Guevara, Giovanni di In Aristotelis mechanicas commentarii 1627
author indexprevious page35 / 303next page
 show/hide xml  show page   search  

27
ad componendam integram scientiam de eodem subiecto
materiali ac passionibus illius; tum ex vnitate obiecti form­
lis circa quod omnes scientiæ partiales conueniunt.

Quibus positis dicendum est, Mechanicam facultatem es­
se vnicam scientiam totalem vnitate ordinis, ac obiecti for­
malis, sub quà scientia totali tanquam sub specie atoma con­
tinentur omnes conclusiones, vel scientiæ partiales Mecha­
nicæ. Id quod facile probatur ex eo, quia omnis Mechani­
ca cognitio versatur circa eandem rationem formalem obie­
cti adęquati, nempe quantitatem ponderis artificiosè mouen­
di, aut detinendi, licet non de eodem pondere, vel de eisdem F
ponderantibus in qualibet parte huius scientiæ persè agatur.
Deinde probatur, quia omnes conclusiones demonstratæ in
hac scientia, ordinantur ad plenam cognitionem obiecti expli­
cati, siue per contemplationem partium illius, agendo de
hoc, vel illo graui, aut leui quod moueri debet, aut quiesce­
re, siue per contemplationem plurium passionum quas idem
subiectum patitur, quatenus cadit sub artificiosam motionem
aut quietem. Rursus plurimæ conclusiones in ea demonstra­
tæ, deseruiunt tanquam principia in demonstrationibus reli­
quarum; vnde talis apparet ordo & connexio inter illas ad
inuicem, vt indubitanter ad eandem omninò scientiam tota­
lem in specie sumptam pertinere ab omnibus dicantur.

Diuiditur autem hæc scientia totalis in plures partes ve­
luti integrantes, ratione subiecti. Porrò cum eius subiectum
non sit vna & eadem indiuisibilis entitas, sed multiplex sub
ratione illa communi iam explicata corporis artificiosè mo­
bilis, tot erunt partes huius scientiæ, quot sunt partes ipsius
adæquati subiecti de quo demonstrat qua ratione moueri de­
beat aut quiescere. Et licet partes ipsæ adæquati subiecti
comparari possent ad illud tanquam species ad genus, sub
quo continentur, vt singula elementa, aut mixta respectu cor­
poris in vniuersum quod artificiosè moueri potest, aut quie­
scere; nihilominus cum ratio specificans scientiam, in præsenti
non attendatur penes propriam differentiam subiecti mate­
rialis, sed penes rationem formalem sub qua consideratur in