Main  History  Search  Repository tree

[BACK] Return to agric_remet_01_la_1556.xml CVS log [TXT][DIR] Up to [CVSROOT] / texts / archimedes / xml

Colored diff for /texts/archimedes/xml/Attic/agric_remet_01_la_1556.xml between version 1.6 and 1.7

version 1.6, 2002/06/28 13:03:22 version 1.7, 2002/07/09 23:38:40
Line 400 
Line 400 
  
  
  
 ]><archimedes>      <info>        <author>Agricola, Georgius</author>        <title>De re metallica</title>        <date>1556</date>        <place>Basle</place>        <editor></editor>                <publisher></publisher>        <translator></translator>        <lang>la</lang>              <chunk unit="page*">page</chunk>        <locator>0000000001</locator>      </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb/><p type="head"> ]><archimedes>      <info>        <author>Agricola, Georgius</author>        <title>De re metallica</title>        <date>1556</date>        
  
  
  <place>Basle</place>    <editor></editor>                <publisher></publisher>        <translator></translator>        <lang>la</lang>              <chunk unit="page*">page</chunk>        <locator>0000000001</locator>      </info>      <text>          <front>          </front>          <body>            <chap>        <pb/><p type="head">
  
 <s>GEORGII AGRICOLAE <lb/>DE RE METALLICA LIBRI XII&lt;28&gt; QVI&shy;<lb/>bus Officia, In&longs;trumenta, Machin&aelig;, ac omnia denique ad Metalli&shy;<lb/>cam &longs;pectantia, non modo luculenti&longs;&longs;im&egrave; de&longs;cribuntur, &longs;ed &amp; per <lb/>effigies, &longs;uis locis in&longs;ertas, adiunctis Latinis, Germanicisque appel&shy;<lb/>lationibus ita ob oculos ponuntur, ut clarius tradi non po&longs;&longs;int.</s></p><p type="head"> <s>GEORGII AGRICOLAE <lb/>DE RE METALLICA LIBRI XII&lt;28&gt; QVI&shy;<lb/>bus Officia, In&longs;trumenta, Machin&aelig;, ac omnia denique ad Metalli&shy;<lb/>cam &longs;pectantia, non modo luculenti&longs;&longs;im&egrave; de&longs;cribuntur, &longs;ed &amp; per <lb/>effigies, &longs;uis locis in&longs;ertas, adiunctis Latinis, Germanicisque appel&shy;<lb/>lationibus ita ob oculos ponuntur, ut clarius tradi non po&longs;&longs;int.</s></p><p type="head">
  
Line 408 
Line 411 
  
 <s>BASILEAE M&lt;28&gt; D&lt;28&gt; LVI&lt;28&gt;</s></p><p type="head"> <s>BASILEAE M&lt;28&gt; D&lt;28&gt; LVI&lt;28&gt;</s></p><p type="head">
  
 <s>Cum Priuilegio Imperatoris in annos v. <lb/>&amp; Galliarum Regis ad Sexennium.</s></p><p type="head"> <s>Cum Priuilegio Imperatoris in annos v. <lb/></s>
  
