/x<gap/> a)/rxwm, h)\wa/n <lb/>tws wro\ tw_m a)/llwm. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vel proræ rector declarari de <lb/>beat, uel lateris alterius præfectus, uel<gap/>pror&longs;us an­<lb/>re alios pr&ecedil;ficiat. </s> <s>Et alibi: <foreign lang="greek">*no_m <gap/>h)/di<gap/> toi/x<gap/> a)/rxw <gap/> leci/<gap/>. </foreign></s></p><pb pagenum="109"/><p type="main"> <s>Carina apud Venetos nomen retinet, la carena, <lb/>Grçce <foreign lang="greek">tro/pis</foreign> dicitur. </s> <s>Lucianus in Mycillo: <foreign lang="greek">*ei)/ soih( th_s <lb/>a)rgou)s tro\xis e)la/lhsem. </foreign></s> <s>Et alibi non &longs;emel. </s> <s>Audiui de <lb/>uiro docto, cum diceret Carinam propriè e&longs;&longs;e id <lb/>quod uulgo Venetijs dicitur, la columba: &longs;ed eam <lb/>columbam puto e&longs;&longs;e, quod <foreign lang="greek">lru/oxom</foreign> à Polybio dici <lb/>tur: Latinum nomen (quod &longs;ciam) non habet. </s> <s>Ver <lb/>ba Polybij &longs;unt in primo: <foreign lang="greek">*au)_qis e)/gnws<gap/>m e)kdruo/xwm ei)/<gap/>­<lb/>si kai\ liako/sia nauxhgei_<gap/>ai skaifh. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Rur&longs;us decre­<lb/>uerunt à fundamentis ducentas & uiginti ædifica <lb/>renaues. </s> <s>Quod enim e&longs;t fundamentum in domo. <lb/></s> <s>id e&longs;t <foreign lang="greek">dru/oxom</foreign> in naui. </s> <s>Sic dictum opinor, quòd om­<lb/>nem <foreign lang="greek">dru_m</foreign>, id e&longs;t materiam nauis contineat. </s> <s>Alueum <lb/>pro carina Salu&longs;tius po&longs;uit in Iugurthino: Hi&queacute; al <lb/>ueos <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> inuer&longs;os pro tugurijs habuere. </s> <s>Pom­<lb/>ponius Iurecon&longs;ul. </s> <s>L. </s> <s>Quod in rerum, de Legatis <lb/>primo: Et &longs;i nauem legauero, & &longs;pecialiter eam ad <lb/>&longs;crip&longs;ero, eam&queacute; per partes totam refecero, carina <lb/>eadem manente, nihilominus recte à legatario <lb/>uindicabitur. </s></p><p type="main"> <s>Sentina. </s> <s>Tullius de Senectute: Cum alij malos <lb/>&longs;candant, alij per foros cur&longs;ent, alij <expan abbr="&longs;entinã">&longs;entinam</expan> exhau­<lb/>riant, ille <expan abbr="clauũ">clauum</expan> tenens &longs;edeat in puppi. </s> <s>Quod Tul <lb/>lius dixit &longs;entinam <expan abbr="exhauriãt">exhauriant</expan>, Lucianus in dialo­<lb/>go, qui <foreign lang="greek"><gap/>ata/wl<gap/>s</foreign> in&longs;cribicur, <foreign lang="greek">*o(/, te gar\ a)/ntl<gap/> e)kke/xut<gap/></foreign> di <lb/>xit. </s> <s>Nec tamen inepte uertit is, qui dixit <foreign lang="greek">e(/tboi le/ti­<lb/>nes a)nimw_n<gap/>ou to\m a)/ntlm. </foreign></s> <s>Sed &longs;atius fuerit ip&longs;a uerba &longs;cri <lb/>bere: ut ijs legendis, &longs;i probatur autor, cognofca­<lb/>mus <foreign lang="greek"><gap/>atasrw/mata</foreign> ea e&longs;&longs;e, quos foros Latini dicunt: <pb pagenum="110"/><foreign lang="greek">*e)xeidia\m tw=m me\m a)/llwm oi( mi\m tou\s isou\s <gap/>r)r(ixw_n<gap/>ai, oi( de\ <gap/><lb/>w_m <gap/>atasrwmxitwm tre/xwoi. </foreign></s> <s>Quod Tullius dixit, Per fo­<lb/>ros cur&longs;ent<gap/> Græcus protulit, <foreign lang="greek"><gap/>a\ tw_m <gap/>atasrwmxitwm</foreign>, <lb/>quod haud &longs;cio an uerum &longs;it. </s> <s>Tullius enim eo loco <lb/><expan abbr="nõ">non</expan> de longa, &longs;ed de oneraria potius loqui uidetur. <lb/></s> <s>Aulus Gellius lib. </s> <s>XVI. <expan abbr="Noctiũ">Noctium</expan> Attic. </s> <s>cap. XIX. qui <lb/>utriu&longs;&que; uocabuli uim ignorare non potuit, dum <lb/>refert Arionis fidicinis <expan abbr="fabulã">fabulam</expan>, ex Herodoto <expan abbr="forũ">forum</expan> <lb/>reddidit, pro <foreign lang="greek">e(diwli/oisi</foreign> dictis ab Herodoto<gap/>ut eo au <lb/>torc <foreign lang="greek">e(diw/lia</foreign> fori dici debeant. </s> <s>Nec forta&longs;&longs;e <expan abbr="ingratũ">ingratum</expan> <lb/>erit Lectori, utriu&longs;&que; uerba hîc <expan abbr="cõ&longs;yderãda">con&longs;yderanda</expan> propo <lb/>nere: Græca priora, quoniam antiquiora. </s> <s>Verba <lb/>igitur Herodoti &longs;ic habent: <foreign lang="greek">*tou_<gap/>m <gap/>m a)ri/ona le/gousi <gap/>m <lb/>wollo\m tou_ xo/n<gap/> diiatri/<gap/>onta wara\ wobia/ndrw, e)piqnmh_sou wlw_­<lb/>sou e)s itali/hm te kai\ sikeli/hm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)rgasa/menom de\ <gap/>h/mata mega/la, <lb/>qel<gap/>sai o)pi/sw e)s <gap/>o/rinqom a)xiki/qai, o(rma<gap/>ai me\m nu_m e)k taran­<lb/>tos. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">wiseu/onta de\ ou)diamoi_si ma_llor h)\ <gap/>rinqi/oisi, mi<gap/>w/sa<gap/>a<gap/><lb/>wloi_om <gap/>w_m <gap/>rinqi/wm. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">xu\s de\ c)n <gap/> welaige<gap/> e)<gap/>ouleu/eim <gap/>m <lb/>a)ri/ona e)k<gap/>allo/ntas, e)/xeim ta\ <gap/>h/mata. <gap/>m <gap/> s<gap/>e/nta <gap/>u_<gap/> li/<gap/>, <lb/>xh/mata me\m wroi/enta/ sfi, yuxh\m de/ waraiteo/menom. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou)/kwm dih\ <lb/>wei/qeim au)<gap/>m tou/<gap/>isi, <gap/>a\ <gap/>eleu/eim tou\s wo\rqme/as h)\ au)<gap/>m diia­<lb/><gap/>qai/ mim, w(e a)\m tafh_s <gap/>n gh_| tu/xh|, h)\ e/kp<gap/>dia_m e)s t<gap/> qa/laasam <lb/>t<gap/> taxi/shr. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)xeilhqe/nta <gap/>m a/ri/ona e)s a)pori/am, wara<gap/> h/sa<gap/>, <lb/>e)xeidih/ sfiou(/tw dioke/oi wobidiei_m au)<gap/>m, c)nth_| skouh_| wa/sh sa/nta <lb/>c)/n <gap/>si e)diwli/oisi a)ei_sai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a)ei/ <gap/>s de\ <gap/>wedie/<gap/>eto e(wu<gap/>m <gap/>atobga/­<lb/><gap/>ai, kai\ <gap/>sie)selqei_m h(dionh\m ei) me/lloiem a)<gap/>u/se<gap/>ai tou_ a)ri/s<gap/><lb/>a)rqrw/pwm a)oidou a)naxwrn_sai e(k th_s wro/mnhs e)s me/shm ne/<gap/>, to/m <lb/>de\ <gap/>ndiu/ntate wa_sam t<gap/> skeoh\m, kai\ la<gap/>o/nta t<gap/>iqa/rhm sa/nta <lb/><gap/>i_si <gap/>wli/oisi, diiecelqei_m vo/mom <gap/>m o)/rqi<gap/>m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">teloutwnt<gap/> de\ <gap/></foreign><pb pagenum="111"/><foreign lang="greek">ndm<gap/>, <gap/>i/yai/ mim e)s t<gap/> qa/la<gap/>am e(wn<gap/>m, w(s ei)_xe su\m th_| skeuh_| wa/ <lb/>sh, kai\ <gap/>u\s mi\m a)grpli/eim e)s t<gap/>o/rinqom, <gap/>m de\ dielfi_na le/g<gap/>si <lb/><gap/>w ola<gap/>o/nia e)cenei_kai e)s tai/narom. </foreign></s> <s>Reliqua <expan abbr="nõ">non</expan> addam, ne <lb/>longior uidear, cum fabula ip&longs;a &longs;it omnibus nota. <lb/></s> <s><expan abbr="Gelliũ">Gellium</expan> audiamus, cuius uerba hæc &longs;unt: Eum Ario <lb/>nem rex Corinthi Periander amicum amatum&queacute; <lb/>habuit, artis gratia. </s> <s>Is inde à rege profici&longs;citur, ter <lb/>ras inclytas, Siciliam at&que; Italiam ui&longs;ere. </s> <s>Vbi eò ue <lb/>nit, aures omnium, mentes&queacute; in utriu&longs;&que; terrç urbi <lb/>bus demul&longs;it: in quæ&longs;tibus i&longs;tic & uoluptatib. </s> <s>amo <lb/>ribus&queacute; <expan abbr="hominũ">hominum</expan> fuit. </s> <s>Is tum po&longs;tea grandi pecunia <lb/>& re bona multa copio&longs;us, Corinthum in&longs;tituit re <lb/>dire. </s> <s>Nauem igitur & nautas, ut notiores amicio­<lb/>res&queacute;, &longs;ibi Corinthios delegit. </s> <s>Sed eo Corinthios <lb/>homine accepto, naui&queacute; in altum prouecta, prædç <lb/>pecuniæ que cupidos cepi&longs;&longs;e con&longs;ilium de necan­<lb/>do Arione. </s> <s>Tum illum ibi pernicie intellecta, pecu <lb/>niam cæterá que &longs;ua ut haberent dedi&longs;&longs;e, uitam <lb/>modo &longs;ibi ut parcerent oraui&longs;&longs;e. </s> <s>Nautas precum <lb/>cius harum commi&longs;eritum e&longs;&longs;e illatenus, ut ei ne­<lb/>cem afferre per uim &longs;uis manibus temperarent: <lb/>&longs;ed imperaui&longs;&longs;e, ut iam &longs;tatim coram de&longs;iliret præ­<lb/>ceps in mare. </s> <s>Homo, inquit, ibi territus &longs;pe omni <lb/>uitæ perdita, id <expan abbr="unũ">unum</expan> po&longs;tea orauit, ut prius quàm <lb/><expan abbr="mort&etilde;">mortem</expan> oppeteret, induere permitterent &longs;ua &longs;ibi <expan abbr="in-dum&etilde;ta">in­<lb/>dumenta</expan>, & fides capere, & canere carmen ca&longs;us il­<lb/>lius &longs;ibi <expan abbr="cõ&longs;olabile">con&longs;olabile</expan>. </s> <s>Feros & immanes nauitas pro <lb/>lubium tum <expan abbr="audi&etilde;di">audiendi</expan> &longs;ubit. </s> <s>Quod orauerat, impe­<lb/><gap/>rat. </s> <s>Atque ibi mox de more cinctus, amictu or-<pb pagenum="112"/>natus, &longs;tatimque in &longs;ummæ puppis foro carmen, <lb/>quod orthium dicitur, uoce &longs;ublati&longs;&longs;ima cantauit. <lb/></s> <s>Ad po&longs;trema cantus cum fidibus ornatu&queacute; omni, <lb/>&longs;icut &longs;tabat canebat&queacute;, eiecit &longs;e&longs;e procul in <expan abbr="profun-dã">profun­<lb/>dam</expan> Naut<gap/> haud<gap/> dubitante<gap/>uin per<gap/>&longs;&longs;et. <lb/><gap/><lb/>cur&longs;um quem facere cœperant, tenuerunt. </s> <s>Sed no <lb/>uum, &c. </s> <s>Vides optime Lector, ut Gellius, etiam&longs;i <lb/>ad <expan abbr="uerbũ">uerbum</expan> minimè curauerit uertere Herodoti uer <lb/>ba, tamen quod Græcus dixit: <foreign lang="greek">*e)ndin/nta te wa\sam th\m <lb/>sk<gap/> sa/nta c)n toi_si e(dwli/oisi, liecelqei_m no/mom to\m o)/rqiom</foreign>. <lb/></s> <s>Gellius &longs;ic retulit: Amictu ornatus, &longs;tans&queacute; in &longs;um­<lb/>mæ puppis foro, <expan abbr="carm&etilde;">carmen</expan> quod orthium dicitur, uo <lb/>ce &longs;ublati&longs;&longs;ima cantauit. </s> <s>Quare <foreign lang="greek">e(dw/lia</foreign>, &longs;i Gellio cre <lb/>dimus, &longs;unt fori à Cicerone dicti, & aliquot Lati­<lb/>nis. </s> <s>Plutarchus in Sympo&longs;io, <expan abbr="eãdem">eandem</expan> Arionis fabu <lb/>lam retexens, alijs uerbis u&longs;us e&longs;t.ait enim: <foreign lang="greek">*katasa\s <lb/>wara\ <gap/>m <gap/>i_xom c)n wru/mnh|. