Archimedes Texts

708
losophi sententias ad propositum deducit. Et
id tamen ( vt dixi ) quanquam à prudentis
simo, scientissimo, exercitatissimoque viro
factum esset maxima tamen cum difficulta
te factum est. At nostris ex principiis faci
liùs omnia ac planè declarari possunt. Porrò
quæ in vigesimanona sectione denuò repe
tit, intoleranda sunt, Deum esse naturam.
Natura est in rebus, vt Philosophus ait, &
Deus erit in ipsis. Quin quòd euidentius ibi
dem naturam vult esse in animatis, atque
animam fieri à Deo: anima igitur Deus est.
Quæcunque enim eidem sunt vnum, vnum
& inter se sunt. Anima igitur Deus, quæ
cum fiat à Deo, Deus à Deo fiet. Porrò quis
mente sanus ferat tot impietates huius ho
minis? Hoc enim nihil aliud est quàm dicere,
quòd animus meus est substantia equi, dum
equum intelligit, aut quòd mens quæpiam
animalia illustret. Quæ tamen ille vt impia
accusat. Sed si vlla esset ei mens, rogo quo
modo impia esse possunt? an apud Theolo
gos? an Philosophos? Non Philosophos,
cùm nihil sit impium apud Philosophos, ni
si cùm de Dei honore ac anima agitur. At
anima nostra nihil est nobis maius, nedum
vt sit Deus. Sed neque apud Theologos, quo
modo enim impius erit apud Theologos,
qui dicat naturalis ratio ac lumen, ita de
anima sentiret, quia non longius prospicere
potest, Theologus tamen diuino lumine ad
intus, si non aliter, certè semper meliora,
ac magis pia sentit. Ita vides calumniatoris
impietatem inexcusabilem. Nec prudentior
in aliis, inquit, in trigesimasecunda sectio
ne: medici dicunt, priores hecticæ species
fieri posse corde illæso, vltima oppressum
aggressione fatiscere. Miser vbi inuenit he
cticam vniuersalem fieri alibi, quàm in cor
de cuiuscunque speciei sit? Si de propria vni
cuique membro loquitur, etiam tertia potest
fieri, & in ventriculo, & in aliis membris
absque cordis affectu, ni forsan cor ob co
ctionem vitiatam non consensum siccetur.
Ita cùm in aliqua scientia propria loquitur,
ostendit se, nec prima elementa illius atti
gisse. Sed non desinit nugari in communi
bus his locis: vt non solùm lectores, sed se
metipsum confundat. Inde ad maledicta nul
la irritatus causa transit. Sed si disceptando
se vicisse confidit, quid attinet malè dice
re, sit obtinere desperat, an putat victo
riam rei literariæ maledictis constare?

In trigesimatertia sectione, quamvis pos
sem abundè tueri etiam belluas, & animam
sensus effectricem mortem agnoscere, ex
Plinij exemplo de elephantis, exhibitis in
ludis Gn. Pompeij, tamen vt verius; & di
lucidius quod sentio exprimam, homo intel
lectu mortem cognoscit: sed vi sensus pa
uet ac timet Belluæ mortua animalia, præ
sertim sui generis agnoscunt: vt de delphi
nis, qui filios suos mortuos deferunt, ne à
piscíbus deuorentur: quid autem sit mors
ignorant, quod abundè superiùs explica
tum est.

In trigesimaquarta sectione, ait: Intel
lectus incipit à corpore separari ergo pri
uatio est motus? Ergo ad priuationem est
motus, sic paulatim morimur, obcæcamur,
obsurdescimus, nonne istæ sunt priuationes?
Quis ferat intemperies huius viri? hac cau
sa sequenti sectioni respondere indignum
puto, quæ aliquam merebantur responsio
nem, si obiectiones ab alio, quàm à ca
lumniatore factæ essent. Atque id præser
tim omittere conuenit, quod etiam nimis
patefecimus, quæ obstrusa esse oportuit: irri
tati ineptiis huius viri, qui malè interpre
tatur, peius argumentatur pessimè concludit.
Cur tamen omnes præuideant discessum
suum, id contingit, quoniam cogitationi
bus vehementioribus aliqui distrahuntur,
vt non sentiant minores motus, vt contingit
in moletrinis.

303. Non patiar hunc virum debacchari
aduersus studia bonarum artium, aduersus
cultum Dei. Repræhendit nos, qui dixeri
mus contemplationem producere iuuentu
tem. Id primùm probo experimento, quo nil
securius: Philosophi plerique octogesimum
annum excesserunt. Democritus etiam cen
tesimum, Socrates peremptus est anno sep
tuagesimo, quum nihil adhuc senile ei esset
præter prudentiam: Cato & Varro octua
gesimum etiam excesserunt. Aristoteles
multis miseriis, ac animi molestiis, tamen
sexagesimum excessit. Hippocrates 80. Ci
ro cùm sexagesimum excessisset: vique pe
remptus sit, tamen cùm moreretur adhuc
iuuenilia omnia retinebat, formam, habi
tum, robur animi, promptitudinem, patien
tiam ad labores. Idem de his qui in eremo
vitam beatam ducebant, quamvis ille cor
poris, ac vitæ incommodis premerentur:
plurimi tamen centesimum annum excesse
runt, octuagesimum superasse vulgare erat.
Erasmus nostra ætate quamvis præter mo
dum laboribus incubuerit, variisque vitæ
incommodis, ac animi molestiis pressus, sep
tuagesimum attigit: Marsilius Ficinus octo
gesimum. Id verò etiam ratione constat:
nam si animi tristitia vitam decurtat, & vt
ille dicebat, Spiritus tristis desiccat ossa: par
est postquam contrariorum contrariæ sunt
facultates, securam lætitiam producere vi
tam, & valetudinem bonam adiuuare: at
contemplatio exhilarat animum, ideò etiam
vitæ auxiliatur. Aristoteles quoque affirmat
in contemplatione vitam esse similem diis,
talem igitur par esse etiam vtilem valetudi
ni. Verùm multum interest inter contem
plationem, quæ est meditatio eorum quæ
sciuntur, tum inuentionem rerum noua
rum, quæ admodum delectant, & vitam
producunt: & molestiam animi, quæ acqui
ritur discendo, interpretando, cùm difficul
tate: vt mihi nunc calumniatoris intempe
ries, & absurdas gerras, quas cum intellexe
ris nihilo euades sapientior, & disceptatio
nes contentiosas, tum scribendi laborem:
hæc namque fateor de vita, & bona vale
tudine subducere. Ob id studiosissimi, vel
prima iuuenta interiêre, vt Ioannes Miran
dula, & Longolius: aut cum eò peruene
rint, vt quasi absque labore contemplatio
ne frui possint, valde parum senescunt. Id
etiam in nobis quilibet videre potest. Dum
in vtero essem, matri medicamentum abor
tiuum propinatum est. Inde fuga, dum iam