  <s>&amp; Galliarum Regis ad Sexennium.</s></p><p type="head">
  
 <s><gap/></s></p><pb/><p type="head"> <s><gap/></s></p><pb/><p type="head">
  
Line 1884 
Line 1889 
  
 <s><expan abbr="Tractoriar&utilde;">Tractoriarum</expan> uari&aelig; <lb/>&amp; diuer&longs;&aelig; &longs;unt form&aelig;: &amp; qu&aelig;dam ex ip&longs;is mult&ugrave;m artificio&longs;&aelig;: &amp;, ni&longs;i ego <lb/>fallor, ueteribus incognit&aelig;: qu&aelig; iccirco inuent&aelig; &longs;unt, ut &amp; aqu&aelig; trahi po&longs;&shy;<lb/>&longs;int ex terr&aelig; profundo, ad quod nulli cuniculi <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>: &amp; res fo&longs;siles ex pu <lb/>teis, quos item nulli <expan abbr="c&otilde;tingunt">contingunt</expan> cuniculi, uel longi&longs;simi. </s> <s><expan abbr="Tractoriar&utilde;">Tractoriarum</expan> uari&aelig; <lb/>&amp; diuer&longs;&aelig; &longs;unt form&aelig;: &amp; qu&aelig;dam ex ip&longs;is mult&ugrave;m artificio&longs;&aelig;: &amp;, ni&longs;i ego <lb/>fallor, ueteribus incognit&aelig;: qu&aelig; iccirco inuent&aelig; &longs;unt, ut &amp; aqu&aelig; trahi po&longs;&shy;<lb/>&longs;int ex terr&aelig; profundo, ad quod nulli cuniculi <expan abbr="pertin&etilde;t">pertinent</expan>: &amp; res fo&longs;siles ex pu <lb/>teis, quos item nulli <expan abbr="c&otilde;tingunt">contingunt</expan> cuniculi, uel longi&longs;simi. </s>
  
 <s><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> uer&ograve; puteo <lb/>rum non <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t altitudo, in i&longs;tius generis machinis magna uarietas exi&longs;tit. <lb/>&longs;ed <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan>, quibus onera &longs;icca ex puteis <expan abbr="extrah&utilde;tur">extrahuntur</expan>, form&aelig; quinque <expan abbr="poti&longs;sim&utilde;">poti&longs;simum</expan> <lb/>&longs;unt u&longs;itat&aelig;, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prima &longs;ic <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. </s> <s><expan abbr="Quoni&atilde;">Quoniam</expan> uer&ograve; puteo <lb/>rum non <expan abbr="ead&etilde;">eadem</expan> e&longs;t altitudo, in i&longs;tius generis machinis magna uarietas exi&longs;tit. <lb/></s>
  
  <s>&longs;ed <expan abbr="ear&utilde;">earum</expan>, quibus onera &longs;icca ex puteis <expan abbr="extrah&utilde;tur">extrahuntur</expan>, form&aelig; quinque <expan abbr="poti&longs;sim&utilde;">poti&longs;simum</expan> <lb/>&longs;unt u&longs;itat&aelig;, <expan abbr="quar&utilde;">quarum</expan> prima &longs;ic <expan abbr="c&otilde;ficitur">conficitur</expan>. </s>
  
 <s>Tigna duo, qu&agrave;m puteus paulo lon&shy;<lb/>giora, collocantur: <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in fronte putei, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in tergo. </s> <s>Tigna duo, qu&agrave;m puteus paulo lon&shy;<lb/>giora, collocantur: <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in fronte putei, <expan abbr="alter&utilde;">alterum</expan> in tergo. </s>
  
Line 2918 
Line 2925 
  
 <s>Deinde quocunque modo formati &longs;iccis in locis diu <expan abbr="&longs;eru&atilde;di">&longs;eruandi</expan>, quan <lb/>t&ograve; enim fuerint uetu&longs;tiores, tant&ograve; &longs;unt &longs;icciores atque meliores. </s> <s>Deinde quocunque modo formati &longs;iccis in locis diu <expan abbr="&longs;eru&atilde;di">&longs;eruandi</expan>, quan <lb/>t&ograve; enim fuerint uetu&longs;tiores, tant&ograve; &longs;unt &longs;icciores atque meliores. </s>
  
 <s><expan abbr="Quineti&atilde;">Quinetiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>figuli modo formant catillos terrenos &amp; triangulares, &longs;ed ip&longs;i <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> metallici. <lb/><expan abbr="Confici&utilde;t">Conficiunt</expan> uer&ograve; eos ex terra pingui, qu&aelig; &longs;pi&longs;&longs;a e&longs;t &amp; mediocris, quod ad du <lb/>riciam &amp; mollitudinem attinet. </s> <s><expan abbr="Quineti&atilde;">Quinetiam</expan> <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <lb/>figuli modo formant catillos terrenos &amp; triangulares, &longs;ed ip&longs;i <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> metallici. <lb/></s>
  
