| author index |  | 334 / 523 |  |   search |
| Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713 | ||||||
|
306
dem velocitatem acquirit in utroque casu, ut Galilæusdemon
stravit.
Cas.3. Eadem est aquæ velocitas effluentis per foramen in la
tere vasis. Nam si foramen parvum sit, ut intervallum inter super
ficies AB& KLquoad sensum evanescat, & vena aquæ hori
zontaliter exilientis figuram Parabolicam efformet: ex latere recto
hujus Parabolæ colligetur, quod velocitas aquæ effluentis ea sit
quam corpus ab aquæ in vase stagnantis altitudine HGvel IGca
dendo acquirere potuisset. Facto utique experimento inveni quod,
si altitudo aquæ stagnantis supra foramen esset viginti digitorum
& altitudo foraminis supra planum horizonti parallelum esset quo
que viginti digitorum, vena aquæ prosilientis incideret in planum
illud ad distantiam digitorum 37 circiter à perpendiculo quod in
planum illud à foramine demittebatur captam. Nam sine resisten
tia vena incidere debuisset in planum illud ad distantiam digitorum
40, existente venæ Parabolicæ latere recto digitorum 80.
Cas.4. Quinetiam aqua effluens, si sursum feratur, eadem egre
ditur cum velocitate. Ascendit enim aquæ exilientis vena parva
motu perpendiculari ad aquæ in vase stagnantis altitudinem GH
vel GI,nisi quatenus ascensus ejus ab aeris resistentia aliquantu
lum impediatur; ac proinde ea effluit cum velocitate quam ab al
titudine illa cadendo acquirere potuisset.
Aquæ stagnantis particula unaquæque
undique premitur æqualiter, per Prop.
XIX. Lib. II, & pressioni cedendo æquali
impetu in omnes partes fertur, sive de
scendat per foramen in fundo vasis, sive
horizontaliter effluat per foramen in ejus
latere, sive egrediatur in canalem & inde
ascendat per foramen parvum in superiore
canalis parte factum. Et velocitatem qua
aqua effluit, eam esse quam in hac Pro
positione assignavimus, non solum rati
one colligitus, sed etiam per experimenta
notissima jam descripta manifestum est.
Cas.5. Eadem est aquæ effluentis velocitas sive figura foraminis
sit circularis sive quadrata vel triangularis aut alia quæcunque cir
culari æqualis. Nam velocitas aquæ effluentis non pendet à figura
foraminis sed ab ejus altitudine infra planum KL.