| Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713 | ||||||
|
328
Corol. 7, Prop.XXXV. In motibus tardis resistentia potest esse pau
lo minor, propterea quod figura Globi paulo aptior sit ad motum
quam figura Cylindri eadem diametro descripti. In motibus ve
locibus resistentia potest esse paulo major, propterea quod elasti
citas & compressio fluidi non augeantur in duplicata ratione ve
locitatis. Sed hujusmodi minutias hic non expendo.
Et quamvis Aer, Aqua, Argentum vivum & similia fluida, per
divisionem partium in infinitum, subtiliarentur & fierent Media in
finite fluida; tamen globis projectis haud minus resisterent. Nam
resistentia, de qua agitur in Propositionibus præcedentibus, oritur
ab inertia materiæ; & inertia materiæ corporibus essentialis est &
quantitati materiæ semper proportionalis. Per divisionem partium
fluidi, resistentia quæ oritur a tenacitate & frictione partium, di
minui quidem potest: sed quantitas materiæ per divisionem par
tium ejus non diminuitur; & manente quantitate materiæ, manet
ejus vis inertiæ cui resistentia, de qua hic agitur, semper proportio
nalis est. Ut hæc resistentia diminuatur, diminui debet quantitas
materiæ in spatiis per quæ corpora moventur. Et propterea spa
tia Cœlestia, per quæ globi Planetarum & Cometarum in omnes
partes liberrime & absque omni motus diminutione sensibili per
petuo moventur, fluido omni corporeo destituuntur, si forte vapo
res longe tenuissimos & trajectos lucis radios excipias.
Projectilia utique motum cient in fluidis progrediendo, & hic
motus oritur ab excessu pressionis fluidi ad projectilis partes anti
cas supra pressionem ad ejus partes posticas, & non minor esse po
test in Mediis infinite fluidis quam in Aere, Aqua, & Argento vivo
pro densitate materiæ in singulis. Hic autem pressionis excessus,
pro quantitate sua, non tantum motum ciet in fluido, sed etiam agit
in projectile ad motum ejus retardandum: & propterea resi
stentia in omni fluido, est ut motus in fluido a projectili excita
tus, nec minor esse potest in Æthere subtilissimo pro densitate
Ætheris, quam in Aere, Aqua, & Argento vivo pro densitatibus
horum fluidorum.