  <s><expan abbr="Confici&utilde;t">Conficiunt</expan> uer&ograve; eos ex terra pingui, qu&aelig; &longs;pi&longs;&longs;a e&longs;t &amp; mediocris, quod ad du <lb/>riciam &amp; mollitudinem attinet. </s>
  
 <s>Mi&longs;cent <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cum ea puluerem i&longs;tius generis <lb/>catillorum ueterum fractorum, aut lateris u&longs;ti &amp; triti: itaque terram &longs;ic <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pul <lb/>uere permi&longs;tam formant pi&longs;tillo, quam deinde exiccant: hi etiam catilli qu&ograve; <lb/>uetu&longs;tiores fuerint, e&ograve; &longs;unt &longs;icciores atque meliores. </s> <s>Mi&longs;cent <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> cum ea puluerem i&longs;tius generis <lb/>catillorum ueterum fractorum, aut lateris u&longs;ti &amp; triti: itaque terram &longs;ic <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> pul <lb/>uere permi&longs;tam formant pi&longs;tillo, quam deinde exiccant: hi etiam catilli qu&ograve; <lb/>uetu&longs;tiores fuerint, e&ograve; &longs;unt &longs;icciores atque meliores. </s>
  
Line 7764 
Line 7773 
  
 <s>Atque h&aelig; animantes &longs;ubterrane&aelig; dici non po&longs;&longs;unt: ut nec ull&aelig; ali&aelig; qu&aelig; <lb/>terr&aelig; cauernas non &longs;uccedunt: etiam &longs;i frigoris <expan abbr="uit&atilde;di">uitandi</expan> cau&longs;a hybernis men&longs;i <lb/>bus, caloris &aelig;&longs;tiuis occultentur &amp; lateant, quales &longs;unt in hominum genere <lb/>qui <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> frigidas aut calidas regiones habitant: nam qui illas hyberno tem <lb/>pore, qui has &aelig;&longs;tiuo in domibus latent, in <expan abbr="quadruped&utilde;">quadrupedum</expan> genere erinacei: hye <lb/>me enim &longs;e condunt in cauas arbores, in quas autumno poma <expan abbr="c&otilde;portarunt">comportarunt</expan>. </s> <s>Atque h&aelig; animantes &longs;ubterrane&aelig; dici non po&longs;&longs;unt: ut nec ull&aelig; ali&aelig; qu&aelig; <lb/>terr&aelig; cauernas non &longs;uccedunt: etiam &longs;i frigoris <expan abbr="uit&atilde;di">uitandi</expan> cau&longs;a hybernis men&longs;i <lb/>bus, caloris &aelig;&longs;tiuis occultentur &amp; lateant, quales &longs;unt in hominum genere <lb/>qui <expan abbr="mult&utilde;">multum</expan> frigidas aut calidas regiones habitant: nam qui illas hyberno tem <lb/>pore, qui has &aelig;&longs;tiuo in domibus latent, in <expan abbr="quadruped&utilde;">quadrupedum</expan> genere erinacei: hye <lb/>me enim &longs;e condunt in cauas arbores, in quas autumno poma <expan abbr="c&otilde;portarunt">comportarunt</expan>. </s>
  