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Stans in puppi ad alte­<lb/>rum nauis latus. </s> <s>Simul & illud non omi&longs;erim, Plu <lb/><expan abbr="tarchũ">tarchum</expan> genus illud cantionis, qui <foreign lang="greek">o)/rqios</foreign> dicitur ab <lb/>Herodoto, <foreign lang="greek">no/mom to\m wuqiko\m</foreign> uoca&longs;&longs;e, qua&longs;i declarans <lb/>qui &longs;it <foreign lang="greek">o)/rqios</foreign>: uel forta&longs;&longs;e alios autores &longs;ecutus e&longs;t. <lb/></s> <s>Fori à ferendo mihi uidentur dici, & inde foriculi <lb/>apud M. <expan abbr="Varron&etilde;">Varronem</expan> in Dere ru&longs;tica: Et ideo oporo­<lb/>thecas qui faciunt, ad Aquilonem ut fene&longs;tras ha­<lb/>beant, at&que; ut aëre perflentur, curent: ne&que; tamen <lb/>&longs;ine foriculis.id e&longs;t, &longs;ine tabulatis, quæ poma <expan abbr="ferãt">ferant</expan>, <lb/>ego interpretor: ut fori in naui &longs;int tabulata, qui­<lb/>bus ferantur nautæ per nauim. </s></p><p type="main"> <s>Prora & puppis uulgò nomen paucis immuta <pb pagenum="113"/>tis retinent: <foreign lang="greek">wru/mnam</foreign> Græcidicunt, quæ puppis à no <lb/>&longs;tris dicitur. </s> <s>Tullius nono epi&longs;tolarum <expan abbr="familiariũ">familiarium</expan>: <lb/>Sedebamus enim in puppi, clauumque teneba­<lb/>mus. </s> <s>Thucydides lib. primo: <foreign lang="greek">*kai\ e)qau/mazom <gap/>u\s <gap/>orin­<lb/>qi/oos, wru/mnam <gap/>r<gap/>me/nous. </foreign></s> <s>Idem in tertio: <foreign lang="greek">*oi(de/ u(pexw/roum <lb/>h)/dh wru/mnxm <gap/>r<gap/>o\menoi. </foreign></s> <s>Memini me legi&longs;&longs;e in <expan abbr="Cõmen-rijs">Commen­<lb/>rijs</expan> in ip&longs;um Thucydidem: <foreign lang="greek">*gromnam <gap/>rou/eqai/ e)si, <gap/>stoli/ <lb/>gom<gap/>naxwrei)/m mh\ sre/ yanta <gap/> wloi_om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">o( gar\ ou(/tws a)naxwr w_m, e)p<gap/><lb/>t<gap/> wru/mnam <gap/>wphlatei_. </foreign></s> <s>Appianus de bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">*e(/m <lb/>de\ <gap/>we/no om w(s c)n a)diokh/tw| t<gap/> nau_m <gap/>rou/ontes e)pi\ wru/mnam a)nti­<lb/><gap/>a)m. <gap/> l) au)<gap/> woiou/ntwm kai\ tw_m wolemi/wm, i)/sh me\m h)_m h/ bi/a <lb/>tw_m a)ndrw_m, o( <gap/> a(/rpac e)poi/<gap/> i)/diiom. </foreign></s> <s>Latini inhibere <expan abbr="dicũt">dicunt</expan>, <lb/>quod Græci <foreign lang="greek">wru/mnam <gap/>rou/eqai. </foreign></s> <s>Veneti uulgari uoca­<lb/>bulo ziare dicunt. </s> <s>Tullius in primo de Oratore: <lb/>Vt <expan abbr="cõcitato">concitato</expan> nauigio quum remiges inhibuerint, <lb/>retinet tamen ip&longs;a nauis motum & cur&longs;um &longs;uum, <lb/>intermi&longs;&longs;o impetu pul&longs;u&queacute; remorum. </s> <s>Idem XIII. <lb/>ad Atticum: Nuncad rem ut redeam, inhibere il­<lb/>lud tuum quod ualde mihi arri&longs;erat, uehementer <lb/>di&longs;plicet. </s> <s>E&longs;t enim uerbum totum nauticum.quan <lb/>quam id quidem &longs;ciebam: &longs;ed arbitrabar &longs;<gap/>ineri <lb/>remos, cum inhibere e&longs;&longs;ent remiges iu&longs;&longs;i. </s> <s>Id non <lb/>e&longs;&longs;e eiu&longs;modi, didici heri cum ad uillam no&longs;tram <lb/>nauis appelleretur. </s> <s>non enim <expan abbr="&longs;u&longs;tin&etilde;t">&longs;u&longs;tinent</expan>, &longs;ed al<gap/>o mo <lb/>do remigant. </s> <s>Id ab <foreign lang="greek">e)poxh_s</foreign> remoti&longs;&longs;imum e&longs;t. </s> <s>Qua­<lb/>re facies, ut ita &longs;it in libro, quemadmodum fuit. </s> <s>Et <lb/>po&longs;tea &longs;ubdit: Inhibitio autem <expan abbr="remigũ">remigum</expan> motum ha <lb/>bet, & uehementiorem quidem, remigationis na­<lb/>uem conuertentis ad puppim. </s> <s>Liuius in &longs;exto ter-<pb pagenum="114"/>tiæ decadis: Ita&que; ex utraque parte &longs;igno dato cum <lb/>ro&longs;tris concuri&longs;&longs;ent, ne&que;retro nauem inhiberent, <lb/>nec dirimi ab &longs;e ho&longs;tem paterentur, quam quis in <lb/>deptus nauem erat, ferrea iniecta manu ita con&longs;e­<lb/>rebant ex propinquo pugnam, ut non mi&longs;&longs;ilibus <lb/><expan abbr="tantũ">tantum</expan>, &longs;ed gladijs etiam prope collato pede prælia <lb/><expan abbr="r&etilde;tur">rentur</expan>. </s> <s>Liuius &longs;eptimo quartæ decad. </s> <s>Inde tumultu <lb/>iniecto, cum diuellere &longs;e ab ho&longs;te cupientes inhibe <lb/>rent Rhodij, fracta anchora & implicita remis, la <lb/>tus alterum deter&longs;it, debilitate ea ip&longs;a quæ icta co­<lb/>hæ&longs;erat, nauim cepit. </s> <s>Diodorus in XX. <foreign lang="greek">*ai( me\m war<gap/>­<lb/>surom a)llh/lwm tou\s tarsou\s, w(/se wro\s fugh\m kai\ liwgmo\m a)<gap/><lb/>as gi/neqai. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">a<gap/> de\ <gap/>ata\ wrw/ram <gap/>i=s e)m<gap/>o/lois sur)r(a/p<gap/>sai wru/­<lb/>mn<gap/>m a)nekrou/onto wro\s a)/ll<gap/> e)m<gap/>ol<gap/>, kai\ <gap/>ateqraumxitizom a)l­<lb/>lh/lous <gap/> tou/tas e)fesw_tes, a(\te tou_ sko/pou su/neggus e(ka/sois <gap/><lb/>me/nou. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Aliæ inter &longs;e remos <expan abbr="deter&longs;erũt">deter&longs;erunt</expan>, ut ad fu­<lb/>gam & ad ho&longs;tes per&longs;equendos inhabiles fierent. <lb/></s> <s>aliæ autem obuer&longs;is inter &longs;e proris, concur&longs;u ro­<lb/>&longs;tris facto inhibebant, ut iterum impetum repete­<lb/>re po&longs;&longs;ent. </s> <s>Qui&queacute; in illis <expan abbr="&longs;tabãt">&longs;tabant</expan> milites, &longs;e&longs;e mutuis <lb/>uulneribus conficiebant. </s></p><p type="main"> <s>Qui hominibus ad proram imperat, ip&longs;amque <lb/>regit, dicitur <foreign lang="greek">wrwra/ths</foreign> à Iulio Polluce, <foreign lang="greek">wrwreu\s</foreign> à Xe­<lb/>nophonte, <foreign lang="greek">a)na<gap/>a/sews</foreign> quinto <foreign lang="greek">*ou)x o(ra_te, e)/fh, o(/ti kai\ neu/ma <lb/>tos mo/nou e(/neka xa lepai/n<gap/> me\m wrwreu\s <gap/>i_s c)n wrw/ra, xalepai/­<lb/>nei de\ <gap/>h<gap/>bnh/ths <gap/>i=s c)n wrh/mnh</foreign>: Num uidetis, ait, ip&longs;um <lb/>pror&ecedil; rectorem hominibus, qui in prora &longs;unt, uel <lb/>ob &longs;olum nutam <expan abbr="&longs;ucc&etilde;&longs;ere">&longs;uccen&longs;ere</expan>, gubernatorem etiam <lb/>ijs qui &longs;unt in puppi? </s> <s>Qui &longs;ocijs naualibus im-<pb pagenum="115"/>perat, <foreign lang="greek"><gap/>el<gap/>sh\s</foreign> dicitur ab <expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> Polluce: <foreign lang="greek">toi/xarxos</foreign>, qui <lb/>lateri: <foreign lang="greek">e)sxareu\s</foreign>, qui foco. </s> <s>Cum igitur <foreign lang="greek">wrwra/ths</foreign> dica­<lb/>tur, qui proram regit: forta&longs;&longs;e apud Plutar <expan abbr="chũ">chum</expan> in <lb/>uita Cleomenis, locus (ut opinor) corruptus, nec <lb/>ab hominibus no&longs;træ ætatis (quod &longs;ciam) &longs;atis in­<lb/>tellectus, emaculandus e&longs;t. </s> <s><expan abbr="Quoniã">Quoniam</expan> facete dictum <lb/>gratiam ami&longs;it, dum non intelligitur: etiam &longs;i ab <lb/>oratore arguto Demade <expan abbr="prolatũ">prolatum</expan> &longs;it. </s> <s>Iubente enim <lb/>quondam populo Athenien&longs;i, ut triremes è naua­<lb/>libus producerentur, & &longs;ocijs naualibus defen&longs;o­<lb/>ribuś que complerentur, cum pecuniæ in publico <lb/>e&longs;&longs;ent nullæ: Panis confectio, inquit Demades, ut <lb/>ri Athenien&longs;es, e&longs;t prior ip&longs;a prora. </s> <s>hoc e&longs;t, etiam&longs;i <lb/>prora &longs;it anterior, & prior nauis pars: e&longs;t tamen ali <lb/>quid prius, <expan abbr="nauticũ">nauticum</expan> &longs;cilicet panem conficere, &longs;tipen <lb/>dium&queacute; militibus & remigibus præbere. <foreign lang="greek">*fnra/sai</foreign> e­<lb/>nim & <foreign lang="greek">fura_m</foreign>, e&longs;t <foreign lang="greek">znmou_m kai\ a)nama/<gap/>m ta) a)/l<gap/>ra</foreign>, ex quo <lb/><foreign lang="greek">fu/rama</foreign> deducitur, id e&longs;t, fermentum. </s> <s>e&longs;t enim <foreign lang="greek">fura/­<lb/>sai</foreign>, ma&longs;&longs;am farinæ &longs;ubigere & mi&longs;cere, unde pa­<lb/>nis conficiatur, qui <foreign lang="greek">a)/rtos nautiko\s</foreign>, id e&longs;t, panis nauti­<lb/>cus dicitur. </s> <s>Lucianus, <foreign lang="greek">kai\ a)/rt<gap/>s o)ktw\ nautikou\s. </foreign></s> <s>Plinius li <lb/>bro uige&longs;imo&longs;ecundo, capite uige&longs;imoquinto: Ve <lb/>tus <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> nauticus panis tu&longs;us, at&que; iterum coctus, <lb/>&longs;i&longs;tit aluum. </s> <s>Sed præ&longs;titerit, in <expan abbr="Lectorũ">Lectorum</expan> <expan abbr="gratiã">gratiam</expan> uer <lb/>ba Plutarchi ad&longs;cribere in Agidis & Cleonis uita: <lb/><foreign lang="greek">*kai\ lhma/dihs ta\s trih/r<gap/>s me\m <gap/>aqe/lk<gap/>m kai\ wl hrou_m wote tw_m <lb/>a)qhnai/wm <gap/>el<gap/>uo/<gap/>twm, <gap/>h/mata de\ ou)k e)xo/ntwm, wro/tbom <gap/>i\m, e)/­<lb/>fh, tou_ wrw/ra <gap/> furaisai. </foreign></s> <s>Locus corruptus: & <expan abbr="legendũ">legendum</expan> <lb/>exi&longs;timo <foreign lang="greek">th_i wrw/ras</foreign>, non <foreign lang="greek">tou_ wrw/ra</foreign>: ut &longs;ic legendum <pb pagenum="116"/>&longs;it, <foreign lang="greek">wro/tbo/me)sim, e)/fh, th_s wrw/ras <gap/> fura/oai. </foreign></s> <s>Is qui Plutar <lb/>chum uertit, cum <expan abbr="elegantiã">elegantiam</expan> minimè a&longs;&longs;equeretur, <lb/>frigidè nimis uerti&longs;&longs;e uidetur. </s> <s>eum adeas, & ode­<lb/>ris hominis <expan abbr="in&longs;citiã">in&longs;citiam</expan>, qui tam belle dictum tam fri­<lb/>gide reddiderit. </s> <s>&longs;ed ad alia properabat. </s> <s>Vir <expan abbr="quidã">quidam</expan> <lb/>mihi peramicus, cum illi hæc no&longs;tra communica­<lb/>rem, cen&longs;uit <expan abbr="legendũ">legendum</expan> in Plutarcho: <foreign lang="greek">*gro/terom lei=, e)/fh, <lb/><gap/>u_ wrwra/tou fnra/sai</foreign>: Id e&longs;t, prius panis conficien­<lb/>dus proratæ e&longs;t. </s> <s>&longs;ed priora mihi magis placent, for <lb/>ta&longs;&longs;e quia no&longs;tra: tu Lector iudicabis. </s></p><p type="main"> <s>Sunt & acro&longs;tolia extremæ mauis partes, quæ fa <lb/>cilè <expan abbr="euellebãtur">euellebantur</expan>, cum collibitum fuerat: ut con&longs;tat <lb/>ex Diodoro Siculo XX. <foreign lang="greek">*oi( r(o/diioi taxe/ws ta\ me\m a)kro­<lb/><gap/>o/lia werie/ <gap/>asam, u(/l<gap/> de\ cu_ram kai\ la_dias tai_s nausi\m <gap/> e/n­<lb/>tes c)ne/psh <gap/>m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Rhodij celeriter acro&longs;tolia detra­<lb/>xerunt, iniectiś que malleolis & teda in naues, eas <lb/>ip&longs;as concremarunt. </s> <s>Appianus in Mithridate: <foreign lang="greek">*w(/se <lb/>kai\ trih/rh au)<gap/>i_s a)ndra<gap/>si a)nadihsa<gap/>menoi, kai\ a)kroso/lia wolla\ <gap/><lb/>sku/la e)s <gap/>m lime/na fe/ront<gap/> e)panelqei_m. </foreign></s> <s>Id e&longs;t: Vt trireme <lb/>cum ip&longs;is hominibus religata in portum &longs;e recepe <lb/>rint, multis onu&longs;ti &longs;polijs, ip&longs;iś que nauium acro­<lb/>&longs;tolijs: quæ Latini ro&longs;tra, ut opinor, uocant, & &longs;i <lb/>quæ &longs;imilia. </s> <s>Diodorus libro decimo octauo, ubi <lb/>de &longs;ucce&longs;&longs;oribus Alexandri: <foreign lang="greek">*meta\ de\ tau_ta nika/nor <gap/>a <lb/>tapleu/santos ei)s <gap/>m w<gap/>raia\ <gap/>ekosmhme/nw| so/lw| toi_s a)p\ th_s ni/­<lb/>khs a)krosoli/ois. </foreign></s> <s>Idem in uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*au)<gap/>s de\ta\s i)di/<gap/>s nau_s <lb/><gap/>osmh\sas <gap/>i_s a)krosoli/ois, kai\ a(lou/sas e)felko/men<gap/>m wlou_m, <lb/>e)piei_to. </foreign></s> <s>Quæ ideo ad&longs;cribenda curaui, ut Lector &longs;ci <lb/>re po&longs;&longs;et, in more po&longs;itum apud antiquos, ornari <pb pagenum="117"/>naues uictrices <expan abbr="captiuarũ">captiuarum</expan> acro&longs;tolijs. </s> <s>Xenophon <lb/>in &longs;exto <foreign lang="greek">e(llhnikw_m</foreign>: <foreign lang="greek">*ta\s me\m trih/r<gap/>s a)krwthriasa<gap/>men<gap/> e(\l­<lb/>kwm <gap/>athga<gap/>geto ei)s <gap/>m <gap/>erkhrai/wm lime/na, a)krwthriasa/men<gap/></foreign><lb/>dixit, id e&longs;t, detractis acro&longs;tolijs. </s></p><p type="main"> <s>Antennæ etiam nomen uulgo retinent. </s> <s>Græci <lb/><foreign lang="greek"><gap/>obai/am</foreign> uocant. </s> <s>Aulus Hirtius in quarto: Hoftis re­<lb/>pente aduer&longs;am ad &longs;e uenientem nauem antennis <lb/>ad <expan abbr="mediũ">medium</expan> malum demi&longs;&longs;is, in&longs;tructam propugna <lb/>toribus animaduertit. </s> <s>quod ubi con&longs;pexit, celeri­<lb/>ter uela &longs;ubduci, demitti&queacute; antennas iubet, & mili­<lb/>tes armari: & uexillo &longs;ublato, quo <expan abbr="pugnãdi">pugnandi</expan> dabat <lb/>&longs;ignum, quæ primæ naues &longs;ub&longs;equebantur, idem <lb/>ut facerent &longs;ignificabat. </s></p><p type="main"> <s>Malus nauis à Græcis <foreign lang="greek">i)so\s</foreign> dicitur. </s> <s>cuius partes <lb/>diuer&longs;is appellationibus di&longs;tinctæ à Macrobio in <lb/>quinto Saturnalium, in hæc uerba: A&longs;clepiades au <lb/>tem, uir inter Græcos apprime doctus ac diligens, <lb/>carche&longs;ia à nauali re dicta exi&longs;timat. </s> <s>ait enim, na­<lb/>ualis mali partem <expan abbr="inferior&etilde;">inferiorem</expan> pternam uocari: at cir <lb/>ca mediam ferme partem, <foreign