| version 1.21, 2002/08/08 00:17:55 |
version 1.33, 2002/08/18 16:55:32 |
| |
| <?xml version="1.0"?> | <?xml version="1.0"?> |
| | |
| | |
| <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> <author>Agricola, Georgius</author> <title>De re metallica</title> <date>1556</date> | <!DOCTYPE archimedes SYSTEM "../dtd/archimedes.dtd" ><archimedes> <info> |
| | <author>Agricola, Georgius </author> |
| | <title>De re metallica</title> |
| <place>Basle</place> <translator></translator> <lang>la</lang> <cvs_file>agric_remet_01_la_1556.xml</cvs_file><cvs_version>1.17</cvs_version> <locator>0000000001</locator> </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> | <date>1556</date> |
| | <place>Basel</place> |
| | <translator></translator> |
| | <lang>la</lang> |
| | <cvs_file>agric_remet_01_la_1556</cvs_file> |
| | <cvs_version></cvs_version> |
| | <locator>0000000001.xml</locator> |
| | </info> <text> <front> </front> <body> <chap> <pb/><p type="head"> |
| | |
| <s>GEORGII AGRICOLAE <lb/>DE RE METALLICA LIBRI XII<28> QVI­<lb/>bus Officia, In&longs;trumenta, Machinæ, ac omnia denique ad Metalli­<lb/>cam &longs;pectantia, non modo luculenti&longs;&longs;imè de&longs;cribuntur, &longs;ed & per <lb/>effigies, &longs;uis locis in&longs;ertas, adiunctis Latinis, Germanicisque appel­<lb/>lationibus ita ob oculos ponuntur, ut clarius tradi non po&longs;&longs;int.</s></p><p type="head"> | <s>GEORGII AGRICOLAE <lb/>DE RE METALLICA LIBRI XII<28> QVI­<lb/>bus Officia, In&longs;trumenta, Machinæ, ac omnia denique ad Metalli­<lb/>cam &longs;pectantia, non modo luculenti&longs;&longs;imè de&longs;cribuntur, &longs;ed & per <lb/>effigies, &longs;uis locis in&longs;ertas, adiunctis Latinis, Germanicisque appel­<lb/>lationibus ita ob oculos ponuntur, ut clarius tradi non po&longs;&longs;int.</s></p><p type="head"> |
| | |
| |
| | |
| <s>Infima <expan abbr="aũt">aunt</expan> non modo huius &longs;iphonis, &longs;ed <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan> infimæ fi­<lb/>&longs;tulæ pars, ne re&longs;egmina <expan abbr="lignorũ">lignorum</expan>, uel aliud <expan abbr="quiddã">quiddam</expan>, in &longs;e trahens &longs;orbeat, ple <lb/>runque includi &longs;olet in corbe cra&longs;sis uiminibus contexta, & in lacuna po&longs;ita.</s></p><p type="caption"> | <s>Infima <expan abbr="aũt">aunt</expan> non modo huius &longs;iphonis, &longs;ed <expan abbr="etiã">etiam</expan> <expan abbr="aliorũ">aliorum</expan> infimæ fi­<lb/>&longs;tulæ pars, ne re&longs;egmina <expan abbr="lignorũ">lignorum</expan>, uel aliud <expan abbr="quiddã">quiddam</expan>, in &longs;e trahens &longs;orbeat, ple <lb/>runque includi &longs;olet in corbe cra&longs;sis uiminibus contexta, & in lacuna po&longs;ita.</s></p><p type="caption"> |
| | |
| <s>R<emph type="italics"/>ota<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>runcus cui in&longs;ictit in fima fiftula<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>orbis circundans truncum<emph.end type="italics"/> D.</s></p><figure></figure><pb pagenum="143"/><p type="main"> | <s>R<emph type="italics"/>ota<emph.end type="italics"/> A. A<emph type="italics"/>xis<emph.end type="italics"/> B. T<emph type="italics"/>runcus cui in&longs;ictit in fima fi&longs;tula<emph.end type="italics"/> C. C<emph type="italics"/>orbis circundans truncum<emph.end type="italics"/> D.</s></p><figure></figure><pb pagenum="143"/><p type="main"> |
| | |
