| Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713 | ||||||
|
481
dari & propius ad Solem accedere: & singulis revolutionibus ac
cedendo ad Solem, incidet is tandem in corpus Solis. Sed & in
Aphelio ubi tardissime movetur, aliquando per attractionem alio
rum Cometarum retardari potest & subinde in Solem incidere.
Sic etiam Stellæ fixæ quæ paulatim expirant in lucern & vapores,
Cometis in ipsas incidentibus refici possunt, & novo alimento
accensæ pro Stellis Novis haberi. Vapores autem qui ex Sole &
Stellis fixis & caudis Cometarum oriuntur, incidere possunt per
gravitatem suam in Atmosphæras Planetarum, & ibi condensari
& converti in aquam & spiritus humidos, & subinde per lentum
calorem in sales, & sulphura, & tincturas, & limum, & lutum, &
argillam, & arenam, & lapides, & coralla, & substantias alias
terrestres paulatim migrare. Decrescente autem corpore Solis
motus medii Planetarum circum Solem paulatim tardescent, &
crescente Terra motus medius Lunæ circum Terram paulatim au
gebitur. Et collatis quidem observationibus Eclipsium BabyloNI
ciscum iis Albategnii& cum hodiernis, Halleiusnoster motum
medium Lunæ cum motu diurno Terræ collatum, paulatim acce
lerari, primus omnium quod sciam deprehendit.
Hypothesis Vorticum multis premitur difficultatibus. Ut Pla
neta unusquisque radio ad Solem ducto areas describat tempori
proportionales, tempora periodica partium Vorticis deberent esse
in duplicata ratione distantiarum a Sole. Ut periodica Plane
tarum tempora sint in proportione sesquiplicata distantiarum a
Sole, tempora periodica partium Vorticis deberent esse in eadem
distantiarum proportione. Ut Vortices minores circum Satur
num, Jovem & alios Planetas gyrati conserventur & tranquille
natent in Vortice Solis, tempora periodica partium Vorticis So
laris deberent esse æqualia. Revolutiones Solis & Planetarum cir
cum axes suos ab omnibus hisce proportionibus discrepant. Mo
tus Cometarum sunt summe regulares, & easdem leges cum Pla
netarum motibus observant, & per Vortices explicari nequeunt.
Feruntur Cometæ motibus valde eccentricis in omnes cælorum
partes, quod fieri non potest nisi Vortices tollantur.
Projectilia, in aere nostro, solam aeris resistentiam sentiunt.
Sublato aere, ut fit in Vacuo Boyliano,resistentia cessat, siqui
dem pluma tenuis & aurum solidum æquali cum velocitate in hoc