Descartes, René Principia philosophiae 1644

author index 244 / 345      search

243
infrà campos & montes magnae sint cavitates aquis
plenae, non dubium est, quin multi quotidie vapores,
hoc est, aquae particulae vi caloris ab invicem dis­
junctae ac celeriter motae, usque ad exteriorem cam­
porum superficiem atque ad summa montium juga
perveniant; videmus enim etiam plerosque istiusmodi
vapores ulteriùs usque ad nubes attolli, ac faciliùs
per terrae meatus ascendunt, ab ejus particulis sus­
fulti, quàm per ae [...] rem, cuius fluidae ac mobiles par­
ticulae ipsos ita fulcire non possunt. Postquam autem
isti vapores sic ascenderunt, frigore succedente tor­
pescunt, & amissâ vaporis formâ rursus in aquam ver­
tuntur; quae aqua descendere non potest per eosdem
illos meatus, per quos vapor ascendit, quia sunt ni­
mis angusti; sed aliquantò latiores vias invenit, in
intervallis crustarum sive corticum, quibus tota exte­
rior terra conflata est quae viae ipsam obliquè secun­
dùm vallium & camporum declivitatem deducunt.
Atque ubi istae subterranae aquarum viae in super­
ficie montis, vel vallis, vel campi terminantur ibi
fontes scaturiunt, quorum rivi multi simul congregati
flumina componunt, & per decliviores exterioris ter­
rae superficiei partes in mare labuntur.

LXIV.
De Terrâ exteriore, &
de origine fontium.

25

30

5

10

15

20

Quamvis autem assiduè multae aquae ex montibus
versus mare fluant, nunquam tamen idcirco cavitates
ex quibus ascendunt, possunt exhauriri, nec mare au­
geri. Haec enim terra exterior non potuit modo paullò
antè descripto a agenerari, nempe ex fragmentis corpo­