lang="greek">ba/xhlom</foreign> dici: &longs;ummam <lb/>uerò partem, carche&longs;ium nominari: & inde diffun <lb/>di in utrun que ueli latus ea, quæ cornua uocan­<lb/>tur. </s> <s>Quis <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> fuerit ille A&longs;clepiades, &longs;cies ex Athe­<lb/>næo libro undecimo <foreign lang="greek">l<gap/>pnosofisw_m</foreign>: & &longs;imul ex ip­<lb/>&longs;ius uerbis apertius intelliges, qu&ecedil; à Macrobio &longs;cri <lb/>pta &longs;unt. </s> <s>Quare ea &longs;ubijcere non grauabor: <foreign lang="greek">*a)sklh­<lb/><gap/>ia/dhs o( murleano\s <gap/>eklh_qai fhsi\ a)po/tin<gap/> iw_m c)n th_|nhi\ <gap/>ata­<lb/>sk<gap/>nasma<gap/>twm. <gap/>u_ gar\ i)sou_ <gap/> me\m <gap/>atwta<gap/>tw p<gap/>e/ rna <gap/>alei_tai, h(\ e)m <lb/><gap/>i/p<gap/> ei ei)s t<gap/> lhno\m. <gap/> l) o<gap/>om ei)s me/som, tra<gap/>xhl<gap/>. <gap/> de\wro\s <gap/></foreign><pb pagenum="118"/><foreign lang="greek">te/lei <gap/>arxh/siom, e)/xei <gap/>to <gap/>erai\as a)/nw s<gap/>ou/sas e)f) e(ka/tba <lb/>ta\ me/rh. </foreign></s> <s>Iulius Pollux alijs uerbis ferè eadem: <foreign lang="greek">*kai\ <gap/><lb/>me\m <gap/>wo diexo/menom <gap/>m i(so\m lhna\s, <gap/> c)narmoto)menom au)<gap/> p<gap/>e/rna, <gap/><lb/>de\ teloutai/om <gap/> wro\s th_| <gap/>erai/a|, h)laka/th kai\ qwraikiom kai\ <gap/>arxh/ <lb/>siom. </foreign></s> <s>Vt non apud Macrobium &longs;it legendum ueli, <lb/>&longs;ed mali: nec patera, &longs;ed pterna: quæ cum &longs;ciolus <lb/>qui&longs;piam non caperet, uideret&queacute; de ua&longs;culis tracta <lb/>ri, pateram pro pterna nobis appo&longs;uit: u&longs;queadeo <lb/>maculæ <expan abbr="no&longs;trorũ">no&longs;trorum</expan> <expan abbr="Latinorũ">Latinorum</expan> non po&longs;&longs;unt &longs;ine col­<lb/>latione <expan abbr="Græcorũ">Græcorum</expan> elui. </s> <s>Pollux ip&longs;e <foreign lang="greek">h)laka/thm & qwra/­<lb/>kiom</foreign> confundere uidetur: quæ dilucidius uidebis a­<lb/>pud Athen&ecedil;um in loco &longs;uprà citato. </s> <s>Nunc ad no­<lb/>&longs;tros Iurecon&longs;ultos redeamus. </s> <s>Malum nauis e&longs;&longs;e <lb/>partem Labeo ait, quem Græci <foreign lang="greek">i(so\m</foreign> uocant. </s></p><p type="main"> <s>Artemonem autem non e&longs;&longs;e partem nauis, Ia­<lb/>bolenus in tractatu de Verb. </s> <s>&longs;ignif. </s> <s>prodidit. </s> <s>E&longs;t au <lb/>tem artemon, uelum maius nauis, ut in Actis Apo <lb/>&longs;tolorum ad calcem: <foreign lang="greek">*kai\ e)pa/rantes <gap/>m a)rte/mona th_| wneou/­<lb/>sh| <gap/>atei_xom ei)s <gap/>m ai)gi/alom. </foreign></s> <s>Quem <expan abbr="locũ">locum</expan> uir doctus pro <lb/>antenna interpretatus e&longs;t, haud &longs;cio quàm recte. <lb/></s> <s>Etenim etiam nunc nomen Venetijs uulgo reti­<lb/>net, & artimon <expan abbr="uocãt">uocant</expan>. </s> <s>Iulius Pollux <foreign lang="greek">a)ka/tiom</foreign> uocat. <lb/></s> <s>Plutarchus, <foreign lang="greek">ww_s lei= <gap/>m ne/om woihma/twm a)kou/eim</foreign>: <foreign lang="greek">*go/tbomou)_m <lb/>tw_m ne/wm w(/<gap/>b tw_m <gap/>qakhsi/wm <gap/>hrw_| tini\ ta\ w)_ta a)te/ktw| <gap/>ata­<lb/>pla/asontes, a)<gap/>agka/zwmem au)tou\s <gap/> e)piku/riom a)ka/tiom a)rame/n<gap/>s <lb/>woihtik<gap/> feu/geim kai\ warecelau/neim. </foreign></s> <s>Idem <foreign lang="greek"><gap/>at) e)pi/kourom</foreign>: <foreign lang="greek">*ta<gap/><lb/>tas me/n<gap/>ita\s thlikau/t<gap/>s kai\ tosai/tas h(diona)s, w(/<gap/>ob a)enna/<gap/>s <lb/>e)kbe/pontes ou(_toi ki\ a)posre/fontes, ou)k e)<gap/>si geu/eqa <gap/>u\s wlhsia/ <lb/>santas au)toi_s, a)<gap/>a\ tou\s me\m e)parame/nous ta\ a)<gap/>a/tia feu/g<gap/>m a)<gap/></foreign><pb pagenum="119"/><foreign lang="greek"><gap/>u(tw_m <gap/>eleu/ousim. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Iubent illinc effugere pa&longs;&longs;is <lb/>maioribus uelis. </s> <s>Tullius alio loco Latine dixit, <lb/>Velis, ut ita dicam, remiś que fugienda: quod Græ <lb/>ci dixere <foreign lang="greek">e)parame/nous ta\ a)ka/tia feu/g<gap/>m. </foreign></s> <s>Sic Latina cum <lb/>Græcis coniungenda: quod hoc toto opere cona­<lb/>ti &longs;umus. </s> <s>Quid autem a&longs;&longs;ecuti fuerimus, Lector <lb/>uiderit. </s> <s>Lucianus in Ioue Tragœdo: <foreign lang="greek">*ou)kou_m e)/ferem <lb/>u(ma_s to/te o( a)/nem<gap/> e)mpi/p<gap/>wm th_| o)qo/nh|, kai\ e)mpipla\s ta\ a)ka/tia <lb/>ma_llom <gap/> oi( e)re/<gap/>ontes, e)ku<gap/>e/rna l) ei(=s ti\s e)fesw\s, kai\ e)/swze t<gap/><lb/>nau_mm. </foreign></s> <s>Et alibi, <foreign lang="greek">ww_s lei_ i(sori/am s<gap/>graif<gap/>m</foreign>: <foreign lang="greek">*dehs<gap/> gar\ to/te <lb/><gap/>oihtikou_ tina\ a)ne/mon e)pouria/sant<gap/> ta\ a)ka/tia. </foreign></s> <s>Quibus uer <lb/>bis acatia pro maiore uelo accipiendum putamus, <lb/>etiam&longs;i uiri aliquot alioqui docti aliter interpreta <lb/>ti &longs;unt. </s></p><p type="main"> <s>Velis u&longs;us primus mortalium Aeolus dicitur, <lb/>& propterea deus uentorum e&longs;t habitus. </s> <s>Diodo­<lb/>rus in quinto: <foreign lang="greek">*pro\s de\ <gap/>u/<gap/>is t<gap/> tw_m i(si/wm <gap/>ei/am <gap/>i_s nxu­<lb/>tik<gap/>i_s ei)shgh/saqai kai\ lidia/cai. </foreign></s> <s>id e&longs;t: In&longs;uper & <expan abbr="uelorũ">uelorum</expan> <lb/>u&longs;um nautis introduxi&longs;&longs;e, rationem&queacute; utendi do­<lb/>cui&longs;&longs;e. </s> <s>Gr&ecedil;ci uelum <foreign lang="greek">e)qo/nhm</foreign> dicunt, & <foreign lang="greek">i(si/om</foreign>, ut patet de <lb/><foreign lang="greek"><gap/>qo/nh</foreign> ex loco Luciani &longs;uprà prolato. </s> <s>Appianus: <foreign lang="greek">*fu­<lb/>la/<gap/>ontes a)/nemom e)k wo/ntou wolu\m wepetxsme/nois <gap/>i_s i(si/ois lie­<lb/><gap/>e/onto, a)di<gap/>a/twm ou)sw_m e)/ti <gap/> bihrw_m o(lka\das fbome/nas i(si/<gap/><lb/>kai\ wneu/mati diiw/k<gap/>m. </foreign></s> <s>Quibus uerbis clarius e&longs;t. </s> <s>quàm <lb/>ut enarrari debeat, <foreign lang="greek">i(si/om</foreign> pro uelo à Græcis accipi. </s></p><p type="main"> <s>Minus autem uelum dolo, Græce <foreign lang="greek">lo/lwm</foreign> dici<gap/>ur. <lb/></s> <s>Liuius quartæ decadis libro &longs;exto: Iam ferme tri­<lb/>ginta in fronte erant, quibus ut <expan abbr="æquaretlæuũ">æquaretlæuum</expan> cor­<lb/>nu, dolonibus erectis altum petere intendit. </s> <s>Idem <pb pagenum="120"/>in eodem: Quod ubi uidit Romanus, uela contra <lb/>hit, maloś que in clinat, & &longs;imul armamenta <expan abbr="com-pon&etilde;s">com­<lb/>ponens</expan> opperitur <expan abbr="in&longs;equ&etilde;tes">in&longs;equentes</expan> naues. </s> <s>Iam fermè, &c. <lb/></s> <s>Et paulo pò&longs;t: Sublatis dolonibus effu&longs;e effugere <lb/>contendit. </s> <s>Diodorus libro decimoquinto: <foreign lang="greek">*h( <gap/> nau_s <lb/>forou_ wneu/matos e)pila<gap/>ome/nh tou_ lo/lwn<gap/> a)rqe/nt<gap/> e)ce/fuge <gap/>m <lb/><gap/>i/ndi<gap/>om. </foreign></s> <s>Plutarchus in Tyberio: <foreign lang="greek">*w(/se <gap/>akei_nom ou)deno\s <lb/>a)gnoou_nt<gap/>wozw/nnuqai cifi/diiom lhsriko\m, <gap/> l<gap/>lw<gap/>a <gap/>alou_si</foreign>. <lb/></s> <s>Quibus Plutarchi uerbis dolonem accipere debes <lb/>pro teli genere, non pro uelo ut ponitur à <expan abbr="Iurecõ-&longs;ulto">Iurecon­<lb/>&longs;ulto</expan> in L. </s> <s>Si ex plagis. </s> <s>§. </s> <s>Tabernarius, in tractatu <lb/>ad legem Aquilam. </s></p><p type="main"> <s>Velum quod à tergo e&longs;t, <foreign lang="greek">e)pi/drom<gap/></foreign> uocatur à Iu­<lb/>lio Polluce. </s> <s>Nauis ab eodem Polluce Antigoni <foreign lang="greek">tr<gap/><lb/>a/rmen<gap/></foreign> dicitur, qu&ecedil; tria uela haberet, trinoś que ma <lb/>los. </s> <s>quo uerbo utitur & Lucianus in dialogo, qui <lb/><foreign lang="greek">wlci=om</foreign> uel <foreign lang="greek">eu)xai\</foreign> in&longs;cribitur: <foreign lang="greek">*o(\s <gap/> e)/ti e(no\s wloi/<gap/> tout<gap/>i/ le­<lb/><gap/>o/ths w)\m warh\k<gap/>es bow/ntwm, ei) we/nte <gap/>t h/s <gap/>o wro/s tou/tw| tria\r­<lb/>mena wa/nta kai\ a)nw/leqra, ou)de\ o)/y<gap/> lhladih\ <gap/>u\s fi/lous. </foreign></s> <s>Cum <lb/>non &longs;atis &longs;cirem quid <foreign lang="greek">tria/rmena</foreign> &longs;ignificaret, con&longs;u­<lb/>lui Commentarios Græcorum: in quibus inueni, <lb/>quod &longs;ub&longs;cribam: ut in de Lector <expan abbr="cõiecturam">coniecturam</expan> face­<lb/>re po&longs;&longs;it. </s> <s>ea &longs;unt eiu&longs;modi: <foreign lang="greek">*a)/rmena i)diwtikw/terom, o(\mws <gap/><lb/>ou)k a)lo/gws ta\ i)si/a <gap/>a<gap/>ei_m. </foreign></s> <s>Inde <foreign lang="greek">bia/rmena</foreign> dicta putaui, <lb/>quæ tria uela haberent. </s> <s>Idem Pollux dicit. </s> <s>Si erat <lb/>con&longs;trata tecta&queacute; nauis, in&ecedil;dificabantur <foreign lang="greek">wu/rg<gap/>xoi</foreign>, id <lb/>e&longs;t, tigna continentia turrim. </s> <s>Super quos duæ tur­<lb/>riculæ dextra & &longs;ini&longs;ira: quarum medium erat <foreign lang="greek"><gap/>a­<lb/>ta/srwma</foreign>, in quibus erant homines armati, quos pro <pb pagenum="121"/>pugnatores uocat Tullius &longs;eptima in Verrem: Præ <lb/>clara cla&longs;&longs;is in &longs;pecie, &longs;ed inops & infirma propter <lb/>dimi&longs;&longs;ionem propugnatorum & remigum. </s> <s>Poly <lb/>bius in primo: <foreign lang="greek">*e)p) au)<gap/> so/ma <gap/> lime/nos e)poiei=to <gap/>m wlou_m, <lb/>e)/xwm <gap/>aqwplisme/n<gap/>s, <gap/>wro\s ma/x<gap/> e(toi/m<gap/>s tou\s a)/ndr<gap/> e)pi\ tw_m <lb/><gap/>atasrwma/twm</foreign>, id e&longs;t: In ip&longs;is faucibus portus adna­<lb/>uigabat, habens armatos propugnatores, para­<lb/>tos&queacute; ad <expan abbr="pugnã">pugnam</expan> uiros: qui in cata&longs;tromatis & foris <lb/>erant. </s> <s>Quibus uerbis planum fit, milites armatos <lb/>in prælio nauali &longs;olere certare & propugnare è ca <lb/>ta&longs;tromatis. </s> <s>In locum quorum hodie utuntur, des <lb/>bale&longs;trieres: &longs;ic enim uocant Veneti. </s> <s>non quòd hæ <lb/>&longs;intea, quæ <foreign lang="greek"><gap/>atasro/mata</foreign> dicuntur, &longs;ed eorum u&longs;um <lb/>præ&longs;tant. </s> <s>Et forta&longs;&longs;e <expan abbr="nõ">non</expan> ineptè dixerimus cata&longs;tro <lb/>mata ea, quæ uulgo dicuntur Garides. </s></p><p type="main"> <s>Vela dare dicimus, & uela ducere, & uela facere, <lb/>& uela <expan abbr="pãdere">pandere</expan>. </s> <s>Tullius 11.de Oratore: Si &longs;e dant, & <lb/>(ut ante dixi) &longs;ua &longs;ponte, quò impellimus, <expan abbr="inclinãt">inclinant</expan> <lb/>at&que; propendent: accipio quod datur, & ad id unde <lb/>flatus aliquis <expan abbr="o&longs;t&etilde;ditur">o&longs;tenditur</expan>, uela do. </s> <s>Inde apud Vergi­<lb/>lium: Vela dabant læti. </s> <s>Aulus Hirtius: Impruden­<lb/>tes uela in altum <expan abbr="dederũt">dederunt</expan>, ac diu multum&queacute; iactati, <lb/>tandem multis po&longs;t diebus &longs;iti inopia&queacute; <expan abbr="cõfecti">confecti</expan>, ad <lb/>Cæ&longs;arem peruenerunt. </s> <s>Liuius in quinto tertiæ de <lb/>cadis: Cum trigintaquin&que; nauibus ex portu Syra <lb/>cu&longs;ano profectus libero mari, uela in altum dedit. <lb/></s> <s>Cæ&longs;ar in &longs;ecundo de bello ciuili: Interim aduentu <lb/>longarum nauium Curio pronuntiari onerarijs <lb/>nauibus iubet, quæ &longs;tabant ad Vticam numero cir <pb pagenum="122"/>citer c.