| <s>Septima &longs;iphonum &longs;pecies ab hinc annis decem inuenta cùm <expan abbr="omniũ">omnium</expan> ma <lb/>ximè artificio&longs;a & durabilis & utilis &longs;it, &longs;ine magno impendio confici po­<lb/>te&longs;t, ea con&longs;tat ex pluribus &longs;iphonibus: qui &longs;imul, ut proximi, in puteum <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>de&longs;cendunt, &longs;ed alter alteri quodammodo &longs;ubijcitur: etenim &longs;i tres fuerint, <lb/>ut e&longs;&longs;e &longs;olent, ultimus exorbet aquas putei, & eas in <expan abbr="primũ">primum</expan> <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan> effun­<lb/>dit: &longs;ecundus ex eo rur&longs;us exhau&longs;tas in &longs;ecundum transfundit: tertius in cu­<lb/>niculi canalem: pila horum &longs;iphonum omnium rota pedes quindecim alta <lb/>attollit pariter pariterque deijcit: quam eius pinnæ, ab impetu riui, in <expan abbr="mont&etilde;">montem</expan> <lb/>deducti, percu&longs;&longs;æ, cogunt uer&longs;ari: rotæ radij in axe, longo pedes &longs;ex, cra&longs;&longs;o <lb/>pedem, inclu&longs;i &longs;unt: cuius utrunque caput circulo ferreo cingitur: &longs;ed in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>quidem infixus e&longs;t codax, in alterum uerò <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan>, ut codacis po&longs;terior pars, <lb/>cra&longs;&longs;um digitum & tam latum quàm ip&longs;um caput e&longs;t: quod tamen teres & <lb/>circiter digitos tres cra&longs;&longs;um primò longitudine pedis recta extat, quatenus <lb/>obtinet locum codacis: mox curuatum & qua&longs;i lunatis obliquatum corni­<lb/>bus altitudine pedis a&longs;&longs;urgit: deinde rur&longs;us pedem recta eminet: quo modo <lb/>fit ut hæc pars recta, cùm in orbem uoluitur, uici&longs;sim fiat pedem altior & hu <lb/>milior quàm illa. </s> | <s>Septima &longs;iphonum &longs;pecies ab hinc annis decem inuenta cùm <expan abbr="omniũ">omnium</expan> ma <lb/>ximè artificio&longs;a & durabilis & utilis &longs;it, &longs;ine magno impendio confici po­<lb/>te&longs;t, ea con&longs;tat ex pluribus &longs;iphonibus: qui &longs;imul, ut proximi, in puteum <expan abbr="nõ">non</expan> <lb/>de&longs;cendunt, &longs;ed alter alteri quodammodo &longs;ubijcitur: etenim &longs;i tres fuerint, <lb/>ut e&longs;&longs;e &longs;olent, ultimus exorbet aquas putei, & eas in <expan abbr="primũ">primum</expan> <expan abbr="lacu&longs;culũ">lacu&longs;culum</expan> effun­<lb/>dit: &longs;ecundus ex eo rur&longs;us exhau&longs;tas in &longs;ecundum transfundit: tertius in cu­<lb/>niculi canalem: pila horum &longs;iphonum omnium rota pedes quindecim alta <lb/>attollit pariter pariterque deijcit: quam eius pinnæ, ab impetu riui, in <expan abbr="mont&etilde;">montem</expan> <lb/>deducti, percu&longs;&longs;æ, cogunt uer&longs;ari: rotæ radij in axe, longo pedes &longs;ex, cra&longs;&longs;o <lb/>pedem, inclu&longs;i &longs;unt: cuius utrunque caput circulo ferreo cingitur: &longs;ed in <expan abbr="alterũ">alterum</expan> <lb/>quidem infixus e&longs;t codax, in alterum uerò <expan abbr="ferrũ">ferrum</expan>, ut codacis po&longs;terior pars, <lb/>cra&longs;&longs;um digitum & tam latum quàm ip&longs;um caput e&longs;t: quod tamen teres & <lb/>circiter digitos tres cra&longs;&longs;um primò longitudine pedis recta extat, quatenus <lb/>obtinet locum codacis: mox curuatum & qua&longs;i lunatis obliquatum corni­<lb/>bus altitudine pedis a&longs;&longs;urgit: deinde rur&longs;us pedem recta eminet: quo modo <lb/>fit ut hæc pars recta, cùm in orbem uoluitur, uici&longs;sim fiat pedem altior & hu <lb/>milior quàm illa. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>Compo&longs;ita uerò e&longs;t ex ferreis bacillis & bracteis, ad ea filis item ferreis <lb/>affixis. </s> | <s>Compo&longs;ita uerò e&longs;t ex ferreis bacillis & bracteis, ad ea filis item ferreis <lb/>affixis. </s> |
