| Guevara, Giovanni di In Aristotelis mechanicas commentarii 1627 |
|
255
bet contrarietatem cum grauitate, aut leuitate, quæ sunt
qualitates inter se contrariæ. Et confirmari adhuc potest,
quia si gradus aliquis grauitatis expelleretur è proiecto, id
fieret per introductionem similis gradus leuitatis, vt gradus
frigoris per gradum caloris; atque adeò non per introdu
ctionem qualitatis impetus, quæ indifferens est ad coexi
stendum cum grauitate, aut leuitate. Licet quandoque ex
prædominio impediat effectum, seu motum vtriusque vel
alterutræ qualitatis oppositæ. Nam si dirigatur ad latera
per lineam horizonti paralellam, nec sinit proiectum ascen
dere, nec descendere; ac sursum ferens pondera prohibet
descensum, non minus ac ascensum leuium dum ea deorsum
deprimit. Quod si pleraque grauia nimia grauitate proijci
minimè valeant, nullamque propterea impetus introductio
nem, aut productionem in se admittant: hoc certè non pro
uenit ex contrarietate, quam formaliter grauitas habeat
cum impetu; sed ex repugnantia, quam dicit ad motum
præter naturalem, ac requisitum tanquam conditionem ad
hoc vt impetus producatur, & incutiatur. Etenim quod mo
neri nequit, nec potest impelli, & absque impulsu, nulla fieri
valet proiectio. Sicut contrà quantò plus, aut velociùs
graue aliquod à proijciente agitatur, tantò maiorem ab eo
impetum recipit, longiusque proijcitur.
Soluit igitur quæstionem Aristoteles dicens, proiecta ex
eo à latione cessare, quod virtus motiua impellens, quam
vocat potentiam, & qua ipsa ferebantur, tandem desinat,
atque marcescat. Quod profectò duplici ex causa euenire
posse subiungit. Nimirum vel propter simplicem retractio
nem, vt cum proiecta alterius corporis obiectu, siue repulsu
retrahuntur à tali motu, ac sistere coguntur: ( Nam quippe
tunc cessante progressu, ac motu, cessat & impetus, qui sicut
præuio motu producitur, ita quamdiu durat conseruatur in
motu tanquam cum propria dispositione;) vel propter in
clinationem, quam potius ipsa proiecta habeant ad alium
motum, vt sursum, vel deorsum per naturalem grauitatem,
aut leuitatem quando talis inclinatio rursus coeperit præ-
search