| Agricola, Georgius De re metallica 1556 | ||||||
|
122
per superiora tigna transuersaria, altera super inferiora: utraque tam longa
est, ut ferè ex machinæ tympano usque ad puteum pertineat. Vtrique prope i
dem tympanum axiculus ligneus est teres & crassus digitos sex, cuius capi
tula, lamellis ferrata, uersantur in armillis ferreis: utrique sunt orbiculi lignei,
qui unà cum axiculis suis ferreis uoluuntur in earundem trabium foramini
bus: atque hi orbiculi circuncirca sunt excauati, ut funis ductarius ex ipsis exci
dere non possit: itaque uterque funis per suum axiculum suosque orbiculos ex
tensus uersatur: utriusque uncus ferreus uasis semicirculo inijcitur: utrique præ
terea capiti alterius inferioris tigni duplicati, quod est in axe inclusum, est ti
gillum longum pedes quatuor: id quasi ex duplicato pendet: cui inferius ti
gnum curtum est inclusum, in quo auriga sedet: quodque ferreum habet cla
uum, qui recipit catenam, atque ea rursus stateram. Quo modo fieri potest ut
duo equi hanc machinam modo hac, modo illac trahant: uicissimque uas alte
rum onere plenum ex puteo extrahatur, alterum uacuum in eundem demit
tatur. Si uerò puteus fuerit profundus, quatuor equi machinam circuma
gunt. Vasi autem extracto, siue siccæ siue humidæ res effundendæ fue
rint, operarius harpagonem inijcit, ipsumque subuertit:
is ex catena, cui tres uel quatuor annuli sunt,
ad trabem affixa, dependet.
Tigna erecta A. Tigna humi strata B. Tigna oblique de
scendentia C. Area D. Tignum in imo crateris stra
tum E. Axis F. Tigna transuersaria duplicata G.
Tympanum H. Ductarij funes I. Vas K. Tigillum ex
duplicato pendens L. Tignum curtum M.
Catena N. Statera O. Harpago P.