Archimedes Texts

5
centro vis gravitantis) sive alia aliqua quæ non apparet. Mathe
maticus duntaxat est hic conceptus. Nam virium causas & sedes phy
sicas jam non expendo.

Est igitur vis acceleratrix ad vim motricem ut celeritas ad mo
tum. Oritur enim quantitas motus ex celeritate ducta in quanti
tatem materiæ, & vis motrix ex vi acceleratrice ducta in quantita
tem ejusdem materiæ. Nam summa actionum vis acceleratricis in
singulas corporis particulas est vis motrix totius. Unde juxta
superficiem Terræ, ubi gravitas acceleratrix seu vis gravitans in
corporibus universis eadem est, gravitas motrix seu pondus est ut
corpus: at si in regiones ascendatur ubi gravitas acceleratrix fit mi
nor, pondus pariter minuetur, eritque semper ut corpus in
gravitatem acceleratricem ductum. Sic in regionibus ubi gravitas
acceleratrix duplo minor est, pondus corporis duplo vel triplo
minoris erit quadruplo vel sextuplo minus.

Porro attractiones & impulsus eodem sensu acceleratrices & mo
trices nomino. Voces autem Attractionis, Impulsus, vel Propen
sionis cujuscunQ.E.I. centrum, indifferenter & pro se mutuo pro
miscue usurpo; has vires non Physice sed Mathematice tantum con
siderando. Unde caveat lector, ne per hujusmodi voces cogitet me
speciem vel modum actionis causamve aut rationem Physicam ali
cubi definire, vel centris (quæ sunt puncta Mathematica) vires
vere & Physice tribuere; si forte aut centra trahere, aut vires cen
trorum esse dixero.

Hactenus voces minus notas, quo sensu in sequentibus acci
piendæ sint, explicare visum est. Nam Tempus, Spatium, Locum
& Motum, ut omnibus notissima, non definio. Notandum tamen, quod
vulgus quantitates hasce non aliter quam ex relatione ad sensibilia
concipiat. Et inde oriuntur præjudicia quædam, quibus tollendis
convenit easdem in absolutas & relativas, veras & apparentes, ma
thematicas & vulgares distingui.

I. Tempus Absolutum, verum, & mathematicum, in se & natura
sua absque relatione ad externum quodvis, æquabiliter fluit, alioque
nomine dicitur Duratio: Relativum, apparens, & vulgare est sensibilis
& externa quævis Durationis per motum mensura (seu accurata
seu inæquabilis) qua vulgus vice veri temporis utitur; ut Hora,
Dies, Mensis, Annus.