&longs;e in <expan abbr="ho&longs;tiũ">ho&longs;tium</expan> <expan abbr="habiturũ">habiturum</expan> loco, qui <expan abbr="nõ">non</expan> eue&longs;tigio <lb/>ad ca&longs;tra Cornelia uela duxi&longs;&longs;et. </s> <s>Verg. </s> <s>in quinto: <lb/>Vela facit tamen, & plenis &longs;ubit o&longs;tia uelis. </s> <s>Tullius <lb/><expan abbr="Tu&longs;culanarũ">Tu&longs;culanarum</expan> quarto: <expan abbr="Vtrũ">Vtrum</expan> igitur mauis &longs;tatimne <lb/>nos uela facere, an qua&longs;i è portu egredientes pau­<lb/>lulum remigare? </s> <s>Et paulo pò&longs;t: Quærebam igitur <lb/>utrum panderem uela orationis &longs;tatim, an eam an <lb/>tè paululum Dialecticorum remis propellerem. <lb/></s> <s>Liuius in v.tertiæ decadis: Cuius prima cla&longs;&longs;is pe­<lb/>tere <expan abbr="altũ">altum</expan> ui&longs;a e&longs;t. </s> <s>Idem in &longs;exte tertiæ decadis: aliæ <lb/>in alto mer&longs;æ, aliæ ad incertos uentos hinc at&que; il­<lb/>linc obliqua tran&longs;ferentes uela, in <expan abbr="altũ">altum</expan> euect&ecedil; &longs;unt. <lb/></s> <s>Tullius in primo <expan abbr="Tu&longs;culanarũ">Tu&longs;culanarum</expan>: Quò utinam uelis <lb/>pa&longs;&longs;is prouehi liceat. </s> <s>Si enim reflantibus uentis re <lb/>ijceremur, tamen eódem paulo tardius referamur <lb/>nece&longs;&longs;e e&longs;t. </s> <s>Idem in tertio: Velis (ut ita <expan abbr="dicã">dicam</expan>) remiś­<lb/>que fugienda. </s> <s>Et inde ueliuolantes naues dictæ a­<lb/>pud Marcum Tullium: Et fera ueliuolantibus na­<lb/>uibus <expan abbr="cõpleuit">compleuit</expan> manus litora. </s> <s>E&longs;t autem in uelo ea <lb/>pars quæ acutior & inferior ad nauis latus religa­<lb/>tur, modo&queacute; <expan abbr="cõtrahitur">contrahitur</expan>, modo relaxatur, Pes à La­<lb/>tinis, à Græcis <foreign lang="greek">wou/s</foreign>: <foreign lang="greek">*le/getai de\ ou(/tw <gap/>oini/om <gap/>a/twqem <gap/><lb/>i(si/<gap/></foreign>, autore interprete Euripidis in Ore&longs;te. </s> <s>Lucia­<lb/>nus in dialogo <foreign lang="greek">e)piskopou_ntes</foreign>: <foreign lang="greek">*to/te u(m<gap/>s <gap/>w) a)gnoi/as <gap/>ele<gap/><lb/>te t<gap/>qo/nhm sei=lai, <gap/> c)ndiou_nai o)li/gom tou_ wodio/s. </foreign></s> <s>id e&longs;t, Tunc <lb/>uos pr&ecedil;ignorantia iubetis uela contrahere, uel pa <lb/>rum de pede relaxare. </s> <s>Plutarchus <foreign lang="greek">weri\ <gap/>lnfili/as</foreign>: <foreign lang="greek">*o<gap/><lb/>gar\ e<gap/>ripi/dih| wise/om le/gonti, <gap/>h\ gar\ mebi/am e)s a)llh/l<gap/>s fili/am <lb/><gap/>gatou\s a)ntei/naqai, kai\ mh\ pro\s a)/hrom mu/elom y uxh_s eu)/lnta l)</foreign><pb pagenum="123"/><foreign lang="greek"><gap/> qi/lghbafrenwm, a)pota/sa<gap/>ai kai\ c<gap/>t<gap/>nai <gap/>aqaipob w<gap/>di<gap/><lb/>rew\s e)pididio/nta, kai\ wrosa/gonta tai_s <gap/>ei/ais t<gap/> fili/am</foreign>: Ne&que; <lb/>enim Euripidi credendum dicenti, nos mortales <lb/>oportere mediocri amicitia e&longs;&longs;e contentos, nec &longs;i­<lb/>nere eam penetrare ad animi <expan abbr="medullã">medullam</expan>, intimos&queacute; <lb/>mentis rece&longs;&longs;us, putare&queacute; eam ueluti mentis <expan abbr="oble-ctamentũ">oble­<lb/>ctamentum</expan> facilè dilui debere, abducere&queacute; & remit­<lb/>tere cum uelis, ceu pedem nauis, <expan abbr="aptãdo">aptando</expan> intenden <lb/>dó que amicitiam pro u&longs;us ratione. </s> <s>Idem Euripi­<lb/>des in Ore&longs;te pedis meminit, eiu&longs;dem&queacute; ferè &longs;enten <lb/>tiæ, dum ait: <foreign lang="greek">*kai\ nau_<gap/> gar\ c)ntaqei_<gap/>a wro\s bi/am <gap/>dii\ <gap/>bla­<lb/><gap/>em. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">e)/sn l) au)_qis h)\m xala_ wo/dia. </foreign></s> <s>Ad quod allufi&longs;&longs;e uide­<lb/>tur Tullius de Amicitia, cum ait: Partim fugiendas <lb/>e&longs;&longs;e nimias amicitias, ne nece&longs;&longs;e &longs;it unum <expan abbr="&longs;ollicitũ">&longs;ollicitum</expan> <lb/>e&longs;&longs;e pro pluribus: &longs;atis &longs;uper&queacute; e&longs;&longs;e &longs;ibi &longs;uarum cui <lb/>que rerum curam. </s> <s>alienis nimis implicari, nimis <lb/>mole&longs;tum e&longs;&longs;e. </s> <s>commodi&longs;&longs;imum e&longs;&longs;e, quàm la­<lb/>xi&longs;&longs;imas habenas habere amicitiæ, quas uel addu­<lb/>cas cum uelis, uel remittas. </s> <s>Lucianus de ueris nar­<lb/>rationibus <foreign lang="greek">wodiew_nas</foreign> uocat: <foreign lang="greek">*kai\ tai_s xersi\ tou\s wodi<gap/>w_n<gap/><lb/>ate/xontes. </foreign></s> <s>Reliqua adderem, &longs;ed &longs;unt fœda magis <lb/>quàm ridicula. </s> <s>quod tamen de quadratis uelis in­<lb/>telligas: nam &longs;uperiora de uelo <expan abbr="triãgulari">triangulari</expan> forma. </s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Trã&longs;tra">Tran&longs;tra</expan> in naui &longs;unt &longs;edilia, in quibus <expan abbr="erãt">erant</expan> remi <lb/>ges. </s> <s>quod uel autore Verg. </s> <s>probari pote&longs;t, <expan abbr="dũ">dum</expan> ait: </s></p><p type="main"> <s>Con&longs;idunt tran&longs;tris, intenta&queacute; brachia remis </s></p><p type="main"> <s>Intenti expectant &longs;ignum, exultantia&queacute; haurit </s></p><p type="main"> <s>Corda pauor pul&longs;ans. </s> <s>Veneti banchos uo­<lb/>cant. </s> <s>Nec alienum fuerit deremis pauca &longs;ubijcere. <pb pagenum="124"/>Remos Copæ inuenerunt Plinio autore. </s> <s>Inde à <lb/>Gr&ecedil;cis <foreign lang="greek"><gap/>w_p<gap/></foreign> dicti. </s> <s>Lucianus: <foreign lang="greek">*pr<gap/>selau/sa<gap/>tes ou)_m tai=s <gap/><lb/>p<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: remis accedentes. </s> <s>Inde <foreign lang="greek"><gap/>wphlat<gap/>m</foreign> quidam <lb/>Latini remigare dicunt. </s> <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> Lucianus de ueris nar <lb/>rationibus: <foreign lang="greek">*e)<gap/>ec<gap/>s e)kwphla/to<gap/>upari/as<gap/> au)<gap/>kla/di<gap/><lb/>megailais kai\ a<gap/>toxo/mois, w_<gap/>obei/e)retmoi_s. </foreign></s> <s>Remus enim <foreign lang="greek">e)­<lb/>retmo\s</foreign> à Grçcis dicitur. </s> <s>Idem Lucianus: <foreign lang="greek"><gap/>ou)de)m, <lb/>h)\m e)uh_res <gap/>artobo/m m<gap/>i e)retmo\m diw_s mo/n<gap/>m</foreign>: Nihilte pœni <lb/>tebit, &longs;i modo mihi <expan abbr="probũ">probum</expan> fortem&queacute; <expan abbr="remũ">remum</expan> præbue­<lb/>ris. </s> <s>Ab eodem Luciano molæ qua&longs;i manubrium <lb/><foreign lang="greek"><gap/>w/ph</foreign> dicitur, propterea quòd tanquam remus agi­<lb/>tatur in <expan abbr="gyrũ">gyrum</expan>. </s> <s>Inde idem in A&longs;ino: <foreign lang="greek"><gap/>wozoug<gap/>i/ me t<gap/><lb/>w/ph| th_s mu/lhs. </foreign></s> <s>Remorum autem ordinem <expan abbr="extremũ">extremum</expan>, <lb/>et ueluti <expan abbr="remigiũ">remigium</expan>, <foreign lang="greek">tarsou\s</foreign> Grçci uocant. </s> <s>Quod enim <lb/>Latiniremos detergere uel defringere dicunt, Gr&ecedil; <lb/>ci <foreign lang="greek">tarsou\s qrau/<gap/>eim. </foreign></s> <s>& in ijs Polybius in primo: <foreign lang="greek">*a)lla\ kai\ <lb/><gap/> tarsou\s e)/qrauom ai( nh_es a)llh/lais onghrou/<gap/>sai</foreign>: Sed mutuo <lb/>concur&longs;u naues inter &longs;e remos defringebant. </s> <s>Ap­<lb/>pianus de bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">*kai\ s<gap/>e/tr<gap/>am h( me\m <gap/>m e)_m<gap/><lb/>lom th_s mhnodw/<gap/> new\s, h( de\ <gap/>m tarso\m t<gap/>s menekrxit<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <lb/>Confregit illa quidem ro&longs;trum nauis Menodori, <lb/>altera autem remos Menecratis deter&longs;it. </s> <s>Partem re <lb/>milatiorem Græci <foreign lang="greek">wla/tam</foreign> uocant. </s> <s>e&longs;t enim <foreign lang="greek">txrso\s</foreign>, <lb/>id quod diximus, ut uides. </s> <s>Cæ&longs;. </s> <s>de bel.ciuil. </s> <s>lib.1. <lb/>Aut remos tran&longs;currentes detergere &longs;i po&longs;&longs;et, con <lb/><expan abbr="tendebãt">tendebant</expan>. </s> <s>Liuius in octauo tertiç decad. </s> <s>Alterius re <lb/>mos deter&longs;it, cæteras&queacute; quas indepta e&longs;&longs;et, mulcta&longs; <lb/>&longs;et, &c. </s> <s>Idem &longs;exto quartæ: Et ut in numero impa­<lb/>ri duæ regiæ unam cir cun&longs;i&longs;tunt, & primum ab u-<pb pagenum="125"/>tro&que; latere remos defringunt, deinde <expan abbr="tran&longs;cendũt">tran&longs;cendunt</expan> <lb/>armati. </s> <s>Idem in &longs;eptimo quartæ: Sed momento <expan abbr="r&etilde;-poris">ren­<lb/>poris</expan> & <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> uirtus, & u&longs;us rei maritimæ <expan abbr="terror&etilde;">terrorem</expan> <lb/>omnem Rhodijs demp&longs;it. </s> <s>nam & in altum celeri­<lb/>ter euectæ naues, locum po&longs;t &longs;e quo&que; uenienti ad <lb/>terram dedere: & &longs;i qua <expan abbr="cõcurreratro&longs;tro">concurreratro&longs;tro</expan> cum ho <lb/>&longs;tium naui, aut proram lacerabat, autremos deter <lb/>gebat, aut libero inter ordines di&longs;cur&longs;u præterue­<lb/>cta in puppim <expan abbr="impetũ">impetum</expan> dabat. </s> <s>Diodorus in loco &longs;u <lb/>prà citaro, <foreign lang="greek">warasu/r<gap/>m qarsou\s</foreign> dixit, ut uidimus. </s> <s>Remi <lb/>ges ip&longs;i <foreign lang="greek">e)/retai</foreign> & <foreign lang="greek">a)nte/retai</foreign> dicuntur. </s> <s>Thucy. </s> <s>in primo, <lb/><foreign lang="greek">e)re/t<gap/> mi<gap/>w_| wei/qontes. </foreign></s> <s>Et in tertio, <foreign lang="greek">o<gap/>l) a)nte\retai wleu/san<gap/><lb/>tw_m new(m a)fiknou_ntai. </foreign></s> <s>Quo loco <foreign lang="greek">a)<gap/>te/retai</foreign> &longs;unt remiges <lb/>quidem, qui tamen cum opus erat decertabant & <lb/>propugnabant, ut utrun&que; <expan abbr="mini&longs;teriũ">mini&longs;terium</expan> præ&longs;tarent. <lb/></s> <s>Quapropter eo&longs;dem & <foreign lang="greek">maxi/m<gap/></foreign>; uocat in primo <expan abbr="id&etilde;">idem</expan> <lb/>Thucyd. <foreign lang="greek">a)nte/retai l) o(/ti h)_sam ki\ maiximoi wa/ntes. </foreign></s> <s>Et pau­<lb/>lo pò&longs;t eo&longs;dem <foreign lang="greek">wr<gap/>skw/p<gap/>s</foreign> uocat. <foreign lang="greek">weri/news</foreign> autem ap­<lb/>pellat ocio&longs;os ac liberos uectores, àremigandi la­<lb/>bore, cum ait: <foreign lang="greek">*peri/news de\ ou)k ei)ko\s wollou\s cumpl<gap/>m e)/xw tw_m <lb/>basile/wm, kai\ t_ ma/lisa c)n te/l<gap/>. </foreign></s> <s>Remiges ip&longs;os Liuius &longs;o <lb/>cios nauales uocat, Græci <foreign lang="greek">wlh, w/mata</foreign>, Veneti la ciur <lb/>ma. </s> <s>Diodorus in X X. <foreign lang="greek">*ai( l) a)/llxi e)k<gap/>iasame/nwm t_ wlhrw­<lb/>maitwm liesw/qh <gap/>m wro\s t<gap/> a)ntigo/n<gap/> sratope/d <gap/>am. