| Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713 |
|
483
fectum. Æternusest & Infinitus, Omnipotens& Omnisciens,id
est, durat ab æterno in æternum & adest ab infinito in infinitum,
omnia regit & omnia cognoscit quæ fiunt aut sciri possunt. Non
est æternitas vel infinitas, sed æternus & infinitus; non est duratio
vel spatium, sed durat & adest. Durat semper & adest ubique, &
existendo semper & ubiQ.E.D.rationem & spatium, æternitatem
& infinitatem constituit. Cum unaquæque spatii particula sit
semper,& unumquodQ.E.D.rationis indivisibile momentum ubique;
certe rerum omnium Fabricator ac Dominus non erit nunquam
nusquam.Omnipræsens est nen per virtutemsolam, sed etiam
per substantiam: nam virtus sine substantia
subsistere non potest. In ipso continentur
& moventur universa, sed absque mutua pas
sione.Deus nihil patitur ex corporum moti
bus: illa nullam sentiunt resistentiam ex om
nipræsentia Dei. Deum summum necessario
existere in consesso est: Et eadem necessitate
semperest & ubique.Unde etiam totus est sui similis, totus oculus,
totus auris, totus cerebrum, totus brachium, totus vis sentiendi,
intelligendi & agendi; sed more minime humano, more minime
corporeo, more nobis prorsus incognito. Ut cæcus ideam non
habet colorum, sic nos ideam non habemus modorum quibus
Deus sapientissimus sentit & intelligit omnia. Corpore omni &
figura corporea prorsus destituitur, ideoque videri non potest,
nec audiri, nec tangi, nec sub specie rei alicujus corporei coli de
bet. Ideas habemus attributorum ejus, sed quid sit rei alicujus
Substantia minime cognoscimus. Videmus tantum corporum figu
ras & colores, audimus tantum sonos, tangimus tantum super
ficies externas, olfacimus odores solos, & gustamus sapores; In
timas substantias nullo sensu, nulla actione reflexa cognoscimus, &
multo minus ideam habemus substantiæ Dei. Hunc cognoscimus
solummodo per proprietates suas & attributa, & per sapientissi
mas & optimas rerum structuras, & causas finales; veneramur au
tem & colimus ob dominium. Deus enim sine dominio, provi
dentia, & causis finalibus, nihil aliud est quam Fatum & Na
tura. Et hæc de Deo; de quo utique ex Phænomenis disserere,
ad Philosophiem Experimentalempertinet.
LIBER
TERTIUS.
Hactenus Phænomena cælorum & maris nostri per Vim gravi
tatis exposui, sed causam Gravitatis nondum assignavi. Oritur
utique hæc Vis a causa aliqua quæ penetrat ad usque centra Solis
search