Archimedes Texts

100
corpus rursus parum tan
gant. At si recti lineum es
set, rectitudine sua mul
tum plani attingeret.

COMMENTARIVS.

Cvr quæ figurarum.] In hoc capite redit Aristoteles ad fi
guras rotundas, & quærit generaliter causas facilitatis motus
earum, easque quinque aßignat modicum tactum, offensationem exi
guam, nutum dimidiæ partis, motum perpetuum, motum naturalem.

Tribus modis.] Rotundorum motus simplex per species indu
citur: sed diminutè. Perfectè autem sic. Rotundum omne per se mo
uetur, vel ab alio. Per se quidem vt cælum, cuius nulla pars primò
moueri dici potest: omnes tamen simul in loco mouentur. Ab alio
verò, in quo etiam eius quod mouetur pars aliqua primò mouetur,
& quidem duobus modis progrediente axe: vel manente. Progre
diente rursus duobus modis, priore cum motus incipit à circumfe
rentia, vt in rota super planum volutata: posteriore cum ab axe, vt in
rota per axem currus circumducta. Manente verò, rursus duobus
modis, nempè axe moto in suo loco: vel etiam immoto. Et moto qui
dem rursus duobus modis, primo cum motus incipit à circumferen
tia, vt in succula per collopes versa: secundo cum motus incipit ab
axe, vt in mola & rota qua acuuntur gladij: immoto vero, vt in
trochlea, cuius vertentis per funes motus incipit à circumferentia: sed
axe omnino immoto. Sicque legitima diuisione & experimento ro
tundorum motus sex species infimæ reperiuntur, è quibus prima præ
termissa est ab Aristotele, quia nihil ad Mechanicen, secunda præ
termitti non debuit, nisi quia notißima.

Vel enim.] Cum rota currui subiecta est, tracto curru axis vnà
progreditur. Et cum rota quiescere nequeat, quia axis tractus pre
mit, & pondus adijcit non ad perpendiculum: sic enim ad centrum
impelleret: sed ad latus, quo trahitur, & pondere adiecto ad nutan
tem dimidia sui parte semper rotam, eò labitur. Facilius autem cir
cumuertitur: quam trahatur, itaque procedit. Et sic ibi quidem rota
ex circumferentia, quam absidem hîc appellat, mouetur: sed ab axe