 <s><lb/>Similiter glires &amp; mures Pontici, ac &longs;erpentes <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> &longs;e condunt in cauas ar&shy;<lb/>bores: &longs;ed hi ip&longs;i maxima ex parte, ut po&longs;tea <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, <expan abbr="faxor&utilde;">faxorum</expan> cauernas <expan abbr="&longs;ucced&utilde;t">&longs;uccedunt</expan>. <lb/><expan abbr="Qu&aelig;d&atilde;">Qu&aelig;dam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> blatt&aelig; &amp; a&longs;ell&aelig; rimis <expan abbr="pariet&utilde;">parietum</expan> &amp; domorum latebris occultan&shy;<lb/>tur. </s> <s><lb/>Similiter glires &amp; mures Pontici, ac &longs;erpentes <expan abbr="quid&atilde;">quidam</expan> &longs;e condunt in cauas ar&shy;<lb/>bores: &longs;ed hi ip&longs;i maxima ex parte, ut po&longs;tea <expan abbr="dic&atilde;">dicam</expan>, <expan abbr="faxor&utilde;">faxorum</expan> cauernas <expan abbr="&longs;ucced&utilde;t">&longs;uccedunt</expan>. <lb/></s>
  
  <s><expan abbr="Qu&aelig;d&atilde;">Qu&aelig;dam</expan> <expan abbr="eti&atilde;">etiam</expan> blatt&aelig; &amp; a&longs;ell&aelig; rimis <expan abbr="pariet&utilde;">parietum</expan> &amp; domorum latebris occultan&shy;<lb/>tur. </s>
  
 <s>Formic&aelig; quoque <expan abbr="cond&utilde;tur">conduntur</expan> in aceruis, in quibus <expan abbr="c&otilde;gerendis">congerendis</expan> uere &amp; &aelig;&longs;ta <lb/>te multum oper&aelig; &amp; laboris <expan abbr="con&longs;ump&longs;er&utilde;t">con&longs;ump&longs;erunt</expan>. </s> <s>Formic&aelig; quoque <expan abbr="cond&utilde;tur">conduntur</expan> in aceruis, in quibus <expan abbr="c&otilde;gerendis">congerendis</expan> uere &amp; &aelig;&longs;ta <lb/>te multum oper&aelig; &amp; laboris <expan abbr="con&longs;ump&longs;er&utilde;t">con&longs;ump&longs;erunt</expan>. </s>
  
Line 8450 
Line 8461 
  
 <s>Quare uerum non <lb/>e&longs;t quod &longs;cribit Plinius: mirumque &longs;eme&longs;tri uita re&longs;oluuntur in limum nullo <lb/>cernente, &amp; rur&longs;us uernis aquis rena&longs;cuntur, qu&aelig; fuere nat&aelig;: perinde occul <lb/>ta ratione, cum omnibus annis id eueniat: f&oelig;tus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> earum &longs;unt primo car&shy;<lb/>nes paru&aelig;, rotund&aelig;, nigr&aelig;, dein oculis tantum &amp; cauda in&longs;ignes: quas Ni&shy;<lb/>cander, quia caudam mouent, <foreign lang="greek">molsuei/das</foreign>, Aratus quia rotund&aelig;, <foreign lang="greek">guei/nous</foreign>, alij <lb/>Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">batraxi/das</foreign>, qua&longs;i dicas, ranunculos, nominant: quorum po&longs;tea figu <lb/>rantur pedes, priores ex pectore, in po&longs;teriores finditur cauda. </s> <s>Quare uerum non <lb/>e&longs;t quod &longs;cribit Plinius: mirumque &longs;eme&longs;tri uita re&longs;oluuntur in limum nullo <lb/>cernente, &amp; rur&longs;us uernis aquis rena&longs;cuntur, qu&aelig; fuere nat&aelig;: perinde occul <lb/>ta ratione, cum omnibus annis id eueniat: f&oelig;tus <expan abbr="a&utilde;t">aunt</expan> earum &longs;unt primo car&shy;<lb/>nes paru&aelig;, rotund&aelig;, nigr&aelig;, dein oculis tantum &amp; cauda in&longs;ignes: quas Ni&shy;<lb/>cander, quia caudam mouent, <foreign lang="greek">molsuei/das</foreign>, Aratus quia rotund&aelig;, <foreign lang="greek">guei/nous</foreign>, alij <lb/>Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">batraxi/das</foreign>, qua&longs;i dicas, ranunculos, nominant: quorum po&longs;tea figu <lb/>rantur pedes, priores ex pectore, in po&longs;teriores finditur cauda. </s>
  
