73

Gubernaculum.] Gubernaculum remus erat apud antiquos,
sed
multo latioris palmulæ: quam remi, quibus ad latera nauis remi­
gabant
. Ob id pterigion ab alæ extensæ similitudine vel latitudine
dicta
est. Reliqua pars instar grandioris pali temo dicitur, qui ad ex­
tremum
in puppi cardinem retentus, conuoluitur ad obliquandum
nauim
.

Cur gubernaculum.] Propositio est problematis in duas par­
tes
à nobis antea subdiuisi, vt & Aristoteles postea subdiuidendo
dissoluit
.

Vt ab exiguo temone.] Propositi problematis admiratio au­
getur
, ex parte mouentis quidem tripliciter, quod motor sit vnus ho­
mo
, sit propemodum nihil agens, Cicero ludentem posuit, vtatur ad
id
quod facere vult, exiguo instrumento nempè temone, vt qui sem­
per
breuior sit longißimo remorum: ex parte vero rei motæ, nempè
totius
nauigij, & omnium, quæ vehenda naui imposita sunt. Quæ, vt
ijs
qui viderunt omnia, manifestißima sunt: ita ijs qui non viderunt
incredibilia
. præsertim si ex antiquorum monumentis repetant, quan­
ta
à quibusdam constructa sunt nauigia è quibus vnum ex Athe­
næo placet hîc attexere, vt ex eo discant omnes quantam molem vnus
homo
temone exiguo dimouere poßit. Longa est, sed vt spero, omni­
bus
lectu iucunda historia. Recitat igitur Athenæus Hieronem Syra­
cusanorum Regem ad naues fabricandum ambitiosà animum inten­
disse
, & vnam imprimis memorabilem perfecisse, ad quam ædifi­
candam
, materiam in AEtna monte cædendam, indeque deuehen­
dam
curauisse, quæ sexaginta triremibus conficiendis satis esse potuis­
set
. quo dicto nauigij magnitudinem conijciendam nobis reliquit.
Ad nauticum autem instrumentum cum æs, ferrum, cannabim, reli­
quaque
, quibus opus erat, partim ex Italia, partim ex Iberia, partim
Rhodano flumine comparasset, trecentos operi faciendo fabros, arti­
ficesque
adhibuisse: ac materiæ dedolandæ præter administros fabri­
subseruientes opificijs, præfecto summæ operis architecto Archia
Corinthio. Quos ipse cum magnopere hortatus esset ad opus aggre­
diendum
, insuper etiam dies totos operis se curatorem, exactoremque
præbuisse
: hac diligentia, his artificibus, hoc architecto, Regem ta­
men
illum dimidium tantum nauis intra sex menses perfecisse. Quo
facto
inchoatam eo modo nauem in mare deducendam mandasse: vt