Archimedes Texts

385
chanto & alumine liquido, æquis partibus,
addita illis demum æruginis parte quarta:
hæc eadem arte facta, nec ipsis parcit la
pidibus. Si tamen aliquid Ostracitis lapi
dis Smiridis vocati, quo gemmas expo
liunt, addideris, copiosiorem aquam & me
liorem habebis, quia non vritur. His igi
tur experimento acceptis, videamus cur
aqua hæc adeò potens euadat: namque ma
nifestum edocet experimentum, sicciorem
partem vi ignis attenuatam, vim igneam ac

erodentem suscipere. Sed cur non ardet aqua
separationis, vt ardens? quia ardens cali
dior est ac tenuior, & etiam minus sicca:
ideò ardere potest, & egregiè calefacere,
non tamen erodere. Illa verò erodere potest,
non ardere, parúmque calefacere. Simili
igitur ratione quod ex calchanto oleum vi
ignis excipitur, quum siccissimam partem
in humorem vertat, acutissimum est, atque

linguam vt ignis ferit. Constat igitur & hac
ratione aquam fieri posse, quæ lapidem vesi
cæ per catheteram immissa, illicò confringet.
Nam cum duo sint necessaria, & quod lapi
dem atterat, & quòd vesicæ sit innoxia, pri
mùm præstabit modus ac materia: nam ex
tremos vapores è scorpionum cinere, vel
Macedonici petrosilij, vel tecolitho, aut
lapidibus cancrorum excipiemus: sic enim
aqua fiet quæ etiam porphyritem commi
nuat. Porrò innocentiam præstat, si materia
ex qua aqua excipitur, omnis salsedinis ex
pers fuerit. Non igitur è salis genere aliquo,
aut alumine, vel calchanto, aut vini fæce,
sed ex aliquo eorum, quæ nuper retulimus
aquam excipere oportebit. Opus autem sem
per est diligenti experientia, in confirman
da subtili ratione, vt ea quæ adeò subtiliter
explorauimus, securè per experientiam con
firmata, in vsum hominum possimus dedu
cere. Equidem scio stercus columbinum ac
parietariam, vel illud hac arte in aquam
deductum, lapides vesicæ durissimos fran
gere posse. Quodnam autem illud sit, quòd
id facturum sit, & absque noxa, experien
tia declarari oportet. Nam & hircinus san
guis, & leporis pellis, & vitrum, multum
probantur ratione: sed tamen nihil horum
forsitan seorsum, sed ex his aliqua simul
iuncta, atque certa mensura. Metallicum
certè sit tale oportet, aut ad metalli naturam
mutatum. Audiui quondam inuentam à quo
dam Ianuense, sed denuò amissam morte il
lius, qui eam notam nemini facere vo
luit. Hoc certum sanè est, inueniri posse, at
que hanc esse illius artem. Dubitatur autem
an tenuia magis acuta sint, & an magis

erodant. Andreas Lacuna Segobiensis me
dicus, medicamentum recitat Philippi Lu
sitani, quòd constat alumine, ærugine, au
ripigmento, atque chalcitide, paribus por
tionibus, quæ perfusa aceto acerrimo per
dies octo, atque in sole trita ac siccata, vt
diutiùs teruntur, perfunduntur, siccantur,
vtque sol magis excalefacit, ita celerius car
nes in collo vesicæ, & pudendo natas aufert,
atque minore cum dolore: ad hoc enim me
dicamentum paratur. A sole igitur, & ace
to acri videntur, quæ crassa sunt commi
nui, ab attritione autem in pollinem redigi.
Quia verò minùs afficit dolore, id contin
git, quia partes exustæ resoluuntur. Videtur
igitur medicamentum fieri tenuius quanti
tate, crassius autem, & magis æquale sub
stantia. Hoc autem minùs mutat corpus ex
calefaciendo, aut siccando. Tenuissima igi
tur tàm quantitate, quàm substantia cele
riùs erodunt: sed substantia moderata, minùs
afficiunt dolore. Crassa igitur quantitate,
& tenuia substantia, dolorem inferunt, &
seriùs erodunt: substantia crassa, & quanti
tate, serò & sine dolore: vt calx, & sapo te
ner, de quo aliàs dictum est: subtilia vtro
que modo, celeriter, & magno cum dolo
re. Crassa substantia, & tenuia quantitate,
erodunt celeriter, & paruo cum dolore, atque
ea optima sunt. Sed de his, quæ ad hominum
curationem pertinent, alio loco tracta
bitur.