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Aliç <lb/>autem contendentibus &longs;umma alacritate ip&longs;is &longs;o­<lb/>cijs naualibus &longs;e ad <expan abbr="exercitũ">exercitum</expan> Antigoni receperunt. <lb/></s> <s>Liuius libro primo tertiæ decadis: Nam ut &longs;ocijs <lb/>naualib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> affatim in <expan abbr="&longs;tructã">&longs;tructam</expan> cla&longs;&longs;em, ita inopem mi­<lb/>lite habebat. </s> <s>uide ut alios ponat pro &longs;ocijs nauali-<pb pagenum="126"/>bus, alios pro milite & propugnatoribus. </s> <s>Idem in <lb/>&longs;exto tertiæ decadis: Scripto deinde exercitu, de re <lb/>migum &longs;upplemento agi cœptum. </s> <s>in quam rem, <lb/>cum ne&que; <expan abbr="hominũ">hominum</expan> &longs;atis, nec ex quo pararentur, &longs;ti­<lb/>pendium&queacute; acciperent, pecuniæ <expan abbr="quicquã">quicquam</expan> ea tempe <lb/>&longs;tate in publico e&longs;&longs;et: <expan abbr="edixerũt">edixerunt</expan> Con&longs;ules, ut priua <lb/>ti ex cen&longs;u ordinibus&queacute; &longs;icut antea remiges <expan abbr="dar&etilde;t">darent</expan>, <lb/>cum &longs;tipendio cibarijs&queacute; dierum triginta. </s> <s>Et paulo <lb/>po&longs;t &longs;ubdit: Nam unde, cum pecunia in ærario <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>e&longs;&longs;et, paraturos nauales &longs;ocios<gap/> Quibus uerbis <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>&longs;tat Liuium uocare nauales &longs;ocios, quos &longs;uperiori <lb/>bus uerbis remiges dixerat. </s> <s><expan abbr="Id&etilde;">Idem</expan> Liuius in decimo <lb/>quart&ecedil; decadis: Nec rei naualis cura omi&longs;&longs;a, <expan abbr="duũui">duunui</expan> <lb/>ros in <expan abbr="eã">eam</expan> rem <expan abbr="cõ&longs;ules">con&longs;ules</expan> creare iu&longs;&longs;it, per quos naues <lb/>XX. deductç naualib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> &longs;ocijs <expan abbr="ciuiũ">ciuium</expan> <expan abbr="Romanorũ">Romanorum</expan>, qui <lb/>&longs;eruitutem &longs;erui&longs;&longs;ent <expan abbr="compler&etilde;tur">complerentur</expan>, ingenui <expan abbr="tantũ">tantum</expan> <lb/>ut his prçe&longs;&longs;ent. </s> <s>Et &longs;anè cum uerbo <expan abbr="Compler&etilde;tur">Complerentur</expan> <lb/>utatur Liuius, &longs;atis indicat nauales &longs;ocios eos e&longs;&longs;e, <lb/>quos Grçci <foreign lang="greek">wlhrw/mata</foreign> dicunt. </s> <s>& ita uertimus in ple <lb/>ri&longs;que locis &longs;uprà citatis. </s> <s>Hic no&longs;tram &longs;ententiam <lb/>euertere uidetur Lucianus, qui de ueris narrationi <lb/>bus aliter uidetur id <expan abbr="uocabulũ">uocabulum</expan> u&longs;urpa&longs;&longs;e. </s> <s>ait enim: <lb/><foreign lang="greek">*pros<gap/>alo/ntes ou)_m h(mi_m a)<gap/> lu/<gap/> wlhrwma/twm e)ma/xonto. </foreign></s> <s>Quo <lb/>loco <foreign lang="greek">wlhrwma/twm</foreign> non pote&longs;t intelligi pro &longs;ocijs na­<lb/>ualibus, &longs;ed potius pro ip&longs;is nauigijs in&longs;tructis & <lb/>armatis. </s> <s>ut uertendum &longs;it: Impetu in nos dato bi­<lb/>nis nos nauigijs armatis <expan abbr="circũ&longs;i&longs;tunt">circun&longs;i&longs;tunt</expan>. </s> <s>Subdit enim <lb/>ip&longs;e Lucianus haud ita multo po&longs;t: <foreign lang="greek">*kai\ l<gap/>loi <gap/>sam <lb/><gap/>rath/sant<gap/> qi( <gap/>aruona<gap/> a(/t<gap/> ki\ wlei/<gap/>s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">we/nte <gap/> ei)_xom wlhr<gap/></foreign><pb pagenum="127"/><foreign lang="greek">mata. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Quinque nauigia in&longs;tructa armará que <lb/>habebant. </s> <s>cum illos duo tantum habui&longs;&longs;e dicat. <lb/></s> <s>Verum non ab&longs;imile uero e&longs;t, Lucianum eo uo­<lb/>cabulo abu&longs;um, dum certos autores, quos non ha <lb/>bemus, &longs;ibi imitandos propo&longs;uit. </s> <s>Au&longs;im enim om <lb/>ni a&longs;&longs;eueratione affirmare, eam loquendi formu­<lb/>lam, qua in illo uocabulo Lucianus u&longs;us e&longs;t, non <lb/>extare in ullo eorum, qui uulgati &longs;unt, autorum. <lb/></s> <s>Hoc forta&longs;&longs;e quibu&longs;dam nimis confidenter <expan abbr="dictũ">dictum</expan> <lb/>uidebitur. </s> <s>&longs;ed &longs;i quis &longs;cripta Luciani ad normam <lb/>Platonis & Demo&longs;thenis uelit expendere, inue­<lb/>niat forta&longs;&longs;e Lucianum multa &longs;ibi permi&longs;i&longs;&longs;e: ut ni <lb/>hil cau&longs;æ &longs;it, quamobrem de no&longs;tris hominibus <lb/>conqueri debeamus, &longs;i illorum heroum <expan abbr="elegantiã">elegantiam</expan> <lb/>hactenus a&longs;&longs;equi nequiuerint. </s> <s>Viri ætatis no&longs;træ <lb/>docti&longs;&longs;imi non &longs;atis intellexerunt, ut mihi <gap/>er&longs;ua­<lb/>deo, quid <foreign lang="greek">wlhrw/mata</foreign> uellet, & in eo hallucinati <lb/>&longs;unt. </s> <s>qui &longs;i aciem mentis & ingenij in eo <expan abbr="int&etilde;dere">intendere</expan> <lb/>uolui&longs;&longs;ent, & non ad alia fe&longs;tina&longs;&longs;ent: facile, opi­<lb/>nor, quç diximus, ip&longs;i &longs;ua <expan abbr="&longs;põte">&longs;ponte</expan> animaduerti&longs;&longs;ent. <lb/></s> <s>Sed nos quoque in multis, ne dicam in omnibus, <lb/>cæcutire &longs;olemus. </s> <s>Eccetibi <foreign lang="greek">w<gap/>ri\ e)pwti/dos</foreign> quid <expan abbr="dicã">dicam</expan>, <lb/>non &longs;atis di&longs;picio. </s> <s>Conijcio tamen e&longs;&longs;e proræ par­<lb/>tem eam, quæ utrin que &longs;tat ad latus ro&longs;tri: nec ui­<lb/>deo Latinum no men habere, quod Græco re&longs;pon <lb/>deat. </s> <s>Appianus de bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">*meta\ de/ ai( nh_es au)­<lb/>t<gap/>i\ s<gap/>er)r(h/gn<gap/>to a)<gap/>h/lais, ai( me\m e)s ta\ wla/gia, ai( de\ <gap/>at) <lb/><gap/>pwti/dias, ai( l) e)p) e)m<gap/>o/lous. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Po&longs;tea & naues ip&longs;æ <lb/>concurrerunt inter &longs;e, aliæ ad obliqua, aliæ ad epo <pb pagenum="128"/>tidas, aliæ uerò ad ro&longs;tra impetu facto. </s> <s>Idem in eo <lb/>dem: <foreign lang="greek">*kxi\ au)tw_| <gap/>a<gap/>a\ t<gap/>w\ e)pwti/dia e)mpesw\m <gap/>ate/seise t<gap/>w\ nau_m</foreign>. <lb/></s> <s>id e&longs;t: Impetu&queacute; in illum facto, ad epotida nauem <lb/>ip&longs;am conqua&longs;&longs;auit. </s> <s>De anchora nihil dicam. </s> <s>e&longs;t <lb/>enim omnibus nota, Græci <foreign lang="greek">a)/gkuram</foreign> uocant. </s> <s>Ab an­<lb/>chora anchoralia dicta, funes, quibus religata e&longs;t <lb/>anchora. </s> <s>Liuius decadis tertiæ libro &longs;ecundo: Vix­<lb/>dum omnes con&longs;cenderant, cum alij re&longs;oluunt o­<lb/>ras, autanchoram uellunt: alij, ut ne quid teneat, <lb/>anchoralia incidunt. </s> <s>Inde oram &longs;oluentibus <expan abbr="dictũ">dictum</expan> <lb/>à Quintiliano uulgatius, quàm ut repeti debeat. </s> <s>Il <lb/>lud &longs;olum adijciam ex Luciano, <foreign lang="greek">ta\ a)po/geia lu/sa<gap/>ai</foreign> di <lb/>ci, quod Latini <expan abbr="orã">oram</expan> &longs;oluere. </s> <s>uerba Luciani &longs;unt in <lb/>dialogo qui <foreign lang="greek">e(rmo/timos</foreign> in&longs;cribitur: <foreign lang="greek">*ou)de/ gar\ a)<gap/>asre/<gap/>ai e)/ti <lb/>kai\ a)<gap/>aswqh_nai o)pi/sw r(a/diiom h)_m, a(/pac e)pidiw_| th_| wleou/sh| ti/s au(­<lb/><gap/>m ta\ a)po/geia lusa/men<gap/>. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vbi &longs;emel oram &longs;olue­<lb/>rit. </s> <s>Cum autem anchoræ iactæ erant procul à por <lb/>tu, naues dicebantur in &longs;alo e&longs;&longs;e. </s> <s>Græci dicunt <foreign lang="greek">a)po­<lb/>saleu/eim</foreign>, ut e&longs;t apud Diodorum in uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*dio/pob <lb/>h)nagka/<gap/>onto ta\s a)gku/r<gap/>s, a)fe/ntes w(s a)\m c)n lusi\ sadi/ois a)po\ th_<gap/><lb/>gh_s a)posaleu/eim, a(\ma wolloi_s wobiexo/menoi leinoi_s. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">tou_ me\m gar\ <lb/>klu/diwn<gap/> r(hgnume/n<gap/> traxu/tobom e)kindiu/n<gap/>uom a)/ntand<gap/>a ta\ ska/fk <lb/>sugklu<gap/>h_nai. </foreign></s> <s>Thucydides: <foreign lang="greek">*kai/ a)posa<gap/>eu/s<gap/>s h(me/ram kai\ nu/­<lb/>k<gap/>a <gap/>we\r tou_ satope/di<gap/>, u(/sobom a)fiknei_tai e)s e)/fesom. </foreign></s> <s>Quod <lb/><foreign lang="greek">a)posaleu/eim</foreign> dixit Diodorus, Aulus Hirtius in quin­<lb/>to, in &longs;alo & in anchoris commorari protulit, in <lb/>hæc uerba: At&que; in &longs;alo & in anchoris ea nocte <expan abbr="cõ-moratus">con­<lb/>moratus</expan>, prima luce Adrumetum accedit. </s> <s>Idem <lb/>in &longs;exto: Item complures nando ad naues, quæ in <pb pagenum="149"/>&longs;alo fuerunt, &longs;erecipiunt. </s> <s>C&ecedil;&longs;ar in tertio bellorum <lb/>ciuilium, &longs;alum pro iactatione accipere uidetur: T<gap/><lb/>rones enim multitudine nauium perterriti, & &longs;alo <lb/>nau&longs;ea&queacute; <expan abbr="cõfecti">confecti</expan>. </s> <s>Et paulo po&longs;t: At ueteranæ legio <lb/>nis milites, item conflictati & tempe&longs;tatis & &longs;enti­<lb/>n&ecedil; uitijs <expan abbr="nõ">non</expan> ex pri&longs;tina uirtute <expan abbr="remittendũ">remittendum</expan> aliquid <lb/>putauerunt. </s> <s>Quod &longs;uprà in &longs;alo dixit, po&longs;teriori­<lb/>bus uerbis enarrat, dum ait: Et tempe&longs;tatis & &longs;enti <lb/>nç uitijs: ut mediocriter eruditus facilè colliget. </s> <s>Po <lb/>lybius in primo <foreign lang="greek">sa/l<gap/>s</foreign>, pro eo quod uulgò &longs;piagia <lb/>Itali dicunt, po&longs;ui&longs;&longs;e uidetur: id e&longs;t, locum minim<gap/><lb/>portuo&longs;um, &longs;ed in quo naues in &longs;alo e&longs;&longs;e & <expan abbr="cõmo-rari">commo­<lb/>rari</expan> queant: <foreign lang="greek">*kaqw/rmisam pro/s ti w<gap/>lisma/tiom tw_m<gap/>w) au)ton\s <lb/>sat<gap/>ome/n<gap/>m, a)li/menom me\m, sa/l<gap/>s <gap/> e)/xom ki\ pro<gap/>ola\s <gap/>erixl<gap/>ou/­<lb/>sas e)<gap/> th_s g<gap/>s eu)fuei(/s, o<gap/> w<gap/>ihsa/menoi t<gap/> a)po/<gap/>asim</foreign>, &c: Ap­<lb/>plicuerunt ad <expan abbr="oppidulũ">oppidulum</expan> quoddam, quod &longs;ub ditio <lb/>ne <expan abbr="eorũ">eorum</expan> erat, importuo&longs;um quidem: &longs;ed quod ha­<lb/>beret promontoria, qu&ecedil; aliqua ex parte <expan abbr="promin&etilde;-tia">prominen­<lb/>tia</expan> eas &longs;tationes continerent & complecterentur, <lb/>quò de&longs;cen&longs;ione facta, &c. </s> <s>Vide qualiter uerteri<gap/><lb/>Sipontinus, & forta&longs;&longs;e no&longs;tra non contemnes. </s></p><p type="main"> <s>Erat & nauis <foreign lang="greek">wara/shmom</foreign>, cuius meminit Plutar­<lb/>chus in Sympo&longs;io: quod quid &longs;it, collegimus ip&longs;i <lb/>ex Luciano in dialogo quod <foreign lang="greek">wloi_om h)\ eu)xai\</foreign> in&longs;cribi­<lb/>tur, & &longs;uprà citauimus, dum ait: <foreign lang="greek"><gap/>s de\ h( wru/mnh me\m e)­<lb/>pane/sh<gap/>em h(re/ma <gap/>ampu/lh <gap/>usou_m xhni/skom e)pikei/ menom. <gap/>ata<gap/><lb/>tikru\ de\a)<gap/>ilogom h( wrw/ra <gap/>wob<gap/>e/<gap/>hkem e)s <gap/> wro/sw a)pomhkun<gap/><lb/>me/nh, t<gap/> e)pw/numom th_s new\s <gap/>eo\m e)/x<gap/>sa t<gap/> i)/sim e(kate/rwqem. </foreign></s> <s>id <lb/>e&longs;t: Vtuero ip&longs;a puppis &longs;en&longs;im a&longs;&longs;urgit inflexa au-<pb pagenum="150"/>reo an&longs;erculo ornata: èregione autem proport<gap/>o <lb/>ne prora prominetin longum producta, habenś­<lb/>que utrin que &longs;ignum I&longs;idis deæ, quæ cognomen­<lb/>tum naui indidit. </s> <s>Quo loco exi&longs;timo I&longs;im <expan abbr="deã">deam</expan> e&longs;&longs;e <lb/><foreign lang="greek">wara/shmom</foreign> nauis, id e&longs;t, in&longs;igne illud proræ impo&longs;i­<lb/>tum, à quo nauis ip&longs;a cognomentum &longs;ortita e&longs;t. <lb/></s> <s>Quod & ip&longs;um conijcere e&longs;t ex Plutarcho in Sym <lb/>po&longs;io, his uerbis: <foreign lang="greek">*ou) m<gap/>m a)<gap/> e(au<gap/>m o( gorgi/as e)/fh wu<gap/>o/menom <lb/>to<gap/> auklh/r<gap/> tou)/noma, kai\ to<gap/>obnh/t<gap/>, kai\ th_s new\s <gap/> wara/ <lb/><gap/>kmom e)kpe/m<gap/> wl<gap/>i=a, kai\ sratiw/tas ta\s\<gap/>a/rseis warafula/­<lb/><gap/>ont|a|s. </foreign></s> <s>Inde forta&longs;&longs;e aliquæ naues dicebantur <foreign lang="greek"><gap/>rioi\</foreign>, <lb/>id e&longs;t, arieres: <foreign lang="greek"><gap/> tra/goi</foreign>, id e&longs;t, hirci: quòd id genus and <lb/>malium haberent tanquam <foreign lang="greek">wara/sh\mom. </foreign></s> <s>necab&longs;imi­<lb/>le uero e&longs;t, centaurum pi&longs;trim que & cuncta id ge <lb/>nus, earatione dicta, prolata&queacute; à Vergilio in quin <lb/>to in uer&longs;iculis &longs;uprà relatis. </s> <s>Quod nos an&longs;ercu­<lb/>lum uertimus, intellige formam an&longs;erculi <expan abbr="effictã">effictam</expan> <lb/>ad puppis ornamentum, ut uidimus in antiquis <lb/>nauibus depictis: quas ad&longs;cribendas curauimu­<lb/>in <expan abbr="Lectorũ">Lectorum</expan> gratiam. </s> <s>Lucianus in ueris narrationis <lb/>bus: <foreign lang="greek">*o(/ te gar\ <gap/>n t<gap/> wru/mnh| xhni/sk<gap/> a)/fnw e)p<gap/>eru/cato, kai\ a)ne<gap/><lb/>hse. </foreign></s> <s>id e&longs;t: An&longs;erculus enim qui ad puppim erat, re­<lb/>pente alas premere cœpit, & clangorem fundere. </s></p><p type="main"> <s>De manibus, ferreis coruiś que, & harpagine, <lb/>nihil in præ&longs;entia dicere nece&longs;&longs;e. </s> <s>ea enim potius <lb/>qui<gap/> numerarit in machinationibus ad prælian­<lb/>dum, qu<gap/>m in nauis in&longs;trumento. </s> <s>Quòd &longs;i quis de <lb/><gap/>s etiam a<gap/>dire cupiat, eum reijciam ad <expan abbr="Appianũ">Appianum</expan> <lb/>Alexandrin.m, qui in quinto bellorum ciuilium <pb pagenum="151"/>&longs;ic ait: <foreign lang="greek">*kai\ <gap/>ora\k<gap/> h)/ xe<gap/>ras sidihra\s eu)k<gap/>lu/tbom e)pi<gap/>i/p<gap/>o<gap/></foreign>. <lb/></s> <s>Quo uero tempore à Romanis <foreign lang="greek"><gap/>o/rac</foreign> inuenrus <lb/>fuerit, uidebis apud Polybium in primo. <foreign lang="greek"><gap/>rpag<gap/></foreign><lb/>etiam ab Agrippa excogitatum refert Appianus in <lb/>eodem libro. </s> <s>Cæ&longs;ar etiam in primo de bello ciui­<lb/>li, manus ferreæ meminit, dum ait: Atque iniecta <lb/>manu ferrea, & retenta utraque naue, diuer&longs;i pu­<lb/>gnabant, atque in ho&longs;tium naues <expan abbr="tran&longs;cendebãt">tran&longs;cendebant</expan>. <lb/></s> <s>Hactenus Cæ&longs;ar. </s> <s>qui etiam in primo bel.ciuil.har <lb/>pagonum meminit, dum ait: li manus ferreas at­<lb/>que harpagones parauerant. </s> <s>Vt ip&longs;e Agrippa id <lb/>machinationis genus excogita&longs;&longs;e non uideatur. <lb/></s> <s>quod &longs;i Plinio credimus, Anachar&longs;is harpagonas <lb/>inuenit. </s></p><p type="main"> <s>Naues ip&longs;æ ab ho&longs;tibus captæ, captiuæ diceban <lb/>tur: ut legimus in &longs;ecundo <expan abbr="bellorũ">bellorum</expan> ciuilium apud <lb/>Cæ&longs;arem: Nam ad eas, quæ facta fuerant Arelate <lb/>per C&ecedil;&longs;arem captiuæ, Ma&longs;&longs;ilien <expan abbr="&longs;iũ">&longs;ium</expan> acce&longs;&longs;erant <gap/>. <lb/></s> <s>Aulus Hirtius in quarto: Vt uel cla&longs;&longs;e dimicare <lb/>po&longs;&longs;et, adiunctis captiuis nauibus &longs;ociorum. </s> <s>Liui­<lb/>us in tertio tertiæ decadis: Dum hæc Romani pa­<lb/>rant, aguntque, ad Philippum captiua nauis una <lb/>exijs, quæ <expan abbr="Romã">Romam</expan> mi&longs;&longs;æ erant, excu&longs;&longs;a fugit. </s> <s>Græ­<lb/>ci <foreign lang="greek">ai)xmalw/t<gap/>s</foreign> dicunt, ut uidimus apud Xenophon­<lb/>tem in &longs;ecundo <foreign lang="greek">e(llhnik<gap/>m: *a)pa/gwm taite tw_u ai)xmalw/twm <lb/><gap/>ew_m a)krwth/ria, kai\ ta\s e)k <gap/>u_ weiraiw_s bih/reis wlh\m lw/dieka</foreign>. <lb/></s> <s>Quo loco <foreign lang="greek">a)krwth/eix</foreign> po&longs;uit ea, quæ <foreign lang="greek">a)kroso/lia</foreign> &longs;upra <lb/>diximus. </s> <s>Et cum naues captiuæ dicantur, merito <lb/>po&longs;tliminium habent. </s> <s>Tullius in Topicis: Po&longs;tli-<pb pagenum="152"/>minio redeunt hæc: homo, nauis, mulus clitella­<lb/>rius, equus, equa quæ fræna recipere &longs;olet. </s> <s>Vt non <lb/>ab re à <expan abbr="Iurecõ&longs;ulto">Iurecon&longs;ulto</expan> de po&longs;tliminio nauium hic tra <lb/>ctetur. </s> <s>Cla&longs;&longs;em Veneti <expan abbr="armatã">armatam</expan> uocant, Græci <foreign lang="greek"><gap/>n<gap/><lb/>tik<gap/>m. </foreign></s> <s>Appianus in quinto de bellis ciuilibus: <foreign lang="greek">*e)pen<gap/><lb/>pi\ qa/la<gap/>am e)lqw\m <gap/>mpr<gap/>sai <gap/> titi/<gap/> nautiko\m. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cla&longs;&longs;em <lb/>Titij. </s> <s>Thucydides in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan>: <foreign lang="greek">*tou/twm nauti<gap/>m warei/xon<gap/><lb/>ori/nqoi. </foreign></s> <s>alibi uocat <foreign lang="greek">nhi/thm sra<gap/>m</foreign>, qua&longs;i dicas naualem <lb/>exercitum. </s> <s>In &longs;ecundo: <foreign lang="greek">*h)\m mh\ oi(<gap/>le/mio<gap/> nhi/th| sratw_| e)p<gap/>­<lb/><gap/>le/<gap/>si th_| wo/lei. </foreign></s> <s>Et in 1111. <foreign lang="greek"><gap/>se ou)k ei)ko\s nhi/t<gap/> ge au)tw_m <gap/><lb/>isai/a| sratw_| i)/som w<gap/>q<gap/> e)f) <gap/>ma_s a)posei_lai. </foreign></s> <s>Alibi <foreign lang="greek">so/l<gap/></foreign> ab <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> dicitur in &longs;exto: <foreign lang="greek"><gap/>li/goi gar\ lh/ so/loi mega/loi <gap/> e(llh/­<lb/><gap/>m h)\ bar<gap/>rwm, w<gap/>lu\ a)<gap/> e(autw_m a)pairantes <gap/>ato/rqwsam. </foreign></s> <s>Ap <lb/>pianus: <foreign lang="greek">*e)/nqa a<gap/>tw_| new_m so/l<gap/> h)_m, kai\ war<gap/>lqem e)s ta\ new/<gap/>a, la <lb/>qw\m w(/s tis idiiw/ths forei/w| <gap/>omizo/menos. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vbi cla&longs;&longs;is il <lb/>lius erat, & in naualia penetrauit lectica delatus tä <lb/>quam priuatus qui&longs;piam. </s> <s>Idem de bellis ciuilibus: <lb/><foreign lang="greek"><gap/>o<gap/>s l) a)rxome/nhs oi( me\m <gap/>m <gap/>o/<gap/>pom <gap/>n xw_| wara\ t<gap/> g<gap/>m au)th\m <lb/>mhno<gap/>dei_ so/lw| ware/pleom. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Cla&longs;&longs;e lunari forma di&longs; <lb/>po&longs;ita. </s> <s>Idem Thucydides in &longs;eptimo, <foreign lang="greek">srati/am nautikh\m</foreign><lb/>uocat: <foreign lang="greek">*sbati/am <gap/> a)/llhm <gap/>hfi/santo we/mpeim, <gap/> nau<gap/>kh\m kai\ <lb/><gap/>ezikh/m. *e)pi/neiom</foreign> autem <foreign lang="greek"><gap/>wo/lisma waraqala/<gap/>siom, e)/nqa t<gap/><lb/>w/<gap/>a t<gap/>m wo)lewm</foreign> erant: ut Pyreus Athenien&longs;ium, Ni­<lb/>&longs;æa Megaren&longs;ium, Cyllene Eleorum: ut e&longs;t apud <lb/>Thucydidem in primo: <foreign lang="greek">*kai\ kullh/nhm <gap/> h)le/wm e)pi/nei om <gap/>n<gap/><lb/>hsam. </foreign></s> <s>Nec au&longs;im affirmare, id <expan abbr="Latinũ">Latinum</expan> nomen ha­<lb/>bere. </s> <s>Naualia enim &longs;unt ea, quæ à Græcis <foreign lang="greek">new/<gap/></foreign> <expan abbr="di-cũtur">di­<lb/>cuntur</expan>. </s> <s>Tullius Officiorum: Muri, naualia, portus, <lb/><gap/>quarum ductus. </s> <s>Thucydides in tertio: <foreign lang="greek">*new/<gap/>ai te <gap/></foreign><pb pagenum="153"/><foreign lang="greek"><gap/>xizont<gap/> k<gap/> u)/rcanto, <gap/>ata\ qermopu/l<gap/>s <gap/>at\ au)<gap/>o\m, o(/w<gap/>r <lb/>eu)f<gap/>lak<gap/>a ai)ri_s ei)/h. </foreign></s> <s>Veneti <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan> &longs;uum nauale, quod <lb/>ar&longs;euale uocant, totius orbis <expan abbr="pulcherrimũ">pulcherrimum</expan>, in quo <lb/><foreign lang="greek">newsoi_koi</foreign> &longs;unt circiter &longs;exaginta, id e&longs;t, <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> tecta: <lb/>in quibus triremes reliquæ&queacute; naues longç <expan abbr="ædificã-tur">ædifican­<lb/>tur</expan> à fabris naualibus, quibus ibi perpetuò &longs;tipen­<lb/>dia de publico <expan abbr="procedũt">procedunt</expan>. </s> <s>Sunt autem <foreign lang="greek"><gap/>soi_koi</foreign> capa­<lb/>ces &longs;inguli triremis unius, unius&queacute; biremis, & <expan abbr="fa-brorũ">fa­<lb/>brorum</expan> <expan abbr="naualiũ">naualium</expan>, qui eas <expan abbr="cõmode">commode</expan> uel <foreign lang="greek">i)k <gap/>uo/xwm</foreign> ædifi­<lb/>cent, uel <expan abbr="cõqua&longs;&longs;atas">conqua&longs;&longs;atas</expan> reficiant: in quo e&longs;t & priua­<lb/>tum <expan abbr="tectũ">tectum</expan> thalamegi, totius &longs;enatus <expan abbr="Venetorũ">Venetorum</expan> ca­<lb/>pacis, opus &longs;anè quod cum antiquis <expan abbr="regũ">regum</expan> Aegypt<gap/><lb/>nauibus thalamegis&queacute; po&longs;&longs;it <expan abbr="cõtendere">contendere</expan>: Bucentau <lb/>rum appellant. </s> <s>de quibus thalamegis potui multa <lb/>adijcere: &longs;ed <expan abbr="nõ">non</expan> e&longs;t ui&longs;um <expan abbr="operçpreciũ">operçprecium</expan>. </s> <s>Fe&longs;tinamus <lb/>enim ad ea, quç <foreign lang="greek">lidaskalika</foreign> uidentur. <foreign lang="greek">newsoi/k<gap/></foreign> memi <lb/>nit Thucydides in &longs;eptimo: <foreign lang="greek">*ou)/te nau_s e)n <gap/>i_s new<gap/>i<gap/>ois a)/l <lb/><gap/> o(moi/<gap/>stai_s <gap/>weli/pite. </foreign></s> <s>Lucianus, <foreign lang="greek">a(na/xarsis</foreign>: <foreign lang="greek">*go/lim g<gap/>r <lb/><gap/>mei_s ou) ta\ oi)kodiomh/mata h(gou/meqaei)_nai, oi(_om tei/xh kai\ i(era\ <gap/><lb/>ewsoi/k<gap/>s. </foreign></s> <s>Strabo lib. decimoquarto <foreign lang="greek">trihrhko\m</foreign> uocat <lb/>nauale, ad triremes recipiendas; <foreign lang="greek"><gap/>m <gap/>m <gap/>tob<gap/>m kl<gap/>so\m <lb/><gap/>rihrhko\m kai\ vau/saqmom nxusi/ ei)/k<gap/>si. </foreign></s> <s>Quibus uerbis intel <lb/>liga, <foreign lang="greek">nau/saqmom</foreign> e&longs;&longs;e <expan abbr="maiorũ">maiorum</expan> <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> capacem: <foreign lang="greek">bihrixo\m</foreign><lb/>autem, <expan abbr="longarũ">longarum</expan>. </s> <s>Naues à patria <expan abbr="cognomentũ">cognomentum</expan> &longs;or­<lb/>tiuntur: ut <foreign lang="greek">megari/dies, a)mprakiwti/dies, e(rmioni/des, xi/ai, l<gap/><lb/>diai, lakwnikai\, i)taliwti/des, sikelikai\, surakou/siai, foi/ntasai, <lb/>milhsi/a, a)naii/ths, qou/riai. </foreign></s> <s>quorum <expan abbr="omniũ">omnium</expan> exempla ex­<lb/>tant apud <expan abbr="Thucydid&etilde;">Thucydidem</expan> in diuer&longs;is locis. </s> <s>Sic & <foreign lang="greek">sa/mai­<lb/><gap/></foreign> dicta, quòd <expan abbr="primũ">primum</expan> in Samo in&longs;ula iu&longs;&longs;u Polycra <pb pagenum="154"/>tis regis ædificata &longs;it. </s> <s>quç cuius formç fuerit, di&longs;cas <lb/>ex Plutarcho in uita Periclis. <foreign lang="greek">h( j\ sa/mmaina nau_s <gap/>i\m u(po/ <lb/>prwr<gap/> me\m <gap/> si/mwma, <gap/>oilote/ra de\ kai\ gasroeidih\s, w(/se kai\ won­<lb/><gap/>oporei_m kai\ taxunaut<gap/>m. