Borro, Girolamo De motu gravium et levium 1575

author index 121 / 316      search

Nuncupatur prima facultas essentialis: quia est ad for­
mam, quæ est rei essentia: pugnans enim & contrarium ele­
mentorum ad contrarij elementi formam tendit, idque ratio­
ne materiæ, cuius gratia vnumquodque quod fit facultatem
habet, adhoc, vt fiat: res enim omnes, quæ fiunt, à materia
habent, vt fieri possint, antequam fiant, & vt fiant, cum fiunt;
& à forma habent non vt fieri possint, nec vt fiant, sed vt sint,
forma est quæ dat esse, & hoc esse, & materia solum præ­
stat fieri.

Nuncupatur prima facultas violenta, quia elementa ad
propria loca naturaliter concitari nequeunt, & quod elemen­
ta ad propria loca ferantur; illis præter naturam accidit; id­
que altero duorum modorum, vel quia extra proprium locum
genita cum sint, non nihil conseruant contrariæ, atque pugnan
tis illius naturæ, ex qua genita sunt: vt ecce ignis ex terra ge­
nitus, qui non nihil adhuc conseruat contrariæ, atque pugnan
tis terræ, illiusque naturæ, ex qua est genitus; quam ascenden­
do deponit, dum ad proprium ac naturalem locum, vt ad pro­
priam naturam, ac perfectionem numeris omnibus absolutam
mouetur: perfectionem tum demum nanciscetur, cum ad opta­
tum locum naturalem peruenerit, quo cum ascenderit, iam
actu perfectum erit: tunc enim omni excusso pondere, omni­
que deposita contraria grauitate, ignis leuissimus erit omni­
no absolutus.

Secundo igni præter naturam sursum moueri accidit; quan­
do ignis extra proprium locum naturalem extrusus, violentiam
illam passus est, qua de re nuper aliqua ex parte egimus; à qua
fit, vt non natura, sed violentia dispositus existat: quæ omnia
vera sunt ex his quæ Aristoteles, Simplicius, Auerroes, &
cæteri ferè omnes semper, & vbique probatissimi Philosophi