 <s>Conduntur <lb/>pr&aelig;terea ran&aelig; pallid&aelig; in hortis agentes, qu&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="comed&utilde;tur">comeduntur</expan>, &amp; mut&aelig; &longs;unt. <lb/><expan abbr="C&otilde;ditur">Conditur</expan> denique rana rubeta, qu&aelig; ex rubis, &longs;ub uepribus enim uer&longs;ari &longs;olet, <lb/>nomen inuenit: eam Poeta bufonem, Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">fru/non</foreign> <expan abbr="uoc&atilde;t">uocant</expan>. </s> <s>Conduntur <lb/>pr&aelig;terea ran&aelig; pallid&aelig; in hortis agentes, qu&aelig; <expan abbr="n&otilde;">non</expan> <expan abbr="comed&utilde;tur">comeduntur</expan>, &amp; mut&aelig; &longs;unt. <lb/></s>
  
  <s><expan abbr="C&otilde;ditur">Conditur</expan> denique rana rubeta, qu&aelig; ex rubis, &longs;ub uepribus enim uer&longs;ari &longs;olet, <lb/>nomen inuenit: eam Poeta bufonem, Gr&aelig;ci <foreign lang="greek">fru/non</foreign> <expan abbr="uoc&atilde;t">uocant</expan>. </s>
  
 <s>Duo eius genera, <lb/>altera terrena, qu&aelig; in domibus &amp; uepribus agit: altera palu&longs;tris, qu&aelig; &longs;ui ge <lb/>neris uocem edit. </s> <s>Duo eius genera, <lb/>altera terrena, qu&aelig; in domibus &amp; uepribus agit: altera palu&longs;tris, qu&aelig; &longs;ui ge <lb/>neris uocem edit. </s>
  
Line 12148 
Line 12161 
  
 <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, <lb/>das bergei&longs;en. </s> <s><expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan>, <lb/>das bergei&longs;en. </s>
  
 <s><expan abbr="Secund&utilde;">Secundum</expan>, ritzei&longs;en. <lb/><expan abbr="Terti&utilde;">Tertium</expan>, &longs;umpffei&longs;en. </s> <s><expan abbr="Secund&utilde;">Secundum</expan>, ritzei&longs;en. <lb/></s>
  
  <s><expan abbr="Terti&utilde;">Tertium</expan>, &longs;umpffei&longs;en. </s>
  
 <s><expan abbr="Quart&utilde;">Quartum</expan>, <expan abbr="fi&mtilde;el">fimnel</expan></s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Quart&utilde;">Quartum</expan>, <expan abbr="fi&mtilde;el">fimnel</expan></s></p><p type="main">
  
Line 12578 
Line 12593 
  
 <s>Machin&aelig; &longs;piritales, windfeng/gezeug <lb/>&longs;o wetter bringen</s></p><p type="main"> <s>Machin&aelig; &longs;piritales, windfeng/gezeug <lb/>&longs;o wetter bringen</s></p><p type="main">
  
