| author index |  | 247 / 291 |  |   search |
| Cardano, Girolamo Opus novum de proportionibus 1570 | ||||||
|
228
rum nixu, & ita minus laborabunt. Et
quo minus laborabunt brachia, plus
corpus laborabit. Et ideò, ut declara
tum est suprà, minor labor erit cum æ
qualiter ambo laborabunt. Tertium,
quo minor erit proportio c b ad b a,
eo maius spatium pertransibit remex,
qui mouet ex a in d, sed tanto facilius
mouebit, quia labor motus b c minue
tur, ut suprà uisum est per longitudinem a b & d b, ut suprà demon
strauimus. Quartum, cùm remus transierit quoddam spatium
iuxta robur, puta ex c in e, necesse est ut eleuetur super aquam, tum
quia impediret motum pro gressus nauis, tum ut transferatur ante:
aliter si transferretur ante sub aqua difficilius multo, quam per aë
rem transferretur, & retroageret tantundem nauim, quantum an
tea retroactam impulit. His per se notis dico, quòd translato remo
ex c in e, necesse est nauim contrà transferri ex f in g: nam quia impe
dimentum ex aqua transitur c in e, maius est quam nauis super a
quam, & remus debet transferri ex a in d, & non potest transferri
nisi uel stante naui, & translato c in e, uel stante a b c remo, & trans
lata naui: & tunc necesse est, ut e progrediatur ad h, ita dessecabit a
quam ch, ergo difficultas manet eadem fermè, ex his fit motus com
positus, ut palma non redeat usque ad e, sed maneat remus minus in
clinatus, & quasi ad perpendiculum in h. Et manifestum est, q̊d erit
motus compositus ex retro cessu remi & pro cessu nauis. Qui etiam
remiges circa medium sunt minus laborarent, si remus æqualiter
promineret extra scalmum, sed magis laborant, quia proportio est
eadem, & a b est longior, & crassior remus, ut minus flectatur ob
longitudinem, aliter si esset æqualis crassitudinis, & multo longior
flecteretur aut frangeretur, ideò robustiores remiges ponuntur in
medio triremis. Iuuatur præterea motus nauis prorsum ex percus
sione remi, & impetu iam aquisito cum nixu remi in aduersum su
perueniente. Rursus cum nauis transferatur eodem tempore antè
quò a progreditur ad d, manifestum est quòd magna pars est ex
motu nauis, non nixu corporis aut uirium: & ita quod celerius mo
uetur ex c in h, ab initio dum nauis quiescit, aut tardius mouetur,
tardius autem dum nauis progreditur.
Prop. 188.
Propos. 71.
Cur temo cum paruus sit magnam nauim agere potest: & cur cum
uarietas sit in prora, ipse constituatur in puppi. Et cum transuersim
ab aqua prematur, rectà nauim dirigat?