Descartes, René Principia philosophiae 1644

author index 36 / 345      search

33
corporis. Nec sané magis certum est, cúm, exempli
causâ, dolorem sentimus tanquam in pede, illum esse
quid extra nostram mentem, in pede existens, quàm
cúm videmus lumen tanquam in Sole, illud lumen
extra nos in Sole existere; sed utraque ista praeju­
dicia sunt primae nostrae aetatis, ut infrà clarè appa­
rebit.

LXVII.
In ipso de dolore judi­
cio saepe nos falli.

30

5

Ut autem hoc quod clarum est ab eo quod obscu­
rum distinguamus, diligentissimé est advertendum,
dolorem quidem & colorem, & reliqua ejusmodi, clarè
ac distinctè percipi, cúm tantummodo ut sensus, sive
cogitationes, spectantur. Cúm autem res quaedam esse
judicantur, extra mentem nostram existentes, nullo
planè modo posse intelligi quaenam res sint, sed idem
planè esse, cúm quis dicit se videre in aliquo corpore
colorem, vel sentire in aliquo membro dolorem, ac si
diceret se id ibi videre vel sentire, quod quidnam sit
planè ignorat, hoc est, se nescire quid videat aut sen­
tiat. Etsi enim, minús attendendo, sibi facilè persuadeat
se nonnullam ejus habere notitiam, ex eo quôd sup­
ponat esse quid simile sensui illi coloris aut doloris,
quem apud se experitur: si tamen examinet quidnam
sit, quod iste sensus coloris vel doloris, tanquam in
corpore colorato vel in parte dolente existens, reprae­
sentet, omnino advertet se id ignorare.

LXVIII.
Quomodo in istis id,
quod clarè cognosci­
mus, ab eo in quo
falli possumus, sit di­
stinguendum.

10

15

20

25

Praesertim si consideret, se longè alio modo cogno­
scere, quidnam sit in viso corpore magnitudo, vel fi­
gura, vel motus (saltem localis: Philosophi enim, alios
quosdam motus locali diversos effingendo, naturam
ejus sibi minús intelligibilem reddiderunt), vel situs,
vel duratio, vel numerus, & similia, quae in corporibus