Descartes, René Principia philosophiae 1644

author index 66 / 345      search

63
illos ex naturâ suà cessare, sive tendere ad quietem.
Quod profecto legibus naturae quàm-maxim adversa­
tur: quies enim motui est contraria, nihilque ad suum
contrarium, sive ad destructionem sui ipsius, ex pro­

XXXVII.
Prima les naturae:
quòd unaquaeque res,
quantum in se est,
semper in eodem statu
perseveret; sicque
quòd semel movetur,
semper moveri per­
gat.

10

15

20

25

priâ naturà ferri potest.

Et verò quotidiana experientia, in iis quae projiciun­
tur regulam nostram omnino confirmat. Neque enim
alia ratio est, cur projecta perseverent aliquandiu in
motu, postquam à manu jaciente separata sunt, quàm
quia semel mota pergunt moveri donec ab obviis cor­
poribus retardentur. Et manifestum est ipsa solere ab
ae [...] re, aliisve quibuslibet fluidis corporibus in quibus
moventur, paulatim retardari, atque ideb motum ipso­
rum diu durare non posse. Ae [...] rem enim motibus alio­
rum corporum resistere, ipso sensu tadús possumus ex­
periri, si flabello ipsum percutiamus; idemque volatus
avium confirmat. Et nullus alius est liquor, qui non
manifestiús adhuc, quàm ae [...] r, motibus projectorum
resistat.

5

XXXVIII.
De motu projectorum.

10

15

Altera lex naturae est: unamquamque partem mate­
riae, seorsim spectatam, non tendere unquam ut secun­
dúm ullas lineas obliquas pergat moveri, sed tantum­
modo secundúm rectas; etsi multae saepe cogantur
deflectere propter occursum aliarum, atque, ut paulò
antè dictum est a, in quolibet motu fiat quodammodo
circulus, ex omni materiâ simul motâ. Causa hujus
regulae eadem est quae praecedentis, nempe immutabi­
litas & simplicitas operationis, per quam Deus motum
in materiâ conservat. Neque enim illum conservat,

nisi praecisè qualis est eo ipso temporis momento quo