| Newton, Isaac Philosophia naturalis principia mathematica 1713 | ||||||
|
EDITORIS
PRÆFATIO.
NEWTONIANÆ Philosophiæ novam tibi, Lector benevole,
diuQ.E.D.sideratam Editionem, plurimum nunc emenda
tam atque auctiorem exhibemus. Quæ potissimum conti
neantur in hoc Opere celeberrimo, intelligere potes ex Indicibus
adjectis: quæ vel addantur vel immutentur, ipsa te fere docebit
Auctoris Præfatio. Reliquum est, ut adjiciantur nonnulla de Me
thodo hujus Philosophiæ.
Qui Physicam tractandam susceperunt, ad tres fere classes re
vocari possunt. Extiterunt enim, qui singulis rerum speciebus Quali
tates specificas & occultas tribuerint; ex quibus deinde corporum
singulorum operationes, ignota quadam ratione, pendere volue
runt. In hoc posita est summa doctrinæ Scholasticæ, ab Aristotele
& Peripateticis derivatæ: Affirmant utique singulos Effectus ex
corporum singularibus Naturis oriri; at unde sint illæ Naturæ
non docent; nihil itaQ.E.D.cent. Cumque toti sint in rerum no
minibus, non in ipsis rebus; Sermonem Q.E.D.m Philosophicum
censendi sunt adinvenisse, Philosophiam tradidisse non sunt cen
sendi.
Alii ergo melioris diligentiæ laudem consequi sperarunt, rejecta
Vocabulorum inutili farragine. Statuerunt itaque Materiam uNI
versam homogeneam esse, omnem vero Formarum varietatem, quæ
in corporibus cernitur, ex particularum componentium simplicissi
mis quibusdam & intellectu facillimis affectionibus oriri. Et recte
quidem progressio instituitur a simplicioribus ad magis composita,
si particularum primariis illis affectionibus non alios tribuunt mo
dos, quam quos ipsa tribuit Natura. Verum ubi licentiam sibi
assumunt, ponendi quascunque libet ignotas partium figuras &
magnitudines, incertosque situs & motus; quin & fingendi Fluida
quædam occulta, quæ corporum poros liberrime permeent, omNI
potente prædita subtilitate, motibusque occultis agitata; jam ad
somnia delabuntur, neglecta rerum constitutione vera: quæ fane
frustra petenda est ex fallacibus conjecturis, cum vix etiam per
certissimas Observationes investigari possit. Qui speculationum