| author index |  | 67 / 344 |  |   search |
| Descartes, René Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
65
genter erit advertenda, fusiusque infrà exponetur a.
XXXIX.
Altera lex naturae:
quòd omnis motus ex
se ipso sit rectus; &
ideò quae circulariter
moventur, tendere
semper ut recedankt ˆ
centro circuli quem
describunt.
20
25
30
5
10
15
20
25
30
Tertia lex naturae haec est: ubi corpus quod move
tur alteri occurrit, si minorem habeat vim ad pergen
dum secundùm lineam rectam, quàm hoc alterum ad
ei resistendum, tunc deflectitur in aliam partem, &
motum suum retinendo solam motús determinationem
amittit; si verò habeat majorem, tunc alterum corpus
secum movet, ac quantum ei dat de suo motu, tantun
dem perdit. Ita experimur dura quaelibet corpora pro
jecta, cúm in aliud durum corpus impingunt, non ideò
à motu cessare, sed versus contrariam partem reflecti;
contrà verò, cúm occurrunt corpori molli, quia facilè
in illud motum omnem suum transmittunt, ideò statim
ad quietem reduci. Atque omnes causae particulares
mutationum, quae corporibus sunt;
accidunt, in hac tertiâ
lege continentur, saltem eá quae ipsae corporea sunt;
an enim, & qualem, mentes humanae vel Angelicá vim
habeant corpora movendi, non jam inquirimus, sed ad
tractationem de homine reservamus b.
5XL.
Tertia lex: quòd unum
corpus, alteri fortio
ri occurrendo, nihil
amittat de suo motu;
occurrendo verò mi
nùs forti, tantum
amittat, quantum in
illud transfert.
5
10
15
Demonistratur autem prior pars hujus legis, ex eo
quòd differentia sit inter motum in se spectatum &
ipsius determinationem versus certam partem, quâ sit
ut ista determinatio possit mutari, motu integro rema
nente. Cúm enim, ut antè dictum est, unaquaeque res,
non composita, sed simplex, qualis est motus, semper
esse perseveret, quamdiu à nullâ causà externâ destrui
tur; & in occursu duri corporis, appareat quidem causa
quae impediat, ne motus alterius corporis, cui occur
rit, maneat determinatus versus eandem partem; non