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ou(/tw de\ w)noma/sh o<gap/>a\ <gap/> prw_<gap/>m c)n sa/m<gap/><lb/>fanh_nai woluxrait<gap/>s tura/nn<gap/>atask<gap/>a/sant <gap/>. </foreign></s> <s>Athenæus li <lb/>bro duodecimo paucis eadem retuli&longs;&longs;e uidetur, ait <lb/><expan abbr="eñim">ennim</expan>: <foreign lang="greek">*grw_r<gap/> de\ o( wilukra/ths k<gap/> nau_s wh_c<gap/> a)<gap/> t<gap/>s watri/di<gap/><lb/>sami/<gap/>s e)ka/lese. </foreign></s> <s>Quo loco non <foreign lang="greek">sami/<gap/>s</foreign>, &longs;ed ex Plutar­<lb/>cho potius <foreign lang="greek">samai/nas</foreign> <expan abbr="leg&etilde;dum">legendum</expan> exi&longs;timo. </s> <s>Tu Lector <lb/>iudicabis, uigilias&queacute; no&longs;tras boni con&longs;ules, aut ip&longs;e <lb/>meliora proferes. </s> <s>Et Pha&longs;eli forta&longs;&longs;e à pha&longs;elide lo <lb/>co. </s> <s>A mini&longs;terio & officio quod præ&longs;tant, <expan abbr="dicũtur">dicuntur</expan> <lb/><foreign lang="greek">wrofulaki/dies, sratiwti/dies, lep<gap/>a ploi_a, u(phretika\, fr<gap/>ri/des, <lb/>fr<gap/>rou_sai, a)\rgurolo/goi, pro/ploi. </foreign></s> <s>Aliç à cur&longs;u ip&longs;o uel &longs;ta­<lb/>tione, <foreign lang="greek">mete/wroi, wlw/imoi, e)formou_sai, e)cai/ratoi, ou)de\m se/g<gap/>sai, <lb/><gap/>x<gap/>ai, <gap/>ou_fai, welaigiai, ai( a)/risa wle/<gap/>sai, <gap/>ntiprw/r<gap/>s, lelfino <lb/>fo/roi o(lka/dies nao_m</foreign> etiam <foreign lang="greek">muriofo/rom</foreign> dixit Thucydides <lb/>in &longs;eptimo. <foreign lang="greek">*sba/<gap/>wm <gap/>. *baiq<gap/> de\ o(/som a)rkei_ mueiofo/rw| nhi/</foreign>. <lb/></s> <s>Dicitur & nauis <foreign lang="greek">lelfinofo/r<gap/></foreign>, & apud Thucydidem <lb/><foreign lang="greek">lelfinofo/roi o(lka/dies. </foreign></s> <s>Dicimus etiam <foreign lang="greek">au)ta/ndr<gap/>s nau_s, k<gap/> au) <lb/>tofo/rt<gap/>s o(lkaidi<gap/></foreign>: id e&longs;t, quæ cum ip&longs;is hominibus, et <lb/>cum onere &longs;uo captæ uel depre&longs;&longs;æ &longs;unt. </s> <s>Diodorus <lb/>libro decimonono: <foreign lang="greek">*tw_m <gap/> new_m wlei/<gap/>s au)ta/ndr<gap/>s ei(_le. </foreign></s> <s>C&ecedil;­<lb/>&longs;ar in primo de bello ciuili nos docuit, quomodo <lb/>id Latine dicebatur, in hæc uerba: Itaque dum lo­<lb/>cus cominus pugnandi daretur, æquo animo &longs;in­<lb/>gulas binis nauibus obijciebant: atque iniecta ma <lb/>nu ferrea, & retenta utraque naue diuer&longs;i pugna­<lb/>bant, at&que; in ho&longs;tium naues tran&longs;cendebant: & ma <pb pagenum="155"/>gno numero Albicorum & <expan abbr="pa&longs;torũ">pa&longs;torum</expan> interfecto, par <lb/>rem nauium deprimunt: nonnullas cum hommi­<lb/>bus capiunt, reliquas in portum <expan abbr="compellũt">compellunt</expan>. </s> <s>Idem <lb/>in tertio aliter protulit, dum ait: Ex his quadrire­<lb/>mem cum remigibus defen&longs;oribus&queacute; &longs;uis <expan abbr="ceperũt">ceperunt</expan>. <lb/></s> <s>id e&longs;t, <foreign lang="greek">au)\tandrom</foreign>, uel <foreign lang="greek">s<gap/>m <gap/> wlhrw/mati. </foreign></s> <s>Diodorus in de <lb/>cimooctauo dixit Græcè eadem fere ratione, qua <lb/>Cæ&longs;ar: <foreign lang="greek">*e)ni/ka o( <gap/>lei_t<gap/>, kai\ <gap/>ate/duse me\m tw_m c)nanti/wm nau_s <lb/>e(p<gap/>akai/dieka, ei(_le de\ s<gap/>m au)<gap/>i_s a)ndra/sim ou)k e)la/t<gap/>w tw_m tet<gap/>a­<lb/>ra/konta. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Vicit Clytus, & ho&longs;tium naue<gap/> de­<lb/>cem & &longs;eptem depre&longs;&longs;it: circiter autem qu<gap/>dra­<lb/>ginta cumip&longs;is hominibus cepit. </s> <s>Idem Diodorus <lb/>non longe po&longs;t uerba &longs;uprà &longs;cripta, <foreign lang="greek">au)ta/ndrwm</foreign> u&longs;ur­<lb/>pat: <foreign lang="greek">*o<gap/>i me\m e)pipeso/ntes a)/fn<gap/> toi_s wolemi/ois teqorhme/nois <lb/>eu)qu\s <gap/>ata\ <gap/>m wrw_tom e)piploum e)tre/yanto, kai\ tais me\m toi_s <lb/>e)m<gap/>o/lois tu/p<gap/>ontes a)ne/r)r(ip<gap/>om. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">w(_m de\ <gap/>u\s tarsou\s ware/surom, w(_m <lb/>de\ au)ta/ndrwm waradiidiome/nwm a)kindu/nws e)kuri/<gap/>om, te/l<gap/> j\ plh\m <lb/>mia=s th_s nauarxi/di<gap/> twm loipw_m wasw_m au)ta/ndrwm e)kuri/<gap/>sam</foreign>. <lb/></s> <s>Et paulo po&longs;t: <foreign lang="greek">*kai\ <gap/>atanaumaxh/sas au)ta/ndrwm tw_m ska­<lb/>fw_m e)kuri/<gap/>se. </foreign></s> <s>Idem in uige&longs;imo: <foreign lang="greek">*tw_m de\ makrw_m au)/tan­<lb/>droi me\m e)lh/fqhsam m_. liefqa/rhsam de\ weri/ w_. a(\s wlh/reis ou)/­<lb/>sas qala/t<gap/>hs <gap/>ath/gagom oi( <gap/>rath/santes ei)s t<gap/> pro\s th_ wo/lei <lb/>tratope/dieiam, au)/tandroi. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Naues cum hominibus, <lb/>ut dixit Cæ&longs;ar. <foreign lang="greek">a(ma/cas au)ta/ndr<gap/>s</foreign> dixit Lucianus in <foreign lang="greek">to/ca <lb/>ri</foreign>: <foreign lang="greek">*kai\ ta\s a(ma/c<gap/>s <gap/>atelam<gap/>ainon<gap/> au)ta/ndr<gap/>s, ta\s wlei/s<gap/>s a(li <lb/>skome/nas. </foreign></s> <s>id e&longs;t: carrucas cum hominibus captas. </s> <s>Xe <lb/>nophon in primo <foreign lang="greek">waidiei/as</foreign>, di&longs;&longs;olute dixit: <foreign lang="greek">*gollou\s <gap/><lb/>au)<gap/>i_s <gap/>i_s i(/ppois <gap/>atakrhmniqh_nai. </foreign></s> <s>Et in 111. <foreign lang="greek">*e)/sefanwme/nous <lb/><gap/> onda\s woihsame/n<gap/>s h(/keim ei)s ta\s ta/ceis au)toi=s se<gap/>ainois. </foreign></s> <s>id <pb pagenum="156"/>e&longs;t, cum corollis, ut <foreign lang="greek">su\m</foreign> &longs;ubaudiatur: id e&longs;t, <expan abbr="cũ">cum</expan> ip&longs;is <lb/>corollis, Plutarchus <foreign lang="greek">au)tofo/rt<gap/>s o(lka/d<gap/>s</foreign> dixit: id e&longs;t, <lb/>onerarias cum mercibus impo&longs;itis, & cum earum <lb/>onere. </s> <s>Eius uerba &longs;unt in Aemilrj uita: <foreign lang="greek">*ei\kosi me\m au)­<lb/>tofo/rt<gap/>s o(lka/d<gap/>s e)xeirw/sato. </foreign></s> <s>Idem <foreign lang="greek"><gap/>eri\<gap/>u)qumi/<gap/>s</foreign>, de Zeno <lb/>ne, his uerbis: <foreign lang="greek">*zhnw_ni <gap/>iei_ mi/a na<gap/>s we<gap/>h_m forthgo\s, <gap/><lb/>o/men<gap/> de\ tau/t<gap/> au)to/fortom a)polwle/nai sugkleiqei_sam, eu\ge, <lb/>ei)_pem, w)_ tu/xh woiei_s, ei)s <gap/>m tri/<gap/>wna kai\ t<gap/> soa\m s<gap/>elau/n<gap/>sa h(­<lb/>ma_s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Zenoni Citieo unica nauis oneraria reli <lb/>qua erat, quam cum audi&longs;&longs;et interi&longs;&longs;e demer&longs;am <lb/>cum ip&longs;o onere & mercibus: Recte, dixit, at&que; ordi <lb/>ne <foreign lang="greek">w_)</foreign> fortuna facis, quç nos ad <expan abbr="palliũ">pallium</expan> et <expan abbr="porticũ">porticum</expan> Stoi <lb/><expan abbr="corũ">corum</expan> contrudis. </s> <s>Quòd <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> C&ecedil;&longs;ar uerbo Depre&longs;&longs;it <lb/>u&longs;us e&longs;t, Græci <foreign lang="greek"><gap/>ate/diuse</foreign> dixerunt, ut uidimus. </s> <s>Inde <lb/>à Marco Tullio, depre&longs;&longs;a cla&longs;&longs;is dicta, in <expan abbr="&longs;ecũdo">&longs;ecundo</expan> de <lb/>diuinatione: Si enim fatum fuit cla&longs;&longs;es populi Ro <lb/>mani bello Punico primo, <expan abbr="alterã">alteram</expan> naufragio, <expan abbr="alterã">alteram</expan> <lb/>à Pœnis depre&longs;&longs;am interire. </s> <s>Idem pro Archia poë­<lb/>ta: No&longs;tra &longs;emper feretur, & prædicabitur Lucio <lb/>Lucullo <expan abbr="dimicãte">dimicante</expan> cum interfectis ducibus depre&longs;­<lb/>&longs;a <expan abbr="ho&longs;tiũ">ho&longs;tium</expan> cla&longs;&longs;is, & incredibilis apud Tenedum pu <lb/>gna illa naualis. </s> <s>No&longs;tra &longs;unt trophæa, no&longs;tra mo­<lb/>nimenta, no&longs;tri <expan abbr="triũphi">triumphi</expan>. </s> <s>De&longs;cendere ad naues di <lb/>xit Tullius, cum tamen <expan abbr="cõ&longs;cendere">con&longs;cendere</expan> <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan> dicamus <lb/><expan abbr="eod&etilde;">eodem</expan> autore. </s> <s>Tullius in quarto <expan abbr="Academicarũ">Academicarum</expan> <expan abbr="quæ-&longs;tionũ">quæ­<lb/>&longs;tionum</expan>, ad calcem: Nos ad nauiculas no&longs;tras <expan abbr="de&longs;c&etilde;-dimus">de&longs;cen­<lb/>dimus</expan>. </s> <s>Non quòd <expan abbr="dicendũ">dicendum</expan> &longs;it, de&longs;cendere in <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan>, <lb/>&longs;ed ad littus & <expan abbr="locũ">locum</expan>, in quo &longs;tabant nauiculæ, ut <expan abbr="cõ">com</expan> <lb/>&longs;cenderent. </s> <s>quin <expan abbr="Cõ&longs;cendere">Con&longs;cendere</expan> <expan abbr="nau&etilde;">nauem</expan> dicimus: Quid <pb pagenum="157"/>enim con&longs;cendens nauem &longs;apiens, num <expan abbr="cõprehen">comprehen</expan> <lb/>&longs;um animo habet, at&que; <expan abbr="perceptũ">perceptum</expan>, &longs;e ex &longs;ententia na <lb/>uigaturum? </s> <s>Quî pote&longs;t? </s> <s>Sed &longs;i iam ex hoc loco pro <lb/>fici&longs;catur Puteolos &longs;tadia triginta, probo nauigio, <lb/>bono gubernatore, ac tranquillitate: probabile ui <lb/>deatur &longs;e illuc <expan abbr="uenturũ">uenturum</expan> e&longs;&longs;e &longs;aluum. </s> <s>Idem in primo <lb/>de diuinatione: <expan abbr="Vnũ">Vnum</expan> de Simonide, qui cum igno­<lb/>tum <expan abbr="quendã">quendam</expan> <expan abbr="proiectũ">proiectum</expan> <expan abbr="mortuũ">mortuum</expan> uidi&longs;&longs;et, eum&queacute; hu­<lb/>maui&longs;&longs;et, haberet&queacute; in animo nauem <expan abbr="cõ&longs;cendere">con&longs;cendere</expan>: <lb/>moneri ui&longs;us e&longs;t, ne id faceret, ab eo quem &longs;epuitu <lb/>ra affecerat. </s> <s>Quin & <expan abbr="cõ&longs;c&etilde;dere">con&longs;cendere</expan> &longs;impliciter dicimus: <lb/>Tu uelim quàm <expan abbr="primũ">primum</expan> <expan abbr="cõ&longs;cendas">con&longs;cendas</expan>, ad me&queacute; uenias: <lb/>apud Tullium ad <expan abbr="q.">que</expan> fratrem. </s> <s>Con&longs;cendere Græci <lb/><foreign lang="greek">e)pi<gap/>nai</foreign> dicunt. </s> <s>Plutarchus <foreign lang="greek">weri\ tw_m e)kleloipo/twm xhsh­<lb/>ri/wm</foreign>: <foreign lang="greek">*ou(_t<gap/> e)/fh wote\ wle/wm ei)s i)tali/am e)pi<gap/>h_nai new\s, e)mporika\ <lb/><gap/>h/mata kai\ suxnou\s e)pi<gap/>ait<gap/>s a)gou/shs. </foreign></s> <s>Sed hæc gramma­<lb/>ticorum &longs;unt: neque &longs;atis digna, in quibus diutius <lb/>immoremur. </s> <s>Illa profecto ob&longs;curiora, quæ forta&longs;­<lb/>&longs;e uigilans Lector à nobis de&longs;yderabit: qui &longs;int <foreign lang="greek">qra <lb/>ni_tai</foreign>, qui <foreign lang="greek">zugi_tai</foreign>, qui <foreign lang="greek">qala/makes</foreign>, apud Ari&longs;tophanem <lb/>in Ranis, dum ait: <foreign lang="greek">*kai\ a)popardei_me)s <gap/> so/ma <gap/> qalaimaki</foreign>. <lb/></s> <s>qui ab Appiano <foreign lang="greek">qalami/ai</foreign> appellantur, ab alijs <foreign lang="greek">qala­<lb/>mi_tai. </foreign></s> <s>Quòd &longs;i <expan abbr="Græcorũ">Græcorum</expan> <expan abbr="Cõmentarios">Commentarios</expan> &longs;equi uolue­<lb/>timus: id tamen non erit <expan abbr="expeditũ">expeditum</expan>. </s> <s>ita enim decla­<lb/>rant, ut multo ob&longs;curiora ea ip&longs;a reddere uidean­<lb/>tur. </s> <s>&, quod magis mirabere, puguantia nobis in <lb/>ijs explicandis proponunt. </s> <s>Enarrator enim Ari&longs;to <lb/>phanis in loco &longs;uprà citato, ait fui&longs;&longs;e tres ordines <lb/><expan abbr="remigũ">remigum</expan>: ut qui in inferiore parte nauis e&longs;&longs;ent, <foreign lang="greek">qal<gap/></foreign><pb pagenum="158"/><foreign lang="greek">mi_tai</foreign> dicerentur: qui in medio, <foreign lang="greek">zugi_tai</foreign>: qui in &longs;uperio <lb/>re parte, <foreign lang="greek">qrani_tai</foreign> appellarentur. </s> <s>Qui <foreign lang="greek">qrani_tai</foreign>, <expan abbr="quoniã">quoniam</expan> <lb/>remos longiores trahebant, grauiore&queacute; labore ue­<lb/>xabantur, eo à <foreign lang="greek">trihra/rxais</foreign> præter &longs;tipendium, publi <lb/>cum donatiuum con&longs;equebantur. </s> <s>Quod ex &longs;exto <lb/>Thucydidis probari pote&longs;t, dum ait: <foreign lang="greek">*tw_m trihra/rxwm <lb/>e)pifora\s pro\s <gap/> e)k lhmosi/<gap/> mi/qw| lidio/n<gap/>wm <gap/>i_s qrani/tais twm <lb/>nautw_m. </foreign></s> <s>Stipendium autem publicum erat drachma <lb/>in dies &longs;ingulos, quç æ&longs;timatur quatuor &longs;olidis no <lb/>&longs;tris turonen&longs;ibus. </s> <s>Voluntarijs enim remigibus, <lb/>ut hodié que Veneti, non compeditis utebantur. <lb/></s> <s>Lucianus tamen <foreign lang="greek">weri\ <gap/> h)le/kob<gap/></foreign>, remigis mercedem <lb/>ad duos obolos, id e&longs;t, drachmæ tertiam &longs;tatui&longs;&longs;e <lb/>uidetur, dum ait: <foreign lang="greek">*oi)/ei h(ma_s luoi_m o)<gap/>oloi_m e(\neka e)re/t<gap/>eim a)\m, <lb/><gap/> e(\lkeim