| Descartes, René Principia philosophiae 1644 | ||||||
|
24
Cujus generis sunt: Impossibile est idem simul esse &
non esse: Quod factum est, infectum esse nequit: Is qui
cogitat, non potest non existere dum cogitat: & alia
innumera, quae quidem omnia recenseri facilè non
possunt, sed nec etiam ignorari, cùm occurrit occasio
5
ut de iis cògitemus, & nullis preejudiciis excaecamur.
XLIX.
Aeternas veritates non
posse ita numerari,
sed nec esse opus.
25
30
5
Et quidem, quantum ad has communes notiones,
non dubium est quin clarè ac distinctè percipi possint,
alioqui enim communes notiones non essent dicendae:
ut etiam revera quaedam ex ipsis non aequ apud om
to
bus percipiuntur. Non tamen, ut puto, quòd unius
hominis cognoscendi facultas latiùs pateat quàm alte
rius; sed quia fortè communes istae notiones adver
santur praejudicatis opinionibus quorundam hominum,
15
qui eas idcirco non facile capere possunt: etiamsi non
nulli alii, qui praejudiciis istis sunt liberi, evidentissimè
ipsas percipiant.
L.
Eas clarè percipi, sed
non omnes ab omni
bus, propter praeju
dicia.
10
15
Quantum autem ad ea, quae tanquam res vel rerum
modos spectamus, operae pretium est ut singula seor
sim consideremus. Per substantiam nihil aliud intelli
gere possumus, quam rem quae ita existit, ut nullâ aliâ
re indigeat ad existendum. Et quidem substantia quae
nullâ planè re indigeat, unica tantùm potest inteilligi,
nempe Deus. Alias verò omnes, non nisi ope concur
sûs Dei existere posse percipimus. Atque ideò nomen
substantiae non convenit Deo & illis univoci, ut dici
solet in Scholis, hoc est, nulla ejus nominis significatio
potest distincte intelligi, quae Deo & creaturis sit com
munis.
LI.
Quid sit substantia, &
quòd istud nomen Deo
&screaturis non con
veniat univocè.
20
25
30