| Descartes, René Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
22
dum. Etenim ad perceptionem, cui certum & indubi
tatum judicium possit inniti, non modò requiritur ut
sit clara, sed etiam ut sit distincta. Claram voco illam,
quae menti attendenti praesens & aperta est: sicut ea
clarè à nobis videri dicimus, quae, oculo intuenti
praesentia, satis fortiter & apertè illum movent. Distin
ctam autem illam, quae, cùm clara sit, ab omnibus aliis
ita sejuncta est & praecisa, ut nihil planè aliud, qu'am
quod clarum est, in se contineat.
XLV.
Quid sit perceptio
clara, quid distincta.
30
5
Ita, dum quis magnum aliquem sentit dolorem, cla
rissima quidem in eo est ista perceptio doloris, sed non
semper est distincta; vulgò enim homines illam con
fundunt cum obscuro suo judicio de naturâ ejus, quod
putant esse in parte dolente simile sensui doloris, quem
solum clarè percipiunt. Atque ita potest esse clara per
ceptio, quae non sit distincta; non autem ulla distincta,
nisi sit clara.
LVI.
Exemplo doloris osten
ditur, claram esse
posse perceptionem,
etsi non sit distincta;
non autem distin
ctam, nisi sit clara.
10
5
Et quidem in primâ aetate mens ita corpori fuit im
mersa, ut quamvis multa clarè, nihil tamen unquam
distinctè perceperit; cùmque tunc nihilominus de
multis judicârit, hinc multa hausimus praejudicia, quae
à plerisque nunquam postea deponuntur. Ut autem nos
iis possimus liberare, summatim hîc enumerabo sim
plices omnes notiones, ex quibus cogitationes nostrae
componuntur; & quid in unâquâque sit clarum, quid
que obscurum, sive in quo possimus falli, distinguam.
XLVII.
Ad primae aetatis prae
judicia emendanda,
simplices notiones
esse confiderandas, &
quid in quâque sit
clarum.
20
25
Quaecunque sub perceptionem nostram cadunt, vel
tanquam res, rerumve affectiones quasdam, considera
mus; vel tanquam aeternas veritates, nullam existen
tiam extra cogitationem nostram habentes. Ex iis quae
tanquam res consideramus, maximè generalia sunt