| Gassendi, Pierre De motu impresso a motore translato epistulae duae 1642 |
|
35
runt nihil esse aliud, quàm species quasdam motus lo
calis. Deinde nullus videtur motus, qui secluso primæ
uo illo, non possit censeri violentus: quatenus nullus est,
qui nisi cum impulsione vnius rei in aliam fiat, ex quo
effectum est, vt Aristoteles, etiam rerum cadentium
quæsierit motorem externum, principium nempe
generans; & in motibus animalium distinguendas
censuerit parteis, quarum aliæ mouerentur ab aliis,
ad vsque vnam, que moueret, per se immota. Ne
que videri ab surdum debet, esse continuam aliquam
in rebus naturæ violentiam; quoniam ipsa quoque
violentia ex eò censeri naturalis potest, quod Au
thor naturæ illam instituerit, quæ gignundis rebus
naturalibus inseruiret; cum constet nihil alterari,
nihil interire, nihil exoriri, absque motu reciproco,
siue actione, & reactione, qua vnaquæque res vim
patiatur; adeo proinde vt violentia naturas singu
lareis solùm, non vniuersalem attineat. Prætereà
cum motus naturalis, & violenti voces non videan
tur nobis esse confundendæ, ea mihi semper vtrius
que notio visa est commodissima, vt naturalis ap
pelletur, qui aut sponte, aut sine vlla repugnantia
fit: violentus, qui præter naturam, aut cum aliqua
repugnantia. Ita incessus animalis naturalis est, quia
sponte sit: saltatio violenta, quia cum aliqua repu
gnantia. Ita trajectio globi per aërem violenta, quia
præter naturam; volutio supra planum naturalis,
quia nihil repugnat. Rursùs, quia sæpenumerò cau
sa seu spontanea, seu repugnans non apparet, &
quæri potest quoddam criterium, quo discerni va-
search