Fabri, Honoré Dialogi physici in quibus de motu terrae disputatur 1665

author index 135 / 248      search

Antim. Prædicta historia ad rem hanc maximè opportuna, immò &
necessaria esset, in qua tamen à rei Nauticæ Scriptoribus nonnulli desi­
derassent, vt saltem in præcipuis Oceani oris fideliter retulissent de ma­
ris æstu; Primo quàm altus. Secundo quantum excurrat; Tertio quamdiu
assurgat; Quarto quamdiu refluat; Quinto quâ horâ summus æstus sit.
Sexto quo die synodalis periodi, maxima in æstu aquarum elevatio, & quo
die minima; Septimo, quo anni Plenilunio aut Novilunio sit maximus
æstus. Octavo, quænam sit æstus linea, quæ fortè singulis diebus tantulum
mutatur; mutatur enim pressionis ratio, quia mutantur superficies ex ar­
cubus vtilibus constantes; hi porrò mutantur; quia mutatur absidum linea,
cuncta hæc in qualibet ora observanda essent.

Augustin. Tuæ sententiæ omnino subscribo, & hæc eadem in præfatis
Historicis desiderarem; sed quæso te, si me amas, profer aliquot exempla,
quæ tibi haud dubiè memoria suggeret.

Antim. Hujus globi aspectus nonnulla fortè in memoriam mihi revo­
cabit. Primo loco circa polum vnum occurrit; ad summum enim pro­
montorium Finnomarchiæ currit Eurippus à Cauro scilicet versùs Eu­
ronotum seu Vulturnum ; sunt enim angustiæ maris inter Nieulandiam &
Groelandiam, per quas mare facilè extruditur vi pressionis, tum Oceani
Tartarici, tum illius qui Americam Septentrionalem alluit, nec non ver­
sùs dictam oram per dictam lineam pellitur. Secundo, A pulchra Insula,
quæ novæ Franciæ Borealis est, ad fretum Davisium, à medio Iulio ad fi­
nem Augusti; linea æstus tendit ad Austrum, reliquo tempore ad Occasum,
quo æstus in sinum S. Laurentij irrumpit; ratio est, quia mense Augusto
glacies maris congelati liquatæ sunt, ac proinde liberè fluunt, aquæ ex
freti Davisij & Hudsonij angustiis versùs Vulturnum ; itémque ex iis quæ
sunt Frislandiam inter & continentem Groelandiæ in Libycum; item ex
iis quæ sunt inter Frislandiam & Islandriam in Vulturnum ; ex iis demum,
quæ sunt inter Islandiam & Britannicas insulas in occasum, seu Zephyro
Libycum; igitur motu quodam mixto in Austrum æstus currit, cùm tamen
reliquis mensibus, concreto mari glaciali ex prioribus angustiis æstus vix
currat, sed liberè tantùm in occasum feratur; obstant enim insulæ Britan­
nicæ, ne in Austrum eat, ac proinde in sinum S. Laurentij inde apertum su­
beat; cùm tamen ex prædictorum fretorum aqua erumpens æstum à
prædicto sinu S. Laurentij facilè amoveret. Tertiò, Inter promontorium
floridæ & Havanam Cubæ Eurippus versùs ortum velocissimè currit,
non tantùm propter multa flumina, quæ in sinum Mexicanum intrant; sed
quia aqua pressa circa Antillas, quasi circuitu facto, vi pressionis, per dictum
fretum versùs ortum extruditur. Et verò versùs Antillas & Mexicanum
sinum æstus obliquè incidit, per lineam quæ ad Libycum tenndit; hinc
parum attollitur, & frangitur illius vis ab innumeris ferè insulis; quæ
circa ostia prædicti sinus quasi totidem aggeres sitæ sunt; addo etiam
præfatum sinum innumeris insulis seminatum esse, quæ tum pressio­
nem, tum æstum impediunt. Velociter autem prædictus Eurippus
fluit, quia per angustum alveum magnum aquæ pondus aquam velocis-