| | |
| <s>Bacilla numero &longs;unt &longs;eptem, tria tran&longs;uer&longs;a, quatuor &longs;tatuta: quorum <lb/>quodque latum e&longs;t duos digitos, cra&longs;&longs;um &longs;emidigitum: &longs;ed infimum tran&longs;uer <lb/>&longs;um longum e&longs;t pedes &longs;ex, & duos palmos, medium candem habet longitu <lb/>dinem, <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> incuruatum media parte altius e&longs;t, atque &longs;ic longius alijs du­<lb/>obus. </s> | <s>Bacilla numero &longs;unt &longs;eptem, tria tran&longs;uer&longs;a, quatuor &longs;tatuta: quorum <lb/>quodque latum e&longs;t duos digitos, cra&longs;&longs;um &longs;emidigitum: &longs;ed infimum tran&longs;uer <lb/>&longs;um longum e&longs;t pedes &longs;ex, & duos palmos, medium eandem habet longitu <lb/>dinem, <expan abbr="&longs;upremũ">&longs;upremum</expan> incuruatum media parte altius e&longs;t, atque &longs;ic longius alijs du­<lb/>obus. </s> |
| | |
| <s>Statutorum aliud ab alio di&longs;tat pedibus duobus: quorum utrunque ex <lb/>tremum <expan abbr="altũ">altum</expan> e&longs;t pedes duos, & totidem palmos, media uerò, alta pedes tres <lb/>& palmos duos, ex &longs;upremo tran&longs;uer&longs;o curuato extant, & foramina <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>, <lb/>in quæ inclu&longs;i &longs;unt unci catellarum longarum duos pedes: quarum &longs;upremi <lb/>annelli in clu&longs;i in unum aliquem annellum tertiæ catellæ: quæ exten&longs;a tigilli <pb pagenum="422"/>caput aliquantum exci&longs;um complectitur, & ei circumuoluitur, rur&longs;usque de­<lb/>mi&longs;&longs;æ uncus uni alicui ip&longs;ius annello iniectus hæret. </s> | <s>Statutorum aliud ab alio di&longs;tat pedibus duobus: quorum utrunque ex <lb/>tremum <expan abbr="altũ">altum</expan> e&longs;t pedes duos, & totidem palmos, media uerò, alta pedes tres <lb/>& palmos duos, ex &longs;upremo tran&longs;uer&longs;o curuato extant, & foramina <expan abbr="hab&etilde;t">habent</expan>, <lb/>in quæ inclu&longs;i &longs;unt unci catellarum longarum duos pedes: quarum &longs;upremi <lb/>annelli in clu&longs;i in unum aliquem annellum tertiæ catellæ: quæ exten&longs;a tigilli <pb pagenum="422"/>caput aliquantum exci&longs;um complectitur, & ei circumuoluitur, rur&longs;usque de­<lb/>mi&longs;&longs;æ uncus uni alicui ip&longs;ius annello iniectus hæret. </s> |
| | |
| |
| | |
| <s>humanis: po&longs;teriores pedibus humanis: eas ue <lb/>rò ip&longs;e putauit e&longs;&longs;e in <expan abbr="&longs;imiarũ">&longs;imiarum</expan> genere. </s> | <s>humanis: po&longs;teriores pedibus humanis: eas ue <lb/>rò ip&longs;e putauit e&longs;&longs;e in <expan abbr="&longs;imiarũ">&longs;imiarum</expan> genere. </s> |
| | |
| <s>Ac ibim <expan abbr="Ægyptiã">Ægyptiam</expan> in Alpibus à Mar­<lb/>co Egnatio Caluino præfecto ui&longs;am Plin. </s> | <s>Ac ibim <expan abbr="Ægyptiã">Ægyptiam</expan> in Alpibus à Mar­<lb/>co Egnatio Caluino præfecto ui&longs;am Plin. memoriæ prodidit. </s> |
| | |
| <s>memoriæ prodidit. </s> | |
| | |
| <s><expan abbr="Aquilã">Aquilam</expan> &qring;que<lb/>Northu&longs;æ in Toringia, <expan abbr="quũ">quum</expan> ibi con&longs;enui&longs;&longs;et, mortuam &longs;cimus. </s> | <s><expan abbr="Aquilã">Aquilam</expan> &qring;que<lb/>Northu&longs;æ in Toringia, <expan abbr="quũ">quum</expan> ibi con&longs;enui&longs;&longs;et, mortuam &longs;cimus. </s> |
| | |