| Varro, Michel De motu tractatus 1584 | ||||||
|
21
maior, minor aut æqualis dicitur: & quo minori tem
pore idem spatium absoluitur, eo maior est, vel quo
maius spatium eodem tempore.
Vt igitur motus magnus dicatur, perinde est si
paruo tempore fiat, aut magno spatio.
Quod autem maiorem motum ciere potest illud,
vis maior dicitur, quòd minorem minor.
Vis autem seu mouendi potentia in eodem sub
iecto certa & finita est. Quęlibet enim res vi natura
li prędita, si à loco naturali absit, suóque arbitrio con
mittatur, certo tempore eò redit. Est enim certum
in rerum natura quanto tempore libræ vnius pondus
deorsum sponte sua delatum, miliare vnum aut duo
conficiat pro ratione materię, vel quantum spatij v
na vel duabus horis percurrat. Id verò quantum sit,
hominum industria nondum quod sciam explora
tum est: aliâs autem id demonstrare conabimur.
Mouendi verò potentia in alieno subiecto infi
nita est, hoc est, in infinitum augeri vel minui potest,
quoniam in finita auctione & diminutione est resi
stentia: tanta enim est, quanta est in eodem subiecto
vis: quantúsque motus illius est vis alterius respectu.
Quo igitur vis quæ alienum subiectum mouere ni
titur, illud magis mouere nitetur, eo minùs illud
mouere poterit, maior enim erit illius resistentia.
Quemadmodum enim quod magis nutu suo mo