Monantheuil, Henri de Aristotelis Mechanica 1599

author index 159 / 252      search

119
quibus facilius vertunt. In
succulis vero tenuibus ma­
ius fit id quod extra est, li­
gnum. Et id linea est quæ
ex centro.

COMMENTARIVS.

Cvr circa eandem.] In hoc capite continentur duo proble­
mata vnum de ergatis, alterum de succulis. Illud cur ergatæ à
maioribus collopibus facilius mouentur: quam à minoribus. Hoc cur
succulæ graciliores etiam facilius mouentur, quam craßiores. Vtrum­
que soluitur ex lineæ è centro longitudine maiore.

Maiores lineæ ex centro facilius & celerius mouentur ab eadem
vi minoribus.

Ergata & succula collopibus versatæ, sunt centrum, & col­
lopes sunt lineæ ex centro, & quidem tantò maiores, quan­
tò succula gracilior est ( pars enim quam craßitudo tegeret
ob gracilitatem detegitur.)

Ergo ergata & succula gracilior à collopibus maioribus facilius
ab eadem vi mouebuntur.

Cæterum quid hîc ζυγὸν ergata differat à succula, ὄνον Græci vo­
cant, & scytalæ primum genus, parum video, nisi fulcris, aut craßi­
tudine. Horum enim vnumquodque axis est circum quem voluitur
funis ductarius ad tollenda, vel trahenda onera transuersas habens
collopas, id est ligna oblonga in altera extremitate, vel vtraque, quæ
sunt tanquam vectes à vi adiuncta deprimendi vicißim. Differre
tamen possunt quod ergata erectum axem habeat, vel fulciatur dua­
bus trabibus perpendiculariter erectis: succula supinum habet axem
vel etiam quatuor tignis ex vtraque parte binis sustentetur, vnde
ὄνος dicitur, tanquam gestanti cuidam asino similis sit. Huius fecit
mentionem Hippocrates sect. 3. lib. de fract. Ex vniuersis inquit,
machinationibus, quæ ab hominibus excogitatæ sunt, hæ tres om­
nium valentißimæ, ὄνου id est axis versatio, impulsus per vectem, &
cuneus adactus. Namque homines sine aliquo vno, vel sine omnibus
nullum opus, quod maximam vim postulet, perficiunt. Hæc Hipp.