<p type="main">
<s id="id.001589">Cvr quæ figurarum.] <emph type="italics"/>In hoc capite redit Ari&longs;toteles ad fi­<lb/> guras rotundas, & quærit generaliter cau&longs;as facilitatis motus <lb/> earum, ea&longs;que quinque aßignat <expan abbr="modicũ">modicum</expan> tactum, offen&longs;ationem exi­<lb/> guam, nutum dimidiæ partis, motum <expan abbr="perpetuũ">perpetuum</expan>, motum naturalem. <emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">
<s id="id.001590">Tribus modis.] <emph type="italics"/>Rotundorum motus &longs;implex per &longs;pecies indu­<lb/> citur: &longs;ed diminutè. </s>
<s id="id.001591">Perfectè autem &longs;ic. </s>
<s id="id.001592">Rotundum omne per &longs;e mo­<lb/> uetur, vel ab alio. </s>
<s id="id.001593">Per &longs;e quidem vt cælum, cuius nulla pars primò <lb/> moueri dici pote&longs;t: omnes tamen &longs;imul in loco mouentur. </s>
<s id="id.001594">Ab alio <lb/> verò, in quo etiam eius quod mouetur pars aliqua primò mouetur, <lb/> & quidem duobus modis progrediente axe: vel manente. </s>
<s id="id.001595">Progre­<lb/> diente rur&longs;us duobus modis, priore cum motus incipit à circumfe­<lb/> rentia, vt in rota &longs;uper planum volutata: po&longs;teriore <expan abbr="cũ">cum</expan> ab axe, vt in <lb/> rota per axem currus circumducta. </s>
<s id="id.001596">Manente verò, rur&longs;us duobus <lb/> modis, nempè axe moto in &longs;uo loco: vel etiam immoto. </s>
<s id="id.001597">Et moto qui­<lb/> dem rur&longs;us duobus modis, primo cum motus incipit à circumferen­<lb/> tia, vt in &longs;uccula per collopes ver&longs;a: &longs;ecundo cum motus incipit ab <lb/> axe, vt in mola & rota qua acuuntur gladij: immoto vero, vt in <lb/> trochlea, cuius <expan abbr="vert&etilde;tis">vertentis</expan> per funes motus incipit à circumferentia: &longs;ed <lb/> axe omnino immoto. </s>
<s id="id.001598">Sicque legitima diui&longs;ione & experimento ro­<lb/> tundorum motus &longs;ex &longs;pecies infimæ reperiuntur, è quibus prima præ­<lb/> termi&longs;&longs;a e&longs;t ab Ari&longs;totele, quia nihil ad Mechanicen, &longs;ecunda præ­<lb/> termitti non debuit, ni&longs;i quia notißima. <emph.end type="italics"/></s>
</p>
<p type="main">
<s id="id.001599">Vel enim.] <emph type="italics"/>Cum rota currui &longs;ubiecta e&longs;t, tracto curru axis vnà <lb/> progreditur. </s>
<s id="id.001600">Et cum rota quie&longs;cere nequeat, quia axis tractus pre­<lb/> mit, & pondus adijcit non ad perpendiculum: &longs;ic enim ad centrum <lb/> impelleret: &longs;ed ad latus, quo trahitur, & pondere adiecto ad nutan­<lb/> tem dimidia &longs;ui parte &longs;emper rotam, eò labitur. </s>
<s id="id.001601">Facilius autem cir­<lb/> cumuertitur: quam trahatur, itaque procedit. </s>
<s id="id.001602">Et &longs;ic ibi quidem rota <lb/> ex circumferentia, quam ab&longs;idem hîc appellat, mouetur: &longs;ed ab axe <emph.end type="italics"/>