Descartes, René Principia philosophiae 1644

author index 280 / 344      search

CXL.
Quomodo fusione fiat
chalybs, & quòdvis
ferrum.

5

10

15

20

25

30

Et totus liquor, hoc pacto in guttulas sive grumulos
distinctus, si celeriter frigescat, concrescit in chalybem
admodùm durum rigidtim & fragilem, fere ut vitrum.
Quippe durus est, quia constat ramentis sibi mutuò
arctissimè conjunctis; & rigidus hoc est, talis ut, si
flectatur, spontè redeat ad priorem figuram, quia
flexione istâ ejus ramentorum exiguae superficies non
disjunguntur, sed soli meatus figuras mutant, ut suprà
de vitro dictum est a; denique est fragilis, quia gut­
tulae, sive grumuli, quibus constat, sibi mutuò non
adhaerent, nisi per superficierum suarum contactum;
atque hîc contactus non nisi in Paucissimis &, perexi­
guis locis immediatus esse potest.

CXLI.
Cur chalybs sit valde
durus, rigidus, & fra­
gilis.

5

10

Non autem omnes glebae aequè aptie sunt, ut in
chalybem vertantur; ac etiam illae eaedem, ex quibus
optimus & durissimus chalybs fieri solet, vile, tan­
tùm ferrum dant, cùm igne non convenienti fundun­
tur. Nam, si glebae ramenta sint adeò angulosa &
confragosa, ut sibi mutuò priùs adhaerent, quàm su­
perficies suas aptè possint ad invicem applicare, atque
in guttulas distingui; vel si ignis non sit satis fortèis ad
liquorem ita in guttulas distinguendum, & ramenta
ipsas componentia simul constringenda; vel contrà,
si sit tam fortis, ut istorum ramentorum aptum situm
disturbet: non chalybs, sed ferrum minùs durum &
magis flexile habetur.

CXLII.
Quae sit differentia in­
terchalybem, & aliud
ferrum.

15

20

25

Ac etiam chalybs jam factus, si rursus igni admo­
veatur, etsi non facilè liquescat, quia ejus grumuli
nimis crassi sunt & solidi ut ab igne integri movean­
tur, & ramenta quibus unusquisque grumulus cons­