Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713

author index 49 / 523      search

21
nihil: subducantur aliæ partes duæ, & fiet motus duarum partium
in plagam contrariam: & sic de motu corporis Bpartium sex sub­
ducendo partes quatuordecim, fient partes octo in plagam contra­
riam. Quod si corpora ibant ad eandam plagam, Avelocius cum
partibus quatuordecim, & Btardius cum partibus quinque, & post
reflexionem pergebat Acum quinque partibus; pergebat Bcum qua­
tuordecim, facta translatione partium novem de Ain B.Et sic
in reliquis. A congressu & collisione corporum nunquam muta­
batur quantitas motus, quæ ex summa motuum conspirantium &
differentia contrariorum colligebatur. Nam errorem digiti unius
& alterius in mensuris tribuerim difficultati peragendi singula
satis accurate. Difficile erat, tum pendula simul demittere fic, ut
corpora in se mutuo impingerent in loco infimo AB; tum loca s,
knotare, ad quæ corpora ascendebant post concursum. Sed & in
ipsis pilis inæqualis partium densitas, & textura aliis de causis irre­
gularis, errores inducebant.

LEGES
MOTUS

Porro nequis objiciat Regulam, ad quam probandam inventum
est hoc experimentum, præsupponere corpora vel absolute dura
esse, vel saltem perfecte elastica, cujusmodi nulla reperiuntur in
compositionibus naturalibus; addo quod Experimenta jam descrip­
ta succedunt in corporibus mollibus æque ac in duris, nimirum a
conditione duritiei neutiquam pendentia. Nam si Regula illa in
corporibus non perfecte duris tentanda est, debebit solummodo
reflexio minui in certa proportione pro quantitate vis Elasticæ. In
Theoria Wrenni& Hugeniicorpora absolute dura redeunt ab invi­
cem cum velocitate congressus. Certius id affirmabitur de perfecte
Elasticis. In imperfecte Elasticis velocitas reditus minuenda est si­
mul cum vi Elastica; propterea quod vis illa; (nisi ubi partes cor­
porum ex congressu læduntur, vel extensionem aliqualem quasi sub
malleo patiuntur,) certa ac determinata sit (quantum sentio) faci­
atque corpora redire ab invicem cum velocitate relativa, quæ sit ad
relativam velocitatem concursus in data ratione. Id in pilis ex lana
arcte conglomerata & fortiter constricta sic tentavi. Primum demit­
tendo Pendula & mensurando reflexionem, inveni quantitatem vis
Elasticæ; deinde per hanc vim determinavi reflexiones in aliis ca­
sibus concursuum, & respondebant Experimenta. Redibant semper
pilæ ab invicem cum velocitate relativa, quæ esset ad velocitatem
relativam concursus ut 5 ad 9 circiter. Eadem fere cum velocitate
redibant pilæ ex chalybe: aliæ ex subere cum paulo minore: in vi­
treis autem proportio erat 15 ad 16 circiter. Atque hoc pacto Lex
tertia quoad ictus & reflexiones per Theoriam comprobata est, quæ
cum experientia plane congruit.