ta\ wloi_a pro\s c)nanti/om <gap/> u(/diwr. </foreign></s> <s>Xenophon in pri­<lb/>mo <foreign lang="greek">e(llhnikw_m, triw/<gap/>olom</foreign> po&longs;uit, his uerbis: <foreign lang="greek">*ei)_pem o(/ti ei) <lb/>pro\s <gap/>m miqo\m e(kaisw| na<gap/>th e)<gap/>olo\m proqei/hs, e)k de\ to/ut<gap/> te/ t<gap/>a­<lb/>res o)<gap/>oloi/ h)_m o( miqo\s, wro/tobom de\ biw/<gap/>olom. </foreign></s> <s>Sed locus Lu­<lb/>ciani intelligendus de ijs, qui Pado flumine lintres <lb/>& alias fluuiatiles nauiculas, atque etiam pi&longs;cato­<lb/>rias du cebant quæ&longs;tus cau&longs;a, non de remigibus tri <lb/>remium, aut etiam maiorum. </s> <s>Sed ut ad propo&longs;i­<lb/>tum reuertamur, &longs;i rationem habere uoluerimus <lb/>eius formæ nauis, quàm &longs;uprà ubi triremis men­<lb/>tio facta e&longs;t, depingendam curauimus, eam que &longs;e <lb/>qui, dicemus in illa inferiorem ordinem, & qui <lb/>aquæ uicinior, e&longs;&longs;e thalamitarum, medium zygi­<lb/>tarum, &longs;uperiorem thranitarum. </s> <s>Sed &longs;i hoc uerum <lb/>e&longs;&longs;et, dee&longs;&longs;ent nobis nomina in quadriremibus & <pb pagenum="159"/>maioribus nauibus. </s> <s>Qui enim erunt zygitæ in <lb/>quadraginta ordinum naue Ptolemæi regis? </s> <s>qui <lb/>thalamitæ? </s> <s>Præterea quî fieri pote&longs;t, ut uel decem <lb/>tabulatorum, ne dicam quadraginta nauis in ma­<lb/>ri nauiget, & tabulata ip&longs;a &longs;upra aquam extent, <lb/>& non pluribus partibus aqua demergantur? </s> <s>Pau <lb/>&longs;anias in Atticis miraculi loco refert, <expan abbr="nauigiũ">nauigium</expan> De­<lb/>li fui&longs;&longs;e, quod à cata&longs;tromate ad aquam nouem re <lb/>miges haberet, nullumque ad &longs;uam ætatem illud <lb/>magnitudine &longs;upera&longs;&longs;e. </s> <s>uerum præ&longs;titerit ip&longs;ius <lb/>Pau&longs;ani&ecedil; uerba ad&longs;cribere, quç, ut ingenue fatear, <lb/>non &longs;atis nobis intelliguntur. </s> <s>&longs;ed &longs;ic habent, ni&longs;i <lb/>&longs;i corruptus &longs;it codex: <foreign lang="greek">*to\ j\ c)n lh/lw| wloi_om ou)de/na ww nt kh/ <lb/>santa oi)_dia <gap/>aq<gap/>kom ei)s c)nke/a e)re/t<gap/>s a)p\ t_ <gap/>atasrwma/twm. </foreign></s> <s>Vn­<lb/>deciremem tamen Demetrij legerat, opinor, Pau­<lb/>&longs;anias. </s> <s>Quare ordines <expan abbr="remorũ">remorum</expan> non po&longs;&longs;unt &longs;ic in­<lb/>telligi, ut diximus ex enarratore Ari&longs;tophanis, <expan abbr="cũ">cum</expan> <lb/>ea ratione multa nauigia ordine remorum illud <lb/>quod in Delo erat, multis partib<emph type="sup"/>9<emph.end type="sup"/> fuperarint. </s> <s>Fue­<lb/>re enim (ut &longs;uprà docuimus, uel Pau&longs;anias ignora <lb/>re potuit) X. XI. XII. XV. XX. remorum ordines, <lb/>Excogitanda ergo nobis alia ratio, quam ab ip&longs;o <lb/>enarratore Ari&longs;tophanis hauriemus: nec tamen <lb/>fui&longs;&longs;e eundem <expan abbr="exi&longs;timandũ">exi&longs;timandum</expan> e&longs;t, cum &longs;ecum ex dia­<lb/>metro pugnet. </s> <s>Subdit enim quod magis fitnobis <lb/>ueri&longs;imile: <foreign lang="greek">*qrani/ths ou)_m o( pro\s t<gap/> wru/mnam, cugi/ths o( me/s<gap/>, <lb/>qalami/ths o( pro\s wrw/ram. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Thranites igitur e&longs;t is <lb/>qui ad puppim remigat, zygites qui in media na­<lb/>ui, thalamites qui ad <expan abbr="prorã">proram</expan>. </s> <s>Vtnauis ip&longs;a per lon <pb pagenum="160"/>gitudinem in tres partes diuidenda &longs;it: & qui remi <lb/>ges &longs;unt in prima parte ad <expan abbr="prorã">proram</expan>, uocentur thala­<lb/>mitæ: qui in medio &longs;upra <expan abbr="arbor&etilde;">arborem</expan>, zygitæ: qui in ter <lb/>tia ad puppim, thranitæ <expan abbr="dicãtur">dicantur</expan>. </s> <s>ita&queacute; fiet, ut <expan abbr="etiã">etiam</expan> in <lb/><foreign lang="greek">tet<gap/>arakon<gap/>h/rei</foreign>, & infrà uel &longs;uprà eam magnitudinem <lb/>nauis triplex <expan abbr="remigũ">remigum</expan> ordo per longitudinem inue <lb/>niatur. </s> <s>Et &longs;ic intelligemus quod <expan abbr="&longs;criptũ">&longs;criptum</expan> e&longs;t ab Ap­<lb/>piano in libro po&longs;tremo <expan abbr="bellorũ">bellorum</expan> <expan abbr="ciuiliũ">ciuilium</expan>: <foreign lang="greek">*kai\ tw_m e)rs­<lb/>tw_m oi\ me\m qalami/ai wa/ntes a)pelh/fqksam, oi( de\ e(\teroi <gap/>ata/­<lb/>srwma a)nar)r(h/caites e)cenh/xonto. </foreign></s> <s>id e&longs;t: Ex remigibus thala <lb/>mitæ ad <expan abbr="unũ">unum</expan> omnes excepti &longs;unt, alij uerò direptis <lb/><expan abbr="fororũ">fororum</expan> tabulis adiuti, ad &longs;uos enatarunt. </s> <s>quo loco <lb/><foreign lang="greek">qala/mioi</foreign> forta&longs;&longs;e <expan abbr="legendũ">legendum</expan>. </s> <s>Iulius enim Pollux eo uo <lb/>cabulo utitur, his uerbis: <foreign lang="greek">*kaloi_t<gap/> l) a)/m <gap/>ailam<gap/> ou(_ oi( <lb/>qala/mioi<gap/>ri/t<gap/>si. </foreign></s> <s><foreign lang="greek">ta/ de\ me/sa t) new\s, zuga\, o u)_ oi( zu/gioi <gap/>a/qhnt<gap/><lb/>de\ weri\ <gap/>ata/<gap/>rwma qra/n<gap/>, ou(_ oi( qrani_tai. </foreign></s> <s>ut ea ratione <expan abbr="quã">quam</expan> <lb/>&longs;uprà diximus, nauis per <expan abbr="longitudin&etilde;">longitudinem</expan> in tres par­<lb/>tes diuidatur. </s> <s>Mouet <expan abbr="iterũ">iterum</expan> <expan abbr="quæ&longs;tion&etilde;">quæ&longs;tionem</expan>, quod ex Po <lb/>lybio &longs;uprà retulimus: <foreign lang="greek">*d<gap/>u_sa wlhgh\m biai/am <gap/>ata\ me/tom <lb/><gap/>u_t<gap/>we\ <gap/>m qrani/t<gap/> skalmo\m. </foreign></s> <s>ut thranites in medio <lb/>collocatus uideatur: & ita ip&longs;i in uertendo intelle­<lb/>xi&longs;&longs;e uidemur. </s> <s>& forta&longs;&longs;e <foreign lang="greek"><gap/>wo\ <gap/>m</foreign>, &c, <expan abbr="uertendũ">uertendum</expan> fuit <lb/>infrà <expan abbr="thraniticũ">thraniticum</expan> <expan abbr="&longs;calmũ">&longs;calmum</expan>: non <expan abbr="aut&etilde;">autem</expan> &longs;ie, ut uertimus: <lb/>alioqui pugnant i&longs;ta cum ijs, quæ ex Iulio Polluce <lb/>diximus. </s> <s>Zygit eniçm in media naue &longs;unt, <expan abbr="nõ">non</expan> thra <lb/>nitæ. </s> <s>&longs;ic Sub ea, id e&longs;t po&longs;t ea Latini dixere. </s> <s>Nec ta­<lb/>men uerebor ingenuè fateri, mihi adhuc <expan abbr="nõ">non</expan> lique <lb/>re, an hæc no&longs;tra coniectura uera &longs;it: ut mihi in ma <lb/>gnis <expan abbr="opinionũ">opinionum</expan> naufragijs uer&longs;ari uidear, èquibus <pb pagenum="161"/>per me ip&longs;e emergere nequeo. </s> <s><expan abbr="illũ">illum</expan> <expan abbr="&longs;olũ">&longs;olum</expan> animi can­<lb/>dorem pr&ecedil;&longs;tare po&longs;&longs;um, & debeo, ut Lectori igno <lb/>rationem meam fateri non etube&longs;cam: ne aliqua <lb/>no&longs;tri per&longs;ua&longs;ione adductus, in eundem errorem <lb/>trahatur. </s> <s>Quare illud <foreign lang="greek">*e)pixa\rm<gap/>om</foreign> Lector teneat: Ner <lb/>uos atque artus &longs;apientiç e&longs;&longs;e, non temerè credere. <lb/></s> <s>Adhibendi &longs;unt autores utriu&longs;&que; linguæ, ij&queacute; qui re <lb/>teptæ autoritatis cunctis &longs;unt, in <expan abbr="con&longs;iliũ">con&longs;ilium</expan>, <expan abbr="uidendũ">uidendum</expan> <lb/>etiam at&que; etiam, num librarij aliquid de &longs;uo addi­<lb/>derint: <expan abbr="cauendũ">cauendum</expan> ne mendum pro uera lectione no <lb/>bis imponat. </s> <s>ut apud <expan abbr="Plutarchũ">Plutarchum</expan> exi&longs;timo in libel­<lb/>lo qui in&longs;cribitur, <foreign lang="greek">ww(s a)/m tis ai)/<gap/>oito e(auto<gap/> wr<gap/>ko/p<gap/>ont<gap/><lb/>k) a)r<gap/>t<gap/></foreign>: <foreign lang="greek">*kaqa/pob fasi\ si/ctio/m te <gap/>m r(wmai_om a)feiko/ta ta\s c)n <lb/>t<gap/> wo)l<gap/> timu\s kai\ a)rxa\s o<gap/>a\ filosofi/am, c)n de\ tw_| filoso fei_m <lb/>au)_ walxim ln<gap/>aqou_nta, <gap/>w/menom <gap/> lo/gfxalepw_s <gap/> wrw_<gap/>, <lb/><gap/>li/gu leu_s<gap/>ata<gap/>ali<gap/>m e)auto\m e)k tino\s lih/r<gap/>s. </foreign></s> <s>id e&longs;t: <expan abbr="Qu&etilde;-admodũ">Quen­<lb/>admodum</expan> aiunt Sextium <expan abbr="Romanũ">Romanum</expan> &longs;pretis, quibus <lb/>in urbe fungebatur, honoribus & magi&longs;tratibus, <lb/>propter philo&longs;ophiæ cupiditatem, inter philo&longs;o­<lb/>phandum rur&longs;us ægre ferentem, propterea quòd <lb/>initio ad percipiendum <expan abbr="philo&longs;ophorũ">philo&longs;ophorum</expan> &longs;ermonem <lb/>tardior e&longs;&longs;et, parum abfui&longs;&longs;e quin &longs;e è biremi qua­<lb/>dam deijceret. </s> <s>Græca habent <foreign lang="greek">e)k tino\s lih/r<gap/>s</foreign>, cum ta­<lb/>men &longs;uprà dixerimus, nos non legi&longs;&longs;e illud uoca­<lb/>bulum apud probatum autorem, cum &longs;tudio&longs;e o­<lb/>mnes qui extant euoluerimus. </s> <s>Quare aliquando <lb/>exi&longs;timaui, apud Plutarchum eo loco <expan abbr="leg&etilde;dum">legendum</expan>, <foreign lang="greek"><gap/><lb/>ine\s trih/r<gap/>s</foreign>: uel <foreign lang="greek">lin/r<gap/>s</foreign>: <expan abbr="intellig&etilde;dum">intelligendum</expan> pro domo quæ <lb/>e&longs;&longs;et duorum <expan abbr="tabulatorũ">tabulatorum</expan>, quæ à Grçcis aliquando <pb pagenum="162"/><foreign lang="greek">li/segos</foreign> dicitur. </s> <s>Sed <expan abbr="cũ">cum</expan> uideatur à Polluce <foreign lang="greek">lih/rhs</foreign> di­<lb/>cta, fit ut <expan abbr="&longs;ub&longs;i&longs;tã">&longs;ub&longs;i&longs;tam</expan>, Lectoris&queacute; iudicio <expan abbr="relinquã">relinquam</expan>, qui <lb/>(&longs;cio) nobis dabit ueniam, quòd ea omnia <expan abbr="nauiũ">nauium</expan> <lb/>genera, quç à Gellio recen&longs;entur (qui nuda earum <lb/>nomenclatura <expan abbr="cõtentus">contentus</expan> fuit) explicare non potue <lb/>rimus. </s> <s>Locus enim ille apud <expan abbr="Gelliũ">Gellium</expan> e&longs;t corr<gap/>i&longs;&longs;l­<lb/>mus, nec ip&longs;i diuinare debuimus. </s> <s>Ecce tibi <expan abbr="cũd">cund</expan><gap/><lb/><expan abbr="caudicarũ">caudicarum</expan> nauium uocabulo, cuius mentio in G<gap/><lb/>lio e&longs;t, hæ&longs;itarem: ca&longs;u incidi in locum Senecæ in li <lb/>bello de Breuitate uitæ, qui eam mihi mole&longs;tiam <lb/>ab&longs;ter&longs;it his uerbis: Quis Romanis primus per&longs;ua <lb/>&longs;it nauem <expan abbr="cõ&longs;cendere">con&longs;cendere</expan>: Claudius is fuit, Caudex ob <lb/>hocip&longs;um appéllatus: quia <expan abbr="pluriũ">plurium</expan> <expan abbr="tabularũ">tabularum</expan> conte <lb/>xtus, caudex apud antiquos uocabatur, unde ta­<lb/>bulæ condices <expan abbr="dicũtur">dicuntur</expan>: & naues nunc quoque, quæ <lb/>ex antiqua con&longs;uetudine &longs;ubuehunt, caudicæ uo­<lb/>cantur. </s> <s>hactenus Seneca. </s> <s>In uulgatis codicibus lo <lb/>cus Senecæ corruptus e&longs;t, & candes utrobique pro <lb/>caudex legitur: & candicæ, non caudicæ. </s> <s>Sed tu ad <lb/>modum &longs;uprà &longs;criptum Senecæ locum <expan abbr="em&etilde;dabis">emendabis</expan>. <lb/></s> <s>loquitur enim de <expan abbr="q.">que</expan> Appio Clau dio, Caudex co­<lb/>gnomento: qui cum <expan abbr="q.">que</expan> Fuluio Flacco con&longs;ul fuit. <lb/></s> <s>Quod &longs;i alia tempus & lectio frequens nobis ape <lb/>ruerit, Lectori <expan abbr="nõ">non</expan> inuidebimus. </s> <s>In præ&longs;entia, quæ <lb/>potuimus, ip&longs;i benigne proferimus. </s> <s>Tu Lector bo <lb/>ni con&longs;ule, acnos ama. </s></p><p type="main"> <s><emph type="center"/>Hæc Lazarus Bayfius in &longs;tudio&longs;orum <lb/>gratiam colligebat.<emph.end type="center"/></s></p> </chap> </body> <back></back> </text></archimedes>