 <s>Machin&aelig; &longs;piritales, zeuge &longs;o wetter in <lb/>die <expan abbr="grub&etilde;">grubem</expan> bringen/ooder bo<emph type="over"/>e<emph.end type="over"/>&longs;es herau&longs;z zie <lb/>hen: <expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan> genus, windfeng/eius pri <lb/>ma &longs;pecies, windfeng mit <expan abbr="brett&etilde;">brettem</expan> vber <lb/>ecke creutzweis: <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan>, zweierlei lotten <lb/>windfenge: tertia, oder windfang im va&longs;z. <lb/><expan abbr="Secund&utilde;">Secundum</expan> genus, focher/ eius prima <lb/>&longs;pecies, der focher in der &longs;cheibe ooder run <lb/>den geheu&longs;z den ein he&longs;peler zeihet/ &longs;e&shy;<lb/>cunda &amp; tertia, der focher in einem ge <lb/>vierten geheu&longs;ze an der erden/vnd ent&shy;<lb/>bor mit flugeln wie ein mule: quarta, <lb/>der focher in einer &longs;cheiben/den ein wa&longs; <lb/>&longs;errad vmbtra<gap/>bet. </s> <s>Machin&aelig; &longs;piritales, zeuge &longs;o wetter in <lb/>die <expan abbr="grub&etilde;">grubem</expan> bringen/ooder bo<emph type="over"/>e<emph.end type="over"/>&longs;es herau&longs;z zie <lb/>hen: <expan abbr="Prim&utilde;">Primum</expan> genus, windfeng/eius pri <lb/>ma &longs;pecies, windfeng mit <expan abbr="brett&etilde;">brettem</expan> vber <lb/>ecke creutzweis: <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan>, zweierlei lotten <lb/>windfenge: tertia, oder windfang im va&longs;z. <lb/></s>
  
  <s><expan abbr="Secund&utilde;">Secundum</expan> genus, focher/ eius prima <lb/>&longs;pecies, der focher in der &longs;cheibe ooder run <lb/>den geheu&longs;z den ein he&longs;peler zeihet/ &longs;e&shy;<lb/>cunda &amp; tertia, der focher in einem ge <lb/>vierten geheu&longs;ze an der erden/vnd ent&shy;<lb/>bor mit flugeln wie ein mule: quarta, <lb/>der focher in einer &longs;cheiben/den ein wa&longs; <lb/>&longs;errad vmbtra<gap/>bet. </s>
  
 <s><expan abbr="Terti&utilde;">Tertium</expan> genus, wet <lb/>ter bla&longs;belg/eius prima &longs;pecies, oder wet <lb/>terbalg/der bo&longs;e wetter v&longs;z dem &longs;chacht <lb/>durch lotten zeihet oder gu<emph type="over"/>o<emph.end type="over"/>ts dardurch <lb/>hinein brengt: <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan>, der wetterbalg <lb/>der durch roren in einen &longs;toln wettet <lb/>bringet: tertia, die wetter belg &longs;o man <lb/>tritt: quarta, die wetter belg mit oder ron&shy;<lb/>den &longs;cheiben &longs;o ein pferdt tritt: quinta, <lb/>die wetterbelg do ein pferd wie in einet <lb/>ro &longs;zmu<emph type="over"/>c<emph.end type="over"/>le die &longs;tehende welle vmbtreibt</s></p><p type="main"> <s><expan abbr="Terti&utilde;">Tertium</expan> genus, wet <lb/>ter bla&longs;belg/eius prima &longs;pecies, oder wet <lb/>terbalg/der bo&longs;e wetter v&longs;z dem &longs;chacht <lb/>durch lotten zeihet oder gu<emph type="over"/>o<emph.end type="over"/>ts dardurch <lb/>hinein brengt: <expan abbr="&longs;ec&utilde;da">&longs;ecunda</expan>, der wetterbalg <lb/>der durch roren in einen &longs;toln wettet <lb/>bringet: tertia, die wetter belg &longs;o man <lb/>tritt: quarta, die wetter belg mit oder ron&shy;<lb/>den &longs;cheiben &longs;o ein pferdt tritt: quinta, <lb/>die wetterbelg do ein pferd wie in einet <lb/>ro &longs;zmu<emph type="over"/>c<emph.end type="over"/>le die &longs;tehende welle vmbtreibt</s></p><p type="main">
  


Legend:
Removed from v.1.6 
changed lines
 Added in v.1.7