corpus rur&longs;us parum tan&shy;<lb/>
gant. </s> <s id="id.001587">At &longs;i recti lineum e&longs;&shy;<lb/>
&longs;et, rectitudine &longs;ua mul&shy;<lb/>
tum plani attingeret. </s> </p>

<p type="head"> <s id="id.001588">COMMENTARIVS. </s> </p>

<p type="main"> <s id="id.001589">Cvr qu&aelig; figurarum.&rsqb; <emph type="italics"/>In hoc capite redit Ari&longs;toteles ad fi&shy;<lb/>
guras rotundas, &amp; qu&aelig;rit generaliter cau&longs;as facilitatis motus <lb/>
earum, ea&longs;que quinque a&szlig;ignat <expan abbr="modic&utilde;">modicum</expan> tactum, offen&longs;ationem exi&shy;<lb/>
guam, nutum dimidi&aelig; partis, motum <expan abbr="perpetu&utilde;">perpetuum</expan>, motum naturalem. <emph.end type="italics"/></s> </p>

<p type="main"> <s id="id.001590">Tribus modis.&rsqb; <emph type="italics"/>Rotundorum motus &longs;implex per &longs;pecies indu&shy;<lb/>
citur: &longs;ed diminut&egrave;. </s> <s id="id.001591">Perfect&egrave; autem &longs;ic. </s> <s id="id.001592">Rotundum omne per &longs;e mo&shy;<lb/>
uetur, vel ab alio. </s> <s id="id.001593">Per &longs;e quidem vt c&aelig;lum, cuius nulla pars prim&ograve; <lb/>
moueri dici pote&longs;t: omnes tamen &longs;imul in loco mouentur. </s> <s id="id.001594">Ab alio <lb/>
ver&ograve;, in quo etiam eius quod mouetur pars aliqua prim&ograve; mouetur, <lb/>
&amp; quidem duobus modis progrediente axe: vel manente. </s> <s id="id.001595">Progre&shy;<lb/>
diente rur&longs;us duobus modis, priore cum motus incipit &agrave; circumfe&shy;<lb/>
rentia, vt in rota &longs;uper planum volutata: po&longs;teriore <expan abbr="c&utilde;">cum</expan> ab axe, vt in <lb/>
rota per axem currus circumducta. </s> <s id="id.001596">Manente ver&ograve;, rur&longs;us duobus <lb/>
modis, nemp&egrave; axe moto in &longs;uo loco: vel etiam immoto. </s> <s id="id.001597">Et moto qui&shy;<lb/>
dem rur&longs;us duobus modis, primo cum motus incipit &agrave; circumferen&shy;<lb/>
tia, vt in &longs;uccula per collopes ver&longs;a: &longs;ecundo cum motus incipit ab <lb/>
axe, vt in mola &amp; rota qua acuuntur gladij: immoto vero, vt in <lb/>
trochlea, cuius <expan abbr="vert&etilde;tis">vertentis</expan> per funes motus incipit &agrave; circumferentia: &longs;ed <lb/>
axe omnino immoto. </s> <s id="id.001598">Sicque legitima diui&longs;ione &amp; experimento ro&shy;<lb/>
tundorum motus &longs;ex &longs;pecies infim&aelig; reperiuntur, &egrave; quibus prima pr&aelig;&shy;<lb/>
termi&longs;&longs;a e&longs;t ab Ari&longs;totele, quia nihil ad Mechanicen, &longs;ecunda pr&aelig;&shy;<lb/>
termitti non debuit, ni&longs;i quia noti&szlig;ima. <emph.end type="italics"/></s> </p>

<p type="main"> <s id="id.001599">Vel enim.&rsqb; <emph type="italics"/>Cum rota currui &longs;ubiecta e&longs;t, tracto curru axis vn&agrave; <lb/>
progreditur. </s> <s id="id.001600">Et cum rota quie&longs;cere nequeat, quia axis tractus pre&shy;<lb/>
mit, &amp; pondus adijcit non ad perpendiculum: &longs;ic enim ad centrum <lb/>
impelleret: &longs;ed ad latus, quo trahitur, &amp; pondere adiecto ad nutan&shy;<lb/>
tem dimidia &longs;ui parte &longs;emper rotam, e&ograve; labitur. </s> <s id="id.001601">Facilius autem cir&shy;<lb/>
cumuertitur: quam trahatur, itaque procedit. </s> <s id="id.001602">Et &longs;ic ibi quidem rota <lb/>
ex circumferentia, quam ab&longs;idem h&icirc;c appellat, mouetur: &longs;ed ab axe <emph.end type="italics"/>