Descartes, René Principia philosophiae 1644

author index 203 / 345      search

CLIV.
Cur secundarii Plane­
tae qui sunt circa Jo­
vem, tam celeriter;
qui verò sunt circa

illum gyrent, & quisque tanto celeriùs quantò Jovi est
vicinior. Hujus enim diversitatis causa esse potest, quòd
Jupiter, ut Sol & Terra, circa proprium axe, agatur;
Saturnus autem, ut Luna & Cometae, semper eandem
suî partem convertat versùs centrum vorticis in quo
continetur.

Saturnum, tàm tardè
vel nullo modo mo­
veantur.

5

Praeterea non mirabimur, quòd axis, circa quem
Terra diei spatio convolvitur, non sit perpendiculariter
erectus supra planum eclipticae, in quo anni spatio
circa Solem rotatur, sed plusquam viginti tribus gra­
dibus à perpendiculo declinet: unde oritur diversitas
aestatis & hyemis in terrâ. Nam motus annuus Terrae
in eclipticâ praecipuè determinatur à consensu totius
materiae coelestis circa Solem gyrantis, ut patet ex eo,
quòd omnes Planetee in eo quamproximè consentiant;
directio autem ejus axis, circa quem fit motus diur­
nus, magis pendet à partibus coeli, à quibus materia
primi elementi versùs ipsam fluit. Quippe cùm imagi­
nemur omne spatium, quod jam à primo coelo occupa­
tur, fuisse olim divisum in quatuordecim pluresve vor­
tices, in quorum centris erant illa sidera, quae nunc
conversa sunt in Planetas, fingere non possumus illo­
rum omnium siderum axes versus easdem partes fuisse
conversos; hoc enim cum legibus naturae non conve­
niret. Sed valde credibile est materiam primi elementi,
quae in Terrae sidus confluebat, ex iisdem ferè partibus
firmamenti venisse, quas nunc adhuc ejus poli respi­
ciunt; atque dum multi macularum cortices supra hoc
sidus paulatim generabantur, particulas striatas istius
materiae primi elementi multos sibi meatus in his cor­
ticibus efformâsse, ipsosque ad magnitudinem & figu-