Schott, Gaspar Mechanica Hydraulicopneumatica 1657

author index 92 / 203      search

Fons ad S.
Georgium
Venetijs.

Protheoria III.

PROTHEORIA
TERTIA.

Devi Rarefactiva; seu de tertio Hydro-pnev­
maticarum Machinarum Principio.

§. I.

Rarefactionis vis, & effectus mirabiles.

RArefactionem ingentes suppeditare vires vt
alijs corporibus, ita aquæ & aëri, ad ea in omnem si­
tus differentiam impellendam, multòque magis ad
hydro-pnevmatica omnis generis technasmata mo­
lienda; is solus ignorare potest, qui stupendos ipsius effectus igno­
rat. videmus quotidie, miramurque, ac plangimus stragem,

quam πολιο [...] χῃταὶ nitrato & sulphureo pulvere intra bombarda­
rum militarium angustias rarefacto edunt, in sternendis non ho­
minibus tantùm, sed ædibus, turribus, propugnaculis, atque
adeo vrbibus integris. Non Iovis tantummodo fulmina imita­
tur rarefactio in bombardis, sed Plutonis etiam iras æmulatur in
subterraneis cuniculis; tantò perniciosiore strage, quantò mi­
nùs patente. Excavant Martiales Architecti à loco obsidionis

ad vsque propugnaculum, cui ruinam minantur, viam anfra­
ctuosam, angustamque, magneticæ pixidis ductu, uti inter alios
docet P. Athanasius Kircherus lib. 2. de Arte Magnet. par. 2. cap. 1.
Probl. 7. & nos in Pantometro Kircherianolib. 5. Ichnographi­
co Probl. 8. Sub loco deinde ruinæ destinato Cameram con­
struunt laxiorem, eamque implent pulveris tormentarij vasis,
& ostium claudunt, relicto exiguo foramine, perque viam totam
ignis pabulum sternunt, & egressi ignem applicant; qui serpens
per viam accendit pulveris massam omnem Camerâ conclusam,
itàque rarefacit, dilatatque, ut angustiarum impatiens, & laxio­
rem quærens locum, impositam sibi molem disiiciat horribili

fremitu, nec minori terrore, quàm damno. Nihil unquam
magis simile terræ motui, qui & ipse rarefactionis est effectus lu-