at uero cum in concauam partem incidit retineri nece&longs;&longs;e e&longs;t: atque ita <lb/> pondus non amplius de&longs;cendit, rota &longs;i&longs;titur, malleus manet immo­<lb/> bilis: &longs;patia ergo quæ &longs;unt inter cauitates &longs;unt &longs;ecundum magnitu­<lb/> dinem proportionis numerórum <expan abbr="horarũ">horarum</expan>, uel ad &longs;ex, uel ad duode­<lb/> cim, uel ad uiginti ­<lb/> <figure id="id.015.01.176.1.jpg" xlink:href="carda_propo_015_la_1570/015-01-figures/015.01.176.1.jpg"/><lb/> quatuor terminan­<lb/> tium. </s>
<s id="id002753">Ita quod, gra­<lb/> tia exempli, &longs;it iam <lb/> in cauitate a duode­<lb/> cim&etail; horæ uncus, di<lb/> uidam circulum to­<lb/> tum in duas partes <lb/> æquales, quia in &longs;in <lb/> gulis medietatibus <lb/> propo&longs;itum e&longs;t, duo<lb/> decim facere cauita­<lb/> tes pro unco retinen­<lb/> do. </s>
<s id="id002754">Et quia in una­<lb/> quaque medietate o­<lb/> portet, ut pul&longs;ent ho<lb/> ræ lxxviij, & præterea &longs;int ibi &longs;ex &longs;patia cauitatum, quarum &longs;ingulæ <lb/> contineant, gratia exempli, duo &longs;patia unius ictus, ut certius retinea <lb/> tur uncus, <expan abbr="erũt">erunt</expan> igitur &longs;patia omnia nonaginta: diuidemus ergo me­<lb/> dietatem circuli utranque in nonaginta partes æquales incipiendo <lb/> ab a, & dabimus b primæ hor&etail; quod &longs;patium e&longs;t unius tantum par<lb/> tis ex nonaginta, po&longs;t de&longs;cribemus c cauitatem duarum partium, <lb/> ita ubi ictum unum dederit uncus, retinebitur in c, pò&longs;t accipiemus <lb/> duo &longs;patia, & &longs;int &longs;ignificata d litera, po&longs;t qu&etail; faciemus cauitatem e: <lb/> & ita uncus bis cadet in d, & pul&longs;abunt duo ictus, & pò&longs;t retinebi­<lb/> tur uncus in e. </s>
<s id="id002755">Et po&longs;t accipiam &longs;patium trium partium, quod &longs;it f, <lb/> & po&longs;t de&longs;cribam cauitatem g duarum partium, atque ita procedam <lb/> u&longs;que ad duodecim.</s>
</p>
<p type="main">
<s id="id002756">Ex quo manife&longs;tum e&longs;t pondus quod agit rotam uolæ non de­</s>
</p>
<p type="main">
<s id="id002759">Secundum, quòd de&longs;cendit illud pondus plus & minus, iuxta <lb/> <arrow.to.target n="marg526"/><lb/> proportionem numeri horarum, ita quod quando pul&longs;abit una ho <lb/> ra parum ualde de&longs;cendet, cum &longs;ex horæ &longs;excuplo magis, cum duo­<lb/> decim adhuc longè magis, id e&longs;t duplo plus quàm cum pul&longs;ant <lb/> &longs;ex horæ.</s>
</p>
<p type="main">
<s id="id002761">Secunda con&longs;tructio hanc habet rationem: Cum n rota indicis <lb/> coniuncta fuerit rotæ, quæ transfert malleum, nece&longs;&longs;e e&longs;t ut unà fe­